Document · PDF

Zomernota 2023 Definitief.pdf

Gemeenteraad 13 juli 2023, gemeente HalderbergeBij agendapunt: 11: Zomernota 202323.781 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

In de septembercirculaire 2023 maken de beheerders bekend welke financiële gevolgen deze nieuwe financieringssystematiek heeft voor de omvang van het gemeentefonds (voor het jaar 2027 en verder). Opschalingskorting Het kabinet heeft ook besloten om de oploop van de opschalingskorting voor de periode 2023 tot en met 2025 te schrappen. Dit betekent dat de opschalingskorting in deze kabinetsperiode niet verder oploopt. Vanaf het jaar 2026 worden er wel weer structureel middelen onttrokken uit het gemeentefonds uit hoofde van deze opschalingskorting (landelĳk zo’n € 675 miljoen). Ondanks (jarenlange) protesten vanuit gemeenten en de VNG tegen deze korting, is het huidige kabinet vooralsnog niet voornemens deze korting volledig te schrappen. Jeugdzorg Het kabinet heeft besloten om voor de jaren 2024 en 2025 € 1,445 miljard respectievelĳk 954 miljoen aan extra middelen voor de jeugdzorg beschikbaar te stellen (onder voorbehoud van omzetting naar een definitief akkoord op de Hervormingsagenda). Een (relatief gezien) klein deel van deze extra middelen wordt ingezet voor de investeringen en uitvoeringskosten van de Hervormingsagenda (deze middelen staan op de begroting van het ministerie van VWS). Per saldo wordt er in de jaren 2024 en 2025 € 1.363 miljoen respectievelĳk € 859 miljoen aan het gemeentefonds toegevoegd.

Deze extra rĳkmiddelen worden via een aantal verdeelmaatstaven over de gemeenten verdeeld In de algemene uitkering is er dus alleen tot en met het jaar 2025 rekening gehouden met extra middelen voor de jeugdzorg. Voor de jaren 2026 en verder mogen gemeenten een stelpost opnemen op basis van de bedragen uit de Hervormingsagenda Jeugd.

Accres- en taakmutaties Het coalitieakkoord en de besluitvorming bĳ de Voorjaarsnota van het Rĳk 2023 resulteert voor onze gemeente (maar ook voor andere gemeenten) in een forse opwaartse bĳstelling van de meerjarenraming van de uitkeringen uit het gemeentefonds ten opzichte van de Begroting 2023 (zie bovenstaande tabel). In de bĳstellingen zitten enkele grote taakmutaties, zoals: • de extra middelen voor de jeugdzorg in 2023 (afgerond € 2,1 miljoen voor 2024 en € 1,3 miljoen voor 2025); • de structurele compensatie voor de gestegen zorgkosten als gevolg van de invoering van het abonnementstarief Wmo vanaf 2025 (ca. € 175.000); • de structurele compensatie voor de kosten verbonden aan de herinvoering van de eigen bĳdrage in de Wmo vanaf 2025 (ca. € 160.000); • de structurele uitname voor de herinvoering van de eigen bĳdrage in de Wmo vanaf 2026 (ca. -/- € 362.000). Daarnaast zĳn de opwaartse bĳstellingen vooral het gevolg van de doorwerking van de normeringssystematiek (lees: de geactualiseerde loon- en prĳsontwikkelingen). De accressen van het gemeentefonds stĳgen in elk van de begrotingsjaren. Omdat de stĳging in een jaar structureel doorwerkt naar de volgende jaren toe, resulteert een opwaartse bĳstelling van de (verwachte) nominale ontwikkeling in elk van de komende jaren tot een per jaar stĳgende (positieve) mutatie.

Voor het jaar 2027 bedraagt de gecumuleerde stĳging van het accres € 1.100 miljoen (landelĳk). In de Najaarsnota 2022 had het kabinet al aangekondigd eenmalig extra middelen toe te voegen aan het gemeentefonds in verband met de niet voorziene stĳging van de prĳzen in 2022. Deze eenmalige toevoeging die structureel doorwerkt naar de volgende jaren is uiteindelĳk uitgekomen op € 127 miljoen (in de gecumuleerde toevoeging van € 1.100 miljoen is deze eenmalige toevoeging inbegrepen). Het Rĳk heeft besloten om vanaf 2027 een bedrag van € 1 miljard structureel toe te voegen aan het Gemeentefonds. Deze toevoeging vertaalt zich als een accresmutatie vanaf het jaar 2027. Een stĳging van het accres vertaalt zich in een stĳging van de uitkeringsfactor (vermenigvuldigingsfactor). Deze uitkeringsfactor wĳzigt ook als gevolg van verwachte ontwikkelingen in de uitkeringsbasis (verwachte ontwikkeling van de aantallen eenheden van de verdeelmaatstaven op landelĳk niveau). Behoedzaamheidsreserve In de Begroting 2023 en de meerjarenraming 2024 tot en met 2026 is er, voorzichtigheidshalve, rekening mee gehouden dat de (meerjaren)raming van de algemene uitkering als gevolg van gewĳzigde nominale ontwikkelingen lager uitvalt dan het Rĳk verwacht. De meerjarenraming van de algemene uitkering uit het gemeentefonds is voor een bedrag van € 300.000 structureel lager geraamd.

Deze inhouding of lagere raming van de algemene uitkering uit gemeentefonds van € 300.000 per jaar wordt behoedzaamheidsreserve genoemd (naar analogie van de systematiek die het Rĳk enige jaren geleden hanteerde om gemeenten achteraf niet of minder te confronteren met tegenvallers). Voor het jaar 2023 kan de behoedzaamheidsreserve komen te vervallen. Deze inhouding valt nu vrĳ, omdat het bedrag aan nominale compensatie voor het jaar 2023 nu in de meicirculaire is vastgesteld. Opbrengst OZB In 2022 was de opbrengst van de OZB hoger dan geraamd en dit was deels het gevolg van waardeontwikkelingen. Dit heeft ook een structureel effect op de opbrengst van de OZB. Gemiddeld was voor niet-woningen uitgegaan van 1,25%, maar door de variatie aan soorten niet-woningen was de werkelĳkheid anders. In de Jaarrekening 2022 zĳn daar wat voorbeelden van gegeven. Het structurele effect van de waardeontwikkeling op de opbrengst van de OZB bedraagt ca. € 50.000 positief. Voor de nieuwe meerjarenbegroting 2024 – 2027 wordt de opbrengst van de OZB opnieuw berekend op basis van de meest recente waarden. Mogelĳk leidt dat nog tot een verdere bĳstelling in de Programmabegroting 2024. Aanpassing inflatiepercentage In de huidige meerjarenbegroting is voor de jaren 2023 – 2026 uitgegaan van 4,0% inflatie. Deze inflatie is structureel in de meerjarenraming opgenomen.

De huidige inflatieverwachting bedraagt voor 2023 2,9% en voor 2024 3,2% (CPB, Centraal Economisch Plan 2023, inflatie, geharmoniseerde consumentenprĳsindex). Gezien de verwachte inflatiecĳfers wordt voorgesteld bĳ de opstelling van de meerjarenbegroting 2024 – 2027 het inflatiepercentage te verlagen naar 3,0% per jaar. Verhoging post onvoorziene uitgaven Op 23 maart 2023 heeft de gemeenteraad de nieuwe Financiële verordening Halderberge vastgesteld. Hierin is opgenomen dat de post onvoorziene uitgave tenminste € 200.000 bedraagt en ten hoogste 0,5% van het lastentotaal van de begroting, exclusief mutaties in de reserves. In de huidige meerjarenraming is een post onvoorziene uitgaven van € 100.000 per jaar opgenomen. Voorgesteld wordt de post onvoorziene uitgaven bĳ de opstelling van de meerjarenbegroting 2024 – 2027 te verhogen naar € 200.000 per jaar.

Bĳdrage Belastingsamenwerking West-Brabant Op basis van de concept-begroting 2024 van de BWB, behandeld in de raadsvergadering van 22 juni 2023, wordt de bĳdrage voor de komende jaren bĳgesteld. Dividenduitkering BNG Bank In 2023 is de dividenduitkering over 2022 van de BNG ontvangen. Deze is € 28.800 hoger uitgevallen dan waar rekening mee was gehouden. Het incidentele voordeel komt ten gunste van de exploitatie 2023.

Overhead

2.8.1 Financiële mutaties In onderstaande tabel zĳn de financiële mutaties in de Overhead opgenomen (x € 1.000). Overhead

2023

2024

2025

2026

2027

V/N

Cao gemeenten 2023

-776

-798

-812

-827

-839

Indexering salarislasten 2024-2027

-275

-563

-865

Generatiepact

123

132

Verbetering positie arbeidsmarkt

-40

-240

Vitaliteit

-23

-14

-15

Inzet inkoopbureau West-Brabant

-10

-11

Bĳdrage West-Brabants Archief

-44

-42

-51

-65

-73

Automatisering

-10

-15

Overige mutaties (< € 5.000)

-18

-14

-17

-18

-19

Totaal Mutaties Overhead

-896

-1.097

-1.434

-1.630

-1.945

Transitie clous/SaaS

2.8.2 Toelichting Cao gemeenten 2023 Er is een nieuwe cao gemeenten afgesloten voor het jaar 2023. De totale loonstĳging op basis van de nieuwe cao bedraagt voor 2023 (gemiddeld) 7,7%. In de Begroting 2023 is rekening gehouden met een indexering van de salarissen met 3% voor 2023. Ten opzichte van de Begroting 2023 is dus een extra loonstĳging van 4,7%. Een extra loonstĳging met 1% betekent voor de gemeente Halderberge een stĳging van de loonkosten met ca. € 164.000. Dit betekent dat de extra kosten als gevolg van de nieuwe cao, ten opzichte van de ramingen in de Begroting 2023, structureel ca. € 776.000 per jaar bedragen. Indexering salarislasten 2024-2027 Voor de ontwikkeling van de salarissen wordt, naast de periodieke verhogingen, rekening gehouden met de loonstĳgingen als gevolg van de cao. De huidge cao voor gemeenteambtenaren loopt tot en met 31 december 2023. In de huidige meerjarenraming is vanaf 2024 een loonsverhoging opgenomen van 3,0% in 2024 en 1,5% per jaar vanaf 2025. De loonstĳging voor 2024 wordt door het CPB geraamd op 5,0% (CPB, Centraal Economisch Plan 2023, cao-loon bedrĳven). Dit betreft een gemiddelde voor alle lonen in Nederland. Gezien de hoge loonstĳging voor 2023 in de cao gemeenten (voor Halderberge gemiddeld 7,7%), schatten wĳ in dat de loonstĳging voor gemeenten in 2024 wat lager zal uitkomen dan het gemiddelde voor alle lonen in Nederland.

Voorgesteld wordt bĳ de opstelling van de meerjarenbegroting 2024 – 2027, in afwachting van de nieuwe cao, uit te gaan van een loonstĳging van 3% per jaar, gelĳk aan het inflatiepercentage.

Generatiepact De huidige Generatiepactregeling 2020-2023 is inmiddels beëindigd. Deze regeling had een looptĳd van 3 jaar, met als laatste instapmoment januari 2023. Op dat moment hebben de laatste medewerkers kunnen deelnemen aan deze regeling. In 2023 is minder gebruik gemaakt van het generatiepact dan werd verwacht. De totale kosten van het generatiepact komen hierdoor lager uit. Voor het egaliseren van de kosten van het generatiepact is een reserve gevormd. De storting in deze reserve kan in de komen jaren worden verlaagd. In de regeling is opgenomen dat in het voorjaar van 2023 de regeling geëvalueerd wordt. Deze evaluatie heeft inmiddels plaatsgevonden en is door het college vastgesteld. De belangrĳkste conclusies uit deze evaluatie zĳn: • Voor deelnemers is het een zeer gunstige regeling (zowel financieel als in extra "vrĳe tĳd”); • De kosten van de regeling en de administratieve lasten zĳn fors, afgezet tegen de opbrengsten van de regeling en de toekomstige deelnamegraad van 4,5% bĳ voortzetting van de regeling; • de trends en ontwikkelingen gaan hard. Daar waar bĳ de start van de regeling nog aan deelnemers aangegeven kan worden geen nevenwerkzaamheden te verrichten, wordt dit nu bĳ wet uitgesloten om dit nog te kunnen eisen.

Hiermee valt een belangrĳke norm weg die bĳ aanvang van de regeling als fundamenteel beschouwd werd; • De huidige mogelĳkheden van hybride werken (50% thuis) waren er bĳ de invoering van het generatiepact nog niet. Dit draagt ook bĳ aan de duurzame inzetbaarheid. • Nieuwe opties zoals verlofsparen en de huidige RVU regeling (wordt nog nader uitgewerkt in de cao) bieden perspectieven om richting de pensioengerechtigde leeftĳd het werk aan te passen. Op basis van deze conclusies heeft het college besloten geen nieuwe generatiepactregeling op te stellen. Het college vindt het echter wel belangrĳk om te blĳven investeren in de duurzame inzetbaarheid van alle medewerkers en te zorgen dat gemeente Halderberge een aantrekkelĳk werkgever blĳft. Zie hiervoor ook verder de toelichting bĳ Verbeteren positie arbeidsmarkt en recruitment/werving nieuwe medewerkers hieronder. Verbetering positie arbeidsmarkt Door de toenemende krapte op de arbeidsmarkt is eind 2022 het project arbeidsmarktbenadering opgestart. Hierin zĳn 3 punten geformuleerd voor het werven en behouden van goede medewerkers: 1. Werken-bĳ-Halderberge pagina Op korte termĳn wordt de Werken-bĳ Halderberge internetpagina opgeleverd. Op deze pagina worden onze eigen vacatures gepubliceerd. Daarnaast wordt door middel van een filmpje, foto’s en teksten een indruk gegeven van gemeente Halderberge als werkgever.

Hiermee kunnen we laten wie wĳ zĳn en waarin wĳ onderscheidend zĳn als werkgever. 2. Secundaire arbeidsvoorwaarden Na onderzoek is geconcludeerd dat de secundaire arbeidsvoorwaarden binnen gemeente Halderberge niet marktconform zĳn, zowel ten opzichte van gemeenten in de regio als ten opzichte van andere organisaties. Dit wordt hoofdzakelĳk veroorzaakt door een gebrek aan een vergoeding voor het woon-werkverkeer. Andere mogelĳkheden zoals de vergoeding voor een fiets, sportschool of aanvullend individueel budget voor duurzame inzetbaarheid zie je bĳ verschillende organisaties terugkomen. Binnen onze regio hebben alle andere gemeenten binnen De6 een vorm van vergoeding woon-werk. Vanuit het oogpunt van modern en aantrekkelĳk werkgeverschap stelt het college voor de arbeidsvoorwaarden bĳ Halderberge aantrekkelĳker te maken. Naast het beeld wat we afgeven op de arbeidsmarkt (marktconform) is het ook belangrĳk om onze zittende medewerkers te behouden. Met een vergoeding woon-werkverkeer kunnen we een arbeidsvoorwaarde bieden waar een groot gedeelte van onze medewerkers een beroep op kan doen. Op dit moment is er de mogelĳkheid om binnen het Individueel Keuze Budget (IKB) de kosten woon-werkverkeer bruto/netto uit te ruilen. Door deze vergoeding woon-werkverkeer los van het IKB te verstrekken, ontstaat er extra financiële ruimte binnen het IKB.

Deze middelen kan de medewerker dan inzetten voor andere doeleinden. Het college stelt voor extra arbeidsvoorwaardelĳke maatregelen te treffen en hiervoor een bedrag van € 200.000 beschikbaar te stellen. Hierbĳ wordt in eerste instantie gekeken naar een marktconforme vergoeding voor woonwerkverkeer. Daarnaast wordt ook bezien welke andere maatregelen, zoals de vergoeding voor een fiets, tot de mogelĳkheden behoren. Dit zal richting de Programmabegroting 2024 verder worden uitgewerkt. 3. Promotie gemeente op scholen en stagiaires Voor de promotie op scholen en stagiaires is een verkenning uitgevoerd en een advies geschreven. Het college neemt dit advies mee bĳ de verdere uitwerking hiervan.

Recruitment/werving nieuwe medewerkers Na de start van het project Arbeidsmarktbenadering is inmiddels gebleken dat we vacatures erg lastig en soms ook niet ingevuld krĳgen. Tot voor kort lukte dit nog wel, ook al had dit soms een langere doorlooptĳd. Om aan kwalitatief goede medewerkers te komen zullen we meer moeten investeren in recruitment. Het beperkte huidige budget is in deze arbeidsmarkt te weinig. Hierbĳ kunnen we gespecialiseerde bureaus inzetten om via search-opdrachten de juiste kandidaten te vinden. Anderzĳds is het mogelĳk om parttime een recruiter aan te nemen of in te huren om doelgroepgericht de juiste kandidaten te werven. Op dit moment zĳn we gestart met een bureau in de vorm van een pilot, voor enkele moeilĳk vervulbare vacatures. De vorm waarin de recruitment zal worden vormgegeven wordt nog verder uitgewerkt. Er is hiervoor een extra budget voor recruitment benodigd van € 40.000 ten opzichte van het huidige budget. Vitaliteit Vanuit de resultaten van de in 2023 gehouden health check is het advies om gezond eten te stimuleren. Een hele concrete actie is dan het aanbieden van (een basispakket) fruit op de werkplek. Met een aantal (kennismakings)workshops over sport /gezonde kantoorlifestyle gedurende het jaar heen stimuleren we blĳvend de aandacht voor vitaliteit.

Om dit te kunnen bekostigen willen we het budget voor vitaliteit ophogen met € 13.000 per jaar. Daarnaast wordt incidenteel € 10.000 bĳgeraamd voor de kosten van de health check. Inzet Inkoopbureau West-Brabant Als gevolg van stĳging van de tarieven voor de inzet van het Inkoopbureau West-Brabant stĳgen de kosten met ca. € 10.000 per jaar, op basis van het vaste aantal van 10 dagdelen per week. Bĳdrage West-Brabants Archief Op basis van de eerste begrotingswĳziging 2023 en de conceptbegroting 2024 van het WBA, behandeld in de raadsvergadering van 22 juni 2023, wordt de bĳdrage meerjarig bĳgesteld. Automatisering Om de openbare ruimte 3D in kaart te brengen wordt sinds enkele jaren gewerkt met een zogenaamde puntenwolk. Het resultaat van deze pilot was zeer bevredigend omdat met name de informatie een grote aanvulling is op het in kaart brengen van de openbare ruimte. Mede door het gebruik van de puntenwolk in diverse applicaties, kunnen nu ook accuraat en efficiënter beheerstaken uitgevoerd worden. De structurele kosten voor afname van de puntenwolk bedragen ca. € 10.000 per jaar. Daarnaast wordt er een specifieke applicatie aangeschaft waarmee de onderbouwing van de tarieven voor de gemeentelĳke heffingen gestructureerd, eenduidig en goed op kan worden gesteld. De kosten van deze applicatie bedragen ca. € 5.000 per jaar.

Transitie Cloud/SaaS Uit onderzoek naar de toekomstige inrichting van informatievoorziening en Automatisering zĳn de volgende aanbevelingen gekomen om op te pakken richting een toekomst bestendige i&a organisatie. • De bestaande i&a organisatie voor te bereiden op de samenhangende ontwikkeling naar een regieorganisatie. Hiervoor moet de basis op orde zĳn en inzichtelĳk gemaakt worden welke stappen gezet moeten worden in de organisatie. • Het datacenter niet in stand te houden en deze “leeg te laten stromen” als gevolg van cloud migratie van software. • Samenwerking op het gebied van informatisering in het algemeen en functioneel beheer in het bĳzonder te verkennen met een gemeente met een vergelĳkbaar applicatielandschap en visie/ambitie. In het tweede kwartaal van 2023 zal gestart worden met de voorbereidingen voor de eerste twee aanbevelingen (zie toelichting in het hoofdstuk post onvoorziene uitgaven 2023). De verkregen inzichten in deze fase worden door vertaald naar een toekomstige i&a inrichting waarbĳ ook de verschillen in kosten, formatie en organisatie inrichting (rollen) duidelĳk gemaakt worden. In september – oktober 2023 moet duidelĳk zĳn wat er voor nodig is om te komen tot een toekomstbestendige I&A-organisatie. Overige mutaties (< € 5.000) Binnen de verschillende programma's zĳn diverse kleine financiële mutaties (< € 5.000).

Voor het overzicht en de leesbaarheid van deze Zomernota zĳn deze posten niet afzonderlĳk opgenomen en toegelicht.

Investeringen

2.9.1 Financiële mutaties In onderstaande tabel zĳn de financiële mutaties in de investeringen opgenomen (x € 1.000). Mutaties Investeringen

2023

2024

2025

2026

2027

V/N

Rente en afschrĳving 2023

144

Rentestĳging

-120

Investering tĳdelĳke huisvesting Markland College

-44

-43

Investering aanschaf mobiele graafmachine

-16

Bĳstelling planning investeringsprogramma

724

327

Bĳstelling raming investeringsprogramma

-18

-168

-179

-158

Inzet stelpost prĳsstĳging investeringen

168

179

158

144

560

164

-158

-179

Totaal Mutaties Investeringen 2.9.2 Toelichting

Rente en afschrĳving 2023 Op basis van de boekwaarden van alle activa op 1 januari 2023 zĳn de afschrĳvings- en rentelasten voor 2023 berekend. Deze zĳn ca. € 144.000 lager dan in de Begroting 2023 was geraamd. Dit is met name het gevolg van latere uitvoering van diverse investeringen. Als een investering in 2023 wordt afgerond in plaats van in 2022, start de afschrĳving ook een jaar later. Dit geeft voor 2023 een incidenteel voordeel. Rentestĳging Voor de toerekening van de rente aan de investeringen wordt jaarlĳks een renteomslag opgesteld. De werkelĳke rentekosten worden hierin afgezet tegen de boekwaarden van de activa en de voorraden en monden uit in een gemiddeld rentepercentage. In de huidige meerjarenraming bedraagt dit rentepercentage 1,25%. In de voorlopige berekening voor de Begroting 2024 komt het rentepercentage vanaf 2024 uit op 1,5%. Dit betekent een extra rentelast van ca. € 120.000 per jaar. Bĳ het opstellen van de Programmabegroting 2024 wordt het definitieve rentepercentage berekend. Investering tĳdelĳke huisvesting Markland College Aan de gemeenteraad wordt een investeringskrediet gevraagd van € 835.709 voor aanpassingen aan het voormalige KTS gebouw, het bestaande bgl-gebouw en het Carré-gebouw. Hierdoor kan de piek in externe benodigde ruimte in de periode 2023-2024 worden gerealiseerd. In totaal 26 lokalen.

Om aan de (permanente) vraag te kunnen voldoen na realisatie van de vernieuwbouw in 2024-2025, wordt voorgesteld om in te stemmen met een semipermanente invulling voor een periode 5 jaar. De jaarlĳkse kapitaallasten bedragen € 43.874 en worden met ingang van 2024 in de begroting opgenomen. Aanschaf mobiele graafmachine Om als buitendienst flexibel werkzaamheden in de openbare ruimte uit te kunnen voeren is er de wens om zelf een wielkraan aan te schaffen. Deze zal onder ander worden ingezet bĳ plantsoenrenovaties, vergroeningswerkzaamheden en bermonderhoud. Hiervoor wordt voorgesteld een nieuw investeringskrediet van € 145.000 op te nemen in het investeringprogramma.

Bĳstelling investeringsprogramma en inzet stelpost prĳsstĳging investeringen In de Programmabegroting 2023 op pagina 128 is bĳ de uiteenzetting van de financiële positie aangegeven dat het bĳ het actualiseren van het investeringsprogramma lastig was om de investeringsbedragen te berekenen inclusief de verwachte prĳsstĳgingen. In het investeringsprogramma 2023 is dan ook nog geen rekening gehouden met deze prĳsstĳgingen. In de begroting is hiervoor een stelpost opgenomen om de hogere kapitaallasten als gevolg van prĳsstĳgingen te dekken. Hierbĳ is uitgegaan van een prĳsstĳging van 15%. Bĳ het opstellen van de Zomernota zĳn alle lopende investeringskredieten en het Investeringsprogramma 2023-2026 geactualiseerd waarbĳ gekeken is naar de verwachte kosten en de haalbare planning. Doordat de planning van een aantal investeringen een jaar wordt doorgeschoven, krĳgen we ook pas een jaar later de afschrĳvingslasten. Dit geeft met name voor 2024 een fors incidenteel voordeel. De hogere kapitaallasten als gevolg van het bĳstellen van de investeringsbedragen kunnen worden gedekt uit de stelpost die hiervoor in de begroting is opgenomen. Bĳ het opstellen van de Programmabegroting zal opnieuw worden gekeken of bĳstelling van het investeringsprogramma noodzakelĳk is. Het resterende deel van de stelpost (structureel ca. € 50.000) blĳft hiervoor beschikbaar.

In onderstaande tabel zĳn alle bĳstellingen van de investeringskredieten opgenomen. De investeringen die worden bĳgesteld, worden hieronder afzonderlĳk toegelicht. De investeringen waarvoor extra middelen gevraagd worden, zĳn ook als afzonderlĳk beslispunt opgenomen in het raadsvoorstel bĳ deze Zomernota.

542

OR deelgebied Overloop parkeren

Vervanging steigers haven Oudenbosch

Vervanging damwand haven Oudenbosch

Civiele kunstwerken

3.299

1.593

952

OR deelgebied St Louis Oost coll str

Reconstructie Kruislandseweg

686

1.968

895

2.858

258

OR deelgebied Jan Gielenplein

OR deelgebied St AnnaBasiliek

OR deelgebied St Louis West-Mariasch

Renovatie weg doorgaande route OB

Reconstructie Oudendĳk

Wegreconstructies

Openbare ruimte

Investering

Oude raming krediet

-103

Bĳstelling krediet

258

134

3.299

1.490

542

952

686

1.968

895

2.957

Nieuwe raming krediet

2023

2025

2026

2023

2025

2024

2023

Oude planning gereed

2023

2024

2023

2025

2024

2023

2024

Nieuwe planning gereed

-2

102

-6

-15

-4

Kapitaallasten 2024

-2

-7

-22

-15

-20

-4

-0

Kapitaallasten 2025

-2

-7

-5

-15

-19

-4

-0

Kapitaallasten 2026

-1

-2

-14

-19

-4

-0

Kapitaallasten 2027

112

Uniek uitbreiding parkeerplaatsen

240

213

142

545

425

300

Verbeteren waterketen 2021

Riolering Hertenpark

Meetnet riolering

Vervangen vrĳvervalriolering 2022

Verbeteren waterketen 2022

Verbetering waterketen - IP2019

Gemeentelĳk rioleringsplan 2020 - 2023

Vervangen speeltoestellen 2023

147

137

Semenariebos Hoeven fase 3

Spelen

Semenariebos Hoeven fase 2

Groenvoorziening

Aanleg passeerstroken

Verkeer en parkeren

Investering

Oude raming krediet

-100

-98

-104

-240

Bĳstelling krediet

Nieuwe raming krediet

200

327

545

142

109

147

137

112

2023

2025

2024

2023

Oude planning gereed

2023

2024

nvt

2024

2026

2025

2024

Nieuwe planning gereed

Kapitaallasten 2024

-0

Kapitaallasten 2025

-0

Kapitaallasten 2026

-0

Kapitaallasten 2027

nvt

Verrekening rioolheffing

45 40 40 90 55 30 80

Aanschaf transpormiddel voor het vervoer van hoogwerker

Aanschaf takkenhakselaar

Aanschaf snipperkar

Vervanging traktor buitendienst

Vervangen voertuig groenservice

Vervangen voertuig gemalendienst

Vervanging traktor buitendienst

Aanschaf hoogwerker

100

719

Verbetering waterketen 2023

Buitendienst

719

1.188

169

Vervanging vrĳvervalriolering 2023

Bovendonksestraat, zuiden Achter 't Hof

Groene vaart verbeteren waterketen

Vervanging vrĳvervalriolering - IP2019

Investering

Oude raming krediet

-13

-16

-35

nvt

-501

-55

-86

Bĳstelling krediet

105

100

nvt

719

218

1.188

Nieuwe raming krediet

2025

2024

2023

nvt

2024

2023

Oude planning gereed

2025

2024

2023

nvt

2025

2024

2025

nvt

2023

Nieuwe planning gereed

-0

-1

-3

-54

-2

Kapitaallasten 2024

-2

-0

-1

-3

-72

Kapitaallasten 2025

-3

-2

-0

-1

-3

-33

-0

Kapitaallasten 2026

-3

-2

-0

-1

-3

-33

-0

Kapitaallasten 2027

246

183

2.450

Blokhut aankoop perceel

Nieuwbouw dorpshuis Stampersgat

Dorpshuis De Steiger renovatie en nieuwbouw

4.818

261

367

567

Dorpshuis Hoeven - inventaris

Dorpshuis Hoeven herinrichting buitenruimte

Renovatie Fideï et Arti

Dorpshuis Hoeven - nieuwbouw

Dorpshuis De Steiger herinrichting buitenruimte

165

156

Blokhut Openbare ruimte

Dorpshuis De Steiger - inventaris

147

1.592

De Blokhut inventaris

Nieuwbouw dorpshuis Bosschenhoofd

Dorpshuizen

Zorg, jeugd en participatie

Investering

Oude raming krediet

894

102

Bĳstelling krediet

567

367

261

5.712

165

2.450

183

247

186

147

1.694

Nieuwe raming krediet

2024

2025

2024

2023

Oude planning gereed

2024

2026

2025

2024

2023

2024

Nieuwe planning gereed

-2

-0

Kapitaallasten 2024

-0

135

-0

-1

-0

-4

Kapitaallasten 2025

-0

-35

-0

-1

-0

-1

-0

-4

Kapitaallasten 2026

-0

-35

-0

-1

-0

-1

-0

-4

Kapitaallasten 2027

548

321

149

St Louis extra stucwerk

St Louis toiletgroep en garderobe

St Louis inventaris

1.703

1.513

Uniek uitbreiding onderwĳs

271

De Klinkert verbouwing onderwĳs

De Klinkert uitbreiding kinderopvang

979

De Klinkert uitbreiding onderwĳs

Onderwĳshuisvesting

Onderwĳs, sport en cultuur

225

St Louis verlichtingsplan

St Louis brandveiligheidsvoorz

100

2.397

Renovatie kapel St Anna

Uitlichting Basiliek

390

Fideï et Arti verbouwing grote zaal

Investering

Oude raming krediet

470

-154

1.161

101

Bĳstelling krediet 448

1.983

1.744

117

2.140

149

381

649

225

100

2.397

Nieuwe raming krediet

2023

2025

2023

Oude planning gereed

2024

2023

Nieuwe planning gereed

110

-3

Kapitaallasten 2024

-18

-2

-44

-0

-3

-6

-0

-6

-1

-3

Kapitaallasten 2025

-18

-2

-43

-0

-3

-6

-0

-1

-3

Kapitaallasten 2026

-18

-2

-43

-0

-3

-5

-0

-3

Kapitaallasten 2027

44 706

-0

Kapitaallasten 2024

Totaal mutatie kapitaallasten

2023

nvt

2024

Nieuwe planning gereed

-18

2023

Oude planning gereed

Mutatie kapitaallasten door aanpaste raming

383

1.799

Nieuwe raming krediet

724

-54

565

Bĳstelling krediet

Mutatie kapitaallasten door aanpaste planning

Kunstgrasvelden SC Gastel - onderbouw

375

Uniek verbouwing kinderopvang

Sport

1.234

Uniek uitbreiding kinderopvang

Investering

Oude raming krediet

159

-168

327

-0

-22

Kapitaallasten 2025

-158

-179

-0

-21

Kapitaallasten 2026

-158

-0

-21

Kapitaallasten 2027

Renovatie weg doorgaande route Oudenbosch Het laatste deel van de reconstructie van de doorgaande route door Oudenbosch, de doorsteek bĳ de Baarlebossche gaat meer kosten dan wat er nog aan krediet resteert. Dit heeft te maken met de 6 jaar durende vertragende werking van de gelopen rechtszaak. Als gevolg hiervan is de voorbereiding opnieuw opgestart en zĳn de prĳzen ook verder gestegen. Er is een aanvullend krediet van € 99.000 nodig om de doorsteek te realiseren. Reconstructie Kruislandsweg Op het investeringsprogramma 2021 stond een voorbereidingskrediet van € 50.000 en in 2022 de rest van het totale uitvoeringskrediet. De totale planning is naar voor geschoven, in de P&C cyclus is hiervan melding gemaakt. Het voorbereidingskrediet stond nu gepland voor dit jaar en het uitvoeringskrediet voor 2024. De voorbereiding is in volle gang en om hiermee voortvarend aan de slag te kunnen is op het investeringprogramma € 153.000 opgenomen voor de voorbereiding. Deze extra € 103.000 zĳn naar voren gehaald van het uitvoeringskrediet uit 2024, vandaar de aframing van het krediet in 2024. Vervanging steigers haven Oudenbosch Er is een investeringskrediet beschikbaar gesteld voor de vervanging van een groot deel van de steigers in de haven van Oudenbosch. Achteraf blĳkt dat er bĳ een andere deel geen onderhoud is gepleegd waardoor ook deze delen vervangen moeten worden.

Hiervoor is een aanvullend krediet nodig. Er wordt nog nagegaan of deze kosten verhaald kunnen worden. Verbeteren waterketen Op basis van het huidige Gemeentelĳke Riolerings Plan (GRP) zĳn er jaarlĳks 2 investeringskredieten van elk € 719.400 opgenomen op het investeringsprogramma voor de riolering. Een deel voor de vervanging van de vrĳvervalriolering en een deel voor het verbeteren van de waterketen. De maatregelen die gepland stonden voor verbeteren waterketen 2019 en 2021 en 2022 zĳn allemaal uitgevoerd volgens planning. Er resteert nog € 437.000 van de beschikbaar gestelde kredieten die komen te vervallen. De voordelen in de kapitaallasten (rente en afschrĳving) op de investeringen op het gebied van riolering worden verwerkt in de berekening van de rioolheffing. Vervangen vrĳvervalriolering Met verwĳzing naar de toelichting hierboven geldt ook voor de vervanging van de vrĳvervalriolering dat restanten van kredieten uit voorgaande jaren kunnen komen te vervallen omdat de werkzaamheden zĳn afgerond. Voor de vrĳvervalriolering gaat het om een bedrag van € 86.000. Riolering Hertenpark De werkzaamheden aan de riolering bĳ het Hertenpark in Hoeven zĳn nagenoeg afgerond, een deel van de kosten zĳn gecombineerd met een ander beschikbaar gesteld investeringskrediet. Het resterende deel ad € 104.000 kan hiermee komen te vervallen.

Groene Vaart verbeteren waterketen Voor de aanleg van retentievoorzieningen bĳ de Groene Vaart was een bedrag van € 55.000 uit het reguliere investeringskrediet voor de verbetering van de waterketen uit het GRP beschikbaar gesteld, omdat vanuit de grondexploitatie bleek dat deze niet toereikend zou zĳn. Inmiddels wordt een positieve grondexploitatie verwacht waaruit de kosten kunnen worden gedekt. Vervangen vrĳvervalriolering 2023 In 2023 wordt het nieuwe GRP opgesteld voor 2024 en verder. Een deel van de uit te voeren vervangingen aan de vrĳvervalriolering wordt daarin opgenomen. Van het investeringskrediet in 2023 kan hierdoor € 501.000 komen te vervallen. Diverse voertuigen buitendienst Op het investeringsprogramma van de Programmabegroting 2023 staan een aantal voertuigen van de buitendienst, zoals een hoogwerker met transportvoertuig, takkenhakselaar, tractor en 2 voertuigen voor de serviceteams. Op basis van de huidige prĳzen worden de aanschafbedragen bĳgesteld. Per saldo levert dit een verhoging van het totale investeringsbedrag op van € 16.000.

Nieuwbouw dorpshuis Bosschenhoofd Het krediet voor de nieuwbouw van het dorpshuis Bosschenhoofd dient met € 102.000 verhoogd te worden. De aannemer heeft, namens de gemeente als opdrachtgever, gezorgd voor het indienen van een aanvraag omgevingsvergunning en de verkrĳging daarvan. De leges van de omgevingsvergunning (ca. € 23.000) worden in rekening gebracht bĳ gemeente als opdrachtgever en dienen ten laste te komen van het project. De kosten voor de werkzaamheden in het bouwteam (ca. € 75.000) zĳn bĳ het raadsbesluit in december 2022 abusievelĳk niet meegenomen. Daarnaast is er sprake van meerkosten voor ecologisch onderzoek (ca. € 4.000). Bĳ de start van de kapwerkzaamheden moest gecontroleerd worden of er nesten in de bomen zitten die in gebruik zĳn. Uit dat onderzoek kwam naar voren dat extra controles moeten plaatsvinden. Er wordt nog een financiële optimalisatie verwacht ten aanzien van de installaties in het dorpshuis, deze laat zich echter nog lastig kwantificeren. Blokhut openbare ruimte Naar aanleiding van bezwaren op de omgevingsvergunning voor de kap van bomen rondom De Blokhut is een herplant van 33 bomen met een minimale omtrek van 25-30 cm afgesproken. Deze herplant kost naar verwachting maximaal € 31.000. Dorpshuis Hoeven - nieuwbouw Het krediet voor de nieuwbouw van het dorpshuis Hoeven wordt met € 894.000 verhoogd.

Voor meer informatie over deze verhoging verwĳzen wĳ u naar de raadsinformatiebrief van 17 mei 2023. Fideï et Arti verbouwing grote zaal De verbouwing van de grote zaal van Fideï et Arti valt qua kosten hoger uit. De aanbesteding viel met name hoger uit waardoor het krediet niet meer toereikend is. Ook werd er meerwerk geconstateerd tĳdens de verbouwing. Voorgesteld wordt om het investeringskrediet met € 58.000 te verhogen. Kapel St. Louis Op 3 november 2021 is met het raadsbesluit over het Religieus Erfgoed een aantal investeringskredieten beschikbaar gesteld voor werkzaamheden aan de kapel van St. Louis. Het gaat hier onder andere om het vervangen van het stucwerk van de koepel, het renoveren van de toiletgroep, het aanbrengen van maatregelen voor de brandveiligheid en het verstevigen van de vloer. Een totale investering van afgerond € 1,1 miloen. Doordat de prĳzen van materiaal en lonen zĳn gestegen is er € 167.000 extra nodig. Verder loopt de aanbesteding en verwachten we ca. € 400.000 meer nodig te hebben. Voor een groot deel van deze stĳging is een subsidie ontvangen van € 400.000. De investeringskredieten worden totaal met € 567.000 verhoogd en de subsidie zorgt voor een groot deel van de dekking van de extra kapitaallasten.

Uitbreiding De Klinkert en Uniek De kredieten voor de uitbreiding en aanpassingen aan De Klinkert en Uniek worden verhoogd met in totaal € 1.047.000 voor De Klinkert en € 981.000 voor Uniek. Voor meer informatie en toelichting verwĳzen wĳ u naar het raadsvoorstel dat gelĳktĳdig met deze Zomernota wordt behandeld in de raadsvergadering van 13 juli 2023. Kunstgrasvelden SC Gastel - onderbouw De aannemer, CSC Sport, is onlangs gestart met de aanleg van een kunstgras voetbal- en pupillenveld bĳ SC Gastel. Bĳ aanvang van de werkzaamheden zĳn er kabels van de veldverlichting onder het natuurgrasveld aangetroffen. Dit is niet wenselĳk. De kabels zĳn verlegd naast het nieuw aan te leggen kunstgrasveld. Bĳ inspectie van de cunetbodem is er een oude put aangetroffen. Deze put is gedempt en afgewerkt. Om de verkeersveiligheid te waarborgen is gekozen om op de momenten dat er gewerkt wordt met zwaar verkeer een verkeersregelaar in te zetten. Met deze kosten was geen rekening gehouden bĳ het opstellen van het bestek en de kostenraming. Voorgesteld wordt om het investeringskrediet met € 8.000 te verhogen.

Coronacrisis

2.10.1 Financiële mutaties In onderstaande tabel zĳn de financiële mutaties als gevolg van de coronacrisis opgenomen (x € 1.000). Mutaties Coronacrisis

2023

2024

2025

2026

2027

V/N

Aanvullende subsidie AMW 2023

-50

Subsidieregeling meerkosten corona wmo en jeugd 2022

-34

Aanpak eenzaamheid

-20

Thuiswerkplekken

-46

Aanwending reserve compensatie coronacrisis

151

Totaal Mutaties Coronacrisis 2.10.2 Toelichting

Aanvullende subsidie AMW 2023 Surplus heeft in de subsidieaanvraag voor 2023 een aanvraag gedaan voor uitbreiding van het algemeen maatschappelĳk werk (AMW). Met deze incidentele aanvullende subsidie van ca. € 50.000 kan Surplus de benodigde uitbreiding in 2023 realiseren. Hierdoor krĳgen inwoners die een beroep doen op het AMW passende ondersteuning. Met de uitbreiding van de middelen heeft Surplus meer ruimte om aan de hulpvragen tegemoet te komen. Zonder de uitbreiding is de verwachting dat de druk op de Wmo maatwerkvoorzieningen en meedenkcoaches oploopt. Subsidieregeling meerkosten corona wmo en jeugd 2022 Voor zorgaanbieders Wmo en jeugd die meerkosten hebben als gevolg van de coronacrisis is ook voor de meerkosten over het jaar 2022 een subsidieregeling "meerkosten corona" opengesteld. De regeling wordt regionaal gecoördineerd door de gemeente Roosendaal. Voor de kosten van deze regeling wordt vooralsnog uitgegaan van het bedrag dat voor meerkosten Wmo en jeugd van het Rĳk wordt ontvangen. Voor Halderberge is dat ca. € 34.000. Aanpak eenzaamheid Tĳdens de Week tegen eenzaamheid is de kerngroep Naar een hechte gemeenschap in 2021 in gesprek gegaan met inwoners en diverse organisaties over het thema eenzaamheid.

Naast het bespreekbaar maken van eenzaamheid wilde de kerngroep een beeld krĳgen van de eenzaamheid onder inwoners van Halderberge; in hoeverre de Corona situatie van invloed is geweest op het gevoel van eenzaamheid en welke ideeën er leven om eenzaamheid tegen te gaan. Op basis van de uitkomsten van deze gesprekken is de kerngroep tot de conclusie gekomen dat als gevolg van de corona pandemie herstelwerkzaamheden moeten plaatsvinden om het netwerk weer aan te halen en te versterken. Daarom is bĳ de Zomernota 2022 een budget van € 20.000 beschikbaar gesteld om in te zetten op het versterken van het netwerk, het netwerk te ondersteunen door hen te voorzien van meer kennis en vaardigheden omtrent het thema eenzaamheid en ten behoeve van het netwerk een vrĳwilligerscampagne op te zetten, zodat zĳ over voldoende vrĳwilligers beschikken om hun activiteiten uit te kunnen voeren. Een deel van deze activiteiten is doorgeschoven naar 2023. Het resterende budget van € 20.000 is in 2023 nog beschikbaar voor het versterken en inspireren van het netwerk.

Thuiswerkplekken Als gevolg van de coronacrisis waarbĳ de medewerkers zo veel als mogelĳk volgens de richtlĳnen van het Rĳk thuiswerken, is in 2021 gestart met de implementatie van het thuiswerken en hybride werken. Bĳ de Zomernota 2021 is hiervoor een budget van € 100.000 beschikbaar gesteld. Gedurende heel 2022 zĳn thuiswerkplekken aangevraagd. De verwachting is dat dit ook in 2023 nog het geval zal zĳn. Daarnaast loopt het contract met de leverancier voor de levering van de thuiswerkplekken tot en met oktober 2023. Het resterende budget van € 46.000 is in 2023 nog beschikbaar voor de aanschaf van thuiswerkplekken. Aanwending reserve compensatie coronacrisis De stand van de reserve compensatie coronacrisis per 1-1-2023 bedraagt € 658.651. Op basis van het raadsbesluit van wordt hiervan € 400.000 overgeheveld naar de reserve energiecrisis en bĳ het vaststellen van de Jaarrekening 2022 is besloten om € 107.831 vrĳ te laten vallen ten gunste van de algemene reserve. Op basis van de hiervoor genoemde kosten wordt in 2023 naar verwachting het volledige resterende bedrag van € 150.819 aan de reserve compensatie coronacrisis onttrokken. Ultimo 2023 bedraagt het verwachte saldo van de reserve € 0.

Energiecrisis

2.11.1 Financiële mutaties In onderstaande tabel zĳn de financiële mutaties als gevolg van de coronacrisis opgenomen (x € 1.000). Mutaties Energiecrisis

2023

2024

2025

2026

2027

V/N

Subsidies compensatie energiekosten

-33

Aanwending reserve energiecrisis

Totaal Mutaties Energiecrisis

2.11.2 Toelichting Uw raad heeft op 6 oktober 2022 de motie Noodfonds energiecrisis ingediend. Deze motie is door het college overgenomen. Ter uitvoering van de motie heeft het college op basis van een inventarisatie onder de betrokken instellingen de subsidieregeling Compensatie energiekosten maatschappelĳk organisaties opgesteld.Op 16 februari 2023 is vervolgens door uw raad een uitvoeringsbudget van € 400.000 beschikbaar gesteld. Subsidie compensatie energiecrisis Tot op heden is een totaal bedrag van € 33.005 (peildatum juni 2023) aan compensatie uitgekeerd verdeeld over 2022 en 2023. Compensatie november en december 2022 Er zĳn 17 aanvragen ontvangen en in behandeling genomen. Het betreft een totale compensatie van € 8.522. Compensatie januari tot en met juni 2023 en ERA-maatwerkadvies Er zĳn 18 aanvragen ingediend en in behandeling genomen. Het betreft een totale compensatie € 24.483. Er zĳn nog geen aanvragen voor een ERA-maatwerkadvies ingediend. Voor meer informatie verwĳzen wĳ u naar de periodieke raadsinformatiebrieven over dit onderwerp. Aanwending reserve energiecrisis De reserve energiecrisis bedraagt € 400.000. Na ontrekking van de uitgekeerde compensatie reseert nog een bedrag van € 366.995.

Post onvoorziene uitgaven

2.12.1 Overzicht onvoorziene uitgaven In onderstaande tabel wordt de huidige stand van zaken met betrekking tot de post onvoorziene uitgaven 2023 weergegeven (x € 1.000). Post onvoorziene uitgaven Primaire begroting

Bedrag 100

Toevoegingen -

Totaal toevoegingen

Onttrekkingen Bĳdrage CV De Meekrap Stampersgat

Controles vrachtverkeer Bosschenhoofd

Onderzoek zwembad Blankershove

Bĳdrage Stichting Almata

Verlichting Mattheus Passion

Maatwerk Kinderopvang 2023

Leading Coalition Jeugdbescherming Brabant

Onderzoek toekomstige inrichting I&A

Totaal onttrekkingen

Saldo post onvoorziene uitgaven

2.12.2 Toelichting onvoorziene uitgaven Bĳdrage CV De Meekrap Stampersgat Vanwege de verbouwing van het dorpshuis De Steiger in Stampersgat is het voor carnavalsvereniging de Meekrap niet mogelĳk om de carnavalsactiviteiten te organiseren. Hierdoor krĳgt de stichting te maken met hoge incidentele kosten. Het college stemt in om ter overbrugging dit jaar een compensatie van € 2.380 toe te kennen aan CV de Meekrap en de kosten te dekken uit de post onvoorziene uitgaven.

Controles vrachtverkeer Bosschenhoofd Vrachtverkeer mag niet door de dorpskernen van de gemeente Halderberge, met uitzondering van bestemmingsverkeer. Toch rĳden er veel vrachtwagens door de kernen wat overlast geeft voor inwoners. Daarom zal in de eerste helft van 2023 handhavend opgetreden worden tegen al het vrachtverkeer dat zonder bestemming door de kernen rĳdt. Voor het uitvoeren van de controles is het belangrĳk dat de boa’s worden ondersteund door externe verkeersregelaars. Daarom heeft het college € 16.000 beschikbaar gesteld. Naast het handhavingstraject worden op strategische locaties extra informatieborden geplaatst, waardoor duidelĳk wordt dat vrachtwagens niet door de kernen mogen rĳden als ze geen bestemmingsverkeer zĳn. Daarvoor is € 9.000 beschikbaar gesteld. Onderzoek Zwembad Blankershove In het collegewerkprogramma is opgenomen dat er in 2023 onder begeleiding van een onafhankelĳke partĳ een plan wordt opgesteld om te komen tot een toekomstbestendige en duurzame zwembadaccommodatie. Het college heeft opdracht gegeven voor het opstellen van een plan. De kosten van het onderzoek vallen € 2.316 hoger uit. Het college heeft besloten om de extra kosten te dekken uit de post onvoorziene uitgaven. Bĳdrage Stichting Almata Door landelĳke ontwikkelingen is de zorgcontinuïteit bĳ jeugdhulpaanbieder Stichting Almata in problemen gekomen.

Stichting Almata is een cruciale jeugdhulpaanbieder binnen het zorglandschap van de jeugdhulpregio’s West-Brabant Oost (WBO), West Brabant West (WBW) en Zeeland. Stichting Almata biedt gesloten jeugdhulp, ambulante jeugdhulp en open jeugdhulp. Stichting Almata speelt daarnaast een belangrĳke rol in de Time-Out voorziening (TOV, crisisopvang) binnen jeugdhulpregio WBW: zĳ stellen de bedden beschikbaar om deze kwetsbare jeugdigen op te vangen. Stichting Almata heeft de afgelopen maanden hard gewerkt om de tekorten die zĳ hebben zoveel mogelĳk te beperken door het inzetten van maatregelen zoals het (tĳdelĳk) sluiten van locaties en het terugdringen van staffuncties. Echter deze maatregelen zĳn niet voldoende om ook aan de eisen van de landelĳke ontwikkelingen te voldoen. Het college heeft besloten om een bedrag beschikbaar te stellen om Stichting Almata als cruciale zorgaanbieder binnen het zorglandschap te behouden. Verder moet er een transformatieplan opgeleverd worden voor af- en ombouw van de JeugdzorgPlus. Het college heeft besloten om de kosten van € 23.206 te dekken uit de post onvoorziene uitgaven. Mattheus Passion Tussen gemeente en de stichting Matthäus Passion Oudenbosch is afgesproken dat een aantal kosten die gemaakt moesten worden, om de uitvoering mogelĳk te maken in de kapel van Saint Louis, door de gemeente betaald zouden worden.

De kosten die gemaakt zĳn hebben betrekking op schoonmaakwerkzaamheden in de kapelzaal, het herstellen van elektra ten behoeve van het aanbrengen van extra tĳdelĳke verlichting in de kapelzaal. Het totaalbedrag van deze kosten bedraagt € 3.558. Maatwerk Kinderopvang 2023 Vanaf 2022 gelden er nieuwe afspraken rondom de financiering Toezicht Wet Kinderopvang (WKO). Het toezicht en de handhavingsopdrachten worden uitgevoerd door de GGD West –Brabant waarbĳ het minimale wettelĳke pakket wordt afgenomen. Hierdoor voldoet gemeente Halderberge aan de wettelĳke gestelde eisen. De offerte van de GGD voor 2023 valt iets hoger uit dan het beschikbare budget. Het college heeft besloten om de extra kosten van € 831 te dekken uit de post onvoorziene uitgaven. Aangezien het hier een wettelĳke verplichting betreft moet het budget voor onderzoekskosten ook structureel verhoogd worden. De structurele verhoging is vanaf 2024 verwerkt in de begroting. Leading Coalition Jeugdbescherming Brabant Bestuurlĳk is er een Leading Coalition opgesteld om de samenwerking tussen de 5 regio’s en de GI's (Gecertificeerde Instellingen) vorm te geven. In de Leading Coalition zĳn de afgevaardigden vanuit de jeugdhulpregio’s vertegenwoordigd, bestuurders van de 4 GI’s, en enkele andere organisaties, zoals Veilig Thuis en de Raad van de Kinderbescherming.

Het instellen van de Leading Coalition was één van de onderdelen waarop het verscherpt toezicht is opgeheven. Het college heeft besloten om de kosten van € 2.972 te dekken uit de post onvoorziene uitgaven. Onderzoek toekomstige inrichting Informatisering & Automatisering De gemeente Halderberge heeft ervoor gekozen zich voor te bereiden om de software in de cloud te ontsluiten en niet langer lokaal te onderhouden. Om de volgende stap in dit proces te zetten hebben we expertise nodig met ervaring op dit specifieke vlak. Native Consulting is een partĳ die dit proces al bĳ meerdere gemeenten heeft begeleid. Aan hen wordt opdracht verleend om het toekomstperspectief voor informatisering en automatisering (I&A) vorm te geven. Op basis van de uitkomsten van het onderzoek wordt verdere de inrichting van I&A vormgegeven (zie toelichting programma Overhead). Het college heeft besloten om de kosten van € 29.500 te dekken uit de post onvoorziene uitgaven.

Kadernota 2024 - 2027

Uitgangspunten Programmabegroting 2024

3.1.1 Algemeen Voor het opstellen van de begroting is het van belang dat de raad de uitgangspunten voor het opstellen van de Programmabegroting 2024 vaststelt. Deze uitgangspunten, die tevens zĳn gehanteerd bĳ het opstellen van deze Zomernota 2023 – 2027, staan hieronder vermeld. Hieronder is een aantal algemene uitgangspunten genoemd die gehanteerd worden bĳ het opstellen van de Programmabegroting 2024. • De meerjarenbegroting 2024 – 2027 wordt opgesteld overeenkomstig het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV), de Financiële verordening Halderberge, het Gemeenschappelĳk Financieel Toezichtkader (GTK) van de provincie Noord-Brabant en de begrotingscirculaire 2023 van de provincie Noord-Brabant van 14 april 2023. • Bĳ de opstelling van de Begroting 2024 worden de begrotingswĳzigingen betreffende het jaar 2023 tot en met de raadsvergadering van 13 juli 2023 meegenomen. • In de Begroting 2024 wordt zoveel mogelĳk rekening gehouden met autonome ontwikkelingen, zoals het (verwachte) aantal inwoners, woonruimten, uitkeringsgerechtigden, bouwvergunningen, e.d. Verder wordt er zoveel mogelĳk rekening gehouden met (opgelegd) rĳksbeleid. In principe worden autonome ontwikkelingen door het rĳk gecompenseerd middels de algemene uitkering uit het Gemeentefonds.

Het kan echter zo zĳn, dat het rĳk uit bezuinigingsoverwegingen besluit tot geen of een gedeeltelĳke compensatie. • De ramingen van de uitkeringen uit het gemeentefonds in deze Zomernota 2023 – 2027 zĳn gebaseerd op de uitkomsten van de meicirculaire 2023 en de laatste specificaties van de algemene uitkering. De uitkomsten van de septembercirculaire 2023 worden indien mogelĳk (afhankelĳk van de verschĳningsdatum van deze circulaire) meegenomen in de Programmabegroting 2024. • Bĳ de berekening van de algemene uitkering is rekening gehouden met de (verwachte) areaalontwikkeling van de WOZ-capaciteit en de verwachte ontwikkeling van de aantallen eenheden zoals woonruimten, inwoners en bĳstandsgerechtigden. 3.1.2 Prĳs- en loonontwikkeling • In de huidige meerjarenbegroting is voor de jaren 2023 – 2026 uitgegaan van 4,0% inflatie. Deze inflatie is structureel in de meerjarenraming opgenomen. De huidige inflatieverwachting bedraagt voor 2023 2,9% en voor 2024 3,2% (CPB, Centraal Economisch Plan 2023, inflatie, geharmoniseerde consumentenprĳsindex). Gezien de verwachte inflatiecĳfers wordt voorgesteld bĳ de opstelling van de meerjarenbegroting 2024 – 2027 het inflatiepercentage te verlagen naar 3,0% per jaar. • Voor de ontwikkeling van de salarissen wordt, naast de periodieke verhogingen, rekening gehouden met de loonstĳgingen als gevolg van de cao.

De huidge cao voor gemeenteambtenaren loopt tot en met 31 december 2023. In de huidige meerjarenraming is vanaf 2024 een loonsverhoging opgenomen van 3,0% in 2024 en 1,5% per jaar vanaf 2025. De loonstĳging voor 2024 wordt door het CPB geraamd op 5,0% (CPB, Centraal Economisch Plan 2023, cao-loon bedrĳven). Dit betreft een gemiddelde voor alle lonen in Nederland. Gezien de hoge loonstĳging voor 2023 in de cao gemeenten (voor Halderberge gemiddeld 7,7%), schatten wĳ in dat de loonstĳging voor gemeenten in 2024 wat lager zal uitkomen dan het gemiddelde voor alle lonen in Nederland. Voorgesteld wordt bĳ de opstelling van de meerjarenbegroting 2024 – 2027, in afwachting van de nieuwe cao, uit te gaan van een loonstĳging van 3% per jaar, gelĳk aan het inflatiepercentage. De totale kosten van de professionele instellingen (zoals de bibliotheek) hebben een gemengd karakter. Deze • verhouding is in zĳn algemeenheid ongeveer 30% materialen en diensten en 70% lonen. Voorgesteld wordt voor de subsidies aan professionele instellingen voor de meerjarenbegroting 2024 – 2027 een indexering van 3,0% te hanteren, gelĳk aan het inflatiepercentage. • Voorgesteld wordt voor de overige subsidies, conform de huidige begroting, geen indexering toe te passen in de meerjarenbegroting 2024 – 2027.

• Voor de verbonden partĳen wordt de bĳdrage opgenomen zoals deze in de Begroting 2024 van de betreffende verbonden partĳ is vastgesteld.

• De tarieven van de OZB stĳgen jaarlĳks met het inflatiepercentage. In de (meerjaren)begroting 2024 – 2027 wordt uitgegaan van een stĳging van de tarieven met 3,0% per jaar.

• De inkomstenbudgetten stĳgen eveneens met het inflatiepercentage van 3,0% per jaar. 3.1.3 Rentebeleid

• Het gehanteerde rentebeleid is opgenomen in de Financiële verordening Halderberge. • Er wordt geen rente berekend over de eigen financieringsmiddelen. • Rentekosten worden verzameld op het taakveld Treasury en via dit taakveld toegerekend aan de overige taakvelden. De rente wordt toegerekend aan het taakveld waarvoor het activum is aangeschaft.

• Voor de toerekening van de rente aan de investeringen wordt jaarlĳks een renteomslag opgesteld. De werkelĳke

• •

rentekosten worden hierin afgezet tegen de boekwaarden van de activa en de voorraden en monden uit in een gemiddeld rentepercentage. In de huidige meerjarenraming bedraagt dit rentepercentage 1,25%. In de voorlopige berekening voor de Begroting 2024 komt het rentepercentage vanaf 2024 uit op 1,5%. Bĳ het opstellen van de Programmabegroting 2024 wordt het definitieve rentepercentage berekend. Indien sprake is van projectfinanciering wordt de rente rechtstreeks toegerekend aan het betreffende activum. Dit is bĳ twee gebouwen het geval, namelĳk het gemeentehuis aan de Parklaan te Oudenbosch en de nieuwbouw van het Markland College. De toe te rekenen rente aan de grondexploitaties is gebaseerd op de daadwerkelĳk te betalen rente. Het over het vreemd vermogen te hanteren rentepercentage wordt bepaald op grond van het gewogen gemiddelde rentepercentage van de leningenportefeuille van de gemeente naar de verhouding vreemd vermogen / totaal vermogen op de balans. De rente wordt toegerekend over de boekwaarde van de bouwgronden in exploitatie per 1 januari van het begrotingsjaar.

3.1.4 Reserves en voorzieningen

• Het beleid inzake reserves en voorzieningen is opgenomen in de Financiële verordening Halderberge. • Bĳ het opstellen van de Programmabegroting 2024 worden de bestaande reserves en voorzieningen indien nodig geactualiseerd.

• Conform het rentebeleid vindt geen inflatiecorrectie plaats op de reserves en voorzieningen. 3.1.5 Activa

• De activa worden geactiveerd en afgeschreven conform het BBV en de Financiële verordening Halderberge. • Activa met een verkrĳgingsprĳs van minder dan € 20.000 worden niet geactiveerd, uitgezonderd gronden en

onbewerkte terreinen die altĳd worden geactiveerd. Bĳ de bepaling van het bedrag van € 20.000 wordt gekeken naar het totaal van de investering en niet naar de prĳs per afzonderlĳk goed.

3.1.6 Toerekening personele lasten

• Personele lasten worden toegerekend aan de tarieven van de afvalstoffen- en rioolheffing, investeringen •

•

• • •

en grondexploitaties. Daarnaast worden kosten in rekening gebracht bĳ ontwikkelaars in het kader faciliterend grondbeleid. Op basis van de urenraming bĳ de Begroting 2024 worden de personele kosten (inclusief overhead) die betrekking hebben op de taakvelden riolering en afvalverwĳdering en -verwerking doorberekend in de tarieven van respectievelĳk de rioolheffing en de afvalstoffenheffing. Het budgettair voordeel wat hierdoor ontstaat komt volledig ten gunste van de exploitatie. In het BBV is bepaald dat activa worden gewaardeerd tegen de verkrĳgings-of vervaardigingsprĳs. Hieronder vallen ook personeelskosten die direct aan een actief zĳn toe te rekenen. In de Financiële verordening Halderberge is opgenomen dat personele kosten (exclusief overhead) worden doorberekend aan investeringen. De personeelskosten worden uitgedrukt in een percentage van de totale kosten van de investering. Het berekende percentage wordt zowel op de raming voor het investeringsplan in de begroting als voor de realisatie toegepast. Op basis van het huidige investeringsprogramma is een inschatting gemaakt van de toe te rekenen kosten. Hierbĳ is uitgegaan van een gemiddeld investeringsniveau voor de komende jaren en de beschikbare reguliere capaciteit. Op basis van de plankostenscan van de VNG worden de personele lasten (inclusief overhead) berekend die kunnen worden toegerekend aan de grondexploitaties.

Op basis van de Nota Kostenverhaal kunnen kosten van faciliterend grondbeleid worden doorberekend aan externe ontwikkelaars. Het door te berekenen bedrag wordt per project bepaald op basis van een plankostenscan. Het budgettair voordeel wat ontstaat door de toerekening van personele lasten aan investeringen, grondexploitaties en faciliterend grondbeleid, komt deels ten gunste van de exploitatie (€ 350.000 in 2023, € 300.000 in 2024 en € 250.000 structureel vanaf 2025).

• Op basis van het collegewerkprogramma 2022-2026, Samen aan de Slag! wordt in 2023 een reserve flexibele schil

•

gevormd van € 750.000. Wanneer er meer investeringen, grondexploities en projecten gedaan worden en er een hoger bedrag aan personele lasten kan worden toegerekend dan het hierboven genoemde bedrag, wordt het meerdere toegevoegd aan de reserve flexibele schil. Het college kan de reserve flexibele schil inzetten voor aanvullende capaciteit om de geplande (investerings-)projecten en grondexploitaties ook daadwerkelĳk te kunnen realiseren. Het college zorgt er hierbĳ voor dat de investering in de flexibele schil op een transparante en effectieve manier wordt ingezet en rapporteert hierover aan de raad via de P&C-cyclus.

3.1.7 Gemeentefonds Algemeen De meicirculaire 2023 vormt de basis voor de meerjarenraming van de uitkeringen uit het gemeentefonds in deze Zomernota 2023 – 2027. De meicirculaire geeft informatie over de verwachte ontwikkeling van de omvang van het gemeentefonds. De jaarlĳkse mutatie van de omvang van het gemeentefonds wordt aangeduid met de term accres. De omvang van het gemeentefonds is gekoppeld aan de ontwikkeling van de accresrelevante rĳksuitgaven (normeringsmethodiek). Daarnaast melden de beheerders van het gemeentefonds (de minister van BZK en de staatssecretaris van Financiën) in de meicirculaire de verwachte (landelĳke) ontwikkeling van de aantallen eenheden van diverse verdeelmaatstaven, de zogeheten uitkeringsbasis, en de eventuele taakmutaties en/of beleidsintensiveringen. Wanneer er een taak van het Rĳk naar de gemeenten wordt overgeheveld of de gemeenten er een extra taak bĳ krĳgen, ontvangen de gemeenten hiervoor doorgaans middelen van het Rĳk. Deze rĳksmiddelen worden veelal toegevoegd aan het Gemeentefonds. De verdeling van deze rĳkmiddelen kan dan plaatsvinden via de algemene uitkering of een afzonderlĳke decentralisatie-uitkering.

Behoedzaamheidsreserve lager accres In de meerjarenraming van de algemene uitkering (2023 - 2027) houden wĳ er rekening mee dat het werkelĳke accres vanaf het jaar 2023, dat naar verwachting definitief vastgesteld wordt in de meicirculaire 2024, zo’n € 300.000 lager uitvalt ten opzichte van de huidige accresraming (stand meicirculaire 2023). Daarbĳ gaan wĳ er vooralsnog vanuit dat de huidige normeringssystematiek (ook wel trap-op-trap-af-systematiek) voor de komende jaren gehandhaafd blĳft. BTW-compensatiefonds (BCF) In de meerjarenraming van de algemene uitkering wordt er geen rekening gehouden met een eventuele ruimte onder het BCF-plafond. Septembercirculaire 2023 en Begroting 2024 Indien de planning van het bestuurlĳke besluitvormingstraject het toelaat zullen de gevolgen van de septembercirculaire 2023 worden meegenomen bĳ de opstelling van de Begroting 2024. Ontwikkeling aantal eenheden (uitkeringsbasis) De meicirculaire geeft onder meer actuele informatie over de bedragen per eenheid per verdeelmaatstaf, de uitkeringsfactor (vermenigvuldigingsfactor voor alle gemeenten) en de landelĳke ontwikkeling van de aantallen eenheden van een aantal verdeelmaatstaven.

Afhankelĳk van de verdeelmaatstaf worden de aantallen eenheden gebaseerd op informatie binnen de eigen organisatie of verbonden partĳ (burgerzaken, Werkplein Hart van West-Brabant, Belastingsamenwerking West-Brabant), de meest actuele informatie vanuit het ministerie van BZK, de verwachte landelĳke trend zoals opgenomen in de meicirculaire en/of op basis van een prognose gebaseerd op gegevens uit het verleden (trend). 3.1.8 Post onvoorziene uitgaven De post onvoorziene uitgaven is samen met het begrotingssaldo de vrĳe bestedingsruimte in de begroting. De post onvoorziene uitgaven is niet per programma, maar in zĳn geheel onder de algemene dekkingsmiddelen opgenomen. Op 23 maart 2023 heeft de gemeenteraad de nieuwe Fianciële verordening Halderberge vastgesteld. Hierin is opgenomen dat de post onvoorziene uitgave tenminste € 200.000 bedraagt en ten hoogste 0,5% van het lastentotaal van de begroting, exclusief mutaties in de reserves. In de huidige meerjarenraming is een post onvoorziene uitgaven van € 100.000 per jaar opgenomen. Voorgesteld wordt de post onvoorziene uitgaven bĳ de opstelling van de meerjarenbegroting 2024 – 2027 te verhogen naar € 200.000 per jaar.

Ontwikkeling lokale heffingen en tarieven

3.2.1 Algemeen Jaarlĳks stelt de gemeenteraad de tarieven vast voor de gemeentelĳke heffingen. Dat gebeurt via de afzonderlĳke verordeningen voor die heffingen. De uitgangspunten die de raad hierbĳ hanteert, komen voort uit het bestuursakkoord en het collegeprogramma voor de jaren 2022 t/m 2026. Daarnaast is de raad gebonden aan diverse wettelĳke bepalingen. Voor zover relevant zĳn deze hieronder opgenomen. Wettelĳke bepalingen:

• de tarieven van de afvalstoffen- en de rioolheffing zĳn maximaal 100% kostendekkend; • datzelfde geldt voor de tarieven van de leges. Binnen de legesverordening is kruissubsidiëring toegestaan. Zie voor een toelichting het onderdeel leges.

Lokale ambities: In het bestuursakkoord 2022 – 2026 is aangegeven dat Halderberge de ambitie houdt om voor de totale lastendruk één van de goedkopere woongemeenten van de regio te blĳven. Het is gebruikelĳk om in de Zomernota een indruk te geven van de ontwikkeling van de lokale lastendruk. Dat is voor 2024 helaas nog niet mogelĳk. Voor een volledige weergave zĳn concrete gegevens over drie heffingen noodzakelĳk: de onroerendezaakbelasting, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Omdat het nieuwe gemeentelĳke rioleringsplan (GRP) pas in september door de gemeenteraad wordt vastgesteld, ontbreken de gegevens over de rioolheffing. Bĳ het opstellen van de Begroting 2024 zal de ontwikkeling van de lastendruk alsnog in beeld worden gebracht. Hieronder wordt per belasting of retributie specifieke informatie gegeven. Als concrete gegevens van specifieke heffingen ontbreken, zal in deze Zomernota worden volstaan met de uitgangspunten ervan. Voor zover mogelĳk wordt een indicatie van de tarieven gegeven zoals deze in de Programmabegroting voor 2024 zullen worden opgenomen. Tussentĳdse ontwikkelingen kunnen nog zorgen voor wĳzigingen in deze tarieven. Per heffing wordt aangegeven welke ontwikkelingen van invloed kunnen zĳn.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://gemeenteraad.halderberge.nl/api/v1/meetings/558/documents/16314