Gemeente Hardenberg jaarrekening 2024 (incl. controleverklaring, pag. 268) (geanonimiseerd)
Tekst van het document
,
,
,
,
,
3. Landelijke campagnes diabetes en roken De campagnes hebben we uitgevoerd via onze partner Vitaal Vechtdal. De Diabetes Challenge is gestart in april en duurde 20 weken. “Stoppen met roken” werd drie keer georganiseerd binnen het
Vechtdal. 4. Nota lokaal gezondheidsbeleid De lokale nota gezondheidsbeleid 2024-2028 “Gewoon Gezond Hardenberg” is in december 2024 door de gemeenteraad vastgesteld. Vanuit de Wet Publieke Gezondheid (WPG) is het onze taak om de gezondheid van inwoners te bevorderen en beschermen. Dit doen we door hen hierin te ondersteunen en te faciliteren. Het gezondheidsbeleid is op een integrale manier en samen met partners en inwoners tot stand gekomen. We hebben de landelijke regionale en lokale ambities en beleid samengebracht ,
67
zetten in op positieve gezondheid en preventie en daarmee het voorkomen Onze stip op de horizon is een gezonde generatie 2040. en
van
ziekte en zorg.
De nota geeft richting via vier leidende principes: de mens centraal in zijn leefomgeving positieve ,
gezondheid er zo vroeg mogelijk bij zijn en datagedreven werken. Om onze ambitie te bereiken werken we met onze lokale en regionale partners aan vijf opgaven en een thema: • Gezond en kansrijk opgroeien • Gezond ouder worden • Gezonde omgeving • Gezonde geest • Gezond gedrag ,
Wat heeft het gekost? Sociaal Hardenberg
-
-
-
-
Bedragen x €1. 000
B 2024
Bnw 2024
R 2024
Saldo
Lasten 1
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
4. 043
4. 710
4. 485
225
1
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
0
0
0
0
.
Baten
.
Lasten 4. 1
Openbaar basisonderwijs
312
312
429
-116
4. 1
Openbaar basisonderwijs
-2
-2
0
-2
Baten
Lasten 4. 2
Onderwijshuisvesting
5. 418
4. 385
4. 181
204
Baten
Onderwijshuisvesting
-269
-269
-296
27
Lasten 4. 3
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
2. 668
3. 508
4. 533
-1. 025
Baten
4. 3
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
-260
-260
-1. 555
1. 296
Lasten 6. 1
Samenkracht en burgerparticipatie
4. 946
13. 414
10. 529
2. 884
Baten
Samenkracht en burgerparticipatie
-47
-7. 185
-6. 065
-1. 120
4. 2
6. 1
Lasten 6. 3
Inkomensregelingen
19. 169
23. 115
22. 042
1. 073
Baten
Inkomensregelingen
-13. 466
-17. 036
-17. 444
408
6. 3
Lasten 6. 4
WSW
en
beschut werk
9. 993
10. 915
11. 341
-427
Baten
WSW
en
beschut werk
-175
-175
-206
31
6. 4
Lasten 6. 5
Arbeidsparticipatie
2. 495
2. 675
3. 191
-515
Baten
Arbeidsparticipatie
-142
-142
-978
836
Lasten 6. 6
Maatwerkvoorziening (WMO)
3. 040
2. 900
2. 736
163
Baten
Maatwerkvoorziening (WMO)
-404
-344
-419
76
Lasten 6. 71a Huishoudelijke hulp (WMO)
4. 835
5. 930
6. 006
-76
6. 71a Huishoudelijke hulp (WMO)
0
0
0
0
Lasten 6. 71b Begeleiding (WMO)
7. 160
5. 320
5. 218
102
6. 71b Begeleiding (WMO)
0
0
0
0
Lasten 6. 71c Dagbesteding (WMO)
1. 431
1. 331
1. 375
-44
6. 71c Dagbesteding (WMO)
0
0
0
0
Lasten 6. 71d Overige maatwerkarrangementen (WMO)
0
0
0
0
6. 71d Overige maatwerkarrangementen (WMO)
0
0
0
0
0
0
0
0
Baten Baten Baten Baten
6. 5 6. 6
Lasten 6. 72
Maatwerkdienstverlening 18- OUD
68
Sociaal Hardenberg (vervolg) Bedragen x €1. 000 Baten 6. 72 Maatwerkdienstverlening 18- OUD Lasten 6. 72a Jeugdhulp begeleiding Baten 6. 72a Jeugdhulp begeleiding
-
-
-
-
B 2024
Bnw 2024
R 2024
Saldo
0 6. 242 0
0 8. 002 0
0 8. 668 -4
0 -666 4
822
1. 477
1. 259
219
6. 72b Jeugdhulp behandeling
0
0
0
0
Lasten 6. 72c Jeugdhulp dagbesteding
782
537
647
-110
0
0
0
0
1. 001
1. 101
1. 243
-142
0
0
0
0
519
2. 024
2. 024
1
0
0
0
0
3. 541
3. 916
4. 706
-789
0
0
0
0
3. 989
3. 249
3. 274
-24
0
0
0
0
843
2. 114
2. 085
29
0
0
0
0
579
1. 144
872
272
6. 74c Gesloten plaatsing
0
0
0
0
Lasten 6. 81a Beschermd wonen (WMO)
296
827
427
400
Baten
-512
-2. 413
-6. 469
4. 056
1. 026
1. 186
1. 183
3
6. 82a Jeugdbescherming
0
0
-7
7
Lasten 6. 82b Jeugdreclassering
99
314
230
83
Baten
6. 82b Jeugdreclassering
0
0
0
0
Lasten 7. 1
Volksgezondheid
3. 251
4. 129
4. 361
-232
Baten
Volksgezondheid
0
-635
-923
288
73. 226
80. 077
72. 678
7. 399
Lasten 6. 72b Jeugdhulp behandeling Baten Baten
6. 72c Jeugdhulp dagbesteding
Lasten 6. 73a Pleegzorg Baten
6. 73a Pleegzorg
Lasten 6. 73b Gezinsgericht Baten
6. 73b Gezinsgericht
Lasten 6. 73c Jeugdhulp met verblijf overig Baten
6. 73c Jeugdhulp met verblijf overig
Lasten 6. 74a Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf Baten
6. 74a Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf
Lasten 6. 74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf Baten
6. 74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf
Lasten 6. 74c Gesloten plaatsing Baten
6. 81a Beschermd wonen (WMO)
Lasten 6. 82a Jeugdbescherming Baten
7. 1
Saldo van baten en lasten Voorstellen voor budgetoverheveling
-1. 111
Toelichting op saldo begroting en rekening In deze paragraaf wordt op hoofdlijnen toegelicht wat het programma heeft gekost. Op totaalniveau is er een negatief saldo begroot van € 801 miljoen. In 2024 is er een negatief saldo van baten en lasten gerealiseerd van € 727 miljoen. Het verschil is €7. 399. 000. In dit bedrag zijn de budgetoverhevelingen respectievelijk €1. 411. 000 inbegrepen. De bijzonderheden en grote afwijkingen worden hieronder kort toegelicht. De volledige toelichting van baten en lasten per taakveld kunt u vinden in hoofdstuk 1. 5 ,
,
,
Jaarrekening.
69
Onderwijs Deze paragraaf bevat de taakvelden: openbaar onderwijs onderwijshuisvesting en onderwijsbeleid en leerlingenzaken. Het saldo van openbaar onderwijs is €118. 000 negatief en wordt veroorzaakt door hogere kosten in het leerlingenvervoer naar de gymnastiek accommodaties. Deze is opnieuw aanbesteed. Bij onderwijshuisvesting is een positief saldo van €204. 000. Dit komt omdat de subsidie aan het Vechtdal college in 2025 wordt uitgekeerd. Bij het basisonderwijs is de tijdelijke huisvesting van de basisschool Marslanden in 2024 nog niet besteed. Wel zijn er extra kosten gemaakt voor externe expertise voor advies voor de semipermanente lokalen ontwikkeling kindcentra’s en de zeven nieuw te bouwen scholen. Het saldo van het onderwijsbeleid en leerlingenzaken is €271. 000 positief en komt door extra ontvangen middelen vanuit Nationaal Programma Onderwijs (NPO) en Gemeentelijk onderwijs achterstanden (GOA). ,
,
,
Samenkracht en burgerparticipatie Dit taakveld betreft met name de ontheemden uit de Oekraïne en de middelen voor het energiefonds. De subsidie voor de opvang van de Oekraïners is op basis van werkelijke aantallen naar beneden bijgesteld. Dit heeft een effect op de baten van €1. 117. 000 minder subsidie. De lasten zijn ook lager uitgevallen het voordeel €200. 000 wordt meegenomen via resultaatbestemming naar het volgende jaar. Er is een voordeel van €12 miljoen vanwege het vrijvallen van het tijdelijk noodfonds energie sociaalculturele en maatschappelijke organisaties (inclusief sport) Hardenberg 2023. In 2023 zijn hiervoor middelen beschikbaar gesteld. Het was lastig inschatten in hoeverre hier van gebruik gemaakt zou worden. De raad is het afgelopen jaar geïnformeerd over de inzet en andere maatregelen. ,
,
Inkomen en werk Bij het taakveld inkomensregeling is er een positief saldo van €1. 481. 000 Dit komt met name door extra middelen die zijn ontvangen met name bij BUIG. De definitieve bijstandsbudgetten en de voorlopige bijstandsbudgetten worden altijd in september gepubliceerd. Gemeenten betalen de uitkeringen voor bijstandsgerechtigden en de loonkostensubsidies uit deze budgetten. Ook zijn er extra middelen ontvangen voor dienstverlening rondom armoede en schulden. Bij het taakveld WSW / Beschut Werk is er een negatief saldo van €396. 000. Dit saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door meer uitgaven aan personeelsgebonden kosten Wet sociale werkvoorziening (WSW) als gevolg van de gewijzigde CAO. Het nadeel bij Beschut werk komt onder andere door veel plaatsingen en stijging van het minimumloon en ons lokale beleid waarbij wij 100% van de loonkosten vergoeden aan de maatschappelijke werkgevers. Bij arbeidsparticipatie worden de lasten (nadeel) gedekt door de SPUK middelen (voordeel). De Specifieke Uitkering (SPUK) is voor meerdere jaren en wordt gebaseerd op de taakstelling huisvesting statushouders. De lasten hebben betrekking op de uitvoering van de Wet Inburgering 2021 en de Onderwijsroute. ,
,
WMO De taakvelden WMO hebben in totaal een positief saldo van €221. 000. Er zijn baten ontvangen van €76.000 en betreft inkomsten eigen bijdragen. Het maandbedrag is met €160 verhoogd. Dit was niet ,
,
begroot. De lasten zijn lager dan begroot. De grootste afwijking is zichtbaar bij het taakveld maatwerkvoorziening en komt omdat er minder grote woningaanpassingen zijn gedaan in 2024. De
70
kosten voor huishoudelijke hulp zijn wel gestegen dit wordt veroorzaakt door groei in het aantal cliënten. Verder is er nog een voordeel bij WMO begeleiding door de overstap van budgetfinanciering naar prijs maal hoeveelheid. ,
Jeugd In 2024 zien we binnen het taakveld Jeugdhulp verschillende afwijkingen zowel nadelen als voordelen die samenhangen met de ontwikkeling in cliëntenaantallen en de zwaarte van de zorgvraag. Bij het taakveld jeugdhulp begeleiding is sprake van een nadeel van €666. 000 door meer cliënten veroorzaakt ,
door een verschuiving vanuit de Jeugd-GGZ. Bij de Dagbesteding is er ondanks een daling in cliënten een nadeel van €60. 000 door hogere kosten per traject. Bij pleegzorg is een lichte daling zichtbaar in het aantal cliënten Het nadeel bij het taakveld Pleegzorg €102. 000 wordt veroorzaakt door de forste stijging van de kosten van Jeugdzorg Plus. Het grootste nadeel bij jeugdzorg zit in taakveld Jeugdhulp met verblijf overig en bedraag €724. 000. Dit wordt veroorzaakt door extra inzet op kleinschalige gezinsvoorzieningen en door complexe casussen. Bij gesloten plaatsingen is het aantal gelijk gebleven waardoor er minder kosten zijn dan begroot.
,
,
Beschermd wonen Bij beschermd wonen is er een positief saldo. Dit komt omdat er vanuit de regio (penvoerder Zwolle) eind 2024 middelen zijn ontvangen vanwege definitieve eindafrekeningen. In deze centrumregeling hebben gemeenten afgesproken dat door de centrumgemeente ontvangen (historische) regionale middelen vanuit de Rijksoverheid volledig voor de uitvoering van beschermd wonen en maatschappelijke opvang beschikbaar worden gesteld in een gezamenlijk regionaal budget. Deze middelen hebben betrekking op de eindafrekening van het jaar 2023 en 2024. Daarnaast is er €400. 000 minder uitgegeven aan de pilots Beschermd Thuis en Geclusterd Beschermd Thuis. In totaal bedraagt het voordeel bij de baten €4. 456. 000. Waarvan €200. 000 wordt meegenomen als budget overheveling.
Verplichte indicatoren Omschrijving indicator
Eenheid
Realisatie
Absoluut verzuim
Aantal per 1. 000 leerlingen
2021
23
2022
67
2023
53
2024
nog
,
,
,
Eventuele toelichting:
Het aantal jongeren dat niet is ingeschreven bij een onderwijsinstelling en geen vrijstelling heeft.
Relatief verzuim
Aantal per 1. 000 leerlingen
Eventuele toelichting:
2021
19
2022
14
2023
32
2024
nog
niet bekend
niet bekend
Het aantal leerlingen met meer dan 16 uur ongeoorloofd verzuim tijdens een periode van 4 weken.
71
Omschrijving indicator
Eenheid
Realisatie
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)
% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs
2021
14
2022
14
2023
18
2024
nog
,
,
,
niet bekend
Eventuele toelichting:
Een startkwalificatie is een Havo Vwo of Mbo-2diploma.
Kinderen in uitkeringsgezin
% kinderen tot 18 jaar
,
2021
3
2022
3
2023
3
2024
nog
% van de werkzame 2021 ten beroepsbevolking opzichte van de beroepsbevloking
738
2022
754
2023
749
2024
nog
2021
2
2022
1
2023
2
2024
nog
niet bekend
Eventuele toelichting: Netto arbeidsparticipatie
,
,
,
niet bekend
Eventuele toelichting: Werkloze jongeren
% 16 t/m 22 jarigen
niet bekend
Eventuele toelichting:
Inwoners tot 22 jaar die als werkzoekende zijn ingeschreven bij het UWV.
Personen met een bijstandsuitkering
Aantal per 10. 000 inwoners
2021
2490
2022
2168
2023
1997
2024
2054
,
,
,
,
Eventuele toelichting:
Inwoners met een uitkering op basis van de Participatiewet.
Lopende re-integratievoorzieningen
Aantal per 10. 000 inwoners van 2021 15 - 64 jaar
2041
2022
2113
2023
2021
2024
nog
% van alle jongeren tot 18 jaar 2021
128
2022
128
2023
130
2024
103
,
,
,
niet bekend
Eventuele toelichting: Jongeren met jeugdhulp
Eventuele toelichting:
,
,
,
,
Jongeren met hulp en zorg in natura.
72
Omschrijving indicator
Eenheid
Realisatie
Jongeren met jeugdbescherming
% van alle jongeren tot 18 jaar 2021
13
2022
11
2023
11
2024
10
,
,
,
,
Eventuele toelichting:
Jongeren waarbij jeugdbescherming door de rechter is opgelegd.
Jongeren met jeugdreclassering
% van alle jongeren van 12 tot 2021 23 jaar
02
2022
02
2023
02
2024
03
,
,
,
,
Eventuele toelichting:
Begeleiding van jongeren die voor hun 18e met de politie of de leerplichtambtenaar in aanraking zijn geweest.
Cliënten met een maatwerkarrangement WMO
Aantal per 10. 000 inwoners
2021
geen
data
2022
geen
data
2023
740
2024
680
Eventuele toelichting:
5. Dienstverlenend Hardenberg
Organisatie en ambities Wat willen we bereiken? De ambtelijke organisatie maakt werk van onze ambities. In het dagelijks handelen en doen van onze medewerkers staat de samenleving prominent op de eerste plaats. In onze organisatie werken medewerkers met veel plezier en energie met elkaar samen. Vanuit een goed bestuurlijk-ambtelijk samenspel zijn we in gesprek en leggen we verbindingen. De talenten van onze medewerkers zijn het belangrijkste bezit van onze organisatie. Daar zijn we zuinig op. Wij vinden diversiteit belangrijk. Iedereen kan bij ons meedoen. De basis van de ambtelijke organisatie is op orde. Waar nodig past de organisatie zich aan. Want we willen een (financieel) gezonde organisatie zijn en blijven. Dat kan door flexibel te zijn en in beweging te blijven letterlijk en figuurlijk. Onze organisatie is slagvaardig en zorgt voor groei en bloei. In een cultuur waarin we van fouten leren en ons blijven ontwikkelen. Er is ook tijd voor reflectie. Onze organisatie volgt de (maatschappelijke) ontwikkelingen actief. En speelt daarop in als dat nodig is. Onze visie op dienstverlening bestaat uit drie thema’s: bereikbaar en duidelijk in contact het bedenken van passende oplossingen en samenwerken aan het resultaat. ,
,
Wat wilden we gaan doen in 2024 (het plan)? 1. Met de ontwikkelagenda 2023-2025 werken we programmatisch aan een organisatie waarin de samenleving écht centraal staat en een organisatie die dit ook uitstraalt. De
73
ontwikkelagenda bestaat uit drie hoofdthema’s: verbinden op ambitie en participatie werkgeluk en een slagvaardige organisatie. Elke thema is uitgewerkt in een aantal ontwikkelsporen. Met activiteiten per ontwikkelspoor geven we uitvoering aan de ontwikkelagenda. Omdat de samenleving steeds in verandering is en vooruitkijken lastig blijkt werken we de activiteiten op jaarbasis uit. Eind 2023 bepalen we op basis van waar we op dat moment staan met welke activiteiten we in 2024 aan de slag gaan. Op verzoek van de griffie is na overleg met werkgeverscommissie vanuit de raad en het presidium besloten middelen op te nemen voor: • uitbreiding van de formatie van de griffie. De invulling hiervan wordt zo spoedig mogelijk bekend. • Verhoging budget rekenkamer aan landelijke norm. Het is vanaf 2024 voor gemeenten niet meer mogelijk om rekenkameronderzoek in de vorm van een Rekenkamercommissie te organiseren. De bevoegdheden van rekenkamers worden uitgebreid. De raad zorgt voor het budget van de rekenkamer inclusief ambtelijke ondersteuning. We verhogen het budget zodat het past bij de landelijke norm. een Jongerenadviesraad. De gemeenteraad start een Jongerenadviesraad. Dit is een groep • van ongeveer 10 jongeren die de gemeente gevraagd en ongevraagd adviezen geeft.
De griffie en een groep raadsleden begeleiden de jongeren We gaan verder met het uitvoeren van onze visie op dienstverlening. Daarbij blijven we de samenleving centraal stellen. Dit vraagt om een andere inrichting van onze digitale dienstverlening. Maar het vraagt ook om een verandering in houding en gedrag. ,
,
2.
3.
Herinrichting gemeentehuis (in combinatie met afstoten De Stelling) We blijven hybride werken en de voordelen daarvan benutten. Dat doen we op basis van onze visie op Thuis- en samenwerken. Ook de kantooromgeving moet daarbij passen. Zo kunnen alle medewerkers hun werk op een goede manier doen. Vanuit goed werkgeverschap streven we naar een dynamische werkomgeving waar medewerkers elkaar makkelijk ontmoeten en (samen)werken. We maken
plan en een ontwerp voor een eigentijdse en toekomstbestendige werkomgeving. Dat valt samen met de vervanging van het huidige afgeschreven meubilair. En met het afstoten van de huurlocatie aan De Stelling. De (ongeveer 45) collega’s die nu nog op De Stelling werken kunnen vanaf juli 2025 ook weer op het gemeentehuis terecht kunnen voor een werk- en overlegplek. Daarvoor zoeken we in het gemeentehuis ruimte. een
,
,
.
Om de medewerkers en eigentijdse en toekomstige werkomgeving te bieden zijn aanpassingen in de indeling/inrichting van het gemeentehuis nodig. De uiteindelijke kosten zijn afhankelijk van de keuzes
de inrichting de kwaliteit de omvang en het niveau van duurzaamheid (waaronder eventueel hergebruik van meubilair en/of elementen daarvan). Hiervoor is budget nodig. We betrekken ook de budgetten die nu bestemd zijn voor kosten van gebruik van De Stelling zoals facilitaire kosten en huisvestingskosten. voor
,
,
,
In dit stadium zijn alleen nog algemene richtprijzen te geven over het investeringsbudget per m2 op drie verschillende niveaus (‘basic – medium – high’). Op basis daarvan werken we de komende periode een
nadere budgetuitvraag worden uitgewerkt inclusief de facilitaire kosten. ,
74
We ronden het ontwerptraject voor het einde van het jaar af. Daarna starten we op basis van de gemaakte keuzes een aanbestedingstraject. Uitvoering vindt plaats in de eerste helft van 2024. Wat hebben we daarvoor gedaan in 2024 (het resultaat)? 1. Organisatieontwikkeling In 2024 hebben er wisselingen plaatsgevonden in het college en het CMT. Dit heeft in de tweede helft van 2024 geleid tot meer aandacht voor versterking van concernsturing en het ambtelijk-bestuurlijk samenspel. Er is gewerkt aan een ontwerp dat de basis vormt voor ontwikkeling in 2025 en verder. Een goed werkend ambtelijk-bestuurlijk samenspel is de ruggengraat. Een goede balans in de (bestuurlijk) opgaven , de mens en
organisatie de essentie. De ontwikkelagenda 2023-2025 schetst de koers naar een toekomstbestendige en wendbare organisatie. Het afgelopen jaar hebben we gewerkt aan de organisatiecultuur via de uitrol van een kernwaardenaanpak (buitenstebinnen). We geven opvolging aan de resultaten van het project strategische personeelsplanning en investeren op anders organiseren. Dit omvat onder andere het versterken en borgen van projectmatig en programmatisch werken. We zijn ook gestart met de omzetting naar een modern functiehuis (HR21). Daarnaast is de visie op inwonersparticipatie vastgesteld en zijn we begonnen met de voorbereidingen voor de uitvoering van het kernenbeleid. We zetten stappen om de digitale transitie te ondersteunen en te verankeren binnen de organisatie. Datagedreven werken en digitaal bewustzijn zijn hierin belangrijke pijlers. 2. Griffie Rekenkamer en Jongerenadviesraad De vacatures “raadsadviseur tevens secretaris Rekenkamer” ,
en
“raadsadviseur” zijn ingevuld. Daarmee
is de uitbreiding van de formatie op de griffie gerealiseerd. Met de gerealiseerde verhoging van het budget voor de Rekenkamer voldoet Hardenberg aan de landelijke richtlijn van € 1- per inwoner. De Rekenkamer bestaat uit drie onafhankelijke leden. Inmiddels is de nieuwe Rekenkamer voortvarend aan de slag gegaan. De Jongerenadviesraad (JAR) is ingesteld. De JAR zal de gemeente gevraagd en ongevraagd adviezen ,
geven.
3. Herinrichting gemeentehuis (in combinatie met afstoten De Stelling) In eerste instantie was het plan dat de medewerkers van de Stelling per 1 januari 2025 in het gemeentehuis zouden worden gevestigd. De verhuizing van het Klant Contact Centrum (KCC) en het Intern Service Punt (ISP) is voorwaardelijk voor het kunnen realiseren van een passend aantal Arbowerkplekken om de medewerkers van De Stelling in te kunnen huizen en te voorzien van een
functionele werkomgeving. Bij de herinrichting zal dit als eerste moeten worden gerealiseerd. De raad heeft hiervoor financiële middelen in de begroting 2025 beschikbaar gesteld. Door levertijden bemensing en nazorg is het verlaten van de Stelling per 1 januari 2025 niet haalbaar. Hierdoor is besloten om de huur van de Stelling per einde van het jaar op te zeggen en de medewerkers later in 2025 te verhuizen. ,
Strategische communicatie
en
participatie
Wat willen we bereiken? Met strategische communicatie vertellen we het verhaal van Hardenberg. Dat verhaal gaat over wie we zijn en wat we willen bereiken voor onze inwoners. Zo positioneren we de gemeente Hardenberg als
ambitieuze gemeente bij onze inwoners ondernemers ,
en
strategische partners. 75
We communiceren
manier die past bij wat de samenleving van ons verwacht en bij wie we zijn. Vanuit een open houden bieden we ruimte om met ons mee te denken en mee te doen. We geven onze ambities samen met elkaar en onze partners vorm en inhoud. Dat laten we in onze communicatie zien. Door in gesprek te zijn met de samenleving en onze partners leggen we verbinding. En maken we van ons verhaal een gezamenlijk verhaal. Onze communicatie is voor iedereen toegankelijk. op een
,
Wat wilden we gaan doen in 2024 (het plan)? 1. We geven verdere uitvoering aan onze strategische communicatievisie 2022-2026. In onze visie staan vier speerpunten centraal: samenkracht verbinding de boodschap en direct duidelijk & persoonlijk. 2. Ook voor 2024 maken we een uitvoeringsplan waarin we onze projecten en activiteiten per speerpunt beschrijven. Het uitvoeringsplan voor 2024 is een vervolg op de uitvoeringsplannen ,
,
de jaren 2022 en 2023. De volgende activiteiten krijgen onder andere een plek in het uitvoeringsplan voor 2024: doelgroep- en kerngerichte communicatie en participatie vernieuwing communicatiemiddelen online participatieplatform participatiebeleid arbeidsmarktcommunicatie het verhaal van Hardenberg Direct Duidelijk Doen sociale mediabeleid. voor
,
,
,
,
,
,
,
Wat hebben we daarvoor gedaan in 2024 (het resultaat)? Onze strategische communicatievisie is het vertrekpunt van onze communicatie. Dit borgen
we
door
communicatiestrategieën uit te werken met behulp van het strategisch communicatie frame. We maakten onder meer een communicatiestrategie rond het Verhaal van Hardenberg. En troffen voorbereidingen voor een brede campagne om dit onder de aandacht te brengen. Om effectiever met onze inwoners te communiceren gebruiken we bij het ontwikkelen van communicatiestrategieën en communicatie-aanpakken inwonersprofielen. ,
Met een duidelijke herkenbare en consistente huisstijl kunnen we het Verhaal van Hardenberg beter vertellen. We introduceerden ons nieuwe logo begin 2024. Op basis van het logo ontwikkelden we een nieuwe huisstijl. We voerden onze nieuwe huisstijl in 2024 geleidelijk en dus duurzaam in. ,
Door te werken volgens
social mediabeleid zorgen we voor continuïteit herkenbaarheid en betrouwbaarheid op onze social mediakanalen. Als vervolg hierop maakten we een begin met onze social mediastrategie. Ook hiervoor gebruikten we inwonersprofielen. We bouwden verder aan ons werkgeversmerk door inzichtelijker te maken wat we allemaal te bieden hebben als werkgever. Begin 2024 ging onze nieuwe website online. Met functionaliteiten die passen binnen onze visie en bij onze vernieuwde huisstijl. We hebben zo ook een verbeterslag gemaakt in gebruikersvriendelijkheid klantreizen en digitale toegankelijkheid. ons
,
,
Met het in 2024 vastgestelde inwonerparticipatiebeleid is het voor onze inwoners helder hoe we omgaan met participatie rond onze plannen en projecten. In het beleid staat wat onze visie op
inwonerparticipatie is welke rollen er zijn en wat de Hardenbergse werkwijze is. Ook geeft het inwonerparticipatiebeleid richting bij het maken van de afweging of en hoe we een participatieproces inrichten. ,
76
Ook stelden we het online participatieplatform ‘Samen Hardenberg’ open om te oefenen met online participatie. We gebruikten het platform bij het maken van het gemeentelijk grondstoffenbeleidsplan en bij het project Bewegen ontmoeten spelen en sporten (Boss). ,
,
Veiligheid Wat willen we bereiken? Ons doel is dat de gemeente Hardenberg
veilige gemeente is. Waar inwoners ondernemers en bezoekers zich welkom thuis vertrouwd en veilig voelen. Een gemeente met weinig overlast en criminaliteit. En een gemeente die de hedendaagse en complexe veiligheidsproblemen effectief het hoofd kan bieden. We houden de veiligheid in onze gemeente op orde. Veiligheid is de basis voor iedereen. Daarom zetten we in op preventie handhaving en integrale samenwerking. We hebben nauwe contacten met de politie het sociale domein en overige ketenpartners zoals de gemeenten Dalfsen en Ommen. Hiermee willen we een groot gevoel van veiligheid creëren en behouden. We richten onze ogen op zaken als ondermijning cybercriminaliteit drugsoverlast polarisatie en radicalisering. Maar ook vluchtelingenproblematiek jeugdoverlast en sociale onveiligheid kunnen de veiligheid aantasten. Naast de reguliere werkzaamheden hebben we in 2024 extra voor de thema’s ondermijning jeugdoverlast en digitale veiligheid. ,
een
,
,
,
,
,
,
,
,
,
Wat wilden we gaan doen in 2024 (het plan)? Begin 2024 is het nieuwe Integraal VeiligheidsPlan (IVP) gereed. Dit plan vormt de basis voor diverse
initiatieven zoals: 1. Verkoop en het gebruik van drugs is een aanhoudend probleem. Om dit aan te pakken werken we samen met verschillende partijen. De procesregisseur Jeugd coördineert dit. En geeft de samenwerking en informatievoorziening tussen de betrokken partijen op een goede wijze ,
vorm.
2.
We vergroten de bewustwording op het gebied van ondermijning binnen de organisatie en bij ketenpartners. Er komt een intern meldpunt. En we gaan verder met het lokale ondermijningsoverleg. We voeren integrale controles uit. Ook vergroten we bewustwording
inwoners over ondermijning. Dit doen we vanuit preventief oogpunt en met het oog op het stimuleren van de meldingsbereidheid. Daarbij richten we ons primair op het buitengebied. Digitale criminaliteit blijft zich ontwikkelen en blijft toenemen. Daarom versterken we onze digitale weerbaarheid. We zorgen dat onze systemen op orde zijn. Onze medewerkers werken digitaal veilig. En we hebben oog voor de wederzijdse beïnvloeding van de digitale en fysieke wereld in veiligheidssituaties. Bij inwoners en ondernemers versterken we de bewustwording van digitale risico’s. We hebben daarin ook aandacht voor digitale zelfredzaamheid zodat mensen weten wat zij zelf kunnen doen. Aanpak van de georganiseerde criminaliteit vraagt om een georganiseerde overheid. Wij willen de samenwerking met de gemeenten Dalfsen en Ommen in goed overleg op Vechtdal niveau en in samenwerking met de politie versterken. Data (informatie) helpt ons om de vinger te krijgen achter ondermijning zoals drugsactiviteiten en witwaspraktijken. De politie zet hiervoor een speciale eenheid op. Wij willen daarop aansluiten om via een nauwe samenwerking te komen tot een effectieve aanpak. van
3.
,
4.
,
,
,
,
77
Wat hebben we daarvoor gedaan in 2024 (het resultaat)? Het in januari 2024 aangeboden integraal veiligheidsplan (IVP) vroeg om
nadere verdiepingsslag. Hier is een afzonderlijke projectleider voor aangesteld die zich in 2024 hiermee heeft beziggehouden. De raad is intensief bij dit traject betrokken. Werkzaamheden met betrekking tot lopende zaken en in gang gezette ontwikkelingen zijn gecontinueerd en casuïstiek is opgepakt. Met name op het gebied van de aanpak van ondermijning zijn er stappen gezet om te komen tot een intensievere en meer gestructureerde integrale benadering. 1.
een
De procescoördinator Zorg en Veiligheid heeft zich beziggehouden met
integrale aanpak van diverse casuïstiek waaronder ook specifiek jeugdproblematiek. Zij treedt hierbij coördinerend op en legt verbindingen op het snijvlak van zorg en veiligheid met in- en externe veiligheidspartners. Voor zowel individuele casuïstiek als overlastgevende groepen zijn integrale plannen van aanpak ontwikkeld met daarin veelal een belangrijk preventief aspect (herhaling voorkomen). Daarnaast is ook repressief opgetreden tegen drugsdealers door hen een last onder dwangsom op te leggen. Er is 2024 een lokaal ondermijningsoverleg opgericht ten behoeve van een integrale weging en aanpak van ondermijningscasuïstiek. Hiervoor is een afzonderlijk dossiermanagementsysteem aangeschaft. Om de bewustwording en meldingsbereidheid te stimuleren is een digitaal meldpunt ondermijning opgericht en is een meldkaart met gegevens van veiligheids- en ketenpartners ontwikkeld voor inwoners. De focus daarbij lag op het buitengebied in het kader van het project Veilig buitengebied. Daarnaast is via diverse (media)publicaties gewerkt aan bewustwording en is geparticipeerd in twee campagnes van Meld Misdaad Anoniem. Ook zijn er verschillende bijeenkomsten georganiseerd met het oog op training en bewustwording van in- en externe partners. Deze gingen veelal over het herkennen van ondermijningssignalen maar ook heeft er een raadsbijeenkomst plaatsgevonden over bestuurlijke integriteit.
Verder geldt dat er zes integrale controleacties zijn uitgevoerd. Deze geven zicht op diverse activiteiten en branches en kennen ook een preventieve werking. Voor het project Veilige en vitale vakantieparken is een projectleider aangesteld die aan de slag is gegaan met een plan van aanpak. Daarnaast is er bestuursrechtelijk opgetreden tegen drugshandel. Zo zijn er lasten onder dwangsom opgelegd aan straatdealers is er een alcoholwetvergunning ingetrokken en heeft de burgemeester op grond van de Opiumwet vier woningen tijdelijk gesloten. Het veilig houden van de digitale infrastructuur van de eigen organisatie is een continu proces. Dit kent een belangrijk technisch aspect maar ook is van belang hoe medewerkers omgaan met systemen en informatie. In 2024 is er gewerkt aan veilige systemen en aan bewustwording van medewerkers. Ook richting inwoners is door middel van publicaties hier aandacht aan geschonken. Gelet op de aankondiging van het Rijk dat gemeenten en veiligheidsregio’s een actievere rol gaan krijgen in het weerbaar maken van de samenleving is hierop geanticipeerd door verbindingen te leggen tussen verschillende actoren zowel extern als intern en door te participeren in regionale bewustwordingsactiviteiten.
Naar verwachting zal dit in 2025 leiden tot een meer concrete en intensievere aanpak waarin ook bewustwordingsactiviteiten richting inwoners en ondernemers een belangrijke plek gaan innemen. Met de gemeenten Dalfsen en Ommen wordt samengewerkt door bestuurlijk en ambtelijk afstemming met elkaar te zoeken. Naast het feit dat deze gemeenten samen het Vechtdal vormen en elkaar kunnen versterken in de aanpak van overlast en criminaliteit delen ze één en een
,
2.
,
,
3.
,
,
,
,
,
4.
,
78
hetzelfde basisteam van de politie. In 2024 is door de drie burgemeesters besloten om te komen tot een gezamenlijke actualisatie van de bestuurlijke beleidsregels art. 13b Opiumwet. Deze zal naar verwachting in 2025 gereedkomen. Voor wat betreft informatiedeling geldt dat de politie aan het lokale ondermijningsoverleg deelneemt en dat er afstemming plaatsvindt met de buurgemeenten in het Vechtdal over de aanpak en over gemeentegrensoverschrijdende casuïstiek. Wat heeft het gekost? Dienstverlenend Hardenberg Bedragen x €1. 000
-
-
-
-
B 2024
Bnw 2024
R 2024
Saldo
Lasten 0. 1
Bestuur
3. 897
4. 110
4. 689
-579
Baten
Bestuur
0
0
0
0
0. 1
Lasten 0. 2
Burgerzaken
2. 982
2. 984
3. 168
-184
Baten
Burgerzaken
-1. 040
-1. 040
-1. 361
321
0. 2
Lasten 0. 3
Beheer overige gebouwen
en
gronden
2. 464
2. 082
2. 052
31
0. 3
Beheer overige gebouwen
en
gronden
-369
-433
-697
264
Baten
Lasten 1. 1
Crisisbeheersing en brandweer
4. 685
4. 860
4. 833
27
1. 1
Crisisbeheersing en brandweer
-281
-293
-294
1
Lasten 1. 2
Openbare orde en veiligheid
1. 426
1. 867
1. 856
11
1. 2
Openbare orde en veiligheid
-36
-438
-312
-126
13. 730
13. 700
13. 934
-234
Baten Baten
Saldo van baten en lasten Voorstellen voor budgetoverheveling
-89
Toelichting op saldo begroting en rekening In deze paragraaf wordt op hoofdlijnen toegelicht wat het programma heeft gekost. Op totaalniveau is er een negatief saldo begroot van €137 miljoen. In 2024 is er een negatief saldo van baten en lasten gerealiseerd van €139 miljoen. Het verschil is €234. 000. In dit bedrag zijn de budgetoverhevelingen ,
,
,
respectievelijk €89. 000 inbegrepen. De bijzonderheden en grote afwijkingen worden hieronder kort toegelicht. De volledige toelichting van baten en lasten per taakveld kunt u vinden in hoofdstuk 1. 5 Jaarrekening.
Bestuur Het saldo van het taakveld bestuur is €579. 000 negatief. Dit taakveld bestaat alleen uit lasten. Dit
nadeel wordt veroorzaakt door een toevoeging aan de voorziening voor de pensioenen van de wethouders €632. 000. Desondanks zijn er ook een aantal voordelen in dit taakveld te vermelden. De eindheffing werkkostenregeling wordt pas in 2025 afgewikkeld waardoor er voor 2024 een voordeel ontstaat. Het in 2024 ingezette proces om te komen tot een Groene en Gezonde Maatlat wordt in 2025 voortgezet. Voor de uitvoering van de laatste fase van de maatlat was extra budget nodig van €110. 000. De raad heeft hiertoe reeds op 3 december 2024 besloten. De overschrijding van het reguliere budget 2024 van €21. 000 is hierop in mindering gebracht. ,
79
Verder heeft de rekenkamer in 2024 één onderzoek verricht terwijl er twee onderzoeken begroot ,
waren.
Burgerzaken Het taakveld burgerzaken heeft een positief saldo van €137. 000 in 2024. De baten zijn €321. 000 meer dan begroot en heeft meerdere oorzaken. Er waren in 2024 meer huwelijken dan begroot. Ook waren er in 2024 meer naturalisaties waardoor de opbrengst hoger is. Verder zijn er afgelopen jaar ook meer rijbewijzen aangevraagd dan begroot. Het grootste voordeel wordt veroorzaakt door het aantal aangevraagde reisdocumenten en betreft €201. 000. Het hoger aantal naturalisaties aanvragen van rijbewijzen en reisdocumenten leidt ook tot hogere lasten. Dit komt omdat er een deel van het ontvangen bedrag afgedragen moet worden aan het Rijk. In totaal is dit €184. 000. ,
,
Beheer en overige gebouwen en gronden Het taakveld beheer en overige gebouwen en gronden heeft dit jaar een positief saldo van €295. 000. Bij de baten zijn er hogere huuropbrengsten dan begroot en komt voornamelijk door nieuwe afspraken met de Kastanjehof. Daarnaast is er voor €226. 000 aan gronden verkocht. Dit was niet begroot. Het groot onderhoud van gebouwen wordt ten laste gebracht van de voorziening groot onderhoud gebouwen waardoor dit geen gevolgen heeft voor het begrotingsresultaat. In 2024 was aan groot onderhoud €12 miljoen begroot en is €618. 000 gerealiseerd. Met name werkzaamheden aan enkele binnensportaccommodaties zwembaden en brandweerposten zijn uitgesteld in afwachting van de vaststelling van het IHP Binnensport en IHP Zwembaden en de gebouwstrategie van de Veiligheidsregio IJsselland. Daarnaast is het klein onderhoud aan de gebouwen hoger uitgevallen dan begroot en heeft een nadeel van €140. 000. De grootste afwijkingen zitten bij de brede school Matrix Theater de Voorveghter en de zwembaden Hattemat en de Slag. Op het gebied van energie zijn er twee subsidies ,
,
,
,
,
,
ontvangen (SEFE en SPUK MEOZ).
Openbare orde en veiligheid Het taakveld openbare orde en veiligheid heeft een negatief saldo van €115. 000. Er waren kosten opgevoerd voor Buitenkwartier die buiten de bestedingsperiode vielen van de subsidieregeling. Deze teveel opgevoerde kosten worden gecorrigeerd. Dit leidt tot een aanpassing van de subsidie baat. Deze worden lager dan geraamd.
80
Verplichte indicatoren Omschrijving indicator
Eenheid
Realisatie
Formatie
Fte per 1. 000 inwoners
2021 2022
82
2023
83
2024
85 (B)
,
,
,
Eventuele toelichting: Bezetting
Fte per 1. 000 inwoners
2021 2022
94
2023
98
2024
nog
,
,
niet bekend
Eventuele toelichting: Apparaatskosten
Kosten per inwoner
2021 2022
830
2023
922
2024
866 (B)
Eventuele toelichting: Externe inhuur
Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen
2021
2022
1985
2023
2165
2024
397 (B)
,
,
,
Eventuele toelichting: Overhead
% van totale lasten
2021 2022
1255
2023
1300
2024
1414 (B)
2021
7
2022
6
2023
8
2024
8
2021
10
2022
15
2023
18
2024
09
,
,
,
Eventuele toelichting: Verwijzingen Halt
Aantal per 1. 000 jongeren
Eventuele toelichting: Winkeldiefstallen
Aantal per 1. 000 inwoners
,
,
,
,
Eventuele toelichting:
81
Omschrijving indicator
Eenheid
Realisatie
Geweldsmisdrijven
Aantal per 1. 000 inwoners
2021
37
2022
27
2023
28
2024
28
2021
09
2022
07
2023
07
2024
05
2021
51
2022
47
2023
39
2024
34
2021
1
2022
0
2023
1
2024
nog
,
,
,
,
Eventuele toelichting: Diefstallen uit woning
Aantal per 1. 000 inwoners
,
,
,
,
Eventuele toelichting: Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
Aantal per 1. 000 inwoners
,
,
,
,
Eventuele toelichting: Jongeren met een delict voor de rechter
Eventuele toelichting:
% 12 t/m 21 jarigen
niet bekend
Jongeren die voor de rechter zijn verschenen.
82
6. Financiën
Wat heeft het gekost? Financien Bedragen x €1. 000
-
-
-
-
B 2024
Bnw 2024
R 2024
Saldo
Lasten 0. 4
Overhead
62. 704
69. 146
69. 212
-66
Baten
0. 4
Overhead
-33. 369
-37. 538
-37. 331
-207
Lasten 0. 5
Treasury
504
734
459
276
Baten
Treasury
-2. 181
-2. 126
-2. 214
88
0. 5
Lasten 0. 61
OZB woningen
0
0
0
0
Baten
OZB woningen
-7. 169
-7. 209
-7. 258
49
0. 61
Lasten 0. 62
OZB niet-woningen
0
0
0
0
Baten
OZB niet-woningen
-8. 686
-8. 946
-8. 995
49
0. 62
Lasten 0. 63
Parkeerbelasting
0
0
0
0
Baten
Parkeerbelasting
-1. 639
-1. 178
-1. 229
51
0. 63
Lasten 0. 64
Belastingen overig
0
0
0
0
Baten
Belastingen overig
-1. 805
-1. 805
-2. 323
518
0. 64
Lasten 0. 7
Alg. uitkeringen en ov. uitkeringen GF
0
0
0
0
Baten
Alg. uitkeringen en ov. uitkeringen GF
-130. 340
-133. 804
-134. 555
751
0. 7
Lasten 0. 8
Overige baten
en
lasten
2. 809
1. 998
168
1. 830
Baten
Overige baten
en
lasten
-26
-26
-172
146
0. 8
Lasten 0. 9
Vennootschapsbelasting (VpB)
0
0
957
-957
Baten
Vennootschapsbelasting (VpB)
0
0
-270
270
-119. 197
-120. 754
-123. 553
2. 799
Toevoeging aan reserves
0
10. 106
10. 106
0
Onttrekking aan reserves
-1. 807
-15. 554
-15. 771
217
Mutatie aan
-1. 807
-5. 448
-5. 664
217
-121. 004
-126. 202
-129. 218
3. 016
Toevoeging aan rekeningresultaat 2023
12. 267
21. 635
0
21. 635
Onttrekking aan rekeningresultaat 2023
-13. 952
-22. 959
0
-22. 959
Saldo mutatie aan rekeningresultaat
-1. 684
-1. 324
0
-1. 324
-122. 688
-127. 526
-129. 218
1. 692
0. 9
Saldo van baten en lasten
reserves
Saldo na resultaatbestemming
Saldo na resultaatbestemming Voorstellen voor budgetoverheveling
-851
Toelichting op saldo begroting en rekening In deze paragraaf wordt op hoofdlijnen toegelicht wat het programma heeft gekost. Op totaalniveau is er een positief saldo begroot van €1208 miljoen. In 2024 is er een positief saldo van baten en lasten ,
gerealiseerd van €1236 miljoen. Het verschil is €28 miljoen. In dit bedrag zijn de budgetoverhevelingen respectievelijk €851. 000 inbegrepen. De bijzonderheden en grote afwijkingen ,
,
,
83
worden hieronder kort toegelicht. De volledige toelichting van baten en lasten per taakveld kunt u vinden in hoofdstuk 1. 5 Jaarrekening. Bedrijfsvoering Het nadelige saldo op het taakveld overhead van €273. 000 is vooral te verklaren door: Het totaal van de loonsom is rond €43 miljoen lager uitgevallen. Hieronder valt de loonsom voor vast personeel tijdelijk personeel ziekengelden en voormalig personeel. Daar staat tegenover dat extra kosten moesten worden gemaakt voor inhuur van personeel (totaal €44 miljoen). Dat de verschillen zo groot zijn wordt voor een deel verklaard uit het feit dat het moeilijk is om vacatures tijdig in te kunnen vullen. Het is echter vooral te verklaren uit de aanstaande beëindiging dienstverlening Ommen en daarmee de keuze om vacatures niet structureel in te vullen maar met externe inhuur van personeel. ,
,
,
,
,
In 2024 is het stuwmeer
verlofdagen verder opgelopen. Als gevolg hiervan is €405. 000 extra toegevoegd aan de (verplichte) voorziening verlof. De voorziening is ingesteld om hieruit te zijner tijd de noodzakelijke vervanging te kunnen bekostigen als medewerkers het verloftegoed opnemen. aan
Er is een voorschot genomen op de onderuitputting van de begrote bedrijfsvoeringskosten €12 miljoen. De uitgaven hadden betrekking op het opvangen van concern kritische bedrijfsvoeringstaken (vanwege ziekte urgentie lopende contractverplichtingen). Als dekking zijn twee stelposten niet benut ,
,
,
stelpost nieuw beleid €85. 000 (1 fte theater deze wordt in 2026 benut) en de nog in te vullen stelpost €310. 000 ingezet ter dekking. Deze laatste stelpost zit niet meer in de begroting 2025. Totaal een nadeel van €794. 000 op dit onderdeel. De afbouw
de dienstverlening aan de gemeente Ommen en het project ICT Transitie naar de Cloud heeft in 2024 voor ICT meer tijd gekost dan oorspronkelijk was ingeschat. Dit heeft geresulteerd in een langere doorlooptijd van de Projecten waardoor zowel éénmalige als structurele gelden later worden ingezet €241. 000 voordeel. Dit betreft o. a. de volgende Projecten: Transitie naar de Cloud: Azure Omgeving/Modern Workplace/ Witness en WLS Server; Data Gedreven Werken/ Vervanging Telefooncentrale/ Uitstel koppeling VTH Omgevingsdienst met het Zaaksysteem. De langere doorlooptijd voor bovenstaande Projecten levert ook een incidenteel voordeel op in de structureel beschikbare budgetten bestemd voor Lease / Onderhoud hard- en software/ Contracten Derden €366. 000 Daardoor zijn deze kosten in 2024 niet ingezet. Een herrekening van de kapitaallasten heeft geleid tot een nadeel van €140. 000. Door vertraging van de ontvlechting van het Zaaksysteem uiteindelijk doorgevoerd in oktober 2024 is de koppeling met de Omgevingdienst IJsselland doorgeschoven naar 2025. Tevens wordt de splitsing van de iSerie Burgerzaken in 2025 uitgevoerd als gevolg van afstemmingsproblemen met de leverancier PinkRoccade. In 2025 moeten deze laatste acties doorgevoerd worden zodat de ontvlechting volledig afgerond kan worden.
Dit is een eenmalig budget dat hoofdzakelijk besteedt wordt aan uitbestede werkzaamheden aan de verschillende leveranciers. Uiterlijk 1 juli 2025 zijn alle geplande werkzaamheden uitgevoerd. Voordeel €104. 000. van
,
.
,
Treasury Het taakveld treasury heeft een totaal voordeel
van
€364. 000
De rentebaten op de rekeningcourant waren hoger dan begroot €88. 000 meer baten. De omslagrente voor 2024 is bij de begroting vastgesteld op 2%. Gedurende het jaar is gemonitord of de afwijking
84
tussen de vooraf bepaalde omslagrente en de daadwerkelijke gemiddelde rentelasten meer dan 25% bedraagt. In dat geval vindt er een correctie plaats. Door de lagere kapitaallasten op de investeringen
bespaarde rente door het (nog) niet opnemen van nieuwe leningen is een correctie nodig geweest van de omslagrente. De omslagrente is verlaagd naar 11%. De bespaarde rente is zo gecompenseerd door een lagere doorberekening aan de activa. Dit heeft geleid tot een rentevoordeel van €276. 000 Hierdoor is het renteresultaat binnen de wettelijke marges gebleven. In 2024 gaat het om een totaal voordeel van €364. 000. en
,
,
Belastingen (OZB , parkeerbelasting en overige belasting) Het taakveld belastingen bestaat uit meerdere belastingopbrengsten de OZB parkeerbelasting en overige belastingen. Totaal een voordeel van €667. 000. In de jaarrekening laat de opbrengst OZB woningen een klein positief saldo zien van € 49. 000. Dit wordt grotendeels veroorzaakt doordat er €26. 000 minder oninbaar afgeboekt is dan begroot. De looptijd van een faillissement en schuldsanering is gemiddeld 3 jaar. Oninbare bedragen kunnen daardoor per jaar fluctueren. Bezwaar en beroep tegen de vastgestelde WOZ-waarde kunnen de opbrengst nog beïnvloeden. Dit komt ten laste van een volgend jaar. .
,
,
De opbrengst van de OZB niet-woningen is gerealiseerd. In de jaarrekening laat de opbrengst OZB niet-woningen een klein positief saldo zien van €49. 000. Dit wordt deels veroorzaakt doordat €10. 000
minder oninbaar is afgeboekt dan begroot. De looptijd van een faillissement en schuldsanering is gemiddeld 3 jaar. Oninbare bedragen kunnen daardoor per jaar fluctueren. Het overige wordt veroorzaakt door de waardeontwikkeling die iets hoger is geweest dan waar bij de begroting rekening mee is gehouden. Bezwaar en beroep tegen de vastgestelde WOZ-waarde kunnen de opbrengst nog beïnvloeden. Dit komt ten laste van een volgend jaar. Het gebruik van de betaald parkeerplaatsen lag in 2024 iets hoger ten opzichte van de verwachtingen in de novemberbrief 2024. Er is meer handhaving geweest en zijn er naheffingen (boetes) opgelegd. Met name de geïnde boetes hebben tot €51. 000 meer parkeeropbrengsten geleid dan eerder was
geraamd. In 2024 is de definitieve aanslag over 2023 opgelegd. Er zijn rond de 17 miljoen overnachtingen afgerekend. Deze zijn voor het grootste deel in 2023 verwerkt. Een deel van dit bedrag heeft dus nog betrekking op 2023. Daarnaast is het aantal overnachtingen in 2024 hoger dan begroot. Verwacht wordt dat er rond de 1. 740. 000 overnachtingen afgerekend kunnen worden. In totaal zijn de baten € 487. 000 hoger dan begroot. ,
Algemene uitkering Bij het taakveld algemene uitkering is er een positief saldo €751. 000. Het gemeentefonds is opgedeeld in de algemene uitkering en verschillende decentralisatie- en integratie-uitkeringen. De algemene uitkering wordt berekend op basis van een bedrag per maatstaf (aantal inwoners woningen etc. ). Een andere mutatie gaat via de uitkeringsfactor. Die wijzigt bij compensatie voor volume en prijsstijgingen die voor alle gemeenten hetzelfde is. ,
85
Het ministerie van Binnenlandse Zaken
Koninkrijksrelaties (BZK) stelt gedurende het jaar de voorlopige berekeningen bij hieruit zijn correcties voortgekomen die leiden tot een eenmalige voordelige bijstelling voor Hardenberg 2022 €104.000 2023 €215. 000 en 2024 €432. 000. en
,
,
,
Overige algemene baten en lasten Het taakveld bestaat met name uit onvoorziene uitgaven en ontvangsten veelal vanwege onvoorziene rijksinkomsten. Het voordeel €1. 976. 000 betreft voor een groot deel een incidentele vrijval van overige bedragen die via het gemeentefonds zijn ontvangen bij de meicirculaire 2024. In de meicirculaire is de nieuwe financieringssystematiek vervroegd van 2027 naar 2024. In verband met het vervroegen van de gewijzigde indexatie van 2027 naar 2024 dalen het volume en Loon c. q. prijs accres voor de jaren 2024 tot en met 2029. Dit betekent in het kort een lagere Algemene Uitkering voor gemeenten. Voor 2024 was dit omdat het zo kort dag was volledig gecompenseerd door het Rijk (voor 2025 wordt dit voor 50% gecompenseerd). Deze middelen zijn op voorhand gereserveerd maar in 2024 niet volledig besteed. In 2025 en verder zijn deze middelen nodig om de programma's en lonen te indexeren. Het andere voordeel wordt veroorzaakt door kleine voordelen op alle teamkostenplaatsen en doordat er meer uren worden gemaakt op projecten dan begroot. ,
,
Vennootschapsbelasting In 2024 hebben wij Vennootschapsbelasting af moeten dragen over de winsten op de grondexploitatie en andere activiteiten waarbij de gemeente als ondernemer optreedt. Deze belasting is jaarlijks niet te ramen. Dit levert per saldo een nadeel op van €687. 000
Verplichte indicatoren Omschrijving indicator
Eenheid
Realisatie
Gemiddelde WOZ waarde
Duizend euro
2021
239
2022
272
2023
305
2024
329
Eventuele toelichting:
De WOZ waarde van alle woningen.
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden
In Euro's
2021
713
2022
804
2023
805
2024
822
Eventuele toelichting:
Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuisouden betaalt aan woonlasten.
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
In Euro's
Eventuele toelichting:
2021
752
2022
849
2023
848
2024
864
Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuisouden betaalt aan woonlasten.
86
5 Verplichte paragrafen Lokale heffingen Inleiding en wettelijk kader Lokale heffingen hebben tot doel dat de gemeente door het verwerven van eigen middelen dekking vindt voor haar uitgaven in het kader van de uitvoering van de gemeentelijke taken. De invoering wijziging of intrekking van lokale heffingen gebeurt door middel van een door de gemeenteraad vast te stellen verordening. De belastingverordeningen 2024 zijn vastgesteld op 12 december 2023. ,
De lokale heffingen kunnen worden ingedeeld in algemene belastingen bestemmingsbelastingen ,
en
retributies. De algemene belastingen komen ten goede
algemene middelen van de gemeente. Dit betekent dat de opbrengsten specifieke doelen zijn maar voor alle gemeentelijke taken en voorzieningen kunnen worden ingezet. De gemeenteraad bepaalt waarvoor. Onder de algemene belastingen vallen de onroerende-zaakbelastingen de parkeerbelasting de forensenbelasting en toeristenbelasting. aan
niet voor
,
,
,
Bestemmingsbelastingen zijn belastingen waarvan de opbrengsten zijn bestemd voor specifieke taken of voorzieningen met een duidelijk algemeen belang. De rioolheffing en de afvalstoffenheffing zijn bestemmingsbelastingen waarvoor geldt dat de gemeente niet meer mag heffen dan de kosten die zij voor de betreffende taak of voorziening maakt. Ook de bedrijveninvesteringszone (BIZ) en de reclamebelasting vallen onder deze bestemmingsbelastingen. De belastingopbrengst wordt als subsidie uitgekeerd aan een door de ondernemers opgerichte uitvoeringsorganisatie. Retributies worden geheven van personen aan wie de gemeente een specifieke dienst verleent die voor die persoon een individueel voordeel oplevert. De belangrijkste retributies zijn de leges: vergoedingen voor een bij de gemeente aangevraagde dienst als het aanvragen van een paspoort of een vergunning. Ook de marktgelden en lijkbezorgingsrechten vallen hier onder. Net als bij bestemmingsbelastingen mogen de retributies niet meer dan kostendekkend zijn. De lokale heffingen vormen
belangrijk onderdeel van de inkomsten van gemeenten en zijn daarom een integraal onderdeel van het gemeentelijk beleid. In deze paragraaf informeren wij u over: • De opbrengsten per heffing; De lokale lastendruk in vergelijking met omliggende gemeenten; • • De uitvoering van het kwijtscheldingsbeleid. een
87
Opbrengsten
per
heffing
In de gemeente Hardenberg werden in 2024 verschillende belastingen geheven. In onderstaande tabel staat de begrote opbrengst 2024 (primair en na wijzigingen via tussentijdse rapportages) en de werkelijke opbrengst 2024.
Bedragen x € 1. 000 Afvalstoffenheffing
B 2024
BIZ
Forensenbelasting Leges
Lijkbezorgingsrechten Marktgelden Onroerende zaakbelasting niet woningen Onroerende zaakbelastings woningen Parkeerbelasting Reclamebelasting Rioolheffing Toeristenbelasting Totaal
Bnw 2024
R 2024
Verschil
-5. 926
-5. 976
-6. 087
111
-208 -359
-208 -359
-210 -385
2 26
-3. 243
-3. 525
-3. 682
157
-496
-496
-575
79
-58 -8. 686
-58 -8. 946
-27 -8. 995
-31 49
-7. 169
-7. 209
-7. 255
46
-1. 631
-1. 170
-1. 221
51
-58 -8. 227
-58 -8. 297
-64 -8. 346
6 49
-1. 388
-1. 388
-1. 875
487
-37. 449
-37. 690
-38. 722
1. 032
Beleid ten aanzien van de lokale heffingen Het beleid met betrekking tot de tarieven van alle heffingen en daarmee de opbrengsten van de verschillende heffingen is dat deze worden verhoogd met de inflatiecorrectie. Deze inflatiecorrectie bedroeg voor 2024 422%. Bij het voorstel bij de belastingverordeningen 2024 is aangeven dat hier in een aantal gevallen van af is geweken. In onderstaande tabel worden de meest voorkomende tarieven ,
,
voor
2024 vermeld.
Belastingtarieven 2024 Ozb-tarief eigenaar woning Ozb-tarief eigenaar niet-woning
00856%
Ozb-tarief gebruiker niet-woning Vastrecht afvalstoffenheffing standaard
02494%
,
02894% ,
,
17000 ,
Vastrecht afvalstoffenheffing (hoogbouw en buitengebied i. v. m. ontbreken GFT-container) Lediging 240 liter container restafval Lediging 240 liter container GFT Lediging 140 liter container restafval Lediging 140 liter container GFT Verzamelcontainer restafval 40 liter
14900
Rioolheffing woning Toeristenbelasting
28900
Forensenbelasting
24200
,
1060 ,
-
650 ,
-
180 ,
,
105 ,
,
88
Kwaliteit uitvoering Wet WOZ De aanslag onroerende-zaakbelastingen bedrijveninvesteringszone (BIZ) en reclamebelasting zijn gebaseerd op de WOZ-waarde. De Waarderingskamer controleert of gemeenten de Wet Waardering Onroerende zaken (Wet WOZ) goed uitvoeren. Hiervoor vinden verschillende onderzoeken en inspecties plaats. Het algemene oordeel van de Waarderingskamer over de uitvoering van de Wet WOZ in Hardenberg is 'Goed'. Voor 2024 heeft de Waarderingskamer ingestemd met het bekend maken van de WOZ-waarden. ,
Overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen Hierna wordt ingegaan op de werkelijke opbrengsten uit algemene belastingen bestemmingsbelastingen en retributies die de gemeente heft.
,
Algemene belastingen Onroerende-zaakbelastingen Er zijn drie verschillende OZB-tarieven. De tariefaanpassing voor 2024 is opgebouwd uit twee verschillende onderdelen: de inflatiecorrectie en de correctie in verband met de waardeontwikkeling. OZB woningen De opbrengst van de OZB woning is gerealiseerd. In de novemberbrief is een meeropbrengst gemeld van € 40. 000 voor de OZB woningen. In de jaarrekening laat de opbrengst OZB woningen een klein positief saldo zien van € 45. 000. Dit wordt grotendeels veroorzaakt doordat er € 26. 000 minder oninbaar is afgeboekt dan begroot. De looptijd van een faillissement en schuldsanering is gemiddeld 3
jaar. Oninbare bedragen kunnen daardoor per jaar fluctueren. Bezwaar en beroep tegen vastgestelde WOZ-waarden kunnen de opbrengst nog beïnvloeden. Dit komt ten laste van een volgend jaar. OZB niet-woningen De opbrengst van de OZB niet-woningen is gerealiseerd. In de novemberbrief is een meeropbrengst gemeld van € 145. 000. In de jaarrekening laat de opbrengst OZB niet-woningen een klein positief
saldo zien van € 49. 000. Dit wordt deels veroorzaakt doordat er € 10. 000 minder oninbaar is afgeboekt dan begroot. De looptijd van een faillissement en schuldsanering is gemiddeld 3 jaar. Oninbare bedragen kunnen daardoor per jaar fluctueren. Bezwaar en beroep tegen de vastgestelde WOZ-waarde kunnen de opbrengst nog beïnvloeden. Dit komt ten laste van een volgend jaar. De gemeente Hardenberg kent een compensatieregeling OZB voor vrijwilligersorganisaties. Eigenaren en gebruikers van maatschappelijke objecten krijgen op grond van een vastgestelde subsidieverordening 50% van de aanslag OZB gecompenseerd. De subsidie is direct op het aanslagbiljet in mindering gebracht. Toeristenbelasting Het werkelijk aantal belastbare overnachtingen is de grondslag voor de aanslag toeristenbelasting. Alleen seizoenplaatsen kunnen volgens een vast bedrag per jaar worden afgerekend. De toeristenbelasting wordt geheven door middel van een voorlopige aanslag in het betreffende belastingjaar en een definitieve aanslag na afloop van het belastingjaar. Dit betekent dat de definitieve aanslag over het belastingjaar 2024 wordt opgelegd in april 2025. In 2024 is de definitieve aanslag over 2023 opgelegd. Er zijn rond de 17 miljoen overnachtingen afgerekend. Deze zijn voor het ,
89
grootste deel in 2023 verwerkt. Een deel van dit bedrag heeft dus nog betrekking is het aantal overnachtingen in 204 hoger dan begroot.
op
2023. Daarnaast
Verwacht wordt dat er rond de 1. 740. 000 overnachtingen afgerekend kunnen worden. In totaal zijn de baten € 487. 000 hoger dan begroot. Het aantal overnachtingen voor de begroting 2025 is aangepast. Forensenbelasting Forensenbelasting wordt opgelegd naar een vast bedrag. Het tarief 2024 is € 242. Er is een klein positief saldo van € 26. 000. Er zijn iets meer aanslagen opgelegd dat waar bij de begroting vanuit is gegaan. Bezwaar en beroep kan hier nog invloed op hebben maar komt ten laste van het volgende jaar. Parkeerbelasting De tarieven voor parkeren worden niet jaarlijks met de inflatiecorrectie verhoogd. Hiervoor gelden andere afspraken. De parkeertarieven in 2024 waren hierdoor gelijk aan 2023. In februari 2021 is nieuw parkeerbeleid vastgesteld. Dit nieuwe beleid is ingegaan op 8 december 2021. Dit wordt nog geëvalueerd. In de evaluatie wordt expliciet aandacht besteed aan de parkeertarieven en indexatie. Als de parkeerbelasting niet wordt voldaan kan er een naheffingsaanslag worden opgelegd. In 2024 zijn er ruim 800 naheffingsaanslagen opgelegd. ,
Bestemmingsbelastingen Afvalstoffenheffing Met de afvalstoffenheffing bekostigt de gemeente de inzameling van het huishoudelijk afval. De afvalstoffenheffing en de wettelijke plicht huishoudelijke afvalstoffen in te zamelen is geregeld in de Wet milieubeheer. De afvalstoffenheffing bestaat uit twee soorten tarieven. Het vastrecht en een variabel tarief. Of een huishouden ook daadwerkelijk afval aanbiedt is voor de heffing van het vastrecht niet van belang. Voor het variabele tarief is dat wel van belang. Per aanbieding van de restafvalcontainer moet een bedrag worden betaald. Na afloop van het belastingjaar wordt dit afgerekend op de gecombineerde aanslag gemeentelijke heffingen. Het uitgangspunt bij de afvalstoffenheffing is kostendekkende tarieven. In 2024 was het tarief voor het vast recht € 170. De totale afvalstoffenheffing laat een meeropbrengst zien van bijna € 111. 000. Dit wordt grotendeels veroorzaakt door het variabele deel van de afvalstoffenheffing de container ledigingen. Er zijn meer aanbiedingen geweest dan waar in de begroting rekening mee gehouden is gehouden. Daarnaast heeft een klein deel van dit bedrag betrekking op het vast recht € 6. 000. En er is € 6. 000 minder aan oninbare posten afgeboekt dan begroot. De looptijd van een faillissement en schuldsanering is gemiddeld 3 jaar. Oninbare bedragen kunnen daardoor per jaar fluctueren. ,
,
,
Rioolheffing De rioolheffing hangt samen met de wettelijke zorgplicht voor drie beleidsvelden op het gebied van water: de afvoer van afvalwater de afvoer van regenwater (ook wel hemelwater genoemd) en het beheer van het grondwaterpeil. Omdat het overgrote deel van de investeringen in deze zorgtaken gebruik maakt van het afvoerstelsel spreekt men over de rioolheffing. In het programma klimaat water en biodiversiteit is opgenomen welke voorzieningen de gemeente op het gebied van riolering bezit hoe deze voorzieningen functioneren hoe het water- en rioleringssysteem beheerd wordt en hoe dit gefinancierd wordt. Deze is in maart 2023 door uw raad vastgesteld. Het programma speelt in ,
,
,
,
,
90
veranderingen in het klimaat en de aanpassingen die we daarom aan ons water- en rioleringssysteem moeten uitvoeren. De rioolheffing laat een meeropbrengst zien van € 49. 000. In de novemberbrief was reeds melding gemaakt van een meeropbrengst van € 70.000 omdat de raming van het aantal belastingplichtigen en de hoogte van de aanslagen van de grootverbruikers te laag waren ingeschat. Bij de jaarrekening blijkt dat het aantal belastingplichtigen en de aanslagen voor de grootverbruikers nog iets hoger is. Daarnaast is er bijna € 17. 000 minder aan oninbare bedragen afgeboekt. De looptijd van een faillissement en schuldsanering is gemiddeld 3 jaar. Oninbare bedragen kunnen daardoor per jaar fluctueren. op
,
Bedrijven Investeringszone (BIZ) Voor de periode 2022-2026 is er een BIZ-verordening vastgesteld voor het centrum van Hardenberg. De volledige opbrengst van deze belasting wordt overgedragen aan Stichting Centrummanagement Hardenberg. Deze stichting heeft als doel de leefbaarheid veiligheid en ruimtelijke kwaliteit in het centrum van Hardenberg te bevorderen. ,
Reclamebelasting Vanaf 2022 is er op verzoek van Stichting Centrummanagement Dedemsvaart reclamebelasting ingevoerd in het centrum van Dedemsvaart. Voorheen werd er een BIZ geheven in Dedemsvaart. De inkomsten worden als subsidie uitgekeerd aan de Stichting. Kostendekking In het Besluit Begroting en Verantwoording BBV) is voorgeschreven dat wij meer inzicht geven in de kostendekkendheid van de heffingen. Voor de heffingen waarop dit van toepassing is zijn de lastenbatenoverzichten en specifieke beleidsuitgangspunten vermeld. ,
Mate van kostendekking van de gebonden belastingen De gebonden heffingen mogen maximaal kostendekkend zijn. Dit wordt op begrotingsbasis bepaald. In werkelijkheid waren de lasten en baten per heffing:
Afval Overhead
Lasten 5. 686. 379 Baten heffing
204. 000
Kwijtschelding
Totaal
BTW
208. 762
988. 730
Baten overig
6. 100. 572
7. 087. 871
Totaal
988. 886
7. 089. 458
Verschil lasten - baten
-1. 587
Riool Overhead
Lasten 6. 997. 029
1. 060. 000
Baten heffing Baten overig 8. 364. 535 275. 214
Verschil lasten - baten
Kwijtschelding 228. 900
Totaal
BTW 1. 062. 180
9. 348. 109
Totaal 8. 639. 749 708. 360
De saldi bij afval en riool zijn met de voorzieningen (voorziening afval en voorziening riool) verrekend.
91
Retributies In 2024 heeft de gemeente de volgende retributies geheven; marktgelden lijkbezorgingsrechten en ,
leges. Marktgelden zijn retributies voor het ter beschikking stellen van een standplaats op de markt in Hardenberg of Dedemsvaart. De lijkbezorgingsrechten zijn retributies voor het gebruik
de gemeentelijke begraafplaats. Naast een retributie voor de uitgifte van graven en urnenruimten regelt de verordening ook de vergoeding voor het gebruik van gemeentelijke diensten in verband met de begraafplaats. van ,