CConstaterende datHarderwijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 - Begroting 2027 - 2030

Commissie Mens & Maatschappij 5 november 2026, gemeente HarderwijkBij agendapunt: Begroting 2027-203081.289 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 10

85 • Het onderhouden en beheren/exploiteren van binnensportaccommodaties van de gemeente Harderwijk, inclusief het zwembad, waardoor deze aansluiten bij de ambities vanuit het sportbeleid. De accommodaties dienen te voldoen aan de eisen van het bewegingsonderwijs en zijn geschikt voor verenigingen om wedstrijden te spelen en te trainen. In nauwe samenwerking met GA! Harderwijk/Landstede stemmen we de roosters voor het bewegingsonderwijs en schoolzwemmen zo optimaal mogelijk af. We zetten bij de kiosk van het zwembad in op een gezonde horeca. • Groot onderhoud en verduurzaming van diverse gymzalen en sporthallen om de levensduur van de faciliteiten te verlengen en de kwaliteit te waarborgen. We focussen ons in 2027 op verdere energiebesparende maatregelen en kwaliteitsverbetering van de diverse binnensportaccommodaties. Regulier beleid Activering sport- en beweegvoorzieningen openbare ruimte In 2027 wordt extra aandacht besteed aan activering van bestaande sport- en beweegactiviteiten in de gemeente Harderwijk. Samen met GA! Harderwijk stimuleren wij het bewegen in de openbare ruimte. Specifiek beleid Uitwerking sportaccommodatie Stadsweiden In 2026 is definitief het besluit genomen de bestaande sportzaal in Stadsweiden te vervangen door een sporthal. Dit in combinatie met de nieuwbouw van de school Alfons Ariens.

In 2027 zal verder gewerkt worden aan de planvorming van dit project. Specifiek beleid Stimuleren beweegvriendelijke en gezonde openbare ruimte • Het onderhouden en beheren van openbare beweegplekken, zoals de kunstgrasvelden, het callisthenicspark, de skeelerbaan, skatebanen, pumptrackbanen en 3x3 veldje. • Het stimuleren van laagdrempelige beweegmogelijkheden in de openbare ruimte, zoals beweegroutes, om het bewegen zo toegankelijk mogelijk te maken. Er wordt gewerkt aan uitbreiding van beweegroutes voor specifieke doelgroepen, denk hierbij bijvoorbeeld aan de Beweegroute Plus (senioren) Regulier beleid 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Portefeuillehouder(s): W. Mazier Domein: Mens & Maatschappij Wat willen we bereiken? De stad als podium presenteren We willen culturele initiatieven en creatief ondernemerschap binnen de samenleving van Harderwijk en Hierden benutten als motor voor economische spin-off op basis van de rijke historie van de gemeente Harderwijk en het historisch centrum. Wij willen de stad als podium presenteren en gebruiken. 86 Wat gaan we ervoor doen? Professionaliseren van de Popschool In 2027 wordt het uurloon van docenten stapsgewijs verder verhoogd tot marktconform niveau.

Daarnaast is de popschool als organisatie bezig met een transitie die ervoor zorgt dat de organisatie past bij de inhoudelijke ontwikkelingen die het heeft doorgemaakt. Dit gebeurt onder de naam MPLIFI. Van een initiatief van enthousiaste popmusici is de Popschool uitgegroeid tot een volwassen en unieke organisatie binnen een regionaal en landelijk netwerk van muziekeducatie. Regulier beleid Wat willen we bereiken? Een cultureel verrijkte openbare ruimte Kunst in de openbare ruimte zorgt voor een aantrekkelijke leefomgeving in Harderwijk en Hierden. We willen dat kunst voor inwoners, bezoekers en bedrijven laagdrempelig toegankelijk is. Kunst in de openbare ruimte is mooi, artistiek of geeft uiting aan maatschappelijke thema's of historische gebeurtenissen. Wat gaan we ervoor doen? Onderhouden kunst in de openbare ruimte Onderhoud van beeldende kunst in de openbare ruimte en benutting van erfgoed om de kwaliteit van de openbare ruimte te versterken. Regulier beleid Wat willen we bereiken? Een kwalitatief goed en divers cultureel aanbod We zetten in op professionele culturele instellingen die een kwalitatief goed, divers, samenhangend en laagdrempelig aanbod voor alle Harderwijkers en Hierdenaren garanderen en daarvoor optimaal samenwerken, zowel onderling als met amateurkunstinstellingen.

Voor een goed en divers cultureel aanbod in Harderwijk en Hierden zijn ook de vele vrijwillersorganisaties onmisbaar. Wat gaan we ervoor doen? Realiseren van een kwalitatief en toegankelijk cultureel aanbod Een kwalitatief goed, divers, samenhangend en laagdrempelig aanbod voor alle inwoners van Harderwijk en Hierden en bezoekers van de gemeente. Hierbij is speciale aandacht voor de economische spin-off van culturele activiteiten en voor het benutten van 'de stad als podium'. Dit resulteert in tientallen publiek, soms zelfs gratis, toegankelijk activiteiten in de stad op basis van de rijke historie van gemeente Harderwijk en het historisch centrum. Regulier beleid Omgaan met budgetverlaging In 2026 is bezuinigd op de subsidies van de culturele instellingen. In 2027 worden de subsidies weer geïndexeerd, maar de eerdere bezuinigingen en gevolgen hiervan voor de kwaliteit en toegankelijkheid van de activiteiten nauwlettend in de gaten worden gehouden. Specifiek beleid Evalueren beleidsnota cultuur 2022-2025 In 2026 is begonnen met de evaluatie van de cultuurnota 'Voortbouwen op een stevig fundament' (2022-2025). Deze evaluatie vormt de basis voor de nieuwe cultuurnota die in 2027 tot stand komt.

87 Nieuw beleid Wat willen we bereiken? Inwoners de kans geven zelf deel- en kennis te nemen van culturele activiteiten Het goede voorzieningen- en activiteitenniveau op het gebied van kunst en cultuur stimuleert bewoners en bezoekers van gemeente Harderwijk om kennis te nemen van en deel te nemen aan een breed palet van culturele activiteiten. De inzet van vrijwilligers blijft daarbij noodzakelijk. Het is daarom ook in 2027 belangrijk om vrijwilligers te vinden en te behouden. Kunst en cultuur zijn een belangrijke manier om deelname aan de samenleving te bevorderen. Wij stimuleren talentontwikkeling van de jeugd en faciliteren de relatie tussen kunst, cultuur en het onderwijs. Stichting Stad als Podium heeft ook een belangrijke ondersteunende functie van de podiumkunsten in Harderwijk en Hierden. Initiatiefnemers kunnen bij Stad als Podium terecht voor ondersteuning via kennis of techniek. Wat gaan we ervoor doen? Ondersteunen amateurkunst Versterken ondersteuning amateurkunstbeoefening Regulier beleid Stimuleren culturele ontwikkeling Stimulering van levenslange cultuureducatie en talentontwikkeling. Regulier beleid Besluit nemen over de realisatie van een binnenpodium Met een verbeterde podiumvoorziening kan Stad als Podium de komende jaren haar professionele ambities waarmaken voor de inwoners van gemeente Harderwijk.

Na kaderstelling door de raad heeft het college besloten om te onderhandelen met Bouw en Infrapark in gemeente Harderwijk om de bestaande podiumvoorziening 'het Garnizoen' te verbeteren. Deze locatie wordt als meest kansrijk gezien om binnen budget de gewenste verbeteringen te realiseren. Wanneer dit niet mogelijk blijkt, wordt naar een andere oplossing gekeken. Indien het wel mogelijk blijkt wordt in 2027 begonnen met het realiseren van de aanpassingen waaronder een uitschuifbare tribune en betere voorzieningen voor publiek en artiesten. Zo kunnen de inwoners van Harderwijk en Hierden nog beter genieten van de podiumkunsten in de eigen stad. Specifiek beleid Wat willen we bereiken? Vrijwilligers vinden en behouden Het goede voorzieningen- en activiteitenniveau op het gebied van kunst en cultuur stimuleert bewoners en bezoekers van gemeente Harderwijk om kennis te nemen van en deel te nemen aan een breed palet van culturele activiteiten. De inzet van vrijwilligers is daarbij noodzakelijk. Het is daarom ook in 2027 belangrijk om vrijwilligers te vinden en te behouden. Wat gaan we ervoor doen? Vrijwilligersmarkt Er wordt jaarlijks een vrijwilligersmarkt georganiseerd, waar ook culturele partners bij betrokken worden.

Regulier beleid Harderwijk voor elkaar Het platform Harderwijk voor Elkaar is gelanceerd, waar vraag en aanbod qua vrijwilligers en vrijwilligerswerk bij elkaar komen. Ook in 2027 maken de culturele organisaties gebruik van dit platform. Het krijgen en behouden van vrijwilligers - die hard nodig zijn - blijft een grote uitdaging. 88 Regulier beleid 5.4 Musea Portefeuillehouder(s): W. Mazier Domein: Mens & Maatschappij Wat willen we bereiken? Het verleden van Harderwijk en Hierden waarborgen voor de toekomst Door middel van subsidies voor musea, exposities, archeologie, heemkunde en historische archieven willen wij de geschiedenis en gebruiken van Harderwijk en Hierden en de omliggende regio onderzoeken, presenteren en bewaren voor alle Harderwijkers, Hierdenaren, bezoekers en toekomstige generaties. Wat gaan we ervoor doen? In stand houden Streekarchivariaat Het Noord-Veluws Archief (NoVa) wordt mede in stand gehouden door de gemeente. Het NoVa beheert onder andere de overgebrachte archieven van de gemeente en voert de dienstverlening uit ten aanzien van deze archieven, waaronder de studiezaal. Veelvuldig geraadpleegde archieven kunnen worden gedigitaliseerd voor raadpleging. Daarnaast voert het NoVa ook toezicht uit op het informatie- en archiefbeheer van de gemeente.

Regulier beleid Bijdragen aan de toegankelijkheid van de lokale geschiedenis Ook in 2027 wordt door middel van subsidies en andere bijdragen voorzien in de toegankelijkheid van de geschiedenis van gemeente Harderwijk door middel van een permanente tentoonstelling hierover in het Stadsmuseum, in de toegankelijkheid van tijdelijke tentoonstellingen over geschiedenis en (moderne) kunst in het Stadsmuseum. Regulier beleid Nieuw onderkomen Marius van Dokkum Museum Eind 2026 opent het nieuwe Marius van Dokkum Museum, waarna het in 2027 klaar is om de bezoekers op de nieuwe locatie aan de Academiestraat 14 te ontvangen. Dit pand wordt daartoe verbouwd met steun van fondsen, eigen middelen en een incidentele subsidie van de gemeente. Het museum trekt jaarlijks zo'n 80.000 bezoekers naar gemeente Harderwijk. Naar verwachting neemt dit aantal toe in 2027, met een positieve uitwerking voor de binnenstad. Specifiek beleid 5.5 Cultureel erfgoed Portefeuillehouder(s): W. Mazier 89 Domein: Stad & Omgeving Wat willen we bereiken? Het cultureel erfgoed bewaren, onderzoeken, versterken en zichtbaar maken Het behouden en beschermen van de historische gebouwen, archeologische vindplaatsen en de cultuurlandschappen van Harderwijk en Hierden en deze, waar mogelijk, toegankelijk en zichtbaar maken.

Wat gaan we ervoor doen? Beoordelen omgevingsvergunningen De aanvragen voor een omgevingsvergunning voor het wijzigen/verbouwen van een beschermd gemeentelijk of rijksmonument, worden voor advies voorgelegd aan de commissie omgevingskwaliteit en inhoudelijk beoordeeld. Er wordt toezicht gehouden op de verleende omgevingsvergunning. Regulier beleid Subsidiëren van onderhoud aan monumenten We ondersteunen en stimuleren de instandhouding van monumenten, door het verstekken van subsidies voor onderhoudswerkzaamheden van gemeentelijke monumenten en bepaalde rijksmonumenten. Regulier beleid Zorg dragen voor archeologie en cultuurhistorisch behoud Cultuurhistorische waarden, zoals monumenten, karakteristieke/beeldbepalende gebouwen, landschapselementen en archeologische vondsten, worden waar mogelijk behouden, herbestemd en geïntegreerd in nieuwe woon- en werkgebieden. Regulier beleid Ondersteunen van de monumentencommissie De gemeente is volgens de Omgevingswet verplicht om een commissie te hebben, die het gemeentebestuur tenminste adviseert over aanvragen, omgevingsvergunning voor het wijzigen van rijksmonumenten. In de gemeente Harderwijk heeft de adviescommissie Omgevingskwaliteit mede deze taak. De commissie adviseert ook over het wijzigen van gemeentelijke monumenten, het aanwijzen of afvoeren van gemeentelijke monumenten en over welstand.

Regulier beleid Waarderen van cultuurhistorische locaties Het (laten) inventariseren, waarderen en selecteren van cultuurhistorische waarden van gebouwen, archeologische vindplaatsen en overige locaties/elementen. Regulier beleid Aanwijzen van gemeentelijke monumenten Het aanwijzen van gebouwen en bouwwerken als beschermd gemeentelijk monument. Dit gebeurt door middel van inventarisaties en onderzoek op basis van een door het college en/of raad vastgestelde agenda, of op verzoek van een eigenaar of belangenorganisatie. Regulier beleid 90 Publiek informeren en voorlichten Het geven van informatie en voorlichting over (de instandhouding) van monumenten en archeologische vindplaatsen. Dit doen we ondermeer door middel van de gemeentelijke website, informatieborden in de openbare ruimte en het zichtbaar maken van archeologische vondsten in de openbare ruimte. Tevens subsidiëren we de organisatie van de Open Monumentendag. Regulier beleid Onderhouden van monumenten in gemeentelijk eigendom Het onderhouden van beschermde rijks- en gemeentelijke monumenten in eigendom, zoals de Vischpoort, Oude Stadhuis, de stadsmuren, Smeepoort en Catharinakapel. Het onderhoud vindt plaats op basis van het meerjarenonderhoudsplan (MJOP).

Regulier beleid Inventariseren en waarderen van interieurs Als uitvoering van de Visie religieus erfgoed worden, in overleg en afstemming met de betrokken eigenaren, de interieurs en roerende zaken van 5 kerkgebouwen geïnventariseerd en gewaardeerd. De kerkeigenaren krijgen op deze manier inzicht en waardering voor het interieur en bijzondere roerende zaken van hun kerkgebouw. Specifiek beleid 5.6 Media Portefeuillehouder(s): W. Mazier Domein: Mens & Maatschappij Wat willen we bereiken? Verzorgen van een goede informatievoorziening voor de inwoners Tot dit taakveld behoren de lasten en baten die te maken hebben met de openbare bibliotheek, de Cultuurwijzer, de lokale media en de verzekeringen en de onroerendzaakbelasting van de culturele instellingen. Al deze zaken hebben betrekking op een goede informatievoorziening van de inwoners van Harderwijk en Hierden. Mogelijk zullen in de nabije toekomst kostenoverwegingen leiden tot een aangepast aanbod. Gemeenten zijn wettelijk verplicht, de toegang van hun inwoners tot een openbare bibliotheek te bevorderen. Vanaf de ingangsdatum van de nieuwe Bibliotheekwet zal deze verplichting veranderen in de verplichting de toegang tot een openbare bibliotheek met een in de wet bepaald voorzieningenniveau te waarborgen. In 2027 wordt hier verder vorm aan gegeven.

Wat gaan we ervoor doen? Subsidiëren van de bibliotheek Door middel van subsidies en andere bijdragen wordt de openbare bibliotheek in stand gehouden door de Stichting Bibliotheek Noordwest Veluwe en wordt de Stichting Veluwe FM in stand gehouden. Regulier beleid 91 Organiseren Cultuurwijzer De Cultuurwijzer maakt het voor kinderen, jongeren en volwassenen mogelijk om laagdrempelig kennis te maken met verschillende vormen van kunst en cultuur. Regulier beleid Voorbereiden op de wettelijke zorgplicht Samen met de bibliotheek voorbereiding op de wettelijke zorgplicht die de gemeente vanaf de ingangsdatum van de nieuwe Bibliotheekwet zal hebben. Specifiek beleid Open-Plus concept invoeren bij de bibliotheek De bibliotheek heeft met het Open-Plus concept positieve ervaring opgedaan in de vestiging in Putten. Door de bibliotheek (voor leden) doorlopend open te stellen, kan worden tegemoetgekomen aan de dringende behoefte van met name scholieren en studenten aan een rustige werkplek. Hiermee zal de bibliotheek 24/7 opengesteld worden. In 2026 zal de verbouwing voltooid worden. Regulier beleid 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie Portefeuillehouder(s): J. van Egmond Domein: Stad & Omgeving Wat willen we bereiken? Een verzorgde en goed functionerende openbare ruimte De gemeente levert een verzorgde basiskwaliteit en een goed functionerende openbare ruimte.

Wat gaan we ervoor doen? Planmatig onderhouden Er is sprake van planmatig jaarlijks onderhoud, meerjarig onderhoud (vervanging op basis van technische en economische levensduur), curatief onderhoud (herstellen van schade) en van meer projectmatige werkzaamheden (grootschalige vervanging, renovatie en reconstructie). Regulier beleid Plantsoenkwaliteit handhaven Het plantsoen jaarrond op kwaliteitsniveau B en de binnenstad op en parken op A. Onder kwaliteitsniveau B wordt verstaan: een vorm van onkruidbeheersing waarbij de nadruk ligt op de technische kwaliteit en beeldkwaliteit (beperkte mate van onkruid, de maximale hoogte is 30 cm). Bij niveau A ligt de nadruk meer op een netter beeld. De jaarlijkse noodzakelijke vervanging realiseren. Dit betekent ca. 35.000 m2 plantsoen en ca. 95 bomen. Regulier beleid 92 Invulling geven aan ombuigingen In categorie A en B van de ombuigingen is een taakstelling opgenomen voor beheer en onderhoud groen. Voor de jaarschijf 2027 wordt separaat geadviseerd over de te nemen maatregelen op basis van de besloten strategie (advisering 2025) Regulier beleid Wat willen we bereiken? Goed onderhouden en stabiele natuurterreinen Stabiele natuurterreinen waarin de verschillende functies; natuur, recreatie en houtoogst op een maatschappelijk verantwoorde wijze tot hun recht komen en voor toekomstige generaties geborgd zijn.

Net als in het stedelijk beheer maken we ook in het beheer van de natuurterreinen gebruik van vijf thema’s Doel van deze thema’s is het bevorderen van de realisatie van de doelen in het integrale gemeentelijke beleid. Wat gaan we ervoor doen? Het onderhouden van de gemeentelijke natuurterreinen Dit betekent de volgende werkzaamheden: • Het beheer en onderhoud van de gemeentelijke natuurterreinen (met name bossen) waarbij de Natuur, recreatie en houtoogst de drie pijlers zijn • De jaarlijkse noodzakelijke dunning realiseren, (100 ha met gemiddelde meerjaren opbrengst van c.a. 1.100 m3 per jaar); • Uitvoering van Faunabeheerplan (Prov. Gelderland) Regulier beleid Wat willen we bereiken? Het stimuleren van lokale initiatieven Daarnaast stimuleren we bewoners en bedrijven om zelf initiatieven op te pakken en uit te voeren. Zo houden we de dynamiek die in de afgelopen periode is ontstaan vast. Om onze doelen te bereiken maken we gebruik van vijf thema’s: Natuurlijk Duurzaam, Burger en Bedrijfsinitiatieven, Eenvoud en Differentiatie, Gezondheid en Vitaliteit en Iedereen doet mee.

Totaaloverzicht Programma 5 Bedragen x €1.000 Exploitatie | Realisatie 2025 | Begroting 2026 | Primitieve | Primitieve | Primitieve | Primitieve begroting 2027 | begroting 2028 | begroting 2029 | begroting 2030 Baten TV51 | TV51 Sportbeleid en | 300 | 268 | 0 | 0 | 0 | 0 activering TV52 | TV52 | 2.508 | 2.539 | 2.703 | 2.831 | 2.831 | 2.831 Sportaccommodaties TV53 | TV53 Cultuurpres. | 52 | 94 | 95 | 95 | 95 | 95 cultuurprod. cultuurpart. TV54 | TV54 Musea | 87 | 88 | 91 | 91 | 91 | 91 TV55 | TV55 Cultureel | 214 | 198 | 178 | 178 | 178 | 178 erfgoed TV56 | TV56 Media | 47 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 TV57 | TV57 Openbaar | 228 | 183 | 139 | 139 | 143 | 143 groen en (openlucht) recreatie Totaal Baten | 3.436 | 3.370 | 3.205 | 3.333 | 3.338 | 3.338 Lasten TV51 | TV51 Sportbeleid en | -1.035 | -1.088 | -1.084 | -1.074 | -1.062 | -1.062 activering TV52 | TV52 | -5.264 | -5.579 | -5.572 | -5.467 | -5.383 | -5.209 Sportaccommodaties TV53 | TV53 Cultuurpres. | -3.046 | -3.119 | -5.797 | -2.868 | -2.776 | -2.775 cultuurprod. cultuurpart.

TV54 | TV54 Musea | -1.121 | -879 | -902 | -901 | -900 | -900 TV55 | TV55 Cultureel | -700 | -607 | -564 | -559 | -559 | -559 erfgoed TV56 | TV56 Media | -990 | -1.001 | -870 | -867 | -867 | -867 TV57 | TV57 Openbaar | -5.102 | -6.271 | -5.369 | -5.334 | -5.304 | -5.291 groen en (openlucht) recreatie Totaal Lasten | -17.258 | -18.543 | -20.159 | -17.070 | -16.852 | -16.662 Onttrekkingen TV52 | TV52 | 406 | 209 | 159 | 2 | 2 | 2 Sportaccommodaties TV53 | TV53 Cultuurpres. | 68 | 59 | 2.997 | 83 | 83 | 69 cultuurprod. cultuurpart. TV55 | TV55 Cultureel | 108 | 77 | 77 | 77 | 77 | 77 erfgoed TV57 | TV57 Openbaar | 17 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 groen en (openlucht) recreatie Totaal Onttrekkingen | 599 | 345 | 3.233 | 162 | 162 | 148 Stortingen TV52 | TV52 | -904 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Sportaccommodaties TV55 | TV55 Cultureel | -12 | -38 | -12 | -12 | -12 | -12 erfgoed Totaal Stortingen | -916 | -38 | -12 | -12 | -12 | -12 Gerealiseerd resultaat | -14.139 | -14.866 | -13.734 | -13.587 | -13.365 | -13.189 93 Financiële analyse begroting 2027 ten opzichte van begroting 2026 Bedragen x €1.000 Exploitatie | Begroting 2026 | Primitieve begroting 2027 | Primitief 2027 - Totaal 2026 Baten | 3.370 | 3.205 | -165 Lasten | -18.543 | -20.159 | -1.616 Onttrekkingen | 345 | 3.233 | 2.888 Stortingen | -38 | -12 | 26 Verschil | -14.866 | -13.734 | 1.133 Het resultaat van programma 5 is als volgt te

verklaren Taakveld (Bedragen x 1.000) | Onderwerp | Bedrag afwijking | Verwijzing toelichting Onderhanden werken (regulier en budget neutraal) | 915 | 1 Kapitaallasten | 127 | 2 Doorberekende salariskosten | -140 | 3 5.2 | Tarieven stijging De Sypel | 143 | 4 Incidentele budgetten 2026 | 296 | 5 5.7 | Bijstelling i.v.m. voordeurnorm | -86 | 6 Diversen | -122 | 7 Totaal | 1.133 Toelichting op de financiële analyse 1. Onderhanden | Bepaalde budgetten die in 2025 niet (volledig) zijn benut, zijn vanuit de werken | Jaarrekening 2025 meegenomen naar de Begroting 2026. In de Begroting 2027 komen deze budgetten te vervallen en ontstaat een voordelig effect. Jaarlijks worden de kapitaallasten bepaald op basis van de aanwezige activa en 2. Kapitaallasten | de nieuwe investeringen. Deze kapitaallasten worden toegerekend aan de betreffende taakvelden/programma's en hebben voor dit programma een voordelig effect. 3. Doorberekende | Jaarlijks wordt de verwachte urenbesteding per taakveld opgevraagd. De salariskosten | geraamde salariskosten worden op basis van deze urenbesteding doorberekend. Voor 2027 leidt dit ten opzichte van 2026 tot een nadelig effect. 4. Tarieven stijging | Er zijn hogere opbrengsten door de stijging van de tarieven bij de Sypel. de Sypel. 5. Incidentele | In de begroting 2026 zitten een aantal incidentele budgetten, die niet meer budgetten 2026 | voorkomen in 2027.

Dit leidt tot een voordeel in 2027. Het betreft o.a. Bibliotheek op school, Vergroening Lorentzstaat en onderzoekskosten erfgoedbeleid. 6. Bijstelling i.v.m. | Dit betreft de indexatie en de bijstelling van de voordeurnorm van het meerjaren de voordeurnorm | onderhoud van groen en buitenrecreatie. 7. Diversen | Diverse kleine budgetwijzigingen hebben geleid tot een nadelig effect. 94 95 Programma 6 Sociaal domein Algemeen Programma 6 De inzet van het beleid sociaal domein is gericht op meedoen mogelijk maken voor iederéén. Meedoen betekent voor inwoners dat ze verbinding hebben met elkaar, van betekenis zijn voor elkaar en ‘samen’ de samenleving zijn. We werken vanuit vier maatschappelijke opgaven, die in relatie staan met de levensfasen van een mens: • Bevorderen van kansrijk opgroeien. We streven ernaar om jongeren optimale kansen te bieden, zodat ze hun volledige potentieel kunnen benutten. Samen met hen werken we aan een toekomst waarin ze zich kunnen ontwikkelen en succesvol kunnen zijn. • Stimuleren van samenredzaamheid. Dit betekent dat we als gemeenschap naar elkaar omkijken en elkaar ondersteunen. We geloven in de kracht van samenwerking en willen een omgeving creëren waarin iedereen zich gewaardeerd en betrokken voelt. • Bestaanszekerheid en perspectief op (on)betaald werk. Dit is essentieel voor het welzijn van onze inwoners.

We willen ervoor zorgen dat iedereen de mogelijkheid heeft om zijn of haar talenten te benutten en een zinvolle bijdrage te leveren aan de samenleving. • Zelfstandig thuis kunnen / blijven wonen. We willen een omgeving creëren waarin iedereen de ondersteuning en zorg kan krijgen om een gezond en onafhankelijk leven te leiden. We richten ons op het versterken van de mogelijkheden en vaardigheden van mensen, zodat ze zelfredzaam kunnen zijn en volwaardig meedoen in de samenleving (‘positieve gezondheid’). Daarnaast streven we naar gelijke kansen en een inclusieve samenleving. We helpen inwoners die dat nodig hebben, zodat iedereen goed mee kan doen in onze samenleving. Hierbij is de inwoner aan zet en staat de oplossing centraal. Voor de meest kwetsbare inwoners blijft zorg en ondersteuning altijd toegankelijk en betaalbaar. Ons doel is om de juiste hulp te beiden, dichtbij huis en zo eenvoudig en licht als mogelijk. We zetten ons extra in om barrières weg te nemen en een omgeving te creëren waarin iedereen zich welkom en veilig voelt. We werken in het sociaal domein vanuit partnerschap, daarbij is het belangrijk om te luisteren naar de behoeften en wensen van individuen, hen actief te betrekken bij besluitvorming. We willen dat mensen naar elkaar omzien. We onderzoeken mogelijkheden om dit in wijken en buurten te faciliteren.

De uitvoering van het sociaal domein is financieel risicovol. Daarom hebben we de komende jaren expliciet aandacht voor het kunnen bieden van ondersteuning waar nodig. De gemeente neemt de verantwoordelijkheid voor het verdelen van schaarste in middelen en mensen. En samen met ons netwerk zetten we in op normaliseren van hulpvragen, preventie en voorkomen van stapeling. Inhoud Programma 6 Sociaal domein omvat het geheel van beleid en uitvoering gericht op een inclusieve samenleving, waarin mensen kunnen zorgen voor zichzelf én voor elkaar. We zorgen dat ondersteuning aan inwoners bereikbaar, beschikbaar en betaalbaar blijft. Zo kunnen inwoners kansrijk opgroeien, beschikken zij over bestaanszekerheid en perspectief op werk, en ontvangen zij passende ondersteuning om zo lang mogelijk zelfstandig thuis te wonen. Daarbij vormen zelfredzaamheid en samenredzaamheid het fundament: we stimuleren een sterke gemeenschapszin waarbij inwoners actief naar elkaar omkijken en elkaar waar nodig ondersteunen. Ontwikkelingen De gemeente hanteert een indexatie van 2,5%. De loonstijgingen van de afgelopen jaren waar gesubsidieerde instellingen mee te kampen hebben liggen rond de 8-10%. Dit structurele verschil dwingt instellingen om keuzes te maken, wat zichtbaar wordt in de versobering van hun programma. 96 Arbeidsmarkt De arbeidsmarktkrapte heeft grote invloed op het sociaal domein.

Stijgende cao-lonen zorgen voor hogere tarieven bij aanbieders, wat direct doorwerkt in de gemeentelijke uitgaven. De verwachting is dat deze krapte structureel blijft, mede door demografische ontwikkelingen en de toenemende zorgvraag. De krapte raakt zowel publieke als private partijen. Dit vraagt om blijvende aandacht in de sturing op middelen, het maken van keuzes en het zoeken naar innovatieve oplossingen om de continuïteit en toegankelijkheid van ondersteuning te waarborgen. Verscherpte tweedeling Ongelijkheid in de samenleving gaat niet alleen over economische verschillen (opleiding, inkomen, vermogen), maar ook over bijvoorbeeld sociale netwerken, cultureel kapitaal en gezondheid. Zeker bij verschillen die stapelen: denk aan inwoners met minder economische armslag, minder sociale hulpbronnen en minder vaardigheden om zich te bewegen in de complexe verzorgingsstaat. De verschillen zijn niet nieuw, maar wel dat de leefwereld van mensen met en zónder hulpbronnen steeds meer uit een lijken te gaan. De ernst van de armoede voor mensen die onder de armoedegrens leven, neemt toe. Inwoners ervaren sinds enkele jaren meer conflicten en tegenstellingen tussen groepen in de samenleving. Deze scheiding tussen leefwerelden kan uiteindelijk de sociale samenhang schaden, maar ook het vertrouwen in de overheid.

Het is belangrijk dat mensen met verschillende achtergronden elkaar tegen blijven komen. (SCP 2025) Wonen en zorg • Inwoners in kwetsbare situatie. Al enige jaren wordt gesignaleerd hoe het tekort aan geschikte woningen een sta in de weg vormt voor het oplossen van sociale problematiek. De uitstroom uit Beschermd Wonen stagneert (onnodig beroep op zorg) en economisch daklozen kunnen hun situatie niet verbeteren zolang zij niet over geschikte woonruimte beschikken. • Ouderen. Over twintig jaar zijn er naar schatting bijna twee keer zoveel 75+ ers als nu. Daarnaast stijgt de gemiddelde leeftijd van ouderen en blijven zij steeds langer, al dan niet alleenstaand, zelfstandig wonen. Dit betekent aanpassing en uitbreiding van de bestaande woningvoorraad aangevuld met een aangepaste infrastructuur voor passende zorg, afgestemd op de vraag van de toekomst. • Jongeren. Het gebrek aan passende, betaalbare woonruimte op de huidige, oververhitte woningmarkt belemmert met name jongeren in hun verzelfstandiging. Hierdoor doen zich in kwetsbare huishoudens tevens veel problemen voor die alleen echt opgelost kunnen worden door voldoende geschikte woonruimte. AZC De druk op asiel is nog steeds groot in Nederland. Om te voldoen aan de spreidingswet zal gemeente Harderwijk op zoek moeten naar een of meerdere nieuwe opvanglocaties.

Voor het huidige AZC loopt een handhavingstraject nadat het COA eenzijdig besloot dit AZC tot een jaar langer open te houden. Gezien de termijn die nodig is om te komen tot realisatie van een nieuw AZC is de verwachting dat gemeente Harderwijk op 1 juli 2027 niet voldoet aan de spreidingswet. Verbonden partijen • Meerinzicht (MIZ) • Inclusief Groep Beleidskaders • Beleidsregels wet Inburgering (2021) • Bestuursovereenkomst inzake de vestiging van een opvangcentrum voor asielzoekers (2021-2026). • Deelverordening Eenmalige activiteitensubsidies welzijn, cultuur, sport en zorg (2014) • Inkoopstrategie jeugdhulp (2022) Noord Veluwe • Integrale verordening sociaal domein gemeenten Ermelo, Harderwijk en Zeewolde (2025) • Nota Dierenwelzijn • Nota “Snel en volwaardig meedoen; kader (2022-2026) nieuwe wet Inburgering, EHZ • | Nota Sociaal Domein 2024-2029 "Samen doen wat nodig is " • | Nota sturing en bekostiging Jeugdhulp 2018 e.v.) • | Nota Inburgering.

Van nieuwkomer tot Harderwijker (2018-2022) • | Regenboogbeleid 2024-2027 • | Regioplan Basisvaardigheden 2024-2027 • | Regiovisie Samen tegen huiselijk geweld, Aanpak geweld in afhankelijkheidsrelaties (2024-2028) • | Regiovisie Jeugdhulp Noord Veluwe (2021) • | Samen thuis op de Noord-Veluwe Regio- en beleidsplan - Beschermd wonen en maatschappelijke opvang - Noord-Veluwe (2020-2023) • | Subsidieregeling Beschermd Wonen gemeente Harderwijk (2020) • | Uitvoeringsprogramma aanpak Basisvaardigheden 2025-2028 • | Uitvoeringsagenda Regenboogbeleid 2024-2027 • | Uitvoeringsagenda Samen tegen huiselijk geweld (regionaal) 2024-2028 • | Uitvoeringsagenda Samen tegen huiselijk geweld (lokaal) 2024-2028 • | Uitvoeringsagenda Sociaal Domein 2024-2026, behorend bij de Nota sociaal domein. • | Uitvoeringsprogramma 2022-2024 EHZ kader Snel en volwaardig meedoen wet Inburgering • | Uitvoeringsagenda Burgerschap (2023) • | Verordening Inrichting Anti-discriminatievoorziening gemeente Harderwijk (2011) • | Verordening Sociale Adviesraad Harderwijk (2017) • | Visie op bewindvoering: Samenwerking in de schulddienstketen (2019) Taakvelden Programma 6 6.1 Voorveld, Samenkracht en burgerparticipatie Portefeuillehouder(s): | D.

Pool - Smit Domein: | Mens & Maatschappij Onder dit taakveld vallen de BBV taakvelden: 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Strategische doelen nota Sociaal Domein 1. | Samenredzaamheid in buurten en wijken is versterkt 2. | Ondersteuning is gericht op het zo snel, eenvoudig en duurzaam mogelijk oplossen van vragen 3. | Gelijke kansen in een inclusieve samenleving bevorderen 97 98 Wat willen we bereiken? Gelijke kansen in een inclusieve samenleving bevorderen We werken aan een samenleving waarin alle inwoners gelijke kansen krijgen en actief meedoen, meedenken en meebeslissen. We zetten in op het versterken van de eigen kracht en gemeenschapsvorming. Dit doen we door inwoners aan te moedigen om actief deel te nemen in hun eigen buurt, wijk en de eigen gemeenschap. Ze vinden steeds vaker zelf of samen oplossingen voor hun problemen. Dit maakt onze wijken zorgzamer en veerkrachtiger. Inwoners voelen zich gehoord en gewaardeerd. We creëren een plek waar iedereen zichzelf mag zijn en er toe doet. Wat gaan we ervoor doen? Uitvoeren Verbeteragenda Inclusie Verbeteragenda Inclusie: hoe voorkomen we dat inwoners tussen wal en schip vallen, hoe verhouden inwoners zich tot elkaar, hoe organiseren we de participatie inclusief en hoe geven we vorm aan onze voorbeeldfunctie.

Regulier beleid Uitvoeren plan van aanpak ‘Inclusieve Organisatie' Er wordt uitvoering gegeven aan het plan van aanpak ‘Inclusieve Organisatie’, als vervolg op het project onderzoek ‘Inclusieve Organisatie’ 2023. Hierbij wordt aangesloten bij dat wat er al is en geïnnoveerd waar nodig. Onder andere hiermee geeft de gemeente vorm aan haar voorbeeldfunctie. Regulier beleid Onderzoeken van mogelijke verbeteringen beleid We onderzoeken vanuit het sociaal domein hoe we ervaringskennis en deskundigheid in kunnen zetten voor het verbeteren en ontwikkelen van ons beleid (onderdeel Verbeteragenda Inclusie). Specifiek beleid Uitvoeren opgave ‘Op weg naar Samenredzaamheid’ Uitvoering geven aan de uitvoeringsagenda Sociaal Domein ‘Harderwijk zijn wij Samen’ voor de opgave ‘Op weg naar Samenredzaamheid’ en ‘Zelfstandig Thuis’ met o.a.: • Het doorontwikkelen van collectieve dagbesteding, met als voorbeeld een pilot bij De Aanleg. • Anders samenwerken en netwerk aanpakken stimuleren. • Het faciliteren van ontmoetingsplekken, wat bijdraagt aan het verminderen van eenzaamheid en het versterken van de sociale cohesie in wijken en buurten. • Samenredzame gemeenschappen, het verbinden van inwoners, het omkijken naar elkaar door het verstevigen van opbouwwerk/community building).

Regulier beleid Aanpakken laaggeletterdheid Het ondersteunen bij het verbeteren van basisvaardigheden op taal, rekenen en digitale vaardigheden (18 jaar en ouder), volgens het uitvoeringsprogramma aanpak Basisvaardigheden 2025-2028. Regulier beleid Aandacht besteden aan specifieke doelgroepen Aandacht voor specifieke doelgroepen, bestaande activiteiten voor een grotere groep inwoners beschikbaar maken en het versterken van sociale cohesie. 99 Regulier beleid Inzetten op het vergroten van cohesie in de wijk Samen met onze partners stimuleren we de inwoners tot ontmoeting en het opzetten van gezamenlijke activiteiten. De middelen die daarvoor worden ingezet zijn het opbouwwerk van Zorgdat en de wijkbudgetten die via de wijkmanagers beschikbaar zijn voor buurtactiviteiten. Ook de gezinsgerichte wijkaanpak waar de verbinding tussen bewoners en de school wordt versterkt is hierin helpend. Regulier beleid Integraal aanpakken Informele en formele partners in de sociale basis werken samen in wijken en buurten. Denk hierbij aan Inclusief in de Buurt en de gezinsgerichte wijkaanpak. Regulier beleid Positieve Gezondheid als uitgangspunt stellen De komende jaren staat de verdere doorontwikkeling van het gedachtegoed Positieve Gezondheid centraal binnen het sociaal domein van gemeente Harderwijk. Dit is onderdeel van de uitvoeringsagenda 'Harderwijk zijn wij Samen'.

Regulier beleid Wat willen we bereiken? Ondersteuning is gericht op het zo snel, eenvoudig en duurzaam mogelijk oplossen van vragen. Onze aanpak is gericht op het snel en eenvoudig oplossen van vragen van inwoners, met een focus op duurzame oplossingen. De regie ligt bij de inwoner. Dit betekent dat we uitgaan van wat al aanwezig is in de samenleving en hierop aansluiten. We ondersteunen en stimuleren bewonersinitiatieven, waarbij we vraaggestuurd en integraal te werk gaan. Wanneer nodig, kunnen inwoners een beroep doen op onze expertise. Dit doen we vanuit een mensgerichte aanpak, waarbij professionals, inwoners en de gemeente samenwerken in het ‘voorveld’ voor een toegankelijke, laagdrempelige en preventieve dienstverlening. Op deze manier creëren we een sterke verbinding tussen de behoeften van de inwoners en de sociale basis. Dit raakt alle vier de opgaven, er wordt integraal samengewerkt. Wat gaan we ervoor doen? Inzetten op versterking cliëntenondersteuning In 2023 is ingezet op het project versterking positionering cliëntondersteuning. Hierbij was de verwachting dat de groei door zal zetten. Er is gekozen voor één aanbieder, MeeSamen. Medio 2025 zien we inderdaad een groei van aanvragen bij deze uitvoerder. Door middel van extra budget beogen we om aan de vraag te kunnen voldoen.

Nadruk ligt op de verduurzaming van het ondersteunen van cliënten, zodat het niet langdurig nodig is. De beweging die is ingezet sinds 2023 wordt ook doorgezet in 2027. Nieuw beleid Inwoners zelf regie bieden Inwoners de ruimte geven om zelf passend regie te voeren, en dichtbij huis potentieel te kunnen inzetten. Regulier beleid 100 Noodzaak voor gebruik WMO-voorzieningen verminderen De landelijke verwachting (Wmo Prognosemodel VNG) is dat het aantal mensen dat gebruikmaakt van een Wmo-voorziening de komende jaren voor onze gemeente stijgt. Door verschillende interventies proberen we de groei minder explosief te laten zijn ten opzichte van het Wmo prognosemodel VNG. Regulier beleid In stand houden Odensehuis De komende decennia zal het aantal thuiswonende mensen met de diagnose dementie toenemen. Daardoor is het hebben van een Odensehuis ook in de jaren na 2027 noodzakelijk. Hiervoor is structurele dekking verkregen in de Kadernota 2026-2029. Regulier beleid Integraal aanpakken Informele en formele partners in de sociale basis werken samen in wijken en buurten. Denk hierbij aan Inclusief in de Buurt en de gezinsgerichte wijkaanpak. Regulier beleid Wat willen we bereiken? Samenredzaamheid in buurten en wijken is versterkt Onze maatschappelijke opgave is ‘Op weg naar samenredzaamheid.’ We bouwen aan zorgzame en veerkrachtige gemeenschappen.

Door de gemeenschapskracht optimaal te benutten en de talenten en mogelijkheden van inwoners te verbinden, stimuleren we initiatieven van onderop, vanuit de ABCD- methode (Asset-Based Community Development). We faciliteren laagdrempelige ontmoetingen en vergroten de onderlinge samenhang en draagkracht. Wat gaan we ervoor doen? Wijkgericht verbinden De wethouders zijn naast hun individuele portefeuilles ook wijkwethouder. De rol van de wijkwethouder is luisteren, zichtbaar zijn en signalen opvangen. Wijkmanagers zijn de ogen en oren in de wijken en buurten. Het wijkbudget is er om inwonerinitiatieven, gericht op het versterken van de gemeenschap door ontmoeting en het verbeteren van de openbare ruimte. In gezamenlijkheid vanuit de opgave 'Op weg naar Samenredzaamheid', waar het programma Burgerschap onder valt, wordt gekeken hoe we de beschikbare budgetten optimaal kunnen inzetten. Regulier beleid Maatwerk en welbevinden in de wijk centraal stellen Bij de samenwerking in de wijk, wordt de keten van organisaties steeds meer één geheel. Er wordt toegewerkt naar Stevige Lokale teams. Waarin mensgericht, maatwerk en welbevinden centraal staat. Ook zien we de ontwikkeling Regionale Eerstelijns Samenwerkingsverband (RESV) waar afspraken worden gemaakt om de regionale en lokale samenwerking te bevorderen.

Regulier beleid Inwoners zelf regie bieden Inwoners de ruimte geven om zelf passend regie te voeren, en dichtbij huis potentieel te kunnen inzetten. Regulier beleid 101 Inzetten op het vergroten van cohesie in de wijk Samen met onze partners stimuleren we de inwoners tot ontmoeting en het opzetten van gezamenlijke activiteiten. De middelen die daarvoor worden ingezet zijn het opbouwwerk van Zorgdat en de wijkbudgetten die via de wijkmanagers beschikbaar zijn voor buurtactiviteiten. Ook de gezinsgerichte wijkaanpak waar de verbinding tussen bewoners en de school wordt versterkt is hierin helpend. Regulier beleid Integraal aanpakken Informele en formele partners in de sociale basis werken samen in wijken en buurten. Denk hierbij aan Inclusief in de Buurt en de gezinsgerichte wijkaanpak. Regulier beleid Uitvoeren opgave ‘Op weg naar Samenredzaamheid’ Uitvoering geven aan de uitvoeringsagenda Sociaal Domein ‘Harderwijk zijn wij Samen’ voor de opgave ‘Op weg naar Samenredzaamheid’ en ‘Zelfstandig Thuis’ met o.a.: • Het doorontwikkelen van collectieve dagbesteding, met als voorbeeld een pilot bij De Aanleg. • Anders samenwerken en netwerk aanpakken stimuleren. • Het faciliteren van ontmoetingsplekken, wat bijdraagt aan het verminderen van eenzaamheid en het versterken van de sociale cohesie in wijken en buurten.

• Samenredzame gemeenschappen, het verbinden van inwoners, het omkijken naar elkaar door het verstevigen van opbouwwerk/community building). Regulier beleid Versterken voorveld De beweging naar de voorkant is volop in ontwikkeling. Door de verbeterde aansluiting met voorliggende voorzieningen vergroten we de zelfredzaamheid en samenredzaamheid van inwoners en zorgen we dat ondersteuning toegankelijk en betaalbaar blijft. Om de vraag in de sociale basis te kunnen blijven opvangen wordt deze de komende periode verder versterkt. Dit betekent dat inwoners steeds beter worden ondersteund door en verwezen naar passende algemene en collectieve voorzieningen, voordat een beroep hoeft te worden gedaan op maatwerkvoorzieningen vanuit de Wmo. Regulier beleid Positieve Gezondheid als uitgangspunt stellen De komende jaren staat de verdere doorontwikkeling van het gedachtegoed Positieve Gezondheid centraal binnen het sociaal domein van gemeente Harderwijk. Dit is onderdeel van de uitvoeringsagenda 'Harderwijk zijn wij Samen'. Regulier beleid 6.2 Participatie Portefeuillehouder(s): D. Pool - Smit Domein: Mens & Maatschappij 102 Onder dit taakveld vallen de BBV taakvelden: 6.3 Inkomensregelingen 6.4 Begeleide participatie 6.5 Arbeidsparticipatie. Strategische doelen nota Sociaal Domein: 1. Het bieden van bestaanszekerheid 2. Werkzoekenden doen naar vermogen mee in de samenleving 3.

Ondersteuning aan werkzoekenden biedt perspectief op (on)betaald werk Wat willen we bereiken? Vergroten van de bestaanszekerheid We richten ons op het dempen van financiële problemen, specifiek voor mensen die leven op of rond het sociaal minimum. Ons doel is om het aantal huishoudens dat onder het sociaal minimum leeft en het aantal inwoners met problematische schulden te verminderen, dit door middel van vroegsignalering. Op de lange termijn streven we ernaar intergenerationele armoede te doorbreken, in samenhang met de opgave Kansrijk Opgroeien. De hoogte van diverse financiële regelingen wordt uitgewerkt in de Verordening Sociaal Domein. Hiermee willen we ervoor zorgen dat mensen die het nodig hebben toegang hebben tot passende ondersteuning. En dat er voldoende middelen zijn om financiële stabiliteit te bevorderen. Door op deze manier te investeren in het sociaal domein, willen we mensen helpen uit de langdurige armoede te komen en een betere toekomst op te bouwen. Wat gaan we ervoor doen? Minder huishoudens leven onder 120% van de bijstandsnorm Na de zomer starten we met een communicatiecampagne om inkomensondersteunende maatregelen, zoals de Maatschappelijke Bijdrage Regeling (MBR) en de gemeentepolis, breder bekend te maken onder onze inwoners. Het uitgangspunt is dat de campagne in de toekomst structureel/periodiek wordt ingezet..

Om kwetsbare huishoudens te ontzorgen en de regeldruk te verminderen, keren we de MBR sinds 2025 zoveel mogelijk ambtshalve, dus automatisch, uit. Vanwege het succes van deze werkwijze wordt dit vanaf 2027 structureel geborgd in onze basistaken. Daarnaast is de bijdrage aan de collectieve zorgverzekering (gemeentepolis) met ongeveer 50% verhoogd, zodat chronisch zieken met een minimuminkomen beter financieel worden ondersteund. Ook verkennen we hoe chronisch zieken met hoge zorgkosten en een minimuminkomen (financieel) nog beter ondersteund kunnen worden. Tot slot blijven we tot en met 2027 gedupeerden van de alleenverdienersproblematiek financieel compenseren, en bereiden we ons voor op de inzet van een 'bufferbudget' vanaf 2027, bedoeld om de armoedeval bij deeltijdwerk te voorkomen. Regulier beleid Minder inwoners met problematische schulden De schuldhulpverlening is opnieuw aanbesteed, waarin kwaliteit, kortere doorlooptijden en goede ondersteuning aan de inwoner centraal staat. De budgetcoaching en nazorg is uit deze centrale aanbesteding gehaald, zodat we dit sterker en dichterbij op lokaal niveau kunnen organiseren. Tevens onderzoeken we hoe we nazorg in de keten van schuldhulpverlening verder kunnen borgen. Om de drempel voor financiële hulp te verlagen, realiseren we een tweede lokaal 'Financieel Trefpunt'.

Deze preventieve aanpak werkt in de praktijk: partners zoals Stimenz leggen steeds vaker proactief contact bij vroege signalen van schulden, wat inmiddels leidt tot een zichtbare daling in de aanvragen voor zwaardere trajecten, zoals bewindvoering. Nieuw beleid 103 Intergenerationele armoede wordt vaker doorbroken Er is een communicatiecampagne geweest om de Maatschappelijke Bijdrage Regeling en de schoolkostenregeling breder bekend te maken. Door de actieve inzet op inkomensondersteuning kunnen jongeren en kinderen gewoon meedoen in de samenleving. Dit heeft ertoe geleid dat het percentage kinderen dat opgroeit in een uitkeringsgezin in Harderwijk en Hierden inmiddels is gestabiliseerd op een relatief laag niveau van 4%. Tegelijkertijd werken we in EHZM verband aan het efficiënter inrichten van de kind-regelingen; zo dat het overzichtelijker wordt en daarmee eenvoudiger voor ouders/ondersteuners om ze aan te vragen. Hierin werken we ook samen met de collega's van onderwijs, cultuur en sport. Daarnaast pakken we het risico van laaggeletterdheid aan: bij het Financieel Trefpunt werken vrijwilligers van de bibliotheek inmiddels samen met de trefpuntvrijwilligers. Bezoekers met financiële vragen worden zo op een toegankelijke manier gescreend op laaggeletterdheid en direct warm doorgeleid naar passende ondersteuning, zoals het Taalhuis.

Regulier beleid Wat willen we bereiken? Werkzoekenden doen naar vermogen mee in de samenleving Vanuit de visie van Positieve Gezondheid erkennen we het belang van werk, betaald of onbetaald, voor welzijn, mentaal welbevinden, zingeving en meedoen in de samenleving. Sport, kunst en cultuur, georganiseerd in de sociale basis, geven invulling aan vrije tijd en bieden kinderen, ouders en vrijwilligers mogelijkheden om zinvol bezig te zijn en vaardigheden te ontwikkelen. Voor mensen voor wie betaald werk een stap te ver is, zijn dit waardevolle alternatieven. Welzijnsorganisaties spelen een rol in het verbinden van vraag en aanbod in vrijwilligerswerk en in de samenwerking met culturele en sportverenigingen. Zo wordt het gevoel van eigenwaarde bij kwetsbare inwoners versterkt, sociale problematiek verminderd en eenzaamheid voorkomen, wat bijdraagt aan de kwaliteit van leven en de samenleving als geheel. Wat gaan we ervoor doen? In de bijstand zitten alleen inwoners met minder dan 100% arbeidsvermogen Binnen de arbeidsmarktregio Veluwe Stedendriehoek en in subregionaal verband (met onder andere Putten en Ermelo) werken we actief aan initiatieven waarbij 'werk als medicijn' wordt ingezet voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid of belemmering.

In 2026 zijn we hiervoor gestart met het regionale Expertisepunt Psychische kwetsbaarheid en Werk, waarbinnen we intensief gebruikmaken van instrumenten zoals IPS-trajecten en specialistische jobcoachvouchers. In 2027 zetten we deze werkwijze voort en verstevigen we de samenwerking binnen dit Expertisepunt. Met succesvolle inzet van de Europese ESF Sociale Inclusie-middelen hebben we het aanbod versterkt voor inwoners met een uitkering en een grote afstand tot de arbeidsmarkt, in het segment 'Meedoen'. Dit zijn activeringstrajecten die niet direct op betaald werk zijn gericht, maar op maatschappelijke deelname en het doorbreken van sociaal isolement, bijvoorbeeld door het aanbieden van beweegactiviteiten via lokale partners zoals GA! Harderwijk. We hebben dit aanbod verder lokaal uitgebreid, in samenwerking met andere lokale organisaties. Deze uitbreiding zetten we in 2027 door. Aanvullend werken we in 2027 concreet aan 'simpeler switchen': we brengen de voorzieningen vanuit de Wmo en het aanbod vanuit de Participatiewet dichter bij elkaar door gezamenlijke werkprocessen en warme overdracht tussen de betrokken consulenten in te richten, zodat inwoners zonder drempels de juiste stap kunnen zetten.

Regulier beleid 104 Van werkzoekenden die binnen twee jaar betaald werk bij een reguliere werkgever kunnen aanvaarden, stroomt 50% uit naar werk, waarvan 80% structureel Om inwoners goed te laten meedoen, continueren we ons aanbod van inburgeringstrajecten. Hierbij maken we structureel gebruik van een brede intake, de inzet van de verschillende leerroutes (zoals de B1-route, Z- route en de Onderwijsroute), maatschappelijke begeleiding, een Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP) en het Participatieverklaringstraject (PVT). We werken intensief samen met partners zoals de Inclusief Groep en andere lokale organisaties (zoals Zorgdat) om aanvullende lokale trajecten in te zetten, specifiek gericht op werk en brede participatie. Hierbij zorgen vernieuwde afspraken met taalscholen voor kortere wachtlijsten, waardoor we statushouders sneller kunnen begeleiden naar duurzame participatie en de uitstroom bevorderen. Regulier beleid Meer jeugdigen stromen uit naar een participatieplek die aansluit bij hun vermogen (vervolgopleiding, betaalde baan of vorm van dagbesteding) Sinds 2026 is de wet 'Van school naar duurzaam werk' in werking getreden. Vanuit ons beleidsteam Participatiewet hebben we de samenwerking met het Doorstroompunt (voorheen RMC) en onderwijsinstellingen geïntensiveerd.

Deze wet is bedoeld om de loopbaanbegeleiding direct vanuit scholen fors uit te breiden en legt tegelijkertijd een zwaardere regierol en verantwoordelijkheid bij ons als gemeente om jongeren te ondersteunen. In 2027 borgen we deze samenwerking structureel in onze werkprocessen en maken we concrete afspraken met het Doorstroompunt en onderwijsinstellingen over de onderlinge overdracht van jongeren. Zo voorkomen we dat jongeren zich bij de gemeente melden voor een uitkering en bieden we ze direct een sluitend perspectief op duurzaam werk, een vervolgopleiding of dagbesteding. Daarnaast monitoren we in 2027 of deze aanpak daadwerkelijk leidt tot minder uitkeringsaanvragen door jongeren, zodat we tijdig kunnen bijsturen waar nodig. Nieuw beleid Meer jongeren vinden een passende opleiding die aansluit op de kanssectoren Als gemeente willen we de aansluiting tussen (beroeps)opleidingen en de lokale arbeidsmarkt wezenlijk verbeteren. Dit versterkt niet alleen het directe toekomstperspectief van onze jongeren, maar draagt ook bij aan de economische vitaliteit van onze hele regio. We richten ons hierbij nadrukkelijk op 'kanssectoren': lokale en economische sectoren (zoals zorg en logistiek) waar een hoge personeelsvraag en een sterk groeipotentieel is.

Ons hoofddoel hierin is om de belangrijke regionale functie van het beroepsgerichte onderwijs in en rondom gemeente Harderwijk te versterken en beter te laten aansluiten op wat werkgevers zoeken. Voor doelgroepen met een loonwaarde tot 70% wordt loonkostensubsidie ingezet Voor de groep inwoners met minder dan 100% arbeidsvermogen, zoals inwoners met een indicatie voor het doelgroepregister of beschut werk, zetten we de komende jaren maximaal in op loonkostensubsidies (LKS). We zien de afgelopen jaren al een gestage stijging in het aantal ingezette subsidies. Om dit verder aan te jagen en werkgevers te stimuleren, ligt onze focus nadrukkelijk op het beter combineren van de forfaitaire loonkostensubsidie met de praktijkroute. Om deze ambitie kracht bij te zetten, hebben we in de begroting voor 2026 het budget voor LKS in Harderwijk aanzienlijk verruimd. In 2027 zetten we deze koers voort: we monitoren de instroom en het gebruik van het verruimde LKS- budget en sturen bij waar nodig om de combinatie van forfaitaire loonkostensubsidie en praktijkroute verder te optimaliseren. Tot de wetswijziging ontvangen gemeenten via de rijksbijdrage beschut werk tijdelijk extra middelen per plek; deze tijdelijke regeling geldt voor de jaren 2025 tot en met 2027 en we houden in 2027 in de gaten of deze middelen toereikend zijn.

105 Daarnaast bereiden we ons in 2027 voor op de structurele wetswijziging die naar verwachting per 1 januari 2028 ingaat: een landelijke, vaste forfaitaire loonkostensubsidie van 68% van het wettelijk minimumloon voor werknemers met een indicatie beschut werk, waarbij de individuele loonwaardemeting niet langer bepalend is voor de hoogte van de subsidie. Financieel is dit een belangrijk aandachtspunt: vanaf 2028 vervalt de huidige tijdelijke rijksbijdrage en wordt de financiering ondergebracht in het reguliere bijstandsbudget (BUIG), met realisatiebekostiging in plaats van een vaste ophoging per plek. Dit kan gevolgen hebben voor onze begroting, zeker als het aantal plekken beschut werk verder groeit. We brengen deze financiële gevolgen in 2027 gedetailleerd in kaart, zodat we tijdig kunnen anticiperen op deze overgang en er geen onverwacht tekort ontstaat in 2028. Nieuw beleid Wat willen we bereiken? Ondersteuning aan werkzoekenden biedt perspectief op (on)betaald werk Bijstandsgerechtigden zijn verplicht aangeboden werk te aanvaarden en te behouden.

Binnen de doelgroep van de Participatiewet onderscheiden we drie categorieën: werkzoekenden die binnen twee jaar betaald werk bij een reguliere werkgever kunnen aanvaarden (met inzet van loonkostensubsidie en nazorg), mensen voor wie betaald werk een stap te ver is (via vrijwilligerswerk of andere vormen van meedoen) en mensen voor wie geen werk haalbaar is (waar zorg en ondersteuning centraal staan). Door deze differentiatie bieden we passende oplossingen en dragen we bij aan persoonlijke ontwikkeling en participatie. Social Return on Investment heeft een stevige plek in inkooptrajecten en draagt bij aan werkgelegenheid en maatschappelijk rendement. Wat gaan we ervoor doen? We differentiëren het bijstandsbestand in de categorieën 'werk, meedoen en ondersteuning' en passen onze dienstverlening hierop aan Sinds 1 januari 2026 is fase 1 van spoor 1 van de wetswijziging "Participatiewet in Balans" in werking getreden. Dit betekent dat we onze dienstverlening fundamenteel hebben aangepast ten aanzien van het vaststellen van het recht op bijstand, de aanvraagprocedure en de begeleiding naar werk. De focus is hierbij verschoven van generieke plichten naar individueel maatwerk.

Sinds 2026 baseren we dit lokaal sterk op de recente segmentatie van ons Harderwijks en Hierdense bestand, waarbij we inwoners bewust indelen in de categorieën 'werk', 'ondersteuning' (waaronder loonkostensubsidies) en 'meedoen' (zoals sociale activering). Door de inzet van een geactualiseerde bestandsanalyse kunnen we gerichter de dienstverlening afstemmen op ieders belemmeringen en persoonlijke situatie, waarbij we bijvoorbeeld sneller ontheffingen kunnen verlenen voor zorgtaken of medische belemmeringen. In 2027 treden ook de wijzigingen uit fase 2 van spoor 1 volledig in werking, na een gedoogjaar in 2026 waarin we hier al op konden voorsorteren. We passen in 2027 onze werkprocessen, beleidsregels en verordeningen definitief aan op deze wijzigingen en scholen onze consulenten hierop bij. Daarnaast actualiseren we in 2027 opnieuw de segmentatie van ons bestand, zodat de indeling in 'werk', 'ondersteuning' en 'meedoen' aansluit bij de laatste ontwikkelingen en evalueren we of de gerichtere dienstverlening daadwerkelijk leidt tot passendere ondersteuning en snellere ontheffingen waar nodig.

Nieuw beleid Meer inwoners vinden (on)betaald werk via re-integratie op basis van hun arbeidsvermogen, capaciteiten en talenten (bestandsanalyse als basis) Om inwoners in het segment "Werk" (met 100% arbeidsvermogen) weer echt perspectief te bieden, zetten we in op kortcyclische en intensieve trajecten, en een gecombineerde intake waardoor direct beschikbare inwoners sneller worden bemiddeld, vaak zonder formeel traject. Hierdoor zien we in gemeente Harderwijk al een daling in langlopende re-integratievoorzieningen. Met een passende re-integratiedienstverlening en de mogelijkheden van de Participatiewet in Balans (waaronder een verruimde inkomstenvrijlating) willen we een hogere en veiligere uitstroom richting de lokale arbeidsmarkt realiseren, ondanks de landelijk afkoelende arbeidsmarkt. Regulier beleid 106 Meer bijstandsgerechtigden worden ondersteund naar vrijwilligerswerk of sociale participatie Voor nieuwkomers en statushouders besteden we binnen de arbeidsmarktregio specifieke aandacht aan een goede ondersteuning. Zo is in 2026 (via ESF Sieso) de regionale arbeidsregisseur gestart, die specifiek oud-inburgeraars intensief begeleidt om instroom in de bijstand te voorkomen. In 2027 evalueren we het effect op de instroom in de bijstand, zodat we de aanpak waar nodig kunnen bijsturen.

De arbeidsregisseur behoudt hierbij een verbindende rol en blijft knelpunten agenderen richting de arbeidsmarktregio. Daarnaast hebben we per voorjaar 2026 de transitie gemaakt naar twee nieuwe taalscholen voor de B1- en Z-route, waarbij we in de nieuwe contracten hebben gestuurd op het minimaliseren van wachttijden en het verhogen van de kwaliteit. In 2027 monitoren we de resultaten van deze contracten op wachttijden en kwaliteit, en sturen we bij waar nodig. Ook brengen we in 2027 concreet in kaart of de SPUK-middelen inburgering toereikend zijn om de nieuwe, verbeterde tarieven dekkend te houden, en onderzoeken we oplossingen voor het risico van voorfinanciering, aangezien middelen pas vrijkomen na definitieve huisvesting. Nieuw beleid Meer ondernemers voelen zich ontzorgd als zij werkzoekenden vanuit de bijstand in dienst nemen We investeren flink in de dienstverlening voor ondernemers en het vergroten van ons lokale inclusieve netwerk. We merken dat deze aanpak werkt: via de accountmanager inclusief ondernemen is ons netwerk van betrokken werkgevers gegroeid naar zo'n 75 tot 100 bedrijven.

In 2026 hebben we ons gericht op het verder uitbouwen van dit netwerk en het ontzorgen van bedrijven die statushouders of werkzoekenden met een arbeidsbeperking in dienst nemen, onder andere door ze actief te informeren over financiële regelingen, zoals loonkostensubsidies en de inzet van jobcoaching. In 2027 breiden we het werkgeversnetwerk verder uit, met als concreet doel het aantal betrokken bedrijven te laten doorgroeien richting de 100-plus. Ook brengen we de ontzorgende dienstverlening (informatie over loonkostensubsidies en jobcoaching) structureel onder in de vaste werkwijze van de accountmanager, zodat dit ook bij een groeiend netwerk geborgd blijft. Tegelijkertijd geven we vanuit Meerinzicht, samen met het UWV, onderwijs (Landstede) en de Inclusief Groep, verder vorm aan het Werkcentrum Veluwe Stedendriehoek. Hier kunnen werkenden, werkgevers en werkzoekenden proactief en laagdrempelig terecht voor ondersteuning, loopbaanadvies en arbeidsbemiddeling. In 2027 werken we aan het verder verstevigen van deze samenwerking, onder meer door de dienstverlening vanuit het Werkcentrum te evalueren en waar nodig verder af te stemmen tussen de betrokken partners.

Nieuw beleid 107 Verplichte beleidsindicatoren 6.2 Participatie Banen per 1.000 inwoners van 15 - 75 jaar Bron: Meerdere bronnen Duiding cijfers • Ontwikkeling cijfers: Het aantal banen schommelt in gemeente Harderwijk op een stabiel en hoog niveau van circa 735 banen per 1.000 inwoners. • Duiding en vergelijking: Met 735 banen per 1.000 inwoners scoren Harderwijk en Hierden structureel hoger dan het gemiddelde van vergelijkbare gemeenten (625 banen) en grotere gemeenten (690 banen). Harderwijk vervult hiermee een belangrijke regionale werk- en centrumfunctie binnen de regio Veluwe Stedendriehoek. • Sectoren: De werkgelegenheid toont zich veerkrachtig, mede door de sterke vertegenwoordiging van sectoren zoals de zorg, zakelijke dienstverlening en logistiek. Maatregel: Wat gaan we hiervoor doen (inzet 2027) Aangezien de lokale arbeidsmarkt voldoende werkgelegenheid biedt, ligt de opgave niet in een tekort aan banen, maar in het tot stand brengen van de juiste match. • Matchen van werkzoekenden: We richten ons op het verbinden van de openstaande vacatures met inwoners die momenteel nog aan de zijlijn staan, waaronder inwoners in de bijstand en de Participatiewet. • Regionale krachtenbundeling: Binnen het Werkcentrum Veluwe Stedendriehoek werken we nauw samen met lokale werkgevers om de vraag uit kansrijke sectoren af te stemmen op het aanbod van werkzoekenden.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://harderwijk.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/f115c406-82d9-4e03-95c3-b739a9065b2e?agendaItemId=b5ccc8dc-38d2-4c62-a48d-177b79008da1