Document · PDF

Bijlage 1. Begroting 2026 - 2029

Raadsvergadering 13 november 2025, gemeente HarderwijkBij agendapunt: Begroting 2026-202930.185 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Regulier

2.4 Economische havens en waterwegen Portefeuillehouder(s):

M. Pijnenburg

Domein:

Stad & Omgeving

Wat willen we bereiken? Havens die van toegevoegde waarde zijn voor de lokale en regionale economie De havens in het havengebied noord, de Lorentzhaven en de Pasteurhaven, zijn een belangrijk onderdeel voor de economie van gemeente Harderwijk en de regio. De bedrijfshavens zijn een belangrijke schakel voor de op- en overslag van goederen en containers, reparatie, productie en winterstalling van (recreatie)vaartuigen. De Lorentzhaven draagt bij aan (duurzaam) vervoer over water. Lokale en regionale bedrijven kunnen hiervan gebruik maken. De Lorentzhaven is voorzien van een openbare kade, voldoende bedrijven die werkzaam zijn in de sector op- en overslag en een containerterminal met deels een openbaar karakter. Zo ondersteunen de havenvoorzieningen de lokale en regionale economie. Voor bedrijven en bezoekende schepen heeft de Lorentzhaven een toegevoegde waarde. De Pasteurhaven huisvest vooral watersportbedrijven en visserijbedrijven en biedt daarvoor goede voorzieningen. De Pasteurhaven is goed bevaarbaar met voldoende kadelengte en een brede diversiteit van watersportbedrijven die de watersporter op alle vlakken faciliteert.

2.5 Openbaar vervoer Portefeuillehouder(s):

W. Mazier

Domein:

Stad & Omgeving

Wat willen we bereiken? In stand houden en mogelijk verbeteren van het OV-aanbod De gemeente Harderwijk stimuleert het gebruik van het openbaar vervoer. Uitgangspunt is het huidige niveau minimaal in stand te houden en waar mogelijk verbeteringen in de bus- en treindienstregeling en verbindingen door te voeren.

Wat gaan we ervoor doen? Samenwerken via Noord-Veluwe Bereikbaar Onder de paraplu van Noord-Veluwe Bereikbaar werken we samen met de provincie Gelderland en alle gemeenten langs de A28-corridor tussen Amersfoort en Zwolle aan een betere doorstroming op de A28. Dit doen we door in te zetten op duurzame alternatieven, zoals sneller en frequenter openbaar vervoer en goede fietsvoorzieningen op deze corridor. Ook wordt ingezet op gedragsverandering bijvoorbeeld door fietscampagnes, gericht op woon-werkverkeer, maar ook recreatief verkeer.

Met de samenwerkende gemeenten is een Mobiliteitsfonds opgericht waar jaarlijks financiële middelen in gedoneerd worden om gericht in een betere regionale bereikbaarheid te investeren. Tevens wordt hiermee een duidelijk signaal afgegeven aan andere organisaties. Specifiek Lobbyen voor verbeteringen niet-gemeentelijke infrastructuur Lobby voor een betere treinverbinding en ook een toekomstbestendige aanpak van de N302 (Knardijk en Leuvenumseweg). Bestuurlijk en ambtelijk wordt, met onze samenwerkende partners, gezocht naar bredere (financiële) steun. Een goed voorbeeld hiervan is (het doortrekken van Intercitytreinen op) de Veluwelijn. Steun en samenwerking wordt gezocht en gevonden bij omliggende provincies en regio's, alsook bij de spoorsector. Specifiek Verbeteren en frequenter openbaar vervoer Samen met partners, zoals NS, EBS, provincie Gelderland en omliggende gemeenten en regio's, werken we samen aan een goed netwerk van openbaar vervoer van en naar de gemeente Harderwijk. Speerpunt is het realiseren van een keervoorziening op of naast het station van gemeente Harderwijk om Intercitytreinen uit Amersfoort door te laten rijden naar Harderwijk. Op korte termijn wordt ingezet op meer spitstreinen in de ochtend van Harderwijk, via Nijkerk, naar Amersfoort en vice versa in de middagspits. Ook is de spitspendel op de vrijdag gewenst. Regulier

Totaaloverzicht Programma 2

Bedragen x €1.000 Exploitatie

Realisatie 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Primitieve begroting 2027

Primitieve begroting 2028

Primitieve begroting 2029

TV21 TV21 Verkeer en vervoer

358

178

183

TV22 TV22 Parkeren

TV24 TV24 Economische havens en waterwegen

909

769

776

952

834

868

1.321

964

976

1.152

1.034

1.069

TV21 TV21 Verkeer en vervoer

-6.605

-7.400

-7.591

-7.984

-7.848

-7.908

TV22 TV22 Parkeren

-2.332

-2.711

-2.684

-2.663

-2.641

-2.598

-6

-5

-1.430

-1.446

-1.132

-1.309

-1.188

-1.216

-69

-101

-68

-67

-64

-10.436

-11.664

-11.480

-12.027

-11.745

-11.791

646

351

238

274

5.127

344

527

252

221

151

179

5.925

874

822

586

555

TV21 TV21 Verkeer en vervoer

-1.162

-375

TV22 TV22 Parkeren

-5.127

-355

TV24 TV24 Economische havens en waterwegen

-459

-211

-93

Totaal Stortingen

-6.749

-586

-448

-93

Gerealiseerd resultaat

-9.939

-10.411

-10.129

-10.382

-10.218

-10.260

Baten

Totaal Baten Lasten

TV23 TV23 Recreatieve havens TV24 TV24 Economische havens en waterwegen TV25 TV25 Openbaar vervoer Totaal Lasten Onttrekkingen TV21 TV21 Verkeer en vervoer TV22 TV22 Parkeren TV24 TV24 Economische havens en waterwegen Totaal Onttrekkingen Stortingen

Financiële analyse begroting 2026 ten opzichte van begroting 2025 Bedragen x €1.000 Exploitatie

Begroting 2025

Begroting 2026

Primitief 2026 - Totaal 2025

Baten

964

976

Lasten

184

-11.664

-11.480

Onttrekkingen

874

822

-52

Stortingen

-586

-448

138

Verschil

-10.411

-10.129

282

Het resultaat van programma 2 is als volgt te verklaren Taakveld (Bedragen x 1.000)

Ondewerp

Bedrag afwijking

Verwijzing toelichting

Nieuw beleid

-360

Onderhanden werken (regulier en budget neutraal)

111

Doorberekende salariskosten

-11

Overige doorbelastingen

Kapitaallasten

-13

Incidenteel 2025

501

2.1

Verkeer en vervoer

-83

2.4

Havens

138

2.4

Havens

118

Diversen

-144

Totaal

282

Toelichting op de financiële analyse Taakveld (Bedragen x 1.000)

Naam aanmelding

I / S 2026 2027 2028 2029

2.1 Verkeer en vervoer

Onderhouden van de Blauwe Zones in de stad

-5

2.1 Verkeer en vervoer

Verkeerstellingen

-30

2.1 Verkeer en vervoer

Revitalisering binnenstad 2026-2029

-49

-105

-152

2.1 Verkeer en vervoer

Omvormen LED

-14

-27

-41

2.1 Verkeer en vervoer

Ombouwen rotondes Groene Zoomweg naar turborotondes

-54

2.1 Verkeer en vervoer

Optimaliseren inrichting Boulevard

-14

-13

2.1 Verkeer en vervoer

Verkeersveilig maken Pauwenkamp en Parallelweg

-21

2.2 Parkeren

Inrichting en doorontwikkeling software parkeerproducten

-180

2.2 Parkeren

Uitvoering programma onderdeel parkeren

-175

-360

-143

-225

-316

Totaal programma 2

1. Nieuw beleid

In bovenstaande tabel zijn de posten opgenomen die gerelateerd zijn aan nieuw beleid in 2026. Ten opzichte van 2025 geeft dit een nadelig effect.

2. Onderhanden werken (regulier en budget neutraal)

Bepaalde budgetten die in 2024 niet (volledig) zijn benut, zijn vanuit de Jaarrekening 2024 meegenomen naar de Begroting 2025. In de Begroting 2026 komen deze budgetten te vervallen en ontstaat een voordelig effect.

3. Doorberekende salariskosten

Jaarlijks wordt de verwachte urenbesteding per taakveld opgevraagd. De geraamde salariskosten worden op basis van deze urenbesteding doorberekend. Voor 2026 leidt dit ten opzichte van 2025 tot een nadelig effect.

4. Overige doorbelastingen

Naast salariskosten zijn er ook overige kostenposten die aan verschillende taakvelden worden doorberekend. Voor 2026 leidt dit ten opzichte van 2025 tot een voordelig effect.

5. Kapitaallasten

Jaarlijks worden de kapitaallasten bepaald op basis van de aanwezige activa en de nieuwe investeringen. Deze kapitaallasten worden toegerekend aan de betreffende taakvelden/programma's en hebben voor dit programma een voordelig/nadelig effect.

6. Incidenteel 2025

In de begroting 2025 zijn een aantal incidentele budgetten opgenomen. In de begroting 2026 zijn deze budgetten komen te vervallen of verlaagd. Dit leidt tot een voordelig resultaat.

7. Verkeer en vervoer

Het functioneel ramen van de kosten voor beeldkwaliteit wegen leidt tot een nadelig effect.

8. Havens

De haven opbrengsten stijgen in 2026 met afgerond € 138.000,- ten opzichte van de begroting 2025. Dit is het gevolg van de geactualiseerde tariefberekening voor de havengelden 2026. Echter op dit moment laten de (concept) haventarieven 2026 voor een paar doelgroepen een meer dan trendmatige stijging zien ten opzichte van de haventarieven 2025. Daarom wordt tussen het behandelen van de begroting en het aanbieden van de havengeldverordening 2026 extra inzet gepleegd om de tariefberekening nog eens goed tegen het licht te houden. Met het aanbieden van de havengeldverordening 2026 zal hier op worden teruggekomen incl. een eventuele begrotingswijziging voor het bijstellen van de inkomsten.

9. Havens

Met de besluitvorming van de jaarrekening 2024 is besloten om het restant van het baggerbudget van € 118.000,- toe te voegen aan de bestemmingsreserve Havenwerken. In 2026 leidt deze eenmalige toevoeging in 2025 tot een voordelig effect.

10. Diversen

De indexering van materiële kostenbudgetten in 2026 met 2,7% en diverse kleine budgetwijzigingen hebben samen geleid tot een nadelig effect.

Programma 3 Economie Algemeen Programma 3 Wij werken aan een samenleving waarin mensen en organisaties gestimuleerd worden en de ruimte krijgen om te ondernemen. Onder de noemer ‘ondernemend’ vallen alle beleidsterreinen die tot doel hebben de totale economische activiteit in stad en regio te vergroten. Hoewel deze beleidsterreinen elk een eigen dynamiek kennen, hebben ze een gezamenlijk doel: het versterken van de economische kracht van gemeente Harderwijk, haar ondernemers en haar inwoners. De economische kracht van de gemeente Harderwijk uit zich in de mate waarin ondernemers en bedrijven in staat worden gesteld te ondernemen en zich te ontwikkelen, en de mate waarin de inwoners in staat zijn passend werk te vinden. Economie heeft een belangrijke rol in het leefbaar en levendig houden van Harderwijk en Hierden. Wij geven ruimte om te ondernemen en werken aan het versterken van de economie in de gemeente Harderwijk door het verbeteren van de voorwaarden voor economische ontwikkeling. We hebben oog voor onze ondernemers. Wij blijven werken aan het verbeteren van ons vestigingsklimaat, zorgen voor goede dienstverlening, creëren verbinding tussen ondernemers onderling en met andere partners in de gemeente en geven concrete invulling aan gastheerschap en stadspromotie.

Daarbij vinden we het belangrijk om gemeente Harderwijk aantrekkelijk te houden als plek om te werken, wonen, recreëren en te bezoeken. Bezoekers en recreanten dragen bij aan de lokale economie door hun bestedingen in winkels, horeca en voorzieningen. Dit ondersteunt op zijn beurt het behoud van culturele, maatschappelijke en sportieve functies in onze gemeente. Vanwege de economische verwevenheid in de regio zoekt gemeente Harderwijk bij het versterken van de economische kracht, afhankelijk van het thema, de samenwerking met onder andere de regiogemeenten, de RS4 gemeenten, Hanzesteden en de samenwerking op de Veluwe (Veluwe op 1). Het verbeteren van de voorwaarden voor economische ontwikkeling 

Het stimuleren van de circulaire (duurzame) economische ontwikkeling op werklocaties, in de binnenstad en de wijkwinkelcentra.



Opstellen en uitvoering geven aan de economische onderdelen in de omgevingsprogramma’s en het regionaal programma bedrijventerreinen (RPW)



Uitvoeren winkeltijdenverordening (Verordening fysieke leefomgeving)



Uitvoeren en actualiseren marktverordening (Verordening fysieke leefomgeving)



Werken aan een toekomstbestendige binnenstad door uitvoering te geven aan de Binnenstadsvisie 2031 inclusief bijbehorend uitvoeringsprogramma



Ondersteunen van de samenwerking tussen de winkel- en horecaondernemers, het culturele aanbod, de evenementenorganisaties, Heerlijk Harderwijk en gemeente met als resultaat een professionele samenwerking in de binnenstad.

Economische promotie van Harderwijk en het gastheerschap in de gemeente door het continueren van de promotie en positionering van Harderwijk als een toeristische bestemming in binnen- en buitenland. 

De merkidentiteit van de gemeente Harderwijk via Heerlijk Harderwijk blijven versterken om meer aandacht van ondernemers en investeerders te trekken, en de economische activiteit in de gemeente te vergroten.



Samen met de evenementenorganisatoren de gemeente Harderwijker evenementen verduurzamen, faciliteren en professionaliseren.



Het versterken van het thema Hanze in gemeente Harderwijk door de samenwerking met de Hanzesteden en de activiteiten die ontstaan zijn in het Hanzejaar te continueren



De balans brengen in natuur en recreatie in het buitengebied van gemeente Harderwijk/op de Veluwe en in de binnenstad door spreiding en bezoekersmanagement.



Voorbereidingen treffen voor het jubileumjaar 2031, waarin gemeente Harderwijk 800 jaar stadsrechten viert en gaststad is voor de internationale Hanzedagen. We stellen een plan op voor de organisatie van dit bijzondere jaar, waarin historie, verbinding en internationale profilering samenkomen. Dit biedt kansen om de stad (inter)nationaal op de kaart te zetten, economische en culturele waarde te creëren en inwoners actief te betrekken.

Werken aan het verbeteren van het vestigingsklimaat en aan toekomstbestendige bedrijventerreinen 60



Uitvoeren, evalueren en actualiseren van het Regionaal Programma Werklocaties



Dienstverlening richting ondernemers door actief accountmanagement



Uitgifte van bedrijfskavels



Samenwerking met ondernemers om het vestigingsklimaat te verbeteren, o.a. op het gebied van energietransitie, netcongestie, biodiversiteit, betekenisvol ondernemen en circulaire economie.

Inhoud Het programma omvat activiteiten die gericht zijn op behoud, ondersteuning, en uitbouw van het bestaande economisch potentieel. Hieronder vallen o.a. bedrijventerreinen, binnenstad, winkelcentra, toerisme, werkgelegenheid, warenmarkten, exploitatie van gemeentelijke eigendommen, maar ook evenementen.

Ontwikkelingen Het gaat goed met de economie van de gemeente Harderwijk. De gemeente Harderwijk heeft een aantrekkelijk vestigingsklimaat, onder andere door de ligging. Het aantal bedrijven en het aantal arbeidsplaatsen in gemeente Harderwijk is ook het afgelopen jaar gegroeid en we hebben een grote werkzame beroepsbevolking. Ondanks deze positieve signalen zijn er ook zorgen. Er zijn nog diverse ondernemers die door de gestegen kosten en schulden uit de Covid-periode in financiële problemen zitten. Daarnaast is ook het vinden van personeel een grote uitdaging. Dit heeft gevolgen voor de ondernemers. Winkels en horecabedrijven die minder dagen open zijn of bedrijven die failliet gaan of bedrijfsbeëindiging overwegen. Er zijn zorgen over voldoende en geschikte ruimte om te ondernemen op de bedrijventerreinen. Er is meer vraag dan aanbod en er is nog maar een beperkt aantal nieuwe kavels uit te geven. Ondernemers kunnen in Harderwijk en Hierden in de toekomst moeilijker uitbreiden. Daarnaast gaat de circulaire economie ook meer ruimte ruimte vragen. Op de bedrijventerreinen speelt daarnaast het probleem van netcongestie. Het blijven versterken en faciliteren van de economie in de gemeente is daarom van belang. De economische uitvoeringsagenda als onderdeel van het Omgevingsprogramma is in ontwikkeling en in 2026 gereed voor uitvoering.

Belangrijke aandachtspunten zijn de werklocaties, de vrijetijdseconomie en de binnenstad. Gezamenlijk met ondernemers, regio, provincie en landelijke overheid, onderzoeken wij waar lokale en regionale maatregelen getroffen kunnen worden zodat wij een concrete bijdrage kunnen leveren aan de economie. Samen met de regiogemeenten werken we aan het Regionaal Programma Werklocaties. In 2026 gaan we onder andere uitvoering geven aan de activiteiten uit het programmaonderdeel economie, samen met de binnenstadspartners uitvoering geven aan de binnenstadsvisie. Daarnaast blijven we de stadspromotie versterken In 2026 worden de nieuwe programmaonderdelen gericht op toerisme, recreatie en evenementen afgerond. Deze onderdelen worden vormgegeven vanuit een integrale benadering waarbij leefbaarheid, economische groei, duurzaamheid en de identiteit van gemeente Harderwijk centraal staan. We willen hiermee beter inspelen op de kansen die toerisme en evenementen bieden voor de lokale economie en de aantrekkelijkheid van onze stad en omgeving. De nieuwe programmaonderdelen richten zich op het versterken van de toeristische infrastructuur, het bevorderen van spreiding van bezoekers, het stimuleren van meerdaags verblijf, en het ondersteunen van kwalitatieve, duurzame en lokaal verankerde evenementen. Hiermee leggen we een stevige basis voor een toekomstbestendig en gastvrij Harderwijk.

Verbonden partijen n.v.t.

Beleidskaders 

Omgevingsvisie Harderwijk



Visie op een andere Binnenstad



Regionaal Programma Werklocaties (RPW)

Taakvelden Programma 3 3.1 Economische ontwikkeling Portefeuillehouder(s):

W. Mazier / M. Pijnenburg

Domein:

Stad & Omgeving

Wat willen we bereiken? Het stimuleren van gezamenlijke initiatieven Dit taakveld is gericht op het creëren van een gunstig economisch klimaat voor de gemeente als geheel, door middel van strategische keuzes, samenwerking en door het stimuleren van projecten en initiatieven tussen overheid, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties.

Wat gaan we ervoor doen? Samenwerken in de binnenstad Versterken samenwerking in de binnenstad i.s.m. de Binnenstadondernemers Harderwijk (BOH) en invulling geven aan accountmanagement voor ondernemers in de binnenstad. Ook werken we samen met de Bedrijvenkring Harderwijk en Parkmanagement aan het verduurzamen en toekomstbestendig maken van de bedrijventerreinen Regulier Wat willen we bereiken? Steviger dienstverlening aan ondernemers Versterken van de dienstverlening aan ondernemers

Wat gaan we ervoor doen? Een verbindende rol spelen Contact onderhouden met ondernemers, en ondernemers onderling verbinden. Dit doen we samen met de diverse ondernemerscollectieven in Harderwijk en Hierden. Specifiek de Bedrijvenkring Harderwijk, Binnenstadsondernemers Harderwijk (BOH) en de vertegenwoordigers van de wijkwinkelcentra, en warenmarkt(en). Regulier Wat willen we bereiken? Stimuleren van innovatieve en duurzame ontwikkelingen Stimuleren van innovatieve en duurzame ontwikkelingen

Wat gaan we ervoor doen? Werken aan de ambities van de Veluwe agenda

De Veluwe Agenda 2030 is de basis voor de samenwerking op de Veluwe. Wij werken gezamenlijk aan de ambitie "Beleef de Beste Veluwe". Vanuit onze netwerksamenwerking in de VeluweAlliantie versterken we de Veluwe en bereiken we een betere balans tussen natuur en recreatie. De projecten waar we aan mee blijven werken zijn de uniforme Bebording, Belevingsgebieden, Routebureau, Marketing en de Regiodeal voor de Veluwe Regulier Wat willen we bereiken? Versterken economische bedrijvigheid Ontwikkelen van beleid ter versterking van de (sociaal) economische bedrijvigheid.

Wat gaan we ervoor doen? Uitvoeren binnenstadsvisie Uitvoering geven aan de Binnenstadsvisie 2031 op basis van het uitvoeringsprogramma en jaarlijkse evaluatie. Regulier Uitvoeren economisch programma 

Uitvoering geven aan Impact beweging Harderwijk



Aanpassen uitgifteprotocol naar betekenisvol ondernemen



Marktanalyse kleinschalige bedrijfsunits op bedrijventerreinen



Uitvoering geven aan Regionaal Programma Werklocaties

Regulier Uitvoeren jaarplan binnenstadsvisie Uitvoering van het jaarplan Binnenstadsvisie 2031 o.a. de gebiedsvisie Donkerstraat-Kloosterplein en leegstandsaanpak, versterken van de samenwerking en vergroening. Regulier Wat willen we bereiken? Versterken van regionale samenwerkingsverbanden Versterken van lokale, regionale en nationale samenwerkingsverbanden en structuren.

Verplichte beleidsindicatoren 3.1 Economische ontwikkeling Functiemenging: weerspiegelt verhouding tussen banen en woningen en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.

Bron: CBS BAG/LISA

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Portefeuillehouder(s):

E. Enklaar

Domein:

Stad & Omgeving

Wat willen we bereiken? Bevorderen van de economische ontwikkeling van Harderwijk Dit taakveld richt zich op het verbeteren van de fysieke randvoorwaarden voor economische bedrijvigheid in de gemeente. Door het tijdig beschikbaar hebben of krijgen van bouwrijpe grond op bedrijventerreinen willen we een bijdrage leveren aan de verdere economische ontwikkeling van gemeente Harderwijk en het creëren van voldoende werkgelegenheid. Het taakveld heeft betrekking op grondexploitaties bedrijventerreinen daar waar taakveld 8.2 betrekking heeft op grondexploitatie van niet-bedrijventerreinen (woningbouw).

Wat gaan we ervoor doen? Zorg dragen voor de verwerving, het beheer en de levering van bouwrijpe grond 

Verwerving, productie en levering van bouwrijpe grond;



Het opstellen en jaarlijks actualiseren van exploitatieopzetten;



Aankopen, (tijdelijk) beheren, slopen, saneren, bouw- en woonrijp maken;



Het uitgeven van bouwrijpe kavels voor bedrijfsvestiging;



Het opstellen van verkoopovereenkomsten;



Het onderzoeken van de financiële haalbaarheid van stedenbouwkundige plannen.

Regulier 64

Ontwikkelen Lorentz III 

Woonrijp maken openbaar gebied in de direct omgeving van uitgegeven bedrijfskavels;



Uitgifte bedrijfskavels. In 2026 worden naar verwachting 5 kavels in uitgifte gebracht. Voor de uitgifte van de kavels wordt een nieuw uitgifteprotocol opgesteld en vastgesteld, waarbij op basis van kwalitatieve criteria de kavels kunnen worden toegewezen aan partijen, in plaats van ‘wie het eerst komt, wie het het eerst maalt’

Specifiek Ontwikkelen Lorentzhaven Start uitgifte bedrijfskavels, planning vanaf 2026. Specifiek Uitgifte bedrijfskavels Tonsel en Sypel Uitgifte van de nog beschikbare bedrijfskavels binnen de bedrijventerreinen Tonsel en Sypel. Specifiek Aanpakken netcongestie Specifieke aandacht heeft de netcongestie in het bijzonder voor grootverbruiksaansluitingen. Deze zijn schaars en vaak niet beschikbaar. Dit zet de verkoop van kavels onder druk. Op landelijk, provinciaal, regionaal én lokaal niveau is gemeente Harderwijk ambtelijk en bestuurlijk in gesprek en hebben wij een trekkersrol in het hoofd bieden van netcongestie. Er is onder andere een coördinator netcongestie aangesteld en wethouder Pijnenburg vertegenwoordigt de EHPZ-regio in de Energy Board. Regulier

Verplichte beleidsindicatoren 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Vestigingen van bedrijven per 1.000 inwoners van 15 t/m 64 jaar

Bron: LISA

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Portefeuillehouder(s):

W. Mazier / M. Pijnenburg

Domein:

Stad & Omgeving

Wat willen we bereiken? Ondersteunen van bedrijven en ondernemers Dit taakveld betreft de ondersteuning en dienstverlening door de gemeente aan bedrijven en ondernemers. Het betreft o.a. het faciliteren bedrijfsinvesteringszones en initiatieven vanuit de markt. Deze dienstverlening vanuit de gemeente is geen wettelijke taak, maar draagt bij aan de ontwikkeling van de stad. Dit taakveld heeft een overlap met het volgende taakveld '3.4 Economische promotie', en met ‘3.1 Economische ontwikkeling’.

Wat gaan we ervoor doen? Een verbindende rol spelen (zie TV 3.1) Contact onderhouden met ondernemers en ondernemers onderling verbinden. Dit doen we samen met de diverse ondernemerscollectieven in Harderwijk en Hierden. Specifiek de Bedrijvenkring Harderwijk, Binnenstadsondernemers Harderwijk (BOH) en vertegenwoordigers van de wijkwinkelcentra, en warenmarkt(en). Regulier Stimuleren en ondersteunen van de samenwerking in de binnenstad Stimuleren en ondersteunen van de samenwerking in de binnenstad o.a. door facilitering van BIZ wetgeving. Specifiek Organiseren weekmarkt(en) Stimuleren en ondersteunen van het behoud van de weekmarkt(en) in Harderwijk. Regulier Een aanspreekpunt zijn Inzetten van accountmanagers bedrijven als centraal aanspreekpunt voor initiatieven en vragen van ondernemers. Regulier Samenwerken met andere partijen Samenwerking Meerinzicht en externe partijen onder andere t.b.v. het stimuleren arbeidsmarktparticipatie. Uitvoering geven aan het Regionaal Programma Werklocaties in samenwerking met de EHPZ-gemeenten

Regulier Organiseren van bijeenkomsten 66



Organiseren bijeenkomst voor (nieuwe) ondernemers



Organiseren bijeenkomsten voor ondernemers met als thema: impactvol ondernemen



Organiseren van de Bedrijvenontmoetingsdag i.s.m. BKH

Specifiek

3.4 Economische promotie Portefeuillehouder(s):

W. Mazier

Domein:

Stad & Omgeving

Wat willen we bereiken? Harderwijk op de kaart zetten Activiteiten die gericht zijn op het 'op de kaart zetten' van de gemeente zijn geen wettelijke taak, maar dragen wel bij aan de (verdere) ontwikkeling van de stad. Het versterken van gemeente Harderwijk als toeristische bestemming is geen doel op zich, maar een middel om bredere maatschappelijke en economische doelen te realiseren, waaronder economische vitaliteit, leefbaarheid, brede welvaart, duurzaamheid en regionale samenwerking.

Wat gaan we ervoor doen? Versterken van de aantrekkelijkheid van de gemeente Harderwijk voor toeristen en recreanten 

Versterken en positioneren van het toeristisch-recreatieve profiel van gemeente Harderwijk



Uitbouwen van het thema Hanze



Ondernemers betrekken bij marketingactiviteiten



Versterken van de stadsmarketing/stichting Heerlijk Harderwijk en het Toeristisch Informatie Punt



Continueren van de samenwerking met Hanzesteden Marketing en Visit Veluwe en versterken van het waterprofiel van gemeente Harderwijk door invulling te geven aan belevingsgebied Veluwe Kust

Regulier Uitvoeren maatregelen Recreatiezoneringsplan In 2026 wordt de uitkijktoren bij het Beekhuizerzand gerealiseerd als één van de maatregelen vanuit de Recreatiezoneringsplan Veluwe. Specifiek Uitvoeren bestemmingsmanagement op de Veluwe

Door realisatie van fase 2 Ontvangstlocatie Veluwe in gemeente Harderwijk wordt optimaal uitvoering gegeven aan de doelstelling bestemmingsmanagement. Waar in Fase 1 is ingezet op een optimaal gastheerschap voor fietsers, MTB’ers en auto’s, wordt in Fase 2 de focus gelegd op de wandelaars. Er komt een goede, herkenbare en iconische wandelverbinding in de vorm van een boomkronenpad, waardoor op een optimale manier de aansluiting op de routestructuur op de Veluwe wordt gerealiseerd. Even zo belangrijk is de versterking van de verbinding met de stad en de Veluwse kust. Aan de hand van diverse belevingsroutes, zoals Veluwse Kust en Veluws Verleden, is het doel om de bezoeker richting het water en de stad te brengen. Op deze manier gaat de ontvangstlocatie functioneren als een schakel tussen de Veluwe en de stad en het water. Specifiek Professioneel beheren en onderhouden van de routenetwerken Beheer en onderhoud aantrekkelijke routenetwerken: we laten het beheer en onderhoud van de netwerken op een professionele manier door Routebureau Veluwe uitvoeren. In 2026 zal ook revisie plaatsvinden van de fietsknooppunten netwerk. Nieuw beleid Opstellen nieuw beleid voor toerisme Het opstellen van een nieuw beleid voor toerisme heeft vertraging opgelopen. Naar verwachting zal het nieuwe beleid in 2026 vastgesteld worden. Het beleid wordt onderdeel van het programma Bouw en Infrastructuur.

Hiermee zorgen we voor toekomstbestendige keuzes voor de gemeente en duidelijke koers voor de toekomst. We willen gemeente Harderwijk stevig op de toeristische kaart positioneren en tegelijkertijd de balans tussen leefbaarheid en levendigheid behouden Opstellen nieuw beleid voor evenementen 

Opstellen nieuw evenementenbeleid: gemeente Harderwijk is een populaire bestemming in de regio op gebied van evenementen en er worden steeds meer evenementen georganiseerd. Om deze ontwikkeling in goede banen te leiden zijn nieuwe kaders nodig. Om de balans op gebied van evenementen te behouden gaan we nieuw beleid opstellen. Het proces zal in 2026 afgerond worden.



Aanpassen van de subsidieverordening evenementen o.b.v. het nieuwe beleid

Versterken Hanze in Harderwijk Het versterken van het thema Hanze in gemeente Harderwijk door de samenwerking met de Hanzesteden en de activiteiten die ontstaan zijn in het Hanzejaar te continueren. Uitvoering geven aan het Perspectief Hanzesteden 2025-2030. Regulier Wat willen we bereiken? Viering Harderwijk 800 jaar In 2026 wordt aan een opstartplan gewerkt dat de basis voor de organisatie en inhoudelijke koers van de viering bepaald. Het geeft richting aan de aanpak, betrokken partijen, randvoorwaarden, fasering en financiering.

Wat gaan we ervoor doen? Proces opstarten Het proces rond de viering van 800 jaar Harderwijk betreft de volgende stappen: ambities en kaders bepalen, stakeholdersverkenning en participatie, verkenning thematiek, organisatievorm en governance bepalen, financiering en fondsenwerving, tijdspad bepalen

Nieuw beleid

Totaaloverzicht Programma 3 Bedragen x €1.000 Exploitatie

Realisatie 2024 Begroting 2025 Begroting 2026

Primitieve begroting 2027

Primitieve begroting 2028

Primitieve begroting 2029

Baten TV31 TV31 Economische ontwikkeling

101

TV32 TV32 Fysieke bedrijfsinfrastructuur (GREX)

2.141

1.078

835

786

360

1.303

TV33 TV33 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

106

TV34 TV34 Economische promotie

482

440

406

2.823

1.659

1.386

1.337

911

1.854

TV31 TV31 Economische ontwikkeling

-368

-535

-487

-212

TV32 TV32 Fysieke bedrijfsinfrastructuur (GREX)

-640

-1.078

-835

-786

-360

-1.303

TV33 TV33 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

-410

-363

-431

-427

-414

TV34 TV34 Economische promotie

-695

-722

-744

-670

-663

-703

-2.112

-2.698

-2.497

-2.095

-1.649

-2.633

TV31 TV31 Economische ontwikkeling

114

280

700

Totaal Onttrekkingen

114

280

700

TV31 TV31 Economische ontwikkeling

-200

TV34 TV34 Economische promotie

-500

Totaal Stortingen

-200

-500

Gerealiseerd resultaat

625

-959

-912

-757

-738

-778

Totaal Baten Lasten

Totaal Lasten Onttrekkingen

Stortingen

Financiële analyse begroting 2026 ten opzichte van begroting 2025 Bedragen x €1.000 Exploitatie

Begroting 2025

Begroting 2026

Primitief 2026 - Totaal 2025

Baten

1.659

1.386

-273

Lasten

-2.698

-2.497

201

Onttrekkingen

280

700

420

Stortingen

-200

-500

-300

Verschil

-959

-912

Het resultaat van programma 3 is als volgt te verklaren

Taakveld (Bedragen x 1.000)

Ondewerp

Bedrag afwijking

Verwijzing toelichting

Nieuw beleid

-147

Ombuigingen

Onderhanden werken (regulier en budget neutraal)

-134

Incidentele budgetten programma 7

270

Diversen

-12

Totaal

Doorberekende salariskosten Overige doorbelastingen

Toelichting op de financiële analyse Taakveld (Bedragen x 1.000)

Naam aanmelding

I / S 2026 2027 2028 2029

3.1 Economische ontwikkeling

Uitvoeringsagenda detailhandel

-25

3.1 Economische ontwikkeling

Economisch programma

-50

3.4 Economische promotie

Wegwerken achterstanden recreatie, toerisme en evenementen

-72

3.4 Economische promotie

Veluwe ontvangstlocatie

-39

-147

-39

Totaal programma 3

1. Nieuw beleid

In bovenstaande tabel zijn de posten opgenomen die gerelateerd zijn aan nieuw beleid in 2026. Ten opzichte van 2025 geeft dit een nadelig effect.

2. Ombuigingen

Met de behandeling van de begroting 2025-2028 is door de raad besloten om de ombuigingen categorie B te effectueren. In 2026 levert dit ten opzichte van 2025 een begroot voordeel op.

3. Onderhanden werken (regulier en budget neutraal)

4. Doorberekende salariskosten

5. Overige doorbelastingen

Naast salariskosten zijn er ook overige kostenposten die aan verschillende taakvelden worden doorberekend. Voor 2026 leidt dit ten opzichte van 2025 tot een voordelig effect.

6. Incidentele budgetten

Dit betreft diverse incidentele effecten vanuit incidentele budgetten en/of incidentele dotaties/onttrekkingen aan reserves. In dit geval betreft het effect met name de laatste incidentele dotatie aan de bestemmingsreserve binnenstadvisie van € 200.000,- in 2025. Daarnaast waren er twee incidentele budgetten van € 35.000,- opgenomen in 2025. Aangezien dit incideel was zorgt dit voor een voordeel in de begroting 2026 ten opzichte van de begroting 2025.

7. Diversen

Diverse kleine budgetwijzigingen hebben geleid tot een klein nadelig effect.

Programma 4 Onderwijs Algemeen Programma 4 Voor elk kind een ononderbroken ontwikkelingstraject in het (passend) onderwijs en een startkwalificatie, een leer-werktraject naar de arbeidsmarkt of zinvolle dagbesteding voor alle jongeren. Wij hebben de wettelijke plicht om voor adequate onderwijshuisvesting te zorgen. Volwassenen kunnen hun basisvaardigheden ontwikkelen. Onderwijs vormt. Het biedt alle Harderwijkers en Hierdenaren kansen om hun talenten zo goed mogelijk te ontwikkelen en te benutten. We richten ons samen met onze partners vooral op inwoners die meer aandacht nodig hebben om zich goed te kunnen ontwikkelen. We streven voor iedereen naar een passende deelname aan de maatschappij. Gelijke kansen voor ieder kind vinden we belangrijk. Samen met onderwijs en ketenpartners zetten we daarom in op het wegwerken van onderwijs (taal)achterstanden, naschools aanbod in de wijken, het tegengaan van verzuim, thuiszitten en voortijdig schoolverlaten. Ons streven is dat volwassenen in gemeente Harderwijk hun basisvaardigheden zoals taal- en rekenvaardigheden kunnen blijven ontwikkelen. Ook richten we ons op bewustwording van het belang van toegankelijke informatie voor iedereen, zodat ook minder hoogopgeleide inwoners alle informatie tot hun beschikking hebben. We vinden het belangrijk dat het onderwijs beschikt over voldoende en adequate huisvesting.

We hebben aandacht voor versterking van de regionale functie van het beroepsgerichte onderwijs in gemeente Harderwijk, dat goed aansluit op de lokale- en regionale arbeidsmarkt. Het techniekonderwijs is van belang voor innovaties in bijna iedere beroepsgroep.

Inhoud Dit programma bevat de activiteiten op het gebied van onderwijs en volwasseneneducatie. In Harderwijk werken gemeente en onderwijs nauw samen met alle partners op onder andere het beleidsterrein jeugd, welzijn, veiligheid, gezondheid en sport om ontwikkelingen op elkaar aan te sluiten en de jeugd en volwassenen optimaal te ondersteunen. Een goed en breed aanbod van onderwijs vormt een belangrijke randvoorwaarde voor de kwaliteit en aantrekkelijkheid van de stad als woon- en werkgemeente.

Ontwikkelingen De gemeente hanteert een indexatie van 3%. De loonstijgingen liggen momenteel rond de 8-10%. Voor de gesubsidieerde instellingen is het niet of nauwelijks mogelijk om te bezuinigen op loon- of overige kosten. De subsidie voor peuteropvang krijgt hier ook mee te maken. Rijke schooldag Een veilige en ontwikkelrijke omgeving is belangrijk voor kinderen. Het vraagt meer dan alleen het onderwijs kan bieden om burgers van de toekomst op te leiden. Het leren van taal, rekenen e.d. moet gecombineerd worden met een aanbod gericht op techniek, natuur, sport, cultuur en gezondheid. Al jarenlang worden hier stappen in gezet met als doel gelijke ontwikkelkansen. Vanuit het rijk groeit de aandacht voor het organiseren van een rijke schooldag: een lokaal programma met activiteiten buiten de normale onderwijstijd. Hierbij is samenwerking in een lokale coalitie essentieel: school, gemeente en (maatschappelijke) organisaties. In gemeente Harderwijk is al jaren aandacht voor een rijke schooldag met het naschools aanbod binnen het brede schoolbeleid. Sinds 2023 is er in heel gemeente Harderwijk een Brede School aanbod . Kinderopvang als basisvoorziening Het kabinet heeft de hervorming van het kinderopvangstelsel met twee jaar uitgesteld. Het plan is dat per 1 januari 2029 werkende ouders 96% van de kinderopvang vergoed krijgen.

Vanuit allerlei organisaties komt de roep om deze stap ook te maken voor niet-werkende ouders. Het is nog niet duidelijk of en wanneer het Rijk dit mogelijk gaat maken. Met andere woorden of alle kinderen toegang krijgen tot de kinderopvang en daarmee gelijke ontwikkelkansen. Toezicht Kinderopvang

De gemeente is wettelijk verantwoordelijk voor het toezicht op de kinderopvang. Dit omvat de inspectie en handhaving door de GGD en het bijhouden van het Landelijk Register Kinderopvang (LRK). Jaarlijks bezoekt de GGD alle kindercentra en ten minste 50% van de gastouderopvanglocaties. Vanaf 2026 worden het toezicht en de handhaving aangescherpt, met name voor de gastouderopvang. Belangrijke veranderingen zijn: 

Strengere kwaliteitseisen voor gastouders, waaronder permanente educatie, een verplicht pedagogisch werkplan en nieuwe opleidingseisen.



Een verplichte achterwachtregeling.



Gastouderbureaus moeten de pedagogische coaching vastleggen en een pedagogisch beleidsmedewerker in dienst hebben.



Er komt een meldplicht voor ernstige incidenten, bedoeld om de veiligheid en kwaliteit te verbeteren.

In gemeente Harderwijk is sinds 2023 een flexibele inspectieactiviteit ingevoerd. Dit zorgt voor meer maatwerk en onvoorspelbaarheid in het toezicht. Voor 2026 zijn nieuwe speerpunten afgesproken met de GGD, namelijk vervoer, buitenspelen en het gebruik van de commode. Onderwijshuisvesting 

Integraal Huisvestingsplan De raad heeft in april 2020 de Onderwijsvisie vastgesteld. In een plan van aanpak wordt aangegeven hoe en wanneer de verschillende uitgangspunten geclusterd worden opgepakt. Vervolgens is in april 2023 het Integrale Huisvestingsplan vastgesteld. Door nieuwe ontwikkelingen is het Integraal Huisvestingsplan 2023 in maart 2025 geactualiseerd.



Evaluatie doordecentralisatie De doordecentralisatie is in 2021 geëvalueerd. Het voorstel voor een extra bijdrage vanuit de gemeente voor eventuele (ver)nieuwbouw van de V(S)O-scholen, in verband met achterblijvende bekostiging vanuit het Rijk, is in november 2022 afgewezen. In plaats daarvan is in 2023 een regeling opgesteld waarvan alle doorgedecentraliseerde schoolbesturen gebruik kunnen maken bij (ver)nieuwbouw. De schoolbesturen zijn van mening dat deze regeling hen te weinig houvast biedt en verkennen met de gemeente de mogelijkheden voor een andere extra bijdrage die voor zowel de gemeente als de schoolbesturen past bij de financiële en bouwkundige uitdagingen van dit moment. Verwacht wordt dat begin 2026 een voorstel voorgelegd kan worden. De volgende evaluatie staat formeel gepland in 2027 maar wordt mogelijk gecombineerd met voornoemd voorstel omdat de vorige evaluatie nog actueel is.

Leerplicht en Voortijdig School Verlaten Het is van belang dat de aanpak schoolverzuim snel een vervolg krijgt. Dat kan (zwaardere) problemen en uitval voorkomen. Leerlingzaken werkt daarom intensief samen met onderwijs, sociaal domein en diverse ketenpartners. Leerlingzaken draagt daarnaast bij aan doelen van flankerend beleid (zoals sociaal domein en veiligheid). Als een leerling voortijdig uitvalt, ondersteunt Leerlingzaken hen bij het maken van een vervolgstap. Dit geldt ook voor jongeren die (nog) geen startkwalificatie kunnen halen. Het beleid voor Leerlingzaken wordt in 2024/2025 regionaal geactualiseerd. Doorstroompunt (voorheen RMC) Het Regionaal Meld- en Coördinatiepunt (RMC) heet sinds 1 mei 2023: Doorstroompunt. Deze naamsverandering is op advies van jongeren doorgevoerd. De eindleeftijd waarop het Doorstroompunt zich richt, gaat op 1 januari 2026 van 23 jaar naar 27 jaar. Het lopende VSV programma is tot die datum verlengd. Aan het nieuwe VSV programma worden doelen gekoppeld die de jeugdwerkloosheid tegengaan. Daarvoor zal het Doorstroompunt nog meer gaan samenwerken met het domein arbeid.

Verbonden partijen n.v.t.

Beleidskaders 

Wet op het primair onderwijs



Wet op het voortgezet onderwijs (2020) 72



Wet educatie en beroepsonderwijs



Wet op de expertisecentra



Wet ontwikkelingskansen door kwaliteit en educatie



Wet Kinderopvang



Leerplichtwet, ambtsinstructie



Verordening huisvesting Onderwijs Harderwijk 2012



Verordening materiele financiële gelijkstelling onderwijs 2009



Beleidsplan Leerlingzaken (2016-2020)



Beleids- en afsprakenkader RMC (2017-2020)



VSV programma (2021-2024)



Notitie OAB beleid (2019 - 2022)



Brede schoolbeleid Harderwijk (2022)



Regioplan Basisvaardigheden (2024 – 2027)



Uitvoeringsprogramma aanpak Basisvaardigheden Harderwijk (2025-2028)



Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Harderwijk (2022)



Integraal Huisvestingsplan voor het (Speciaal) Basisonderwijs Harderwijk (2023. actualisatie 2025)



Onderwijsvisie 2020

Taakvelden Programma 4 4.1 Openbaar basisonderwijs Portefeuillehouder(s):

M. Companjen

Domein:

Mens & Maatschappij

Wat willen we bereiken? Waarborgen van de continuïteit van het openbaar primair en voortgezet onderwijs Het waarborgen van de continuïteit van het openbaar primair en openbaar voortgezet onderwijs in de gemeente Harderwijk.

Wat gaan we ervoor doen? Toezicht openbaar onderwijs 

Beoordeling op de begroting, jaarrekening, accountantsverklaring en het jaarverslag.



Toezicht houden op het openbare karakter van het door stichting Proo en stichting RSG Slingerbos | Levant te verzorgen onderwijs.



Benoeming van leden van de Raad van Toezicht.



Instemmen met voorstellen tot wijziging van de statuten.

In regionaal verband wordt er toezicht uitgeoefend op de stichtingen die het openbaar onderwijs verzorgen: stichting Proo en stichting RSG Slingerbos | Levant. Hiervoor vindt twee keer per jaar in regionaal verband overleg plaats met de onderwijsbesturen, dit wordt het Coördinatiepunt genoemd. Regulier De gemeente heeft een wettelijke zorgplicht om toezicht te houden op het openbaar onderwijs. Dit houdt in dat de gemeente moet waarborgen dat er voldoende openbare scholen van goede kwaliteit beschikbaar zijn voor alle inwoners. Door dit toezicht zorgt de gemeente voor een openbaar, toegankelijk, en financieel gezond onderwijsaanbod. Dit vormt de basis voor een brede en duurzame onderwijskwaliteit voor alle inwoners. Verder zijn de drie openbare besturen op de Veluwe (Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs NoordoostVeluwe, Stichting RSG Slingerbos | Levant en Stichting Proo Noord-Veluwe in 2026 voornemens zich te fuseren tot één nieuwe stichting Aurora Onderwijsgroep. Deze voorgenomen fusie heeft een directe impact op de toezichtrol van de gemeente. De gemeente is nauw betrokken bij dit proces om te zorgen dat de fusie soepel verloopt en dat de kwaliteit en toegankelijkheid van het openbaar onderwijs behouden blijven. De gemeente zal toezien op onder meer de financiële haalbaarheid en de naleving van de wettelijke kaders gedurende de fusie.

4.2 Onderhuisvesting Portefeuillehouder(s):

M. Companjen

Domein:

Mens & Maatschappij

Wat willen we bereiken? Verduurzamen onderwijshuisvesting Verbeteren van het binnenklimaat van de bestaande schoolgebouwen in het (speciaal) basisonderwijs. De subsidieregeling binnenklimaat is vanaf het derde kwartaal van 2025 opengesteld. Specifiek, bepaalde scholen komen hiervoor in aanmerking. Hierbij is aandacht voor het realiseren van een gezond binnenklimaat voor het welbevinden van de kinderen, leerkrachten en personeel.

Wat gaan we ervoor doen? Uitvoering geven aan de routekaart Duurzaamheid Met de ombuigingen heeft de raad besloten om terug te gaan naar kwaliteitsniveau 1 , wat nog altijd een gedegen kwaliteitsniveau is. Dit zal impact hebben op duurzaamheid. Regulier Wat willen we bereiken? Verzorgen van adequate huisvesting voor het onderwijs Zorgdragen voor adequate, duurzame, gezonde huisvesting van het (speciaal) basisonderwijs, waarbij de komende jaren de uitvoering van de projecten uit het IHP plaatsvindt.

Wat gaan we ervoor doen? Toezicht en grip houden op de ontwikkelingen rondom onderwijshuisvesting 74

Dit betreft de volgende werkzaamheden : 

Uitvoeren projecten IHP



Actueel houden IHP



Tweejaarlijks leerling-prognoses verwerken;



Jaarlijks ruimteverdeling maken met toestemmingen verhuur; o

Beoordelen jaarlijkse aanvragen huisvestingsprogramma;

Periodiek schouwen van de gebouwen;

Doordecentralisatie voortgezet (speciaal)onderwijs: beoordelen verantwoordingen en meerjareninvesteringsplannen en vijfjaarlijks evalueren;

Kennis nemen van bouwplannen in relatie tot adequate huisvesting / kwaliteitsverbetering (ddc).

Regulier Voor het kwaliteitsniveau van nieuwe scholen zijn afspraken gemaakt in het IHP. Jaarlijks de doorcentralisatiegelden verhogen Voortgezet (speciaal) onderwijs: De doordecentralisatiegelden worden sinds 2023 jaarlijks met 1,75% verhoogd in plaats van 1% op basis van de bepalingen in de doordecentralisatieovereenkomst. In 2025/2026 worden mogelijk nieuwe afspraken gemaakt over de basisbedragen, omdat deze niet meer aansluiten bij de realiteit. Specifiek Met de middelen zorgen de schoolbesturen ervoor dat zij blijven voldoen aan de wet- en regelgeving (en de overeenkomst) voor de onderwijshuisvesting. Uitvoeren Integraal Huisvestingsplan (IHP) Met de vaststelling van het Integraal Huisvestingsplan (IHP) is de uitvoeringsagenda vast komen te staan. Na het beschikbaar stellen van de middelen wordt, naast de start van de voorbereidingen voor nieuwbouw, renovatie of uitbreiding van enkele scholen, ook uitvoering gegeven aan een subsidieregeling voor het binnenklimaat voor de wat oudere gebouwen. Nieuw beleid

4.3 Onderwijsbeleid en leerling zaken Portefeuillehouder(s):

M. Companjen

Domein:

Mens & Maatschappij

Wat willen we bereiken? Deelname aan peuterspeelwerk bevorderen Het bevorderen van een zo hoog mogelijke deelname van peuters aan het peuterspeelwerk ter voorbereiding op de basisschool.

Wat gaan we ervoor doen? Zorgen voor aanbod voorschoolse educatie voor peuters Zorgen voor voldoende en spreidend aanbod voorschoolse educatie aan peuters tussen 2 en 4 jaar. Regulier Voorschoolse educatie is van groot belang, omdat het een effectieve manier is om de ontwikkeling van jonge kinderen te stimuleren en kansenongelijkheid te verkleinen. Het bereidt kinderen met een risico op een achterstand beter voor op de basisschool, vergroot hun taal- en rekenvaardigheden en zorgt voor een soepelere overgang naar het basisonderwijs. Zorg dragen voor adequate kinderopvang Dit betreft de volgende werkzaamheden: 

Uitvoeren en monitoren Subsidieregeling Peuteropvang en voorschoolse educatie;



Inspecteren en handhaven van de Wet Kinderopvang;



Actueel houden van het Landelijk Register Kinderopvang

Regulier Wat willen we bereiken? Kwetsbare jongeren begeleiden Jongeren in een kwetsbare positie worden doorgeleid naar zorg, arbeidsmarkt of dagbesteding.

Wat gaan we ervoor doen? Stimuleren vroeg signalering Stimuleren van vroeg signalering en samenwerking in het kader van passend onderwijs ten behoeve van o.a. onderwijs-jeugdzorg arrangementen. Regulier Het is belangrijk om zo vroeg mogelijk te herkennen wanneer een kind extra ondersteuning nodig heeft. Dit kan zijn op het gebied van leren, gedrag of sociaal-emotionele ontwikkeling. Het vroegtijdig signaleren van deze behoeften is de eerste stap. Hierover zijn we in gesprek met de samenwerkingspartners en dit nemen we mee in het preventieve aanbod in de sociale basis. De tweede stap is om vervolgens intensief samen te werken. Deze samenwerking vindt plaats tussen verschillende partijen, zoals scholen (passend onderwijs), ouders, partners in de sociale basis en de jeugdhulp. Het doel hiervan is om gezamenlijk passende ondersteuning te bieden die aansluit bij de behoeften van het kind en positief bijdraagt aan de ontwikkelingen van het kind.

Wat willen we bereiken? Laaggeletterdheid verminderen Ondersteuning bieden op het gebied van taalontwikkeling en basisvaardigheden, o.a. gefinancierd vanuit de Wet educatie beroepsonderwijs. Dit door het inzetten van taaltrajecten bij taalschool Toptaal. Tevens het uitvoeren van laagdrempelige projecten, o.a. door het Taalhuis, vaak in samenwerking met onderwijsinstellingen en welzijnsorganisaties.

Wat gaan we ervoor doen? 76

Aanbieden van volwasseneneducatie Ondersteuning bieden op het gebied van taalontwikkeling en basisvaardigheden, o.a. gefinancierd vanuit de Wet educatie beroepsonderwijs. Dit door het inzetten van taaltrajecten bij taalschool Toptaal en het uitvoeren van laagdrempelige projecten o.a. door het Taalhuis, vaak in samenwerking met onderwijsinstellingen en welzijnsorganisaties. Regulier Implementeren programma en aanpak laaggeletterdheid Dit betreft het volgende: 

De implementatie van het uitvoeringsprogramma aanpak Basisvaardigheden gemeente Harderwijk 2025-2028.



Het implementeren van de gezinsaanpak binnen de gemeente en externe organisaties binnen de ketenaanpak.

Specifiek Wat willen we bereiken? Passend onderwijs bieden Ervoor zorgen dat kinderen een zo normaal mogelijke ontwikkeling doormaken die past bij hun intellectuele capaciteiten en dat zij eventuele achterstanden in (taal)onderwijs zo snel mogelijk wegwerken.

Wat gaan we ervoor doen? Indicaties stellen en voorlichting geven over taalachterstanden • Het zo vroeg mogelijk laten stellen van juiste indicaties (dreigende) taalachterstanden; • Het geven van voorlichting over (dreigende) taalachterstanden, de gevolgen daarvan en de mogelijke interventies aan ouders van betrokken kinderen. Regulier Organiseren groepen voor taalstimulering en de VoorleesExpress Groepen taalstimulering voor ouder en kind, voor kinderen in de leeftijd van 6 maanden tot 2 jaar. Daarnaast wordt gebruik gemaakt van de VoorleesExpress voor taalstimulering van kinderen in de leeftijd van 2 tot 8 jaar. Regulier Aanbieden van extra taalonderwijs Het laten geven van extra (taal)onderwijs aan leerlingen van het basisonderwijs in zogenaamde schakelklassen. Regulier Stimuleren van betrokkenheid van de ouders Het op verschillende manieren stimuleren van ouders om betrokken te raken en te blijven bij de (school)ontwikkeling van hun kinderen. Regulier Het is belangrijk om ouders te stimuleren om betrokken te blijven bij de (school)ontwikkeling van hun kind. Dit kan op verschillende manieren, van samen thuislezen en zingen tot het bezoeken van ouderavonden. Deze betrokkenheid, zowel thuis als op school, draagt direct bij aan de ontwikkelingen van het kind. 77

Uitvoeren en voltooien implementatie van het brede schoolbeleid In zes wijken is er een brede school: een combinatie van bewegingsonderwijs door een vakleerkracht en het bieden van naschools aanbod voor alle kinderen in de gemeente Harderwijk. De brede school is gericht op ontwikkelingskansen voor elk kind van groep 1 tot en met groep 8. Specifiek Stimuleren van de samenwerking tussen verschillende kind voorzieningen Stimuleren van de samenwerking tussen verschillende kind voorzieningen ter ondersteuning van een goede doorgaande ontwikkellijn. Regulier Een doorgaande leerlijn draagt bij aan de kernmissie van goed onderwijs: elk kind optimaal laten ontwikkelen op cognitief, sociaal en emotioneel vlak. Een doorgaande leerlijn zorgt voor een 'warme overdracht' van informatie bij overgangen, zoals van de kinderopvang naar de kleuterklas, of van het basisonderwijs naar het voortgezet onderwijs. Belangrijke informatie over de ontwikkeling van het kind gaat niet verloren. Uitvoeren leerlingenvervoer Het uitvoeren van het leerlingenvervoer volgens de Verordening Leerlingenvervoer. Regulier Wat willen we bereiken? Vroegtijdig schoolverlaters vooruit helpen Zoveel mogelijk voortijdig uitgevallen jongeren keren terug naar onderwijs of gaan werken.

Wat gaan we ervoor doen? Registreren, monitoren, doorgeleiden en activeren van jongeren zonder diploma Het registreren, monitoren, doorgeleiden en activeren van jongeren zonder startkwalificatie en jongeren afkomstig van het Praktijk-, Voortgezet speciaal- en Entree onderwijs tot 27 jaar richting onderwijs, arbeidsmarkt en/of gemeentelijke voorzieningen, trajecten (sluitend vangnet) bij Meerinzicht Domein Sociaal. Regulier De doorstroomcoaches van Meerinzicht voeren deze taken uit. Vanaf 1 januari 2026 wordt door de inwerking van de wet van School naar duurzaam werk de doelgroep uitgebreid tot 27 jaar (was tot 23 jaar). Mijn Overstap en Paspoort voor Succes zijn overgangsdocumenten voor de leerlingen die hierbij ondersteunend zijn. Uitvoeren taken als gastgemeente van het Doorstroompunt Het uitvoeren van taken als gastheergemeente leerplicht/Doorstroompunt (RMC), Doorstroompunt (RMC) contactgemeente en het regionaal VSV (vroegtijdig schoolverlaten)-programma, deels uitgevoerd door Meerinzicht Domein Sociaal. Regulier Wat willen we bereiken? 78

Zoveel mogelijk leerlingen behalen hun diploma Zoveel mogelijk leerlingen verlaten het onderwijs met tenminste een startkwalificatie (einddiploma mbo minimaal niveau 2, havo of vwo).

Wat gaan we ervoor doen? Handhaven van de leer- en kwalificatieplicht Het controleren en handhaven van de leerplicht (van 5 tot en met 15 jaar) en de kwalificatieplicht (16- en 17 jarigen) door Meerinzicht Domein Sociaal. Regulier De leerplichtambtenaren van Meerinzicht voeren deze taken uit. Via een jaarverslag wordt de gemeente geïnformeerd over de uitgevoerde werkzaamheden. Ook is er periodiek overleg met de leerplichtambtenaren. Activiteiten organiseren voor (potentiële) schoolverlaters Het voorkomen en tegengaan van voortijdig schoolverlaten door middel van diverse activiteiten gericht op groepen jongeren en op individuele (potentieel) voortijdig schoolverlaters door Meerinzicht Domein Sociaal en welzijns- en sportorganisaties. Regulier Het huidige VSV-programma loopt tot eind 2025. Er wordt nu gewerkt aan een nieuw gezamenlijk programma voor jongeren tot 27 jaar (was tot 23 jaar) waarin wordt gekeken welke activiteiten worden voortgezet en welke activiteiten aan het programma worden toegevoegd. Streven naar versterking koppeling tussen onderwijs en arbeidsmarkt Streven naar versterking van het onderwijs en een doorlopende leerlijn onderwijs-arbeidsmarkt. Regulier Invoeren nieuwe werkwijze vrijstellingen leerplicht Invoeren nieuwe werkwijze vrijstellingen leerplicht (psychische/medische gronden). Specifiek In 2025 is gestart met deze nieuwe werkwijze.

Verplichte beleidsindicatoren 4.3 Onderwijsbeleid en leerling zaken Absoluut verzuim per 1.000 inwoners

Bron: DUO/Ingrado Het verschil tussen absoluut verzuim en relatief verzuim per 1.000 inwoners ligt aan de berekening en leidt tot een opmerkelijk verschil. Het absolute verzuim ziet op de verzuimgevallen t.o.v. de totale bevolking van Harderwijk. Het relatieve verzuim ziet op de verzuimgevallen t.o.v. de specifieke doelgroep (leerlingen van 5-18 jaar). Dan zien we dat het ongeoorloofde schoolverzuim binnen Harderwijk vergelijkbaar is met andere gemeenten in Nederland. Relatief verzuim per 1.000 inwoners

Bron: DUO/Ingrado Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie

Bron: DUO/Ingrado In onze regio zien we een hoge uitval in het mbo, verspreid over alle niveaus en scholen. 90% van onze VSV-ers komt uit het mbo. Een groot deel van de VSV-ers gaat ongekwalificeerd aan het werk.

Facultatieve beleidsindicatoren 4.3 Onderwijsbeleid en leerling zaken Percentage werkloze jongeren in de leeftijd van 16-22 jaar

Bron: CBS

Totaaloverzicht Programma 4

Bedragen x €1.000 Exploitatie

Realisatie 2024 Begroting 2025 Begroting 2026

Primitieve begroting 2027

Primitieve begroting 2028

Primitieve begroting 2029

Baten TV42 TV42 Onderwijshuisvesting

269

285

292

304

328

TV43 TV43 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

3.159

2.706

2.853

Totaal Baten

3.428

2.990

3.145

3.157

3.181

-251

-181

-208

-207

TV42 TV42 Onderwijshuisvesting

-3.681

-4.035

-4.230

-4.373

-4.823

-5.419

TV43 TV43 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

-5.004

-4.550

-4.445

-4.411

-4.389

Totaal Lasten

-8.937

-8.766

-8.883

-8.992

-9.419

-10.015

TV42 TV42 Onderwijshuisvesting

243

267

Totaal Onttrekkingen

243

267

-12

-57

-12

Lasten TV41 TV41 Openbaar basisonderwijs

Onttrekkingen

Stortingen TV42 TV42 Onderwijshuisvesting Totaal Stortingen Gerealiseerd resultaat

-12

-57

-12

-5.510

-5.756

-5.656

-5.615

-6.006

-6.820

Financiële analyse begroting 2026 ten opzichte van begroting 2025 Bedragen x €1.000 Exploitatie

Begroting 2025

Begroting 2026

Primitief 2026 - Totaal 2025

Baten

2.990

3.145

155

Lasten

-8.766

-8.883

-118 18

Onttrekkingen

Stortingen

-57

-12

Verschil

-5.756

-5.656

100

Het resultaat van programma 4 is als volgt te verklaren Taakveld (Bedragen x 1.000)

Ondewerp

Bedrag afwijking

Verwijzing toelichting

Kapitaallasten

-7

Doorberekende salariskosten

-43

4.2

Huisvestingskosten voortgezet onderwijs

-59

4.2

Haalbaarheidsonderzoek IKEC

4.3

Leerlingenvervoer en gym/zwemvervoer

143

Diversen

Totaal

100

Toelichting op de finaniële analyse Taakveld (Bedragen x 1.000)

Naam aanmelding

I / S 2026 2027 2028 2029

Er zijn geen kadernota-aanmeldingen binnen het programma Onderwijs Totaal programma 4

1. Kapitaallasten

2. Doorberekende salariskosten

3. Huisvestingskosten voortgezet onderwijs

De huisvesting van het voortgezet onderwijs wordt bekostigd volgens de DDC-methode (doordecentralisatie). Dit betekent dat bekostiging aan de scholen plaatsvindt op basis van het aantal leerlingen. Vooraf wordt begroot op basis van historie, achteraf vindt afrekening plaats op basis van het werkelijk aantal leerlingen. In gemeente Harderwijk is de laatste jaren een licht stijgende trend zichtbaar, hierdoor is de begroting voor 2026 naar boven bijgesteld wat een nadelig effect.

4. Haalbaarheidsonderzoek IKEC

In 2025 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld van € 40.000 om een haalbaarheidsonderzoek uit te voeren naar de ontwikkeling van de huisvesting van het speciaal (basis) onderwijs. Deze middelen zijn in 2026 niet opnieuw opgenomen wat een voordelig effect betekent op de begroting 2026.

5. Leerlingenvervoer en gym / zwemvervoer

Bij leerlingenvervoer en gym/zwemvervoer is een afname in het vervoer te zien. Er is een daling in het aantal leerlingen dat gebruik maakt van het leerlingenvervoer. Dit sluit aan bij de visie om kinderen meer zelfredzaam te maken en te houden en sluit aan bij de Nota Sociaal Domein. Het aantal geïndiceerde leerlingen en het aantal ritten laat een daling zien van rond de 14%. Het voordeel op leerlingenvervoer wordt voor afgerond € 100.000 ingezet om de ombuigingen binnen programma 6 (deels) in te vullen.

6. Diversen

Diverse kleine budgetwijzigingen hebben geleid tot een klein voordelig effect.

Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Algemeen Programma 5 Harderwijk is een sportieve en creatieve gemeente, waarin voor iedereen ruimte is om te sporten, te bewegen en te genieten van kunst en cultuur. Door inwoners de mogelijkheid te bieden mee te doen aan sportieve en culturele activiteiten willen wij de gezondheid, verbondenheid, betrokkenheid en participatie in de Harderwijkse samenleving vergroten. Wij activeren alle inwoners voor een actieve en gezonde leefstijl, iedereen doet mee We willen blijvend sport- en beweeggedrag van alle inwoners stimuleren en waar mogelijk intensiveren. Motivaties voor inwoners kunnen zijn: ontspanning, presteren, maar ook ontmoeten, gezelligheid, verbinding en gezondheid. Inwoners moeten zich veilig voelen en ongeacht hun achtergrond kunnen sporten en bewegen. We zetten in op bewustwording, zodat iedereen met plezier kan sporten en bewegen op zijn of haar eigen niveau. Wij ondersteunen vitale en sterke sport- en beweegclubs Wij streven er naar om een breed netwerk van zowel sportverenigingen als -aanbieders te faciliteren en te onderhouden. Daarnaast is er specifiek voor sportverenigingen het streven om deze op organisatiekracht te versterken. En worden verenigingen gestimuleerd om (indien mogelijk en gewenst) zich te ontwikkelen tot een vitale sportvereniging.

Wij faciliteren passende en voldoende sportvoorzieningen In de gemeente Harderwijk willen we voldoende uitnodigende sport- en beweegvoorzieningen beschikbaar stellen. Hiermee wordt een breed aanbod van sport en bewegen mogelijk gemaakt, zowel binnen, buiten, als in de openbare ruimte. Wij nodigen inwoners uit om mee te doen aan kunst- en cultuuruitingen Kunst en cultuur verbinden mensen met elkaar. Door cultuur kunnen mensen elkaar ontmoeten, samenwerken aan een gemeenschappelijk doel en nieuwe dingen ontdekken. Dat geldt voor iedereen: jong en oud, met of zonder beperking, met iedere achtergrond. Kunst en cultuur maken de openbare ruimte afwisselend en geven gemeente Harderwijk een eigen gezicht. Daarmee maken ze de stad aantrekkelijk voor bedrijven en nieuwe inwoners en dragen ze bij aan de plaatselijke economie. Wij ondersteunen en stimuleren culturele instellingen en initiatieven Met subsidies en het bevorderen van samenwerking ondersteunen we de grotere culturele instellingen, zodat zij hun aanbod goed kunnen afstemmen op wat de inwoners van gemeente Harderwijk en andere belangstellenden willen. Met Stad als Podium ontwikkelen we een unieke manier om de podiumkunsten in te vullen. De culturele instellingen richten zich ook op de doelstellingen van het Sociaal Domein door die mensen te bereiken die niet zo snel meedoen aan kunst en cultuur.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Harderwijk&id=dc5da91c-675d-41f5-9c8a-ffeb3e47d286