1. Jaarverslag & Jaarrekening 2023 DEFINITIEF.pdf

1.4.2 Wat willen we bereiken (speerpunten)? Versterken van Halderberge als woongemeente met een ligging in een goed bereikbare, veelzijdige, groene en landelijke omgeving en een aantrekkelijk en levendig buitengebied. We zetten in op variatie in en de kwaliteit van de woningvoorraad. Op deze manier voorzien we in de woonwens van (toekomstige) Halderbergenaren. We voeren het beleid uit van het project Vitaal buitenbied. We voegen kwaliteit toe aan de woonomgeving met natuur en landschapsverbetering. We nodigen iedereen uit om met goede initiatieven te komen om de leefomgeving mooier en beter te maken. Deze initiatieven moeten passen binnen de Omgevingsvisie en bijdragen aan de waarden en opgaven die daarin staan. De Omgevingswet wordt ingevoerd en biedt ruimte voor initiatief. De Omgevingswet maakt de uitgangspunten inzichtelijker, voorspelbaarder en makkelijker voor ondernemers en inwoners. Er is meer ruimte voor lokaal maatwerk. De wet biedt kansen voor innovatie, creativiteit en experimenten. Energietransitie. We geven invulling aan de doelstelling Energieneutraal wonen in 2050. We willen zoveel mogelijk af van aardgas en zetten daarbij ook in op het informeren en meenemen van onze inwoners om te verduurzamen. Daarnaast werken we samen aan een mix van duurzame bronnen van energie.

Dat doen we samen met andere overheden, gemeenten, organisaties, inwoners, ondernemers en ontwikkelaars. We zetten in op afvalscheiding en informatievoorziening. Versterken van het vestigings- en ondernemingsklomaat op de bestaande bedrijventerreinen. We werken vanuit een betrokken, actieve en klantgerichte houding aan het versterken, moderniseren en verduurzamen van de bedrijventerreinen. We investeren op de bedrijventerreinen in de openbare ruimte en in de relatie met de ondernemers. Ook jagen we herontwikkelingen van langdurig leegstaande panden aan. Halderberge staat en gaat voor economische groei We helpen ondernemers zoveel mogelijk bij het realiseren van hun doelstellingen ter versterking van de economie en werkgelegenheid.

33

Versterken van het vestigings- en ondernemingsklimaat op de lokale bedrijventerreinen Halderberge heeft een betrokken, actieve en klantgerichte verbinding met het bedrijfsleven. We ondersteunen eigenaren en bedrijven van verouderde bedrijventerreinen om te komen tot aantrekkelijke, moderne en duurzame terreinen. Levendige, compacte en aantrekkelijke kernwinkelgebieden. We werken aan het vergroten van de aantrekkelijkheid van de drie grote kernwinkelgebieden in Oud Gastel, Oudenbosch en Hoeven. Dit doen we samen met de ondernemersverenigingen, vastgoedeigenaren en ontwikkelaars. We verbeteren de inrichting van de openbare ruimte en faciliteren ruimtelijke ontwikkelingen die bijdragen aan het wegwerken van leegstand en de ontwikkeling naar een compacter winkelhart. Daarnaast ondersteunen we bij de totstandkoming van een aantrekkelijk evenementenaanbod. Het versterken en promoten van al dat Halderberge op toeristisch-recreatief gebied te bieden heeft. De toeristisch-recreatieve sector draagt sterk bij aan de leefbaarheid en (economische) ontwikkeling in de gemeente. Vanuit een sterk georganiseerde sector werken we verder aan het versterken van het dag- en verblijfsaanbod en het vergroten van de bekendheid van alles wat Halderberge biedt. Samen werken aan economische groei. Vanuit een actieve samenwerking met en tussen ondernemers en het onderwijs werken we samen aan de economische groei.

De Economische Samenwerking Halderberge (ESH) – de opvolger van de Economische Koepel Halderberge (EKH) - wordt ingericht en geeft gevraagd en ongevraagd advies aan de gemeente en jaagt economische projecten aan. Ook jagen we de samenwerking tussen ondernemers op de lokale bedrijventerreinen aan met als doel het versterken van hun economische groei. Verder kijken we met een ja, mits houding naar initiatieven en jagen die waar gewenst actief aan. 1.4.3 Wat doen we al? Huidig beleid (wat voortgezet wordt):

• Omgevingsvisie Halderberge 2025 • Woonvisie Halderberge 2021-2025 • Kaderafspraken prestatieafspraken 2021-2025 • Woningbouwprogramma 2018-2028 • Regionale Energie Strategie West-Brabant • Beleidsplan Energietransitie Halderberge 2019-2022 • Toetsingskader humaan verblijf Arbeidsmigranten • Gebiedsvisie recreatiecluster Hoeven (2021) • Eerste herzieningsbestemmingsplan Buitengebied • Afvalbeleid gemeente Halderberge 2019-2022 • Economische visienota Halderberge 2021-2025 • Actiekaart kernwinkelgebieden (2019 en 2020) • Actiekaart bedrijventerreinen 2020 • VAB-parapluplan (2023) • Visie Waterrecreatie 2023 Reguliere werkzaamheden De huidige werkzaamheden binnen dit programma zijn voor Ruimtelijke Ontwikkeling onder andere het begeleiden van planologische procedures en het behandelen van omgevingsvergunningen. We doen dit samen met inwoners, ondernemers, andere overheden en partners. Voor Economische ontwikkeling zijn de reguliere werkzaamheden binnen dit programma het uitvoeren van de economische visie, visie waterrecreatie en de actiekaarten kernwinkelgebieden en bedrijventerreinen. Samen met Visit Halderberge werken we aan het promoten en versterken van het toeristisch-recreatief aanbod. Daarnaast onderhouden we het contact met ondernemers, ondernemersverenigingen, de regio en andere overheden en overige samenwerkingspartners.

34

1.4.4 Beleidsindicatoren Lokale indicatoren Gezien het grote aantal speerpunten binnen dit programma, is er voor gekozen om voor dit programma af te wijken van het uitgangspunt van maximaal 3 indicatoren per programma. Voor dit programma worden voor zowel ruimtelijke ontwikkelingen als economische ontwikkelingen maximaal 3 indicatoren opgenomen. Ruimtelijke ontwikkelingen In de periode tot en met 2028 worden er circa 1.000 woningen gerealiseerd. Bron: Gemeente Halderberge Jaar

Halderberge

2023

52

2024

393

2025

258

2026

498

2027

73

Toelichting: We voegen voldoende woningen voor doorstromers (versneld) toe aan de woningvoorraad. We geven hierbij prioriteit aan eigen woningbouwlocaties. Maximaal 100 kg ingezameld (grof) huishoudelijk restafval per inwoner per jaar in 2026. Bron: Saver Jaar

Halderberge

2018

183

2020

161

2021

137

2022

130

2023

133

Economische ontwikkelingen Versterken van het vestigings- en ondernemingsklimaat op de bestaande bedrijventerreinen. Bron: Ondernemerspeil Jaar

Halderberge

2018

6,05

2020

6,73

2022

Geen ondernemerspeiling vanwege de effecten van de coronacrisis.

2023

nnb

35

Halderberge als (inter-)nationale toeristische trekpleister gebaseerd op het aantal dagtoeristen. Bron: Cijfers belangrijke toeristische trekkers Jaar

Halderberge

2019

110.000

2020

nnb

2021

nnb

2022

105.000

2023

nnb

Toelichting: Toeristische trekkers zijn o.a. Basiliek, Zouavenmuseum, Vliegend Museum Seppe, Sterrenwacht, Natuurhistorisch en Volkenkundig museum, Mastboomhuis, Splesj. Nadeel is dat Splesj tot nu toe nog geen cijfers heeft willen geven). Vanwege de coronacrisis zijn er geen cijfers over de jaren 2020 en 2021 opgenomen aangezien deze geen reëel beeld geven van de ontwikkeling van het aantal dagtoeristen. BBV-indicatoren De onderstaande verplichte indicatoren vallen onder het programma Ruimtelijke en economische ontwikkelingen (bron: www.waarstaatjegemeente.nl; d.d. 5 maart 2024). Indicator Functiemenging1

Vestigingen (van bedrijven)2

2020

2021

2022

Halderberge

46,6%

46,8%

47,7%

Vergelijkbare gemeenten

49,7%

49,7%

50,2%

Halderberge

152,2

157,3

161,9

153

158,8

167,6

Halderberge

146,0

140,0

129,0

Vergelijkbare gemeenten

138,0

133,0

120,0

Halderberge

68,1%

64,7%

?

?

Halderberge

263,0

281,0

302,0

339,0

Vergelijkbare gemeenten

267,0

285,0

313,0

362,0

Halderberge

7,8

5,8

7,1

Vergelijkbare gemeenten

8,7

8,1

8,3

Halderberge

77,8%

78,0%

77,8%

78,0%

Vergelijkbare gemeenten

78,4%

78,5%

79,0%

79,1%

Halderberge

661,0

679,0

761,0

776,0

Vergelijkbare gemeenten

720,0

?

867,0

Halderberge

769,0

877,0

900,0

Vergelijkbare gemeenten Omvang huishoudelijk restafval3

Hernieuwbare elektriciteit4

Vergelijkbare gemeenten Gemiddelde WOZ waarde5

Nieuw gebouwde woningen6

Demografische druk7

Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden8 Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden9

36

? 787,0

2023

Indicator

2020 Vergelijkbare gemeenten

797,0

2021

2022

?

2023 ?

949,0

1 De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. 2 Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. 3 Aantal kilo’s niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval per inwoner. 4 Percentage hernieuwbare elektriciteit. 5 De gemiddelde WOZ waarde van woningen (x € 1.000). 6 Aantal nieuwbouwwoningen per 1.000 woningen. 7 Som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20-65 jaar. 8 Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een eenpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. 9 Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.

1.4.5 Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Doelstelling

Activiteiten 2023

Wat is er bereikt in 2023?

Versterken van Halderberge als woongemeente die ligt in een goed bereikbare, veelzijdige, groene en landelijke omgeving, met een aantrekkelijk en levendig buitengebied.

We realiseren circa 1.000 woningen in de periode tot en met 2028. We voegen voldoende woningen voor doorstromers (versneld) toe aan de woningvoorraad. We geven hierbij prioriteit aan eigen woningbouwlocaties Om deze hoeveelheid woningen te kunnen realiseren, zullen we het werkproces en de inhoud van de woningbouwprogrammering in kaart brengen, coördineren op basis van afspraken in regionale investeringsagenda en optimaliseren. Hiermee ontstaat meer en eerder duidelijkheid richting ontwikkelaars, professionele beleggers en de woningcorporatie.

Begin 2023 is de regionale woondeal ondertekend, in deze woondeal worden onder andere afspraken gemaakt over minimale woningaantallen, deze aantallen sluiten aan bij de ambitie om tot en met 2028 1000 woningen te realiseren. Daarnaast wordt in regionaal verband gewerkt aan een verstedelijkingsstrategie (RIA), hierin zijn ook voldoende woningaantallen opgenomen om aan de ambitie te voldoen. We hebben een woningbouwmonitor aangeschaft (Shintolabs), dit maakt onderdeel uit van een pilot data gedreven werken en draagt bij aan het verbeteren van het proces van de monitoring woningbouwprogramma. Op dit moment wordt samen met Woonkwartier gewerkt aan het maken van procesafspraken rondom de intake en uitvoering van projecten vanuit de woondealafspraken.

We streven naar minimaal 25% (Collectief) particulier opdrachtgeverschap en bijzondere woonvormen bij nieuwbouwplannen.

In gemeentelijke woningbouwprojecten (Groene Vaart, Havendijk Kom Noord) is hier aandacht aan gegeven. We zien vanuit de woningmarkt dat CPO niet voor alle type woningen de gewenste woonvorm is. CPO rijwoningen in Groene Vaart verloopt goed, CPO twee-kappers blijkt lastiger. In Groene Vaart wordt een service-flat gerealiseerd (bijzondere woonvorm). In woningbouwplannen wordt vanuit Woondeal actiever geadviseerd/ gestuurd op betaalbaarheid en passendheid voor doelgroepen.

37

Doelstelling

38

Activiteiten 2023

Wat is er bereikt in 2023?

We zorgen voor voldoende toevoegingen voor starters en zoeken naar mogelijkheden om deze woningen beschikbaar te houden voor deze doelgroep. Dit doen we onder andere door het herzien van de startersverordening.

Het toevoegen van betaalbare woningen (bereikbaar voor starters) is één van de uitgangspunten van de woondealafspraken. Bij nieuwe woningbouwontwikkelingen wordt geadviseerd 2/3 betaalbare woningen toe te voegen. De starterslening is herijkt.

We voeren een woonzorganalyse uit en stellen een woonzorgvisie op, in samenwerking met maatschappelijke partners. Als dat nodig is dan realiseren we extra doorstroomlocaties.

De woonzorganalyse is in 2023 opgeleverd. De woonzorganalyse vormt de basis voor de woonzorgvisie die in 2024 ter vaststelling naar de gemeenteraad wordt gebracht

We herijken de starterslening.

De starterslening is herijkt. Op 16 februari 2023 is de Startersverordening aangepast vastgesteld door de gemeenteraad.

We vertegenwoordigen actief de gemeentelijke belangen in regionale en grotere ontwikkelingen (bijvoorbeeld RIA, 380kV, spoor). Een voorbeeld is hier verder het samenwerken met de stedelijke regio WestBrabant West aan aanvullende verstedelijkingsafspraken. Samen met de provinciale prognoses vernieuwen we het woningbouwprogramma in 2024.

Hieraan geven we invulling door actieve deelname aan overleggen en werkgroepen.

We onderzoeken de schaarste op de woningmarkt en vertalen de uitkomst indien mogelijk in aanvullend beleid.

Het schaarsteonderzoek en aanvullend schaarsteonderzoek zijn in 2023 uitgevoerd. Resultaten zijn gedeeld en gepresenteerd aan de gemeenteraad.

We actualiseren het beleid voor ruimtevoor-ruimte woningen.

Eind 2023 is een start gemaakt met het actualiseren van het ruimte voor ruimte beleid. De huidige ontwikkelmogelijkheden zijn geïnventariseerd en de volgende stap is het onderzoeken of er extra ruimte of juist minder ruimte moet worden geboden. De verwachting is dat voor de zomer 2024 een inhoudelijk voorstel hieromtrent aan de raad kan worden voorgelegd, waarbij tevens een voorstel voor de bestedingsdoelen van de ruimte voor ruimte gelden zal zijn opgenomen.

We sturen aan op centrale huisvesting van arbeidsmigranten op een locatie die buiten de dorpskernen ligt.

In 2023 is een vergunningaanvraag voor centrale huisvesting van arbeidsmigranten ingediend voor een locatie buiten de dorpskernen.

We werken samen met de wooncorporatie aan de verbetering van de leefbaarheid (ook op het gebied van veiligheid) in de wijken. We werken aan een pilot wijkaanpak.

Dit is een voortdurende afspraak. De pilot wijkaanpak wordt in 2204 opgepakt voor 1 wijk in Halderberge.

Doelstelling

Activiteiten 2023

Wat is er bereikt in 2023?

We nodigen iedereen uit om met goede initiatieven te komen om de leefomgeving mooier en beter te maken.

Nieuwe ontwikkelingen worden getoetst aan wenselijkheid. We geven daarbij prioriteit aan initiatieven die het meest aansluiten op of bijdragen aan de speerpunten genoemd in de omgevingsvisie.

Initiatieven worden in de intaketafel getoetst aan de Omgevingsvisie.

Initiatiefnemers betrekken inwoners en ondernemers bij hun plannen. Als gemeente de initiatiefnemer is gebeurt dit ook.

We dragen uit en stimuleren de omgevingsdialoog bij initiatieven. En werken conform Participatieplicht en de Nota Overheids- en Burgerparticipatie.

We ontwikkelen de nieuwe vaardigheden van medewerkers door en passen deze toe in de (nieuwe) werkende processen.

Medewerkers die werken binnen de fysieke leefomgeving hebben in 2023 gerichte cursussen/webinars over de Ow gevolgd. Vooral via de intaketafel is ingezet op de andere manier van werken en denken (incl. via evaluaties). Ook worden medewerkers via het opstellen van het (tranisitieplan om te komen tot een) omgevingsplan al doende meegenomen in het opdoen van kennis en de nieuwe manier van werken en denken. Dit wordt in 2024 doorgezet.

We bepalen de uitgangspunten voor het opstellen van het omgevingsplan en werken gebiedsgericht aan de eerste aanpassingen van het omgevingsplan in regionaal verband.

Om dit mogelijk te maken is gewerkt aan een transitieplan en het opstellen van het casco voor het Omgevingsplan. In het transitieplan worden de stappen bepaald die we moeten nemen om te komen tot een Omgevingsplan en te zorgen dat in de tussentijd initiatieven kunnen worden gerealiseerd.

Transitievisie: We stellen de eerste wijkverkenningen op om in 2050 het doel van een aardgasvrije gemeente te kunnen bereiken.

In 2023 is het eerste verdiepende technische onderzoek gestart. Met de resultaten zal in 2024 verder worden ingezet op participatie van de wijk.

We ondersteunen initiatieven voor alternatieve manieren van energie opwek voor eigen gebruik in het buitengebied.

Er zijn geen initiatieven gemeld waarbij dit een rol speelt.

Nationaal Isolatieprogramma: We gaan door met het informeren en activeren van inwoners over het isoleren van hun woning.

In 2023 is een subsidie aangevraagd en toegekend waarmee de komende jaren inwoners ondersteund kunnen worden om hun woningen te isoleren.

Duurzaamheidslening: We onderzoeken de mogelijkheid voor een duurzaamheidslening die voor alle inwoners toegankelijk is en kijken daarbij ook of sportverenigingen hierbij betrokken kunnen worden.

In juni is door de Raad de stimuleringslening duurzaamheid vastgesteld. Over heel 2023 zijn er 6 aanvragen gedaan. Deze aanvragen zijn allemaal particulier. Er zal begin 2024 worden ingezet om met communicatie ook verenigingen/stichtingen te attenderen op de lening.

De Omgevingswet wordt ingevoerd en biedt ruimte voor initiatief.

Energietransitie.

39

Doelstelling

Activiteiten 2023

Wat is er bereikt in 2023?

We zetten in op afvalscheiding en informatievoorziening.

We evalueren het huidige afvalbeleidsplan en gaan daarna een nieuw plan opstellen met aandacht voor de wijze van afvalscheiding en handhaving hierop (zie ook programma 2).

Er wordt gewerkt aan een nieuw afvalplan 2024-2028. In dit plan wordt het voorgaande plan geëvalueerd.

We gaan milieuparkjes versneld ondergronds aanbrengen. Hiervoor wordt een afsprakenkader opgesteld. Hierbij wordt inbreng van omwonenden gevraagd. Het nieuwe budget wat hiervoor beschikbaar is gesteld komt eenmalig ten laste van de begroting 2023 en wordt vanaf 2024 verrekend met de afvalstoffenheffing.

De werkzaamheden voor het ondergronds maken van de milieuparkjes zijn in volle gang. De vooronderzoeken bij de eerste locaties zijn uitgevoerd door Saver. De planning is dat eind 2024 de meeste milieuparkjes ondergronds zijn gemaakt.

De verbinding tussen de verschillende thema’s van het klimaatakkoord (energietransitie, circulaire economie (afval), klimaatadaptatie) opzoeken en uitdragen naar organisatie, ondernemers en inwoners.

In het nieuwe afvalplan worden deze zaken meegenomen.

Verder uitvoering geven aan de actiekaart bedrijventerreinen.

In 2023 is verder ingezet op versterken schoon, heel en veilig op de bedrijventerreinen. Op basis van twee schouwmomenten op de bedrijventerreinen zijn de acties benoemd en waar mogelijk opgepakt. Tevens hebben verschillende (bestuurlijke) werkbezoeken plaatsgevonden en is gewerkt aan het versterken van de samenwerking tussen de ondernemers op de bedrijventerreinen.

Versterken van de verkeersveiligheid op de bedrijventerreinen door onder andere alternatieven voor vrachtwagenparkeren te verkennen en de toegang bedrijventerrein Bosschendijk aan te pakken.

Toegewerkt naar Verkeersbesluit voor bedrijventerrein Bosschendijk, welke medio 2024 wordt vastgesteld.

Uitvoering geven aan de actiekaarten kernwinkelgebieden.

Opstellen en vaststellen Visie Waterrecreatie (met extra aandacht voor de haven van Oudenbosch), Ontwerp en uitvoering herinrichting Jan Gielenplein, keukentafelgesprekken vastgoedeigenaren, Opstellen Verhaal Oudenbosch, Samen met Visit Halderberge organiseren van kennisen netwerkbijeenkomst.

Herinrichting openbare ruimte kernwinkelgebied Oudenbosch in samenhang met herinrichting openbare ruimte religieus erfgoed en visie op het havengebied Oudenbosch.

2023 stond in het teken van de planvorming voor de haven incl. kop van de haven Oudenbosch. Het ontwerp voor de winkelstraat zal tweede helft van 2024 worden opgesteld.

Versterken van het vestigings- en ondernemingsklimaat op de bestaande bedrijventerreinen.

Levendige, compacte en aantrekkelijke kernwinkelgebieden.

40

Doelstelling

Activiteiten 2023

Wat is er bereikt in 2023?

Het versterken en promoten van al dat Halderberge op toeristischrecreatief gebied te bieden heeft.

Verhuizing van het Toeristisch Informatiepunt naar Sint Anna.

De voorbereidingen zijn getroffen en er is gestart met de werkzaamheden. In 2023 is een tijdelijk informatiepunt in de doopkapel van de Basiliek ingericht. Dit tijdelijk informatiepunt wordt goed gevonden door de toerist.

Uitvoeren project religieus erfgoed wat moet leiden tot een duurzame invulling van de locaties. Ook de herinrichting van de openbare ruimte maakt onderdeel uit van dit project.

Inrichtingsplan openbare ruimte VO door college geaccordeerd. Aantal deelgebieden reeds gerealiseerd (Jan Gielenplein, Aloysiushof, parkeerplaatsen Lollestraat en Collegestraat). St. Anna (woningbouw) vastgesteld bestemmingsplan en ingediende omgevingsvergunning (procedure Raad van State loopt). Kapel van St. Anna: Omgevingsvergunning verleend en aannemer geselecteerd. Q4 2023 start renovatie. Kapel St. Louis: Omgevingsvergunning verleend en aannemer geselecteerd. Q3 2023: start renovatie Opstellen haalbaarheidsstudie musea.

Het opstellen van een visie voor de inrichting en het beheer van de jachthavens in de gemeente. Dit doen we samen met de ondernemers en bewoners. Ook wordt de samenhang met de visie voor openbare ruimte religieus erfgoed en visie herinrichting openbare ruimte kernwinkelgebied geborgd.

De visie is april 2023 vastgesteld door de gemeenteraad. 2024-2025 staan in het teken van de uitvoering.

Het versterken en/of terugbrengen van het toeristisch gebruik in de recreatieve verblijfsmogelijkheden binnen de gemeente.

In 2023 is samen met de eigenaren van Villapark Pagnevaart gewerkt aan een plan van aanpak om het park op termijn weer een toekomstbestendige toeristische invulling gegeven. Het is niet gelukt om tot een plan van aanpak te komen wat voldoet aan de voorwaarden van de gemeenten. De gesprekken zijn gestaakt en de handhaving ten aanzien van strijdig gebruik wordt voorbereid.

Samen met de OKH en een vertegenwoordiging van de lokale bedrijventerreinen werken we toe naar een formele samenwerking tussen ondernemers op de bedrijventerreinen. De thema’s veiligheid, duurzaamheid en collectieve inkoop staat daarbij centraal.

De eerste projecten binnen de samenwerking op en tussen de bedrijventerreinen zijn in uitvoering. Hierbij gaat het onder andere om het Keurmerk Veilig Ondernemen, vrachtwagenparkeren en camerabewaking.

Samen werken aan economische groei.

41

Doelstelling

Activiteiten 2023

Wat is er bereikt in 2023?

Continu monitoren van subsidiemogelijkheden bij het Rijk en de provincie Noord-Brabant. Bij kansrijke uitvraag aanvraag indienen samen met betrokken partijen.

De subsidiemogelijkheden worden gemonitord. Inmiddels heeft Visit Halderberge in samenwerking met de gemeente een subsidie ontvangen voor vernieuwen van het Parelpad. Verder is een subsidieaanvraag bij het Rijk voor het centrum van Oudenbosch in voorbereiding.

De resultaten uit de ondernemerspeiling (2023) meenemen in een plan van aanpak voor het verbeteren van de dienstverlening voor ondernemers. Hier wordt de bereikbaarheid (fysiek, telefonisch en digitaal) en het stroomlijnen van procedures in meegenomen.

In 2023 is de ondernemerspeiling uitgevoerd. Resultaten zijn onder ander verwerkt in het Manifest Dienstverlening. Verdere vervolgacties worden bepaald samen met ondernemers.

1.4.6 Verbonden partijen GR Omgevingsdienst Midden en West Brabant (OMWB) Doel of belang dat wordt behartigd:

De zorg voor het milieu in de ruimste zin, waarbij in samenspel met andere beleidsterreinen van de deelnemers aan duurzame ontwikkeling vorm wordt gegeven. Ter behartiging van dit belang verricht de OMWB alle milieutaken van de deelnemers, in die zin dat zij wettelijke milieutaken voorbereidt en uitvoert en over de milieubeleidstaken adviseert aan de deelnemers en na besluitvorming door de deelnemers de uitvoering ter hand neemt. Deze taken worden volgens de Gemeenschappelijke Regeling namens de 25 gemeenten en provincie Noord Brabant uitgevoerd. De deelnemers hebben alle VTH milieutaken en aanvullende verzoektaken ondergebracht bij de OMWB. In sommige gevallen is zelfs een vergaand mandaat neergelegd bij de OMWB.

Beleidsrealisatie:

In 2023 is het gezamenlijk opgestelde Werkprogramma 2023 uitgevoerd.

Borchwerf II De gemeenteraad wordt middels het jaarverslag van het grondbedrijf apart geïnformeerd over de ontwikkelingen op het industrieterrein Borchwerf II. In deze paragraaf treft u derhalve slechts summiere informatie over de beleidsvoornemens. Halderberge Borchwerf II B.V. Doel of belang dat wordt behartigd:

Het doel van de vennootschap is het oprichten en als stille vennoot optreden van de commanditaire vennootschap Borchwerf II CV, die zorg draagt voor en verantwoordelijk is voor de exploitatie van het industrieterrein Borchwerf II.

Beleidsrealisatie:

Halderberge Borchwerf II BV (hierna: Halderberge BV) is een van drie commanditaire vennoten van Borchwerf II CV (hierna CV). Halderberge BV heeft een belang van 24% in de CV. Tussentijds dividend In 2023 heeft de CV geen tussentijds dividend uitgekeerd aan de commanditaire vennoten en de beherend vennoot.

42

Borchwerf II B.V. Doel of belang dat wordt behartigd:

Doel van de vennootschap is het oprichten en als beherend vennoot optreden van de commanditaire vennootschap Borchwerf II en het doen realiseren van de ontwikkeling van het bestemmingsplan / bouwplan Borchwerf II.

Beleidsrealisatie:

Borchwerf II BV (hierna: BV) is beherend vennoot van Borchwerf II CV (hierna: CV). De BV is als beherend vennoot aansprakelijk voor de schulden van de CV. De BV bezit een belang in de CV. Dit belang (lees: aandeel in het resultaat van de CV) bedraagt 4%. De gemeente Halderberge heeft een belang van 25% in de BV. De BV is - in tegenstelling tot de CV - vennootschapsbelastingplichtig (de vennootschapsbelasting over het behaalde resultaat wordt geheven bij de vennoten, maar niet bij de CV zelf). Concept jaarrekening 2023 De concept jaarrekening 2023 is - op het moment van schrijven - nog niet door de AvA (algemene vergadering van aandeelhouders) vastgesteld en heeft daarmee dus een voorlopig karakter. Op 31 december 2023 heeft de BV een eigen vermogen van € 150.000 (afgerond op € 1.000). De stijging van het eigen vermogen van de BV is grotendeels het gevolg van de rentebijschrijving op de deelneming in de CV; per saldo een stijging van € 8.000 (afgerond op € 1.000). De kortlopende schuld aan de CV bedraagt eind 2023 nog € 304.000 (afgerond op € 1.000). De deelneming van de BV in de CV bedraagt op 31 december 2023 € 256.000 (afgerond op € 1.000). Het bedrag aan liquide middelen bedraagt ultimo 2023 € 196.000. Dit bedrag is ultimo 2023 nog onvoldoende om de kortlopende schuld aan de CV af te lossen (het verschil bedraagt ca. € 108.000).

Het balanstotaal ultimo 2023 bedraagt zo’n 455.000 (afgerond op € 1.000), waarvan € 150.000 (afgerond op € 1.000) bestaat uit eigen vermogen, zodat de solvabiliteitsratio ultimo 2023 zo’n 33% bedraagt.

Borchwerf II C.V., gevestigd in Oudenbosch Doel of belang dat wordt behartigd:

Het doel van de vennootschap is het uitoefenen van een onderneming, omvattende de realisatie van de ontwikkeling van het bedrijventerrein Borchwerf 2 en het beheer van en beschikken over registergoederen, het verstrekken en aangaan van geldleningen en het stellen van zekerheden. Als beherend vennoot treedt op Borchwerf II B.V.

Beleidsrealisatie

Borchwerf II CV (hierna: CV) is een (gesloten) commanditaire vennootschap bestaande uit drie commanditaire vennoten en één beherend vennoot, te weten Borchwerf II BV. Halderberge Borchwerf II BV, waarvan de gemeente Halderberge 100% eigenaar is, is een van de drie commanditaire vennoten. Halderberge Borchwerf II BV heeft een belang (aandeel in het resultaat) van 24% in de CV. De CV is fiscaal transparant, hetgeen impliceert dat de vennootschapsbelasting over het resultaat bij de vennoten wordt geheven en niet bij de CV. Grex van 1 januari 2023 In de grex van 1 januari 2023 was de totale winstverwachting berekend op € 25,61 miljoen (afgerond op € 10.000). Daarnaast werd er rekening gehouden met een risico op hogere exploitatielasten voor een totaalbedrag van € 200.000 (afgerond op €1.000) aan mogelijk hogere exploitatiekosten (risicovoorziening). In de grex werd er vanuit gegaan dat het laatste nog te verkopen perceel op veld F voor een totaalbedrag van € 1,69 miljoen (afgerond op € 10.000) zou worden verkocht, maar dat is helaas niet gelukt.

43

Voorlopige jaarrekening 2023 De concept jaarrekening over 2023 die - op het moment van schrijven - nog niet door de algemene vergadering van vennoten is vastgesteld en daarom dus een voorlopig karakter heeft, laat een voorlopig jaarresultaat over 2023 zien van circa -/- 101.000 (afgerond op € 1.000). Het eigen vermogen op 31 december 2023 bedraagt € 1,85 miljoen (afgerond op € 10.000) tegenover een totaal vermogen van € 1,88 miljoen (afgerond op € 10.000). Het aandeel van Halderberge Borchwerf II BV in het eigen vermogen van de CV bedraagt op 31 december 2023 € 402.000 (afgerond op € 1.000). In 2023 is het eigen vermogen per saldo afgenomen (met ca. € 0,1 miljoen) doordat het jaarresultaat over 2023 is gedaald. Er is in 2023 dan ook geen tussentijds dividend aan de vennoten uitgekeerd. Het wachten is op de overdracht van het laatste perceel op veld F (hotel/casino). Deze overdracht vindt naar verwachting medio 2024 plaats, waarna de CV en de BV - na vereffening - kunnen worden opgeheven. Het bedrag aan liquide middelen ultimo 2023 bedraagt € 467.000 (afgerond op € 1.000). Dat is ultimo 2023 nog niet voldoende om het resterende eigen vermogen aan de vennoten uit te keren. De solvabiliteit van de CV bedraagt op 31 december 2023 ca. 98,5%.

De lichte stijging ten opzichte van 31 december 2022 wordt veroorzaakt door de - relatief gezien - grotere afname van de schulden ten opzichte van de afname van het eigen vermogen. De resterende schuld van de CV beslaat ultimo 2023 nog slechts € 28.000 (afgerond op € 1.000). Voorlopige grex van 1 januari 2024 De concept grex van 1 januari 2024 is op het moment van schrijven nog niet door de algemene vergadering van vennoten vastgesteld. De winstverwachting in de voorlopige grex van 1 januari 2024 bedraagt € 25,43 miljoen (afgerond op € 10.000). Daarnaast wordt er nog rekening gehouden met mogelijk hoger bedrag aan hogere exploitatiekosten van € 120.000 (risicovoorziening). Ten opzichte van de grex van 1 januari 2023 betekent dit een (lichte) afname van de winstverwachting van € 182.000 (afgerond op € 1.000). In 2023 heeft de CV geen percelen gronden verkocht. Eind 2023 moet de CV nog voor circa € 1,69 miljoen (afgerond op € 10.000) aan grond verkopen. Dat komt overeen met circa 0,9% van totale verwachte verkoopopbrengsten. Het betreft nog één perceel op veld F (hotel/casino locatie). In de concept grex van 1 januari 2024 is vooralsnog rekening gehouden met een looptijd van een half jaar.

Dit betekent dat er in de concept grex alleen rekening is gehouden met de verwachte kosten (met name organisatiekosten en in beperkte mate kosten verbonden aan het woonrijp maken) voor de eerste helft van 2024. De totaal nog uit te keren winst aan Halderberge Borchwerf II BV en de gemeente Halderberge wordt ingeschat op ca. € 600.000. Mocht de looptijd van de grex medio 2024 nog verlengd worden, dan resulteert dat uiteindelijk in hogere kosten (met name organisatiekosten die doorlopen) en uiteindelijke in een lagere winstverwachting. Stichting Beheer Borchwerf II Doel of belang dat wordt beharitgd:

De Stichting Beheer Borchwerf II (hierna: stichting) heeft tot doel het parkmanagement op bedrijventerrein van Borchwerf II uit te voeren.

Beleidsrealisatie:

De jaarrekening 2023 van de Stichting Beheer Borchwerf II (hierna: Stichting) hebben wij thans nog niet ontvangen.

Brabant Water N.V.

44

Doel of belang dat wordt beharitgd:

De levering van drinkwater van hoge kwaliteit, water op maat en water gerelateerde producten en diensten.

Beleidsrealisatie:

Voor 2023 was geen specifiek beleid aangegeven.

Samenwerkingsverband Reinigingsdiensten N.V. (SAVER) Doel of belang dat wordt behartigd:

Uitvoering van de wettelijke en autonome taken op het gebied van reiniging en afvalverwijdering.

Beleidsrealisatie:

Bestaand beleid is voortgezet en welke wordt verantwoord in het jaarverslag 2023 van Saver N.V..

REWIN B.V. Doel of belang dat wordt behartigd:

De regionale ontwikkelingsmaatschappij REWIN West-Brabant is actief voor een economisch veerkrachtig West-Brabant. REWIN voert daarbij de Economische Agenda uit; de visie voor de regio zoals vastgesteld door de Economic Board West-Brabant, door overheid, onderwijs en bedrijfsleven samen. Met de inzet van regionale programma’s gericht op het versterken en vernieuwen van de sectoren maintenance, logistiek en agrofood/biobased. En door het bevorderen van startups & innovatief mkb en het aantrekken van nieuwe vestigers die een meerwaarde vormen voor de West-Brabantse economie.

Beleidsrealisatie:

REWIN B.V. publiceert het jaarverslag 2023 op de site van REWIN.

1.4.7 Systematisch toezicht 2023 Ruimtelijke ordening De gemeente Halderberge voldoet op basis van de criteria aan het systematisch toezicht van de provincie met betrekking tot ruimtelijke ordening. Dit houdt in dat de gemeente voor het hele grondgebied één omgevingsvisie heeft vastgesteld en voor het hele grondgebied één of meer bestemmingsplannen heeft vastgesteld. Omgevingsrecht Op 25 juli 2023 heeft de provincie per brief laten weten dat de gemeente Halderberge op basis van de criteria voldoet aan het systematisch toezicht met betrekking tot het omgevingsrecht. Dit houdt in dat de voor de gemeente wettelijk verplichte documenten voldoen aan de eisen. Huisvesting vergunninghouders Voor het eerste half jaar van 2023 bedroeg de taakstelling 37 en voor het tweede half jaar van 2023 was de taakstelling 48. De taakstelling voor het tweede half jaar is in november 2023 naar beneden bijgesteld naar 31. Totaal was de taakstelling voor 2023 68 te huisvesten statushouders. Vanuit het voorgaande jaar 2022 hadden we een voorsprong van 10. Daarmee komt het aantal in 2023 te huisvesten statushouders op 58. In de zomer van 2023 heeft de gemeente een tussenvoorziening voor statushouders geopend in ’t Sluiske in Oud Gastel. In de tussenvoorziening zijn 17 studio’s geschikt voor een alleenreizende statushouder die in afwachting is van gezinshereniging.

In totaal zijn in 2023 60 statushouders gehuisvest. Daarmee is de taakstelling gerealiseerd. Op basis van de criteria uit het Beleidskader Interbestuurlijk Toezicht beoordeelt de provincie onze gemeente voor wat betreft het systematisch toezicht op de huisvesting vergunninghouders als 'voldoet'. Onze gemeente krijgt de kleur 'groen'. Dit zal aan het einde van het eerste kwartaal van 2024 te zien zijn op het dashboard op de website van de provincie, www.brabant.nl/ibt. Voor de eerste helft van 2024 hebben we een voorsprong van 2.

45

1.4.8 Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten programma Ruimtelijke en economische ontwikkelingen (x € 1.000). Ruimtelijke en economische ontwikkelingen

Primaire begroting 2023

Begroting 2023 incl. wijziging

Realisatie 2023

Verschil

V/N

2.3 Recreatieve havens

65

89

88

1

V

3.1 Economische ontwikkeling

593

729

570

159

V

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

241

297

291

6

V

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

47

58

36

22

V

3.4 Economische promotie

270

366

284

83

V

3.824

3.904

3.608

296

V

877

1.707

988

719

V

8.1 Ruimtelijke ordening

1.335

1.963

1.698

265

V

8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

5.864

11.093

7.609

3.484

V

8.3 Bouwen en wonen

1.480

2.185

1.903

283

V

Totaal lasten

14.597

22.391

17.074

5.317

V

2.3 Recreatieve havens

21

21

6

-15

N

3.1 Economische ontwikkeling

6

6

0

-6

N

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

0

0

0

0

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

20

20

12

-8

N

3.4 Economische promotie

660

857

795

-62

N

4.747

4.836

4.602

-234

N

6

574

238

-336

N

153

320

327

7

V

6.043

10.859

7.439

-3.419

N

516

1.408

1.488

80

V

Totaal baten

12.173

18.901

14.908

-3.993

N

Saldo van baten en lasten

-2.424

-3.489

-2.165

1.324

V

Lasten per taakveld

7.3 Afval 7.4 Milieubeheer

Baten per taakveld

7.3 Afval 7.4 Milieubeheer 8.1 Ruimtelijke ordening 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) 8.3 Bouwen en wonen

46

Ruimtelijke en economische ontwikkelingen

Primaire begroting 2023

Begroting 2023 incl. wijziging

Realisatie 2023

Verschil

V/N

0.10 Toevoegingen aan reserves

0

87

87

0

0.10 Onttrekkingen aan reserves

0

875

286

-589

N

Totaal mutaties reserves

0

788

199

-589

N

0.10 Toevoegingen aan reserves

240

211

3.296

-3.085

N

0.10 Onttrekkingen aan reserves

351

445

3.465

3.020

V

Totaal mutaties reserves grondexploitaties

111

234

169

-65

N

-2.313

-2.467

-1.797

670

V

Mutaties reserves grondexploitaties

Resultaat

1.4.9 Verschillenanalyse Toelichting belangrijkste verschillen begroting (incl. wijziging) en realisatie programma Ruimtelijke en ecnomische ontwikkelingen (x € 1.000). Taakveld

Verschil

V/N Toelichting

3.1 Economische ontwikkeling

75

V

De Economische Samenwerking Halderberge (ESH) is nog niet opgericht. Hierdoor is het volledige budget in 2023 niet uitgegeven. Wel is een deel van het budget in overleg met vertegenwoordiging van ondernemers ingezet. Daarnaast is het ontwerp van de herinrichting van de winkelstraten doorgeschoven naar Q3 2024. Eerst wordt de verkeersvisie opgesteld. De realisatie van de banners aan lantaarnpalen in de winkelgebieden is doorgeschoven naar Q2 2024.

7.3 Afval

50

V

De huidige milieuparkjes worden gefaseerd ondergronds gemaakt. Het uitvoeringsbesluit bevat een bijlage waarin de beleidsregels voor ondergrondse milieuparkjes zijn opgenomen. Aangezien de materialen niet tijdig geleverd zijn, zijn in 2023 geen milieuparkjes ondergronds gebracht. Wel hebben er vooronderzoeken plaatsgevonden en zijn er voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd. Streven is dat eind 2024 alle milieuparkjes ondergronds zijn gebracht.

-25

N

Doordat de kosten die betrekking hebben op de afvalstoffenheffing in 2023 lager waren dan geraamd, komt ook de Btw-component lager uit. Aangezien de Btw-component wordt meegerekend bij het saldo van de afvalstoffenheffing, kan hier een lager bedrag aan worden toegerekend dan geraamd. Dit betekent een budgettair nadeel van € 25.000.

47

Taakveld 7.4 Milieubeheer

8.1 Ruimtelijke ordening

48

Verschil

V/N Toelichting

89

V

Het werkprogramma 2023 van de OMWB bestaat uit een aantal taakvelden. Op verschillende taakvelden is budget over. In het taakveld vergunningverlening waren 2 projecten opgenomen. Voor het uit voeren van één van de projecten was minder tijd nodig dan geraamd. De werkzaamheden voor het andere project gebeurt op natuurlijke momenten bijv. bij het indienen van een aanvraag/ melding. Dit geeft een onderbesteding van ongeveer € 46.000. Op het taakveld toezicht is niet het gehele werkprogramma uitgevoerd. Dit geeft een onderbesteding van € 25.470. Doordat niet alle controles worden uitgevoerd zijn ook minder hercontroles uitgevoerd. Onderbesteding van ongeveer € 8.000. Voor het taakveld Externe Veiligheid zijn minder werkzaamheden uitgevoerd, waardoor hier een onderbesteding van ongeveer € 14.000 is ontstaan.

24

V

In 2023 heeft een beperkt aantal dumpingen plaatsgevonden, waardoor het voordeel op het buget is ontstaan.

55

V

Het klimaatteam is opgeheven. Hier zijn in 2023 geen kosten voor gemaakt. Het klimaatportaal heeft door prioriteiten bij het tegelwippen en de klimaatsubsidie minder aandacht gekregen dan gehoopt afgelopen jaar. Daardoor is ook hier geen budget aan besteed. Streven is om hier in 2024 wel uitvoering aan te geven. Daarnaast zijn de kosten voor de duurzaamheidsscans in 2023 beperkt gebleven. Dit alles bij elkaar heeft geleid tot een voordeel van ca € 55.000.

21

V

In 2023 is er minder gebruik gemaakt van extern advies bij ruimtelijke ordeningsvragen. Dit komt doordat het aantal initiatieven en procedures fluctueert en ook de complexiteit van plannen wisselt. Daarnaast zijn sommige procedures ook niet meer in 2023 opgestart gelet op de komst van de omgevingswet en het niet meer haalbaar was om bijvoorbeeld een ontwerpbestemmingsplan op tijd ter visie te kunnen leggen. Daar is in sommige gevallen nu meer tijd voor genomen en worden dit jaar in de vorm van een Bopa (Buitenplanse omgevingsplanactiviteit) in gediend. Dit alles heeft geeft een voordeel van ca € 21.000.

-53

N

De opgenomen raming van € 60.000 is voor de kosten van belastingen en verzekeringen terwijl de werkelijke uitgaven alleen de kosten voor belastingen betreffen. De verzekeringspremies zijn verantwoord op de post verzekeringen binnen dit taakveld. In totaliteit zijn per saldo de kosten ca. € 24.000 lager dan geraamd. De werkelijke kosten voor aardgas en ectra van de onder deze post vallende panden zijn enkel berekend op grond van voorschotten die gebaseerd zijn op aannames. De energieleveranciers is inmiddels gestopt met leveringen maar heeft heeft tot op heden nog geen afrekeningen over 2023 verzorgd.

Taakveld 8.3 Bouwen en wonen

Verschil

V/N Toelichting

32

V

Als gevolg van de invoering van de nieuwe Omgevingswet werd verwacht dat er in de laatste maanden van 2023 extra aanvragen zouden worden ingediend om nog gebruik te kunnen maken van de regels van de oude Wabo wetgeving. Dit is ook gebeurd waarbij er niet te voorzien was dat er 58 aanvragen pas in de laatste 10 dagen van 2023 zouden worden ingediend. De advieskosten hiervan komen ten laste van het budget 2024. Daarnaast was een budget geraamd voor de proefprojecten Wkb (Wet kwaliteitsborging voor het bouwen). Hierbij was vooraf niet in te schatten hoeveel/hoe groot de proefprojecten zouden zijn daar men hierbij ook afhankelijk was van de aanvrager en zijn aannemer om aan een dergelijk proefproject deel te willen nemen. Er zijn uiteindelijk twee kleinere proefprojecten uitgevoerd waarbij de uitgaven minimaal zijn geweest.

278

V

De raming van de legesopbrengsten is opgebouwd uit vier onderdelen. Reguliere omgevingsvergunningen, woningbouwprojecten, Borchwerf en overige. Binnen deze onderdelen treden verschillen op tussen de raming en de werkelijke legesontvangsten. Ten opzichte van de huidige raming zijn bij het onderdeel regulier € 36.000 meer leges ontvangen, bij het onderdeel projecten € 92.000 meer, bij Borchwerf € 110.000 meer en bij het onderdeel overig is € 40.000 meer aan leges ontvangen. Deze extra legesopbrengsten waren bij de laatste actualisatie niet voorzien.

Rente

66

V

Voor de toerekening van rente aan de investeringen wordt een renteomslag opgesteld. De werkelijke rentekosten- en baten worden hierin afgezet tegen de boekwaarden van de activa en voorraden en monden uit in een gemiddeld rentepercentage. In de Begroting 2023 bedroeg dit gemiddelde percentage 1,25%. Doordat de gerealiseerde rentebaten in 2023 hoger waren dan de toe te rekenen rentekosten, is het rentepercentage in de Jaarrekening 2023 gecorrigeerd naar 0%. Voor een nadere toelichting op de rente wordt verwezen naar de paragraaf financiering. Op het programma Ruimtelijke en economische ontwikkelingen ontstaat hierdoor een voordeel van € 66.000.

Onderhoud gebouwen

1

V

Op 13 juli 2023 heeft de gemeenteraad de Meerjaren Onderhoudsplanning 2023-2027 vastgesteld. Hierbij is besloten om per jaar € 75.000 te besparen op het onderhoud. Voor elk gebouw is de storting in de voorziening gemeentelijke eigendommen hierdoor iets lager dan geraamd. Dit leidt tot een voordeel op de taakvelden van de verschillende gebouwen en een nadeel op het taakveld onderhoud gebouwen. Per saldo is dit budgettair neutraal. Tegenover het voordeel op het programma Ruimtelijke en economische ontwikkelingen staat een nadeel op het programma Openbare ruimte.

-23

N

Met ingang van 2021 worden personele lasten aan de verschillende investeringen toegerekend. De toerekening is gebaseerd op de werkelijke uitgaven op de investeringen. Omdat er in 2023 minder is uitgegeven aan verschillende projecten dan geraamd, kunnen er ook minder personele lasten aan de investeringen worden toegerekend dan geraamd. Dit leidt ook tot een lagere toevoeging aan de reserve flexibe schil. Per saldo is dit budgettair neutraal. Tegenover het nadeel van € 23.000 op het programma Ruimtelijke en economische ontwikkelingen staat een voordeel op overhead.

Toerekening personele lasten aan investeringen

49

Taakveld

50

Verschil

V/N Toelichting

Directe personele lasten programma Ruimtelijke en economische ontwikkelingen

4

V

Overige afwijkingen

76

V

Totaal

670

V

Het totale verschil op de personele lasten 2023 bedraagt € 44.000 positief. Als gevolg van de toerekening van de directe personeelslasten aan de verschillende programma's en taakvelden ontstaan op programmaniveau verschillen ten opzichte van de begroting. Tegenover het voordeel van € 4.000 op het programma Ruimtelijke en economische ontwikkelingen staan nadelen op andere programma's. Voor het totaaloverzicht van de personele lasten wordt verwezen naar de paragraaf Bedrijfsvoering.

Programma Zorg, jeugd en participatie

1.5.1 Inleiding Het uitgangspunt voor zorg, jeugd en participatie in het bestuursakkoord Samen aan de Slag is dat het huidige beleid wordt voortgezet. De uitgangspunten hierin zijn: de mens centraal, de kracht van samen, de touwtjes zelf in handen hebben en preventie. Veel mensen kunnen goed meedoen in de huidige samenleving. Voor wie dit niet vanzelfsprekend is, bieden we samen met inwoners en regionale en maatschappelijke partners ondersteuning waar dat nodig is. 1.5.2 Wat willen we bereiken (speerpunten)? Inwoners van Halderberge zijn zo gezond mogelijk. De inwoners van Halderberge doen mee naar vermogen en zijn financieel gezond. De inwoners van Halderberge ondersteunen elkaar en zetten zich actief in voor hun omgeving. Halderbergse kinderen kunnen opgroeien tot zelfredzame volwassenen.

1.5.3 Wat doen we al? Huidig beleid (wat voortgezet wordt): • Verordeningen Jeugdwet, Wmo en Participatiewet • Regiovisie Jeugdhulp West Brabant West 2022-2025, • Beleidsregels Maatschappelijke Ondersteuning • Regionale nota Integraal armoede- en schuldenbeleid • Beleidsplan sociaal domein ‘De Kracht van Samen’ • Beleidsplan Hulp bij Financiële Zorgen 2021-2025 • Beleidsplan Inburgering ‘Iedereen doet mee!’ • Regionaal beleidskader 2022-2025 inzake Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (GIA) en Meldpunt Crisiszorg • Beleidsplan Mensenhandel 2022-2025 Reguliere werkzaamheden Samen met partners organiseren we passende ondersteuning voor en met inwoners, wanneer zij het zelf niet redden. We werken dichtbij onze inwoners en zetten in op preventie. We luisteren naar de vraag en kijken met een brede blik samen met de inwoner naar wat nodig is. Ook voeren we de regie op uitvoeringsorganisaties en werken in de regio intensief samen. Hierbij geven we kaders mee voor de uitvoering.

51

We leven in onzekere tijden. De naweeën van de corona-pandemie en de oorlog dichtbij huis versterken de toenemende tweedeling in de samenleving, de druk op de zorg en financiële draagkracht. Ook staan de budgetten voor het Sociaal Domein onder druk. We zetten daarom alle zeilen bij om de gestelde doelen op een efficiënte manier uit te voeren. Jaarlijks bepalen we in het uitvoeringsprogramma Sociaal Domein ‘De kracht van samen’, waar we dat jaar op inzetten. Deze werkwijze blijven we voortzetten. Aanvullende werkzaamheden door de landelijke gezondheidsakkoorden (GALA / IZA) Eind 2022 en begin 2023 hebben overheids-, welzijns- en zorgpartijen twee akkoorden gesloten om de zorg in de toekomst goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. Aanleiding hiervoor zijn de toenemende zorgkosten (mede) als gevolg van de vergrijzing en het oplopende tekort aan (zorg-)personeel. Vanuit het Integraal Zorg Akkoord (IZA) wordt ingezet op het anders organiseren van de zorg, het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) zet in op het versterken van preventie. Vanuit beide akkoorden wordt van gemeenten extra inzet verwacht, waarvoor de gemeente in de periode 2023 –2026 zelf én in regioverband extra financiële middelen ontvangt. 1.5.4 Beleidsindicatoren Lokale indicatoren In het beleidsplan van het sociaal domein "de kracht van samen" zijn een aantal doelen gesteld.

Het wel of niet behalen van deze doelen worden met een specifieke set aan indicatoren gemonitord door middel van de monitor sociaal domein. Deze monitor wordt jaarlijks opgesteld en via de reguliere P&C cyclus bij de jaarrekening aan uw raad aangeboden. BBV-indicatoren De onderstaande verplichte indicatoren vallen onder het programma Zorg, jeugd en participatie (bron: www.waarstaatjegemeente.nl; d.d. 5 maart 2024). Indicator

2020

2021

2022

Halderberge

512,2

520,2

540,3

Vergelijkbare gemeenten

584,0

587,2

603,9

Jongeren met een delict voor de rechter2

Halderberge

1,0%

1,0%

0,0%

Vergelijkbare gemeenten

1,0%

1,0%

1,0%

Kinderen in uitkeringsgezin3

Halderberge

6,0%

6,0%

6,0%

Vergelijkbare gemeenten

4,0%

4,0%

4,0%

Halderberge

69,5%

70,5%

71,8%

Vergelijkbare gemeenten

70,1%

71,0%

72,5%

Halderberge

2,0%

1,0%

2,0%

Vergelijkbare gemeenten

2,0%

1,0%

1,0%

Personen met een bijstandsuitkering6

Halderberge

337,8

269,1

244,3

264,2

Vergelijkbare gemeenten

325,8

277,7

239,4

230,3

Lopende reintegratievoorzieningen7

Halderberge

106,8

149,3

152,9

162,6

Vergelijkbare gemeenten

194,0

?

192,0

196,1

Jongeren met jeugdhulp8

Halderberge

10,4%

Vergelijkbare gemeenten

11,8%

Halderberge

0,9%

Vergelijkbare gemeenten

1,2%

Banen1

Netto arbeidsparticipatie4

Werkloze jongeren5

Jongeren met jeugdbescherming9

52

2023

Indicator

2020

2021

2022

2023

Jongeren met jeugdreclassering10

Halderberge Vergelijkbare gemeenten

0,3%

Cliënten met een maatwerkarrangement WMO11

Halderberge

740,0

770,0

780,0

Vergelijkbare gemeenten

676,0

689,0

?

0,0

1 Het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. 2 Het percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. 3 Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. 4 Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking. 5 Het percentage werkeloze jongeren (16-22 jaar). 6 Het aantal personen met een bijstandsuitkering, per 10.000 inwoners. 7 Het aantal re-integratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. 8 Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar. 9 Het percentage jongeren tot 18 jaar met een jeugdbeschermingsmaatregel ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. 10Het percentage jongeren (12 tot 23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12 tot 23 jaar). 11 Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten.

1.5.5 Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Door de gemeenteraad is het beleidsplan sociaal domein “de kracht van samen” vastgesteld. Dit beleidsplan bepaalt de koers en kaders voor de komende jaren. In dit beleidsplan zijn de doelen benoemd die we willen bereiken. Jaarlijks wordt samen met partners bepaald wat er gedaan wordt om aan de doelen uit het beleidsplan te werken. Deze acties en activiteiten worden opgenomen in een jaarlijks uitvoeringsprogramma. Het uitvoeringsprogramma 2023 is op 13 december 2022 door het college vastgesteld en ter kennisname van de gemeenteraad gebracht. De verantwoording van (de hoofdlijnen van) het beleid en de acties en activiteiten van het uitvoeringsprogramma 2023 vindt plaats in de monitor sociaal domein 2023 en de Verantwoording Uitvoeringsprogramma 2023. Beide documenten zijn als bijlagen bij deze jaarrekening gevoegd. 1.5.6 Verbonden partijen GR GGD West-Brabant Doel of belang dat wordt behartigd:

Het behartigen van de belangen van de gemeenten op het gebied van de publieke gezondheid.Het samenwerkingsverband beheert de GGD West-Brabant.

Beleidsrealisatie:

De GGD stelde haar Toekomstvisie 2023-2033 en het Beleidsplan 2023-2026 vast. Belangrijke nieuwe ontwikkelingen in 2023 waren het Gezond en Aktief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorg Akkoord (IZA). De GGD heeft de gemeenten ondersteund bij het opstellen van de lokale GALA-plannen. GGD, gemeenten en zorgpartners hebben het IZA Regioplan West-Brabant vastgesteld. De GGD heeft uitvoering gegeven aan de doelen uit haar beleidsplan: Voorkomen als het kan-beschermen als het moet, Iedereen verschillend-allemaal gelijk, Overal om ons heen-binnen en buiten, Zelf-maar niet alleen. De gemeenschappelijke regeling is gewijzigd en voor een zienswijze voorgelegd aan de gemeenteraad.

53

GR Regionale Ambulancevoorziening (RAV) Doel of belang dat wordt behartigd:

Regionaal ambulancevervoer

Beleidsrealisatie:

De RAV bood in 2023 een breed scala aan ambulancezorg, waarbij de patiënt wordt vervoerd of ter plaatse wordt geholpen. Er is middencomplex planbaar vervoer en (hoogcomplex) spoedvervoer. De RAV is betrokken geweest bij landelijke ontwikkelingen rondom zorgcoördinatie en de evaluatie van het Kwaliteitskader Ambulancezorg 1.0. De gemeenschappelijke regeling is gewijzigd en voor een zienswijze voorgelegd aan de gemeenteraad.

GR Werkvoorzieningschap Westelijk Noord-Brabant (WVS) Doel of belang dat wordt behartigd:

In het rechtsgebied uitvoeren van de Wet sociale werkvoorziening door een op zo doelmatige wijze taken en bevoegdheden op het terrein van gesubsidieerde arbeid en arbeidsre-integratie te behartigen en het bieden van leerwerktrajecten en overige ondersteuningsdiensten voor de doelgroepen uit de Participatiewet.

Beleidsrealisatie:

Met de invoering van de Participatiewet is de toegang tot de WSW afgesloten. WSW-werknemers met een dienstbetrekking houden hun rechten en plichten, maar onder deze wetswijziging worden door uitstroom vrijkomende plekken niet langer door nieuwe WSW’ers ingevuld. De gevolgen hiervan voor de toekomst van WVS hebben geleid tot de omvorming van traditioneel SW-bedrijf naar ontwikkelbedrijf. In 2023 heeft de WVS de Wet Sociale Werkvoorziening uitgevoerd en is werkgever geweest voor de WSW-medewerkers. Daarnaast voerde WVS beschut werken uit en bood inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt een ontwikkeltraject. WVS werkte ook in 2023 samen met het Werkplein Hart van West-Brabant en ISD Brabantse Wal bij de invulling van de Participatiewet (de ketensamenwerking). Het uiteindelijke doel van deze ketensamenwerking is het zodanig vormgeven van de samenwerking dat partijen werken als een gezamenlijk ontwikkelbedrijf, waar inwoners die binnen het werkgebied wonen en vallen onder de Participatiewet optimaal worden ondersteund bij hun ontwikkeling naar een betaalde baan of als dat niet haalbaar is betaalde detachering óf vrijwilligerswerk. In 2023 heeft de ketensamenwerking zich gefocust op: • Het uitbouwen van de reeds gezette stappen met de implementatie van de proeftuinen.

Deze implementatie heeft geleid tot de opzet van een diagnosecentrum, verbetering van de ontwikkeltrajecten en nieuwe dienstverlening. • Kwaliteitsbevordering door het implementeren van een klanttevredenheidsonderzoek, het onderzoeken hoe de lange termijn effecten van de ontwikkeltrajecten kunnen worden gemonitord en het opstellen van een communicatieplan. • Het verbeteren van de organisatie van de ketensamenwerking, waaronder het creëren van een gezamenlijke huisvesting. • Daarnaast zijn in 2023 4 ketenmonitoren opgesteld en is er een gezamenlijk ketenjaarplan 2024 opgesteld. Dit is op 18 december 2023 door de portefeuillehouders vastgesteld. Voortbordurend op de ketensamenwerking is in 2023 gestart met een verkenning hoe de samenwerking in de toekomst verder te intensiveren.

54

GR Werkplein Hart van West-Brabant (HvWB) Doel of belang dat wordt behartigd:

Het Werkplein Hart van West-Brabant (hierna: het Werkplein) ondersteunt inwoners waarvan het (tijdelijk) niet lukt om deel te nemen aan de arbeidsmarkt. Zo ondersteunt het Werkplein inwoners bij het vinden van een plek op de arbeidsmarkt. Wanneer dit niet direct mogelijk is, helpt het Werkplein inwoners middels begeleiding, bemiddeling en scholing (kort, vakgericht) bij de groei en ontwikkeling naar de arbeidsmarkt. Dit met als doel om inwoners weer financieel zelfredzaam te laten zijn. Het Werkplein verzorgt haar dienstverlening 'lokaal’ en ontvangt onze inwoners in het gemeentehuis in Oudenbosch. Inwoners die niet economisch zelfredzaam zijn, biedt het Werkplein een financieel vangnet in de vorm van een uitkering. Wie echt niet kan werken, wordt ondersteund bij de groei en ontwikkeling zodat zij naar vermogen mee kunnen doen aan de samenleving.

Beleidsrealisatie:

Reeds per 2022 voert het Werkplein regie op de uitvoering van de nieuwe Wet Inburgering met het doel om inburgeraars zich tot het hoogst mogelijke niveau te laten ontwikkelen, zodat zij maximaal kunnen deelnemen aan de samenleving. Tevens voerde het Werkplein (in 2022 en 2023) de energietoeslag uit. Medio 2023 is ervoor gekozen om de verstrekking van het leefgeld aan Oekraïense vluchtelingen, niet meer via het Werkplein te laten verlopen maar dat als gemeente zelf te verzorgen. Het Werkplein heeft in 2023 (verder) gewerkt aan de cultuurverandering naar het nieuwe Werkplein. Binnen het nieuwe Werkplein staat de klant centraal, is de menselijke maat het uitgangspunt, zijn de organisatiestructuur en huisstijl aangepast en werken medewerkers gebiedsgericht. In 2023 heeft het Werkplein vanuit de gezamenlijke visie (samen met de D6-gemeenten) gewerkt aan de strategische doelstellingen 2021-2024. Ten behoeve van de bestandsontwikkeling in 2023 is in augustus 2023 een separate notitie opgesteld (Zoektocht naar een evenwichtige uitvoering van de P-wet) om de stijgende lijn in de aantallen te doorbreken. De eerste resultaten hiervan zullen bij de jaarrekening van het Werkplein bekend zijn.

Tevens is in 2023 op initiatief van onze gemeente samen met WVS en Werkplein gestart met de pilot ‘Statushouders sneller naar werk’, waarbij statushouders met speciale inzet van een ervaringsdeskundige ontwikkeld worden (naar werk). In 2023 heeft het Werkplein samengewerkt met de WVS en de ISD Brabantse Wal aan de verdere ontwikkeling van de ketensamenwerking. Welke stappen in 2023 hierin zijn gezet kunt u hierboven lezen bij de beleidsrealisatie van de GR WVS.

GR inzake Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (GIA) en Meldpunt Crisiszorg West-Brabant (VTWB) Doel of belang dat wordt behartigd:

Met Veilig Thuis is er één advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling voor de regio West-Brabant. De missie van Veilig Thuis is om huiselijk geweld en kindermishandeling te stoppen, terug te dringen en de schade ervan te beperken en zo de cirkel van geweld, de overdracht van generatie op generatie te doorbreken. Ook heeft Veilig Thuis de taak sinds 2019 om te zorgen voor één Meldpunt Crisiszorg in de regio West-Brabant.

Beleidsrealisatie:

Vanuit GR Geweld in Afhankelijkheidsrelaties is onder andere gewerkt aan: • De doorontwikkeling van het Meldpunt Crisiszorg. Onderdeel van deze doorontwikkeling is 1 toegang voor de 14 gemeenten in West-Brabant, organisatorisch geen knip tussen melden en ‘er op af’, er kan 24/7 gemeld worden (ook niet-acuut), triage voor acute psychische hulpverlening door de GGZ wordt onderdeel van het triageproces van het meldpunt en het meldpunt is er voor professionals, inwoners en patiënten. • Een regionaal scholingsprogramma aanpak huiselijk geweld & kindermishandeling voor WestBrabant. Nadruk ligt o.a. op vakmanschap (stimuleren van leren en ontwikkelen). Een regionaal programmaplan Toekomstscenario Kind en Gezinsbescherming West • Brabant opgesteld. • De aanpassing van de GR als gevolg van de nieuwe Wet Gemeenschappelijke Regelingen.

55

1.5.7 Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten programma Zorg, jeugd en participatie (x € 1.000). Zorg, jeugd en participatie

Primaire begroting 2023

Begroting 2023 incl. wijziging

Realisatie 2023

Verschil

V/N

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

3.783

8.467

7.119

1.348

V

6.2 Wijkteams

3.208

3.263

3.162

100

V

6.3 Inkomensregelingen

11.192

14.160

14.103

56

V

6.4 Begeleide participatie

5.448

5.871

5.869

2

V

6.5 Arbeidsparticipatie

729

743

734

8

V

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

1.311

1.380

1.350

30

V

6.71a Huishoudelijke hulp (WMO)

2.954

3.066

3.090

-24

N

6.71b Begeleiding (WMO)

2.850

2.438

2.476

-38

N

6.71c Dagbesteding (WMO)

84

84

85

-1

N

6.72a Jeugdhulp begeleiding

0

50

4

45

V

6.72b Jeugdhulp behandeling

0

1.400

1.539

-139

N

6.72c Jeugdhulp dagbesteding

0

666

689

-23

N

4.937

350

471

-121

N

561

667

673

-5

N

6.73b Gezinsgericht

0

2.387

2.447

-60

N

6.73c Jeugdhulp met verblijf overig

0

1.244

1.342

-99

N

6.74a Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf

0

61

60

1

V

6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf

161

409

531

-122

N

6.74c Gesloten jeugdzorg

222

245

55

190

V

6.81a Beschermd wonen (WMO)

130

0

0

0

6.81b Maatschappelijke- en vrouwenopvang

129

89

89

0

6.82a Jeugdbescherming

439

469

475

-7

N

6.82b Jeugdreclassering

32

22

16

7

V

7.1 Volksgezondheid

1.345

1.425

1.337

88

V

Totaal lasten

39.515

48.955

47.719

1.236

V

Lasten per taakveld

6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73a Pleegzorg

56

Zorg, jeugd en participatie

Primaire begroting 2023

Begroting 2023 incl. wijziging

Realisatie 2023

Verschil

V/N

516

6.016

6.115

98

V

0

0

1

1

V

6.3 Inkomensregelingen

7.037

7.969

8.000

31

V

6.4 Begeleide participatie

0

156

156

0

6.5 Arbeidsparticipatie

0

0

8

8

V

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

295

295

330

35

V

6.71a Huishoudelijke hulp (WMO)

0

0

0

0

6.71b Begeleiding (WMO)