Document · PDF

1. Jaarverslag & Jaarrekening 2023 DEFINITIEF.pdf

Gemeenteraad 19 juni 2024, gemeente HalderbergeBij agendapunt: 16: Jaarstukken 202330.844 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Jaarverslag & Jaarrekening 2023

Inhoudsopgave

Aanbiedingsbrief .......................................................................................................................................................

1 Programmaverantwoording Jaarverslag .............................................................................................................. 7 1.1 Programma Bestuur en burgerzaken ................................................................................................................ 9 1.2 Programma Veiligheid ....................................................................................................................................... 17 1.3 Programma Openbare ruimte ............................................................................................................................ 25 1.4 Programma Ruimtelĳke en economische ontwikkelingen ................................................................................. 33 1.5 Programma Zorg, jeugd en participatie ............................................................................................................. 51 1.6 Programma Onderwĳs, sport en cultuur ............................................................................................................ 61 1.7 Algemene dekkingsmiddelen ............................................................................................................................ 71 1.8 Overhead ...........................................................................................................................................................

79 1.9 Vennootschapsbelasting ................................................................................................................................... 85 1.10 Post onvoorziene uitgaven .............................................................................................................................. 87 2 Paragrafen Jaarverslag .......................................................................................................................................... 91 2.1 Paragraaf Lokale heffingen ............................................................................................................................... 93 2.2 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...................................................................................... 99 2.3 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................................... 107 2.4 Paragraaf Financiering ......................................................................................................................................

111 2.5 Paragraaf Bedrĳfsvoering ..................................................................................................................................121 2.6 Paragraaf Verbonden partĳen ........................................................................................................................... 135 2.7 Paragraaf Grondbeleid ...................................................................................................................................... 139 2.8 Paragraaf Openbaarheid ...................................................................................................................................145 3 Jaarrekening ........................................................................................................................................................... 147 3.1 Overzicht van baten en lasten ...........................................................................................................................149 3.2 Toelichting overzicht van baten en lasten ..........................................................................................................153 3.3 Balans ...............................................................................................................................................................

173 3.4 Toelichting op de balans ....................................................................................................................................179 3.5 Rechtmatigheidsverantwoording ....................................................................................................................... 217 4 Bĳlagen ....................................................................................................................................................................219 4.1 Verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen ............................................................................................ 221 4.2 Overzicht investeringen .....................................................................................................................................231 4.3 Totaaloverzicht baten en laten per taakveld ...................................................................................................... 239 4.4 EMU-saldo .........................................................................................................................................................247 4.5 Overzicht van langlopende geldleningen ..........................................................................................................

249 4.6 Overzicht van gewaarborgde geldleningen ....................................................................................................... 251

Aanbiedingsbrief

Voor u ligt het jaarverslag en de jaarrekening van de gemeente Halderberge over het jaar 2023. In het jaarverslag en de jaarrekening leggen wĳ verantwoording af over de doelstellingen en voornemens die op basis van het collegewerkprogramma 2022-2026, Samen aan de Slag! door het college zĳn opgenomen in de Programmabegroting 2023. De jaarstukken ondersteunen de raad in zĳn kaderstellende en, met name, in zĳn controlerende functie. Het jaarverslag bestaat uit de programmaverantwoording en de paragrafen. De jaarrekening bestaat uit het overzicht van baten en lasten met toelichting, de balans met toelichting en de verantwoording van de specifieke uitkeringen (SiSa). In de gepresenteerde opzet van de jaarstukken wordt voldaan aan de richtlĳnen van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. Alle prioriteiten en doelstellingen uit het raadsprogramma zĳn ondergebracht in de door de gemeenteraad vastgestelde programma’s. Het betreft achtereenvolgens: • Bestuur en burgerzaken • Veiligheid • Openbare ruimte • Ruimtelĳke en economische ontwikkelingen • Zorg, jeugd en participatie • Onderwĳs, sport en cultuur Naast de programma's zĳn er de algemene dekkingsmiddelen en de overhead. De verantwoording hiervan is ondergebracht in aparte hoofdstukken. Saldo Jaarrekening Het jaar 2023 sluit met een positief saldo van € 3.491.258.

In de verschillenanalyse die is opgenomen in de hoofdstukken "Programmaverantwoording" en "Toelichting overzicht van baten en lasten" is aangegeven hoe dit saldo is opgebouwd en worden de verschillen toegelicht. De belangrĳkste oorzaken van het positieve saldo zĳn: Bestuur en burgerzaken • Voormalig bestuur (€ 74.000 negatief) Openbare ruimte • Onderhoud wegen (€ 183.000 positief) • Onderhoud civieltechnische kunstwerken (€ 69.000 positief) • Onderhoud waterwegen (€ 70.000 positief) • Riolering (€ 129.000 positief) Ruimtelĳke en economische ontwikkelingen • Economische zaken (€ 75.000 positief) • Milieuparkjes ondergronds (€ 50.000 positief) • Bĳdrage OMWB (€ 89.000 positief) • Uitvoering klimaatakkoord (€ 55.000 positief) • Gebouwen grondexploitaties (€ 53.000 negatief) • Leges omgevingsvergunningen (€ 278.000 positief)

Zorg, jeugd en participatie • Rĳksbĳdrage GALA/IZA (€ 376.000 positief) • Jeugdzorg (€ 324.000 negatief) Onderwĳs, sport en cultuur

• Leerlingenvervoer (€ 63.000 negatief) Algemene dekkingsmiddele • Opbrengst OZB (€ 142.000 positief) • Uitkeringen gemeentefonds (€ 969.000 positief) Overhead • Energiekosten gemeentehuis (€ 56.000 positief) • Automatisering (€ 183.000 positief) • Communicatie (€ 62.000 positief) Algemeen

• Rente (€ 635.000 positief) Daarnaast zĳn er veel overige, relatief kleine, positieve verschillen en nauwelĳks kleinere negatieve verschillen. Het totaalbedrag van alle verschillen tussen € 20.000 en € 50.000 bedraagt € 479.000 positief. Financieel beeld 2023 Samen met de saldi van de Voor- en Najaarsnota en de Slotwĳziging 2023 ontstaat voor het gehele jaar 2023 het volgende beeld: Saldo Voordelig saldo Begroting 2023 (niet bestemd)

€ 316.482

Begrotingswĳzigingen voor Zomernota 2023

-/- € 300.805

Mutaties Zomernota 2023

€ 320.448

Voordelig saldo Zomernota 2023 (niet bestemd)

€ 336.125

Mutaties Najaarsnota 2023 Nadelig saldo Najaarsnota 2023 (volledig onttrokken aan de algemene reserve) Voordelig saldo Slotwĳziging 2023 (volledig toegevoegd aan de algemene reserve)

-/- € 450.824 -/- € 114.698 € 466.786

Voordelig saldo Jaarrekening 2023

€ 3.491.258

Totaal saldo 2023

€ 3.843.346

Op basis van de Voorjaarsnota, de Najaarsnota, de Slotwĳziging en de Jaarrekening bedraagt het saldo over het gehele jaar 2023 € 3.843.346 positief. Grondexploitaties Op 14 december 2017 heeft de gemeenteraad het woningbouwprogramma 2018-2028 vastgesteld. Hierbĳ is, op basis van de huidige woningmarkt en de provinciale bevolkings- en woningbouwprognoses, een reëel programma vastgesteld. Mede op basis van dit gewĳzigde woningbouwprogramma zĳn alle grondexploitatieberekeningen geactualiseerd en zĳn de waarderingen van alle grondposities, indien nodig, bĳgesteld. Dit heeft in 2023 geleid tot een negatief resultaat binnen de totale grondexploitaties. Per saldo is in 2023 een bedrag van € 169.173 onttrokken aan de algemene reserve grondexploitaties. In de paragraaf Grondbeleid wordt nader ingegaan op de grondexploitaties.

Risico’s In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing wordt ingegaan op de weerstandscapaciteit en de risico’s. Bĳ de berekening van de weerstandscapaciteit is in deze jaarrekening uitgegaan van de reservepositie per 31 december 2023. In de paragraaf wordt een terugblik gegeven op de risico’s die waren opgenomen in de Programmabegroting 2023. Oudenbosch, 14 mei 2024 Het College van burgemeester en wethouders

Programmaverantwoording Jaarverslag

Programma Bestuur en burgerzaken

1.1.1 Inleiding In onze gemeente bieden we iedereen de kans om mee te doen. We sluiten aan bĳ de belevingswereld van onze inwoners, ondernemers en organisaties. We zorgen voor optimale dienstverlening. In ons contact staat hartelĳk Halderberge centraal en we staan open voor ideeën. We geven de gemeente en het bestuur een gezicht. We laten beter zien wat de gemeente doet. We zĳn toegankelĳk voor onze inwoners, ondernemers en organisaties. Door mee te doen en een stevigere rol te pakken in regionale samenwerkingen geven we ons beleid beter vorm. 1.1.2 Wat willen we bereiken (speerpunten)? Het verbeteren van de dienstverlening. We willen als gemeente onderscheidend zĳn op het gebied van dienstverlening. We richten ons op service en hebben een mensgerichte aanpak. Dit sluit goed aan bĳ het gevoel van Hartelĳk Halderberge. Daarom werken we samen met inwoners aan een manifest dienstverlening. Steeds vaker en beter toepassen van overheids- en burgerparticipatie In onze gemeente bieden we iedereen de kans om mee te doen. We sluiten aan bĳ de belevingswereld van onze inwoners. Voor ideeën van inwoners staan we open en denken we mee. Vooraf maken we duidelĳke afspraken over hun invloed. Het versterken van onze rol binnen regionale samenwerking. Door mee te doen en een stevigere rol te pakken in samenwerkingen in de regio kunnen we ons (toekomstig) beleid beter vormgeven.

We kĳken goed naar maatschappelĳke ontwikkelingen en samenwerkingen. De nieuwe Wet gemeenschappelĳke regelingen (Wgr) en de nieuwe Nota Verbonden Partĳen bieden ons kansen in de regio. Door strategische samenwerking moedigen we aan om te netwerken binnen en buiten de organisatie. Communicatie We zorgen altĳd voor heldere en duidelĳke communicatie in alle middelen. Een goede bereikbaarheid staat centraal. Zo geven we de gemeente en het bestuur een gezicht. We laten zien wat de gemeente doet op verschillende niveaus: gemeentelĳke organisatie, college en gemeenteraad. Dit gaan we doen door onze communicatie aan te passen op verschillende doelgroepen. Onze communicatiemiddelen zĳn een juiste mix van nieuwe en traditionele om zoveel mogelĳk mensen te bereiken. 1.1.3 Wat doen we al? Huidig beleid (wat voortgezet wordt) • Bestuurlĳke visie over de toekomst van Halderberge (2016) • Nota overheids- en burgerparticipatie (2022) • Actieplan Versterken Lokale Democratie (2021) • Nota Verbonden Partĳen (2015) • Organisatievisie (2015) • Gedragscode (2016)

Reguliere werkzaamheden

• Meting klanttevredenheid op gemeentelĳke website en de balies van burgerzaken • Constante informatievoorziening aan inwoners • Toepassen Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) • Betrekken van inwoners bĳ opstellen en uitvoeren beleid • Inzet ambassadeurs voor de kernen • Uitbreiding/blĳven werken aan digitalisering • Toepassen ‘klare taal’ • Huis van Halderberge; opnieuw inrichten publiekshal gemeentehuis en raadszaal 1.1.4 Beleidsindicatoren Lokale indicatoren Directe diensverlening Bron: Burgerpeiling Jaar

Halderberge

Vergelĳkbare gemeenten (25.000-50.000 inwoners)

2019

6.4

6.8

2021

6.4

6.7

2022 e.v.

Geen burgerpeiling

Samenwerking met inwoners Bron: Burgerpeiling Jaar

Halderberge

Vergelĳkbare gemeenten (25.000-50.000 inwoners)

2019

5.9

6.1

2021

5.9

6.0

2022 e.v.

Geen burgerpeiling

Toelichting: Binnen het programma Bestuur en Burgerzaken spelen diverse ontwikkelingen zoals participatie, het Huis van Halderberge, het Manifest Dienstverlening, enzovoorts. Hiervoor zal worden nagegaan welke beleidsindicatoren daarbĳ passen. De vraag is namelĳk op welke wĳze hier het beste invulling aan gegeven kan worden qua indicatoren en ook hoe er in de praktĳk met deze beleidsindicatoren moet worden omgegaan en welke lessen hieruit zĳn te trekken. Het Manifest Dienstverlening is in 2023 niet afgerond. In aankomende jaar 2024 zal onderzocht worden welke beleidsindicatoren relevant zĳn en passen binnen het Manifest Dienstverlening. Tot slot wordt vermeld dat er voor de indicatoren uit de Burgerpeiling geldt, dat deze pas weer het jaar voor de volgende gemeenteraadsverkiezingen wordt uitgevoerd (dus in 2025). BBV-indicatoren Voor het programma Bestuur en burgerzaken zĳn in het BBV geen verplichte beleidsindicatoren opgenomen.

1.1.5 Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Doelstelling

Activiteiten 2023

Wat is er bereikt in 2023?

Het verbeteren van de dienstverlening

De resultaten uit de behoeftepeiling en acties die daaruit volgen nemen we mee in een manifest dienstverlening. In het manifest richten we ons op een service- en mensgerichte aanpak. Hierin hebben we o.a. aandacht voor het verbeteren van de telefonische bereikbaarheid en worden ook de openingstĳden meegenomen.

Er is een concept Manifest Dienstverlening opgesteld. Hier wordt in februari 2024 in de gemeenteraad een besluit over genomen. Het concept is in december 2023 gepresenteerd aan de gemeenteraad. Vanaf maart 2024 gaan we oefenen met de intenties uit het Manifest en vanaf 1 juni 2024 gaan we van start met de uitvoering. Het Manifest Dienstverlening is tot stand gekomen uit de resultaten van een digipanel onderzoek, 101 gesprekken en interne werksessies.

Wĳ blĳven onze medewerkers trainen in gastvrĳheid en hostmanship, zowel voor telefonie als baliebezoek/bezoek aan gemeentehuis.

Via GoodHabitz zĳn er door medewerkers trainingen gevolgd, onder andere hoe om te gaan met agressie. Zo zĳn onze medewerkers bestendiger aan de receptie en balie('s) om zo klantgericht mogelĳk te kunnen reageren en anticiperen voor een betere/goede dienstverlening. Daarnaast is de dienstverlening een vast agendapunt geworden in gesprekken en meetings voor intervisie en ontwikkeling.

Toetsen van de samenwerking met inwoners(organisaties) volgens de methode waarderend vernieuwen.

We doen dit in de lopende projecten. Zo hebben we voor het project Oud Gastel Noord een evaluatie gehouden over het project en de samenwerking met de gemeente. Ook bĳ College bezoekt de kernen wordt volgens deze methode opgehaald wat goed gaat en wat beter kan.

Terugkoppelen aan inwoners van de lokale ontwikkelingen in overheidsen burgerparticipatie.

In principe informeren we inwoners niet alleen over ontwikkelingen op gebied van participatie, maar we willen hen juist laten ervaren wat participatie inhoudt en wat de resultaten zĳn. Dit doen we in lopende participatietrajecten, maar ook bĳvoorbeeld met behulp van krantenartikelen met de Samenstichtingen in de Halderbergse Bode.

Het versterken van onze rol binnen regionale samenwerking

Alle deelnames in Algemeen- en Dagelĳkse besturen tegen het licht houden en kritisch bekĳken bĳ welke GR-en en andere verbonden partĳen we in het AB en bĳ welke we in het DB plaats gaan nemen (waar mogelĳk).

De gemeente Halderberge maakt onderdeel uit van het Dagelĳks Bestuur van WVS, Werkplein, OMWB, RWB en GGD. In de andere GR-en is onze gemeente vertegenwoordigd in het Algemeen Bestuur.

Communicatie

We zorgen dat Klare Taal nog beter en meer wordt toegepast. Dit doen we door medewerkers te blĳven trainen, Klare Taal ambassadeurs (intern) te benoemen en inwoners te betrekken.

Klare Taal wordt continu toegepast. Er komt een nieuw plan van Aanpak Klare Taal in 2024 waarin we nieuwe acties uitzetten. Het benoemen van de ambassadeurs is daar een onderdeel van.

Steeds vaker en beter toepassen van overheidsen burgerparticipatie

Doelstelling

Activiteiten 2023

Wat is er bereikt in 2023?

We gaan met de methodiek Factor C (communicatiemethodiek) meer omgevingsanalyses maken.

Dit jaar is een training gevolgd door alle communicatieadviseurs om dit beter in te zetten. Bĳ grote projecten en gevoelige onderwerpen worden omgevingsanalyses gemaakt.

Door omgevingsanalyses kunnen we onze communicatie aanpassen op de verschillende doelgroepen. Dit gebruiken we om de communicatiemiddelenmix beter in te zetten (bestaand en aanvullend). Onder andere met meer infographics, filmpjes en goed gebruik van vormgeving.

Onze nieuwe content- en social media medewerker is sinds maart 2023 aan de slag. Deze medewerker heeft vormgeving en het gebruik van infograpics, filmpjes en animaties een flinke boost gegeven.

Prĳsvraag voor Beste Idee van Halderberge.

Dit jaar is deze prĳsvraag samengevoegd met de vragenlĳst en de 101 gesprekken in het kader van het Manifest Dienstverlening. “Heeft u het beste idee voor de verbetering van de dienstverlening van Halderberge?” is de vraag die gesteld is. Onder de beste ideeën wordt na besluitvorming in de gemeenteraad een dinerbon van € 100 verloot.

Het college bezoekt de kernen. Begin 2023 wordt het concept ‘College bezoekt de kernen’ geëvalueerd en besloten of, hoe en wanneer (2023 of volgend) dit concept voortgezet wordt.

Begin 2023 is het concept ‘College bezoekt de kernen’ Geëvalueerd. Besloten is dit op dezelfde wĳze voort te zetten. Van de eerste serie bĳeenkomsten wordt eind mei 2024 nog een bĳeenkomst (in Bosschenhoofd) gehouden. De nieuwe reeks bezoeken wordt hierna gepland.

1.1.6 Verbonden partĳen GR Regio West-Brabant (RWB) Doel of belang dat wordt behartigd:

De regeling heeft tot doel de gemeenschappelĳke belangen van de deelnemende gemeenten te behartigen, primair ten behoeve van de economisch ruimtelĳke structuurversterking van West-Brabant. Onder deze belangen vallen in elk geval: • Economische zaken; • Mobiliteit; • Ruimtelĳke ontwikkeling; • Arbeidsmarktbeleid. Daarnaast heeft de regeling tot doel om andere belangen van deelnemende gemeenten te behartigen. Op dit moment zĳn er de volgende uitvoeringsgerichte taken: • Kleinschalig Collectief Vervoer (KCV); • Regio-archeologie en cultuurhistorie; • Regionaal Mobiliteitscentrum (MBC).

Beleidsrealisatie:

In het afgelopen jaar werkte de RWB ambtelĳk en bestuurlĳk aan een nieuwe Strategische Agenda voor West-Brabant. Een agenda met actieprogramma waarin we als samenwerkende gemeenten onze bĳdrage aan de doelen van de Economic Board West-Brabant concretiseren.

GR Regio West-Brabant (RWB) Die doelen bepaalde de RWB in dat verband samen met de kennis- en onderwĳsinstellingen en toonaangevende en innovatieve bedrĳven in onze regio. De economische koers is gericht op de transitie naar een nieuwe economie. In West-Brabant zetten we daarvoor in op een plantaardige, circulaire en innovatieve regio. Deze programmalĳnen komen terug in de Strategische RWBagenda en het bĳbehorende Actieprogramma voor 2024-2028. Deze is in november 2023 in concept vastgesteld en de gemeenteraad heeft hier de zienswĳzen voor ingebracht. In het actieprogramma wordt aangegeven aan welke acties de gezamenlĳke gemeenten concreet uitvoeren om de condities te scheppen die helpend zĳn om West-Brabant richting de nieuwe economie en meer brede welvaart te brengen. Het vaststellen van de definitieve agenda is voorzien april 2024. Voor 2023 zĳn de volgende kernzaken bereikt: • De RWB rondde in 2023 het arbeidsmarktprogramma West-Brabant werkt met Talent af. Met dit programma zĳn bĳna 5.000 talenten in onze regio geholpen; • Een bod voor een nieuwe Regio Deal West-Brabants welvaren, werd eind 2023 samen met ondernemers, het onderwĳs en maatschappelĳke organisaties aan het Rĳk aangeboden.

Ondertussen is bekend dat het Rĳk dit bod met 15 miljoen honoreert; • Er zĳn afspraken gemaakt over veiliger landbouwverkeer en startten projecten met deelmobiliteit; • Vanuit het regionale Onderzoek- en Ontwikkelfonds en andere bronnen financierde de Rwb flink wat vernieuwende initiatieven van gemeenten, bedrĳven en onderwĳs; • En tĳdens verschillende bezoeken van kabinetsleden wist de RWB de aandacht op problemen en kansen in onze regio te vestigen; • Het jaar 2023 wordt afgesloten met een positief resultaat. 1.1.7 Rekenkameronderzoeken 2023 - 2024 In samenspraak met de raad is het onderzoeksprogramma 2023 - 2024 vastgesteld. De door de fracties aangedragen onderwerpen en de shortlist van de rekenkamer zĳn besproken tĳdens een gesprek met de raad op woensdag 19 april 2023. In deze consultatieworkshop is gesproken over de prioritering van onderzoeksonderwerpen, en zĳn de afbakening van de onderzoeksonderwerpen en mogelĳke vraagstellingen verkend. De directeur van de rekenkamer heeft vervolgens de besproken onderwerpen gewogen op toegevoegde waarde voor de raad, maatschappelĳk en financieel belang, risico’s voor de doelmatigheid en doeltreffendheid en spreiding van onderzoeksonderwerpen. In 2023 zĳn door de Rekenkamer de volgende twee onderzoeken uitgevoerd: 1. Een onderzoek naar de Woonvisie 2.

Een onderzoek naar de doorwerking van de aanbevelingen uit eerdere rekenkameronderzoeken. De resultaten van deze onderzoeken zĳn nog niet bekend. De verwachting is dat het onderzoek naar de woonvisie in maart 2024 wordt opgeleverd. De resultaten naar de doorwerking van de aanbevelingen uit eerdere rekenkameronderzoeken wordt naar verwachting in het tweede kwartaal van 2024 opgeleverd. 1.1.8 Systematisch toezicht 2023 Financieel toezicht De provincie heeft per brief d.d. 7 december 2022 aangegeven dat de Begroting 2023 voldoet aan de gestelde criteria. Dit houdt in dat de gemeente valt onder repressief toezicht. De Begroting voor 2023 was structureel en reëel in evenwicht. De provinciale beoordeling van de Begroting 2024 is per brief op 4 december 2023 ontvangen en voldoet eveneens aan de gestelde criteria van repressief toezicht. Informatie- en archiefbeheer De provincie heeft per brief d.d. 20 december 2023 aangegeven dat de gemeente voldoet aan de gestelde criteria van het systematisch toezicht op het informatie- en archiefbeheer.

1.1.9 Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten programma Bestuur en burgerzaken (x € 1.000). Bestuur en burgerzaken

Primaire begroting 2023

Begroting 2023 incl. wĳziging

Realisatie 2023

Verschil

V/N

2.296

2.464

2.448

0.2 Burgerzaken

745

880

873

Totaal lasten

3.041

3.345

3.321

330

337

0.2 Burgerzaken

248

312

364

Totaal baten

248

641

701

-2.793

-2.704

-2.620

0.10 Toevoegingen aan reserves

0.10 Onttrekkingen aan reserves

-10

Totaal mutaties reserves

-10

-2.793

-2.690

-2.616

Lasten per taakveld 0.1 Bestuur

Baten per taakveld 0.1 Bestuur

Saldo van baten en lasten

Mutaties reserves

Resultaat

1.1.10 Verschillenanalyse Toelichting belangrĳkste verschillen begroting (incl. wĳziging) en realisatie programma Bestuur en burgerzaken (x € 1.000). Taakveld 0.1 Bestuur

Verschil 18

V/N Toelichting V

De kosten voor de uitvoering van het Actieplan Lokale democratie zĳn lager uitgevallen. Vanwege de (bestuurlĳke) drukte en de volle agenda’s in 2023 was er geen ruimte voor (meer) opleidingen. Daar komt bĳ dat de individuele raads- en burgercommissieleden en de fracties als geheel een intensief ‘Insights’ traject hebben doorlopen. Het budget voor advieskosten is in 2023 niet gebruikt omdat er geen dusdanige onderwerpen binnen het actieplan of anderszins aan de orde zĳn geweest waarvoor extern advies en/of ondersteuning nodig was. Daarnaast zĳn diverse initiatieven (nog niet) van de grond zĳn gekomen zoals bĳvoorbeeld beeldvorming op locatie en de inzet van het digipanel. Dit betekent een voordeel van € 18.000 ten opzichte van de raming.

Taakveld

Verschil

V/N Toelichting

-74

De kosten voor voormalig bestuur waren in 2023 hoger dan begroot. Jaarlĳks moet de voorziening voor wethouderspensioenen op peil gebracht worden op basis van de acuariële waarde berekening. Op basis van de berekening per 31-12-2023 is de benodigde storting in de voorziening hoger dan geraamd. De storting in de voorziening bedraagt € 226.000.

De kosten voor overheids- en burgerparticipatie zĳn lager dan geraamd. Dit wordt verklaard doordat, mede in de raadswerkgroep Bestuurlĳke Vernieuwing, met elkaar is besproken om met Right to Challenge in 2023 niets te doen en dit op een later moment verder uit te werken. Daarnaast is de jaarlĳkse prĳsvraag samengevoegd met de uitvraag voor het Manifest Dienstverlening en is de samenkomst met de Samenstichtingen uitgesteld naar 2024.

0.2 Burgerzaken

Het voordeel op Burgerzaken wordt met name veroorzaakt door de producten reisdocumenten en rĳbewĳzen. In 2023 zĳn meer reisdocumenten aangevraagd dan eerder in de prognose was voorzien. Vooral het aantal aangevraagde paspoorten ligt hoger in plaats van identiteitskaarten. Reden hiervoor is dat er meer inwoners buiten Europa reizen. Dit zorgt een hoger bedrag aan legesopbrengsten. Hier staan ook hogere afdrachten aan het Rĳk tegenover. Per saldo betekent dat een voordeel van circa € 13.000. Ongeveer 35% van de rĳbewĳsaanvragen gaat via de digitale procedure bĳ de RDW. Hiervoor ontvangen wĳ niet de leges maar alleen een vergoeding. Daarbĳ hoeven wĳ ook geen Rĳksafdrachten te voldoen. Dit geeft een voordeel van circa € 22.000. Tenslotte is er op het gebied van dienstverlening circa € 10.000 minder kosten gemaakt dan vooraf begroot.

Directe personele lasten programma Bestuur en burgerzaken

Het totale verschil op de personele lasten 2023 bedraagt € 44.000 positief. Als gevolg van de toerekening van de directe personeelslasten aan de verschillende programma's en taakvelden ontstaan op programmaniveau verschillen ten opzichte van de begroting. Tegenover het voordeel van € 38.000 op het programma Bestuur en burgerzaken staan nadelen op andere programma's. Voor het totaaloverzicht van de personele lasten wordt verwezen naar de paragraaf Bedrĳfsvoering.

Overige afwĳkingen

Totaal

Programma Veiligheid

1.2.1 Inleiding Het gevoel van veiligheid is een belangrĳk onderdeel van de leefbaarheid voor inwoners, ondernemers en organisaties. Het programma veiligheid is gericht op verbetering van dit gevoel. Zichtbaarheid, bereikbaarheid en handhaving zĳn belangrĳke onderdelen. 1.2.2 Wat willen we bereiken (speerpunten)? Handhaven en doorpakken. We voeren gezamenlĳke controles uit, bĳvoorbeeld met politie en de belastingdienst, waaronder de patsercontroles. Verder hebben we een “lik op stuk” beleid: een overtreder krĳgt meteen een boete. Zichtbaar, aanspreekbaar, bereikbaar en transparant in resultaten. Wĳ zĳn zichtbaar en aanspreekbaar voor onze inwoners. Wĳ zĳn goed bereikbaar (via click, call, face) en melden van zaken is eenvoudig. Wĳ zorgen voor terugkoppeling van resultaten bĳ meldingen. Daarnaast zorgen wĳ voor regelmatige terugkoppeling aan melders van resultaten van de BOA’s en de politie. Samenwerken aan veiligheid. Wĳ werken samen met externe partners, zoals politie, belastingdienst, RIEC en instellingen en intern stemmen wĳ zaken goed af.

1.2.3 Wat doen we al? Huidig beleid (wat voortgezet wordt): • Integraal veiligheidsplan 2023-2026 • Aanpak mensenhandel de Markiezaten • BIBOB beleid • Brabantse Norm Weerbare Overheid • Jaarlĳks beleidsplan vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) • Veiligheid spoor (voortzetten van de lobby voor alternatief goederenvervoer) Reguliere werkzaamheden • Deelname aan diverse regionale en districtelĳke overleggen • Deelname aan casusoverleggen in samenwerking met zorg-en veiligheidshuis • Gezamenlĳke controles doen met partners zoals politie, belastingdienst, RIEC (bĳvoorbeeld patseraanpak) • Aanpak ondermĳning (met aandacht voor weerbaarheid) • Implementeren Brabantse Norm Weerbare overheid • Uitrollen cyberchallenge • Gezamenlĳk inzetten op het voorkomen van jeugdoverlast- en criminaliteit • Aansturen boa’s: sturen op zichtbaarheid in wĳken en kerngericht werken • Buurtpreventie (toetsen en ontwikkelen) • Buurtbemiddeling • Aanpak vuurwerkoverlast • Veilige publieke taak (toetsen en aanscherpen) • Samen met de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant werken we continu aan een beter brandweerzorg en crisisbeheersing

1.2.4 Beleidsindicatoren Lokale indicatoren Rapportcĳfer Veiligheid Halderberge Bron: Veiligheidsmonitor (2021) Jaar

Halderberge

2021

7,3

2023

Geen nieuwe veiligheidsmonitor

Toelichting: Het rapportcĳfer veiligheid Halderberge is van een 7,3 in 2021 gestegen naar een 7,5 in 2025. Het percentage inwoners dat zich onveilig voelt in de eigen leefomgeving Bron: Veiligheidsmonitor (2021) Jaar

Halderberge

2021

15%

2023

Geen nieuwe veiligheidsmonitor

Toelichting: Het aantal inwoners dat zich onveilig voelt in de eigen leefomgeving is gedaald van 15% in 2021 naar 14% in 2025. Het percentage inwoners dat tevreden is over het functioneren van gemeentelĳke handhavers Bron: Veiligheidsmonitor (2021) Jaar

Halderberge

2021

21%

2023

Geen nieuwe veiligheidsmonitor

Toelichting: Het aantal inwoners dat tevreden is over het functioneren van gemeentelĳke handhavers is gestegen van 21% in 2021 naar 25% in 2025. Het percentage inwoners dat de gemeentelĳke handhavers in de buurt ziet Bron: Veiligheidsmonitor (2021) Jaar

Halderberge

2021

28%

2023

Geen nieuwe veiligheidsmonitor

Toelichting: Het aantal inwoners dat de gemeentelĳke handhavers in de buurt ziet (vaak of soms) is gestegen van 28% in 2021 naar 25% in 2025.

Het percentage inwoners dat de gemeentelĳke handhavers ergens anders in de buurt ziet Bron: Veiligheidsmonitor (2021) Jaar

Halderberge

2021

42%

2023

Geen nieuwe veiligheidsmonitor

Toelichting: Het aantal inwoners dat de gemeentelĳke handhavers ergens anders in de buurt ziet (vaak of soms) is gestegen van 42% in 2021 naar 44% in 2025. BBV-indicatoren De onderstaande verplichte indicatoren vallen onder het programma Veiligheid (bron: www.waarstaatjegemeente.nl; d.d.5 maart 2024). Indicator Verwĳzingen Halt1

Winkeldiefstallen2

Geweldsmisdrĳven3

Diefstallen uit woning4

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)5

2020

2021

2022

Halderberge

8,0

9,0

10,0

Vergelĳkbare gemeenten

10,0

7,0

8,0

Halderberge

1,0

0,8

2,3

Vergelĳkbare gemeenten

1,0

1,2

Halderberge

3,5

3,8

3,7

Vergelĳkbare gemeenten

3,3

3,1

3,3

Halderberge

2,3

1,5

0,8

Vergelĳkbare gemeenten

1,4

1,1

1,2

Halderberge

4,3

5,1

4,2

Vergelĳkbare gemeenten

4,9

4,8

2023

1 Verwĳzingen Halt per 1.000 inwoners van 12-17 jaar. 2 Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners. 3 Het aantal gewelds- en seksuele misdrĳven, per 1.000 inwoners. 4 Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 inwoners. 5 Het aantal vernielingen en misdrĳven tegen de openbare ruimte per 1.000 inwoners.

1.2.5 Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan?

Doelstelling

Activiteiten 2023

Wat is er bereikt in 2023?

Handhaven en doorpakken

Beleid opstellen voor beboeten van bĳplaatsingen van afval incl. onderzoek voor beboeten hiervoor door buitendienst.

In samenwerking met team Ontwikkeling zĳn we gestart met het opstellen van beleid hiervoor.

Aanpassing beleid op handhaving per onderwerp, zoals parkeren grote voertuigen/bedrĳfsbusjes, plaatsen containers openbare weg, huisvesting van en overlast door arbeidsmigranten.

In 2023 zĳn de controles gestart en geïntensiveerd met betrekking tot de taskforce kamergewĳze verhuur. Er is contact gelegd met stichting Barca. Stichting Barca focust zich op arbeidsmigranten zonder vaste woon- of verblĳfplaats en kunnen ze terug begeleiden naar hun land van herkomst. Bĳ terugkerende overlast worden gebiedsverboden opgelegd. De voorbereidingen voor het (verbod op het) parkeren van grote voertuigen zĳn getroffen. Op de overige onderwerpen wordt door onze boa’s gehandhaafd.

Handhaving op oneigenlĳk gebruik van de vakantieparken.

De handhaving op oneigenlĳk gebruik van de vakantieparken valt niet onder de taskforce kamergewĳze verhuur. Hier is een plan van aanpak voor opgesteld. Dit plan van aanpak met bĳbehorende financiële middelen zal worden voorgelegd aan de gemeenteraad.

Onderzoek doen naar cameratoezicht. Op basis hiervan stellen we nieuwe spelregels vast.

In 2023 is de vacature hiervoor uitgezet.

We zorgen dat we als overheid meer weerbaar worden. Hier maken we een plan van aanpak voor. We onderzoeken een aantal onderwerpen en maken daar beleid voor. Voorbeelden hiervan zĳn ondermĳning, cybercrime en BIBOB.

Er is een nieuw districtelĳk BIBOB beleid opgesteld. Tevens zĳn we bezig om te voldoen aan de Brabantse norm weerbare overheid, een handreiking voor Brabantse overheden om in gezamenlĳkheid te komen tot een weerbare overheid. Met deze norm geven gemeenten en provincie uiting aan de ambitie om aan een bepaald basisniveau of ondergrens te willen voldoen als het om weerbaarheid gaat. De norm geeft concrete handvatten om gemeenten gerichter te ondersteunen in hun streven om weerbaarder te worden. Ook hier is in 2023 de vacature voor uit gezet. Voor dit onderwerp hebben we nauw samengewerkt met het RIEC.

Plan van aanpak maken om te regelen dat daders een schadevergoeding betalen.

We zĳn alerter geweest op de civiele invoeging in een strafzaak. Ook hier is in 2023 de vacature voor uitgezet (1 vacature voor 3 opdrachten).

Doelstelling

Activiteiten 2023

Wat is er bereikt in 2023?

We pakken overlastsituaties op een pragmatische manier domeinoverstĳgend aan met samenwerkingspartners. Hiervoor komt een apart budget beschikbaar.

Overlastsituaties worden met alle betrokken partners besproken. Het beschikbare budget wordt gebruikt om overlast te voorkomen. Ook is budget beschikbaar om in specifieke gevallen in overleg een oplossing te vinden om de overlast te verminderen.

Zichtbaar, aanspreekbaar, bereikbaar en duidelĳk in resultaten

We zorgen ervoor dat onze BOA’s zichtbaarder en beter bereikbaar worden. Dit doen we onder andere door het publiceren van wat de BOA’s doen via de gemeentelĳke communicatiemiddelen, het bekend maken van de vaste BOA in de wĳk en het verbeteren van de telefonische bereikbaarheid.

We werken met vaste kern-boa’s. Samen met communicatie is een jaarkalender opgesteld. Periodiek is in de jaarkalender aandacht gevraagd voor veiligheidszaken, waaronder boa’s. Er is een vast intern telefoonnummer waarop de boa’s voor collega’s bereikbaar zĳn. Verder is er een algemeen e-mailadres waarop de boa’s voor iedereen zĳn te bereiken.

Samenwerken aan veiligheid

We gaan een nieuw beleid opstellen voor ontsporende jongeren vanaf groep 8 met als doel om ontsporing te voorkomen en om jongeren te leren hoe zĳ gevaarlĳke situaties op tĳd kunnen herkennen.

In 2023 is er een bĳeenkomst georganiseerd onder leiding van het RIEC. Hiervoor zĳn scholen, HALT, jeugdprofessionals, jongerenwerkers, boa’s, politie, en andere interne collega’s voor uitgenodigd. Gezamenlĳk hebben we gesproken over jeugd en ondermĳning. We hebben afgesproken dat dit in 2024 een verder vervolg krĳgt. Verder zĳn diverse activiteiten georganiseerd voor jongeren van groep 8 zoals voorlichtingssessies door HALT en de cybertour. In de cybertour zĳn leerlingen op interactieve wĳze meegenomen in de wereld van online gevaren en hoe zĳ zich daar tegen kunnen weren. Thema’s die daarbĳ aan de orde zĳn gekomen, zĳn onder andere het gebruik van social media, online pesten en sexting. De cybertour is gezamenlĳk door de gemeente met de politie, handhaving, jongerenwerkers en HALT georganiseerd. Ook heeft HALT in het najaar een aantal extra ondermĳningslessen gegeven aan groepen 8 van de basisscholen.

We versterken de samenwerking met alle partners voor het verbeteren van de leefbaarheid in wĳken onder andere voor de aanpak van de Wet Aanpak Woonoverlast en voor controle op snelheidsovertredingen.

In samenwerking met de politie zĳn integrale controles gehouden. Hierbĳ is ook op snelheid gecontroleerd. De wet aanpak woonoverlast wordt in bĳzondere situaties ingezet, bĳ bĳvoorbeeld zeer escalerende burenruzies. Hierbĳ moet wel de kanttekening geplaatst worden dat eerst een dossier opgebouwd moet worden voordat er met de wet aanpak woonoverlast aan de slag kan worden gegaan. Dit proces is zeer arbeidsintensief.

Doelstelling

Activiteiten 2023

Wat is er bereikt in 2023?

We voeren het beleidsplan Mensenhandel uit wat is opgesteld binnen het district Markiezaten.Bibob beleid wordt geactualiseerd.

Er is intern een bewustwordingsbĳeenkomst georganiseerd op het gebied van mensenhandel. Ook is een aandachtsfunctionaris mensenhandel aangewezen binnen de gemeente. Er is voor gekozen deze functie zowel bĳ veiligheid als zorg weg te leggen. Er is nauw contact met de procesregisseur mensenhandel vanuit het zorg-en veiligheidshuis. Ook is mensenhandel onderdeel van de jaarkalender die met communicatie wordt opgesteld. Tevens is er aandacht voor speciale doelgroepen: eind oktober 2023 zĳn alle coördinatoren van opvanglocaties voor Oekraïense vluchtelingen opgeleid en getraind in het herkennen van signalen mensenhandel.

1.2.6 Verbonden partĳen GR Veiligheidsregio West- en Midden-Brabant (VRWMB) Doel of belang dat wordt behartigd:

Het openbaar lichaam heeft tot doel samen te werken voor een goede behartiging van de zorg voor de veiligheid en de hulpverlening aan de burgers in het werkgebied bĳ het bieden van brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening en de voorbereiding op en bestrĳding van ongevallen, crises en rampen. Het primaire doel is het beschermen van burgers tegen risico’s op het gebied van fysieke veiligheid. Het secundaire doel is om te zorgen voor een efficiënte en kwalitatief hoogwaardige organisatie van de brandweerzorg, de geneeskundige hulpverlening, de gemeenschappelĳke meldkamer en de rampenbestrĳding en crisisbeheersing onder één regionale bestuurlĳke regie.Het openbaar lichaam heeft tot doel samen te werken voor een goede behartiging van de zorg voor de veiligheid en de hulpverlening aan de burgers in het werkgebied bĳ het bieden van brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening en de voorbereiding op en bestrĳding van ongevallen, crises en rampen. Het primaire doel is het beschermen van burgers tegen risico’s op het gebied van fysieke veiligheid. Het secundaire doel is om te zorgen voor een efficiënte en kwalitatief hoogwaardige organisatie van de brandweerzorg, de geneeskundige hulpverlening, de gemeenschappelĳke meldkamer en de rampenbestrĳding en crisisbeheersing onder één regionale bestuurlĳke regie.

Beleidsrealisatie:

In 2023 heeft de Veiligheidsregio zich, naast haar reguliere taken, beziggehouden met een aantal ontwikkelingen. Deze ontwikkelingen hebben onder andere betrekking op de energietransitie en klimaatverandering. Ook heeft de Veiligheidsregio zich verder voorbereid op de zgn. ‘andere type crises’, zoals de vluchtelingencrisis. Naast deze inhoudelĳke kant is er ook gewerkt aan gebiedsgerichte opkomsttĳden, 2e loopbaanbeleid en informatiegestuurde veiligheid.

1.2.7 Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten programma Veiligheid (x € 1.000). Veiligheid

Primaire begroting 2023

Begroting 2023 incl. wĳziging

Realisatie 2023

Verschil

V/N

1.1 Crisisbeheer en brandweer

2.466

2.413

1.988

426

1.2 Openbare orde en veiligheid

1.041

1.344

1.315

Totaal lasten

3.507

3.758

3.303

455

1.1 Crisisbeheer en brandweer

1.2 Openbare orde en veiligheid

Totaal baten

-3.487

-3.737

-3.265

472

0.10 Toevoegingen aan reserves

100

0.10 Onttrekkingen aan reserves

400

-400

Totaal mutaties reserves

400

300

-100

-400

-3.087

-3.437

-3.365

Lasten per taakveld

Baten per taakveld

Saldo van baten en lasten

Mutaties reserves

Resultaat

1.2.8 Verschillenanalyse Toelichting belangrĳkste verschillen begroting (incl. wĳziging) en realisatie programma Veiligheid (x € 1.000). Taakveld

Verschil

V/N Toelichting

1.2 Openbare orde en veiligheid

In 2023 is het uiteindelĳk niet gelukt om een geschikte kandidaat te vinden voor de tĳdelĳke opdracht om de volgende deelopdrachten (met bĳbehorende bedragen) uit het collegewerkprogramma uit te voeren: € 10.000 voor plan van aapak weerbare overheid, € 10.000 voor plan van aanpak verhalen schade op daders en € 11.000 voor onderzoek naar cameratoezicht. Inmiddels is begin februari 2024 een tĳdelĳke medewerker begonnen met het uitvoeren van de deelopdrachten. Dit zal in 2024 worden afgerond. Bĳ de bestemming van het jaarrekeningsaldo wordt voorgesteld om het resterende budget van € 31.000 als jaaroverschrĳdende uitgaven mee te nemen naar 2024.

Rente

Voor de toerekening van rente aan de investeringen wordt een renteomslag opgesteld. De werkelĳke rentekosten- en baten worden hierin afgezet tegen de boekwaarden van de activa en voorraden en monden uit in een gemiddeld rentepercentage. In de Begroting 2023 bedroeg dit gemiddelde percentage 1,25%. Doordat de gerealiseerde rentebaten in 2023 hoger waren dan de toe te rekenen rentekosten, is het rentepercentage in de Jaarrekening 2023 gecorrigeerd naar 0%. Voor een nadere toelichting op de rente wordt verwezen naar de paragraaf financiering. Op het programma Veiligheid ontstaat hierdoor een voordeel van € 8.000.

Onderhoud gebouwen

Op 13 juli 2023 heeft de gemeenteraad de Meerjaren Onderhoudsplanning 2023-2027 vastgesteld. Hierbĳ is besloten om per jaar € 75.000 te besparen op het onderhoud. Voor elk gebouw is de storting in de voorziening gemeentelĳke eigendommen hierdoor iets lager dan geraamd. Dit leidt tot een voordeel op de taakvelden van de verschillende gebouwen en een nadeel op het taakveld onderhoud gebouwen. Per saldo is dit budgettair neutraal. Tegenover het voordeel op het programma Veiligheid staat een nadeel op het programma Openbare ruimte.

Directe personele lasten programma Veiligheid

Het totale verschil op de personele lasten 2023 bedraagt € 44.000 positief. Als gevolg van de toerekening van de directe personeelslasten aan de verschillende programma's en taakvelden ontstaan op programmaniveau verschillen ten opzichte van de begroting. Tegenover het voordeel van € 30.000 op het programma Veiligheid staan nadelen op andere programma's. Voor het totaaloverzicht van de personele lasten wordt verwezen naar de paragraaf Bedrĳfsvoering.

Overige afwĳkingen

-5

Totaal

Programma Openbare ruimte

1.3.1 Inleiding De openbare ruimte is de ruimte die voor iedereen toegankelĳk, veilig en aantrekkelĳk moet zĳn. Dit zĳn onder andere de straten en pleinen, vĳvers en sloten, plantsoenen en parken en ruimtes die door de gemeente worden beheerd. Daarnaast zĳn het ook de gemeentelĳke gebouwen en voorzieningen zoals de riolering, waterberging en bruggen. Klimaatverandering is en blĳft een grote uitdaging voor de komende jaren en heeft veel invloed op de inrichting van de openbare ruimte. Meer groen is hierbĳ erg belangrĳk. 1.3.2 Wat willen we bereiken (speerpunten)? Een groene omgeving draagt bĳ aan het welzĳn van mensen. Groen levert ook een bĳdrage aan de biodiversiteit. We maken Halderberge groener. Hierbĳ staan kwaliteit en afwisseling centraal. We verbeteren de verkeersveiligheid en bereikbaarheid voor alle verkeersdeelnemers. Er wordt een goede balans gezocht tussen ruimte voor parkeren en de overige eisen die gesteld worden aan de inrichting van de openbare ruimte. We willen een kwalitatief goed onderhoudsniveau van onze openbare ruimte en gemeentelĳk vastgoed. Achterstallig onderhoud wordt voorkomen. We creëren een aantrekkelĳke omgeving voor mens en dier. We gaan voor een klimaatrobuuste inrichting van de hele buitenruimte in Halderberge. We spelen in op het voorkomen van wateroverlast, droogte en hittestress.

We betrekken bewoners bĳ veranderingen in de openbare ruimte en communiceren daar helder en duidelĳk over. We stellen vooraf duidelĳke kaders waarover bewoners kunnen meepraten en meebeslissen. 1.3.3 Wat doen we al? Huidig beleid (wat voortgezet wordt): • Groenbeleid (2021-2025) • Landschapsplan 2016-2025 • Gemeentelĳk Water Programma 2024-2027 • Klimaatadaptatiestrategie Halderberge • Mobiliteitsvisie 2023-2027 • Kadernota Parkeren 2023-2027 • Beleidsplan Civiel Technische Kunstwerken 2022-2023 • Beleidsplan openbare verlichting 2021-2025 • Beleidsplan Wegen 2022-2026 • Aanpak en uitvoering fiets- en wandelroutes 2023 • Gladheidbestrĳdingsplan 2021-2022 • Speelbeleid 2021-2025 • Vastgoed- en Accommodatiebeleid (2022) • Meerjaren Onderhoudsprogramma Gebouwen 2023-2027 • Algemene Verordening Ondergrondse Infrastructuur • Uitgiftebeleid gemeentelĳke reststroken

Reguliere werkzaamheden: • Onderzoek verkeersveiligheid Kralen, A17 , klaar in 2024 • Vervangen openbare verlichting door LED, klaar in 2025 • Projecten en onderhoudswerken klimaatadaptief uitvoeren • NK tegelwippen • Inzet Keet in de wĳk 1.3.4 Beleidsindicatoren Lokale indicatoren De informatie voor de lokale indicatoren wordt gehaald uit de burgerpeiling. Deze is niet gehouden in 2023 maar vindt plaats in 2025. Besloten is om deze eens in de 4 jaar te houden omdat dan de ontwikkeling beter te peilen is. Perken plantsoenen en parken zĳn goed onderhouden. Bron: Burgerpeiling Jaar

Halderberge

Vergelĳkbare gemeenten (25.000 - 50.000 inwoners)

2019

39%

55%

2021

35%

54%

2025

nnb

Toelichting: De gemeente Halderberge geeft steeds meer aandacht aan een klimaatbestendige en duurzaam ingerichte openbare ruimte. In plaats van gazons worden meer en meer de wat ruigere mengsels met bloemen gebruikt. Ook het bestrĳden van onkruid op verhardingen wordt duurzaam uitgevoerd. Niet alle inwoners zĳn op de hoogte van deze ontwikkelingen en ervaren deze nieuwe aanpak als een versobering van het onderhoud. In de komende periode zullen we extra aandacht geven aan communicatie over de ontwikkelingen op groen en duurzaamheid zodat meer begrip zal ontstaan voor de uitstraling van het groen en het onkruid op verhardingen. Mate waarin onveilige verkeerssituaties in de buurt voorkomen. Bron: Burgerpeiling Jaar

Halderberge

Vergelĳkbare gemeenten (25.000 - 50.000 inwoners)

2019

70%

57%

2021

75%

55%

2025

nnb

Toelichting: In 2023 is de Mobiliteitsvisie vastgesteld door de gemeenteraad. BBV-indicatoren Voor het programma Openbare ruimte zĳn in het BBV geen verplichte beleidsindicatoren opgenomen.

1.3.5 Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Doelstelling

Activiteiten 2023

Wat is er bereikt in 2023?

Een groene omgeving draagt bĳ aan het welzĳn van mensen.

Verbinden natuurelementen.

Bĳ ruimtelĳke initiatieven in het buitengebied zĳn conform de Provinciale verordening landschappelĳke inpassingen bedongen. Deze landschappelĳke inpassingen dragen bĳ aan de versterking van het landschap.

Wandel/fiets en ruiterpaden en de mogelĳkheden onderzoeken voor de aanleg van een wandelbrug bĳ Albano.

De ruiterroute, gelegen in de bossen rondom Pagnevaart, is geoptimaliseerd. Daarbĳ aandacht voor zowel de ondergrond als verbetering van de bebording. De concept visie sportpark Albano is besproken met de verenigingen en andere belangstellenden. De ontvangen reacties zĳn meegenomen in de nadere uitwerking. Besluitvorming raad in 2024.

Het vergroenen van de gemeente met aandacht voor entrees van de kernen en rotondes en extra aanplant van bomen (ook in het buitengebied).

De entree van Bosschenhoofd is in het kader van het NK tegelwippen vergroend. In 2023 zĳn op diverse locaties, met name in de kernen, bomen geplant. Geplant op locaties daar waar bomen ontbreken. Het betreft een start die in de komende jaren zowel binnen als buiten de bebouwde kom zĳn vervolg zal krĳgen. De entree Vaartweg/ P v Breugelstraat in Bosschenhoofd is in 2023 in het kader van NK tegelwippen fleurig ingeplant.

Omvormen overbodige verharding en versnellen vervanging beplanting. We zĳn terughoudend in de verkoop van reststroken zodat groen, groen kan blĳven (extra budget € 10.000).

Omvormen van verharding: In 2023 is Halderberge Nederlands Kampioen Tegelwippen geworden. Er zĳn ruim 129.000 tegels gewipt. Dit komt overeen met bĳna 12.000 m2 verharding dat is verwĳderd en omgevormd naar groen.

Het actualiseren van de mobiliteitsvisie en de kadernota Parkeren.

De Mobiliteitsvisie en Kadernota Parkeren zĳn door de gemeenteraad vastgesteld in de raadsvergadering van 25 mei 2023.

Aanpak van verkeersknelpunten.

Parallel aan de vaststelling van de Mobiliteitsvisie en de Kadernota Parkeren is ook een Uitvoeringsplan voor de periode tot en met 2027 vastgesteld (raadsvergadering mei 2023). Verder zĳn onder meer de volgende knelpunten aangepakt: - In 2023 heeft de provincie (in nauw overleg met de gemeente Halderberge) werkzaamheden verricht aan de N640 (vanaf de Bosschendĳk tot en met de Hoevenseweg, tot circa de aansluiting met de Lage Donk). Hierbĳ is op een groot deel de snelheid verlaagd naar 50 km/uur (o.b.v. raadsbesluit over de komgrenzen); - Het kruisingsvlak SlikstraatMommersstraat-Kapelstraat is verhoogd (snelheidsremmer);

Verbeteren verkeersveiligheid voor alle verkeersdeelnemers.

Doelstelling

Activiteiten 2023

Wat is er bereikt in 2023? - In overleg met basisschool Uniek (en ouders) zĳn er verkeersveiligheidsmaatregelen uitgevoerd op de Bovendonksestraat en Achter 't Hof; - In het vierde kwartaal is - in samenwerking met de provincie en RWS - een start gemaakt met het verkeersonderzoek rondom de aansluiting A17/N640 (Kralen); - In de Pastoor van Breugelstraat is meerdere keren gehandhaafd tegen doorgaand vrachtverkeer in de Pastoor van Breugelstraat. Er zĳn extra verkeersborden geplaatst die het doorgaand vrachtverbod vooraankondigen (Rucphenseweg en einde afrit A58). Ook is voorbereidend onderzoek gedaan naar mogelĳke verkeersveiligheidsmaatregelen in de Pastoor van Breugelstraat. Hierover heeft in december 2023 een drukbezochte informatieavond plaatsgevonden.

We willen een kwalitatief goed onderhoudsniveau van onze openbare ruimte en gemeentelĳk vastgoed.

We gaan voor een klimaatrobuuste inrichting van de hele buitenruimte in Halderberge.

Aanbestedingsprocedure doorlopen voor het plaatsen van laadpalen.

Begin 2023 hebben wĳ een overeenkomst met Energiek Halderberge ondertekend voor het mogen plaatsen van laadpalen. Omdat het hier gaat om een Open Markt Model, kunnen we zo'n overeenkomst met meerdere partĳen sluiten.

Optimaliseren serviceteams.

Sinds begin 2023 zĳn de serviceteams op sterkte incl. de "nieuwe” serviceteams groen en bomen. Ook is er nieuw materieel aangeschaft waardoor werkzaamheden veilig en efficiënt uitgevoerd kunnen worden.

(bomenploeg, groen inclusief, vegen verhardingen) en het beter communiceren en in beeld brengen van uitgevoerde werkzaamheden.

Er is in 2023 veel gedaan aan communicatie omtrent werkzaamheden in de openbare ruimte.

Voortzetten subsidieregeling klimaatbestendig Halderberge en geveltuintjesactie.

Er zĳn 49 subsidies verstrekt in 2023 voor klimaatbestendige maatregelen, waarvan 9 groene daken zĳn aangelegd, 25 voor waterreservoirs en 8 voor overige klimaatmaatregelen, zoals bĳvoorbeeld afkoppelen van dakoppervlak. Wel is te zien dat er relatief veel kleine bedragen worden opgevoerd. Een reden daarvoor is dat Halderberge nu ook standaard regentonnen subsidiabel heeft gemaakt om de drempel te verlagen om klimaatbestendige maatregelen te treffen. Er zĳn ook een aantal geveltuintjes aangelegd.

Doelstelling

We betrekken bewoners bĳ veranderingen in de openbare ruimte en communiceren daar helder en duidelĳk over.

Activiteiten 2023

Wat is er bereikt in 2023?

Communicatie/ educatie: opzetten klimaatportaal.

Er zĳn diverse gastlessen gegeven over klimaatadaptatie op middelbare scholen. In het kader van de subsidieregeling klimaatbestendig Halderberge en het Nk Tegelwippen zĳn diverse online en offline campagnes opgezet. Het klimaatportal is nog niet gereed i.v.m. prioriteit van het tegelwippen in 2023.

Inzet omgevingsmanager bĳ alle projecten die we uitvoeren in de openbare ruimte.

De omgevingsmanager is ingezet waar mogelĳk.

We gaan bĳ projecten en onderhoud gerichter communiceren wat we gaan doen en hoe we dat gaan doen. Hiervoor zĳn extra middelen opgenomen. Dat geldt niet alleen voor grote projecten, maar ook regulier werk en onderhoud.

Vanuit de openbare ruimte laten we veel vaker zien wat we als gemeente aan het doen zĳn. Er zĳn al diverse filmpjes opgenomen en regelmatig worden voor en na foto’s gepost op social media.

1.3.6 Verbonden partĳen Bĳ het programma Openbare ruimte zĳn geen Verbonden partĳen betrokken.

1.3.7 Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten programma Openbare ruimte (x € 1.000). Openbare ruimte

Primaire begroting 2023

Begroting 2023 incl. wĳziging

Realisatie 2023

Verschil

V/N

127

1.548

1.609

-60

5.180

6.088

5.616

472

2.2 Parkeren

197

179

184

-5

2.5 Openbaar vervoer

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

3.055

3.354

3.251

103

7.2 Riolering

2.572

2.890

4.294

-1.404

107

128

169

-42

11.295

14.220

15.156

-936

144

502

524

2.2 Parkeren

2.5 Openbaar vervoer

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

3.638

3.727

5.261

1.533

Totaal baten

3.852

4.314

5.937

1.623

Saldo van baten en lasten

-7.443

-9.906

-9.220

687

0.10 Toevoegingen aan reserves

240

261

0.10 Onttrekkingen aan reserves

1.747

1.658

-90

-174

1.486

1.397

-90

-7.618

-8.420

-7.823

597

Lasten per taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 2.1 Verkeer en vervoer

7.5 Begraafplaatsen en crematoria Totaal lasten

Baten per taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 2.1 Verkeer en vervoer

7.2 Riolering 7.5 Begraafplaatsen en crematoria

Mutaties reserves

Totaal mutaties reserves

Resultaat

1.3.8 Verschillenanalyse Toelichting belangrĳkste verschillen begroting (incl. wĳziging) en realisatie programma Openbare ruimte (x € 1.000). Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

7.2 Riolering

Verschil

V/N Toelichting

183

Binnen de budgetten van het onderhoud aan wegen en bermen zĳn bedragen opgenomen voor reparaties. In het laatste kwartaal van 2023 waren er geen grote reparaties mogelĳk door de dermate slechte weersomstandigheden. Mede hierdoor is er een voordeel ontstaan. Daarnaast zĳn er 2023 veel werkzaamheden gecombineerd, waardoor de voorbereidingskosten zĳn meegevallen.

In 2022 zĳn er werkzaamheden geweest voor schade aan de brug Poldersdĳk in Hoeven. Hierdoor ontstond er een overschrĳding van het budget. In 2023 zĳn de kosten bĳ de veroorzaker in rekening gebracht en vergoed. Daarnaast zĳn de kosten voor eventueel meerwerk voor het renoveren van de Markbrug meegevallen.

Als gevolg van de slechte weersomstandigheden zĳn er in 2023 minder uitvoeringen gedaan met betrekking tot onvoorziene werkzaamheden, zĳn er diverse uit te voeren onderhoudswerken doorgezet in de planning naar begin 2024 en is er minder dan vooraf verwacht slootvuil afgevoerd naar compostering. Daarnaast is daar waar noodzakelĳk, het profileren van sloten in eigen beheer uitgevoerd.

-29

De kosten voor de uitbreiding in 2023 van te maaien bermoppervlakte op ecologische wĳze zĳn hoger uitgevallen dan vooraf was voorzien. Dit resulteert in een negatief saldo.

In 2023 zĳn enkele percelen of gedeeltes van percelen verkocht wat leidt tot een incidentele opbrengst. Daarnaast hebben we ook meer inkomsten uit verhuur van gronden ontvangen.

129

De lasten en baten op het taakveld riolering worden verrekend met de voorziening overschotten riolering. In de Zomernota 2023 en Najaarsnota 2023 zĳn extra kosten op het taakveld riolering van totaal € 212.000 tlv de exploitatie gebracht omdat de voorziening niet toereikend was om alle kosten op te vangen. Bĳ de vaststelling van nieuwe GRO 2024-2028 is besloten de spaarvoorziening riolering en de voorziening kapitaallasten riolering vrĳ te laten vallen ten gunste van de voorziening overschotten riolering. Hierdoor is er voldoende ruimte binnen de voorziening overschotten om het saldo van de lasten en baten 2023 volledig te kunnen egaliseren. Dit geeft een budgettair voordeel van € 212.000. Daarnaast komt de Btw-component op de riolering lager uit doordat de kosten die betrekking hebben op de rioolheffing in 2023 lager waren dan geraamd. Aangezien de Btw-component wordt meegerekend bĳ het saldo van de rioolheffing, kan hier een lager bedrag aan worden toegerekend dan geraamd. Dit betekent een budgettair nadeel van € 73.000.

Taakveld

V/N Toelichting

Rente

209

Voor de toerekening van rente aan de investeringen wordt een renteomslag opgesteld. De werkelĳke rentekosten- en baten worden hierin afgezet tegen de boekwaarden van de activa en voorraden en monden uit in een gemiddeld rentepercentage. In de Begroting 2023 bedroeg dit gemiddelde percentage 1,25%. Doordat de gerealiseerde rentebaten in 2023 hoger waren dan de toe te rekenen rentekosten, is het rentepercentage in de Jaarrekening 2023 gecorrigeerd naar 0%. Voor een nadere toelichting op de rente wordt verwezen naar de paragraaf financiering. Op het programma Openbare ruimte ontstaat hierdoor een voordeel van € 209.000.

Onderhoud gebouwen

-74

Op 13 juli 2023 heeft de gemeenteraad de Meerjaren Onderhoudsplanning 2023-2027 vastgesteld. Hierbĳ is besloten om per jaar € 75.000 te besparen op het onderhoud. Voor elk gebouw is de storting in de voorziening gemeentelĳke eigendommen hierdoor iets lager dan geraamd. Dit leidt tot een voordeel op de taakvelden van de verschillende gebouwen en een nadeel op het taakveld onderhoud gebouwen. Per saldo is dit budgettair neutraal. Tegenover het nadeel op het programma Openbare ruimte staan voordelen op andere programma's.

Toerekening personele lasten aan investeringen

-57

Met ingang van 2021 worden personele lasten aan de verschillende investeringen toegerekend. De toerekening is gebaseerd op de werkelĳke uitgaven op de investeringen. Omdat er in 2023 minder is uitgegeven aan verschillende projecten dan geraamd, kunnen er ook minder personele lasten aan de investeringen worden toegerekend dan geraamd. Dit leidt ook tot een lagere toevoeging aan de reserve flexibe schil. Per saldo is dit budgettair neutraal. Tegenover het nadeel van € 57.000 op het programma Openbare ruimte staat een voordeel op overhead.

Directe personele lasten programma Openbare ruimte

Het totale verschil op de personele lasten 2023 bedraagt € 44.000 positief. Als gevolg van de toerekening van de directe personeelslasten aan de verschillende programma's en taakvelden ontstaan op programmaniveau verschillen ten opzichte van de begroting. Tegenover het voordeel van € 58.000 op het programma Openbare ruimte staan nadelen op andere programma's. Voor het totaaloverzicht van de personele lasten wordt verwezen naar de paragraaf Bedrĳfsvoering.

Overige afwĳkingen

597

Totaal

Verschil

Programma Ruimtelĳke en economische ontwikkelingen

1.4.1 Inleiding Halderberge is het groene hart van West- Brabant. Het is een woongemeente met unieke kernen en bĳzonder cultuurhistorisch erfgoed. Halderberge is een recreatief toeristische trekpleister. Het is belangrĳk dat er woningen voor alle doelgroepen zĳn van een goede kwaliteit met ruime keuzevrĳheid om te voorzien in de woonwens van (toekomstige) Halderbergenaren. Duurzaamheid, energietransitie, versterken van het buitengebied en versnellen van woningbouw zĳn belangrĳk. We willen een overheid zĳn die zaken mogelĳk maakt. De eigen kracht van inwoners staat centraal. We werken samen met lokale en regionale partners. De ondernemers zorgen voor banen en ze versterken de leefbaarheid. We maken het makkelĳk en aantrekkelĳk voor de ondernemers om hier te ondernemen en zich te vestigen. Dit doen we samen met onze partners, zoals de verschillende ondernemers- en brancheverenigingen en de nog op te richten Economische Samenwerking Halderberge. Om het ondernemersklimaat verder te versterken moedigen we onderlinge samenwerking aan, optimaliseren onze dienstverlening en investeren in de openbare ruimte. Ook communiceren we helder over alles wat Halderberge te bieden heeft voor ondernemers, inwoners en recreanten.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://gemeenteraad.halderberge.nl/api/v1/meetings/583/documents/17027