CConstaterende datHalderberge
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 3C Interviewverslagen gebundeld.pdf

Gemeenteraad 22 april 2021, gemeente HalderbergeBij agendapunt: 10: Evaluatie Nota verbonden partijen28.913 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Ja, procedureel werkt de nota goed. Spelregel 6

Meerjarenbeleidsplan en evaluatie

Vierjaarlijks is de verbonden partij verplicht om een meerjarenbeleidsplan op te stellen. Het meerjarenbeleidsplan, dat bij aanvang van een nieuwe raadsperiode wordt opgesteld, is samen met de jaarrekening de basis om de resultaten van de verbonden partij over een periode van vier jaar te evalueren. VRAGEN: • • • •

Maken de GR’en meerjarenbeleidsplannen? Wat is de kwaliteit van de meerjarenbeleidsplannen? Geeft het meerjarenbeleidsplan een goed instrument om de GR’en te kunnen evalueren? Ben je tevreden over de wijze van evalueren en de momenten waarop dit plaatsvindt?

(-) ziet wel een trend dat de meerjarenperspectieven vaker worden opgesteld en ook kwalitatief beter worden. Dit helpt om de raad beter in positie te brengen. Maar bijvoorbeeld de RWB speelt in haar takenpakket in op actualiteiten. Dit is lastig vast te leggen in een meerjarenbeleid. Daarom is informeren middels periodieke nieuwsbrieven en tussentijdse rapportages soms beter.

26

Een DB van een GR die midden in de maatschappij staat, zou de evaluatie vanzelf moeten doen. De GR ontleent haar bestaansrecht immers aan het zichzelf continu verbeteren. Dit moet in een evaluatie worden aangetoond. Overige opmerkingen? De nota is in de kern goed een goed stuk. Er zijn wel enkele aandachtspunten. In de evaluatie van de nota moet de ruimte worden gecreëerd om zaken anders aan te pakken.

INTERVIEW GEMEENTESECRETARIS 3 ALGEMENE VRAGEN: • • • •

Algemeen oordeel over de nota? Biedt de nota voldoende mogelijkheden voor het geven van sturing aan het houden van grip op verbonden partijen? Wat hebben de actoren naar jouw mening nodig om meer grip te hebben op verbonden partijen? En hoe kan de nota daarbij helpen?

Er is veel te winnen in duidelijkheid over verbonden partijen. Allereerst moeten gemeenten weer het gevoel krijgen dat verbonden partijen ‘hun eigen winkel’ zijn. Dit gevoel is er nu absoluut niet. Algemene opmerking: houdt de nota zo kort en bondig mogelijk van opzet. Verder, de nota is van de raad. De raad moet daarom aangeven wat ze wil doen om te budgetteren en risico’s te beheersen. De raad moet nadenken waar ze voor is, welke taken en doelstellingen, binnen welke kaders worden uitgevoerd door verbonden partijen. Natuurlijk zijn de meeste regelingen collegeregelingen. Dit neemt echter niet weg dat de raad een kaderstellende en controlerende taak heeft. De raad moet niet op microniveau sturen. Elke actor heeft zijn eigen rol en moet deze pakken. Nu wordt er met name heel veel papier naar elkaar toe geschoven. Dit zou moeten worden doorbroken. De nota zorgt voor een verplichte exercitie over en weer en dat kan niet de bedoeling zijn. De actoren moeten teruggaan naar de basis en met het oog voor elkaars belangen het gesprek aangaan. De verbonden partijen voeren voor de gemeente taken uit, de gemeente is eigenaar. Het is belangrijk dat gemeenten en verbonden partijen het weer samen gaan doen, maar ieder in zijn eigen rol. Het is belangrijk te werken aan vertrouwen over en weer.

Als de gemeente het vertrouwen heeft dat een verbonden partij het goed doet, kan de gemeente de verbonden partij ook ‘de winkel laten beheren’. De gemeente moet qua budget en risicobeheersing vinger aan de pols houden. Daar zou het gesprek over moeten gaan en niet over pakken papier.

27

De wettelijk verplichte momenten moeten op papier blijven, over de rest moet je het gesprek aangaan. Nu wordt informatie gegeven op slecht bezochte informatieavonden. De raad / college moet eerst nadenken over wat ze willen weten en dan het gesprek met de raad aangaan. Spelregel 1 Afspraken tussen gemeenten en verbonden partijen (bij het aangaan van een verbonden partij) Bij het aangaan van een verbonden partij leggen de deelnemers nadrukkelijk vast hoe de informatievoorziening (frequentie, vorm en inhoud) dient te verlopen en welke evaluatiemomenten er zijn. VRAGEN: • •

Welke onderwerpen zouden minimaal moeten worden vastgelegd bij het aangaan van een verbonden partij, respectievelijk uittreding uit een verbonden partij? Wat vind je belangrijke spelregels bij het aangaan / verlaten van een vp?

Dit komt voor een deel terug in de Wgr en wordt in wetswijziging verder aangevuld: prima. Een checklist zou dan alleen gaan over verfijning. De essentie is: wat zijn de taken die we verrichten, zijn die nodig? Waarom zijn we deze club begonnen? Daarover moet je afspraken maken. Het belangrijkste is om aan de voorkant het doel van de GR goed in de gaten te houden. Een onderwerp dat je zou moeten regelen is de stemverhoudingen. Nu is dat een meerderheid van stemmen. Soms zorgt dit voor een frustratie bij gemeenten. Zienswijzen wordt toch niet overgenomen. Op bepaalde onderwerpen zou het mogelijk moeten zijn de stemverhouding aan te passen, zodat op sommige onderdelen iedere gemeente een vetorecht zou kunnen krijgen. Voorwaarden over uittreden moet je echt uitschrijven. Het is beter dit te regelen als er nog een goed gesprek over kan worden gevoerd. Spelregel 2

Informatievoorziening

Er dient een tijdige, juiste en volledige (actieve) informatiestroom op gang te worden gebracht, die het mogelijk maakt verantwoording af te leggen en die de raad in positie brengt om (gevraagde) nieuwe kaders te stellen. Zowel het college, de verbonden partij als de gemeenteraad zelf dienen hierin hun verantwoordelijkheid te nemen. VRAGEN: • • • • •

Mening over de informatievoorziening zoals die nu in de regeling staat? Worden er in de raad in jouw gemeente actief vragen gesteld over VP? Waarom wel / niet? Op wat voor manieren vind je dat de raad geïnformeerd moet worden over VP? Indeling in risicoprofielen? Vindt dit plaats en werkt dit? VP als vast agendapunt in de raad. Kent je gemeente dit en werkt dit?

28

Bij informatievoorziening is de essentie: wat heeft de raad nodig? Het heeft geen zin om dingen te vragen waar je niets mee doet. De stukken die de verbonden partijen nu aanleveren, zijn niet te behappen voor de raden. Verbonden partijen zouden meer naar buiten moeten treden, meer het gesprek aan moeten gaan in plaats van papier produceren. De frequentie van informatievoorziening staat goed in de nota. Nu moet er echter worden geborgd wat de raad wil krijgen qua informatie en wanneer ze het krijgen. Dit is overigens maatwerk. Om het voor verbonden partijen gemakkelijker te maken zouden de wensen van de gemeenten kunnen worden geclusterd, bijvoorbeeld in De6 verband. Maar de kern is: ga ophalen wat de gemeente wil qua informatie. De nota spreekt van ‘mogelijke invulling’, dit is erg vrijblijvend. Bovendien, wie vult het in voor een gemeente? De raad of het college? Het mooiste zou zijn als de raden op basis van de eigen kaderstellende beleidsnota een sturingskader zou aangeven voor het college. Wat van de raden is, moeten de raden doen. Zo kan iedere actor zijn eigen taak oppakken. Verbonden partijen bepalen nu hun eigen opdracht en informatievoorziening. Dit wordt onvoldoende door de gemeentes bepaald. Verbonden partijen worden aangegaan voor een doel. Het doel bepaalt de gemeente, de verbonden partij gaat het vervolgens gewoon doen. Spelregel 3

Afstemming en aansturing

Gemeenten bundelen de krachten en dragen samen zorg voor integrale aansturing. Zowel ambtelijke als bestuurlijke voorbereiding gebeurt (deels) gezamenlijk met ruimte voor lokale aanvullingen, waarbij één gemeente per verbonden partij de leiding neemt. VRAGEN: • • • •

Ik ken per GR de verantwoordelijk portefeuillehouder en ambtelijk contactambtenaar Ik ben wel / geen voorstander van raadsleden / gemeenten die een GR adopteren. Waarom wel / niet? Is afstemming gericht op de wenselijke onderdelen?

Een adoptanten/rapporteursstelsel staat in … (gemeente; opm. AvA) nog in de kinderschoenen. Het is wel de bedoeling dat dit de werkwijze voor de toekomst wordt. Het vraagt wel dat raadsleden zich verdiepen en elkaar vertrouwen. De beleidsdoelen zijn collectieve doelen en staan los van een politieke kleur. De raadsleden moeten samen kijken in hoeverre de beleidsdoelen worden gehaald. Intergemeentelijke samenwerking kan sterker. Rapporteurs zouden net als adjudanten moeten samenwerken. Zo kun je volume creëren om één stem te laten horen richting een VP. Als je iets wil bereiken, moet je elkaar opzoeken.

29

Spelregel 4

Kaderstelling

Jaarlijks in november sturen deelnemers van de verbonden partijen richtlijnen aan de verbonden partij waarop de beleidsmatige en financiële kaders gebaseerd dienen te worden. In deze kaders geeft de gemeenschappelijke regeling op hoofdlijnen de uitgangspunten voor de begroting aan. VRAGEN: • • • •

Ben je tevreden over het proces van het vaststellen van de richtlijnen? Ben je tevreden over de verwerking van de richtlijnen in de kaders? Hoe gaat de GR om met de richtlijnen? Tevreden over de termijn 1 februari voor de kaderbrieven (in afwijking van de Wgr)? Mogelijke verbeteringen?

Het proces voor de richtlijnen – kaderstelling is geregeld in de nota. Maar dit papieren proces voegt niet veel toe. Ga liever het gesprek aan. De wet legt e.e.a. al vast qua verplichte momenten rondom begroting en jaarrekening; dat is voldoende. Raden zouden kaders moeten stellen op inhoud. Alleen dan kan je sturing op inhoud geven. De hele procedure van richtlijnen – kaderstelling is een verplichte exercitie die weinig toevoegt. Het is beter om in te zetten op de begroting en de zienswijzeprocedure. Ook de verwerking van de richtlijnen door de verbonden partijen is vaak heel wollig. Voegt niets toe. Als de raad zwaarder gaat inzetten op de begroting en de zienswijzenprocedure is het belangrijk dat de zienswijzen zwaarder gaan wegen. Bijvoorbeeld dat raden een begroting van een verbonden partij niet goedkeuren als een zienswijze niet wordt overgenomen. Dat dwingt een verbonden partij om het gesprek aan te gaan. De raad zou de invloed moeten pakken bij de zienswijzen / begroting, op basis van een gesprek dat al eerder in het jaar is gevoerd. Spelregel 5

Begroting en jaarrekening

De ontwerpbegroting wordt uiterlijk 15 april door de verbonden partij naar de deelnemers gestuurd. De zienswijzen van de deelnemers dienen uiterlijk 1 juli door de verbonden partij te zijn ontvangen. VRAGEN: •

•

Bieden de jaarrekening en begroting naar jouw idee voor de raad voldoende inzicht in de financiën en de activiteiten van de GR om de kaderstellende / controlerende taak te kunnen uitoefenen? Ben je tevreden over de termijnen 15 april (toezenden ontwerpbegroting) en 1 juli (indienen zienswijzen)?

Zoals bij spelregel 4 aangegeven, zijn de zienswijzen hét instrument voor invloed. Eigenlijk zou er op basis van een gesprek een zodanige begroting moeten ontstaan, dat zienswijzen niet meer nodig zijn. Overigens is het doel niet een begroting al dan niet goedkeuren, maar het gesprek met elkaar aangaan over wat de gemeentes willen. Nu worden de gemeentes niet serieus genomen. Verbonden

30

partijen zien het risico niet, namelijk dat gemeentes uitstappen. De gemeentes en de verbonden partijen zouden als volwaardige partners het gesprek met elkaar moeten aangaan. De jaarrekening en begroting bieden op dit moment onvoldoende inzicht in activiteiten en financiën van de GR. Daarom zouden GR en gemeente samen moeten bepalen welke informatie wordt overgelegd. Zo krijg je meer vertrouwen en goodwill en wordt uiteindelijk ook de begroting vlotter vastgesteld. Meer energie aan de voorkant, levert winst aan de achterkant. Spelregel 6

Meerjarenbeleidsplan en evaluatie

Vierjaarlijks is de verbonden partij verplicht om een meerjarenbeleidsplan op te stellen. Het meerjarenbeleidsplan, dat bij aanvang van een nieuwe raadsperiode wordt opgesteld, is samen met de jaarrekening de basis om de resultaten van de verbonden partij over een periode van vier jaar te evalueren. VRAGEN: • • • •

Maken de GR’en meerjarenbeleidsplannen? Wat is de kwaliteit van de meerjarenbeleidsplannen? Geeft het meerjarenbeleidsplan een goed instrument om de GR’en te kunnen evalueren? Ben je tevreden over de wijze van evalueren en de momenten waarop dit plaatsvindt?

Een meerjarenplan (liever geen beleid, omdat sommige GR’en geen beleid maken, maar slechts uitvoeren) is heel belangrijk! Alleen dan heb je een idee wat er in de komende jaren gebeurt. Nu is het te veel ad hoc. De GR moet voor een langere periode aangeven wat ze gaan doen, wat het gaat kosten. Daar kan de raad wat mee. Meerjarenplannen zijn onmisbaar voor evaluatie. Raden zouden allereerst moeten aangeven wat er in de meerjarenplannen moet komen. De verbonden partij kan vervolgens aangeven of deze doelen zijn bereikt. Nu vullen verbonden partijen zelf in wat er in een meerjarenplan moet komen. Dat is niet de juiste volgorde. Ooit is de samenwerking aangegaan uit een oogpunt van kostenbesparing en efficiency. De verbonden partijen zouden in de meerjarenplannen moeten aangeven of deze kostenbesparing en efficiency er is. Het gesprek moet worden aangegaan of verbonden partijen het doel bereiken waarvoor zij ‘op aard’ zijn. Evalueren is een grote klus. Niet alle evaluaties zouden tegelijk moeten worden gedaan. Wel 1x per raadsperiode. Het is een sterk sturingsinstrument. Overigens moet de evaluatie niet door de GR zelf worden gedaan, maar door de gemeente als opdrachtgever. Als na een evaluatie het nut en de noodzaak van een GR vaststaat, biedt dit een positieve basis voor samenwerking in de komende periode.

Overige opmerkingen? Neem vooral ook de verbonden partijen mee in de evaluatie. Wat vinden zij van de nota? In de nota zouden alleen zaken moeten staan die de raad en het college echt nodig heeft. Dan wordt de nota echt gebruikt zoals ze bedoeld is. 31

Gemeentes zouden een professionele opdrachtgever en eigenaar moeten worden en gemeenschappelijke regelingen professionele uitvoerders. De hele samenwerking kan veel professioneler. De nota is een instrument van de raad. Raden moeten dit ook als zodanig voelen en gebruiken. Grip en sturing zijn geen termen die verbinding creëren. Raden moeten weer beseffen dat verbonden partijen ‘de eigen winkel’ zijn. Er moet van alle kanten meer verbinding komen. Verbonden partijen moeten ook inzien waarom ze in leven zijn geroepen. Er moet meer vertrouwen over en weer komen. Laat de raad vormgeven en sturen en vervolgens vertrouwen.

INTERVIEW ADJUDANT 1 ALGEMENE VRAGEN: • • •

Algemeen oordeel over de nota? Prima nota Biedt de nota voldoende mogelijkheden voor het geven van sturing en het houden van grip op verbonden partijen? Ja En hoe kan de nota daarbij helpen? Nota is prima, spelregels ook. Het gaat er om dat ieder zijn rol pakt en daar schort het aan.

Spelregel 1 Afspraken tussen gemeenten en verbonden partijen (bij het aangaan van een verbonden partij) Bij het aangaan van een verbonden partij leggen de deelnemers nadrukkelijk vast hoe de informatievoorziening (frequentie, vorm en inhoud) dient te verlopen en welke evaluatiemomenten er zijn. VRAGEN: •

Welke onderwerpen zouden minimaal moeten worden vastgelegd bij het aangaan van een verbonden partij, respectievelijk uittreding uit een verbonden partij?

Ik weet niet of je alles vast moet leggen. Papier is geduldig. Net als de nota VP. Het is mooi geregeld op papier, maar als je er niet naar handelt heeft het geen zin om zaken op papier te regelen. Spelregel 2

Informatievoorziening

Er dient een tijdige, juiste en volledige (actieve) informatiestroom op gang te worden gebracht, die het mogelijk maakt verantwoording af te leggen en die de raad in positie brengt om (gevraagde) nieuwe kaders te stellen. Zowel het college, de verbonden partij als de gemeenteraad zelf dienen hierin hun verantwoordelijkheid te nemen. VRAGEN: •

Mening over de informatievoorziening zoals die nu in de regeling staat?

32

• •

•

•

Is de raad in jouw gemeente actief in vragen over verbonden partijen? Waarom wel / niet? Valt best mee naar mijn mening. Komt met pieken en dalen. Op wat voor manieren vind je dat de raad geïnformeerd moet worden over verbonden partijen? Bv periodieke terugkoppeling door AB leden in de raad. Raad kan ook zelf naar site GR en daar AB stukken bekijken en er indien gewenst zijn AB lid over bevragen. Abonneren op nieuwsbrieven etc. Dit uiteraard naast de wettelijk bepaalde eisen (kaders en ontwerp begroting zendt GR o.g.v. Wgr naar de raden) Indeling in risicoprofielen? Vindt dit plaats en werkt dit? Ja, vindt plaats. Of het werkt? Voor wat het waard is werkt het. Anderzijds heb ik niet het idee dat een raadslid/de raad weet dat er een indeling is in risicoprofielen, Verbonden partijen als vast agendapunt in de raad. Kent je gemeente dit en werkt dit? Kennen we, maar ook daar geldt als je je rol niet pakt (zowel college/raad) is het een zinledig agendapunt. Als het op de agenda staat, kan het niet bestaan dat bij dit agendapunt gezegd wordt dat er niets te melden is uit de regio. Evenmin kan het bestaan dat de raad dan geen vragen stelt.

Spelregel 3

Afstemming en aansturing

Gemeenten bundelen de krachten en dragen samen zorg voor integrale aansturing. Zowel ambtelijke als bestuurlijke voorbereiding gebeurt (deels) gezamenlijk met ruimte voor lokale aanvullingen, waarbij één gemeente per verbonden partij de leiding neemt. VRAGEN: •

• • •

In mijn gemeente zijn er per verbonden partij raadsleden die het voortouw nemen. We kennen het systeem van raadsadoptanten. Maar ik ben geen voorstander van de wijze waarop wij er invulling aan geven. 2 raadsleden laten zich bijpraten. De griffier maakt een verslag en dat gaat ter kennisname naar de raad. Het zou zo moeten zijn dat de 2 adoptanten actief in de raad verslag doen over de regeling en de info die ze opgedaan hebben Ik ben wel / geen voorstander van raadsleden / gemeenten die een GR adopteren. Wel voorstander Waarom wel / niet? deze werkwijze kan leiden tot meer inzicht en vertrouwen in de verbonden partij/gr Is afstemming gericht op de wenselijke onderdelen? In de regio is er hele intense ambtelijke regionale afstemming. Op bestuurlijk vlak (college, maar zeker raad) zie ik dat veel minder

Spelregel 4

Kaderstelling

Jaarlijks in november sturen deelnemers van de verbonden partijen richtlijnen aan de verbonden partij waarop de beleidsmatige en financiële kaders gebaseerd dienen te worden. In deze kaders geeft de gemeenschappelijke regeling op hoofdlijnen de uitgangspunten voor de begroting aan. VRAGEN: • •

Ben je tevreden over het proces van het vaststellen van de richtlijnen? Ja Ben je tevreden over de verwerking van de richtlijnen in de kaders? Hoe gaat de verbonden partij om met de richtlijnen? Werkt prima, nmm gaat vp (GR) er heel serieus mee om 33

• •

Tevreden over de termijn 1 februari voor de kaderbrieven (in afwijking van de Wgr)? Prima, goed werkbaar Mogelijke verbeteringen? Wederom: pak je rol. Zowel griffiers als raadsleden. Plan op tijd de gesprekken over de kaders in februari. Raadsleden kom dan vooral naar die gesprekken en laat je horen. Afgelopen 10 en 11 februari vonden de gesprekken over de kader 2021 plaats. Dit zijn goede bijeenkomsten. Het is dan teleurstellend om te constateren dat er bar weinig raadsleden uit de regio WestBrabant zijn.

Spelregel 5

Begroting en jaarrekening

De ontwerpbegroting wordt uiterlijk 15 april door de verbonden partij naar de deelnemers gestuurd. De zienswijzen van de deelnemers dienen uiterlijk 1 juli door de verbonden partij te zijn ontvangen. VRAGEN: • •

Bieden de jaarrekening en begroting voldoende inzicht in de financiën en activiteiten van de verbonden partij om de raad haar kaderstellende / controlerende taak te laten uitoefenen? Ben je tevreden over de termijnen 15 april (toezenden ontwerpbegroting) en 1 juli (indienen zienswijzen)? Termijnen werken prima. die geven meer dan voldoende tijd om (concept) zienswijzen te formuleren en deze tijdig in de raad te behandelen.

Spelregel 6

Meerjarenbeleidsplan en evaluatie

Vierjaarlijks is de verbonden partij verplicht om een meerjarenbeleidsplan op te stellen. Het meerjarenbeleidsplan, dat bij aanvang van een nieuwe raadsperiode wordt opgesteld, is samen met de jaarrekening de basis om de resultaten van de verbonden partij over een periode van vier jaar te evalueren. VRAGEN: • • • •

Maken de verbonden partijen meerjarenbeleidsplannen? Wat is de kwaliteit van de meerjarenbeleidsplannen? Geeft het meerjarenbeleidsplan een goed instrument om de verbonden partijen te kunnen evalueren? Ben je tevreden over de wijze van evalueren en de momenten waarop dit plaatsvindt?

Weet niet of dit zo’n zinvol instrument is. Verschillende gr’en zijn verplicht. Wat moet je daaraan evalueren? Daarnaast zijn er veel gr’en puur op uitvoering gericht. Kun je vaak op je vingers uittellen dat dat werk niet meer door de gemeente gedaan kan worden. Waarom dan evalueren? Volgens mij is het aan de deelnemers zelf om te bepalen of de Gr levert wat er van verwacht wordt. Als dat niet meer het geval is dan bestaat de keus om uit de Gr te stappen (mits gr niet wettelijk verplicht is) of bv minder diensten af te nemen. Overige opmerkingen? Wat zou je nog willen toevoegen over de nota? Nota werkt volgens mij prima als de actoren hun rol pakken. Aan dat laatste schort het

34

INTERVIEW ADJUDANT 2 ALGEMENE VRAGEN: • • •

Algemeen oordeel over de nota? Biedt de nota voldoende mogelijkheden voor het geven van sturing en het houden van grip op verbonden partijen? En hoe kan de nota daarbij helpen?

De nota is waarschijnlijk het maximaal haalbare om 19 gemeenten op 1 lijn te krijgen. Dat is erg goed gedaan. Op zich zou ik hem op sommige onderdelen nog wel iets concreter willen hebben. Soms verzanden we in discussie over reservevorming of indexering. Daar zouden best wel uitspraken over gedaan mogen worden. In zie wel twee lijnen een bestuurlijke en een ambtelijke. De ambtelijke lijn neigt nog wel eens naar detail en willen bemoeien met de bedrijfsvoering, terwijl de bestuurlijke zich richt op de hoofdlijnen. Daar ligt in …. (gemeente) een spanningsveld. Een aantal bestuurders benadrukt dat de richtlijnen zienswijze vooral over richtingen moeten gaan en niet over de indicatoren die opgenomen moeten worden. Om zo het goede gesprek met de raad te krijgen. Daar zou de nota ook wat explicieter in kunnen zijn. Onder grip versta ik het ervoor zorgen dat de belangen van …. (gemeente) worden meegewogen in de afwegingen die de GR maakt. Ze zijn dus niet allesbepalend, maar worden meegewogen. Grotendeels wordt dat geregeld via DB (als je daar zitting in hebt) en AB, die hopelijk een goed contact hebben met de raad. Daar helpt de nota zeker. Wel blijft de raad nog steeds een beetje op het tweede plan staan. In …. (gemeente) zijn er raadsleden die dan ook opteren om eerder betrokken te worden. Dus niet geconfronteerd worden met voorgestelde richtlijnen, maar willen meedenken.

Ik onderken die behoefte, maar weet ook niet goed hoe dat te realiseren. Tevens zijn er gedachten om de cyclus van de GR’en beter aan te laten sluiten op de eigen cyclus. Bijvoorbeeld: richtlijnen bij kaderbrief. Zienswijze met jaarrekening o.i.d. Nu lopen de cyclussen langs elkaar. Daardoor wordt het te weinig betrokken bij de eigen cyclus en wordt ook niet gezien dat een belangrijk deel van beleid wordt uitgevoerd door GR’en. Dat is jammer. Spelregel 1 Afspraken tussen gemeenten en verbonden partijen (bij het aangaan van een verbonden partij) Bij het aangaan van een verbonden partij leggen de deelnemers nadrukkelijk vast hoe de informatievoorziening (frequentie, vorm en inhoud) dient te verlopen en welke evaluatiemomenten er zijn. VRAGEN: •

Welke onderwerpen zouden minimaal moeten worden vastgelegd bij het aangaan van een verbonden partij, respectievelijk uittreding uit een verbonden partij? o Doel van de GR o Cyclus (termijnen) en informatievoorziening. Op welk niveau wordt begroot, momenten van meerjarenbegroting (liefst in het jaar na verkiezingen)

35

o o o o o Spelregel 2

Over welke onderwerpen wordt een zienswijze gevraagd (bijvoorbeeld uitbreiding takenpakket) Hoe wordt opgegaan met indexering, reservevorming en berekeningswijze van de exit-kosten Op welke wijze wordt de bijdrage bepaald Moment waarop de GR wordt geëvalueerd en op welke punten Moment van liquidatie/ stopzetting (indien relevant) Informatievoorziening

Er dient een tijdige, juiste en volledige (actieve) informatiestroom op gang te worden gebracht, die het mogelijk maakt verantwoording af te leggen en die de raad in positie brengt om (gevraagde) nieuwe kaders te stellen. Zowel het college, de verbonden partij als de gemeenteraad zelf dienen hierin hun verantwoordelijkheid te nemen. VRAGEN: •

•

•

•

•

Mening over de informatievoorziening zoals die nu in de regeling staat? o Een goede verwoording en zonder meer waar, maar wel wat algemeen geformuleerd. Zou meer de diepte in mogen gaan. Wanneer is de raad in positie om goede richtlijnen te formuleren. Ik denk dat daarvoor minimaal trends zichtbaar gemaakt moeten worden en goede risicoprofielen, om zo het verleden en de toekomst in beeld te krijgen. Is de raad in jouw gemeente actief in vragen over verbonden partijen? Waarom wel / niet? o Op een enkel raadslid na niet. Ik denk dat onbekend maakt onbemind hier zeker van belang is. Vaak is het niet echt duidelijk wat een GR doet. Overigens is dit de laatste jaren wel verbeterd. Vaak ziet men ook niet wat een GR kan betekenen voor de gemeente. Op wat voor manieren vind je dat de raad geïnformeerd moet worden over verbonden partijen? o Zie hierboven. Indeling in risicoprofielen? Vindt dit plaats en werkt dit? o Nee, zijn we in …. (gemeente: opm. AvA) wel heel veel mee bezig en willen dit ook graag. Maar lukt niet om andere gemeenten mee te krijgen. Dit hebben in ….. (gemeente) al ver uitgewerkt klaar liggen. Zou m.i. echte winst opleveren omdat het prioriteert. Verbonden partijen als vast agendapunt in de raad. Kent je gemeente dit en werkt dit? o Nee, is cyclusbepaald.

Spelregel 3

Afstemming en aansturing

Gemeenten bundelen de krachten en dragen samen zorg voor integrale aansturing. Zowel ambtelijke als bestuurlijke voorbereiding gebeurt (deels) gezamenlijk met ruimte voor lokale aanvullingen, waarbij één gemeente per verbonden partij de leiding neemt. VRAGEN: •

In mijn gemeente zijn er per verbonden partij raadsleden die het voortouw nemen. o Nee, wij kennen geen adoptieraadsleden

36

• •

•

Ik ben wel / geen voorstander van raadsleden / gemeenten die een GR adopteren. o Lijkt mij goed. Waarom wel / niet? o Het is heel veel werk om alles van de GR’en bij te houden. Dit te samen met een risicostructuur kan de aandacht richten. Daardoor beter geïnformeerd en zo meer tegenkracht kunnen vormen voor de bestuurders, waardoor de sturing aan kracht wint. Is afstemming gericht op de wenselijke onderdelen? o ???

Spelregel 4

Kaderstelling

Jaarlijks in november sturen deelnemers van de verbonden partijen richtlijnen aan de verbonden partij waarop de beleidsmatige en financiële kaders gebaseerd dienen te worden. In deze kaders geeft de gemeenschappelijke regeling op hoofdlijnen de uitgangspunten voor de begroting aan. VRAGEN: •

•

•

•

Ben je tevreden over het proces van het vaststellen van de richtlijnen? o Zoals gezegd zou beter moeten aansluiten op de reguliere cyclus. Samenvoegen met voorjaarsnota o.i.d. zou handiger zijn. Mede omdat we dan net de jaarrekening en begroting hebben bekeken. Ben je tevreden over de verwerking van de richtlijnen in de kaders? Hoe gaat de verbonden partij om met de richtlijnen? o Wisselend. Tevreden over de termijn 1 februari voor de kaderbrieven (in afwijking van de Wgr)? o Uitgaande van 15 april is het redelijk optimaal. Wel zitten de sessie met de GR’en daar vaak te kort op. Vaak is er weinig tijd om de raad goed geïnformeerd naar de bijeenkomsten te laten gaan. Mogelijke verbeteringen? o De GR vragen om explicieter op de afwijkingen van de richtlijnen in te gaan (bijvoorbeeld in een bijlage). Nu is dat nogal een zoekplaatje, omdat alles in een algemeen verhaal wordt gegoten.

Spelregel 5

Begroting en jaarrekening

De ontwerpbegroting wordt uiterlijk 15 april door de verbonden partij naar de deelnemers gestuurd. De zienswijzen van de deelnemers dienen uiterlijk 1 juli door de verbonden partij te zijn ontvangen. VRAGEN: •

Bieden de jaarrekening en begroting voldoende inzicht in de financiën en activiteiten van de verbonden partij om de raad haar kaderstellende / controlerende taak te laten uitoefenen? o Jazeker alle informatie zit erin. Maar alle die jaarrekeningen en begrotingen zijn wel erg veel tekst. Wellicht kunnen een RIEO en BIEO (rekening in een oogopslag) worden toegevoegd, alsmede zou daarin expliciet kunnen worden opgenomen of en hoe de richtlijnen zijn uitgevoerd. Dus directer op de behoefte van de raden gericht.

37

•

Ben je tevreden over de termijnen 15 april (toezenden ontwerpbegroting) en 1 juli (indienen zienswijzen)? o Is wettelijk, maar blijkt altijd wel een helse klus om alles uit te zoeken. Tevens heb ik al eens begrepen dat er effectief erg weinig veranderingen plaatvinden als gevolg van de zienswijze. Maar dit heb ik uit tweede hand.

Spelregel 6

Meerjarenbeleidsplan en evaluatie

Vierjaarlijks is de verbonden partij verplicht om een meerjarenbeleidsplan op te stellen. Het meerjarenbeleidsplan, dat bij aanvang van een nieuwe raadsperiode wordt opgesteld, is samen met de jaarrekening de basis om de resultaten van de verbonden partij over een periode van vier jaar te evalueren. VRAGEN: • •

•

•

Maken de verbonden partijen meerjarenbeleidsplannen? o Enkele (RWB, VRMWB en OMWB). Andere niet. Wat is de kwaliteit van de meerjarenbeleidsplannen? o Geen idee. M.i. moet het minimaal de waarden (bijvoorbeeld vangnet of juist zo laag mogelijke kosten) bevatten die de GR huldigt. Welke grenzen zijn trekken, bijvoorbeeld budgettair, maar ook qua risicobereidheid, welke prestaties zij willen gaan leveren de komende vier jaar (hier zijn de prestaties te volgen) en welke aannames zij hebben gedaan en welke onzekerheden daaraan verbonden zijn. Hierover zal het gesprek moeten gaan met de raad. Geeft het meerjarenbeleidsplan een goed instrument om de verbonden partijen te kunnen evalueren? o Ja, als het goed wordt gedaan, is het waarschijnlijk de enige mogelijkheid Ben je tevreden over de wijze van evalueren en de momenten waarop dit plaatsvindt? o Nee, gebeurt niet.

Overige opmerkingen? Houd bij de evaluatie van de nota rekening met de consequenties die de uitvoering ervan heeft als het gaat om GR’en die meer deelnemers hebben dan alleen de West-Brabantse gemeentes. genoemd). Dit speelt in ieder geval bij de OMWB en de Veiligheidsregio, maar wellicht ook bij andere GR’en. INTERVIEW GRIFFIER 1 ALGEMENE VRAGEN: • • •

Algemeen oordeel over de nota? Goed, werkbaar. Biedt de nota voldoende mogelijkheden voor het geven van sturing aan het houden van grip op verbonden partijen? Redelijk, ik mis 2 dingen. Wat hebben de actoren naar jouw mening nodig om meer grip te hebben op verbonden partijen? 1. Zicht op de vergaderstukken van de algemene besturen;

38

•

2. Een afspraak tussen de raden over afstemming van conceptamendementen op voorgestelde zienswijzen/conceptmoties zodat er tijd is om kennis te nemen van onderlinge ideeën en deze evt. ook toe te passen (concepten voor een bepaalde datum indienen, bijv. uiterlijk 1 week voor de raadsvergaderingen). En hoe kan de nota daarbij helpen? Afspraken vastleggen.

Spelregel 1 Afspraken tussen gemeenten en verbonden partijen (bij het aangaan van een verbonden partij) Bij het aangaan van een verbonden partij leggen de deelnemers nadrukkelijk vast hoe de informatievoorziening (frequentie, vorm en inhoud) dient te verlopen en welke evaluatiemomenten er zijn. VRAGEN: •

•

Welke onderwerpen zouden minimaal moeten worden vastgelegd bij het aangaan van een verbonden partij, respectievelijk uittreding uit een verbonden partij? Ik heb daar geen ander inzicht bij t.o.v. het vigerende. Wat vind je belangrijke spelregels bij het aangaan / verlaten van een vp? Ik heb daar geen ander inzicht bij t.o.v. het vigerende.

Spelregel 2

Informatievoorziening

Er dient een tijdige, juiste en volledige (actieve) informatiestroom op gang te worden gebracht, die het mogelijk maakt verantwoording af te leggen en die de raad in positie brengt om (gevraagde) nieuwe kaders te stellen. Zowel het college, de verbonden partij als de gemeenteraad zelf dienen hierin hun verantwoordelijkheid te nemen. VRAGEN: • •

•

• •

Mening over de informatievoorziening zoals die nu in de regeling staat? Is niet verkeerd, maar zie ook derde bullit. Worden er in jouw raad actief vragen gesteld over VP? Waarom wel / niet? Regelmatig, op het moment dat het gevoel bestaat dat in financiële afspraken wordt getreden (er lijken bijv. reserves te worden opgebouwd, er wordt een strategische wijziging ingezet), of wanneer sprake is van financiële krapte. Op wat voor manieren vind je dat de raad geïnformeerd moet worden over VP? Zoals nu, dus zo ongeveer naar behoefte. Verder is het standaard delen van vergaderstukken AB’s een behoefte die hier erg leeft. Dit loopt heel moeizaam. Informatie = gevoel van grip. Indeling in risicoprofielen? Vindt dit plaats en werkt dit? Gaat al op een redelijk natuurlijke manier, is deels ook politiek oordeel. VP als vast agendapunt in de raad. Kent je gemeente dit en werkt dit? Nog niet, wordt overwogen.

Spelregel 3

Afstemming en aansturing

Gemeenten bundelen de krachten en dragen samen zorg voor integrale aansturing. Zowel ambtelijke als bestuurlijke voorbereiding gebeurt (deels) gezamenlijk met ruimte voor lokale aanvullingen, waarbij één gemeente per verbonden partij de leiding neemt. VRAGEN: 39

• • •

•

Ik ken per GR de verantwoordelijk portefeuillehouder en ambtelijk contactambtenaar In ….. (gemeente; opm. AvA), ja. Ik ben wel / geen voorstander van raadsleden / gemeenten die een GR adopteren. Ik ben daar niet op voorhand voor of tegen Waarom wel / niet? Bij ons ligt het ingewikkeld omdat de mandaatvraag al snel wordt gesteld, en wat gaat dit raadslid dan precies doen. Er is sowieso wel een natuurlijk onderscheid op basis van interesse en deskundigheid. Hierdoor is ‘adoptie’ misschien ook niet zo urgent. Ik denk zelf dat beschikbaarheid van informatie (AB-stukken) op korte termijn belangrijker is. Is afstemming gericht op de wenselijke onderdelen? Dat neem ik aan, ik heb daar niet direct zicht op.

Spelregel 4

Kaderstelling

Jaarlijks in november sturen deelnemers van de verbonden partijen richtlijnen aan de verbonden partij waarop de beleidsmatige en financiële kaders gebaseerd dienen te worden. In deze kaders geeft de gemeenschappelijke regeling op hoofdlijnen de uitgangspunten voor de begroting aan. VRAGEN: • • • •

Ben je tevreden over het proces van het vaststellen van de richtlijnen? Niet ontevreden, zie niet direct aanleiding om dit te veranderen. Ben je tevreden over de verwerking van de richtlijnen in de kaders? Hoe gaat de GR om met de richtlijnen? Volgens mij doen de GR’en hun best om richtlijnen om te zetten in kaders. Tevreden over de termijn 1 februari voor de kaderbrieven (in afwijking van de Wgr)? Ja, geeft ruimte om informatiebijeenkomsten te organiseren. Mogelijke verbeteringen? Nee.

Spelregel 5

Begroting en jaarrekening

De ontwerpbegroting wordt uiterlijk 15 april door de verbonden partij naar de deelnemers gestuurd. De zienswijzen van de deelnemers dienen uiterlijk 1 juli door de verbonden partij te zijn ontvangen. VRAGEN: • •

Bieden de jaarrekening en begroting voor de raad voldoende inzicht in de financiën en de activiteiten van de GR om de kaderstellende / controlerende taak te kunnen uitoefenen? Ja. Ben je tevreden over de termijnen 15 april (toezenden ontwerpbegroting) en 1 juli (indienen zienswijzen)? Ja.

Spelregel 6

Meerjarenbeleidsplan en evaluatie

Vierjaarlijks is de verbonden partij verplicht om een meerjarenbeleidsplan op te stellen. Het meerjarenbeleidsplan, dat bij aanvang van een nieuwe raadsperiode wordt opgesteld, is samen met de jaarrekening de basis om de resultaten van de verbonden partij over een periode van vier jaar te evalueren. VRAGEN: • •

Maken de GR’en meerjarenbeleidsplannen? Er zijn GR’en die dat doen. Wat is de kwaliteit van de meerjarenbeleidsplannen? Goed. 40

•

•

Geeft het meerjarenbeleidsplan een goed instrument om de GR’en te kunnen evalueren? Hangt van de probleemstelling van de evaluatie af, maar kan inderdaad prima hulpmiddel zijn. Ben je tevreden over de wijze van evalueren en de momenten waarop dit plaatsvindt? Kan beter maar blijft ingewikkeld, een aantal GR’en heeft nu eenmaal ook gewoon een duidelijke wettelijke taak. Evalueren om het evalueren heeft geen zin, er moet focus zijn.

Overige opmerkingen? Wat zou je nog willen toevoegen over de nota? De nota is een degelijk stuk, volgens mij hooguit een enkel verbeterpunt, zie 2 punten in 3e bullit bij de 1e algemene vragen. INTERVIEW GRIFFIER 2 ALGEMENE VRAGEN: • • • •

Algemeen oordeel over de nota? Biedt de nota voldoende mogelijkheden voor het geven van sturing aan het houden van grip op verbonden partijen? Wat hebben de actoren naar jouw mening nodig om meer grip te hebben op verbonden partijen? En hoe kan de nota daarbij helpen?

In het algemeen komt de nota op mij erg verambtelijkt over. Ik zou graag een wat meer ‘politieke’ benadering zien. Raadsleden besteden pas aandacht aan een GR als er iets speelt, als er grote risico’s zijn etc. De nota zou een soort basisniveau kunnen neerleggen, een minimumvariant waaraan GR’en moeten voldoen. Deels is de huidige nota daar prima voor, maar dan zou het wat meer to-the-point geformuleerd kunnen worden. Daarnaast kan de nota suggesties neerleggen bij de raden om zelf, op lokaal niveau te bepalen welke GR’en in een specifiek jaar bijzondere aandacht nodig hebben. In die gevallen zal de betreffende raad de directie van de GR ook vragen lokaal toe te lichten wat er speelt. Kern van wat ik vraag is om de raad zo min mogelijk te ‘belasten’ met wat er gebeurt. Er is gekozen voor een GR wat per definitie betekent dat je als raad op afstand bent en dat het college in de positie is te sturen, te signaleren etc. Dan kom ik bij een ander punt: het past niet om in een door de raad vastgestelde nota zaken over contactambtenaren op te nemen. Het is aan de colleges dat in te richten en niet aan de raden. De raden kunnen wel hun griffiers opdragen om een rol te pakken.

Die zou uitgewerkt kunnen worden Spelregel 1 Afspraken tussen gemeenten en verbonden partijen (bij het aangaan van een verbonden partij) Bij het aangaan van een verbonden partij leggen de deelnemers nadrukkelijk vast hoe de informatievoorziening (frequentie, vorm en inhoud) dient te verlopen en welke evaluatiemomenten er zijn. 41

VRAGEN: • •

Welke onderwerpen zouden minimaal moeten worden vastgelegd bij het aangaan van een verbonden partij, respectievelijk uittreding uit een verbonden partij? Wat vind je belangrijke spelregels bij het aangaan / verlaten van een vp?

Ik heb hier geen andere adviezen voor dan zijn opgenomen in de oude nota. Spelregel 2

Informatievoorziening

Er dient een tijdige, juiste en volledige (actieve) informatiestroom op gang te worden gebracht, die het mogelijk maakt verantwoording af te leggen en die de raad in positie brengt om (gevraagde) nieuwe kaders te stellen. Zowel het college, de verbonden partij als de gemeenteraad zelf dienen hierin hun verantwoordelijkheid te nemen. VRAGEN: • • • • •

Mening over de informatievoorziening zoals die nu in de regeling staat? Worden er in jouw raad actief vragen gesteld over VP? Waarom wel / niet? Op wat voor manieren vind je dat de raad geïnformeerd moet worden over VP? Indeling in risicoprofielen? Vindt dit plaats en werkt dit? VP als vast agendapunt in de raad. Kent je gemeente dit en werkt dit?

De informatievoorziening is primair een verantwoordelijkheid van de colleges. Ieder college zal lokaal moeten bepalen of en hoe de eigen raad te informeren. Aandachtspunt daarbij is dat het niet zo kan zijn dat directies van GR’en rechtstreeks de griffie gaan voorzien van informatie. Daarmee is het college buiten spel, wat nooit de bedoeling kan zijn. Vooral van belang is de raden niet onnodig lastig te vallen met voor hen niet-relevante informatie. De raden zijn op afstand en moeten dat ook zijn, totdat … En dát is nu net aan de colleges om te beoordelen. De afspraken kunnen zich beperken tot de reguliere P&C-documenten en de daarbij te hanteren procedures. Overigens daarbij nog een kanttekening dat de periode 15 april tot eind juni wel heel ruim is voor de raden. Wat mij betreft kom je de GR’en tegemoet door uiterlijk medio juni als raden een zienswijze in te dienen zodat de AB’en nog eind juni de begroting kunnen vaststellen. Indeling risicoprofielen is een theoretisch model. Geef enkele parameters waarlangs een raad naar een GR kan kijken en dan is al heel snel in politieke zin te bepalen welke GR een risicoprofiel heeft dat intensievere aandacht wenselijk maakt. Geen vast agendapunt, tenzij het presidium bij aanvang van het kalenderjaar heeft aangegeven dat de GR bijzondere aandacht behoeft. Spelregel 3

Afstemming en aansturing

Gemeenten bundelen de krachten en dragen samen zorg voor integrale aansturing. Zowel ambtelijke als bestuurlijke voorbereiding gebeurt (deels) gezamenlijk met ruimte voor lokale aanvullingen, waarbij één gemeente per verbonden partij de leiding neemt. VRAGEN:

42

• • • •

Ik ken per GR de verantwoordelijk portefeuillehouder en ambtelijk contactambtenaar Ik ben wel / geen voorstander van raadsleden / gemeenten die een GR adopteren. Waarom wel / niet? Is afstemming gericht op de wenselijke onderdelen?

Lokaal is de portefeuilleverdeling bekend. Geen voorstander van adoptiemodel. Bij mij adopteert het college alle GR ‘en, dat is zijn taak en adopteert de hele raad een GR als daar (politieke) aanleiding voor is (risicoprofiel). De reden daarvoor is dat de raad zijn rol op afstand hoort te spelen, de raad een politiek orgaan is en alleen wanneer dat politiek relevant is aandacht moet hebben voor de GR. Bij de laatste vraag is mij onduidelijk wat bedoeld wordt. Spelregel 4

Kaderstelling

Jaarlijks in november sturen deelnemers van de verbonden partijen richtlijnen aan de verbonden partij waarop de beleidsmatige en financiële kaders gebaseerd dienen te worden. In deze kaders geeft de gemeenschappelijke regeling op hoofdlijnen de uitgangspunten voor de begroting aan. VRAGEN: • • • •

Ben je tevreden over het proces van het vaststellen van de richtlijnen? Ben je tevreden over de verwerking van de richtlijnen in de kaders? Hoe gaat de GR om met de richtlijnen? Tevreden over de termijn 1 februari voor de kaderbrieven (in afwijking van de Wgr)? Mogelijke verbeteringen?

Het vaststellen van de richtlijnen is onnodig. Heeft 0 aandacht van de raad, kortom een pro forma actie. Veel relevanter is de raad vooraf te vragen welke GR wat hen betreft onder het vergrootglas moet liggen komend jaar. En daarbij ook aangeven wat dat dan betekent (kan betekenen) en wat dan van het college en van de GR verwacht wordt. Wat mij betreft mogen de Kaderbrieven tezamen met de ontwerp-begroting aangereikt worden. Het levert nu weinig extra op, tenzij de raad heeft bepaald dat een bepaalde GR dat jaar bijzondere aandacht krijgt. Spelregel 5

Begroting en jaarrekening

De ontwerpbegroting wordt uiterlijk 15 april door de verbonden partij naar de deelnemers gestuurd. De zienswijzen van de deelnemers dienen uiterlijk 1 juli door de verbonden partij te zijn ontvangen. VRAGEN: • •

Bieden de jaarrekening en begroting voor de raad voldoende inzicht in de financiën en de activiteiten van de GR om de kaderstellende / controlerende taak te kunnen uitoefenen? Ben je tevreden over de termijnen 15 april (toezenden ontwerpbegroting) en 1 juli (indienen zienswijzen)?

43

In het algemeen denk ik dat de GR’en prima documenten aanreiken. Maar ook hier, het is primair aan de colleges om hier op te monitoren en indien nodig de gemeenteraad op “AAN” te zetten. Over de termijn: 1 juli kan wel naar 15 juni. Het is nu wel heel ruim gemaakt. Spelregel 6

Meerjarenbeleidsplan en evaluatie

Vierjaarlijks is de verbonden partij verplicht om een meerjarenbeleidsplan op te stellen. Het meerjarenbeleidsplan, dat bij aanvang van een nieuwe raadsperiode wordt opgesteld, is samen met de jaarrekening de basis om de resultaten van de verbonden partij over een periode van vier jaar te evalueren. VRAGEN: • • • •

Maken de GR’en meerjarenbeleidsplannen? Wat is de kwaliteit van de meerjarenbeleidsplannen? Geeft het meerjarenbeleidsplan een goed instrument om de GR’en te kunnen evalueren? Ben je tevreden over de wijze van evalueren en de momenten waarop dit plaatsvindt?

Ik kan dat nog niet beoordelen. Heb er geen enkele van gezien. Het principe vind ik overigens verstandig en goed. Overige opmerkingen? Wat zou je nog willen toevoegen over de nota? In algemene zin is mijn boodschap: 1. De raad moet focussen op die samenwerkingen die politiek relevant zijn op dat moment. 2. Raad en college zouden zich strak aan de duale rollen kunnen houden, wat de positie van de raad meer afstand plaatst. Dat vraagt alertheid van het college. INTERVIEW GRIFFIER 3 ALGEMENE VRAGEN: • •

•

Algemeen oordeel over de nota? Prima werkbaar als basis. Zo wordt die ook gebruikt Biedt de nota voldoende mogelijkheden voor het geven van sturing aan het houden van grip op verbonden partijen? Op zich wel, maar vraagt ook goede coördinatie binnen de gemeentelijke organisatie Wat hebben de actoren naar jouw mening nodig om meer grip te hebben op verbonden partijen? Betere regionale afstemming tussen raden. Wellicht zou dat kunnen vooral bij de grotere organisaties. We hebben niet zo lang geleden de ervaring gehad dat, ik meen bij de belastingsamenwerking, dat we door de samenwerking als het ware uit elkaar werden gespeeld, met de opmerking “maar de meerderheid heeft al ingestemd” . Later bleek, toen wij onze opmerking met anderen deelden, ook die gemeenten (achteraf) aangaven dat zij die opmerking deelden (betrof in deze kwestie een “zal” versus “kan” bepaling. 44

•

En hoe kan de nota daarbij helpen?

wellicht kan gedacht worden een aparte nota of handreiking inzake werkwijze procesafspraken college, raad regio worden opgesteld Spelregel 1 Afspraken tussen gemeenten en verbonden partijen (bij het aangaan van een verbonden partij) Bij het aangaan van een verbonden partij leggen de deelnemers nadrukkelijk vast hoe de informatievoorziening (frequentie, vorm en inhoud) dient te verlopen en welke evaluatiemomenten er zijn. VRAGEN: •

Welke onderwerpen zouden minimaal moeten worden vastgelegd bij het aangaan van een verbonden partij, respectievelijk uittreding uit een verbonden partij? evaluatie, procesafspraken uittredingsmogelijkheden (zeker als het om een nieuwe samenwerking gaat. Voorkomen moet worden dat je je als gemeente, na enige tijd merkt dat het gedachte effect en meerwaarde toch niet zo werkt.

•

Wat vind je belangrijke spelregels bij het aangaan / verlaten van een vp? overgangsbepaling onderbouwing motivatie van uittreden

Spelregel 2

Informatievoorziening

Er dient een tijdige, juiste en volledige (actieve) informatiestroom op gang te worden gebracht, die het mogelijk maakt verantwoording af te leggen en die de raad in positie brengt om (gevraagde) nieuwe kaders te stellen. Zowel het college, de verbonden partij als de gemeenteraad zelf dienen hierin hun verantwoordelijkheid te nemen. VRAGEN: • •

•

Mening over de informatievoorziening zoals die nu in de regeling staat? Worden er in jouw raad actief vragen gesteld over VP? Waarom wel / niet? ja die worden wel gesteld, maar er is ook vaak miscommunicatie daarover, als er politiek gezien iets opdoet. Belangrijk is dat we goed waarom we de samenwerking zijn aangegaan, wat is het doel etc. Feitelijk onze (jaarlijkse) factsheet, jaarlijks steeds wordt geëvalueerd en aangegeven of er wijzigingen aanpassingen nodig zijn in het “Waarom” en zijn de veranderingen geweest in het takenveld. Op wat voor manieren vind je dat de raad geïnformeerd moet worden over VP? Zo veel mogelijk via hoofdlijnen, factsheets en dan specifiek over hetgeen waar de raad over gaat. Daarnaast, waarop kan de raad het college controleren / aangesproken mbt de rol die het college, als uitvoeringsorgaan van de raad binnen de regeling uitvoert. Belangrijk input voor raadslede zijn feiten, cijfers en goede inzichten in maatschappelijk effecten en de gemaakte afspraken vanuit de meegegeven richtlijnen. 45

• •

Indeling in risicoprofielen? Vindt dit plaats en werkt dit? mij onbekend VP als vast agendapunt in de raad. Kent je gemeente dit en werkt dit?

wij hebben een vaste jaarlijkse vergadering in verband met jaarrekening en begroting. Daarin wordt gebruik gemaakt, en dat werkt, van factsheets per verbonden partij. Dat wordt steeds beter. Daarnaast in beginsel twee keer per jaar, een (informerende) bijeenkomst over samenwerkingsverbanden. Dit los van sommige individuele bijeenkomsten over een specifieke kwestie van een samenwerking. Die 2 x per jaar is iets wat nog niet echt lekker loopt. Spelregel 3

Afstemming en aansturing

Gemeenten bundelen de krachten en dragen samen zorg voor integrale aansturing. Zowel ambtelijke als bestuurlijke voorbereiding gebeurt (deels) gezamenlijk met ruimte voor lokale aanvullingen, waarbij één gemeente per verbonden partij de leiding neemt. VRAGEN: • • • • • • •

Ik ken per GR de verantwoordelijk portefeuillehouder en ambtelijk contactambtenaar persoonlijk moet ik het opzoeken, maar is bij ons bekend Ik ben wel / geen voorstander van raadsleden / gemeenten die een GR adopteren. Ik ben voorstander, maar dan wel met een set basisvragen waar zijn (met de ambtelijke dienst en poho) werken Waarom wel / niet? Betrokkenheid, ook verbinding zoeken met (buur)gemeenten binnen de regio. Ook om de kwaliteit van het raadswerk van de totale raad te verbeteren Is afstemming gericht op de wenselijke onderdelen? wellicht kan gedacht worden een aparte nota of handreiking inzake werkwijze procesafspraken college, raad regio worden opgesteld (zoals bij vraag 1 aangegeven)

Spelregel 4

Kaderstelling

Jaarlijks in november sturen deelnemers van de verbonden partijen richtlijnen aan de verbonden partij waarop de beleidsmatige en financiële kaders gebaseerd dienen te worden. In deze kaders geeft de gemeenschappelijke regeling op hoofdlijnen de uitgangspunten voor de begroting aan. VRAGEN: •

•

•

Ben je tevreden over het proces van het vaststellen van de richtlijnen? in beginsel wel, alleen intern binnen de gemeente mag nog wat scherper gestuurd worden op het belang ervan. Gaat wel steeds beter. De proces-sheet die de griffiers gebruiken bij regionale bijeenkomsten zou wellicht iets verder uitgeschreven in de nota opgenomen kunnen worden. Ben je tevreden over de verwerking van de richtlijnen in de kaders? Hoe gaat de GR om met de richtlijnen? Eerlijk gezegd heb ik daar géén mening over. Wel zijn sommige VP’s wel erg eigenzinnig in de verwerking en de communicatie daaromtrent Tevreden over de termijn 1 februari voor de kaderbrieven (in afwijking van de Wgr)? op zich prima 46

•

Mogelijke verbeteringen? (zie bij eerste puntje)

Spelregel 5

Begroting en jaarrekening

De ontwerpbegroting wordt uiterlijk 15 april door de verbonden partij naar de deelnemers gestuurd. De zienswijzen van de deelnemers dienen uiterlijk 1 juli door de verbonden partij te zijn ontvangen. VRAGEN: • •

Bieden de jaarrekening en begroting voor de raad voldoende inzicht in de financiën en de activiteiten van de GR om de kaderstellende / controlerende taak te kunnen uitoefenen? Ben je tevreden over de termijnen 15 april (toezenden ontwerpbegroting) en 1 juli (indienen zienswijzen)? In algemeenheid werkt het wel, wel belangrijk dat de samenwerking met de ambtelijke organisatie goed verloopt (en ook de ambtelijke afstemming tussen de gemeenten). Aandachtspunt is wel de vroege zomervakantie. Echter tot nu toe steeds redelijk goed praktisch opgelost.

Spelregel 6

Meerjarenbeleidsplan en evaluatie

Vierjaarlijks is de verbonden partij verplicht om een meerjarenbeleidsplan op te stellen. Het meerjarenbeleidsplan, dat bij aanvang van een nieuwe raadsperiode wordt opgesteld, is samen met de jaarrekening de basis om de resultaten van de verbonden partij over een periode van vier jaar te evalueren. VRAGEN: • • • •

Maken de GR’en meerjarenbeleidsplannen? Wat is de kwaliteit van de meerjarenbeleidsplannen? Geeft het meerjarenbeleidsplan een goed instrument om de GR’en te kunnen evalueren? Ben je tevreden over de wijze van evalueren en de momenten waarop dit plaatsvindt?

Ik heb hier inhoudelijk te weinig beeld. Hopelijk komt dit uit de evaluatie van de adjudanten beter naar voren. Overige opmerkingen? Wat zou je nog willen toevoegen over de nota? Ik denk dat het een goede nota is. Naar mijn persoonlijke ervaring is het wel een nota die vooral in leven blijft en nageleefd wordt en de aandacht heeft van de griffiers. Zou er voor willen pleiten dat het wat breder gedragen wordt als gemeentelijke driehoek. Dit kan ook al door meer verbinding te organiseren met de ambtelijke organisaties via de adjudanten. Echter dat zal per gemeente anders zijn. De afgelopen 5 jaar zijn er zeker in dit proces goede stappen gezet. INTERVIEW GRIFFIER 4

47

ALGEMENE VRAGEN: •

Algemeen oordeel over de nota? Ik vond en vind het nog steeds een prima nota

•

Biedt de nota voldoende mogelijkheden voor het geven van sturing aan het houden van grip op verbonden partijen? Volgens mij zeer zeker, mits men deze maar goed toepast.

•

Wat hebben de actoren naar jouw mening nodig om meer grip te hebben op verbonden partijen? In de eerste plaats ben en blijf ik van mening dat het afsprakenkader een plek behoort e krijgen in de regelingen zelf. Daarmee dwing je het nakomen van afspraken beter af. Verder zouden raden en raadsleden gewoon meer tijd en aandacht aan dit onderwerp moeten besteden. Dat kan door het werk te verdelen en er op te vertrouwen dat adoptanten ook los van politieke inzichten in staat zijn neutraal te rapporteren

En hoe kan de nota daarbij helpen? De nota kan daar niet bij helpen. Het is een zaak van gebruik maken van de bestaande instrumenten. Spelregel 1 Afspraken tussen gemeenten en verbonden partijen (bij het aangaan van een verbonden partij) Bij het aangaan van een verbonden partij leggen de deelnemers nadrukkelijk vast hoe de informatievoorziening (frequentie, vorm en inhoud) dient te verlopen en welke evaluatiemomenten er zijn. VRAGEN: • Welke onderwerpen zouden minimaal moeten worden vastgelegd bij het aangaan van een verbonden partij, respectievelijk uittreding uit een verbonden partij? • Wat vind je belangrijke spelregels bij het aangaan / verlaten van een vp? Geen oordeel, alles staat in de GR zelf en in de spelregels. Spelregel 2

Informatievoorziening

Er dient een tijdige, juiste en volledige (actieve) informatiestroom op gang te worden gebracht, die het mogelijk maakt verantwoording af te leggen en die de raad in positie brengt om (gevraagde) nieuwe kaders te stellen. Zowel het college, de verbonden partij als de gemeenteraad zelf dienen hierin hun verantwoordelijkheid te nemen. VRAGEN: •

Mening over de informatievoorziening zoals die nu in de regeling staat? het is primair aan de vertegenwoordiging in het AB om er voor te zorgen dat de raad wordt geïnformeerd. Als dit niet voldoende gebeurd is het primair aan de raad om het betreffende bestuurslid daar op te wijzen.

•

Worden er in jouw raad actief vragen gesteld over VP? Waarom wel / niet?

48

Zelden. Alleen als er iets gebeurt waar raadsleden op worden aangesproken, bijvoorbeeld als de Veiligheidsregio een voertuig wil verplaatsen in het kader van het spreidings- en dekkingsplan, of als de Omgevingsdienst te streng, dan wel niet streng genoeg handhaaft. •

Op wat voor manieren vind je dat de raad geïnformeerd moet worden over VP? Het kan het bestuur helpen als de betreffende verbonden partij met en periodieke nieuwsbrief de raden informeert, bijvoorbeeld naar aanleiding van een gehouden bestuursvergadering. Verder is het goed als een VP er voor zorgt dat de raden over de vergaderagenda’s worden geïnformeerd. Dat kan bijvoorbeeld door het versturen van een link naar agenda met de stukken.

•

Indeling in risicoprofielen? Vindt dit plaats en werkt dit? Dit heeft een aantal jaren geleden plaatsgevonden, maar het heeft niet echt gewerkt, omdat er onvoldoende op is gestuurd en omdat de raad er zelf evenmin op heeft geacteerd.

•

VP als vast agendapunt in de raad. Kent je gemeente dit en werkt dit? In …. (gemeente) is het een vast agendapunt bij de commissievergaderingen. Het werkt enigszins, indien portefeuillehouders er door plaatsing van de bestuursagenda’s aan worden herinnerd.’

Spelregel 3

Afstemming en aansturing

Gemeenten bundelen de krachten en dragen samen zorg voor integrale aansturing. Zowel ambtelijke als bestuurlijke voorbereiding gebeurt (deels) gezamenlijk met ruimte voor lokale aanvullingen, waarbij één gemeente per verbonden partij de leiding neemt. VRAGEN: •

Ik ken per GR de verantwoordelijk portefeuillehouder en ambtelijk contactambtenaar Binnen ….. (gemeente….. opm. AvA) zijn de portefeuillehouders is in de portefeuilleverdeling meegenomen wie in welk bestuur acteert. Ook zijn de meeste contactambtenaren bij de griffie bekend.

•

Ik ben wel / geen voorstander van raadsleden / gemeenten die een GR adopteren. Ik ben persoonlijk voorstander van het adoptiemodel.

•

Waarom wel / niet? Het zorgt voor een werkverdeling binnen de raad en zorgt er voor dat raadsleden zich enigszins verantwoordelijk voelen voor een verbonden partij. Het is wel zaak dat deze raadsleden onafhankelijk van het college de raad over actuele ontwikkelingen informeren. Adoptanten spelen vooral een rol bij het opstellen van de richtlijnen, de kaderbrieven, de begroting, de afwikkeling van zienswijzen en het toetsen van de jaarstukken.

•

Is afstemming gericht op de wenselijke onderdelen? Deze vraag snap ik niet

49

Spelregel 4

Kaderstelling

Jaarlijks in november sturen deelnemers van de verbonden partijen richtlijnen aan de verbonden partij waarop de beleidsmatige en financiële kaders gebaseerd dienen te worden. In deze kaders geeft de gemeenschappelijke regeling op hoofdlijnen de uitgangspunten voor de begroting aan. VRAGEN: •

Ben je tevreden over het proces van het vaststellen van de richtlijnen? Ambtelijk verloopt dat volgens mij prima. Bestuurlijk krijgt dit onderdeel veel te weinig aandacht. De …… (gemeente) raadsleden hebben niet in de gaten dat dit het moment is van kaderstelling. Het wordt gezien als het speeltje van ambtenaren. Hier zou een rol kunnen zitten van adoptanten die samen met de contactambtenaar en de portefeuillehouder op zou kunnen trekken. Ik vind dat de richtlijnen apart behandeld moeten worden en niet in de begroting verstopt moeten worden. Dan krijgen ze helemaal geen aandacht.

•

Ben je tevreden over de verwerking van de richtlijnen in de kaders? Hoe gaat de GR om met de richtlijnen? In zijn algemeenheid wijken verbonden partijen zelden niet onderbouwd van deze kaders af. Maar het zijn de portefeuillehouders die hier vooral op behoren te letten.

•

Tevreden over de termijn 1 februari voor de kaderbrieven (in afwijking van de Wgr)? Het mag eerder. Ik neem aan dat de VP-en al eerder met hun begrotingskaders bezig zijn.

•

Mogelijke verbeteringen? Het is goed om bij de richtlijnen goed te kijken naar het type verbonden partij. Een Verbonden partij die voornamelijk personeelslasten kent, vraagt een andere benadering dan een VP die naar verhouding veel materiele kosten kent.

Spelregel 5

Begroting en jaarrekening

De ontwerpbegroting wordt uiterlijk 15 april door de verbonden partij naar de deelnemers gestuurd. De zienswijzen van de deelnemers dienen uiterlijk 1 juli door de verbonden partij te zijn ontvangen. VRAGEN: •

Bieden de jaarrekening en begroting voor de raad voldoende inzicht in de financiën en de activiteiten van de GR om de kaderstellende / controlerende taak te kunnen uitoefenen? Voorop gesteld dat de jaarrekening in …. (gemeente) nauwelijks bestuurlijke aandacht krijgt. Dat zou met een adoptiesysteem verbetert kunnen worden. De controlerende taak van de raad wordt amper vorm gegeven. Verder is het zeer de vraag in hoeverre de raden zicht hebben op de financiën of de activiteiten van verbonden partijen.

•

Ben je tevreden over de termijnen 15 april (toezenden ontwerpbegroting) en 1 juli (indienen zienswijzen)? Die zijn prima 50

Spelregel 6

Meerjarenbeleidsplan en evaluatie

Vierjaarlijks is de verbonden partij verplicht om een meerjarenbeleidsplan op te stellen. Het meerjarenbeleidsplan, dat bij aanvang van een nieuwe raadsperiode wordt opgesteld, is samen met de jaarrekening de basis om de resultaten van de verbonden partij over een periode van vier jaar te evalueren. VRAGEN: •

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://gemeenteraad.halderberge.nl/api/v1/meetings/487/documents/14722