Document · PDF

Bijlage 3C Interviewverslagen gebundeld.pdf

Gemeenteraad 22 april 2021, gemeente HalderbergeBij agendapunt: 10: Evaluatie Nota verbonden partijen28.913 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Maken de GR’en meerjarenbeleidsplannen? Alleen de Veiligheidsregio maakt en meerjarenbeleidsplan. Van anderen heb ik er nog nooit een gezien. Ik merk daarbij op dat de meeste VP-en ook ‘slechts’ uitvoeringskantoren zijn voor de colleges

•

Wat is de kwaliteit van de meerjarenbeleidsplannen? Het plan van de Veiligheidsregio is goed doortimmerd.

•

Geeft het meerjarenbeleidsplan een goed instrument om de GR’en te kunnen evalueren? Ja

•

Ben je tevreden over de wijze van evalueren en de momenten waarop dit plaatsvindt? Nee, men doet dit eenvoudigweg niet.

Overige opmerkingen? n.v.t.

INTERVIEW RAADSLID 1 • • •

Algemeen oordeel over de nota? Biedt de nota voldoende mogelijkheden voor het geven van sturen en het houden van grip op verbonden partijen (hierna ook: VP)? En hoe kan de nota daarbij helpen?

In het algemeen positief over de nota. In de uitvoering is de nota niet concreet genoeg. De nota zorgt er niet voor dat de raden voldoende informatie krijgen over wat de verbonden partijen doen. De begroting geeft niet altijd genoeg informatie over financiën en wat een taak kost. De raad moet input geven aan de verbonden partijen op wat we willen dat ze doen, en waarop ze moeten bezuinigen. Omdat we onvoldoende weten wat ze doen, hebben we ook geen inzicht in de bezuinigingen. Dit hangt ook af van de soort samenwerking en het product dat ze leveren. Spelregel 1 Afspraken tussen gemeenten en verbonden partijen (bij het aangaan van een verbonden partij) Bij het aangaan van een verbonden partij leggen de deelnemers nadrukkelijk vast hoe de informatievoorziening (frequentie, vorm en inhoud) dient te verlopen en welke evaluatiemomenten er zijn. VRAGEN: •

Welke onderwerpen zouden minimaal moeten worden vastgelegd bij het aangaan van een verbonden partij, respectievelijk uittreding uit een verbonden partij?

Veel zaken over het aangaan van een verbonden partij staan in de gemeenschappelijke regeling zelf. Dit is ook nodig om dat af te dwingen. In de gemeenschappelijke regeling moet staan hoe je omgaat met de uittreding uit een verbonden partij. De kosten van uittreding moeten niet hoger zijn dat de kosten van deelname aan het project. De verdeelsleutel bij uittreding moet je regelen bij het begin van de samenwerking. Spelregel 2

Informatievoorziening

Er dient een tijdige, juiste en volledige (actieve) informatiestroom op gang te worden gebracht, die het mogelijk maakt verantwoording af te leggen en die de raad in positie brengt om (gevraagde) nieuwe kaders te stellen. Zowel het college, de verbonden partij als de gemeenteraad zelf dienen hierin hun verantwoordelijkheid te nemen. VRAGEN: • • • • •

Mening over de informatievoorziening zoals die nu in de regeling staat? Ben je als raadslid actief in vragen over VP? Waarom wel / niet? Op wat voor manieren wil je als raadslid geïnformeerd worden over VP? Indeling in risicoprofielen? Vindt dit plaats en werkt dit? VP als vast agendapunt in de raad. Kent je gemeente dit en werkt dit?

Het college is een tussenpost bij de te stellen vragen. Vragen worden niet rechtstreeks aan de verbonden partij gesteld. Altijd via de portefeuillehouder of adjudant of griffie. VP zijn een vast agendapunt in deze raad. Dit werkt op zich wel. Ook daarnaast is er altijd de mogelijkheid om iets te vragen. De raad zou meer proactief mogen zijn. Als er geen vragen worden gesteld, kun je ook minder klagen over de informatievoorziening. De raad wil de kosten van de verbonden partij weten en wat ervoor geleverd wordt. De VP maken ook nieuwsbrieven. Deze leest (-) niet vaak; alleen koppensnellen, omwille van de tijd. Er worden ook bijeenkomsten georganiseerd. Soms iets te veel (-) zou de meetings graag concreter zien. Raadsleden hebben weinig tijd. Hoe concreet de bijeenkomst is, hangt ook af van de voorbereiding met de portefeuillehouder. De informatie is soms teveel promotie. Spelregel 3

Afstemming en aansturing

Gemeenten bundelen de krachten en dragen samen zorg voor integrale aansturing. Zowel ambtelijke als bestuurlijke voorbereiding gebeurt (deels) gezamenlijk met ruimte voor lokale aanvullingen, waarbij één gemeente per verbonden partij de leiding neemt. VRAGEN: • • • •

Ik ken per VP de verantwoordelijk portefeuillehouder en ambtelijk contactambtenaar Ik ben wel / geen voorstander van raadsleden / gemeenten die een VP adopteren. Waarom wel / niet? Is afstemming gericht op de wenselijke onderdelen?

De gemeente van (-) kent een adoptiestelsel. Dat bevalt goed. (-) is ook voor het verdelen van de lasten met andere gemeentes. Controle en kaderstelling blijft echter altijd een lokale taak. Als de raden onderling taken verdelen; geen probleem. Spelregel 4

Kaderstelling

Jaarlijks in november sturen deelnemers van de verbonden partijen richtlijnen aan de verbonden partij waarop de beleidsmatige en financiële kaders gebaseerd dienen te worden. In deze kaders geeft de gemeenschappelijke regeling op hoofdlijnen de uitgangspunten voor de begroting aan. VRAGEN: • • • •

(-) kent geen ander systeem dan dit en is tevreden met de termijnen. Graag de nota op dit onderdeel zo houden. Hoe verbonden partijen omgaan met de richtlijnen? Dat is moeilijk te beantwoorden. Over het algemeen wordt goed geluisterd. Maar het blijft zo dat er wordt samengewerkt, dus lokale wensen kun je niet altijd doorvoeren. Sommige verbonden partijen interpreteren de richtlijnen wel 53

vrij; dan wordt bijvoorbeeld in één jaar wel een begrotingsdoelstelling gehaald omdat dit naar volgende jaren wordt doorgeschoven. De verbonden partijen zouden dan ook meer naar de intentie achter de richtlijn moeten kijken. Spelregel 5

Begroting en jaarrekening

De ontwerpbegroting wordt uiterlijk 15 april door de verbonden partij naar de deelnemers gestuurd. De zienswijzen van de deelnemers dienen uiterlijk 1 juli door de verbonden partij te zijn ontvangen. VRAGEN: • •

De jaarrekening en begroting bieden vaak onvoldoende inzicht. Er moet vaak worden gevraagd om nadere onderbouwing van taken. Werkplein en WVS doen dit wel goed. De inzichtelijkheid ligt niet altijd aan de concreetheid van de taak van de verbonden partij. De termijnen zijn goed. Deze spelregel graag zou houden. Verbonden partijen zouden zich wel meer bewust mogen zijn van de transparantie en de kosten van de uitvoering van hun taken. Spelregel 6

Meerjarenbeleidsplan en evaluatie

Vierjaarlijks is de verbonden partij verplicht om een meerjarenbeleidsplan op te stellen. Het meerjarenbeleidsplan, dat bij aanvang van een nieuwe raadsperiode wordt opgesteld, is samen met de jaarrekening de basis om de resultaten van de verbonden partij over een periode van vier jaar te evalueren. VRAGEN: • • • •

Maken de VP’en meerjarenbeleidsplannen? Wat is de kwaliteit van de meerjarenbeleidsplannen? Geeft het meerjarenbeleidsplan een goed instrument om de VP’en te kunnen evalueren? Ben je tevreden over de wijze van evalueren en de momenten waarop dit plaatsvindt?

Meerjarenbeleidsplannen zijn erg abstract en worden ook niet vaak gemaakt. In de meerjarenbeleidsplannen mist een duidelijk beeld van de huidige en de gewenste situatie. Er zouden duidelijke indicatoren in moeten worden opgenomen. Sommige verbonden partijen willen meer oppakken dan ze nu doen. Dan moeten raden ook duidelijk maken wat we verwachten wat ze doen. Evaluatie van verbonden partijen gebeurt nu te weinig / niet. Je kan alleen evalueren als de doelen wel / niet zijn behaald. Daarom moeten verbonden partijen continu onder de loep worden genomen. Overige opmerkingen? -

INTERVIEW RAADSLEDEN 2 T/M 7 NAAM: DEELNAME FRACTIEBERAAD VIA TEAMS. GESPROKEN MET 6 RAADSLEDEN; ALGEMENE VRAGEN: • • •

Algemeen oordeel over de nota? Biedt de nota voldoende mogelijkheden voor het geven van sturen en het houden van grip op verbonden partijen (hierna ook: VP)? En hoe kan de nota daarbij helpen?

Verbonden partijen zijn een 3e bestuurslaag. Rechtstreekse sturing blijft daarom lastig. Verbonden partijen communiceren alleen met wethouders, raadsleden wordt niet om hun mening gevraagd. De nota kan wellicht helpen om meer grip te krijgen. Er zou in detail geregeld moeten worden wat verbonden partijen mogen doen. De nota is een goede leidraad, maar te vrijblijvend. Spelregel 1 Afspraken tussen gemeenten en verbonden partijen (bij het aangaan van een verbonden partij) Bij het aangaan van een verbonden partij leggen de deelnemers nadrukkelijk vast hoe de informatievoorziening (frequentie, vorm en inhoud) dient te verlopen en welke evaluatiemomenten er zijn. VRAGEN: •

Welke onderwerpen zouden minimaal moeten worden vastgelegd bij het aangaan van een verbonden partij, respectievelijk uittreding uit een verbonden partij?

Een checklist is handig. Het is altijd goed vooraf te bedenken hoe om te gaan met lastige situaties in de toekomst. Zo is er ook beter concreet te controleren en niet alleen op hoofdlijnen. Het is van belang van te voren regels over uittreden vast te stellen om de rest van de gemeentes niet met financiële problemen op te zadelen. Ook moet een prestatieafspraken worden opgenomen. Alleen zo kun je controleren of een VP wel bestaansrecht heeft. Als je niet weet wat ze doen, kan dat niet. De communicatie over VP is niet goed (voorbeeld REWIN/SES). De raad is verantwoordelijk maar wordt niet op de hoogte gehouden. Informatieavonden zijn te veel een verkooppraatje voor bestaansrecht. Het doel is vaag. Onduidelijk is hoeveel geld commissarissen vanuit de gemeente ontvangen. Spelregel 2

Informatievoorziening

• • • • •

De fractie zou graag een maand tevoren weten wat er in de raad komt. Als de info te laat komt, kun je je niet voorbereiden. Ook is de vraag in hoeverre je als individuele fractie echt invloed hebt, iets kan veranderen. Het college en de burgemeester doen te weinig mededelingen. De raad is zelf overigens ook niet echt actief. Dat komt omdat het onderwerp te complex is, de raad weet niet waar te beginnen. Wat te doen? Eerder informeren, zo wordt de raad beter meegenomen in het proces; vaker en beter communiceren. Niet te veel op details informeren, maar over het al dan niet behalen van helder (SMART) te stellen doelen.

Spelregel 3

Afstemming en aansturing

Er is een raadsledenwerkgroep VP, met 1 lid per fractie. Maar er zijn 19 GR’en. Dat is dus veel om te behappen. Controle zou op hoofdlijnen moeten zijn, op prestatieafspraken, die de raad in een dashboard zou moeten kunnen monitoren. Als een VP uit de begroting loopt, weet de raad niet waarom en of dit noodzakelijk is om de doelstelling van de VP te halen. Raadsleden die een VP adopteren is een goed idee, mits binnen de eigen gemeente. Bij iedere gemeente spelen namelijk andere belangen. Spelregel 4

Kaderstelling

Ben je tevreden over het proces van het vaststellen van de richtlijnen? Ben je tevreden over de verwerking van de richtlijnen in de kaders? Hoe gaat de VP om met de richtlijnen? 56

• •

Tevreden over de termijn 1 februari voor de kaderbrieven (in afwijking van de Wet gemeenschappelijke regelingen)? Mogelijke verbeteringen?

Om een goed begrip te krijgen, is het nodig om de stukken van het vorige jaar er ook bij te pakken. Dat is te complex. Wethouders zouden moeten aangeven wat in de voorgaande jaren is afgesproken, zodat de raad dat kan controleren. Graag een samenvatting van de prestatieafspraken per jaar. Niet op detail. Een goed voorbeeld is het Werkplein. Daar wordt wel inzichtelijk en helder gerapporteerd. Maar dat komt ook omdat het onderwerp, doel en beleid helder zijn. Spelregel 5

Begroting en jaarrekening

Er is onvoldoende inzicht. Om alles te kunnen bestuderen zou het fijn zijn als de begrotingen zouden worden gespreid. Spelregel 6

Meerjarenbeleidsplan en evaluatie

Nog nooit een meerjarenbeleidsplan gezien. Het lijkt een goed idee. De VP moeten zich daar dan aan houden en dat valt dan ook te controleren. Evalueren gebeurt nu niet. Heeft wel zin. De raad is verantwoordelijk, dus evalueren moet wel gebeuren. Tot nu toe wordt door VP geen inzicht gegeven als vragen worden gesteld. Zo wil de fractie graag weten wat de bestuurders en directie verdienen. Verder maakt de fractie zich zorgen over de pettenproblematiek bij de gemeente: eigenaarschap vs. Opdrachtgeverschap.

Er is een roep om meer transparantie bij de VP. Tot slot geeft de fractie aan een VP niet democratisch te vinden. De inwoners hebben geen stemrecht voor een VP. Overige opmerkingen?

INTERVIEW RAADSLEDEN 8 EN 9 NAAM: 2 RAADSLEDEN (VERSCHILLENDE FRACTIES); AANGEDUID ALS RAADSLEDEN 8 EN 9 ALGEMENE VRAGEN: • •

Algemeen oordeel over de nota? Goed Biedt de nota voldoende mogelijkheden voor het geven van sturen en het houden van grip op verbonden partijen (hierna ook: VP)? Ja

Welke onderwerpen zouden minimaal moeten worden vastgelegd bij het aangaan van een verbonden partij, respectievelijk uittreding uit een verbonden partij? Financiën, vorm van informatie aanleveren,

Spelregel 2

Informatievoorziening

Mening over de informatievoorziening zoals die nu in de regeling staat? Is in ….. (gemeente; opm. AvA) goed Ben je als raadslid actief in vragen over VP? Waarom wel / niet? Ja Op wat voor manieren wil je als raadslid geïnformeerd worden over VP? Wordt meer dan voldoende gedaan in …. (Gemeente) Indeling in risicoprofielen? Vindt dit plaats en werkt dit? Niet zo heel belangrijk maar alle VP moeten allemaal voldoen aan de regels VP als vast agendapunt in de raad. Kent je gemeente dit en werkt dit? Ja 58

Spelregel 3

Afstemming en aansturing

•

Ik ken per VP de verantwoordelijk portefeuillehouder en ambtelijk contactambtenaar Ja Ik ben wel / geen voorstander van raadsleden / gemeenten die een VP adopteren. Raadsleden in vorm van rapporteurs prima Gemeente die VP adopteren niet Waarom wel / niet? Adopteren en een gemeente laten bepalen wat de mening is over de VP is niet goed, er kunnen verschillende belangen per gemeente zijn. Is afstemming gericht op de wenselijke onderdelen? Ja zou wenselijk met raadsleden van verschillende gemeente te overleggen over de zienswijze, maar komt niet van de grond. (is al jaren geprobeerd) Goed zou zijn als alle gemeenten met rapporteurs gaan werken en dan deze rapporteurs van verschillende gemeenten in overleg met elkaar kunnen gaan. Begin bv alleen met de D6

Spelregel 4

Kaderstelling

•

Ben je tevreden over het proces van het vaststellen van de richtlijnen? Ja het is ook gevolg van wat de rapporteurs rapporteren Ben je tevreden over de verwerking van de richtlijnen in de kaders? Hoe gaat de VP om met de richtlijnen? Nee niet altijd, soms worden richtlijnen opzij gezet omdat er geen meerderheid voor is. Het gaat redelijk goed als het in West-Brabant is maar de grotere en wettelijke VP dan stuk minder goed. Tevreden over de termijn 1 februari voor de kaderbrieven (in afwijking van de Wet gemeenschappelijke regelingen)? Ja Mogelijke verbeteringen? Geen

Spelregel 5

Begroting en jaarrekening

•

Bieden de jaarrekening en begroting voldoende inzicht in de financiën en activiteiten van de VP om je kaderstellende / controlerende taak te kunnen uitoefenen? Nee, vaak wordt niet duidelijk in de cijfers wat de reserves zijn, en wat ze extra willen of niet. Dan zijn er wel mogelijkheden om extra vragen te stellen. Sommige kaderbrieven zijn heel lang en omslachtig en komen niet tot de kernpunten De kaderbrieven zijn max 4 a4tjes zou voldoende moeten zijn. Ben je tevreden over de termijnen 15 april (toezenden ontwerpbegroting) en 1 juli (indienen zienswijzen)? Ja, kan niet anders met de strakke planning.

Spelregel 6

Meerjarenbeleidsplan en evaluatie

• • •

Maken de VP’en meerjarenbeleidsplannen? Nee nog niet gezien, maar bv meerjarenplan zou goed zijn. Met op z’n minst: de doelen, wat doen ervoor en wat kost het. Dit hoeft geen boekwerk te zijn, maar enkele a4 tjes. Wat is de kwaliteit van de meerjarenbeleidsplannen? Nog niet gezien Geeft het meerjarenbeleidsplan een goed instrument om de VP’en te kunnen evalueren? Er is nog geen evaluatie geweest, nog geen ervaring mee. Ben je tevreden over de wijze van evalueren en de momenten waarop dit plaatsvindt? Nog geen ervaring mee.

Evaluatie: Indicatoren misschien opnemen over resultaten. Op dit onderwerp zou een verbeterslag kunnen zijn in de uitvoering!! Overige opmerkingen? Wat zou je nog willen toevoegen over de nota? Eventuele toevoegingen nieuw wet WGR. (kan/moet dit?) Later misschien als de wet aangenomen wordt, dan kijken hoe we dan de regels in de nota VP kunnen opnemen.

INTERVIEW RAADSLID 10 NAAM: RAADSLID 10 ALGEMENE VRAGEN: • • •

Algemeen oordeel over de nota? Biedt de nota voldoende mogelijkheden voor het geven van sturen en het houden van grip op verbonden partijen (hierna ook: VP)? En hoe kan de nota daarbij helpen?

Positief. Geeft aan dat raadsleden te veel op details ingaan en niet op het algemene beleid Ja, mits de raadsleden er van zijn doordrongen dat deze methode ze helpt de diepte in te gaan op het beleid De nota kan helpen door hieraan vervolgacties en afspraken te koppelen. De nota is een pragmatische invulling en laat zien wat het kan opleveren met rapporteurs aan de slag te gaan. Deze rapporteurs per gemeente zouden bij regionale beleidsnotities elkaar ook moeten weten te vinden om te komen tot eenduidige zienswijzen. Maar dan moet wel iedereen dezelfde informatie krijgen (blz 9 nota tweede bullit). Rapporteurs levert juist oplossingen voor probleem tijdgebrek bij raadsleden. Dit moet nog doorbroken worden.

Spelregel 1 Afspraken tussen gemeenten en verbonden partijen (bij het aangaan van een verbonden partij) Bij het aangaan van een verbonden partij leggen de deelnemers nadrukkelijk vast hoe de informatievoorziening (frequentie, vorm en inhoud) dient te verlopen en welke evaluatiemomenten er zijn. VRAGEN: • Welke onderwerpen zouden minimaal moeten worden vastgelegd bij het aangaan van een verbonden partij, respectievelijk uittreding uit een verbonden partij? Reden van de samenwerking Doel en resultaat van de samenwerking Hoe en wanneer wordt bijgesteld, dus niet alleen financieel maar ook beleidsinhoudelijk en hoe wordt de raad er bij betrokken. Nu veelal collegeregelingen waar raad weinig tot geen invloed op heeft Uittreding onder welke voorwaarden financieel en inhoudelijk Spelregel 2

Informatievoorziening

Er dient een tijdige, juiste en volledige (actieve) informatiestroom op gang te worden gebracht, die het mogelijk maakt verantwoording af te leggen en die de raad in positie brengt om (gevraagde)

nieuwe kaders te stellen. Zowel het college, de verbonden partij als de gemeenteraad zelf dienen hierin hun verantwoordelijkheid te nemen. VRAGEN: • • • • •

Te weinig gerelateerd aan eerdere stukken. Uit het onderzoek bleek duidelijk dat vooraf de kaders door de colleges waren gesteld en te weinig vanuit de raden en daarna verdwenen ze uit het zicht en werd gerapporteerd wat er op dat moment lag, maar niet getoetst aan eerdere kaders Te weinig. Kost veel tijd om je echt er goed in te verdiepen. Zou liever zien dat rapporteurs vroegtijdig, mede op basis van deskundigheid van de ambtenaren die een zienswijze voorbereiden, bij betrokken wordt. Rapporteurs worden dan ook deskundiger en wethouders/bestuurders hebben hier baat bij. Nu ervaren bestuurders het nog als lastig, waar bemoeit men zich mee? Vanuit rapporteurs, zo mogelijk met alle gemeenten binnen een vp afgestemd. Eenduidige zienswijze van alle gemeenten betekent dat men/AB en DB van een VP hier niet aan voorbij kan gaan Veelal vastgelegd in de nota verbonden partijen, maar zou minimaal één keer pr vier jaar ge herijkt moeten worden door de raad en niet voorleggen aan de raad maar door de raad. Dat kennen we maar er komt weinig uit. Misschien als er rapporteurs zijn per VP?

Spelregel 3

Afstemming en aansturing

Nee, zeker niet de contactambtenaar Welvoorstander van raadsleden per gemeente rapporteurs aanwijzen/adopteren en dan met elkaar fysiek overlag voeren en afstemmen op inhoud, niet op politiek. Dat gebeurt in de raden op basis van objectieve informatie van de rapporteurs. Doordat de rapporteurs van de diverse gemeenten elkaar kennen en samen e.e.a opstellen neemt de inhoudelijke kwaliteit toe nu nog niet

Spelregel 4

Kaderstelling

Ben je tevreden over het proces van het vaststellen van de richtlijnen? Ben je tevreden over de verwerking van de richtlijnen in de kaders? Hoe gaat de VP om met de richtlijnen? Tevreden over de termijn 1 februari voor de kaderbrieven (in afwijking van de Wet gemeenschappelijke regelingen)? Mogelijke verbeteringen? Nee, te weinig bij betroken. Te veel zaak van griffiers geworden In Zuid-Holland Zuid zijn de directiesecretarissen van de drie grote GR-en bij het proces betroken en daar zie je effect binnen de GR-en en opvolgen van de aanbevelingen waar ze zelf bij betrokken zijn. Dat heb ik in westelijk Noord-Brabant niet kunnen onderkennen. De app via Notubizz om te delen kost extra inspanning in plaats van ene hulplijn en wordt volgend mij niet echt gebruik van gemaakt Is een begin. Met rapporteurs kan er meer inhoud aan worden gegeven In vorige antwoorden al enkele genoemd

Spelregel 5

Begroting en jaarrekening

Bieden de jaarrekening en begroting voldoende inzicht in de financiën en activiteiten van de VP om je kaderstellende / controlerende taak te kunnen uitoefenen? Ben je tevreden over de termijnen 15 april (toezenden ontwerpbegroting) en 1 juli (indienen zienswijzen)? Nee, kost veel tijd om een en ander te doorgronden. Is teveel financieel gericht en te weinig beleidsevaluerend. Als er rapporteurs zijn goed geborgd en ondersteund kost het minder tijd voor de raadsleden individueel en kan meer opleveren. Zeker als er verbinding is met de raadsleden/rapporteurs van de andere gemeenten

Spelregel 6

Meerjarenbeleidsplan en evaluatie

VRAGEN: • • • •

De een wel de ander minder of minder bekend bij de raad Geen idee, zo goed kijk ik er niet naar, zeker niet beleidsinhoudelijk. Daar ontbreekt de tijd voor als eenmansfractie. Je neemt ze globaal door en vanuit ervaring, kennis en kunde valt vaak je oog ergens op en dan sla je ook vaak nog de spijker op z’n kop. Dan vraag je je wel af als je er als rapporteur doorheen zou gaan wat je dan niet allemaal tegen kunt komen en is de kwaliteit dan wel zo goed? Wellicht, geen idee. Zie antwoord hierboven. Wel zorg om De Duisenbergmethode heeft ons geleerd dat we dat niet kunnen zijn

Overige opmerkingen? Wil je je antwoorden op deze vragenlijst toelichten in een interview? Ja, omdat dit wellicht voor de onderzoeker verhelderend kan zijn INTERVIEW RAADSLID 11 ALGEMENE VRAGEN: • • •

Algemeen oordeel over de nota? Biedt de nota voldoende mogelijkheden voor het geven van sturen en het houden van grip op verbonden partijen (hierna ook: VP)? En hoe kan de nota daarbij helpen?

(--) start met een aantal opmerkingen vooraf: 1. Elke GR is anders qua aard en opzet. Het is een groot onderwerp. Met deze verschillen moet in de evaluatie rekening worden gehouden. 2. Bij elke GR moet je de context neerzetten. ‘Wat was het probleem ook al weer?’ en ‘Gelden de overwegingen die tot de GR hebben geleid nog?’ 3. Bij GR’en ontstaat per definitie een ‘democratisch gat’, vooral als er een keus is om zaken lokaal of via een VP te regelen. Spelregel 1 Afspraken tussen gemeenten en verbonden partijen (bij het aangaan van een verbonden partij) Bij het aangaan van een verbonden partij leggen de deelnemers nadrukkelijk vast hoe de informatievoorziening (frequentie, vorm en inhoud) dient te verlopen en welke evaluatiemomenten er zijn.

VRAGEN: • Welke onderwerpen zouden minimaal moeten worden vastgelegd bij het aangaan van een verbonden partij, respectievelijk uittreding uit een verbonden partij? Elke VP is voor zichzelf ‘het centrum van de wereld’. Raden ontvangen een stapel papier die niet doorheen te komen is. De vraag is of taken niet dubbel uitgevoerd worden. Wat doen VHR, OMWB, politie en gemeenten en zitten hier dubbelingen in? Zowel beleid als operationele werkzaamheden zouden integraler moeten worden opgepakt. Synergiekansen moeten beter worden benut. We moeten afstemmen wie voor wat is en geen zaken dubbel doen. Bijvoorbeeld de invoering van de OLO (omgevingsloket online; opm. AvA). Dit wordt dwingend voorgeschreven en moet effect hebben op de bedrijfsvoering van de gemeente en de VP. Maar hoe gaat de VP daarmee om? Spelregel 2

Informatievoorziening

GR’en zouden op dezelfde wijze integraal ter verantwoording moeten kunnen worden geroepen als wanneer het om interne werkzaamheden zou gaan. En het gehele college zou integraal ter verantwoording moeten worden geroepen in plaats van één wethouder. Spelregel 3

Afstemming en aansturing

(-) heeft niet zo’n gevoel bij een adoptiestelsel. Als de reden om dit in te voeren de ‘pakken papier’ zijn, dan moeten die weg. Een adoptiestelsel moet geen symptoombestrijding zijn. Je moet dan de oorzaak aanpakken.

Spelregel 4

Kaderstelling

De P&C kant van het verhaal loopt wel goed. Al zijn de modellen en de P&C cyclus soms niet op elkaar afgestemd. Hier dient harmonisatie plaats te vinden. De agenda’s van de gemeenten en de VP moeten meer op elkaar worden afgestemd. Spelregel 5

Begroting en jaarrekening

Idem als antwoord bij spelregel 4. Spelregel 6

Meerjarenbeleidsplan en evaluatie

De spelregels gaan niet in op het effect dat een GR sorteert. Hoe effectief is de GR? Welk resultaat wordt behaald? En hoe verhouden de kosten zich in de regio West-Brabant tot de kosten in andere regio’s? De spelregels moeten wel blijven, de praktijk zal hun meerwaarde uitwijzen. Overige opmerkingen? Er moet veel meer aan de voorkant worden afgestemd over nut, noodzaak en resultaat van GR’en. De spelregels zijn goedbedoeld, maar het systeem is nodeloos ingewikkeld gemaakt.

INTERVIEW RAADSLID 12 ALGEMENE VRAGEN: • • •

Algemeen oordeel over de nota? Biedt de nota voldoende mogelijkheden voor het geven van sturen en het houden van grip op verbonden partijen (hierna ook: VP)? En hoe kan de nota daarbij helpen?

(-) is nieuw in de raad sinds 2018. VP zijn dan ook een relatief onbekend gegeven. De huidige wijze waarop ermee wordt omgegaan strijkt (-) echter wel tegen de haren in. Het is veel te veel door getallen gedomineerd. (-) zou liever beleidsmatig met het onderwerp omgaan. Zaken kosten geld, maar wat krijg ik daarvoor? De discussie over VP gaat het nu alleen over geld. (-) probeert een nieuwe vorm te vinden. Dit gaat niet met alle VP’en. Sommigen zijn verplicht. De contacten met sommigen lopen heel goed. (-) noemt Werkplein, OMWB, RWB en GGD als goede voorbeelden. Dit zit ‘m met name in de contactpersoon. Spelregel 1 Afspraken tussen gemeenten en verbonden partijen (bij het aangaan van een verbonden partij) Bij het aangaan van een verbonden partij leggen de deelnemers nadrukkelijk vast hoe de informatievoorziening (frequentie, vorm en inhoud) dient te verlopen en welke evaluatiemomenten er zijn. VRAGEN: • Welke onderwerpen zouden minimaal moeten worden vastgelegd bij het aangaan van een verbonden partij, respectievelijk uittreding uit een verbonden partij? Een checklist kan handig zijn. Het is wel lastig om inhoud te geven aan een dergelijke tool. Sowieso moet je van te voren bedenken wat je wil regelen. Denk goed na over de bevoegdheden die je uit handen geeft. Maar nog belangrijker zijn regels over uittreden. Ontvlechten kost geld. De ene GR is lastiger te sturen dan de andere.

Dat hangt af van de taken van de GR. 67

Een checklist zou een hulpmiddel moeten zijn, niet in beton gegoten. Spelregel 2

Informatievoorziening

De informatievoorziening kan verbeterd worden. De raad heeft weinig interesse in VP. Het staat op de agenda en de portefeuillehouder informeert. Deze gang van zaken doet de VP tekort. Een buddy-principe zou kunnen helpen. Bedoeld wordt een vast aanspreekpunt binnen de VP en in de raad voor een VP. Maximaal twee raadsleden per VP kunnen dan één VP intensiever bekijken. Samenwerken met andere gemeentes gaat niet werken, omdat de belangen anders liggen. De VP doet voor iedere gemeente iets anders. Vergelijk grote vs. kleine gemeenten, veel vs. weinig industrie etc. Dat is lastig samenwerken. Vragen stellen aan een VP is lastig. Raadsleden benaderen VP niet rechtstreeks, dat gat via de adjudanten en via de portefeuillehouder. Regionale bijeenkomsten van VP’en worden slecht bezocht. Tijdens een recente bijeenkomst was niemand van de raad van …. (gemeente; opm. AvA) aanwezig. Welke verwachtingen worden dan waargemaakt? Spelregel 3

Afstemming en aansturing

Het zou een goed idee zijn om in De6 verband beter af te stemmen. Je kunt elkaar dan triggeren als er iets opvalt. Dat gaat minder ver dan uitbesteden aan een groep raadsleden. Afstemmen kan afhankelijk van het onderwerp meer of minder intensief. Bij technische, uitvoeringsgerichte GR’en als de BWB is dit eenvoudiger. Bij beleidsmatige GR’en niet. Spelregel 4

Kaderstelling

De procesmatige termijnen in de nota zijn netjes. Dit is een standaardproces. De kadernota is een heel belangrijk stuk voor de planning. De nadruk zou meer op de kadernota moeten liggen. Beleidsmatige kaders zijn belangrijker dan alleen focussen op budgetten. Daarbij moet je wel letten op het onderscheid tussen wettelijke en niet-wettelijke taken. (-) is wel benieuwd naar tussenrapportages. Welke resultaten behaalt een GR? Dus graag meer focus op beleid i.p.v. op financiën. Getallen zijn gemakkelijker, maar het gaat over wat je wil bereiken! Spelregel 5

Begroting en jaarrekening

Ook dit moet je regelen; het is een standaardproces. De stukken komen soms wel laat, waardoor ze slecht kunnen worden beoordeeld. De procedre omtrent de zienswijzen kent (-) slechts vluchtig. De het college bereid de zienswijze voor en levert deze in bij de raad. De raad stelt ze vast en zo worden ze doorgegeven naar de VP. De vraag

is wat de VP ermee doet. (-) zou graag meer terugkoppeling op de zienswijzen ontvangen. Dan kan er een inhoudelijk gesprek worden gevoerd. Spelregel 6

Meerjarenbeleidsplan en evaluatie

(-) heeft nog geen enkel meerjarenbeleidsplan gezien. Ze zijn wel nodig! De kadernota is de jaarlijkse uitwerking van meerjarenbeleidsplannen. Je zou met een aantal raadsleden op een rijtje kunnen zetten wat een VP wel / niet moet doen. Hierbij moet je rekening houden met het type VP en het kader dat daarvoor geldt. En met het onderscheid tussen wettelijke en niet-wettelijke taken. Het is geen goed idee om de meerjarenbeleidsplannen parallel aan de raadsperiode te laten lopen. Zo krijg je als raadslid alles in één keer. Bij de start weet je nog te weinig om er iets mee te kunnen. Het is beter de onderwerpen te verdelen. Oude raden regeren sowieso altijd over hun graf heen, dus dat is geen argument. Het is onheus naar de VP toe om de meerjarenbeleidsplannen niet de aandacht te geven die ze nodig hebben. Evaluatie zou bij elke kadernota plaats moeten vinden. Niet één keer per 4 jaar. Het is belang er kort op te zitten. Wat is er bereikt, wat niet, en wat moet erbij of eraf qua taken? Evaluatie op een langere termijn heeft geen meerwaarde. Overige opmerkingen? Dit is een gelegenheid om aan te geven wat de raden willen met VP. Hopelijk pakken raden deze mogelijkheid aan.

INTERVIEW RAADSLID 13

ALGEMENE VRAGEN: • •

Algemeen oordeel over de nota? Biedt de nota voldoende mogelijkheden voor het geven van sturen en het houden van grip op verbonden partijen (hierna ook: VP)? 70

•

En hoe kan de nota daarbij helpen?

Inhoudelijk is de nota prima; niks mis mee. Maar de nota is el erg technisch bestuurlijk opgesteld en slecht leesbaar. De meeste raadsleden kunnen er weinig mee. Het zou goed zijn de nota tekstueel te herzien of een aparte versie voor raadsleden te maken. Ook is het aan te raden een apart sjabloon te maken met data. Zoals wanneer de stukken van een GR gepubliceerd zijn en over welk jaar ze dan gaan, gekoppeld aan de behandeldata in de raadscyclus. Zo wordt het een stuk duidelijker. Raadsleden komen nu vooral aan bod als financiële consequenties worden behandeld. Zienswijzen gaan via de portefeuillehouder via het college naar de raad en worden altijd overgenomen. In hoeverre is dit dualisme? De inhoud verwatert omdat het onderwerp zo procedureel wordt aangepakt. Verder, de nota is een integraal stuk. Maar er zijn heel veel verschillende verbonden partijen, zowel qua taken als qua karakter. De controlerende taak is moeilijk voor raadsleden. Maar 10% van de gemeentebegroting gaat naar VP. Daarom zou het onderwerp meer aandacht mogen hebben. Wanneer wordt stilgestaan bij de doelstelling waarvoor VP in het leven zijn geroepen? Evaluatie mag wel wat intensiever plaatsvinden. In …. (gemeente; opm. AvA) zijn er 28 regelingen waar de gemeente aan deelneemt. Er wordt nooit gesproken over in hoeverre die hun doel bereiken. De inhoud komt niet goed aan bod.

Verder hebben portefeuillehouders een dubbelrol in bestuur van VP + in gemeente. Zij zijn klant en leverancier tegelijk. Dat is moeilijk te combineren. Spelregel 1 Afspraken tussen gemeenten en verbonden partijen (bij het aangaan van een verbonden partij) Bij het aangaan van een verbonden partij leggen de deelnemers nadrukkelijk vast hoe de informatievoorziening (frequentie, vorm en inhoud) dient te verlopen en welke evaluatiemomenten er zijn. VRAGEN: • Welke onderwerpen zouden minimaal moeten worden vastgelegd bij het aangaan van een verbonden partij, respectievelijk uittreding uit een verbonden partij? Een checklist lijkt een prima plan, maar is lastig uit te voeren. De VP zijn te verschillend. Vooraf regelen wat je zou moeten opnemen is daarom moeilijk. Het gaat erom dat raadsleden een VP kunnen controleren.

Spelregel 2

Informatievoorziening

De informatie is goed, maar de vraag is of de informatie landt… Deels ligt dat bij de raadsleden zelf. Hoe belangrijk vind je VP als raadslid? Vooral voor lokale partijen is het te ingewikkeld. In … (gemeente) staan VP op de agenda van de auditcommissie. Het blijft een beetje eenrichtingsverkeer. Hoe is het op gang te krijgen? (-) verwijst naar het systeem in de Drechtsteden, waar een soort tussenlaag is gecreëerd, waarin samenwerkende raadsleden een VP samen bekijken. Spelregel 3

Afstemming en aansturing

De nota hoeft niet veel te veranderen. Het gaat meer om het functioneren van de raden dat zou moeten veranderen. Raadsleden zijn teveel bezig met uitvoering in plaats van met controleren en kaderstellen. (-) is voor een adoptiestelsel. Gemeenten zouden zoveel mogelijk met één mond richting VP moeten spreken. Dat kan alleen als er samenwerking is, ook tussen gemeenten. (-) wijst op belang van informatie op financieel vlak. Dat is namelijk waar een VP over gaat; over efficiency en kostenbesparing. Spelregel 4

Kaderstelling

VRAGEN: • • • •

Wat in de nota staat klopt qua termijnen. Soms wel wat te abstract, bijvoorbeeld: ‘de totstandkoming van de richtlijnen vindt plaats in onderlinge afstemming tussen deelnemers en in overleg met de verbonden partij.’ Hoe gaat dat dan? En bij nieuw beleid, hoe gaat dan dan? Ook hier is de nota onduidelijk. Je kunt alleen over beleid praten als het gehele plaatje, ook de financiële consequenties daarvan, kenbaar is. Spelregel 5

Begroting en jaarrekening

Akkoord met de data. Maar maak het gemakkelijker om de stukken ten opzichte van elkaar te beoordelen. Spelregel 6

Meerjarenbeleidsplan en evaluatie

Evaluatie kan op verschillende manieren worden ingevuld. Technische regels hierover worden reeds in het BBV gegeven. De kern van het probleem is echter hoe de VP de politieke besluitvorming verwerkt.

Evaluatie is wel belangrijk omdat het nu lijkt of GR’en maar blijven doorlopen, zonder dat nut en noodzaak worden geevalueerd. Overige opmerkingen? • •

•

• • •

Denk over een tussenlaag van raadsleden die gezamenlijk het onderwerp oppakt. Vanaf 2021 wordt toezicht op de jaarrekening een probleem. De beoordeling van de rechtmatigheid van de jaarrekening komt bij het college i.p.v. bij de accountant. Het college is afhankelijk van de accountant van de VP. Het college is ook deelnemer aan het bestuur en heeft dus een dubbelrol. (-) ziet hier een risico. En wat nu niet in de nota staat: gemeentes hebben vaak nog veel meer vormen van samenwerking en deelnemingen. Zoals stichtingen etc. Wat zijn hiervan de gevolgen en risico’s? En wat is de rol van ambtenaren van een gemeente bij een GR? Zijn die gedetacheerd vanuit de moederorganisatie of in dienst bij de eigen entiteit? En wat is hun rechtspositie? Van wie is het vermogen van een VP? En hoe wordt daarmee omgegaan bij uittreding van partijen of het toelaten van nieuwe partijen? Dat is lastig. Versterking van de positie van de raden is nodig. (-) wijst hierbij ook op de aankomende wijziging van de Wgr, die hier deels aan tegemoetkomt.

INTERVIEW RAADSLID 14

ALGEMENE VRAGEN: • • •

Algemeen oordeel over de nota? Biedt de nota voldoende mogelijkheden voor het geven van sturen en het houden van grip op verbonden partijen (hierna ook: VP)? En hoe kan de nota daarbij helpen?

Het zou beter zijn om opdrachtgever – en eigenaarschap bij VP te splitsen. Dat scheelt veel discussie in de raad. De opdrachtgever van iets kan niet tevens eigenaar zijn. Dit brengt het college in een onmogelijke positie. Spelregel 1 Afspraken tussen gemeenten en verbonden partijen (bij het aangaan van een verbonden partij) Bij het aangaan van een verbonden partij leggen de deelnemers nadrukkelijk vast hoe de informatievoorziening (frequentie, vorm en inhoud) dient te verlopen en welke evaluatiemomenten er zijn. VRAGEN: • Welke onderwerpen zouden minimaal moeten worden vastgelegd bij het aangaan van een verbonden partij, respectievelijk uittreding uit een verbonden partij?

Bij de start van een GR moeten afspraken worden gemaakt zodat een GR weet waaraan ze moeten voldoen. De exit moet goed worden geregeld. In principe ziet (-) elke GR als een ‘tijdelijk samenwerkingsverband’. Men moet dus ook gemakkelijk weer uit elkaar kunnen als de vooraf gemaakte afspraken niet meer van kracht zijn. De eindigheid van de GR moet aan het begin worden meegenomen. Budgetteren zou voor 5 jaar per keer moeten gebeuren. Spelregel 2

Informatievoorziening

Per jaar zou moeten worden afgesproken wanneer welke info wordt overgelegd. Nu komt alles tegelijk en raakt de raad overbelast. Spreiding in tijd is nodig. Er zou sprake moeten zijn van een samenspel. De hele raad kijkt globaal en specialisten gaan de diepte in. Rapportages zouden meer inhoudelijk van aard moeten zijn. Het aantonen van het nut van de GR moet een prominente plaats krijgen. Ook zou moeten worden vermeld wat de kosten zijn in geval van samenwerking en als dat niet het geval zijn. Voor elke periode zou vooraf in plaats van achteraf legitimatie moeten worden gegeven. Dan is de evaluatie al ingebouwd. Hierbij kan de gemeente een externe accountant laten meekijken. Door de wijze waarop informatievoorziening nu plaatsvindt ontbreken bestuurlijke vragen en gaat men teveel in op de uitvoering. Bij elke rapportage zou een korte samenvatting moeten worden opgenomen waarin wordt aangegeven ‘waartoe de GR op aarde is’, wat de GR heeft gedaan en welke aanbevelingen kunnen worden meegenomen voor de toekomst. Om met name nieuwe raadsleden ‘op vlieghoogte’ te brengen, zou eenmalig een informatiefilmpje over de GR moeten worden opgenomen + de FAQ aan deze GR. Deze filmpjes kunnen op het raadsinformatiesysteem worden geplaatst. Zo ben je minder tijd kwijt aan bijpraten. Spelregel 3

Afstemming en aansturing

VRAGEN: • • • •

Afstemming zou moeten gebeuren vanuit een ‘eigenarenplatform’, waarin raadsleden samen kijken hoe ‘het bedrijf’ (de VP) het doet. Dat kunnen raadsleden zijn uit meerdere gemeenten. Als je een GR aangaat is dat voor een gemeenschappelijk belang. Lokale inbreng wordt dan per definitief minder belangrijk. Uitkomsten zijn altijd een compromis, daarvan moeten iedereen zich bewust zijn. Spelregel 4

Kaderstelling

Iedereen doet zijn best, maar de timing zou beter moeten worden afgestemd op de jaarkalender van de raad. En ook tussen GR’en onderling. Dit is een taak voor de samenwerkende raadsleden en portefeuillehouders. Er zou een schema moeten worden gemaakt wanneer welke informatie wordt aangeleverd. Spelregel 5

Begroting en jaarrekening

In principe kun je alles spreiden. Aparte deadlines per GR of zelfs per taakgebied van een GR verdienen aanbeveling. Zo is alles beter verdeeld in tijd. Spelregel 6

Meerjarenbeleidsplan en evaluatie

Als je een VP aangaat voor 5 jaar, is evaluatie al gegeven. Evaluatie zou dan in een transparante standaardrapportage kunnen worden opgenomen. Zo voldoe je ook gelijk aan de plicht om meerjarenbeleidsplannen te maken. Je gaat steeds de GR voor een periode van 5 jaar aan. In die periode geef je aan wat je gaat doen en kun je eenvoudig toetsen of dat ook is gebeurd. Is de GR profijtelijk? Dat toon je zo per periode aan en je geeft ook direct (eventueel) legitimatie voor een nieuwe periode. Overige opmerkingen? ----

INTERVIEW VERBONDEN PARTIJ 1 Algemeen oordeel over de nota? • • •

Hoe zou de grip van de aangesloten organisaties op de verbonden partijen eruit moeten zien? Meer of minder dan nu het geval is? En (hoe) kan de nota daarbij helpen?

Voorafgaand aan het interview heeft afstemming over de interviewvragen met meerdere bestuurders van de GR plaatsgevonden. De antwoorden zijn dus niet alleen van geïnterviewde, maar ook van de medebestuurders. In zijn algemeenheid wordt opgemerkt dat de nota uitgaat van uniformiteit, terwijl daar geen sprake van is. Niet op niveau van schaalvergroting / kostenefficiency, maar ook niet qua input / output en op takenniveau. De nota is veelal financieel-technisch ingestoken en mist een inhoudelijke component. In de zienswijzenprocedure wordt soms door alle gemeenten dezelfde zienswijze ingediend. De wederkerigheid ontbreekt. Hoe is de dialoog over VP in het gemeentehuis georganiseerd? Niet alles zou via het college moeten lopen, de raad zou actiever moeten zijn. De raad denkt vaak te generalistisch over bezuinigingen. Bezuinigen op het takenpakket heeft altijd gevolgen. Samenwerking betekent dat compromissen moeten worden gesloten. Dat betekent dat een gemeente niet altijd gelijk zal krijgen. Vanuit massa krijg je een agenda op tafel, dat is vaak de reden tot samenwerking, maar wat is de regionale agenda van een gemeente? Daarover zou het college met de raad in gesprek moeten gaan. (-) zou graag vanuit de colleges 3 onderwerpen krijgen waarover het gesprek zou moeten worden gevoerd. Waar gaat het echt om? En dan ook minder vrijblijvend.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://gemeenteraad.halderberge.nl/api/v1/meetings/487/documents/14722