1. Jaarverslag en Jaarrekening 2022 DEFINITIEF.pdf

N

6.4 Begeleide participatie

0

267

267

0

6.5 Arbeidsparticipatie

134

184

261

77

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

0

0

0

0

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

274

266

289

23

6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

0

0

0

0

6.81 Geëscaleerde zorg 18+

0

0

0

0

6.82 Geëscaleerde zorg 18-

0

0

0

0

7.1 Volksgezondheid

15

30

13

-17

N

8.162

11.829

11.868

39

V

-29.459

-32.054

-30.329

1.725

V

Lasten per taakveld

Baten per taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Wijkteams

Totaal baten

Saldo van baten en lasten

V

V

55

Zorg, jeugd en participatie

Primaire begroting 2022

Begroting 2022 incl. wijziging

Realisatie 2022

Verschil

V/N

0.10 Toevoegingen aan reserves

0

1.759

1.723

36

V

0.10 Onttrekkingen aan reserves

0

1.758

615

-1.143

N

Totaal mutaties reserves

0

-1

-1.108

-1.107

N

-29.459

-32.055

-31.437

618

V

Mutaties reserves

Resultaat

1.5.9 Verschillenanalyse Toelichting belangrijkste verschillen begroting (incl. wijziging) en realisatie programma Zorg jeugd en participatie (x € 1.000). Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

6.3 Inkomensregelingen

56

Verschil

V/N Toelichting

27

V

Als gevolg van een lagere afrekening over 2021 zijn de kosten voor regionale samenwerking op het gebied van Wmo lager dan geraamd. Dit komt met name doordat de kosten voor juridische ondersteuning lager waren dan verwacht.

64

V

Vanaf 2022 is het Werkplein verantwoordelijk voor de maatschappelijke begeleiding van inburgeringsplichtige asielstatushouders. Van het Rijk is in december 2022 nog een vergoeding ontvangen voor de kosten van de trajecten in het kader van maatschappelijke begeleiding over voorgaande jaren.

22

V

Begin 2022 is de subsidierelatie met St. Dorpshuizen voor het beheer van Het Kompas in Hoeven beëindigd. Aan Drijver en Partners is opdracht gegeven om de overdracht met deze stichting te organiseren en Het Kompas per 1 augustus 2022 over te kunnen dragen aan een nieuw bestuur. Omdat er nog geen nieuw bestuur aanwezig was, heeft Drijver en Partner tijdelijk als interim bestuurder opgetreden. Inmiddels heeft een nieuwe stichting Het Kompas overgenomen en zijn de werkzaamheden van Drijver en Partners voor het interim bestuur afgerond.

192

V

Op basis van het raadsbesluit van 25 mei 2022 is een budget van € 192.000 geraamd voor de sloop van de pastorie en de CDA vleugel in Oudenbosch. De werkelijke sloop heeft vertraging opgelopen, dit vindt in 2023 plaats. Bij de bestemming van het jaarrekeningsaldo wordt voorgesteld hiervoor het resterende budget van € 192.000 als jaaroverschrijdende uitgave mee te nemen naar 2023.

16

V

In de Begroting 2022 is een raming van € 100.000 opgenomen voor toevoeging aan de voorziening voor dubieuze debiteuren. Op basis van de status en ouderdom van de openstaande vorderingen heeft het Werkplein HvWB de noodzakelijke hoogte van de voorziening dubieuze debiteuren sociale zaken vastgesteld op € 376.000. Na alle mutaties in 2022 bedroeg het restant saldo € 292.000. Dit betekent dat er een bedrag van € 84.000 aan de voorziening is toegevoegd. Ten opzichte van de raming betekent dit een voordeel van € 16.000.

Taakveld

6.5 Arbeidsparticipatie

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

Verschil

V/N Toelichting

73

V

Het verschil tussen de in 2022 gerealiseerde baten en lasten met betrekking tot de gebundelde uitkeringen (BUIG) bedraagt € 312.000 negatief. Dit is een tekort van 4,61% ten opzichte van het ontvangen BUIG budget. In de Begroting is een verschil tussen baten en lasten geraamd van € 385.000 negatief. Het saldo van de verschillen tussen de Begroting en de werkelijke baten en lasten is € 73.000 positief. In de gewijzigde begroting van het Werkplein is gerekend met een afname van het bestand met 1,3%. Uiteindelijk is het uitkeringsbestand over 2022 met 1,1% gedaald. Dat is een iets minder positieve ontwikkeling dan voorzien. De verklaring hiervoor is te vinden in de instroom vanaf juli van 90 statushouders. Omdat eerder de daling boven de 1,3% zat, vallen de kosten nog iets positiever uit dan in de eerdere gewijzigde begroting van 2022.

-201

N

In 2022 is aan 1.242 huishoudens de energietoeslag van € 1.300 uitbetaald. Dit is een bereik van 96% ten opzichte van de door het CBS berekende doelgroep van huishoudens met een inkomen tot 120% van de bijstandsnorm. Het door het Rijk beschikbaar gestelde budget was gebaseerd op minder huishoudens. Voor de uitvoeringskosten van het Werkplein is door het Rijk geen apart budget verstrekt. Divosa en de VNG zijn in gesprek met de minister om de tekorten van gemeenten op de energietoeslag 2022 volledig te vergoeden door het Rijk. Hierover is nog geen akkoord bereikt.

24

V

Het aantal verzoeken tot kwijtschelding was in 2022 wat lager dan in 2021 (932 in 2021, 892 in 2022), maar het aantal toegekende verzoeken was nagenoeg gelijk. In 2022 was het werkelijke bedrag aan kwijtschelding ca. € 288.000, maar door een overlopende post van ca. € 43.000 uit 2021 komen de lasten voor 2022 uit op ca. € 246.000. Hierdoor was er ten opzichte van de raming een positief verschil van ca. € 24.000.

49

V

In de Begroting 2022 werd er van uitgegaan dat de ontvangen rijksmiddelen voor re-integratie volledig zouden worden besteed. De kosten van de re-integratieactiviteiten en -trajecten in 2022 (grotendeels uitgevoerd door het Werkplein HvWB) zijn lager geweest dan de beschikbare middelen. Er resteert een bedrag van € 49.000. De belangrijkste oorzaken hiervan is met name een lagere inzet op leerwerktrajecten dan verwacht.

43

V

Bij de invoering van de nieuwe Wet Inburgering is voor de begroting van het Werkplein een inschatting gemaakt van de uitvoeringskosten zoals huisvesting, ict kosten, facilitaire kosten, communicatie e.d. Omdat het personeel uit de eigen organisatie van het Werkplein is ingezet zijn hiervoorgeen separate kosten meer aan inburgering toegerekend. Inmiddels is ook afgesproken om de uitvoeringskosten (dus personeel en overige kosten) te integreren in de bedrijfsvoering van het Werkplein.

26

V

Op basis van het werkelijk aantal gereden ritten en kilometers zijn de kosten van de kosten van het Wmo vervoer (deeltaxi) € 26.000 lager dan geraamd.

57

Taakveld

58

Verschil

V/N Toelichting

19

V

In november 2020 heeft het Rijk de gemeenten gevraagd om ouders die gedupeerd zijn door de kinderopvangtoeslagaffaire, te ondersteunen bij problemen die zijn ontstaan door de affaire. Via de Belastingdienst zijn gegevens van gedupeerde Halderbergse inwoners verstrekt aan de gemeente. Vanuit het Rijk wordt compensatie ontvangen op basis van een normbedrag voor de drie stappen van hulp (brief of eerste gesprek/vervolggesprek/plan van aanpak). Voor onze gemeente komt dit per saldo neer op een compensatie in 2022 van ca. € 19.000. De meedenkcoaches hebben deze werkzaamheden binnen hun reguliere taken uitgevoerd.

6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

-97

N

De uitgaven voor jeugdzorg waren in 2022 € 97.000 hoger dan geraamd. Het aantal jeugdigen dat jeugdhulp nodig heeft en de intensiteit van de in te zetten jeugdhulp is vooraf niet volledig in te schatten in aantallen en bedragen. Jeugdprofessionals kijken samen met het gezin wat zij zelf kunnen (waar nodig met ondersteuning van hun netwerk). Als de zorgvraag te groot en/of te complex is, zal de jeugdprofessional zelf begeleiding bieden, waar nodig met aanvullende specialistische jeugdhulp. De hogere kosten in 2022 zijn met name het gevolg van een toename in de laagcomplex jeugdzorgarrangementen. Bij jeugdzorg plus en het LTA (landelijk transitie arrangement) zien we juist een afname van de kosten. Dit past in de regiovisie waarbij jeugdhulp zo veel mogelijk door regionale aanbieders wordt geboden en slechts in uitzonderlijke situatie wordt opgeschaald naar specialistische hulp.

6.81 Geëscaleerde zorg 18+

39

V

De regiogemeenten hebben in 2017 afgesproken dat de extra middelen voor de mensen met een licht verstandelijke beperking die een beschermde woonomgeving nodig hebben (LVB-middelen) die aan lokale gemeenten worden uitgekeerd, worden toegevoegd aan de regionale middelen. Op basis van de prognose wordt ieder jaar opnieuw bekeken of dit nog nodig is. In 2022 zijn de LVBmiddelen slechts deels nodig geweest voor de regionale uitvoering van maatschappelijke opvang en OGGZ.

7.1 Volksgezondheid

59

V

Het voordeel op volksgezondheid bestaat uit diverse voordelen. Het preventieakkoord is uitgevoerd zonder dat daarvoor de volledige rijksbijdrage nodig was. Deze rijksbijdrage is in oktober 2022 nog verhoogd met € 2.447. De rijksbijdrage voor Kansrijke Start is voor 2022 en 2023 in 1 keer in 2022 aan de gemeente uitbetaald. Nieuwe interventies in het kader van Kansrijke Start zijn in 2022 nog niet uitgevoerd in afwachting van scholing van de zorgprofessionals en het inrichten van de aanmeldroute e.d. Een aantal trainingen is niet of deels uitgevoerd vanwege te weinig aanmeldingen. Het consultatiebureau is eind 2022 naar een nieuwe accommodatie gegaan. Dit betekende beperkte hogere huisvestingslasten voor 2022. De GGD heeft die voor eigen rekening genomen.

Verschillen in baten en lasten die betrekking hebben op corona

19

V

Als gevolg van de coronacrisis zijn gedurende het jaar extra kosten gemaakt. Gemeenten zijn voor deze kosten gecompenseerd door het Rijk. De gemaakte kosten en ontvangen compensatie zijn verrekend met de reserve compensatie coronacrisis. Per saldo is dit budgettair neutraal. Tegenover het nadeel op het programma Zorg, jeugd en participatie staan voordelen op andere programma's. Voor een nadere toelichting op de lasten en ontvangen compensatie wordt verwezen naar de paragraaf Gevolgen coronacrisis.

Taakveld

Verschil

V/N Toelichting

Directe personele lasten programma Zorg, jeugd en participatie

108

V

Overige afwijkingen

136

V

Totaal

618

V

Het totale verschil op de personele lasten 2022 bedraagt € 241.000 positief. Als gevolg van de toerekening van de directe personeelslasten aan de verschillende programma's en taakvelden ontstaan op programmaniveau verschillen ten opzichte van de begroting. Tegenover het voordeel van € 108.000 op het programma Zorg, jeugd en participatie staan nadelen op andere programma's. Voor het totaaloverzicht van de personele lasten wordt verwezen naar de paragraaf Bedrijfsvoering.

59

60

Programma Onderwijs, sport en cultuur

1.6.1 Inleiding In Halderberge hebben we aantrekkelijk en goed basis- en voortgezet onderwijs. Ook biedt de gemeente een ruime mogelijkheid tot sporten en bewegen. Er is een groot verenigingsleven dat activiteiten en evenementen organiseert voor haar inwoners en bezoekers. Ook bestaat er een rijk cultureel leven met projecten zoals het religieus erfgoed en de cultuurmaand. De leefbaarheid in de kleine kernen staat onder druk. Binnen dit programma investeren we de komende jaren in de mogelijkheid van het deelnemen aan sport- en culturele activiteiten in kleine kernen. 1.6.2 Doelstellingen Verder ontwikkelen van de brede scholen Per kern wordt in samenwerking met de partners de verdere ontwikkeling vorm gegeven. We streven bij de vorming van integrale kindcentra (IKC) naar een gelijkwaardige samenwerking tussen de betrokken organisaties. Het bieden van aantrekkelijk basis- en voortgezet onderwijs Kinderen uit Halderberge en omgeving kunnen toekomstbestendig basis- en voortgezet onderwijs volgen. In de kernen wordt sport en bewegen mogelijk gemaakt Inwoners kunnen (recreatief) sporten en bewegen. Sportverenigingen gebruiken kwalitatief goede sportvoorzieningen. De voorzieningen worden optimaal gebruikt . De combinatiefunctionaris verbindt sport- en beweegaanbieders met onderwijs, (jeugd)zorg en welzijn.

Behouden, stimuleren en uitdragen van een cultureel aantrekkelijke gemeente Zowel inwoners als bezoekers kunnen zich ontplooien en genieten van het aanbod op het gebied van kunst en cultuur. Dit komt de ontwikkeling, sociale cohesie en leefbaarheid van de gemeente ten goede. Vergroten van de leefbaarheid in kleine kernen In de kleine kernen Bosschenhoofd en Stampersgat staat de leefbaarheid extra onder druk. We onderzoeken samen met inwoners en organisaties hoe we leefbaarheid kunnen vergroten. Onder leefbaarheid in dit thema wordt verstaan goed onderwijsaanbod, behouden van sportverenigingen en een cultureel aanbod. Vanuit de andere thema’s wordt ook een bijdrage geleverd aan de leefbaarheid in Halderberge en de kleine kernen.

1.6.3 Huidig beleid • Beleidsplan sociaal domein “De Kracht van Samen” (2018) • Lokale Meld en Coördinatiefunctie (LMC) • Integraal huisvestingsplan onderwijs 2012-2025 • Sportnota Halderberge in beweging (2010) • Kadernotitie buitensportaccommodaties (2017) • Kaders beheer en onderhoud buitensportaccommodaties (2019) • Oriëntatienotitie Het culturele speelveld 2017-2022 • Beleidsnota archeologie ons ongeschreven verleden (2011) • Beleidsnota cultureel erfgoed inspirerend verleden (2011) • Bibliotheekvisie (2017) • Cultuurkompas (2017) • Nota herijking speelvoorzieningen 2015-2018 • Visiedocument kindcentra in de gemeente Halderberge (2019) • Integraal Huisvestingsplan opvang- en onderwijshuisvesting (2021) • Verordening Onderwijshuisvesting (2022)

61

1.6.4 Reguliere werkzaamheden De reguliere werkzaamheden: Leerlingenvervoer, leerplicht, beheer, onderhoud en huisvesting sportaccommodaties, monumentensubsidies, advisering monumenten, archeologie en cultuurhistorie, onderwijsachterstanden/voor- en vroegschoolse educatie (VVE), Lokale educatieve agenda, uitvoeringsregeling muziekeducatie en beeldende vorming, ONS West-Brabant, culturele activiteiten (bijv. cultuurmaand), cultuureducatie, de Marktplaats Halderberge, welzijnssubsidies, heemkundekringen en musea, kunst. 1.6.5 Beleidsindicatoren Lokale indicatoren Voor programma 6 zijn geen cijfers beschikbaar, welke één op één aansluiten bij de speerpunten van het collegewerkprogramma. Indien deze alsnog beschikbaar komen, dan zullen deze worden toegevoegd aan de basisset met beleidsindicatoren. BBV-indicatoren De onderstaande verplichte indicatoren vallen onder het programma Onderwijs, sport en cultuur (bron: www.waarstaatjegemeente.nl; d.d. 8 maart 2023). Indicator Absoluut verzuim1

2019

2020

2021

Halderberge

4,0

3,2

2,8

Vergelijkbare gemeenten

1,8

2,1

2,0

Halderberge

15,0

12,0

11,0

Vergelijkbare gemeenten

22,0

17,0

18,0

Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie3

Halderberge

1,6%

1,4%

1,5%

Vergelijkbare gemeenten

1,7%

1,4%

1,6%

Niet-sporters4

Halderberge

46,4%

Vergelijkbare gemeenten

50,8%

Relatief verzuim2

2022

1 Het aantal leer- of kwalificatieplichtigen jongeren dat absoluut verzuimer is (geweest) gedurende het schooljaar: de jongeren is niet ingeschreven bij een onderwijsinstelling en beshcikt niet over een vrijstellingl; per 1.000 leerlingen. 2 Het relatieve aantal leer- of kwalificatieplichtige jongeren zonder vrijstelling dat langer dan 4 opeenvolgende weken niet ingeschreven was op school; per 1.000 leerlingen. 3 Vsv'ers zijn jongeren van 12 tot 23 jaar die zonder startkwalificatie het onderwijs verlaten (havo, vwo of minimaal mbo-2 diplome). Het vsv-percentage staat voor het aantal vsvérs asl percentage van het aantal onderwijsdeelnemers die aan het begin van het schooljaar ingeschreven staan; per 1,000 leerlingen. 4 Het percentage niet-wekelijks sporters t.o.v. bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet.

62

1.6.6 Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Doelstelling

Activiteiten 2022

Wat is er bereikt in 2022?

Verder ontwikkelen van de brede Scholen

De scholen gaan zelf verder met het uitwerken en verdiepen van de visie kindcentra.

Ieder integraal kindcentrum heeft samen met de coördinator kindcentra inzichtelijk gemaakt welke doelen uit de visie kindcentra zijn behaald. Tevens hebben zij gesproken over plan van aanpak voor de resterende doelen. De resultaatafspraken vroeg voorschoolse educatie zijn ook meegenomen in dit proces.

Het bieden van aantrekkelijk basis- en voortgezet onderwijs

Waar mogelijk worden de schoolbesturen gefaciliteerd en ondersteund bij het bieden van aantrekkelijk basis- en voortgezet onderwijs.

We zijn gestart met het uitvoeren van het IHP opvang en onderwijshuisvesting. De gewenste oplossingsrichtingen voor basisschool ’t Bossche Hart, De Klinkert, Uniek, Talente en De Linde worden uitgewerkt. Er is gestart met de verbouwing van het Markland College. Er is gezorgd voor de benodigde tijdelijke huisvesting bij de basisscholen de Klinkert, Uniek en het Markland College. Scholen hebben te kampen gehad met de gevolgen van Covid-19. Het Nationaal Programma Onderwijs is er voor herstel en ontwikkeling van het onderwijs tijdens en na corona. De gemeente ontvangt hieruit een budget om schoolinitiatieven te ondersteunen.

In de kernen wordt sport en bewegen mogelijk gemaakt

Behouden, stimuleren en uitdragen van een cultureel aantrekkelijke gemeente

Inwoners kunnen (recreatief) sporten en bewegen. Sportverenigingen gebruiken kwalitatief goede sportvoorzieningen.

Voor het beheer en onderhoud van de buitensportaccommodaties hebben de verenigingen een onderhoudsvergoeding ontvangen. Er is invulling geven aan de ambities en projecten op het gebied van sport en bewegen zoals opgenomen in een lokaal Sportakkoord.

De combinatiefunctionaris werkt samen met sport- en beweegaanbieders, onderwijs, (jeugd)zorg en welzijn.

Naast het verzorgen van bewegingslessen in het basisonderwijs is de combinatiefunctionaris, als buurtsportcoach, ingezet bij het organiseren van sport- en bewegingsactiviteiten op zowel de school, sportaccommodaties als in de wijken met als doel om inwoners zo gezond mogelijk te houden en te zorgen dat iedereen kan meedoen, ondanks eventuele gezondheidsof financiële beperkingen. De buursportcoach heeft samen met het jongeren verschillende sportieve activiteiten georganiseerd met in het bijzonder aandacht voor de JOGG aanpak: Water drinken, gezonde voeding en beweging.

De Cultuur Loper verbetert de kwaliteit van cultuureducatie.

Op dit moment nemen zes basisscholen en één school voor voortgezet onderwijs deel aan de Cultuurloper.

63

Doelstelling

Vergroten van de leefbaarheid in kleine kernen

64

Activiteiten 2022

Wat is er bereikt in 2022?

Om alle kinderen van 6 tot 18 jaar de kans te geven beeldende kunst of muziekonderwijs te volgen, kunnen ouders en verzorgers vanuit de subsidieregeling beeldende kunst en muziekonderwijs een bijdrage ontvangen.

In 2022 zijn 126 aanvragen voor muziekonderwijs en 1 aanvraag voor beeldende kunst toegekend.

Culturele initiatieven die een bijdrage leveren aan het stimuleren en uitdragen van een cultureel aantrekkelijke gemeente, kunnen een beroep doen op de ‘Subsidieregeling 'Cultuurinitiatieven’.

In 2022 zijn drie aanvragen voor een subsidie in het kader van deze subsidieregeling ontvangen en toegekend.

Uitdragen van een cultureel aantrekkelijke gemeente door het organiseren van de Cultuurmaand en de Open Monumentendag.

Open Monumentendag en Cultuurmaand 2022 was een groot succes. Enkele activiteiten waren een startbijeenkomst, het Cultuur Café met de bekendmaking van de genomineerden, de uitreiking van de Monumentenprijs en de afsluitingsavond met de uitreiking van de Cultuurprijzen. Ook de basisscholen en diverse musea/monumenten verleenden hun medewerking aan de Open Monumenten Klassendag en de bijzondere Opening bij de Basiliek in Oudenbosch. Samen met de werkgroep Cultuurmaand, de vakjury voor de Cultuurprijzen en de Monumentencommissie is er weer een mooi programma gemaakt.

Uitvoering verplaatsing dorpshuis Het Kompas naar de St. Jan de Doperkerk in Hoeven.

Het Definitief Ontwerp is uitgewerkt naar een uitvoeringsontwerp en eind 2022 is de aanbesteding opgestart. Daarnaast is de pachtovereenkomst met de Parochie ondertekend.

Uitwerken ontwerp met geactualiseerde krediet- en exploitatieopzet voor renovatie dorpshuis De Steiger in Stampersgat en realiseren dorpshuis in De Blokhut in Bosschenhoofd.

In Bosschenhoofd wordt de Blokut geüpgraded naar een volwaardig dorpshuis. Voor Stampersgat wordt nu een schetsontwerp gemaakt voor de revitalisering van dorpshuis. Hierbij wordt de koppeling gemaakt met waterrecreatie.

1.6.7 Verbonden partijen GR Schoolverzuim en Voortijdig schoolverlaten (RBL) Doel of belang dat wordt behartigd:

De gemeenschappelijke regeling is aangegaan met als doel het behartigen van de belangen van de deelnemende gemeenten op het gebied van de Leerplichtwet 1969 en de Regionale Meld en Coördinatiefunctie.

Beleidsrealisatie:

In de begroting 2022 van het Regionaal Bureau Leerplicht West-Brabant (RBL) zijn een aantal speerpunten opgenomen met daarbij behorende aandachtsgebieden. Speerpunt 1: Thuiszitters De zestien West-Brabantse gemeenten en de zes samenwerkingsverbanden passend onderwijs in West-Brabant hebben zich enkele jaren geleden via een ‘thuiszitterspact’ verbonden aan de ambitie dat in schooljaar 2019-2020 geen enkel kind langer dan drie maanden thuiszit zonder een passend aanbod van onderwijs en/of zorg. Deze ambitie is ongewijzigd blijven staan voor 2022. Aandachtsgebied 1.1 Vermoedelijk ongeoorloofd ziekteverzuim Voor de aanpak van vermoedelijk ongeoorloofd ziekteverzuim werken scholen in het voortgezet onderwijs (vo) en het mbo (tot 18 jaar) in West-Brabant met de landelijk erkende M@ZLmethode (Medische Advisering Ziekgemelde Leerling). Als er geen medische redenen voor het ziekteverzuim zijn, komt de casus terecht bij de leerplichtambtenaar. Ook voor het primair onderwijs (po) is M@ZL in ontwikkeling. In de gemeente Halderberge is in 2022, met een doorloop naar 2023, gekeken wat de mogelijkheden zijn van financiering van M@zl vanuit het Nationaal Programma Onderwijs met hierna een structurele borging in het primair onderwijs. Aandachtsgebied 1.2 Keren van de toename van vrijstellingen Dit is een landelijke ontwikkeling waar een wetswijziging aan ten grondslag ligt.

Aandachtsgebied 1.3 Verder met de MAS-aanpak Binnen die samenwerking hanteert het RBL de wettelijk verankerde Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS). Doel van de MAS-aanpak is om te komen tot een eenduidige en vooral meer preventieve aanpak van schoolverzuim: vroegtijdig met betrokkenen voor een leerling tot een maatwerkaanpak komen. De MAS-methode geeft richtlijnen voor de samenwerking met de bedoelde ketenpartners. In 2022 zijn nadere afspraken gemaakt en zijn de leerplichtambtenaren gestart met het werken volgens de MAS-methode. Speerpunt 2. Sluitend regionaal vangnet voor jongeren van 12 tot 23 jaar Aandachtsgebied 2.1 VSV Vangnetcoördinator De vangnetcoördinator is vanuit het VSV-programma 2021-2024 ‘Gezien, gehoord en geholpen worden’ werkzaam bij RBL en initieert overlegtafels met (sub)regionalepartners uit onderwijs, zorg en arbeidsmarkt om individuele maatwerkoplossingen te creëren voor jongeren. Aandachtsgebied 2.2 On My Way Met de aanpak On My Way worden jongeren in een dynamisch traject van vier weken individueel en groepsgewijs intensief begeleid. Trajectbegeleiders van RBL begeleiden jongeren van 18 tot 23 jaar zonder startkwalificatie met workshops en trainingen bij het vinden van een passende opleiding en/of een combinatie van werken en leren.

Hiervoor wordt samengewerkt met gemeenten, onderwijs, werkgevers, arbeidsbemiddelingspartners en speciale VSV-werkcoaches in West-Brabant. De groepsaanpak begeleidt jongeren succesvol op weg naar een startkwalificatie en goede uitgangspositie op de arbeidsmarkt. De uitvoering van ‘On my Way’ voor onze gehele regio wordt gefinancierd vanuit het VSV-programma ‘Gezien, gehoord en geholpen worden’.

65

GR Schoolverzuim en Voortijdig schoolverlaten (RBL) Speerpunt 3. Overstap onderwijs (aansluiting po en vo, aansluiting vo en mbo en overstap mbombo) Aandachtsgebied 3.1 Digitaal volgen In het regionaal programma VSV 2021-2024 ‘Gezien, gehoord en geholpen worden’ zijn middelen beschikbaar gesteld voor het digitale programma Intergrip en het digitale doorstroomdossier. Door middel van deze applicatie kunnen de overstappers in West-Brabant beter gevolgd worden tijdens hun overstap van vo naar mbo en kan eerder gesignaleerd worden wanneer dit niet goed lijkt te gaan. In 2022 is een start gemaakt met het werken met Intergrip. Aandachtsgebied 3.2 Structureel exitgesprek bij het startcollege Als een jongere besluit te stoppen met het volgen van onderwijs bij het startcollege zonder het behalen van een startkwalificatie, is een exitgesprek cruciaal. In het exitgesprek kunnen studieloopbaanbegeleiders samen met RMC-trajectbegeleiders van RBL de redenen van uitval achterhalen en de jongere informeren over de mogelijkheden tot het volgen van een andere opleiding, het behalen van een praktijkverklaring of de begeleiding naar een duurzame positie op de arbeidsmarkt. In 2022 zijn de exitgesprekken gestart bij het startcollege van Curio. Speerpunt 4. Aanpak oud-voortijdig schoolverlaters Aandachtsgebied 4.1 NEET-aanpak In oktober 2021 is de NEET-aanpak (Not in Education, Employment of Training) gestart.

Deze aanpak richt zich op jongeren tussen de 18 en 23 jaar zonder werk, onderwijs of startkwalificatie. Deze jongeren worden actief benaderd met de vraag hoe het gaat en wat het RBL voor hen kan betekenen. De NEET-aanpak is een regionale aanpak en wordt gefaseerd uitgebreid totdat alle 16 gemeenten zijn aangehaakt. In 2022 is de aanpak in de gemeente Halderberge gestart en krijgt een vervolg in 2023. 1.6.8 Systematisch toezicht 2021 Monumentenzorg Door de provincie is gemel dat er geen reactie meer volgt op de ingezonden toezichtsinformatie per gemeente. Er wordt gewerkt aan een provinciaal jaarverslag IBT over 2022. De verwachting is dat het jaarverslag 2022 in april 2023 gereed zal zijn. Zodra dit gereed is wordt het verslag toegezonden aan de gemeenten. Daarnaast is Uitvoeringsagenda Interbestuurlijk Toezicht 2023 vastgesteld. Daarin is opgenomen dat het toezicht op monumentenzorg voor 2023 meer risicogericht wordt ingericht in lijn met het gedachtengoed van het landelijk rapport ‘Lappendeken’. Dit betekent concreet dat gemeenten vanaf 2023 niet meer de gebruikelijke toezichtinformatie op basis van de Verordening systematisch toezicht Noord-Brabant hoeven in te zenden. 1.6.9 Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten programma Onderwijs, sport en cultuur (x € 1.000). Onderwijs, sport en cultuur

Primaire begroting 2022

Begroting 2022 incl. wijziging

Realisatie 2022

Verschil

V/N

4.2 Onderwijshuisvesting

1.314

1.544

1.442

102

V

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

2.685

2.729

2.578

151

V

5.1 Sportbeleid en activering

228

292

288

4

V

5.2 Sportaccommodaties

941

1.008

970

38

V

Lasten per taakveld

66

Onderwijs, sport en cultuur

Primaire begroting 2022

Begroting 2022 incl. wijziging

Realisatie 2022

Verschil

V/N

5.3 Cultuurpresentatie, -productie en -participatie

218

261

256

5

V

5.4 Musea

76

141

59

82

V

5.5 Cultureel erfgoed

84

91

84

7

V

5.6 Media

520

523

520

3

V

6.067

6.589

6.197

392

V

40

40

44

4

V

1.317

1.409

1.320

-89

N

5.1 Sportbeleid en activering

10

51

83

32

V

5.2 Sportaccommodaties

111

99

97

-1

N

5.3 Cultuurpresentatie, -productie en -participatie

14

14

17

2

V

5.4 Musea

22

22

0

-22

N

5.5 Cultureel erfgoed

0

0

0

0

5.6 Media

1

1

1

0

Totaal baten

1.516

1.636

1.563

-73

N

Saldo van baten en lasten

-4.551

-4.952

-4.634

318

V

0.10 Toevoegingen aan reserves

0

0

0

0

0.10 Onttrekkingen aan reserves

152

239

162

-76

N

Totaal mutaties reserves

152

239

162

-76

N

-4.400

-4.714

-4.472

242

V

Totaal lasten

Baten per taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Mutaties reserves

Resultaat

1.6.10 Verschillenanalyse Toelichting belangrijkste verschillen begroting (incl. wijziging) en realisatie programma Onderwijs, sport en cultuur (x € 1.000).

67

Taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting

68

Verschil

V/N Toelichting

23

V

Er kan zich een calamiteit voordoen waardoor de voortgang van het onderwijs wordt belemmerd. Het bevoegd gezag kan dan een aanvraag voor het bekostigen van een voorziening huisvesting onderwijs indienen. In 2022 is geen aanvraag op grond van de voorziening ‘bijzondere omstandigheden’ ingediend.

66

V

Na opstellen van het funderingsplan en beoordeling door de constructeur zijn de geraamde kosten voor de voorbereidende civiele werkzaamheden lager uitgevallen. De tijdelijke voorziening is in gebruik genomen per 12 september 2022. Voorzien was 1 september. De huurkosten zijn hierdoor lager uitgevallen. Bij de tweede oplevering zijn er nog opleverpunten geconstateerd. Er is 15% van de eenmalige kosten bij installatie nog niet verrekend. Deze kosten zullen nog in 2023 gefactureerd worden.

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

43

V

De middelen worden ingezet voor de ontwikkeling van peuters in de leeftijd van 2 tot 4 jaar, woonachtig in de gemeente Halderberge, die geen VVE-peuter zijn en geen recht hebben op kinderopvangtoeslag. Op dit moment zijn er meer peuters waarvan ouders recht hebben op kinderopvangtoeslag of een VE-indicatie hebben, hierdoor is er minder uitgegeven dan verwacht.

5.1 Sportbeleid en activering

32

V

Van het Rijk zijn in 2022 aanvullende middelen voor de uitvoering van het sportakkoord ontvangen. Deze zijn niet volledig in 2022 uitgegeven. Deze middelen worden in 2023 ingezet voor de uitvoering van het lokale sportakkoord.

5.2 Sportaccommodaties

21

V

Er is in 2022 een voordeel op de kapitaallasten (rente en afschrijving) van sportaccomodaties ontstaan doordat er minder is uitgegeven voor de renovatie van de atletiekbaan van AVO dan waarmee rekening was gehouden en doordat diverse investeringen later worden uitgevoerd dan gepland. In de Najaarsnota 2022 is hierover uitgebreid gerapporteerd.

Verschillen in baten en lasten die betrekking hebben op corona

-1

N

Als gevolg van de coronacrisis zijn gedurende het jaar extra kosten gemaakt. Gemeenten zijn voor deze kosten gecompenseerd door het Rijk. De gemaakte kosten en ontvangen compensatie zijn verrekend met de reserve compensatie coronacrisis. Per saldo is dit budgettair neutraal. Tegenover het nadeel op het programma Onderwijs, sport en cultuur staan voordelen op andere programma's. Voor een nadere toelichting op de lasten en ontvangen compensatie wordt verwezen naar de paragraaf Gevolgen coronacrisis.

Directe personele lasten programma Onderwijs en jeugd

28

V

Het totale verschil op de personele lasten 2022 bedraagt € 241.000 positief. Als gevolg van de toerekening van de directe personeelslasten aan de verschillende programma's en taakvelden ontstaan op programmaniveau verschillen ten opzichte van de begroting. Tegenover het voordeel van € 28.000 op het programma Onderwijs en jeugd staan nadelen op andere programma's. Voor het totaaloverzicht van de personele lasten wordt verwezen naar de paragraaf Bedrijfsvoering.

Overige afwijkingen

30

V

Totaal

242

V

Algemene dekkingsmiddelen

1.7.1 Inleiding In dit hoofdstuk zijn de algemene doelstellingen en activiteiten van het financiële beleid van de gemeente Halderberge opgenomen. Daarnaast treft u een toelichting aan op de algemene dekkingsmiddelen van de gemeente: de belastingopbrengsten, de uitkeringen uit het gemeentefonds en de dividenduitkeringen van bedrijven waarin wordt deelgenomen. 1.7.2 Doelstellingen Een sluitende begroting voor nu en in de toekomst Onze gewenste doelen sluiten aan op de financiële mogelijkheden. Hierbij houden we rekening met structurele en incidentele lasten. Structurele lasten worden gedekt met structurele baten. Een betere vermogenspositie De financiële kengetallen die een beeld geven van de vermogenspositie worden verbeterd. De solvabiliteit bedraagt minimaal 20%. Op de langere termijn sturen we op een netto schuldquote (zowel met als zonder correctie van verstrekte leningen) onder de 90%. De stijging van de lasten voor inwoners en bedrijven blijft beperkt De verhoging van de onroerendezaakbelasting blijft beperkt tot maximaal het inflatiepercentage. De rioolheffing en de afvalstoffenheffing blijven kostendekkend. Het weerstandsvermogen blijft goed Het weerstandsvermogen (de verhouding tussen de risico’s die de gemeente loopt en de middelen die beschikbaar zijn om die op te vangen) is goed. Dit houden we in ieder geval op de status “goed”.

We houden een goede financiële basis en blijven realistisch Een gezond en solide financieel beleid is een belangrijke pijler voor de gemeente. Het huidige beleid wordt minimaal in stand gehouden en daar waar nodig verder aangescherpt. In control blijven op de financiën en een heldere communicatie naar alle partijen Om goed te kunnen sturen is een stabiele financiële organisatie nodig met genoeg eigen controles. Niet alleen de eigen organisatie, maar ook externe partijen zoals de accountant en de Belastingdienst kunnen daar op vertrouwen. Door samenwerking en uniformering met de De6 gemeenten vergroten we de stabiliteit. Communicatie over de financiën naar alle partijen vindt op een heldere wijze plaats. 1.7.3 Huidig beleid

• De financiële verordening ex art. 212. Gemeentewet • Het Treasurystatuut

69

1.7.4 Reguliere werkzaamheden De reguliere werkzaamheden bestaan uit: het vastleggen van alle financiële handelingen in de financiële administratie, het adviseren over en toetsen van voorstellen aan het college en de raad op financiële haalbaarheid en de juiste inzet van de benodigde en beschikbare middelen. Via de bestuursrapportages en andere documenten uit de Planning & Control-cyclus wordt gerapporteerd over de begroting, de voortgang, welke doelen we hebben gehaald en welke middelen daarvoor ingezet zijn. 1.7.5 Beleidsindicatoren Lokale beleidsindicatoren Conform de regelgeving BBV worden de verplichte indicatoren in diverse paragrafen van de P&C documenten opgenomen. BBV-indicatoren Voor het programma Bestuur en burgerzaken zijn in het BBV geen verplichte beleidsindicatoren opgenomen. 1.7.6 Wat hebben we bereikt en wat hebben we er voor gedaan? Doelstelling

Activiteiten 2022

Wat is er bereikt in 2022?

Een sluitende begroting voor nu en in de toekomst

Doorgaan op de huidige weg.

Dit is gebeurd conform de doelstelling.

Streven naar handhaving van het repressief toezicht door de toezichthouder (de provincie NoordBrabant).

Per brief van 7 december 2021 (begroting 2022) en 2 december 2022 (begroting 2023) heeft de toezichthouder handhaving van het repressief toezicht bevestigd.

Structurele lasten dekken met structurele baten.

De begroting 2022 was structureel en reëel in evenwicht.

Tweemaal de voortgang van de financiële kengetallen controleren (begroting en jaarrekening).

Over de ontwikkeling van de vermogenspositie is tweemaal gerapporteerd.

Daar waar mogelijk de solvabiliteit en de schuldquote verbeteren door het verminderen van de schulden (met name de vaste schulden) en het vergroten van het eigen vermogen.

Zowel de solvabiliteit als de schuldquotes zijn in 2022 verbeterd. Hoewel een vermindering van de schulden niet mogelijk was, zorgden enkele andere factoren voor een verbetering van de schuldquotes. Mede dankzij een vergroting van het eigen vermogen is de solvabiliteit verbeterd. Zie voor een verdere toelichting de Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing.

De jaarlijkse stijging van de onroerendezaakbelasting is maximaal het inflatiepercentage.

De stijging van de geraamde OZB opbrengst was in 2022 gelijk aan het inflatiepercentage uit de begroting 2022. Rekening houdend met de waardeontwikkeling daalde het tarief voor woningen met 6,25% en steeg het tarief voor niet-woningen met 0,25%. Dit paste in de doelstelling.

De rioolheffing en de afvalstoffenheffing dekken volledig de kosten.

Dit is conform de doelstelling gebeurd.

Versterken van het weerstandsvermogen door: • het toevoegen van het positieve resultaat van de jaarrekening 2020 aan het eigen vermogen.

Het jaarresultaat over 2021 bedroeg € 2.147.494. Na aftrek van de jaaroverschrijdende uitgaven en enkele bestemmingsvoorstellen is in 2022 € 937.3779 toegevoegd aan de algemene reserve.

Een betere vermogenspositie

De stijging van de lasten voor inwoners en bedrijven blijft beperkt

Het weerstandsvermogen blijft goed

70

Doelstelling

Activiteiten 2022

Wat is er bereikt in 2022?

• het toevoegen van een eventueel

In 2022 is een winstuitkering van in totaal € 850.000 over de ontwikkeling van industrieterrein Borchwerf 2 ontvangen. Deze uitkering is toegevoegd aan de algemene reserve.

• het toevoegen van andere

Andere grote positieve resultaten waren er niet. Het saldo van de Zomernota en najaarsnota is ook verrekend met de algemene reserve, maar dat was per saldo negatief.

Vanuit de adviserende en toetsende rol de uitgangspunten van het financiële beleid bewaken, zoals vastgelegd in centrale en lokale wet- en regelgeving.

De wettelijke en eigen uitgangspunten van het financiële beleid zijn onverminderd gevolgd.

Financiële middelen goed ramen en deze pas gebruiken als ze zeker zijn.

De ramingen hebben zo reëel mogelijk plaats gevonden.

Presentatie van de begroting en de jaarrekening door middel van Tangelo via de website van de gemeente.

Dit is conform de uitgangspunten gebeurd.

Verder vorm geven aan de fiscale inrichting en beheersing van de financiën van de gemeente en dit afstemmen met de Belastingdienst.

In 2022 heeft een controle plaatsgevonden op de juiste verwerking van de omzetbelasting en de werkkostenregeling. Hierbij zijn geen grote fouten geconstateerd. Bij de omzetbelasting kon een klein bedrag extra worden gedeclareerd bij het btw compensatiefonds. Bij de werkkostenregeling moest een klein bedrag worden betaald. Voor de uitvoering van de werkkostenregeling heeft het externe adviesbureau enkele aanbevelingen gedaan. Die worden zoveel mogelijk overgenomen. De aanpak en de resultaten zijn besproken met de klantcoördinator van de Belastingdienst.

positief resultaat van de ontwikkeling van industrieterrein Borchwerf II aan het eigen vermogen.

incidentele grote positieve resultaten aan het eigen vermogen.

We houden een goede financiële basis en blijven realistisch

In control blijven op de financiën en een heldere communicatie naar alle partijen

1.7.7 Algemene dekkingsmiddelen De gemeente heeft een aantal algemene dekkingsmiddelen die de gemeente naar eigen inzicht mag aanwenden. Deze inkomsten zijn voor een belangrijk deel niet beïnvloedbaar. Daarbij kan worden gedacht aan de uitkeringen uit het gemeentefonds. Voor een deel kan de gemeente de omvang zelf bepalen. Dit gedeelte wordt afgebakend door het eigen belastinggebied. De gemeentelijke belastingen kennen in tegenstelling tot de retributies, zoals het rioolrecht en de afvalstoffenheffing, geen vooraf bepaald bestedingsdoel. In de Gemeentewet is vastgelegd welke belastingen een gemeente mag heffen.

71

Hieronder zijn in een overzicht de algemene dekkingsmiddelen (bedragen x € 1.000) van de gemeente Halderberge opgenomen. Algemene dekkingsmiddelen

Realisatie 2022

Onroerende zaakbelastingen

7.828

Uitkeringen gemeentefonds

57.890

Treasury/dividend

1.045

Totaal algemene dekkingsmiddelen

66.763

Hieronder worden de verschillende onderdelen verder toegelicht. 1. Onroerende zaakbelasting De gerealiseerde opbrengst van de onroerende zaakbelastingen bedraagt voor 2022 € 7.827.650. Voor een toelichting verwijzen wij u naar de paragraaf lokale heffingen. 2. Uitkeringen Gemeentefonds Onder de uitkeringen uit het Gemeentefonds vallen de algemene uitkering, de decentralisatie-uitkeringen en de integratie-uitkeringen (op het gebied van het sociaal domein en inburgering). Omdat de uitkeringen uit het Gemeentefonds (en dan met name de algemene uitkering) veelal in een later jaar definitief worden vastgesteld dan waarop ze betrekking hebben, worden er in de gemeentelijke administratie en de P&C-documenten van een bepaald boekjaar (lees: 2021) ook de wijzigingen van de uitkeringen uit voorgaande jaren verantwoord. Verschillen raming en realisatie uitkeringen Gemeentefonds In de Slotwijziging 2022 is de raming van het Gemeentefonds voor de laatste keer in 2022 bijgesteld. Dit is ook het laatste bijstelmoment voor de begroting. In de Jaarrekening 2022 geven wij u een actueel overzicht van de (verwachte) uitkeringen uit het Gemeentefonds over het jaar 2022 en de jaren daarvoor. De mutaties ten opzichte van de stand van de Slotwijziging 2022 worden in deze jaarrekening toegelicht.

Deze mutaties zijn het gevolg van de decembercirculaire 2022 en de laatste specificaties van de algemene uitkering over 2022 en voorgaande jaren. Voor een uitgebreide toelichting van de begrotingsmutaties tot en met de Slotwijziging 2022 verwijzen wij u naar de Zomernota 2022, de Najaarsnota 2022 en de Slotwijziging 2022. In onderstaande tabel treft u voor de diverse uitkeringen uit het gemeentefonds over 2022 en voorgaande jaren een overzicht aan van de oorspronkelijke ramingen in de begroting 2022, de begrotingsmutaties of -wijzigingen gedurende het jaar 2022 tot en met de Slotwijziging 2022, de mutaties ten opzichte van de Slotwijziging 2022 en de laatste stand van de ramingen (bedragen x € 1.000). Uitkeringen gemeentefonds

Begroting 2022

Mutaties t/m Slotwijziging 2022

Mutatie Jaarrekening 2022

Stand Jaarrekening 2022

44.853

4.680

668

50.201

459

763

149

1.370

5.943

349

0

6.291

Algemene uitkering 2021

0

-42

31

-42

Algemene uitkering 2020

0

7

32

38

51.255

5.756

880

57.859

Algemene uitkering 2022 Decentralisatie-uitkeringen 2022 Integratie-uitkeringen 2022

Totaal uitkeringen gemeentefonds

72

Toelichting mutaties uitkeringen gemeentefonds jaarrekening 2022 De totale netto mutatie ten opzichte van de slotwijziging 2022 bedraagt in totaal € 880.000 afgerond. Vlak voor kerst 2022 heeft het ministerie van BZK de decembercirculaire 2022 gepubliceerd. De uitkomsten van de decembercirculaire 2022 konden niet meer worden meegenomen in de slotwijziging 2022, zodat deze uitkomsten in de jaarrekening 2022 worden verantwoord. Decembercirculaire 2022: uitkeringen gemeentefonds 2022 Ten opzichte van de raming van de slotwijziging 2022 is de raming van de algemene uitkering over 2022 per saldo verhoogd met € 668.000 afgerond (circa 75% van de totale netto mutatie). De hogere algemene uitkering over 2022 is het gevolg van diverse taakmutaties, waaronder de energietoeslag (mogelijkheid tot vooruitbetaling) en de compensatie voor de meerkosten sociaal domein als gevolg van corona, die in de decembercirculaire bekend zijn gemaakt. Met deze taakmutaties is een bedrag gemoeid van € 657.000 afgerond. Daarnaast heeft het Rijk over 2022 nog extra baten uit – nieuwe - decentralisatie-uitkeringen beschikbaar gesteld, waaronder rijksmiddelen ter compensatie van de kosten die verband houden met het extra beroep op de gemeentelijke voorzieningen door gevluchte Oekraïners (leerlingenvervoer, meerkosten sociaal domein) en compensatie voor de gederfde inkomsten over 2022 als gevolg van corona.

De extra baten uit deze nieuwe decentralisatie uitkeringen voor het jaar 2022 bedragen € 149.000 afgerond. Decembercirculaire 2022: uitkeringen oude jaren In de decembercirculaire 2022 heeft het Rijk voor het jaar 2021 nog extra rijksmiddelen via een decentralisatie-uitkering beschikbaar gesteld voor een bedrag van € 32.000 afgerond (pleegzorg AMV). Daarnaast is de uitkeringsfactor voor het uitkeringsjaar 2020 met 1,7 punt opwaarts bijgesteld (ca. € 46.000). Mutaties aantallen eenheden verdeelmaatstaven Daarnaast zijn in de laatste maanden van 2022 en de eerste maanden van 2023 nog een - beperkt - aantal mutaties geweest van de aantallen eenheden voor de algemene uitkeringen over 2022 en 2020 (per saldo voor 2020: -/- € 15.000 en per saldo voor 2022 + € 11.000). 3. Treasury/dividend De gemeente Halderberge bezit aandelen in enkele ondernemingen waar (bij een positief resultaat) een dividenduitkering van wordt genoten. Ieder jaar wordt het dividend verantwoord waartoe de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVA) in dat jaar heeft besloten. Over het algemeen is dat het dividend over het voorgaande jaar. De verschuldigde dividendbelasting wordt in eerste instantie door de betreffende onderneming ingehouden, maar de gemeente Halderberge kan deze terugvorderen van de Belastingdienst. Dat is in alle gevallen ook zo gebeurd.

In 2022 is dividend ontvangen van de volgende deelnemingen: • BNG Bank NV: De AVA van de BNG heeft in 2022 besloten tot uitkering van een dividend van € 99.235 (€ 2,28 per aandeel). Vorig jaar was dat € 78.778 (€ 1,81 per aandeel). • Saver NV: De AVA van Saver heeft in 2022 besloten tot een dividenduitkering van € 72.459 (€ 80,51 per aandeel). Vorig jaar was dat € 98.820 (€ 109,80 per aandeel). • Halderberge Borchwerf 2 BV: De AVA heeft op 28 november 2022 besloten tot een dividenduitkering van € 850.000. Een toelichting op het onderdeel Treasury treft u aan in de paragraaf Financiering.

73

1.7.8 Verbonden partijen Gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB) Doel of belang dat wordt behartigd:

De BWB verzorgt de heffing en de inning van de belastingen voor de gemeenten, Bergen op Zoom, Breda, Etten-Leur, Halderberge, Oosterhout, Roosendaal, Woensdrecht, Dongen, Moerdijk, Zundert, Rucphen, het waterschap Brabantse Delta en vanaf 1 januari 2023 de gemeente Loon op Zand. Voor de gemeenten wordt ook de uitvoering van de Wet onroerende zaken verzorgd. De GR BWB biedt de mogelijkheid tot de uitvoering van de Wet Basisregistraties Adressen en Gebouwen (hierna BAG). Voor de gemeente Moerdijk wordt de BAG uitgevoerd.

Beleidsrealisatie:

In de begroting waren geen nieuwe beleidsvoornemens opgenomen. Wel volgt de BWB nauwgezet de landelijke ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op de werkzaamheden van de BWB, zoals de verruiming en/of verschuiving van de lokale belastingen en de komst van de Omgevingswet.

BNG Bank N.V. (BNG) Doel of belang dat wordt behartigd:

BNG Bank N.V. is de bank van en voor overheden en instellingen voor maatschappelijk belang. Met gespecialiseerde financiële dienstverlening draagt de BNG bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Daarmee is de bank essentieel voor de publieke taak.

Beleidsrealisatie:

Bij het opstellen van dit jaarverslag was het jaarverslag van de BNG nog niet gepubliceerd. Wij verwijzen u voor de beleidsrealisatie derhalve naar de nog te verschijnen publicaties van de BNG.

1.7.9 Wat heeft het gekost? Algemene dekkingsmiddelen

Primaire begroting 2022

Begroting 2022 incl. wijziging

Realisatie 2022

Verschil

V/N

0.5 Treasury

129

129

56

73

V

0.61 OZB woningen

372

526

539

-13

N

0.62 OZB niet-woningen

46

46

47

-1

N

0.64 Belastingen overig

60

60

61

-1

N

0.7 Algemene uitk. en overige uitk. gemeentefonds

0

0

0

0

0.8 Overige baten en lasten

75

8

6

2

0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)

0

0

0

0

0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten

1.311

0

0

0

Totaal lasten

1.994

768

709

60

Lasten per taakveld

74

V

V

Algemene dekkingsmiddelen

Primaire begroting 2022

Begroting 2022 incl. wijziging

Realisatie 2022

Verschil

V/N

0.5 Treasury

2.446

1.089

1.100

12

V

0.61 OZB woningen

3.971

3.928

3.933

5

V

0.62 OZB niet-woningen

3.706

3.763

3.894

131

V

0.64 Belastingen overig

68

68

68

0

N

51.255

57.011

57.890

880

V

0.8 Overige baten en lasten

0

0

3

3

V

0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)

0

0

0

0

0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten

0

0

0

0

Totaal baten

61.445

65.858

66.889

1.030

V

Saldo van baten en lasten

59.452

65.090

66.180

1.090

V

0.10 Toevoegingen aan reserves

2.324

3.032

3.288

-255

N

0.10 Onttrekkingen aan reserves

71

784

821

37

V

Totaal mutaties reserves

-2.252

-2.248

-2.467

-218

N

Resultaat

57.199

62.842

63.714

872

V

Baten per taakveld

0.7 Algemene uitk. en overige uitk. gemeentefonds

Mutaties reserves

75

1.7.10 Verschillenanalyse Taakveld

76

Verschil

V/N Toelichting

0.61 OZB woningen 0.62 OZB nietwoningen

136

V

Het is gebruikelijk dat tussen begroting en werkelijkheid verschillen optreden. Bij het opstellen van de begroting wordt zo goed mogelijk rekening gehouden met de factoren die van invloed zijn op de OZB opbrengst, zoals de waarde van de onroerende zaken, verwachte leegstand, verbouwingen en nieuwbouw. Deze zaken kunnen in werkelijkheid anders zijn. U kunt hierbij denken aan een waardeontwikkeling die hoger of lager is dan gemiddeld, verschillen in leegstand, ingediende bezwaren tegen de waarde en vertraging in de bouw of verbouw. Bij de niet-woningen is er differentiatie in het soort gebouwen. Bij het vaststellen van de tarieven voor 2022 is uitgegaan van een gemiddelde waardestijging van 1,25%. De werkelijke waardestijging was per soort gebouw verschillend. De waardestijging van bedrijven was bijvoorbeeld gemiddeld 2,7%, van agrarische objecten 3,2% en van horeca-objecten 0,2%. Met name dit zorgt bij zowel de OZB opbrengst van gebruikers als van eigenaren van niet-woningen voor de rest van verschillen. Bij de gebruikers speelt daarnaast een lagere leegstand dan geraamd een belangrijke rol.

0.7 Algemene uitk. en overige uitk. gemeentefonds

809

V

Ten opzichte van de raming in de Slotwijziging 2022 zijn de uitkeringen uit het gemeentefonds ca. € 880.000 hoger uitgevallen. Dit verschil bestaat uit een positieve bijstelling van de uitkeringen over 2020 (ca. € 32.000), 2021 (ca. € 31.000) en 2022 (ca. € 817.000). Hiervan heeft ca. € 71.000 betrekking op compensatie voor gemaakte kosten met betrekking tot corona. Bij het onderdeel uitkeringen gemeentefonds in het hoofdstuk Algemene dekkingsmiddelen zijn de verschillen in de uitkeringen uit het gemeentefonds uitgebreid toegelicht. In de bijstelling voor het jaar 2022 zit een bedrag van € 521.000 voor de uit te keren energietoeslag in 2023. Bij de bestemming van het jaarrekeningsaldo wordt voorgesteld dit bedrag te reserveren en in 2023 beschikbaar te stellen voor de uit te keren energietoeslag.

0.8 Overige baten en lasten

-25

N

Jaarlijks wordt in de begroting een stelpost onderuitputting kapitaallasten van € 25.000 opgenomen. Hiermee wordt ingecalculeerd dat de totale kapitaallasten in een jaar lager zijn dan geraamd omdat investeringen later worden gedaan dan verwacht. In 2022 was dit met name het geval bij wegreconstructies en sportaccommodaties. Tegenover het nadeel op de Algemene dekkingsmiddelen staan dan ook voordelen op (met name) het programma Openbare ruimte en het programma Onderwijs, sport en cultuur. Zie ook de toelichting bij de betreffende programma's en de bijlage Overzicht investeringen.

33

V

In de Begroting 2022 is een bedrag van € 100.000 opgenomen voor onvoorziene uitgaven. Gedurende het jaar is hiervan € 67.000 ingezet (zie ook het overzicht post onvoorziene uitgaven). Het resterende bedrag van € 33.000 is niet ingezet.

Taakveld

Verschil

V/N Toelichting

Verschillen in baten en lasten die betrekking hebben op corona

-64

N

Overige afwijkingen

-17

N

Totaal

872

V

Als gevolg van de coronacrisis zijn gedurende het jaar extra kosten gemaakt. Gemeenten zijn voor deze kosten gecompenseerd door het Rijk. De gemaakte kosten en ontvangen compensatie zijn verrekend met de reserve compensatie coronacrisis. Per saldo is dit budgettair neutraal. Tegenover het nadeel op de Algemene dekkingsmiddelen staan voordelen op andere programma's. Voor een nadere toelichting op de lasten en ontvangen compensatie wordt verwezen naar de paragraaf Gevolgen coronacrisis.

77

78

Overhead

1.8.1 Inleiding Eén van de wijzigingen in het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) heeft betrekking op overhead. Vanaf 1 januari 2017 geldt er een algemene definitie van overhead. De definitie luidt: alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Uitgangspunt van deze definitie is dat kosten zoveel mogelijk moeten worden toegerekend aan het primaire proces. Kosten die niet kunnen worden toegerekend, moeten worden verantwoord op een apart taakveld en worden niet meer verdeeld op basis van allerlei verdelingsprincipes (fte, m2, aantal werkplekken, etc.). In de notitie worden de diverse onderdelen van de overhead toegelicht, waardoor duidelijkheid is ontstaan over de kosten die wel en die niet tot de overhead gerekend moeten worden. Wij sluiten aan bij de notitie en de definitie die de commissie BBV hiervoor heeft opgesteld. Het gevolg van deze wijziging is dat u bij de programma’s geen kosten van overhead meer aantreft. In dit hoofdstuk treft u een toelichting aan op de kosten van de overhead. 1.8.2 Overzicht overhead In onderstaand overzicht zijn de totale lasten van de overhead weergegeven voor het jaar 2022 (x € 1.000). Overhead

Realisatie 2022

Directie en management

1.224

Ondersteunende teams

4.286

Overige personeelskosten (geen salarislasten)

434

Huisvesting

930

Administratiekosten

247

Archief

272

Automatiseringskosten

1.658

Juridisch en inkoop advies

227

Voorlichting en publicaties

86

Totaal overhead

9.365

Toegerekende overhead aan grondexploitaties

-129

Netto overhead

9.236

79

Hieronder word bovenstaand overzicht kort toegelicht. Directie en management De salarislasten van de directie en het management mogen niet langer worden toegerekend aan de producten (nu taakvelden), maar behoren tot de overhead. Ondersteunende teams De salarislasten van de ondersteunende teams (team advies en team ondersteuning) mogen niet langer worden toegerekend aan de producten (nu taakvelden), maar behoren tot de overhead. Overige personeelslasten Naast de salarislasten van het gemeentepersoneel zijn er ook nog andere personele lasten. Hierbij moet gedacht worden aan de kosten voor vergaderingen, koffie- en thee voorziening, studiekosten, werving en selectie van personeel, medische kosten, kosten voor arbo maatregelen en overige voorzieningen voor het personeel. Huisvesting Dit betreffen de lasten verbonden aan het gemeentehuis, zoals energieverbruik, onderhoud, schoonmaak en de kapitaallasten van investeringsuitgaven. Administratiekosten Onder de administratiekosten vallen de kosten voor kopiëren, meubilair, boeken en abonnementen, drukwerk en papier, postverzorging en telefoonkosten. Archief De kosten voor het archief betreffen het herstellen van archiefstukken en de bijdrage aan het West-Brabants Archief (WBA). Automatiseringskosten Dit zijn de kosten die betrekking hebben op de benodigde hard- en software (automatisering) binnen de gemeentelijke organisatie.

Het gaat hierbij onder andere om vervangingskosten van hardware, aanschaf en onderhoud van software en datacommunicatie. Ook de kapitaallasten van de investeringen zijn hierin opgenomen. Juridisch en inkoop advies Dit betreft de kosten voor het inwinnen van extern juridisch advies en de advisering door de Stichting Inkoopbureau WestBrabant. Voorlichting en publicaties Dit betreft onder andere de kosten voor de publicaties in de Bode, burgerparticipatie (digipanel) en het bekend maken van regelgeving via de Gemeenschappelijke Voorziening Officiële Publicaties (GVOP). Toegerekende overhead aan grondexploitaties Een deel van de overhead mag conform de regelgeving worden toegerekend aan de grondexploitaties en in mindering worden gebracht op de kosten van het taakveld overhead. Dat is in bovenstaande tabel als negatieve regel weergegeven. Wat overblijft zijn de netto overheadkosten. N.B. Zowel bij de toerekening van de overhead aan de grondexploitaties als bij de toerekening aan de kostendekkende tarieven wordt dezelfde methodiek gebruikt. Voor alle berekeningen inzake de toerekening van overhead wordt derhalve het bedrag gebruikt wat als totale overhead staat aangegeven.

80

1.8.3 Beleidsindicatoren Voor het programma Overhead zijn in het BBV de onderstaande verplichte beleidsindicatoren opgenomen. Indicator

Jaarrekening 2021

Begroting 2022

Jaarrekening 2022

Formatie1

6,22

6,40

6,40

Bezetting1

6,03

6,10

6,10

Apparaatskosten2

€ 275,17

€ 309,28

€ 303,45

Externe inhuur3

9,20%

2,11%

11,61%

Overhead4

9,42%

10,84%

9,66%

1 Fte per 1.000 inwoners 2 Kosten per inwoner in euro's 3 Kosten als % van de totale loonsom + totale kosten inhuur externen 4 Percentage van de totale lasten

1.8.4 Verbonden partijen GR West-Brabants Archief (WBA) Doel of belang dat wordt behartigd:

Artikel 3 van de Archiefwet 1995 verplicht overheidsorganen om hun archieven in goede, geordende en toegankelijke staat te bewaren. Artikel 14 regelt de openbaarheid en artikel 32 lid 2 het toezicht. Deze wettelijke taken zijn uitbesteed aan de gemeenschappelijke regeling WBA.

Beleidsrealisatie:

• Conform de afspraken heeft het WBA een bijdrage geleverd aan een efficiënte en • • •

effectieve borging van de digitale informatie voor de bedrijfsvoering, verantwoording en controleerbaarheid nu en voor erfgoed in de toekomst. De uitvoering van de kerntaken die voortvloeien uit de Archiefwet 1995 en lokale regelingen is in orde. De beleidsontwikkeling is momenteel in volle gang en zal in 2023 worden afgerond. De KPI-rapportage van 2022 was in orde en de Provincie heeft deze beoordeeld als “Voldoet”. Het leveren innovatieve en eigentijdse dienstverlening naar zowel de interne als de externe klanten gaat goed.

Stichting Inkoopbureau West-Brabant (SIW) Doel of belang dat wordt behartigd:

Het bieden (tegen lage kosten) van de beste toegevoegde waarde in inkoopoplossingen voor de deelnemende gemeenten, door het ontwikkelen en implementeren van ‘Best in Class’ inkoopbeleid, processen, methodieken, systemen en training. De SIW draagt dus bij aan een continue verbetering van het inkoop- en aanbestedingsbeleid, van de implementatie van dit beleid in de praktijk binnen de aan de SIW deelnemende gemeenten en aan borging van inkoop binnen het werkproces.

Beleidsrealisatie:

SIW heeft de organisatie in staat gesteld om toonaangevend te zijn en te blijven, kwaliteit te leveren en een breed scala van dienstverlening aan te kunnen bieden.

81

1.8.5 Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten Overhead (x € 1.000). Overhead

Primaire begroting 2022

Begroting 2022 incl. wijziging

Realisatie 2022

Verschil

V/N

0.4 Overhead

9.670

10.126

9.927

199

V

Totaal lasten

9.670

10.126

9.927

199

V

0.4 Overhead

257

610

691

81

V

Totaal baten

257

610

691

81

V

-9.413

-9.516

-9.236

280

V

0.10 Toevoegingen aan reserves

295

295

295

0

0.10 Onttrekkingen aan reserves

374

1.021

830

-191

N

Totaal mutaties reserves

79

726

535

-191

N

-9.334

-8.790

-8.701

89

V

Lasten per taakveld

Baten per taakveld

Saldo van baten en lasten

Mutaties reserves

Resultaat

82

1.8.6 Verschillenanalyse Toelichting belangrijkste verschillen begroting (incl. wijziging) en realisatie Overhead (x € 1.000). Taakveld 0.4 Overhead

Verschil

V/N Toelichting

34

V

Doordat in 2022 niet alle geplande opleidingen, curussen e.d. zijn doorgegaan, zijn de opleidingskosten € 34.000 lager dan geraamd.

35

V

In de Begroting 2022 is een budget van € 100.000 opgenomen voor de invoering van de WOO (Wet Open Overheid). Dit zijn structurele middelen die door het rijk beschikbaar zijn gesteld via de algemene uitkering uit het gemeentefonds. In 2022 zijn deze middelen nog niet volledig ingezet. Een nadere toelichting op de WOO is opgenomen in de paragraaf Openbaarheid.

-22

N

De kosten voor facilitaire voorzieningen zijn hoger uitgevallen dan geraamd. Dit betreft een organisatiebreed budget. Uitgaven worden per team gedaan waardoor er niet direct invloed uitgeoefend kan worden op het beheer van het budget.

83

V

Een aantal posten binnen het automatiseringsbudget zijn niet volledig uitgegeven. Daarnaast zijn er binnen de uitvoering van het Informatiebeleidplan als gevolg van nieuwe ontwikkelingen of uitgestelde wetgeving diverse projecten nog niet (volledig) geimplementeerd. Hierdoor is een voordeel op de bijbehorende structurele onderhoudsbudgetten ontstaan.

Verschillen in baten en lasten die betrekking hebben op corona

46

V

Als gevolg van de coronacrisis zijn gedurende het jaar extra kosten gemaakt. Gemeenten zijn voor deze kosten gecompenseerd door het Rijk. De gemaakte kosten en ontvangen compensatie zijn verrekend met de reserve compensatie coronacrisis. Per saldo is dit budgettair neutraal. Tegenover het voordeel op Overhead staan nadelen op andere programma's. Voor een nadere toelichting op de lasten en ontvangen compensatie wordt verwezen naar de paragraaf Gevolgen coronacrisis.

Personele lasten Overhead

-63

N

Het totale verschil op de personele lasten 2022 bedraagt € 241.000 positief. Als gevolg van de toerekening van de directe personeelslasten aan de verschillende programma's en taakvelden ontstaan op programmaniveau verschillen ten opzichte van de begroting. Tegenover het nadeel van € 63.000 op Overhead staan voordelen op andere programma's. Voor het totaaloverzicht van de personele lasten wordt verwezen naar de paragraaf Bedrijfsvoering.

Overige afwijkingen

-24

N

Totaal

89

V

83

84

Vennootschapsbelasting

Vanaf 2016 is de Wet op de vennootschapsbelasting (Wet Vpb) van toepassing voor gemeenten. Dit geldt alleen voor activiteiten waarbij volgens de Wet Vpb sprake is van een onderneming. Bij de inventarisatie in 2015 is in eerste instantie geconcludeerd dat dit bij de gemeente Halderberge alleen geldt voor de grondexploitaties. Later heeft de Belastingdienst landelijk het standpunt ingenomen dat ook bij de verkoop van restafval sprake is van een onderneming. Als gevolg hiervan wordt over de opbrengst van de reststromen afval Vpb betaald. Uit praktisch oogpunt en na afstemming met de Belastingdienst wordt de aangifte en betaling daarvan gedaan door SAVER. De aanslagen van de gemeente Halderberge betreffen derhalve alleen de grondexploitaties. Zolang een aangifte nog niet heeft geleid tot een definitieve aanslag kunnen er wijzigingen optreden. Ook na het vaststellen van de aanslag heeft de Belastingdienst de mogelijkheid om er op terug te komen. Dat kan tot 5 jaar na afloop van het belastingjaar. Genoemde bedragen die betrekking hebben over de afgelopen vijf jaar zijn dan ook onder voorbehoud van mogelijke wijzigingen. In 2022 is de aanslag over 2020 ontvangen met een negatief belastbaar bedrag en derhalve een nihil-aanslag. De eerder betaalde voorlopige aanslag van € 80.507 over 2022 is terug ontvangen.