Document · PDF

Bijlage 1. Begroting 2025 - 2028

Raadsvergadering 7 november 2024, gemeente HarderwijkBij agendapunt: Begroting 2025-202840.505 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

Specifiek • Inventariseren en uitbreiden van de gemeentelijke monumentenlijst op basis van het door de raad vastgesteld beleidskader • het onderzoeken, inventariseren en waarderen van bouwwerken en structuren uit de Post “65 periode (1965-1990) • Het inventariseren en waarderen van interieurs inclusief roerende zaken- van religieuze gebouwen. Nieuw beleid • In 2025 wordt de archeologische waarden- en verwachtingenkaart uit 2011 geactualiseerd • In samenwerking met de erfgoedorganisaties, inwoners, eigenaren en gebruikers stellen we een erfgoedbeleid op, waarin behoud en omgang met onroerend erfgoed (o.a. monumenten, archeologie) roerend erfgoed (o.a. varend erfgoed) en immaterieel erfgoed (o.a. volksgebruiken) samenkomen. • De samenwerking en verbinding tussen alle erfgoedinstellingen in gemeente Harderwijk wordt versterkt.

5.6 Portefeuillehouder(s): Domein:

Taakveld Media M. Pijnenburg Mens en Maatschappij

Wat willen we bereiken? Tot dit taakveld behoren de lasten en baten die te maken hebben met de openbare bibliotheek, de Cultuurwijzer, de lokale media en de verzekeringen en de onroerendzaakbelasting van de culturele instellingen. Al deze zaken hebben betrekking op een goede informatievoorziening van de inwoners van Harderwijk en Hierden. Mogelijk zullen in de nabije toekomst kostenoverwegingen leiden tot een aangepast aanbod. Gemeenten zijn wettelijk verplicht, de toegang van hun inwoners tot een openbare bibliotheek te bevorderen. Vanaf de ingangsdatum van de nieuwe Bibliotheekwet zal deze verplichting veranderen in de verplichting de toegang tot een openbare bibliotheek met een in de wet bepaald voorzieningenniveau te waarborgen. Wat doen we daarvoor? Regulier Door middel van subsidies en andere bijdragen wordt de openbare bibliotheek in stand gehouden door de Stichting Bibliotheek Noordwest Veluwe en wordt de Stichting Veluwe FM in stand gehouden. Daarnaast maakt de Cultuurwijzer het kinderen, jongeren en volwassenen mogelijk om laagdrempelig kennis te maken met verschillende vormen van kunst en cultuur. Specifiek Samen met de bibliotheek voorbereiding op de wettelijke zorgplicht die de gemeente vanaf de ingangsdatum van de nieuwe Bibliotheekwet zal hebben. Nieuw beleid - 65 -

•

De bibliotheek heeft met het Open-Plus concept positieve ervaring opgedaan in de vestiging in Putten. Door de bibliotheek (voor leden) doorlopend open te stellen, kan worden tegemoetgekomen aan de dringende behoefte van met name scholieren en studenten aan een rustige werkplek. Hiermee zal de bibliotheek 24/7 opengesteld worden.

5.7 Portefeuillehouder(s): Domein:

Taakveld Openbaar groen en (openlucht)recreatie M. Pijnenburg Stad en Omgeving

Wat willen we bereiken? SAMEN KLEUREN WE DE STAD De gemeente levert een verzorgde basiskwaliteit en een goed functionerende openbare ruimte. Daarnaast stimuleren we bewoners en bedrijven om zelf initiatieven op te pakken en uit te voeren. Zo houden we de dynamiek die in de afgelopen periode is ontstaan vast. Om onze doelen te bereiken maken we gebruik van vijf thema’s: Natuurlijk Duurzaam, Burger en Bedrijfsinitiatieven, Eenvoud en Differentiatie, Gezondheid en Vitaliteit en Iedereen doet mee. Stabiele natuurterreinen waarin de verschillende functies; natuur, recreatie en houtoogst op een maatschappelijk verantwoorde wijze tot hun recht komen en voor toekomstige generaties geborgd zijn. Net als in het stedelijk beheer maken we ook in het beheer van de natuurterreinen gebruik van vijf thema’s Doel van deze thema’s is het bevorderen van de realisatie van de doelen in het integrale gemeentelijke beleid. Wat doen we daarvoor? Regulier • Er is sprake van planmatig jaarlijks onderhoud, meerjarig onderhoud (vervanging op basis van technische en economische levensduur), curatief onderhoud (herstellen van schade) en van meer projectmatige werkzaamheden (grootschalige vervanging, renovatie en reconstructie) • Het plantsoen jaar rond op kwaliteitsniveau B.

Onder kwaliteitsniveau B wordt verstaan: een vorm van onkruidbeheersing waarbij de nadruk ligt op de technische kwaliteit en beeldkwaliteit (beperkte mate van onkruid, de maximale hoogte is 30 cm). De jaarlijkse noodzakelijke vervanging realiseren. Dit betekent ca. 35.000 m2 plantsoen en ca. 95 bomen • Een veilige speelomgeving handhaven waar voldoende mogelijkheden liggen voor het spelende en ontdekkende kind. • Het onderhouden en beheren van openbare beweeg plekken, zoals de kunstgrasveldjes, maar ook o.a. de skeelerbaan, 3x3 basketbalveld, pumptrackbaan, skatebanen en calisthenics park. • Het beheer en onderhoud van de gemeentelijk natuurterreinen (met name bossen) waarbij de Natuur, recreatie en houtoogst de drie pijlers zijn • De jaarlijkse noodzakelijke dunning realiseren, (100 ha met gemiddelde meerjaren opbrengst van ca. 1.100 m3 per jaar) • Uitvoering van Faunabeheerplan (Prov. Gelderland) Specifiek • De oude uitkijktoren in het bos is inmiddels verwijderd. Samen met de provincie zijn we de vergunningprocedure gestart voor de bouw van een nieuwe uitkijktoren. • In categorie A en B van de ombuigingen is een taakstelling opgenomen voor beheer en onderhoud groen. Hier wordt, na het vaststellen van de begroting 2025, bij de behandeling van het nieuwe IBORplan, door de Raad in februari 2025 nadere invulling gegeven . Nieuw beleid n.v.t.

- 66 -

C TOTAALOVERZICHT PROGRAMMA 5 Rekening 2023 PROG5 Sport, cultuur en recreatie Lasten TV51 - Sportbeleid en activering TV52 - Sportaccommodaties TV53 - Cultuurpres. cultuurprod. cultuurpart. TV54 - Musea TV55 - Cultureel erfgoed TV56 - Media TV57 - Openbaar groen en (openlucht) recreatie Lasten - Totaal Baten TV51 - Sportbeleid en activering TV52 - Sportaccommodaties TV53 - Cultuurpres. cultuurprod. cultuurpart. TV54 - Musea TV55 - Cultureel erfgoed TV56 - Media TV57 - Openbaar groen en (openlucht) recreatie Baten - Totaal Saldo voor bestemming - Totaal Dotaties aan reserves TV52 - Sportaccommodaties TV55 - Cultureel erfgoed Dotaties aan reserves - Totaal Onttrekkingen uit reserves TV52 - Sportaccommodaties TV53 - Cultuurpres. cultuurprod. cultuurpart. TV55 - Cultureel erfgoed TV57 - Openbaar groen en (openlucht) recreatie Onttrekkingen uit reserves - Totaal Saldo na bestemming - Totaal PROG5 Sport, cultuur en recreatie - Totaal

1.038 4.073 2.888 814 623 837 4.417 14.690 -352 -2.170 0 -84 -181 -47 -201 -3.036 11.654 0 103 103 -158 -61 -16 0 -235 -133 11.521

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

1.170 3.900 3.420 849 683 922 6.081 17.025 -313 -2.135 -52 -84 -165 0 -154 -2.903 14.122 0 5 5 -22 -312 -69 -27 -429 -424 13.698

1.133 5.044 3.136 920 618 901 5.459 17.213 -308 -2.302 -53 -86 -169 0 -133 -3.050 14.163 450 12 462 -165 -111 -77 0 -353 110 14.273

1.095 5.196 3.026 870 563 899 5.049 16.698 -264 -2.315 -53 -86 -169 0 -133 -3.020 13.678 0 12 12 -157 -80 -77 0 -314 -302 13.376

1.067 4.835 3.011 864 565 802 4.858 16.002 0 -2.326 -53 -86 -169 0 -133 -2.766 13.236 0 12 12 -157 -86 -77 0 -320 -308 12.928

997 4.700 3.004 863 558 801 4.760 15.684 0 -2.432 -53 -86 -169 0 -133 -2.872 12.812 0 12 12 0 -85 -77 0 -162 -150 12.662

Financiële analyse begroting 2025 ten opzichte van begroting 2024: Ontwikkeling saldo programma Begroting 2024 Begroting 2025 Verschil TV

Onderwerp

Bedrag 13.698.000 14.273.000 575.000 Bedrag afwijking

Verwijzing toelichting

Nieuw beleid

613.000

Ombuigingen

- 167.700

Onderhanden werken

- 70.000

Kapitaallasten

738.000

Doorberekende salariskosten

- 17.000

Overige doorberekeningen

- 10.000

5.2

Opbrengsten schoolzwemmen

68.500

5.2

Incidentele Kadernota aanmeldingen 2024-2027

- 78.000

5.2

Sportaccommodaties (exploitatieherziening Sypel)

223.000

5,3

Eenmalige aanvulling subsidie SD

- 112.000

5.6

Bibliotheek op School incidentele middelen

- 39.000

5.7

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

- 1.000.000

5.7

Vergroening schoolpleinen

400.000

Diversen

26.200

Totaal

575.000

Toelichting op de financiële analyse: 1. Totaaloverzicht Nieuw Beleid Als nieuw beleid zijn de volgende posten opgenomen: Taakveld 5.1 Sportbeleid en activering

Naam Aanmelding Structureel voortzetten senioren beweegcoach

5.2 Vervangen 3 voetbal kunstgrasvelden buitensportaccommodaties 5.2 Vervangen 3 voetbal kunstgrasvelden buitensportaccommodaties

2025

2026

2027 65.000

2028

192.750

52.500

52.900

- 67 -

Taakveld Naam Aanmelding 5.2 Vervangen 3 voetbal kunstgrasvelden buitensportaccommodaties

2025

2026

2027

2028

5.2 Sportaccommodaties

Actualisatie subsidieregeling eenmalige investeringen in sportaccommodaties

450.000

5.3 Cultuur

Aanvullend onderzoek e/o aanvullende expertise t.b.v. besluitvorming binnenpodium

35.000

5.3 Cultuurpresentatie, Cultuurproductie en Cultuurparticipatie

Viering 80 jaar bevrijding

18.000

5.3 Cultuurpresentatie, Cultuurproductie en Cultuurparticipatie

Professionalisering organisatie Popschool Harderwijk en fair pay docenten

209.000

5.3 Cultuurpresentatie, Cultuurproductie en Cultuurparticipatie

Culturele activiteiten Stichting de Mess

25.000

5.3 Cultuurpresentatie, Cultuurproductie en Cultuurparticipatie

Structurele subsidie muziekvereniging Kunst na Arbeid

5.000

5.4 Musea en 5.5 Cultureel erfgoed

Integraal erfgoedbeleid

5.5 Cultureel Erfgoed

Structurele subsidie Stichting Joods Erfgoed Harderwijk

5.5 Cultureel Erfgoed 5.7 Openbaar groen en buitenrecreatie

Inventarisatie religieus erfgoed Samen kleuren we de stad

15.000 55.000

55.000

5.7 Openbaar groen en buitenrecreatie

Natuur- en groenvisie

45.000

613.000

536.750

451.500

386.900

Programma 5 P5-04 Subsidie DEVEDO beëindigen P5-06 Begroting huuropbrengsten buitensport bijstellen P5-11 Sporthuldigingen afschaffen P5-12 Budget subsidie archeologiefonds beëindigen P5-13 Dotatie (vrije ruimte) reserve Archeologiefonds beëindigen P5-15 Budget Onderhoud en aankoop beeldende kunst verlagen P5-32 Stoppen met lijnen zetten op sportvelden P5-38 Multiculturele activiteiten verminderen P5-40a Taakstelling beheer en onderhoud groen (basis)

2025 - 1.000 - 25.000 - 9.000 - 5.100 - 7.800 - 700 - 4.800 - 14.300 -100.000

2026 - 1.000 - 25.000 - 9.000 - 5.100 - 7.800 - 700 - 4.800 - 14.300 -100.000

2027 - 1.000 - 25.000 - 9.000 - 5.100 - 7.800 - 700 - 4.800 - 14.300 -180.000

2028 - 1.000 - 25.000 - 9.000 - 5.100 - 7.800 - 700 - 4.800 - 14.300 - 260.000

Totaal

- 167.700

- 247.700

- 327.700

Totaal

50.000 5.000

2. Totaaloverzicht Ombuigingen Als ombuigingen zijn de volgende posten opgenomen:

Onderhanden werken: Vanuit de jaarrekening 2023 zijn budgetten meegenomen naar 2024. Dit zijn incidentele budgetten voor 2024. In 2025 komen deze budgetten niet meer voor en leidt dit tot een voordeel.

Kapitaallasten: Jaarlijks worden de kapitaallasten bepaald op basis van de aanwezige activa en de nieuwe investeringen. Deze kapitaallasten worden toegerekend aan de betreffende taakvelden / programma’s.

Doorberekende salariskosten: De hogere lasten binnen de salarisbegroting, voornamelijk als gevolg van de cao ontwikkelingen en de jaarlijks herziene toerekening van deze salariskosten naar de diverse programma’s leidt tot een nadeel.

Overige doorberekeningen: Dit betreft het gevolg van het actualiseren van overige doorberekeningen.

- 68 -

Opbrengsten schoolzwemmen: Jaarlijks vindt vanuit programma 4 er een interne doorbelasting (uitgaven) plaats voor schoolzwemmen naar programma 5 (inkomsten voor de Sypel). De uitgaven binnen programma 4 kwamen niet meer overeen met de inkomsten binnen programma 5. Het in lijn brengen van de uitgaven met de inkomsten leidt dit tot een voordeel van € 45.000,- binnen programma 4 maar tot een nadeel binnen programma 5 van € 68.500,-. Het eenmalig herstellen leidt tot een structurele bijstelling van € 23.500,- over beide programma's heen.

Incidentele Kadernota aanmeldingen 2024-2027: In 2024 is eenmalig een subsidie verstrekt aan Willem Tell vanuit de Kadernota 2024-2027 ten behoeve van de vervanging van de huidige wand- en plafondbekleding van de schietbaan. Ook is er vanuit de Kadernota 2024-2027 eenmalig € 10.000,beschikbaar gesteld voor de realisatie van een 3x3 basketbalveld in 2024.Ten opzichte van de begroting 2025 levert dit een voordeel op van € 78.000,- in 2025.

Sportaccommodaties (exploitatieherziening Sypel): In 2024 is de exploitatie van de Sypel herzien. Deze bijstelling is verwerkt in de primitieve begroting 2025-2028 die nu voorligt. In bijlage 5.6 van deze begroting is een nadere toelichting opgenomen over deze herziening. Per saldo leidt dit tot een bijstelling van afgerond € 223.000,- binnen programma 5 (exploitatie Sypel) en een bijstelling van € 30.000,- binnen programma 4 (begroting gymzalen). Het totale effect van de exploitatieherziening komt voor 2025 uit op afgerond € 253.000,-.

10. Eenmalige aanvulling subsidie SD: In 2024 is eenmalig en uitsluitend voor 2024 een aanvullende subsidie binnen het Sociaal Domein verstrekt om de meer dan gemiddelde loonstijging op te kunnen vangen. 11. Bibliotheek op School incidentele middelen: Bij de kadernota 2024 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld om Bibliotheek op School te implementeren. In 2024 waren de middelen hoger dan in 2025. 12. Openbaar groen en (openlucht) recreatie: In 2024 is incidenteel voor € 1.000.000,- uit de bestemmingsreserve een bedrag geraamd voor Duurzame meekoppelkansen openbare ruimte. 13. Vergroening schoolpleinen: Vanuit het raadsbesluit op 25 april 2024 is besloten tot vergroening van schoolpleinen gedekt vanuit het duurzaamheidsfonds. Dit betekent een bedrag van € 400.000,- in de begroting 2025 ten opzichte van de begroting 2024. 14. Diversen: Bestaat uit diverse budget wijzigingen. Per saldo een nadelig resultaat van € 26.200,-.

- 69 -

2.6 Programma 6 Sociaal domein A ALGEMEEN Doelstellingen De inzet van het beleid sociaal domein is gericht op meedoen mogelijk maken voor iederéén. Meedoen betekent voor inwoners dat ze verbinding hebben met elkaar, van betekenis zijn voor elkaar en ‘samen’ de samenleving zijn. We werken vanuit vier maatschappelijke opgaven, die in relatie staan met de levensfasen van een mens: • Bevorderen van kansrijk opgroeien. We streven ernaar om kinderen en jongeren optimale kansen te bieden, zodat ze hun volledige potentieel kunnen benutten. Samen met hen werken we aan een toekomst waarin ze zich kunnen ontwikkelen en succesvol kunnen zijn. • Stimuleren van samenredzaamheid. Dit betekent dat we als gemeenschap naar elkaar omkijken en elkaar ondersteunen. We geloven in de kracht van samenwerking en willen een omgeving creëren waarin iedereen zich gewaardeerd en betrokken voelt. • Bestaanszekerheid en perspectief op (on)betaald werk. Dit is essentieel voor het welzijn van onze inwoners. We willen ervoor zorgen dat iedereen de mogelijkheid heeft om zijn of haar talenten te benutten en een zinvolle bijdrage te leveren aan de samenleving. • Zelfstandig thuis kunnen / blijven wonen. We willen een omgeving creëren waarin iedereen de ondersteuning en zorg kan krijgen om een gezond en onafhankelijk leven te leiden.

We richten ons op het versterken van de mogelijkheden en vaardigheden van mensen, zodat ze zelfredzaam kunnen zijn en volwaardig meedoen in de samenleving (‘Positieve gezondheid’). Daarnaast streven we naar gelijke kansen en een inclusieve samenleving. We willen dat iedereen volledig kan meedoen en zonder belemmeringen de eigen stem kan laten horen. We zetten ons extra in om barrières weg te nemen en een omgeving te creëren waarin iedereen zich welkom en veilig voelt. We werken hierbij Mensgericht. Bij mensgericht werken in het sociaal domein is het belangrijk om te luisteren naar de behoeften en wensen van individuen, hen actief te betrekken bij besluitvorming en te streven naar gelijkwaardige partnerschappen. Door te focussen op het versterken van welbevinden van individuen en gemeenschappen, kan mensgericht werken bijdragen aan het bevorderen van inclusie, sociale rechtvaardigheid en duurzame verandering in het sociaal domein. De uitvoering van het sociaal domein is financieel risicovol. Daarom hebben we de komende jaren expliciet aandacht voor het kunnen bieden van ondersteuning waar nodig. De gemeente neemt de verantwoordelijkheid voor het verdelen van schaarste in middelen en mensen. En samen met ons netwerk zetten we in op normaliseren van hulpvragen, preventie en voorkomen van stapeling.

Ontwikkelingen Arbeidsmarkt: De krapte op de arbeidsmarkt wordt vooralsnog als blijvend gezien. De lonen blijven stijgen waardoor huishoudens relatief meer te besteden hebben, ondanks dat de inflatie slechts langzaam daalt. Mede door deze ontwikkeling daalt naar verwachting het aandeel van de bevolking met een inkomen onder de armoedegrens in 2025. Ook de lastenverlichtingen, afgesproken in het hoofdlijnenakkoord, spelen hier een rol in. Anderzijds verslechteren door deze lastenverlichting de overheidsfinanciën in 2025. Voor het sociaal domein zien we enerzijds op het gebied van inkomen een positieve ontwikkeling voor inwoners, tegelijkertijd verwachten we verder stijgende personeelskosten en hogere tarieven bij aanbieders. Personeelstekorten kunnen leiden tot wachtlijsten en wachttijden. Verscherpte tweedeling Er vindt steeds meer een tweedeling plaats in de samenleving, wel langs verschillende scheidslijnen, zoals theoretisch- en praktisch opgeleiden, huizenbezitters en huurders. We hebben het dan over jongeren of ouderen in heel kwetsbare posities, mensen in financieel kwetsbare situaties, mensen met onvoldoende basisvaardigheden, mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt, multi-probleem huishoudens, laaggeletterden/digibeten, statushouders en kwetsbare buurten of straten waar veel problemen samen komen (lage inkomens, GGZ- en/of LVB-problematiek).

Het bevorderen van onderling contact tussen groepen inwoners is belangrijk om eenzijdige leefwerelden te voorkomen. In verschillende rapporten lezen we over een stijgend aantal jongeren die met betalingsproblemen kampen. Laaggeletterdheid, social media en constructies als Buy Now Pay Later (BNPL) vergroten deze (financiële) kwetsbaarheid. Wettelijke kaders voor het achteraf betalen zitten er aan te komen, maar - 70 -

implementatie wordt niet voor 2026 verwacht. Wonen en zorg • Inwoners in kwetsbare situatie Al enige jaren wordt gesignaleerd hoe het tekort aan geschikte woningen een sta in de weg vormt voor het oplossen van sociale problematiek. De uitstroom uit Beschermd Wonen stagneert (onnodig beroep op zorg), en economisch daklozen kunnen hun situatie niet verbeteren zolang niet beschikt wordt over geschikte woonruimtes. Opvallend is dat de instroom MO/BW voor ong. 70% bestaat uit mensen jonger dan 30 jaar. • Ouderen. Over twintig jaar zijn er naar schatting bijna twee keer zoveel 75+ ers als nu. Daarnaast stijgt de gemiddelde leeftijd van ouderen. Deze doelgroep blijft steeds langer, al dan niet alleenstaand, zelfstandig wonen. Dit betekent aanpassing en uitbreiding van de bestaande woningvoorraad aangevuld met een aangepaste infrastructuur voor passende zorg, afgestemd op de vraag van de toekomst. • Jongeren. Het gebrek aan passende, betaalbare woonruimte op de huidige, oververhitte woningmarkt belemmert met name jongeren in hun verzelfstandiging. Hierdoor doen zich in kwetsbare huishoudens tevens veel problemen voor die alleen echt opgelost kunnen worden door voldoende geschikte woonruimte. AZC en Oekraïne opvang • De oorlog in Oekraïne lijkt nog lang niet ten einde waarbij de Europese richtlijn Tijdelijke Bescherming dit voorjaar is verlengd tot 4 maart 2026.

Dat maakt dat opvang van ontheemden uit Oekraïne nog door zal lopen en wellicht uitgebreid moet worden. • Op gebied van asiel zien we een continue druk op gemeenten. De situatie in Ter Apel is op meerdere momenten onhoudbaar gebleken, wat vraagt om inzet van alle gemeenten in Nederland. In de regio Noord-Veluwe zetten naast gemeente Harderwijk diverse gemeenten zich in om te voldoen aan de spreidingswet maar er blijft grote vraag naar opvangplekken. In 2024 is opdracht gegeven om een mogelijke locatie te vinden voor een nieuw AZC, ter vervanging van het huidige AZC, dat sluit medio 2026.

Verbonden partijen • Meerinzicht Sociaal Domein • Inclusief Groep Beleidskaders • Beleidsnota bestaanszekerheid en schulddienstverlening 2021-2024. In 2025 zal een nieuw plan schulddienstverlening worden vastgesteld. • Beleidsregels wet Inburgering (2021) • Bestuursovereenkomst inzake de vestiging van een opvangcentrum voor asielzoekers (2021-2026). • Deelverordening Eenmalige activiteitensubsidies welzijn, cultuur, sport en zorg (2014) • Inkoopstrategie jeugdhulp 2022 Noord Veluwe • Integrale verordening sociaal domein gemeenten Ermelo, Harderwijk en Zeewolde 2021 • Nota Dierenwelzijn • Nota “Snel en volwaardig meedoen; kader 2022-2026 nieuwe wet Inburgering, EHZ • Nota Sociaal Domein 2024-2029 Samen doen wat nodig is • Uitvoeringsagenda Samen doen wat nodig is 2024- 2026 (vaststellen september 2024) • Nota sturing en bekostiging Jeugdhulp 2018 e.v. • Nota Inburgering. Van nieuwkomer tot Harderwijker 2018-2022. • Rapport Wijkaanpak 2012-2015, + Notitie voortzetting "Harderwijkaanpak", 2016. • Regenboog Agenda 2024-2028 • Regioplan Basisvaardigheden 2024-2027. • Regiovisie Samen tegen huiselijk geweld 2020-2023 (In september 2024 gaat de nieuwe versie in route voor besluitvorming) • Regiovisie Jeugdhulp Noord Veluwe 2021 • Samen thuis op de Noord-Veluwe Regio- en beleidsplan - Beschermd wonen en maatschappelijke opvang - Noord-Veluwe 2020-2023.

• Subsidieregeling Beschermd Wonen gemeente Harderwijk 2020 • Uitvoeringsprogramma 2022-2024 EHZ kader Snel en volwaardig meedoen wet Inburgering • Uitvoeringsprogramma aanpak basisvaardigheden 2025-2028 (streven om deze voor het eind van dit jaar af te hebben). • Uitvoeringsagenda Burgerschap 2023 • Verbeteragenda Inclusie Harderwijk en Hierden 2023-2026 - 71 -

• • •

Verordening Inrichting Anti-discriminatievoorziening Gemeente Harderwijk 2011. Verordening Sociale Adviesraad Harderwijk 2017 Visie op bewindvoering: Samenwerking in de schulddienstketen 2019

B TAAKVELDEN 6.1

Portefeuillehouder(s): Domein:

Taakveld Voorveld, Samenkracht en burgerparticipatie

J. Joon - M. Pijnenburg - M.Reckman Mens en Maatschappij

Wat willen we bereiken? Onze maatschappelijke opgave is ‘Op weg naar samenredzaamheid.’ We zijn op weg naar meer samenredzame en zorgzame gemeenschappen, een plek, straat, buurt of wijk waar we naar elkaar omkijken, waar steeds meer inwoners 'gewoon' mee kunnen doen. We faciliteren ontmoeting en vergroten de zelfredzaamheid, burgerschap en onderlinge cohesie. En we organiseren laagdrempelige, toegankelijke en preventieve dienstverlening die aansluit bij de behoefte van de inwoners en wat er al is. Binnen de sociale basis wordt er door professionals, inwoners en gemeente 'anders' samengewerkt. Met elkaar wordt gezorgd voor een gezonde, veilige en leefbare woonomgeving. Strategische doelen nota Sociaal Domein: 1. Samenredzaamheid in buurten en wijken is versterkt 2. Ondersteuning is gericht op het zo snel, eenvoudig en duurzaam mogelijk oplossen van vragen 3. Gelijke kansen in een inclusieve samenleving bevorderen Wat doen we daarvoor? Onder dit taakveld vallen de BBV taakvelden 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie en 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen. Regulier Wijkgerichte aanpak De wethouders zijn naast hun individuele portefeuilles ook wijkwethouder. De rol van de wijkwethouder is luisteren, zichtbaar zijn en signalen opvangen.

Met de inzet van wijkmanagers en het wijkbudget ondersteunen we inwonerinitiatieven gericht op ontmoeting en verbetering van de openbare ruimte. We integreren Burgerschap en de wijkaanpak, waarbij vanuit Burgerschap ook wijkoverstijgende initiatieven en activiteiten ontplooid/ondersteund blijven. Van het organiseren van activiteiten voor inwoners intensiveren we het ondersteunen van activiteiten voor inwoners door inwoners. Dit beleid wordt verder uitgewerkt via de Uitvoeringsagenda Samen doen wat nodig is” in de opgaven Samenredzaamheid en Zelfstandig Thuis. Harderwijk zijn wij samen Het voorveld, samenredzaamheid, burgerschap en welzijnsbeleid wordt uitgevoerd vanuit de programma’s Harderwijk zijn wij samen. • Welzijnswerk in de wijk en buurten • Ontmoetingen en participatie voor inwoners mogelijk maken • Platform krachtig kleurrijk Harderwijk • Mantelzorgondersteuning en ouderenadvies • Vrijwilligerswerk en servicepunt • Respijtzorgvoorzieningen faciliteren • Onafhankelijke cliëntondersteuning • Maatschappelijke Diensttijd (MDT) • Dementievriendelijke stad met een Odensehuis • Informele zorg en advies voor inwoners faciliteren • Welbevinden vergroten, o.a. eenzaamheid bespreekbaar maken, aanpak met lokale partners. • Uitvoering regenboogbeleid • Uitvoering dierenwelzijnsnota • Uitvoering beleid burgerschap (o.a.

doorontwikkeling welkom nieuwe Nederlanders • Verbeteragenda Inclusie: hoe voorkomen we dat inwoners tussen wal en schip vallen, hoe verhouden inwoners zich tot elkaar, hoe organiseren we de participatie inclusief en hoe geven we vorm aan onze voorbeeldfunctie. - 72 -

Inclusief in de buurt • Bij de samenwerking in de wijk, wordt de keten van organisaties steeds meer één geheel. Waarin mensgericht, maatwerk en welbevinden centraal staat. • Inwoners de ruimte geven om zelf passend regie te voeren, en dichtbij huis potentieel te kunnen inzetten. • Onderlinge cohesie in de wijk onder buurtgenoten te vergroten en intensiveren • Integraliteit in de benadering en aanpak van casuïstiek leidend is. • De ervaringen worden in 2025 doorvertaald naar de wijk Tweelingstad (gestart wordt in buurt Tinnegieter) Specifiek Er wordt uitvoering gegeven aan het plan van aanpak ‘Inclusieve Organisatie’. Als vervolg op het project onderzoek ‘Inclusieve Organisatie’ 2023. Hierbij wordt aangesloten bij dat wat er al is en geïnnoveerd waar nodig. Onder andere hiermee geeft de gemeente vorm aan haar voorbeeldfunctie. Nieuwe ontwikkelingen 2025 • In de begroting 2025-2028 is het Odensehuis financieel geborgd voor de jaren tot en met 2027. De komende

• • • •

decennia zal het aantal thuiswonende mensen met de diagnose dementie toenemen. Daardoor is de noodzaak van het hebben van een Odensehuis ook in de jaren na 2027 noodzakelijk. In 2023 is ingezet op het project versterking positionering cliëntondersteuning. Hierbij is de verwachting dat de groei door zal zetten. D.m.v. extra budget beoogt men aan de vraag te kunnen voldoen. We onderzoeken vanuit het sociaal domein hoe we ervaringskennis en deskundigheid in kunnen zetten voor het verbeteren en ontwikkelen van ons beleid (onderdeel Verbeteragenda Inclusie).. De gemeente Harderwijk zet met een eigen bijdrage het project Speaking Minds MDT voort. In samenwerking met Be Social en het Morgen College voor het schooljaar 2024-2025. De subsidie voor de maatschappelijke inzet en onderhoud van de ontmoetingsgebouwen van Scouting

Harderwijk gaat per 1 januari 2025 op in de aangepaste subsidieregeling eenmalige investeringen sport en scouting.

•

Uitvoering geven aan de uitvoeringsagenda Sociaal Domein ‘Harderwijk zijn wij Samen’ voor de opgave ‘Op weg naar Samenredzaamheid’ en ‘Zelfstandig Thuis’ met o.a.: - Het ontwikkelen van collectieve dagbesteding, te beginnen met een pilot bij De Aanleg. - Doorontwikkelen van Trefpunt Positieve gezondheid. - Verstevigen van opbouwwerk - Eenzaamheid verminderen - Anders samenwerken en netwerk aanpakken stimuleren - Samenredzame gemeenschappen (community building)

6.2 Portefeuillehouder(s): Domein:

Taakveld Participatie M. Companjen & M. Reckman Mens en Maatschappij

Wat willen we bereiken? Bestaanszekerheid voor alle inwoners uit gemeente Harderwijk. Daarmee bedoelen we dat elke inwoner van gemeente Harderwijk, waaronder inburgeraars, de zekerheid heeft van: • voldoende en voorspelbaar inkomen, het liefst door betaald werk; • een betaalbare woning; • toegang tot zorg en; • de mogelijkheid om met eigen inzet en naar eigen inzicht, een leefsituatie te creëren waarin een ieder kan meedoen en verder kan ontwikkelen. Strategische doelen nota Sociaal Domein: 1. Het bieden van bestaanszekerheid 2. Werkzoekenden doen naar vermogen mee in de samenleving 3. Ondersteuning aan werkzoekenden biedt perspectief op (on)betaald werk Wat gaan we daarvoor doen? Onder dit taakveld vallen de BBV taakvelden 6.3 Inkomensregelingen, 6.4 WSW en beschut werk en 6.5 Arbeidsparticipatie. Regulier - 73 -

• • • • • • • • • • •

Het verstrekken van bijstandsuitkeringen, bijzondere bijstand en regelingen voor inwoners met een laag inkomen; Het ondersteunen van mensen naar werk, leerwerkplekken, werkervaringsplekken, stages en scholing; Het bieden van een passende werkomgeving aan mensen met een arbeidsbeperking. Het verstrekken van tijdelijke loonkostensubsidies aan werkgevers die mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een passende werkplek bieden. Het verstrekken van structurele loonkostensubsidies aan werkgevers die mensen met een arbeidsbeperking een passende of beschutte werkplek bieden. De uitvoering van de Wsw (door de Inclusief Groep). We bieden lokale en regionale werkgeversdienstverlening, waarbij we samenwerken met gemeenten en andere organisaties in de arbeidsmarktregio; We bieden inburgeringstrajecten aan, waarbij we gebruik maken van een brede intake, de inzet van leertrajecten (B1-route, Z-route en onderwijsroute), maatschappelijke begeleiding, financiële ontzorging, een Module Arbeidsmarkt Participatie (MAP) en een Participatie Verklaringstraject (PVT). Het uitvoeren van (een deel van) het minimabeleid door het verstrekken van (financiële) voorzieningen aan mensen met een laag inkomen; Het verbinden van activiteiten en (beleids)terreinen die invloed hebben op bestaanszekerheid (meedoen) van inwoners (denk aan cultuur, sport, welzijn/zorg, schulddienstverlening).

Het tegengaan van laaggeletterdheid (18 jaar en ouder); volgens het uitvoeringsprogramma aanpak laaggeletterdheid Harderwijk 2021-2024 (o.a. Gezinsaanpak Taal Harderwijk)

Specifiek • In 2025 verandert er veel rondom de Participatiewet. Veel van de wetsvoorstellen die in werking treden hebben als doel de menselijke maat beter door te voeren. Ook kunnen we met deze wetswijzigingen beter inspelen op de individuele situaties. We verwachten in 2025 de volgende wetsvoorstellen te implementeren: Participatiewet in balans (spoor 1), wet pro-actieve dienstverlening, wet versterking waarborgfunctie AWB, wetsvoorstel maatwerk bij terugvordering, wet van school naar duurzaam werk en wet handhaving sociale zekerheid. • Uitvoering van categoriale bijzondere bijstand met betrekking tot de alleenverdienersproblematiek. • Uitvoering geven aan sociale activering op basis van de bestandsanalyse. • Implementatie regionaal werkcentrum arbeidsmarktregio Veluwe Stedendriehoek • Evaluatie uitvoeringsprogramma wet inburgering 2022-2024 • We intensiveren vanuit het WSP de samenwerking met bedrijven in de regio. We besteden onder andere meer aandacht aan nazorg aan werkgevers. We zetten in dat meer werkgevers zich inzetten op inclusief werkgeverschap. Als gemeente vervullen we hierin een voorbeeldfunctie. Beleidsindicatoren Verplichte beleidsindicatoren Banen per 1.000 inwoners van 15-75 jaar (Bron: meerdere bronnen)

800

Netto arbeidsparticipatie (Bron: CBS)

77,0% Harderwijk

75,0%

750

Harderwijk

700

73,0%

650 600

550

Gemeenten 25.000-50.000 inwoners

71,0%

Gemeenten 50.000 - 100.000 inwoners

69,0%

Gemeenten 25.000-50.000 inwoners Gemeenten 50.000 100.000 inwoners

67,0%

500 2019 2020 2021 2022 2023

2019 2020 2021 2022 2023

- 74 -

Lopende re-integratievoorzieningen per 10.000 inwoners van 15-64 jaar (Bron: CBS)

Personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners (Bron: CBS)

300

650 Harderwijk

600

250

Harderwijk

550

200

500 Gemeenten 25.000-50.000 inwoners

450 400

Gemeenten 25.000-50.000 inwoners

150 100

350 Gemeenten 50.000 100.000 inwoners

300 250 200 2019

2020

2021

2022

Gemeenten 50.000 - 100.000 inwoners

50 0 2019 2020 2021 2022 2023

2023

*voor 2021 zijn geen gegevens bekend bij het CBS.

Facultatieve beleidsindicatoren Percentage huishoudens en onderverdeling per soort huishouden met een bijstandsuitkering (Bron: harderwijk.incijfers.nl)

70%

Aantal Participatiewet per voorziening (Bron: Jaarverslag Meerinzicht)

1.600 1.400

60%

1.200

50%

Alleenstaande

40% Alleenstaande ouder

30% 20%

Gehuwd/samen wonend

10%

1.000 800

Bijzondere bijstand

600

Bijstandsuitkering

400 200 0

2019 2020 2021 2022 2023

2019 2020 2021 2022 2023 Aantal inwoners met WW-uitkering (Bron: WW uitkeringen in laatste maand van het jaar via arbeidsmarktincijfers))

Percentage inwoners met WW-uitkering (Bron: WW uitkeringen in laatste maand van het jaar via arbeidsmarktincijfers)

800

700 600 Aantal

500 400 300 2019

2020

2021

2022

2023

1,60% 1,40% 1,20% 1,00% 0,80% 0,60% 0,40% 0,20% 0,00%

% van totaal aantal inwoners

2019 2020 2021 2022 2023

- 75 -

Onderverdeling bestaanszekerheid (Bron: factsheets sociaal domein)

1400 Individuele Inkomenstoeslag

1200 1000

Bijzondere bijstand voor financiële dienstverlening

800 Regeling chronisch zieken

600 400

PC regeling

200 0 2019

2020

2021

2022

6.3 Portefeuillehouder(s): Domein:

2023

Maatschappelijke bijdrageregeling

Taakveld WMO M. Reckman Mens en Maatschappij

Wat willen we bereiken? Het bevorderen van zelfredzaamheid en het bieden van hulp en ondersteuning aan inwoners die dat écht nodig hebben en voor wie meedoen is de samenleving niet vanzelfsprekend is. We hebben daarvoor een sterke basisinfrastructuur met algemene- en voorliggende voorzieningen. Maatwerkvoorzieningen worden verstrekt als algemene- en voorliggende voorzieningen niet passend zijn. Strategische doelen uit de nota Sociaal Domein: 1. Gezonde en veilige woonomgeving voor iedereen met passend woningaanbod voor alle inwoners. 2. Inwoners wonen naar tevredenheid langer zelfstandig thuis. 3. Inwoners hebben regie over hun eigen leven en kunnen op een gezonde manier oud worden. 4. Inwoners met een ondersteuningsvraag worden tijdig, passend en nabij ondersteund om (zo lang mogelijk) zelfredzaam te zijn. Wat doen we daarvoor? Onder dit taakveld vallen de voorgeschreven taakvelden 6.60 Hulpmiddelen en diensten, 6.711 Huishoudelijke hulp, 6.712 Begeleiding, 6.713 Dagbesteding, 6.714 Overige maatwerkarrangementen Wmo, 6.791 PGB Wmo en 6.91 Coördinatie en beleid Wmo. Regulier • Individuele ondersteuningsvoorzieningen op maat, zoals aanpassingen aan de woning, vervoervoorzieningen, hulpmiddelen, hulp bij het huishouden, individuele begeleiding en begeleiding groep.

Deze voorzieningen zijn afgestemd op de behoeften en mogelijkheden van de betreffende persoon, met als doel het bevorderen van diens zelfredzaamheid en participatie in de samenleving. • Bevorderen van de sociale samenhang, de mantelzorg en vrijwilligerswerk, laagdrempelige en toegankelijke voorzieningen in het voorveld, diensten en ruimten voor mensen met een beperking, de veiligheid en leefbaarheid in de gemeente, alsmede voorkomen en bestrijden van huiselijk geweld; • Het bieden van een maatschappelijk vangnet waarbij bestaanszekerheid van inwoners in kwetsbare situatie versterkt wordt: - Het bieden van Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang. - Dak- en thuislozen opvang/zorg en doorstroombeleid/voorzieningen; Zomer 2025 wordt het Woonpark Hierden (waarschijnlijk) opgeleverd. En we gaan verder met het realiseren van Maatwerkwoningen. Specifiek • De doordecentralisatie van Beschermd Wonen is uitgesteld naar in ieder geval 1 januari 2026, in afwachting van verdere wetswijzigingen. We volgen de ontwikkelingen hierin op de voet. - 76 -

• • • •

De landelijke verwachting (Wmo Prognosemodel VNG) is dat het aantal mensen dat gebruikmaakt van een Wmo-voorziening de komende jaren voor onze gemeente stijgt. Door verschillende interventies proberen we de groei minder explosief te laten zijn ten opzichte van het Wmo prognosemodel VNG. Het voorveld wordt verder versterkt, wat inhoudt dat er steeds betere aansluiting wordt gevonden bij voorliggende algemene voorzieningen. In 2025 zal meer gemonitord gaan worden op het effect van de ingezette maatwerkvoorziening, met name bij individuele begeleiding en dagbesteding. Door deze werkwijze ontstaat er meer grip op kwaliteit en op termijn zal dit ook kunnen leiden tot afname in de kosten. We zetten samen met de regio stappen om de beweging van een behandelgerichte GGZ naar een herstelgerichte GGZ te komen (GEM (Ecosysteem Mentale Gezondheid)).

Beleidsindicatoren Verplichte beleidsindicatoren Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo per 10.000 inwoners (Bron: CBS MSD WMO)

800 750 700

Harderwijk

650

Gemeenten 25.00050.000 inwoners

600

Gemeenten 50.000 - 100.000 inwoners

550 500 2019 2020 2021 2022 2023 Facultatieve beleidsindicatoren

Percentage cliënten WMO (Bron: Jaarverslag Meerinzicht))

Aantal cliënten WMO (Bron: Jaarverslag Meerinzicht)

3.400

8,00%

2.800

% van totaal aantal inwoners

6,00% Aantal

2.200

4,00%

1.600

2,00%

2019

2020

2021

2022

2023

2019

2020

2021

2022

2023

- 77 -

2500

Unieke cliënten WMO per voorziening (Bron: Jaarverslag Meerinzicht)

2000 1500

Begeleiding

1000

Hulp bij het huishouden

500

Voorzieningen

0 2019 2020 2021 2022 2023

6.4 Portefeuillehouder(s): Domein:

Taakveld Jeugdzorg M. Companjen & M. Reckman Mens en Maatschappij

Wat willen we bereiken? Onze ambitie is dat alle kinderen gezond en veilig opgroeien, hun talenten ontwikkelen en naar vermogen meedoen. Onze visie is dat dit mogelijk is binnen de beperkter wordende middelen, op een manier die recht doet aan ouder en jongeren. Uitgangspunten hierbij zijn: • kinderen horen thuis • we gaan uit van mogelijkheden • we zetten niet alleen in op eigen kracht, maar ook op eigen verantwoordelijkheid en samenredzaamheid • opvoeden doen we allemaal • we werken samen, niet alleen met ouders, maar ook met elkaar • we werken systeemgericht Strategische doelen uit de nota Sociaal Domein: 1. Alle jeugdigen kunnen gezond en veilig opgroeien in een kansrijke omgeving 2. Het gezin en de omgeving van jeugdigen zijn voldoende toegerust om alledaagse problemen op te vangen (goed is goed genoeg/normaliseren) 3. Jeugdigen en/of hun ouders met een ondersteuningsvraag worden goed en snel geholpen 4. We streven ernaar dat jeugdigen opgroeien met gelijke kansen en hun talenten ontwikkelen op een manier die bij hen past (onderwijs, sport, cultuur) Wat doen we daarvoor? Onder dit taakveld vallen de voorgeschreven taakvelden 6.75 Jeugdhulp ambulant (lokaal, regionaal, landelijk), 6.77 Jeugdhulp met verblijf (lokaal, regionaal, landelijk), 6.792 PGB Jeugd en 6.92 Coördinatie en beleid Jeugd.

Regulier Als gemeente werken we samen met het lokale team van het Centrum voor Jeugd en Gezin, organisaties die zich richten op de sociale basis, zorgaanbieders, en Meerinzicht. Vanuit verschillende rollen dragen we gezamenlijk de verantwoordelijkheid voor een effectieve en efficiënte aanpak binnen dit taakveld. Ons gemeenschappelijke doel is om de jeugdigen en hun leefwereld centraal te stellen. 1. Centrum voor Jeugd en Gezin Dit is een netwerkorganisatie waar inwoners terecht kunnen voor alle vragen over opvoeden en opgroeien. Binnen het CJG werken Jeugd en Gezinswerkers, jeugdverpleegkundigen en jeugdartsen met een brede expertise om de ondersteuning op maat te arrangeren. Er is één aanspreekpunt voor het gezin: één gezin, één plan, één regisseur. Samen met het gezin wordt bepaald wat de ondersteunings- behoefte is, waarbij - 78 -

de professionals op het juiste moment zwaardere -of juist lichtere- hulp kunnen inzetten. Hierbij wordt standaard gewerkt met de Verklarende Analyse. Sinds 2022 is het CJG versterkt met GGZ-expertise (JGGZ). Hiermee worden kinderen/gezinnen eerder ondersteund waarmee duurdere jeugdhulp voorkomen kan worden. Het CJG zet vrij toegankelijke hulp en ondersteuning in en verzorgt de toeleiding naar niet vrij toegankelijke zorg indien nodig. Daarnaast zoekt het CJG verbinding met onder meer het onderwijs, welzijnspartners, sportverenigingen, huisartsen en de uitvoerders van Wmo, inburgeringswet en de Participatiewet binnen de gemeenten. De gemeente werkt samen met aanbieders en CJG partners aan de transformatie van de niet vrij toegankelijke zorg. Bij de meeste huisartsenpraktijken is een Jeugd- en gezinswerker vanuit het CJG actief om vragen over opvoeden en opgroeien op te pakken. 2. Specialistische jeugdhulp In de regio werken we samen om de inkoop van specialistische jeugdhulp te realiseren. Hieronder vallen dagbesteding, dagbehandeling, kort verblijf, jeugd GGZ, klinisch jeugd GGZ, pleegzorg, residentiële jeugdhulp, jeugdzorgplus en crisishulp. Met de bestaande inkoopafspraken is sturing mogelijk op de samenwerking en inzet van de juiste zorg. In de contractafspraken zijn doelen vastgesteld waar zorgaanbieders zich committeren.

Samen met toezicht, contractmanagement en de aanbieders wordt gekeken of deze afspraken ook worden nageleefd. Bovenregionaal werkt de regio Noord Veluwe samen voor Veilig Thuis en Jeugdbescherming en reclassering in de Gelderse Verbeteragenda. Ook de landelijke afbouw JZ+ en drie milieuvoorzieningen wordt op bovenregionaal niveau georganiseerd. 3. Landelijk transitie arrangement (LTA) Namens gemeenten heeft de VNG afspraken gemaakt met landelijke jeugdhulpaanbieders met een specialistische functie. 4. Persoons Gebonden Budget (PGB) Jeugd Op het moment dat jeugdigen en ouders in aanmerking komen voor jeugdhulp op basis van een individuele voorziening, kan er gekozen worden voor zorg in natura of een persoonsgebonden budget. 5. Monitoring en sturing Beiden zijn noodzakelijk om grip te krijgen op de uitgaven jeugdhulp, inzicht te krijgen in de werking van onze lokale teams en de kwaliteit van de geboden (niet vrij toegankelijke) jeugdhulp te garanderen. In de nieuwe inkoop zijn afspraken gemaakt waardoor kan worden gestuurd op verschillende kwaliteitseisen van aanbieders en op outcome criteria en KPI’s die dit najaar worden vastgesteld. Contractmanagement werkt hierin nauw samen met beleid en de lokale toegangen voor jeugdhulp. Taakstelling Sociaal Domein In het vastgestelde ombuigingsplan is een taakstelling opgenomen voor het Sociaal Domein.

De taakstelling is vanaf 2024 structureel € 350.000,-. Het is een taakstelling voor het hele sociale domein maar is opgenomen onder taakveld Jeugdzorg omdat dit taakveld een groot deel van de taakstelling in zal vullen. Tegelijkertijd worden gerichte interventies ingezet om de transformatie en de taakstelling te realiseren. In de uitvoeringsagenda zijn voor de komende twee jaar de volgende activiteiten opgenomen: • Thuiszittersaanpak ontwikkelen en uitvoeren- Samen met het onderwijs een werkwijze ontwikkelen om thuiszittende leerlingen op maat te kunnen ondersteunen en thuiszitten voorkomen. • Sluitende aanpak jongeren (< 27 jaar)- Vooruitlopend op het wetsvoorstel van School naar duurzaam Werk maken we afspraken met het onderwijs en het doorstroompunt, ontwikkelen we arrangementen, alternatieve trajecten en begeleidingsmogelijkheden voor jongeren die herhaaldelijk uitvallen. Passende oplossingen voor jongeren in kwetsbare situaties bij de overgang van 18- naar 18+. • Kinderen met beperking doen mee met reguliere activiteiten- Een inclusieve werkwijze faciliteren voor uitvoerende partners. • Realiseren van lokale OKO doelen We zetten in op de speerpunten van Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO).

• PGB inzet normaliseren- Onderzoeken hoe de inzet van PGB alleen op bovengebruikelijke zorg (zorg die qua omvang en/of kwalitatief uitsteekt boven een “normale” opvoeding) ingezet wordt, daar waar inzet binnen het eigen netwerk niet haalbaar is. • Kwaliteit verhogen verleningsbesluiten CJG- Minder buiten gecontracteerd aanbod en kortere trajectduur, inzetten op afschalen en verwijzen naar sociale basis. • Versterken van toezicht op Wmo en Jeugdhulp- Aanstellen toezichthouders Jeugd en Wmo bij Meerinzicht. • Actieve regie op stapeling indicaties- Inzet van de kwaliteitsmedewerker Jeugd (MIZ). - 79 -

• • • • • •

Het aanbod aan individuele en collectieve ondersteuning voor jeugdigen en opvoeders in beeld brengen en meer voorliggend aanbieden en organiseren. Kansrijke opleiding is voor alle jonge inwoners meer haalbaar gemaakt- opstellen startnotitie (raadsmotie) Partners betrokken bij jeugdhulp hebben positieve gezondheid als uitgangspunt- Intervisie en uitwisseling van de inzet van de methode positieve gezondheid. Inzet in kinderopvang en scholen integraal opzetten- Samen met ouders en partners doelen bepalen voor kinderen/jongeren in de kinderopvang/schoolsetting en samenwerking versterken. Ouders voeren de ondersteuning van hun kind zelf uit- Lerende gemeenschappen rond het kind faciliteren en stimuleren. Participatie inwoners/ inzet ervaringen- Ouders, verzorgers en kinderen zijn meer betrokken

Verplichte beleidsindicatoren Achterstand onder jeugd – Kinderen in uitkeringsgezin (Bron: CBS)

Jongeren met een delict voor de rechter (Bron: CBS)

2% Harderwijk

7% Harderwijk

6% 5% Gemeenten 25.000-50.000 inwoners

Gemeenten 50.000 - 100.000 inwoners

Gemeenten 25.000-50.000 inwoners

3% 2%

Gemeenten 50.000 - 100.000 inwoners

1% 0%

0% 2018 2019 2020 2021 2022

2018 2019 2020 2021 2022

Achterstand onder jeugd – Werkloze jongeren (Bron: CBS)

Jongeren met jeugdhulp in % van alle jongeren tot 18 jaar (Bron: CBS)

3% Harderwijk

2% 2%

Gemeenten 25.000-50.000 inwoners

Gemeenten 50.000 - 100.000 inwoners

1% 0% 2018 2019 2020 2021 2022

18,0% 16,0% 14,0% 12,0% 10,0% 8,0% 6,0% 4,0% 2,0% 0,0%

Harderwijk Gemeenten 25.00050.000 inwoners Gemeenten 50.000 100.000 inwoners

2019 2020 2021 2022 2023

- 80 -

Jongeren met jeugdreclassering (Bron: CBS)

Jongeren met jeugdbescherming (Bron: CBS)

1,60%

0,45%

1,40%

0,40%

1,20%

0,35% 0,30%

1,00%

Harderwijk

0,80%

Gemeenten 25.00050.000 inwoners

Harderwijk

0,25%

0,60%

0,15%

Gemeenten 50.000 100.000 inwoners

0,40%

Gemeenten 25.00050.000 inwoners

0,20%

Gemeenten 50.000 100.000 inwoners

0,10%

0,20%

0,05%

0,00%

0,00% 2019 2020 2021 2022 2023

2019 2020 2021 2022 2023

Facultatieve beleidsindicatoren Aantal cliënten per segment (Bron Jaarverslag Meerinzicht)

1600

Segm 1 Hoog specialistisch

1400

Segm 2 Wonen

1200 Segm 3 Dagbest/dagbehandeling Segm 4 Specialistisch

1000 800 600

Segm 5 Crisis

400

JB/JR

200

LTA

0 2022

2023

Percentage verwijzingen (Bron: Jaarverslag Meerinzicht 2023; Dashboard Jeugd)

60% CJG

50% Huisarts

40% Rechter/RvK/OvJ

30% Gecertificeerde instelling

20% Jeugdarts/medisch specialist

10%

Zelfverwijzer/geen verwijzer

0% 2018

2019

2020

2021

2022

2023

- 81 -

C TOTAALOVERZICHT PROGRAMMA 6 Rekening 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

8.193 5.484 21.515 4.786 1.465 13.052 0 13.392 4.736 1.765 28.573 1.610 1.533 106.106 -1.409 0 -15.914 -279 0 -28.260 -45.862 60.244 0 0 0 0 0 0 0 60.244

7.852 5.434 21.439 4.558 1.464 13.043 0 13.381 4.732 1.765 28.571 1.609 1.532 105.381 -1.213 0 -15.914 -279 0 -28.260 -45.665 59.716 0 0 0 0 0 0 0 59.716

7.569 5.306 21.441 4.387 1.463 13.042 0 13.381 4.732 1.765 28.571 1.609 1.529 104.796 -1.213 0 -15.914 -279 0 -28.260 -45.665 59.131 0 0 0 0 0 0 0 59.131

PROG6 Sociaal domein Lasten TV61 - Samenkracht en burgerparticipatie TV62 - Toegang en eerstelijns voorzieningen TV63 - Inkomensregelingen TV64 - Begeleide participatie TV65 - Arbeidsparticipatie TV671 - WMO TV672 - Maatwerkdienstverlening 18TV675 - Jeugdhulp ambulant TV676 - Jeugdhulp met verblijf TV679 - PGB TV681 - Beschermd wonen en Maatschappelijke opvang TV682 - Jeugdbescherming en jeugdreclassering TV69 - Coördinatie en beleid Lasten - Totaal Baten TV61 - Samenkracht en burgerparticipatie TV62 - Toegang en eerstelijns voorzieningen TV63 - Inkomensregelingen TV671 - WMO TV672 - Maatwerkdienstverlening 18TV681 - Beschermd wonen en Maatschappelijke opvang Baten - Totaal Saldo voor bestemming - Totaal Dotaties aan reserves TV61 - Samenkracht en burgerparticipatie TV62 - Toegang en eerstelijns voorzieningen Dotaties aan reserves - Totaal Onttrekkingen uit reserves TV61 - Samenkracht en burgerparticipatie TV62 - Toegang en eerstelijns voorzieningen Onttrekkingen uit reserves - Totaal Saldo na bestemming - Totaal PROG6 Sociaal domein - Totaal

8.492 3.594 22.177 4.496 1.235 11.940 20.341 0 0 0 19.837 1.191 0 93.302 -3.597 -1.517 -14.594 -186 0 -19.093 -38.987 54.315 250 6.742 6.992 -117 -524 -640 6.352 60.666

8.682 5.843 23.562 5.027 1.690 13.075 18.489 0 0 0 25.563 1.230 0 103.160 -1.596 -1.102 -15.064 -279 0 -25.904 -43.945 59.215 777 678 1.455 -750 -2.709 -3.459 -2.004 57.211

8.386 5.479 21.525 4.937 1.465 13.056 0 13.396 4.738 1.765 28.783 1.610 1.531 106.672 -1.453 0 -15.914 -279 0 -28.260 -45.906 60.766 0 0 0 0 -6 -6 -6 60.761

Het Rijk heeft besloten om met ingang van de begroting 2025 de indeling van de IV3-taakvelden binnen het sociaal domein te wijzigen. Deze wijzigingen zijn gedaan om onduidelijkheden uit de IV3-verfijning 2023 weg te nemen, zoveel mogelijk aan te sluiten bij andere informatie uitvragen in het sociaal domein en de Hervormingsagenda Jeugd van de juiste informatie te voorzien. De maatwerkvoorzieningen op het gebied van zorg in natura, zowel ambulant als met verblijf, zijn opgedeeld naar lokaal ingekocht, regionaal ingekocht en landelijk ingekocht. Voor PGB’s, zowel voor jeugd als Wmo, zijn nieuwe taakvelden gekomen. En ook lasten op het terrein van beleid en administratie rondom jeugd en Wmo moeten worden verantwoord op een nieuw taakveld. Hierdoor is de vergelijking tussen de begroting 2024 en 2025 op taakvelden niet te maken. In bijlage 5.2 is een totaaloverzicht opgenomen van de baten en lasten per taakveld Financiële analyse begroting 2025 ten opzichte van begroting 2024: Ontwikkeling saldo programma Begroting 2024 Begroting 2025 Verschil TV

Onderwerp

Bedrag 57.211.000 60.761.000 3.550.000 Bedrag afwijking

Verwijzing toelichting

Nieuw beleid

590.100

Ombuigingen

- 629.300

- 2.210.000

Kapitaallasten

137.000

Doorberekende salariskosten

550.000

Incidentele budgetten 2024

- 2.145.000

Reserve sociaal domein en algemene reserve

3.450.000

Inzet middelen beschermd wonen 2024

1.332.000

Zorgkosten sociaal domein, PGB en rijksbijdrage BUIG

2.421.000

Diversen

54.200

Totaal

3.550.000

Onderhanden werken

- 82 -

Toelichting op de financiële analyse: 1. Totaaloverzicht Nieuw Beleid Als nieuw beleid zijn de volgende posten opgenomen: Taakveld 6.1 Samenkracht en Burgerparticipatie

Naam Aanmelding Voortzetting uitbreiding onafhankelijke clientondersteuning

2025 50.000

2026

2027

2028