Jaarstukken 2021 Gemeente Hardenberg def

Wat hebben we daar in 2021 voor gedaan? We hebben inwoners gewezen op de mogelijkheden om energie te besparen. In het programma Duurzaam Hardenberg geven wij u daarover meer informatie. Met de woningcorporatie Vechtdal Wonen is een nieuwe samenwerkingsovereenkomst afgesloten en zijn prestatieafspraken gemaakt. Er zijn afspraken gemaakt over het verder realiseren van duurzaamheid en kwaliteit van de sociale huurwoningen.

25

Infrastructuur, mobiliteit en bereikbaarheid Wij willen een bereikbare, verkeersveilige en leefbare gemeente te zijn. Daarvoor is eind 2020 het Programma mobiliteit vastgesteld. In het programma Mobiliteit staan onze ambities op het gebied van bereikbaarheid, leefbaarheid en verkeersveiligheid. We kijken daarbij verder dan de gemeentegrenzen: hoe houden we samen met onze partners de regio Hardenberg bereikbaar? Het programma geeft een richting voor de uitvoering van het verkeer- en vervoersbeleid voor de komende jaren. Aangezien automobiliteit tegen de fysieke grenzen aan loopt, zetten we meer in op de fiets en het openbaar vervoer (spoor en bus). Daarnaast streven we er naar om mobiliteit meer te verduurzamen. In het Gemeentelijke verkeer- en vervoerplan is een nadere uitwerking gemaakt om de verkeersveiligheid van Hardenberg te gaan verbeteren. In het Fietsplan zijn de fietsverbindingen tussen de kernen beoordeeld en geprioriteerd. Wat gaan we daar voor doen? We streven naar een goede bereikbaarheid, het optimaliseren van de regionale stroomwegen en de fietsverbindingen tussen kernen, woonwijken en voorzieningen. -

We werken het programma mobiliteit uit in een Gemeentelijk verkeer- en vervoerplan. Om de bereikbaarheid van Hardenberg te verbeteren, willen we investeren in projecten die de totale regio beter bereikbaar maken. We lobbyen daarvoor ook bij de provincie, het Rijk en doen dat ook in verschillende samenwerkingsverbanden. In het programma mobiliteit hebben we prioriteit toegekend aan de volgende projecten/acties: 1. Verbetering bereikbaarheid door toepassing smart mobility en beperkte opwaardering van A- en N-wegen (Aanjagen & Stimuleren); 2. Verbetering bereikbaarheid (openbaar vervoer) door opwaardering van de Vechtdallijnen en op lange termijn Nedersaksenlijn (Aanjagen & Stimuleren); 3. Verbeteren bereikbaarheid en verkeersveiligheid door realisatie van kwalitatief goed fietsnetwerk (Realiseren & Aanjagen); 4. Stimuleren ketenmobiliteit door realisatie van mobiliteitshubs. 5. Verbeteren verkeersveiligheid door risico gestuurd beleid toe te passen, permanente verkeerseducatie en inrichting van wegen actief aan te passen indien nodig (Realiseren) 6. Ondersteunen en stimuleren lokale initiatieven op het gebied van duurzame mobiliteit en MAAS (Faciliteren "mobilty as a service").

-

We onderzoeken de mogelijkheden om met nieuwe technieken de doorstroming aan de Haardijk in Hardenberg te verbeteren. We leggen veilige oversteekplaatsen aan voor fietsers en voetgangers en zorgen voor extra groen. Hiermee wordt de entree van Hardenberg mooier, veiliger en klimaatbestendiger. We verwachten dat de totale reconstructie € 2,35 miljoen kost. In 2020 is voor dit project de voorbereiding gestart en is subsidie verkregen. Bij de planvoorbereiding is rekening gehouden met de nadrukkelijke wens om ter hoogte van de Hessenweg een ongelijkvloerse fietskruising te realiseren. De Hessenweg is de meest logische route voor de fietssnelweg tussen Zwolle en Hardenberg. De provincie Overijssel heeft de Vechtdalverbinding (de opwaardering van de N340, N377 en N48) eind 2018 aanbesteed. In 2021 zijn we gezamenlijk aan het werk om de provinciale infrastructuur op de gemeentelijke infrastructuur aan te laten sluiten. We zien daarmee kansen om daar ‘werk met werk’ te maken. In het centrum van Balkbrug legt de provincie een tunnel aan voor de N377. Boven de tunnel komt een verbindingsweg met een verblijfsgebied. Samen met de Coalitie Balkbrug en andere betrokkenen stellen we hiervoor een herinrichtingsplan op. We kijken ook hoe we ambities uit het collegeprogramma zoals levensloopbestendigheid, klimaatadaptatie en biodiversiteit kunnen realiseren.

We onderzoeken de komende tijd de mogelijkheden om subsidie te verkrijgen voor dit project.

-

-

26

-

-

Op initiatief van Plaatselijk Belang is de Broekdijk in de bebouwde kom van Bruchterveld ingericht als fietsstraat. Samen met Plaatselijk Belang en andere betrokkenen ligt er een plan om ook de Wijkstraat, de Schoolstraat en de Hoopsteeweg in 2021 op te waarderen. We verwachten dat dit project in aanmerking komt voor subsidie van de provincie Overijssel. In 2021 reserveren we hiervoor € 160.000 uit de onderhoudsbegroting wegen en € 80.000 uit het Gemeentelijk Rioleringsplan. In de Krim is gestart met de bouw van een nieuwe MFA. Op een aantal vrijkomende locaties ontstaat ruimte voor nieuwe functies (met name woningbouw). De omliggende wegen in het centrum rondom de her ontwikkellocaties worden herstraat en maken onderdeel uit van het grootonderhoudsprogramma wegen.

Wat hebben we daar in 2021 voor gedaan? Eind 2020 heeft de raad het programma Mobiliteit vastgesteld. De daarin beschreven visie op mobiliteit is opgenomen in de omgevingsvisie Landstad Hardenberg. Op basis van het programma is een gemeentelijk verkeers- en vervoersplan (GVVP) en een fietsplan opgesteld. Voor het GVVP is een uitgebreide inventarisatie gedaan van de onveilige locaties binnen de gemeente. Inwoners hebben bijgedragen aan de inventarisatie. De uitkomsten zijn vertaald in een plan van aanpak voor de komende jaren. In het fietsplan geven we invulling aan het belang van goede en veilige fietsverbindingen tussen de woonkernen. De ambitie om alle verbindingen de komende 10 jaar te verbeteren is ambitieus. Daarom hebben we moeten prioriteren. De komende jaren zullen wij ruim € 500.000,- per jaar investeren in het verbeteren van de fietsvoorzieningen. In 2021 zijn we begonnen met de uitwerking van het traject Slagharen - Hardenberg. De voorbereiding van de integrale herinrichting van de Haardijk is verder opgepakt. De kansen en mogelijkheden van slimme verkeerslichten zijn verkend. De koppeling met de snel-fietsroute ZwolleHardenberg is gemaakt. Er zijn voor deze snel-fietsroute verschillende trace's en mogelijkheden verkend. De participatie met de omgeving van dit complexe project is opgestart.

Waar mogelijk zoeken we de individuele inwoners op, om het gesprek aan te gaan. De gecombineerde werkzaamheden worden verder voorbereid en uitgevoerd door een bouwteam (samenwerking van gemeente en aannemer). De tunnel in Balkbrug is in maart 2021 in gebruik genomen. Mede dankzij de gemeentelijke bijdrage aan dit provinciale project is er nu een verkeersveilig kruispunt en is de leefbaarheid van Balkbrug verbeterd. De inrichting van de noord-zuidverbinding is nog niet helemaal gereed en wordt aangevuld met de door inwoners gewenste maatregelen. Tegelijkertijd met de groot onderhoudsmaatregelen is de fietsverbinding tussen De Krim en Ane aangepakt. Op een sobere manier is de route aangeduid als fietsstraat. De Anerveenseweg is voor een gedeelte voorzien van brede fietsstroken. De positie van de fiets ten opzichte van de auto is door deze maatregelen aanzienlijk verbeterd. Door autoverkeer te verleiden om van de Krimweg gebruik te maken ontstaat er ruimte voor de fiets op de Slagenweg. De school - thuis route tussen Radewijk en Den Velde is veiliger gemaakt door het aanbrengen van plateaus op de kruispunten, 60 km markering en extra verlichting. Hierdoor kunnen leerlingen veiliger van Radewijk naar Den Velde fietsen.

27

Er is voldoende parkeerruimte op de juiste plaats en voor de juiste prijs voor alle doelgroepen. -

In 2019 hebben we het parkeerbeleid voor het centrum van Hardenberg met alle betrokken partijen geëvalueerd en de hoofdlijnen van beleid zijn in 2020 vastgesteld. In 2020 hebben we tevens een start gemaakt met de implementatie van het nieuwe beleid. De diverse uitwerkingen zijn aan de gemeenteraad voorgelegd. In 2021 worden de noodzakelijke apparatuur vervangen of gemoderniseerd. De gehele parkeerorganisatie wordt klaar gemaakt voor het nieuwe parkeerbeleid dat medio 2021 wordt ingevoerd.

Wat hebben we daar in 2021 voor gedaan? Door de raad is in 2020 besloten dat het parkeren gemakkelijk en eenvoudig moet zijn en dat de beschikbare parkeerplaatsen beter benut kunnen worden. Daarom is in 2021 de parkeerapparatuur van de parkeergarages en parkeerterreinen vervangen. De aangepaste parkeervoorzieningen zijn vanaf 8 december 2021 in gebruik en in de parkeergarage onder het gemeentehuis kan alle dagen de eerste drie uur gratis worden geparkeerd. Bij het LOC hoeft op zaterdag de eerste drie uur niet te worden betaald. De bereikbaarheid per openbaar vervoer verbetert en sluit goed aan op de regionale ovhoofdinfrastructuur. -

In het programma mobiliteit leggen we de ambities vast voor het openbaar vervoer. Deze OV-visie zullen we de komende jaren verder uitdragen bij provincie en vervoerders. We zien de Vechtdallijnen daarbij als de hoofdverbindingen waarop het andere openbaar vervoer zo veel mogelijk moet aansluiten. In het programma mobiliteit zijn ook de ambities op het gebied van spoor verwoord. In 2021 zal samen met de regionale partners worden bekeken welke mogelijkheden er zijn om deze ambities te verwezenlijken. De gemeente zal daarbij zelf initiatieven nemen om bijvoorbeeld stations en hubs te verbeteren en/of te realiseren.

Wat hebben we daar in 2021 voor gedaan? Onze gemeentelijke ambities op het gebied van openbaar vervoer zijn vastgelegd in het programma mobiliteit. Dit programma hebben we gebruikt voor onze lobby richting de provincie, ook voor bijvoorbeeld een nieuwe concessie. Samen met de partners NS en ProRail hebben we de plannen voor het station Hardenberg nogmaals tegen het licht gehouden en het meer mobiliteitsgerichte plan uit 2017 voorzichtig vertaald naar een meer integrale visie voor het gehele stationskwartier. Door letterlijk behoeftes te stapelen ontstaan nieuwe kansen. In Bergentheim hebben we samen met het plaatselijke belang de mogelijkheden verkent voor een mobiliteitshub en is er gewerkt aan een mobiliteitsonderzoek. De route van buslijn 31 van Hoogeveen via Balkbrug naar Ommen is aangepast. De bus rijdt nu naar Dedemsvaart in plaats van Ommen. Door de opheffing van de route Balkbrug – Ommen (lijn 31) dreigde een rechtstreekse verbinding te vervallen, waardoor onder andere scholieren werden getroffen. Samen met de provincie en het OV bureau Groningen -Drenthe is gezocht naar een (tijdelijke) oplossing. Door de inzet van een scholierenlijn richting Ommen en een spitslijn richting de Wolden is openbaar vervoer in de noord-zuid richting voorlopig behouden.

Nu lijn 31 van Hoogeveen via Balkbrug naar Dedemsvaart gaat, is de verbinding tussen Dedemsvaart en het station van Hoogeveen verbeterd.

28

De verkeersveiligheid verbetert, waarbij het aantal verkeersslachtoffers met lichamelijk letsel op gemeentelijke wegen de komende vijf jaar daalt. -

Als uitvloeisel van het programma mobiliteit stellen we een gemeentelijk verkeers- en vervoerplan (GVVP) op. In dit GVVP schenken we nadrukkelijk aandacht aan de verkeersveiligheid op gemeentelijke wegen en maken we een plan voor de aanpak van onveilige situaties. Daarnaast zetten we in op verkeerseducatie, met name bij kwetsbare groepen zoals jongeren en ouderen.

Wat hebben we daar in 2021 voor gedaan? Hiervoor schreven we al over de opstelling van het GVVP met de inbreng van inwoners. In het plan van aanpak voor de komende jaren ligt de nadruk op de bescherming van kwetsbare verkeersdeelnemers en het verminderen van het aantal verkeersslachtoffers. Dat doen we door verkeersdeelnemers een duidelijke plek te geven. Daarbij zijn ideeën ontwikkeld voor de inrichting van onder andere wijkontsluitingswegen zoals de Sportlaan in Dedemsvaart en de Rheezerweg in Hardenberg. Het verkeerseducatie programma is als gevolg van de coronamaatregelen in een aangepaste vorm uitgevoerd.

We houden het onderhoud van wegen op orde met het budget dat hiervoor beschikbaar is en nemen daarin verkeersveiligheidsmaatregelen zo mogelijk mee. -

-

We voeren de werkzaamheden uit binnen het meerjarig onderhoudsprogramma voor wegen, bermen en sloten. We gaan verder met het verduurzamen van onze openbare verlichting door LED-verlichting toe te passen. De raad heeft voor het meerjarig vervangingsprogramma gelden beschikbaar gesteld. In 2021 zullen we binnen dit programma ook starten met het verduurzamen van de verlichting in het buitengebied Op basis van het beleidsplan civieltechnische kunstwerken voeren we onderhoud uit aan kunstwerken zoals bruggen, vlonders en tunnels.

Wat hebben we daar in 2021 voor gedaan? Conform de planning hebben we onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd aan wegen, bermen, sloten en civiele kunstwerken. En we zijn aan het werk geweest met door inwoners aangedragen wensen en knelpunten. Een voorbeeld daarvan is de verbetering van de langzaam-verkeersroute tussen Ane en De Krim. We zijn begonnen met het actualiseren van het beleidsplan civiele kunstwerken, zodat de raad daarover in 2022 een besluit kan nemen. Een groot deel van de openbare verlichting is inmiddels vervangen door Led verlichting. Daarmee dragen we bij aan het realiseren van de duurzaamheidsdoelstellingen. Als voorbereiding op de plannen voor de vervanging van verlichting in het buitengebied hebben de eerste gesprekken plaats gevonden met inwoners. Hieraan wordt in 2022 verder invulling gegeven.

29

Onderwijs en educatie Met een goede opleiding en een diploma op zak sta je sterker in de maatschappij. Daarom werken we samen met de verschillende onderwijs- en educatiepartners aan de opleiding voor onze kinderen. Dat begint al jong op de peuteropvang en voorschoolse educatie. Met ingang van 2020 is de voorschoolse educatie voor peuters met het risico op een ontwikkelingsachterstand uitgebreid van 10 naar 16 uur per week. We hebben afspraken gemaakt met de peuteropvang zodat ze hier voldoende aanbod voor ontwikkelen. Onze ambitie is dat alle peuters uit de doelgroep gebruik maken van de voorschoolse educatie om zo goed voorbereid te starten op de basisschool. Wat gaan we daar voor doen? We bieden een kwalitatief en kwantitatief goed aanbod aan voorschoolse educatie waar onze peuters volop gebruik van maken zodat ze goed voorbereid beginnen aan de basisschool. -

-

-

We stellen subsidie beschikbaar aan voorschoolse voorzieningen voor peuters in de doelgroep, en voor het basisaanbod peuteropvang voor kinderen waarvan de ouders geen recht hebben op kinderopvangtoeslag. We gaan voor 100% deelname van peuters in de doelgroep aan voorschoolse educatie. Daarom werken we samen met de voorschoolse voorzieningen en de Jeugdgezondheidszorg aan een goede organisatie van de indicatie voor en toeleiding naar de voorschoolse educatie. Om de kwaliteit van de VVE verder te verhogen continueren we ons scholingsaanbod voor pedagogisch medewerkers.

Wat hebben we daar in 2021 voor gedaan? Door subsidie te verlenen aan voorschoolse voorzieningen zijn 125 peuters met een risico op ontwikkelingsachterstand opgevangen. Ook zijn met subsidie 90 kinderen opgevangen, waarvan de ouders geen recht hebben op kinderopvangtoeslag. Het resultaat is dat 99% van de peuters uit de doelgroep hebben deelgenomen naan de voorschoolse educatie. In 2021 hebben 42 pedagogisch medewerkers de training voor de wettelijk verplichte certificering voorschoolse educatie voor doelgroeppeuters succesvol afgerond. Samen met onderwijs en Jeugdgezondheidszorg werken we aan de ondersteuning van jeugd. -

-

Samen met onderwijs en de Jeugdgezondheidszorg van de GGD werken we aan de ondersteuning van de jeugd op het gebied van onder andere leerplicht, zorgstructuur in en om school en leerlingenvervoer. In 2019 hebben we hiervoor een uitvoeringsprogramma opgesteld. Vanaf het schooljaar 2020-2021 starten we met pilots op de scholen voor voortgezet onderwijs om te onderzoeken of een intensievere samenwerking de inzet van zwaardere jeugdhulp kan voorkomen. Vanuit de pijler Welzijn van de Regiodeal Zuid Oost Drenthe is gemeente Hardenberg partner in het project Kansen4Kinderen. Samen met het primair onderwijs willen wij onze leerlingen 'Eerlijke Kansen' en een goed opleidingsperspectief dat daadwerkelijk past bij niveau van leerling bieden.

30

Wat hebben we daar in 2021 voor gedaan? In het schooljaar 2021 werken we samen met de Jeugdgezondheidszorg van de GGD aan ondersteuning op twee VO scholen in Hardenberg. Er zijn daarvoor 16 uren leerlingbegeleider en 8 uren orthopedagoog toegevoegd aan de scholen. Zij stellen expertise mogelijkheden beschikbaar om zonder indicatie vernieuwende vormen van begeleiding/behandeling aan te bieden. De interventies zijn gericht op normaliseren (voorkomen dat leerlingen in de jeugdhulp komen, diagnoses krijgen, lang moeten wachten). De inzet op twee VO scholen in 2020-2021 gaf voldoende resultaten om deze inzet met nog een schooljaar te verlengen naar het schooljaar 2021-2022. In januari 2021 hebben de directeur- bestuurders van het primair onderwijs en de wethouder de Werkgroep Eerlijke Kansen de opdracht gegeven om de samenwerking tussen onderwijs en gemeente te intensiveren. Aan de hand van 4 thema's zetten wij ons gezamenlijk in voor de kansen van kinderen in onze gemeente. De vier thema's zijn: (Doorstroom) anderstalige kinderen, taalachterstanden en taalstimulering, versterking van het gewone leven en doorstroom primair onderwijs naar voortgezet onderwijs. Vanuit de Pijler Welzijn van de Regiodeal Zuid Oost Drenthe zijn voor het thema versterking van het gewone leven, Kansencoaches gestart op twee basisscholen in de gemeente Hardenberg.

De komende tijd worden op nog eens vijf scholen Kansencoaches ingezet. Een Kansencoach adviseert onderwijsgevenden over de manier waarop het partnerschap met ouders voor educatie kan worden verbeterd. Doel is het voorkomen van achterstanden zowel in leerprestaties als sociaal emotioneel doordat onderwijsgevende en ouders het niet eens worden over de benadering van het kind. Vanuit het thema taalachterstanden en taalstimulering hebben wij als gemeente voor alle basisscholen het Programma Bouw ingekocht. Bouw is een programma dat wordt ingezet bij kinderen waarbij taalachterstanden zijn gesignaleerd. Elke school in het primair onderwijs in Hardenberg kan het programma gebruiken. Gemeente Hardenberg heeft zich in 2021 aangesloten bij de Gelijke Kansen Alliantie. Met scholen, onderwijsinstellingen, ouders en maatschappelijke organisaties bevorderen we gelijke kansen in het onderwijs. Wij zetten in op verbinding tussen de leefwerelden (school, thuis, en omgeving), op effectieve ingrepen en op kennisdeling. We dringen het aantal vroegtijdige schoolverlaters terug. Jongeren moeten in principe een startkwalificatie (havo of mbo-niveau 2 diploma) behalen. -

Binnen de RMC-regio (Regionaal Meld- en Coördinatiepunt) IJssel-Vecht werken 11 gemeenten samen om zoveel mogelijk voortijdige schoolverlaters terug te leiden naar een opleiding of hen te helpen om op een andere manier een startkwalificatie te halen. Samen met onderwijsinstellingen, Samen Doen en partners op de arbeidsmarkt voeren we projecten uit om schooluitval te voorkomen. Waar nodig scherpen we ons beleid op schooluitval en thuiszitters aan.

31

Wat hebben we daar in 2021 voor gedaan? De ingezette lijn van vaste contactmomenten met de scholen in Hardenberg is doorgezet. Vanwege deze korte lijnen zijn alle kinderen in beeld. Het contact tussen team leerplicht/RMC en de scholen verloopt goed. De scholen en het team leerplicht/ RMC merken dat meer leerlingen na de vakanties en de lockdown moeite hebben om weer de schoolbanken in te gaan. Door het directe contact tussen school, Samen Doen BV, JGZ en team leerplicht/ RMC is er ingezet op maatwerk per leerling. Wij kiezen ervoor om leerlingen, die in aanmerking komen voor een proces verbaal, een laatste kans te geven om “vrijwillig” (met drang) mee te werken aan het verminderen en stoppen van het schoolverzuim. Met ingang van 2021 werken wij daarvoor samen met Forza. De jongere maakt samen met de Forzamedewerker, school, leerplichtambtenaar, ouders en eventueel andere betrokkenen een plan om het naar school gaan te herstellen. We pakken laaggeletterdheid aan. •

We werken plannen uit in het kader van de Vervolgaanpak laaggeletterdheid 2020-2024, Samen aan de Slag voor een vaardig Nederland. In de vervolgaanpak staat centraal dat de gemeente gefaciliteerd wordt om de regie te nemen in de aanpak van laaggeletterdheid en de verbinding te leggen met andere beleidsterreinen in het maatschappelijk domein zoals inclusie, armoedebeleid, onderwijsachterstandbeleid en gezondheidsbeleid. Over de uitwerking van de vervolgaanpak tussen gemeenten en Rijk is er op moment van schrijven nog geen overeenstemming tussen de VNG en het Rijk.

Wat hebben we daar in 2021 voor gedaan? We hebben een uitvoeringsprogramma 'Aan de slag met basisvaardigheden in Hardenberg' opgesteld samen met de organisaties die betrokken zijn bij de aanpak van laaggeletterdheid voor de jaren 2022-2024. De planning is om dit programma begin 2022 vast te stellen. De aanpak van laaggeletterdheid doen we gezamenlijk, vanuit de beleidsterreinen onderwijs(achterstanden), gezondheid, inburgering, inclusie en toegankelijke overheid. We werken ook samen met Vitaal Vechtdal, Pro Hardenberg en kinderopvangorganisaties.

32

Sport en accommodaties In 2020 stelden we ons Sport- en beweegakkoord op, samen met onze maatschappelijke partners. Door de Coronacrisis is de uitvoering daarvan enigszins vertraagd. In het sport- en beweegakkoord zien we de invloed van positieve gezondheid terug. Sport is een belangrijk middel om maatschappelijke doelen te bereiken. Sport verenigt en is voor iedereen. Bewegen draagt bij aan onze vitaliteit en weerbaarheid. We zien dat de deelname verschuift van het traditionele aanbod door sportverenigingen naar het commerciële aanbod en het ongeorganiseerde bewegen. De activiteiten spelen zich steeds meer af in de buitenruimte. Dat betekent dat we zowel moeten (blijven) investeren in onze accommodaties maar ook de buitenruimte beweegvriendelijk moeten inrichten. Werken aan de voorwaarden is één, het gebruik stimuleren een tweede. We zien dat kinderen minder bewegen en ook minder beweegvaardig zijn. Juist in de jeugdperiode wordt de basis gelegd voor een leven lang sporten en bewegen. Deze trends bieden kansen voor vitale, ondernemende sportaanbieders, zowel de traditionele als de nieuwkomers. Wij blijven hen stimuleren, faciliteren en ondersteunen. Wat gaan we daar voor doen? We streven naar passende voorzieningen op het gebied van cultuur, sport, zorg, winkelgebieden en onderwijs. -

We ondersteunen Turn- en Sportcentrum Hardenberg (TSH) in hun zoektocht naar een betere accommodatie.

Wat hebben we daar in 2021 voor gedaan? We hebben samen met het bestuur van de vereniging Turn- en Sportcentrum Hardenberg een aantal scenario's voor een betere accommodatie bepaald. We hebben onder meer onderzoek gedaan naar geschikte locaties en het draagvlak voor training- en een wedstrijdlocatie. Op basis daarvan hebben we een eerste investering- en kostenraming laten opstellen. We vervolgen de gesprekken in 2022. Onderhoud en exploitatie van de sport- en cultuur-accommodaties is een gedeelde verantwoordelijkheid. -

Sportpark de Boshoek in Hardenberg heeft onvoldoende ruimte voor alle sporters. We onderzoeken daarom of Hockeyclub GZG naar de Marslanden kan verhuizen.

Wat hebben we daar in 2021 voor gedaan? We hebben in overleg met de hockeyclub de verhuisplannen omgezet naar concrete schetsen. Budgetten zijn geregeld, bestemmingsplannen worden aangepast en de schetsen worden nu omgezet naar definitieve tekeningen. De verhuizing van de Boshoek naar Marslanden wordt daardoor concreet. Meer sportverenigingen vervullen een actieve, maatschappelijke rol. Daarmee leveren zij een positieve bijdrage aan de leefbaarheid in de wijk, buurt, dorp of stad. -

In overleg met lokale sport- en beweegaanbieders en andere partners stelden we in 2020 een Lokaal Sportakkoord op. Hierin spraken we af hoe we op lokaal niveau willen werken aan de ambities op het gebied van sport en bewegen uit het Nationaal Sportakkoord. Hiervoor krijgen we van het Rijk een extra bijdrage van € 40.000 per jaar voor 2020 en 2021. Dit bedrag zetten we in om nieuwe initiatieven te ontwikkelen, of bestaande succesvolle initiatieven uit te bouwen.

33

Wat hebben we daar in 2021 voor gedaan? Diverse aanvragers hebben in 2021 een projectvoorstel ingediend, gericht op het vergroten van de mogelijkheden tot sporten en bewegen in de gemeente. Een substantieel deel van de aanvragen voldeed aan de eisen en kon worden gehonoreerd. Zodoende zijn voor het tweede jaar van het Sport- en Beweegakkoord 17 initiatieven gehonoreerd.

Kunst, cultuur en monumentenzorg Kunst en cultuur zijn onlosmakelijk verbonden met onze samenleving en horen zichtbaar te zijn op verschillende plekken in de gemeente. Kunst en cultuur zijn een belangrijk middel om maatschappelijke doelstellingen te bereiken. Het zorgt voor cohesie, vitaliteit, weerbaarheid, een goed vestigingsklimaat en voor verbinding. We hebben verschillende programma’s waarmee we onze inwoners verleiden om actief deel te nemen aan kunst en cultuur. Jongeren vormen hierbij een belangrijke doelgroep. Daarnaast willen we onze inwoners kennis laten maken met verschillende culturele activiteiten, en ze uitnodigen om deel te nemen aan een bloeiend verenigingsleven. De Zeven Koloniën van Weldadigheid werken samen aan het uitdragen van het gezamenlijke verhaal van armoedebestrijding door sociale verheffing en het werk in de landbouw. Delen van vier koloniën komen mogelijk in aanmerking om erkend te worden als werelderfgoed. Helaas is de Ommerschans door het adviesorgaan van het werelderfgoedcomité als onvoldoende bijzonder beoordeeld om aangedragen te worden. Wel heeft de Ommerschans (en het bezoekerscentrum in oprichting) het Europees erfgoedlabel gekregen, en blijft het met de andere zeven koloniën samenwerken om gezamenlijk hun geschiedenis, de zeven verhalen en het beleefbaar maken van de koloniën te stimuleren.

Wat gaan we daar voor doen? Aan de hand van zes thema’s willen we de actieve deelname aan culturele activiteiten en evenementen vergroten waarbij we aansluiten bij vragen en behoeften vanuit de verschillende kernen en wijken. -

-

-

-

We zetten de ontwikkeling van jonge en nieuwe organisaties voort. Hierbij zetten we onder andere in op de verbinding tussen creativiteit en techniek, onderwijs en ondernemers. 2021 Is het laatste jaar van de 4-jarige beleidsperiode waarin de bibliotheek Hardenberg de focus verlegt van o.a. het uitlenen van boeken naar het vergroten van de zelfredzaamheid van kwetsbare groepen en het ondersteunen van en bijdragen aan de persoonlijke ontwikkeling van onze inwoners. Samen met lokale partijen werken we het Bestuurlijk Kader Cultuur en Onderwijs Overijssel 2019-2026 uit tot een lokaal convenant. Hierin maken we concrete afspraken over inhoud, tijd en budget voor cultuuronderwijs. We organiseren een cultureel project onder leiding van een kunstenaar op basis van sociale of ruimtelijke vraagstukken. Door inwoners hierbij te betrekken draagt kunst en cultuur bij aan de verbinding in de samenleving en de beleving van de omgeving. We intensiveren de samenwerking tussen de partijen in het culturele veld. Waar mogelijk zetten we in op gezamenlijke programmering van activiteiten. Afhankelijk van de behoefte en mogelijkheden zetten we kunst en cultuur in om de levendigheid in het centrum van Hardenberg en Dedemsvaart te versterken. In de voorbereiding op een nieuwe beleidsperiode oriënteren we ons op de mogelijkheden voor een opdrachtenbeleid beeldende kunst.

34

Wat hebben we daar in 2021 voor gedaan? Stichting Openbare bibliotheek Hardenberg Ter bevordering van de participatie en zelfredzaamheid van onze inwoners heeft de bibliotheek diverse programma’s aangeboden op het terrein van lezen, schrijven en digitale vaardigheden én op het gebied van werk, inkomen en gezondheid. Tijdens de sluiting van de bibliotheek als gevolg van de coronamaatregelen is door de bibliotheek ingezet op een afhaalservice en is de toegang tot de diverse activiteiten gedigitaliseerd. Er is ingezet op een zogenaamd ‘leesoffensief’. Dit houdt in, dat er sprake is van een nauwe samenwerking met het primair en voortgezet onderwijs waarbij bibliotheken op school geopend zijn en het gebruik van de bibliotheek intensiever wordt. De bibliotheek heeft middels tal van activiteiten ondersteuning geboden aan de inwoners van het AZC en aan statushouders. Samen met inwoners en verschillende partijen, waaronder de bibliotheek, is in Dedemsvaart het infohuis geopend. Het infohuis is een laagdrempelige plek voor en door inwoners: inwoners kunnen hier terecht met tal van vragen aangaande werk, zorg, welzijn en inkomen. Een eerste aanzet van een inhoudelijke samenwerking tussen de bibliotheek en De Stuw heeft plaatsgevonden, waarbij de nadruk ligt op educatie en ondersteuning van de kwetsbare inwoners.

Daarnaast is de samenwerking met andere lokale partners onderzocht in Bergentheim, De Krim en Balkbrug. In samenwerking met het LOC, het Alfa College en HardenbergArt zijn voorbereidingen getroffen om de fysieke ruimte meer aan te laten sluiten bij de inhoudelijke samenwerking. Cultuurkoepel Vechtdal Als lokaal cultureel netwerkpartner verbindt Cultuurkoepel Vechtdal in toenemende mate cultuur aan het maatschappelijk- en sociaal domein. Cultuur is als middel opgenomen in het lokale preventieakkoord en er is er sprake van actieve betrokkenheid bij de totstandkoming van het lokaal gezondheidsbeleid. In het voorjaar zijn de kindercursussen in de wijken en dorpen opgestart. Deze hebben zoveel als mogelijk plaatsgevonden. De coronamaatregelen hebben de mogelijkheden beperkt. Fablab In 2021 ontving FabLab Hardenberg (onderdeel van de biblitoheek) meerjarige impulsgelden vanuit Regiodeal Zuid Oost Drenthe en Sterk Techniek Onderwijs, die voor meer continuïteit in de jeugdprogrammering zorgen en die onze activiteiten voor de komende 4 jaar borgen. In 2021 werden zowel binnen- als buitenschools activiteiten/lessen ontwikkeld en uitgevoerd en werden docenten getraind. Daarnaast is in samenwerking met het Regionaal Techniek Centrum (RTC) een mobiel FabLab op wielen (‘een Makerkar’) ontwikkeld.

Middels een aansprekend workshopprogramma kan jeugd daar op een laagdrempelige manier, dicht bij huis, kennis maken met harde techniek (educatie RTC) en nieuwe technologie (educatie FabLab). Ommerschans Onderdeel van de lokale agenda van de Ommerschans is de ontwikkeling en opzet van een informatiecentrum. Meerdere varianten bleken niet haalbaar, w.o. bij de Veldzichthoeve. Er vindt nu een nadere oriëntatie plaats bij een nieuwe locatie. Verder wordt gewerkt aan productontwikkeling en er is een toekomstperspectief voor samenwerking van de marketing van de 7 koloniën opgesteld; deze wordt nu vertaald naar een agenda.

35

Cultuureducatie Op basis van een ingediend projectplan heeft de Provincie Overijssel ons subsidie verleend voor het inhuren van een externe procesbegeleider, die ons zal ondersteunen bij het opstellen van een lokaal convenant cultuuronderwijs. Speerpunt in het lokaal convenant is de verbinding binnenschoolse - en buitenschoolse cultuureducatie. Om tot een duurzame versterking van het cultuuronderwijs te komen hebben wij voor de uitvoering van ons activiteitenplan "Cultuur aan de Basis" extra subsidie van de Provincie ontvangen en heeft de raad voor 2022 extra middelen beschikbaar gesteld voor de urenuitbreiding van de cultuurcoach. Culturele projecten De cultuurmakelaar heeft -als vervolgopdracht- met diverse culturele organisaties, verenigingen, jongerenwerkers en verschillende jongeren in diverse kernen gesprekken gevoerd. De gesprekken maken deel uit van een onderzoek naar de culturele activiteiten van jongeren in de gemeente. Centraal staat waar de jongeren zich bevinden, waar zit de behoefte en waar liggen kansen en verbindingen. Helaas is dit proces vertraagd door de beperkende coronamaatregelen. De Voorveghter De samenwerking tussen de theaters in de gemeente Hardenberg is geïntensiveerd. Theater de Voorveghter helpt/adviseert het Bostheater in Gramsbergen met de programmering, verkoop, marketing & communicatie.

In 2021 heeft de Voorveghter het initiatief genomen tot inventariserende gesprekken om in de toekomst dezelfde (adviserende) rol te gaan vervullen voor het Gashouder podium in Dedemsvaart en de Reestkerk in Oud Avereest. In 2021 zijn veel activiteiten aangepast en vaak online uitgevoerd. In mei en juni zijn veel basisscholen ondersteund bij de uitvoering van de eindmusical van groep 8. Daarnaast hebben de zogenaamde sleutelvoorstellingen plaatsgevonden: elke inwoner kreeg symbolisch een sleutel van het theater en daarmee de uitnodiging om zelf 'op de planken te gaan staan'. Daarnaast heeft het theater de gemeentelijke organisatie ondersteund bij digitale bijeenkomsten en teamoverleggen. Theater De Voorveghter is de samenwerking aangegaan met de 10 grotere theaters uit de Culturele regio Zwolle. De samenwerking richt zich in eerste instantie met name op programmering, marketing & PR en uitwisseling van ambulante theatertechnici. Beleidsperiode In verband met de komende gemeenteraadsverkiezingen hebben wij besloten om de looptijd van de huidige cultuurvisie te verlengen tot en met 2022. De voorbereiding op een nieuwe beleidsperiode zal dus later plaatsvinden.

36

Sociaal domein We richten ons de komende jaren verder op het vormgeven van de transformatie van het brede sociale domein. Dit doen we samen met verschillende partijen: inwoners, vrijwilligers en mantelzorgers, professionals in zorg en ondersteuning, medewerkers van Samen Doen, beleid, bestuur en politiek. Met de verdere vormgeving willen we bereiken dat: - senioren waardig ouder worden; - vitaliteit en solidariteit optimaal benut worden; - jongeren gezond opgroeien en minder beroep hoeven te doen op jeugdhulp; - mensen sneller geholpen worden bij zorg- of ondersteuningsvragen; - mensen zorg en ondersteuning krijgen die zoveel mogelijk aansluit op hun persoonlijke (thuis)situatie, mogelijkheden en sociale netwerk; - mensen die anderen zorg of hulp (willen) bieden, daarvoor alle ruimte en steun krijgen; - de zorg wordt binnen de beschikbare budgetten geleverd. Hoewel de zelfredzaamheid voorop staat, blijven we aandacht geven aan die mensen voor wie het (om welke reden dan ook) niet vanzelfsprekend is dat ze mee kunnen doen. Om de transformatie van het brede sociale domein in de komende jaren verder vorm te geven vinden we het noodzakelijk de inzet op preventieve en collectieve activiteiten te verhogen. We zetten in op het versterken van de sociale netwerken in Hardenberg en op het eenvoudig en op gewone plekken organiseren van steuntjes in de rug wanneer dat nodig is.

Tegelijkertijd zien we financiële tekorten ontstaan op het sociaal domein waarbij er, gelet op diverse ontwikkelingen, sprake zal zijn van een trendmatige groei van de kosten. Om nu en in de toekomst op een verantwoordelijke en duurzame manier invulling te kunnen geven aan de wettelijke zorgtaak van de gemeente nemen we maatregelen voor de korte en de langere termijn. Jongerenwerk Wat gaan we daar voor doen? •

In de herfst van 2020 is de visie op jongerenwerk ontwikkeld. Deze visie wordt in 2021 in uitvoering gebracht. De beschikbaar gestelde middelen van €75.000 voor de inzet van jongerenwerk worden structureel ingezet om de formatie van het jongerenwerk op peil te houden.

Wat hebben we daar in 2021 voor gedaan? De middelen zijn structureel toegevoegd aan de subsidie van welzijnsorganisatie de Stuw zodat de formatie van het jongerenwerk op peil blijft.

37

Bijstand en gemeentelijk minimabeleid In 2020 is het nieuwe beleidsplan 'een eerlijke kans voor iedereen' vastgesteld. In 2021 gaan wij aan de slag met de actiepunten vanuit het beleidsplan. De doelstelling is dat we armoede doorbreken en dat onze inwoners financieel zelfredzaam worden en blijven. Wij zetten ons in om schulden actief te voorkomen door de samenwerking aan te gaan met woningcorporaties, schuldhulpverlening, Samen Doen teams, kerken, banken en organisaties als de Voedselbank en Kledingbank. In 2021 zal ook de samenwerking met de nieuwe schulddienstverlenende partij 'Kredietbank Nederland' verder worden voorgezet. Wij krijgen steeds meer grip op schulddienstverlening, doordat onze consulenten minimaal eens per jaar in contact zijn met onze inwoners en alle hulp inzetten die nodig is. We voorkomen terugval en bieden ondersteuning op maat. Wat gaan we daar voor doen? We willen experimenteren met regelluwe bijstand. -

We voeren het Pak je kans-fonds uit als experiment. Hiermee kunnen inwoners investeren in hun eigen ontwikkeling. De regeling kent zo min mogelijk kaders waardoor inwoners veel vrijheid hebben om hun eigen plannen te realiseren. Met het experiment willen we erachter komen of de vrijheid, verantwoordelijkheid en het eigenaarschap zorgt voor meer uitstroom, welbevinden en nieuwe inzichten voor onze reguliere dienstverlening.

Wat hebben we daar in 2021 voor gedaan? Het Pak je kans-fonds kent een looptijd van 2 jaar. Een bijdrage uit dit fonds was bedoelt om de kans op (betaald) werk en maatschappelijke participatie te vergroten. Het jaar 2021 was het tweede jaar waarin inwoners een aanvraag konden doen voor een bijdrage uit het Pak je kans-fonds. Ook is in 2021 gestart met de evaluatie van het fonds. We meten zowel de resultaten van de deelnemers, als het effect van het fonds op het welbevinden van deelnemers. In het voorjaar van 2022 zal deze evaluatie worden opgeleverd. Met onze ketenpartners ondersteunen wij onze inwoners en geven wij hen handvatten om financieel gezonde(re) keuzes te maken. Wij willen de inwoners de vaardigheden leren die noodzakelijk zijn financieel zelfredzaam te worden en te blijven. • •

•

We blijven activiteiten uitvoeren zoals Voor Elkaar, Startpunt Geldzaken, 1 loket jeugdfondsen. In samenwerking met de scholen geven we leerlingen voorlichting over omgaan met geld. Eén van de actiepunten vanuit het nieuwe beleidsplan is het evalueren van onze minimaregelingen. Deze evaluatie zal in 2021 plaatsvinden, zodat inwoners de hulp krijgen die ze nodig hebben. Wij zullen bij de uitkomst kijken naar de mogelijkheden voor eventuele ambtshalve toekenning en het voorkomen van een armoedeval. Daarnaast zullen we in 2021 ook aan de slag gaan met onze communicatie, de voorbereiding hiervan start in 2020. Eind 2020 zal een product worden opgeleverd dat wij in 2021 kunnen inzetten, zodat onze hulp goed vindbaar is voor onze inwoners en zodat wij op een begrijpelijke wijze communiceren met onze inwoners.

38

Wat hebben we daar in 2021 voor gedaan? • Voor Elkaar, vroegsignalering van schuldenproblematiek In 2021 hebben wij de signaalpartners van vroegsignalering fors uitgebreid. Voorheen melden Vitens, Zilveren Kruis, Vechtdal Wonen en wij als gemeente betalingsachterstanden. In 2021 hebben wij ons aangesloten bij het landelijk convenant waardoor wij nu betalingsachterstanden van (bijna) alle nutsbedrijven en zorgverzekeraars ontvangen. Daarnaast verzenden wij naar aanleiding van elke melding een hulpaanbod. Dit wordt gedaan per sms, telefonisch en per brief. Op adressen waar meerdere achterstanden zijn gemeld wordt een huisbezoek afgelegd. • Simpel Switchen In 2021 is er een extern onderzoek gedaan naar onze dienstverlening vanuit Werk en Inkomen. Dit is gebeurd in het kader van Simpel Switchen, een programma van Divosa om overgangen in de uitkering voor de inwoner zo soepel mogelijk te maken. Dit kan bijvoorbeeld gaan om het aanvraagproces, het verrekenen van inkomsten bij parttime werk, en uitstroom. In het onderzoek is een klantreis gemaakt waarin goed naar voren kwam waar inwoners goed mee geholpen worden, en wat nog beter kan. Erg positief kwam naar voren het persoonlijk contact en het hebben van een vaste contactpersoon.

De aanbevelingen uit het onderzoek zijn het opstellen van een communicatieplan om aan de inwoner duidelijk te maken wat hij/zij kan verwachten in de uitkering en bij uitstroom, en het versimpelen en versnellen van processen zoals een heraanvraag of het verrekenen van parttime inkomsten. Met deze aanbevelingen gaan we in 2022 aan de slag. • Budgetloket Hardenberg Om hulp vanuit het minimabeleid beter vindbaar te maken hebben wij het digitale Budgetloket opgericht. Het Budgetloket hebben wij zo laagdrempelig mogelijk ontworpen. Er is meegelezen vanuit laaggeletterdheid zodat de website voor iedereen begrijpelijk is. In 2021 is de website gelanceerd en de komende tijd zal deze verder ontwikkeld worden. (www.budgetloket-hardenberg.nl) • Intergenerationele armoede In 2021 zijn wij gestart met het doorbreken van intergenerationele armoede. Dit doen wij samen met de gemeenten Coevorden en Emmen vanuit de Regiodeal Zuid Oost Drenthe. Er wordt gedurende drie jaar intensieve gezinscoaching ingezet bij de gezinnen om bestaande patronen te doorbreken. We zorgen voor adequate schulddienstverlening, gericht op preventie en het voorkomen van terugval. -

-

In 2021 gaat de gewijzigde Wet gemeentelijke schuldhulpverlening in. Deze wijziging richt zich voornamelijk op vroegsignaleren van schuldenproblematiek. Wij hebben dit vormgegeven in project 'Voor Elkaar' vanaf begin 2019 en willen dit per 2021 structureel gaan inzetten. Door de wetswijziging zullen ook energiemaatschappijen aansluiten bij ons convenant. In 2021 zullen de eerste evaluaties plaatsvinden met inwoners die hulp ontvangen vanuit onze nieuwe dienstverlenende partij 'Kredietbank Nederland'. Wij houden vinger aan de pols bij de hulp die onze inwoners ontvangen en sturen bij waar nodig.

39

Wat hebben we daar in 2021 voor gedaan? • Kredietbank Nederland In 2021 hebben wij een goede samenwerking opgebouwd met Kredietbank Nederland. De belangrijkste verbetering is dat hulp voor inwoners sneller start. Zodra duidelijk is dat er een schuldenregeling nodig is, worden schuldeisers meteen aangeschreven door Kredietbank Nederland. Voorheen werd er eerst gewacht totdat de financiën ‘stabiel’ waren, dat duurde soms een half jaar. Nu hebben wij ervoor gezorgd dat schuldenregelingen veel sneller starten en inwoners daardoor ook sneller van hun schulden af zijn. • Hulp voor ondernemers In 2021 hebben wij een meldpunt ingericht voor ondernemers met financiële problemen. Ondernemers kunnen bij Avedis aankloppen om hun hulpvraag te stellen. Mede door het stopzetten van de coronategemoetkomingen hebben wij dit meldpunt opgestart. Om ondernemers ook een toekomstperspectief te bieden, hebben wij schuldhulpverlening voor ondernemers ingekocht bij Kredietbank Nederland. Avedis bespreekt de situatie met de ondernemer en verwijst waar nodig door naar Kredietbank Nederland.

Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Ons uitgangspunt is dat mensen in eerste instantie zelf verantwoordelijk zijn voor hoe het met hen gaat. Als zelfredzaamheid en omzien naar een ander (tijdelijk) niet meer mogelijk is, bieden we ondersteuning. We hebben aandacht voor mensen voor wie het (om welke reden dan ook) niet vanzelfsprekend is dat ze mee kunnen doen. We zijn trots op de betrokken en vitale samenleving van de gemeente Hardenberg. Inwoners zien naar elkaar om en noaberschap is ons niet vreemd. Veel mensen zetten zich in als vrijwilliger of mantelzorger. Dat willen we ondersteunen en verder uitbouwen. Hierbij zetten we in samenwerking met de partners in het veld in op de 4V's (vinden, verbinden, verlichten en versterken). We ondersteunen inwoners zo goed mogelijk met de middelen die ons daarvoor ter beschikking staan. De Samen Doen teams zijn een belangrijk onderdeel van die ondersteuning en daarom bouwen wij daarop verder. Wat gaan we daar voor doen? Versterken van de samenleving door inzet op sociaal ondernemen (participerende overheid). -

We geven ruimte aan initiatieven uit de samenleving. Waar nodig ondersteunen we initiatieven, bijvoorbeeld door een bijdrage uit het Fonds Maatschappelijke Initiatieven. Met dit fonds investeren we in lokale initiatieven van inwoners met voldoende draagvlak. Voor deze initiatieven is structureel € 50.000 beschikbaar. Met de vaststelling van de begroting 2019 heeft de raad besloten dit budget voor de periode 2019-2022 incidenteel met € 50.000 te verhogen tot € 100.000 per jaar. Op 25 juni 2019 heeft de gemeenteraad met een motie eenmalig € 1 miljoen toegevoegd aan dit fonds. Hiermee wil de raad initiatieven vanuit de samenleving een incidentele impuls geven om de leefbaarheid zichtbaar te verbeteren. We zijn over de invulling met de raad in gesprek.

Wat hebben we daar in 2021 voor gedaan? Met ingang van 21 januari 2021 is een nieuwe regeling van het Fonds Maatschappelijke Initiatieven in werking getreden. Inwoners kunnen een bijdrage krijgen als ze in hun buurt iets willen realiseren of organiseren. Vanaf die datum zijn er 26 aanvragen ingediend bij het fonds. De betreffende activiteiten waren divers van aard. Alle vrijwilligersorganisaties kregen vanuit het fonds een gedeeltelijke compensatie voor de inkomstenderving als gevolg van de coronamaatregelen.

40

Door integraal werken en het bieden van maatwerk zorgen we voor betere ondersteuning van kwetsbare inwoners. -

In 2021 werken we met een nieuwe vorm van cliëntervaringsonderzoek die leidt tot een beter inzicht in het effect van onze dienstverlening. De verdiepende informatie uit dit onderzoek zal leiden tot meer mogelijkheden onze dienstverlening te verbeteren.

Wat hebben we daar in 2021 voor gedaan? Er is gewerkt aan een duidelijk kader waarbinnen het cliëntervaringsonderzoek [CEO] de komende jaren uitgevoerd zal worden. Er wordt gewerkt met een continu onderzoek, waarbij inwoners zo snel mogelijk na een contactmoment met de gemeente, kort en gericht wordt bevraagd op de ervaring. Daarnaast verdiepen we de onderzoeken door de effecten van onze dienstverlening te meten op autonomie, competentie en verbondenheid. Eind 2021 is gestart met de implementatie van de nieuwe onderzoeksmethodiek. We ontwikkelen een lokale aanpak Beschermd Wonen. -

-

Vanaf 2022 wordt het budget dat nu nog in z'n geheel naar de centrumgemeente Zwolle gaat, stapsgewijs met 10% per jaar gedecentraliseerd naar de afzonderlijke gemeenten. Ook wordt in 2021 (effect 2022) bekend hoe het nieuwe verdeelmodel er uit komt te zien. Vanuit het Rijk blijft er een verplichting om regionaal samen te werken bestaan. In 2021 stellen we vast op welke wijze we de decentralisatie en regionale samenwerking vanaf 2022 vorm geven. In de begroting hebben we rekening gehouden met de financiële berekeningen voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang zoals die nu bij ons bekend zijn. Voor de begroting 2022 kijken we op basis van de actuele ontwikkelingen opnieuw naar de begrote bedragen.

Wat hebben we daar in 2021 voor gedaan? De decentralisatie van Beschermd wonen is uitgesteld tot 1 januari 2023. In 2021 is een regionale visie opgesteld en akkoord bevonden in het regionale bestuurlijk overleg Beschermd wonen. De regionale visie is ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraden van alle regionale gemeenten. Wij hebben ook een lokaal plan opgesteld. Met de regiovisie en het lokale plan geven wij richting aan de regionale en lokale afspraken. Die afspraken moeten zorgen dat continuïteit van ondersteuning aan inwoners die al voor 1 januari 2023 gebruik maken van beschermd wonen wordt geboden. Voor inwoners die vanaf 1 januari 2023 aangewezen zijn op beschermd wonen of beschermd thuis bieden wij de ondersteuning die zij nodig hebben. De participatieraad heeft positief geadviseerd over de regiovisie en het lokale plan. In januari 2022 besluit de gemeenteraad over de regiovisie en het lokale plan. Alle inwoners, jong en oud - voor zover die ertoe in staat zijn - leveren op vrijwillige basis een bijdrage aan de maatschappij. -

De ondersteuning van vrijwilligers geven we de komende jaren vorm langs de lijnen stimuleren, faciliteren en waarderen; we willen vrijwilligers werven (stimuleren) en de vrijwilligers en hun organisaties ondersteunen (faciliteren).

41

Wat hebben we daar in 2021 voor gedaan? Het vrijwilligerswerk hebben we gestimuleerd via De Stuw, Stichting Present en de Hardenbergse Uitdaging. Bij het Servicepunt Vrijwilligers van De Stuw konden vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties o.a. terecht voor ondersteuning, informatie, advies, deskundigheidsbevordering, bemiddeling en de digitale vacaturebank. Het vrijwilligerswerk bieden we extra ondersteuning door een pagina in weekblad De Toren. Elke twee weken staan hier interessante artikelen over het vrijwilligerswerk, worden vacatures uitgelicht en komt er een overzicht van cursussen en workshops. De invulling voor deze pagina hebben we neergelegd bij Servicepunt Vrijwilligers van de Stuw. Op 26 mei 2021 hebben de Stuw, Hardenbergse Uitdaging, Countus en de gemeente een webinar georganiseerd over de nieuwe Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen voor vrijwilligersorganisaties. Tijdens deze bijeenkomst werd er een presentatie gehouden over de nieuwe wet en konden organisaties vragen stellen. Ongeveer 150 mensen hebben deelgenomen aan de webinar. In het najaar hebben 93 vrijwilligers een waardebon voor het theater ontvangen in het kader van de waardering van de vrijwilligers. We bevorderen participatie en zelfredzaamheid. Gemeenten worden vanaf 2022 verantwoordelijk voor de inburgering van statushouders.

Om ons hierop voor te bereiden, ontwikkelen we een nieuw werkproces rondom statushouders en zetten we een regisseur in op het thema inburgering. In 2020 starten we met de inkoopprocedure voor de leerroutes Inburgering.

Wat hebben we daar in 2021 voor gedaan? • In 2021 hebben we de voorbereiding op de nieuwe wet Inburgering voortgezet. In 2020 is het Plan van Aanpak 2020-2021 'Laat integratie van statushouders werken! vastgesteld. In 2021 hebben we invulling gegeven aan de acties in dit plan waaronder de inzet van de regisseur/consulent Inburgering, het beschrijven van het werkproces rondom Inburgering en we hebben de inkoop van leerroutes voorbereid. Dit laatste heeft door de landelijke signalen over de ontoereikendheid van de Rijksbijdragen nog niet geleid tot inkoopovereenkomsten. De verwachting is de inkoopcontracten in het eerste kwartaal 2022 te kunnen sluiten. • In het IBT-rapport (Interbestuurlijk toezicht) van de provincie ontvangt de gemeente Hardenberg een compliment voor de getoonde inzet omdat er in totaal 24 statushouders extra gehuisvest zijn. • Vanuit de visie van de nieuwe wet en onze ambitie in het plan van aanpak zetten we de begeleiding van statushouders al zo veel mogelijk sociaal domein breed (onderwijs en taal, participatie en werk en gezondheid) in. • Begin 2021 heeft de gemeenteraad besloten de vestigingstermijn van het asielzoekerscentrum onder voorwaarden te verlengen tot maart 2026. Een van deze voorwaarden was te investeren in voorzieningen om dit centrum geschikt te maken voor opvang van kinderen en gezinnen.

Dit heeft geresulteerd in een kinderopvang op het centrum. • We hebben de samenwerking tussen de diverse lokale (vrijwilligers)organisaties die activiteiten organiseren voor de asielzoekers, verbeterd. Op basis van een integraal plan hebben we deze organisaties gesubsidieerd om de huidige en nieuwe acties uit te voeren.

42

We ondersteunen mensen met een chronische ziekte of beperking. -

We ontwikkelen integrale arrangementen voor de ondersteuning van mensen met een chronische ziekte of beperking. Hierin combineren we maatwerkvoorzieningen met algemene en collectieve voorzieningen.

Wat hebben we daar in 2021 voor gedaan? We blijven inzetten op het gezins- en calamiteitenplan waar dat kan. Dit plan is bruikbaar in situaties waarbij het niet goed mogelijk is om tot een oplossing te komen binnen de bestaande regelgeving, waarbij het idee bestaat dat de inzet van het plan leidt tot een duidelijke verbetering in de situatie van de inwoner en waarbij naar verwachting ook escalatie en hogere kosten worden voorkomen. We hebben een verdieping en verdere uitwerking van Samen Door gerealiseerd: Thuis Support is geborgd als project en Thuis Support Plus is in ontwikkeling. Voor Thuis Support is een communicatie campagne uitgewerkt: een flyer is ontwikkelt voor meer bekendheid en er zijn ervaringsverhalen gemaakt die aankomend jaar gepubliceerd zullen worden. Thuis Support Plus is een uitbreiding, waarbij we ons richten op mensen met een verstandelijke of psychische kwetsbaarheid (doordat steeds meer mensen langer en vaker zelfstandiger thuis wonen). Veel van deze inwoners kunnen, met ondersteuning van hun netwerk zichzelf redden. Veel van deze inwoners zijn echter ook kwetsbaar, omdat het netwerk (soms tijdelijk) wegvalt of omdat het met de inwoner zelf minder gaat waardoor het netwerk onvoldoende ondersteuning kan bieden. Snel op – en afschalen van aanvullende ondersteuning voorkomt dat situaties zich verergeren.

En kan mogelijk escalatie worden voorkomen door het stabiliseren van de situatie. Met de inzet van ondersteuningsvouchers kunnen inwoners gedurende een bepaalde periode voor een bepaald aantal momenten ondersteuning krijgen. De inwoner bepaalt zelf wanneer hij/zij de ondersteuning wil gebruiken zodat dat de ondersteuning op een adequate en efficiënte manier afgebouwd wordt. Door de aandacht rondom ondersteuningsvouchers zien we een verhoging van de inzet en een verhoging bij de nazorgfase en daarmee de uitstroom van maatwerkvoorzieningen. We bieden waar nodig ondersteuning bij het huishouden. -

In 2020 is gebleken dat de financiële tekorten voor huishoudelijke hulp oplopen. We werken aan een nieuwe contract in 2021. Denk hierbij aan het inzetten van minder uren waar mogelijk, sturen bij de toegang en het werken met minder aanbieders.

Wat hebben we daar in 2021 voor gedaan? In 2021 zijn wij nieuwe contracten aangegaan met drie aanbieders voor de huishoudelijke hulp. Daarnaast hebben wij de toegang intern vormgegeven en zijn wij gaan werken met een algemene- en een maatwerkvoorziening. Een zeer grote verandering voor de huishoudelijke hulp in onze gemeente en het resultaat mag er zijn. 50% van de gebruikers ontvangt een algemene voorziening en 50% een maatwerkvoorziening.

43

We kopen maatwerkvoorzieningen in. -

In 2021 blijven we werken met de raamovereenkomst Sociaal Contracteren. Dit is een 'open house systeem', gericht op resultaatfinanciering en op keuzevrijheid voor de inwoner. 'Open house' betekent dat zowel grote als kleine zorgaanbieders op elk moment een contract kunnen aangaan als zij voldoen aan de vereisten in de raamovereenkomst. Naast de raamovereenkomst werken we met een transformatieagenda, die we samen met de zorgaanbieders hebben ontwikkeld.

Wat hebben we daar in 2021 voor gedaan? We hebben ruim 60 gecontracteerde zorgaanbieders voor uitvoering van de maatwerkvoorziening Wmo 2015. Begin van het jaar hebben we een enquête afgenomen bij de gecontracteerde zorgaanbieders om inzichten te krijgen rondom kansen, mogelijkheden en aansluiting bij de transformatieagenda vanuit het programma Samen Door. In augustus hebben we rondom dit thema een brede (online) bijeenkomst georganiseerd. Aanwezigen gaven aan dat ze zich kunnen vinden in de visie, zijn benieuwd en willen bijdragen aan concrete vervolgstappen. Het was een heldere en mooie boodschap, maar ook ambitieus en uitdagend. Ze zien een oplossing in het geheel. Niet alleen gemeente, aanbieders en voorliggend veld, maar ook inwoners, samenleving, bedrijfsleven en minder voor de hand liggende organisaties. Er is naast de brede visie ook concreet aandacht geweest voor mogelijkheden rondom daginvulling (belevingsgericht en ontwikkelingsgericht), alternatieve dienstverlening (wat hebben we geleerd en zouden we breed moeten borgen naar aanleiding van onze ervaringen tijdens de Covid-19 pandemie) en over het thema eenzaamheid. Rond alle onderwerpen zijn werkgroepen geformeerd en zijn aanbieders aangesloten om mee te denken.

De werkgroepen zijn o.a.: transformatie in daginvulling, rondje Hardenberg (elkaar vinden, ontmoeten en samenwerken) en eenzaamheid (aansluiting coalitie één tegen eenzaamheid). We regelen efficiënt en effectief doelgroepenvervoer (Wmo en leerlingenvervoer). -

Vervoer vanuit de Wmo en leerlingenvervoer wordt inmiddels aangeboden door één vervoerder. We werken verder aan het versterken van de onderlinge samenhang tussen beide vormen van vervoer. We ontwikkelen lokale en regionale vervoersoplossingen die zonder indicatie kunnen worden gebruikt.

Wat hebben we daar in 2021 voor gedaan? In 2021 is het Leerlingenvervoer, WMO-vervoer en Jeugdwetvervoer uitgevoerd door één vervoeder. Dit jaar hebben we ervoor gekozen om het contract met twee jaar te verlengen tot in ieder geval 1 augustus 2024. Er is intensieve samenwerking met de andere gemeenten van perceel 2. Dit zijn de gemeenten Ommen, Dalfsen en Olst-Wijhe. De samenhang tussen het WMO vervoer en het Leerlingenvervoer is minimaal vanwege de uitvoerbaarheid en de volle taxibussen. De samenhang tussen het jeugdwetvervoer en het leerlingenvervoer gaat goed. We stimuleren inwoners gebruik te maken van voorliggende vervoersvoorzieningen. We stimuleren het openbaar vervoer en zetten via de Stuw in op Automaatje. Op basis van het aantal geregistreerde klachten constateren we dat inwoners tevreden zijn over het vervoersaanbod. Voor het Wmo vervoer is het percentage geregistreerde klachten ten opzichte van het aantal ritten 0,14%; bij het leerlingenvervoer is dat 0,17%.

44

We streven naar een inclusieve samenleving. -

Wij willen een samenleving waarin iedereen volwaardig en naar vermogen kan meedoen, ongeacht leeftijd, opleiding, beperkingen, (seksuele) voorkeuren, afkomst of sociale positie. In 2021 geven we uitvoering aan de actiepunten die zijn omschreven in het inclusiebeleid dat in 2020 vast wordt gesteld. We werken intern aan fysieke toegankelijkheid, toegankelijke informatie en communicatie en toegankelijke dienstverlening. We gaan externe samenwerkingspartners stimuleren en enthousiasmeren om ook aan de slag te gaan met een inclusieve samenleving. We kijken verder dan een toegankelijke samenleving, namelijk een inclusieve samenleving waarin iedereen een eerlijke kans krijgt. Barrières die maatschappelijke deelname in de weg staan willen we wegnemen, of het gaat om laaggeletterdheid, eenzaamheid, etnische of gender-discriminatie of mobiliteit.

Wat hebben we daar in 2021 voor gedaan? In het begin van 2021 heeft de gemeenteraad het beleidsstuk inclusie 'met z'n allen, heel gewoon' vastgesteld. In 2021 is al aan veel actiepunten uitvoering gegeven. Een paar voorbeelden: - toegankelijkheid heeft een plaats gekregen in het integraal huisvestingsplan voor het onderwijs; - er is een taalcoach gestart die zich richt op toegankelijk schrijven; - het nieuwe beeldmerk voor inclusie is geïntroduceerd en wordt steeds bekender; - de eerste Challenge Days hebben plaatsgevonden op voortgezet onderwijs scholen in de gemeente; - de samenspeelvisie is volop in ontwikkeling; - er is in samenwerking met andere gemeenten en ervaringsdeskundigen een lange afstand wandeling ontwikkeld in het kader van Zorgeloos Vechtdal; - we hebben ook dit jaar de week van de toegankelijkheid georganiseerd met veel activiteiten; - de werkgroep 'Kleurrijk Hardenberg' is opgezet. Deze maakt een actieplan tegen discriminatie; - de regenboogvlag en de orange-the-world vlag zijn ook dit jaar weer gehesen. Naast deze acties uit het beleidsstuk hebben we deelgenomen aan de verkiezing 'Meest toegankelijke gemeente van Nederland'. Helaas hebben we onze titel niet weten te behouden, deze is naar de gemeente Stein gegaan. We zaten wel in de top 5 en daar zijn we trots op.

45

In Hardenberg kun je waardig en vitaal ouder worden. -

In 2021 zullen we vanuit het ouderenakkoord verschillende initiatieven verbinden zodat inwoners waardig ouder kunnen worden.

Wat hebben we daar in 2021 voor gedaan? Het ouderenakkoord is in het begin van 2021 vastgesteld door het college. Dit ouderenakkoord is tot stand gekomen door veel afstemming met onze samenwerkingspartners. De verbinding tussen verschillende organisaties is uitgebreid. Dit is te zien in de coalitie tegen eenzaamheid. Twee werkgroepen waarin 17 organisaties zijn vertegenwoordigd zijn actief aan de slag om de eenzaamheid in de gemeente terug te dringen. Daarnaast is een actieplan voor de komende jaren in ontwikkeling om de verbinding tussen de verschillende partijen die zich inzetten voor ouderen en eenzaamheid te versterken. Door als coalitie te werken aan dit thema verdwijnen de losse activiteiten, maar verenigen zij zich in de coalitie zodat de samenwerking wordt versterkt. De eerste resultaten hiervan werden al zichtbaar in de week tegen eenzaamheid en de kniepertjesactie. Op het terrein van de overgang van de WMO naar de WLZ zijn ook mooie resultaten geboekt. Deze overgang is intensief onder de loep genomen en heeft voor een aantal inwoners al geleid tot een structurele voorziening via de WLZ. Dit geeft zekerheid aan onze inwoners. 2021 was ook het jaar voor het door ontwikkelen van de campagne 'lang zult u wonen'. De gemeente Hardenberg is in 2021 uitgekozen als pilotgemeente om het volgende jaar deze doorontwikkelde campagne te testen in de praktijk.