1. Jaarverslag en Jaarrekening 2020 DEFINITIEF.pdf

Beleidsrealisatie: 1. Doorontwikkeling ‘’transformatie in het sociaal domein’’. Er heeft een doorontwikkeling van de veiligheidsteams plaatsgevonden. In de regio West-Brabant west is men tevens, mede in relatie tot de doorontwikkeling veiligheidsteams, actie aan de slag met de verkorting van de jeugdbeschermingsketen. Een van de resultaten is het gezamenlijk maken van een veiligheidskaart. Dit is in 2020 verder geïmplementeerd. 2. In 2019 heeft Veilig Thuis de radarfunctie als taak erbij gekregen. Deze functie is verder bestendigd in de organisatie. 3. Meer inzet en gebruik van expertise van Veilig Thuis op het gebied van mishandeling en verwaarlozing van ouderen. 4. In 2019 is het meldpunt crisiszorg van start gegaan. Zorg en Overlast van de GGD is inmiddels geïntegreerd in het meldpunt crisiszorg. Ook is het takenpakket uitgebreid. Zo is het meldpunt ook opengesteld voor burgers en zijn er taken opgepakt in het kader van de nieuwe WVGGZ. Ook worden meldingen van het nieuwe Landelijke Meldnummer voor personen met verward gedrag niet-acuut direct doorgeleid naar het meldpunt Crisiszorg. 5. Op dit moment ligt er een voorstel bij de stuurgroep GIA over een structurele financiële borging voor het Centrum voor Seksueel Geweld (CSG). 6.

Binnen het ‘’interventieteam huiselijk geweld’’ is verder doorontwikkeld op het gebied van systeemgericht werken, plegeraanpak en kindermishandeling. Er wordt dit moment gewerkt aan een voorstel om het interventieteam structureel te borgen vanaf 2022.

52

1.5.8 Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten programma Zorg, jeugd en participatie (x € 1.000). Zorg, jeugd en participatie

Primaire begroting 2020

Begroting 2020 incl. wijziging

Realisatie 2020

Verschil

V/N

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

2.312

2.885

2.705

180

V

6.2 Wijkteams

1.968

2.195

2.145

50

V

6.3 Inkomensregelingen

9.628

14.439

12.191

2.248

V

6.4 Begeleide participatie

5.686

6.213

6.219

-7

N

6.5 Arbeidsparticipatie

758

842

615

227

V

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

565

931

777

154

V

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

6.207

6.283

6.236

47

V

6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

4.042

5.146

5.437

-290

N

6.81 Geëscaleerde zorg 18+

163

259

245

14

V

6.82 Geëscaleerde zorg 18-

519

635

544

91

V

7.1 Volksgezondheid

1.151

1.191

1.151

40

V

Totaal lasten

32.997

41.019

38.264

2.754

V

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

47

16

18

2

V

6.2 Wijkteams

0

84

84

0

6.3 Inkomensregelingen

6.821

12.085

9.950

-2.135

6.4 Begeleide participatie

0

157

157

0

6.5 Arbeidsparticipatie

0

0

0

0

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

0

0

0

0

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

283

278

247

-31

6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

0

0

0

0

6.81 Geëscaleerde zorg 18+

0

0

0

0

6.82 Geëscaleerde zorg 18-

0

0

0

0

7.1 Volksgezondheid

8

15

8

-8

N

7.159

12.635

10.463

-2.172

N

-25.838

-28.384

-27.801

582

V

Lasten per taakveld

Baten per taakveld

Totaal baten

Saldo van baten en lasten

N

N

53

Zorg, jeugd en participatie

Primaire begroting 2020

Begroting 2020 incl. wijziging

Realisatie 2020

Verschil

V/N

0.10 Toevoegingen aan reserves

0

0

0

0

0.10 Onttrekkingen aan reserves

100

873

812

-61

N

Totaal mutaties reserves

100

873

812

-61

N

-25.738

-27.511

-26.989

522

V

Mutaties reserves

Resultaat

1.5.9 Verschillenanalyse Toelichting belangrijkste verschillen begroting (incl. wijziging) en realisatie programma Zorg jeugd en participatie (x € 1.000). Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

6.3 Inkomensregelingen

Verschil

V/N Toelichting

26

V

Ook op de uitvoering van het toezicht kinderopvang heeft het coronavirus impact gehad. Resultaat hiervan is dat de GGD in 2020 niet al het toezicht uit hebben kunnen voeren wat geoffreerd was. In de ontvangen eindafrekening zijn enkel de inspecties gefactureerd die daadwerkelijk zijn uitgevoerd.

25

V

In 2020 was een budget van € 50.000 geraamd voor onderzoek naar de dorpshuisfuncties in Bosschenhoofd en Stampersgat door adviesbureau Dorpslab. Deze studies hebben zij nog niet kunnen opleveren. Een zorgvuldige afronding van de studies, in samenwerking met de betrokken partijen en rekening houdend met de coronamaatregelen, vraagt om meer tijd en mogelijk om aanvullende advisering door derden. Bij de bestemming van het jaarrekeningsaldo wordt voorgesteld het resterende budget van € 25.152 als jaaroverschrijdende uitgave mee te nemen naar 2021.

26

V

De energiekosten van de Vossenberg vallen lager uit dan geraamd. Dit komt door een postieve afrekening over 2018 van ca. € 13.400 en door een lager verbruik doordat de Vossenberg niet langer gebruikt wordt voor anti-kraakbewoning.

57

V

In de Begroting 2020 is een raming van € 100.000 opgenomen voor toevoeging aan de voorziening voor dubieuze debiteuren. Op basis van de status en ouderdom van de openstaande vorderingen heeft het Werkplein HvWB de noodzakelijke hoogte van de voorzieining dubieuze debiteuren sociale zaken vastgesteld op € 385.000. Na alle mutaties in 2020 bedroeg het restant saldo € 342.000. Dit betekent dat er een bedrag van € 43.000 aan de voorziening is toegevoegd.

64

V

Het verschil tussen de in 2020 gerealiseerde baten en lasten met betrekking tot de gebundelde uitkeringen (BUIG) bedraagt € 706.000 positief. Dit is een overschot van 9,90% ten opzichte van het ontvangen BUIG budget. In de Begroting is een verschil tussen baten en lasten geraamd van € 642.000 positief. Het saldo van de verschillen tussen de Begroting en de werkelijke baten en lasten is € 64.000 positief. Het positieve verschil ten opzichte van de Begroting wordt veroorzaakt doordat het Werkplein in de 2e begrotingswijziging 2020 voor Halderberge nog uitging van een bestandsstijging van 9,2%. Dit werkelijke stijging kwam in 2020 lager uit en bedroeg 6,7%. 54

Taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

Verschil

V/N Toelichting

183

V

In de Begroting 2020 werd er van uitgegaan dat de ontvangen rijksmiddelen (aangevuld met € 65.000 vanuit het collegewerkprogramma) voor re-integratie volledig zouden worden besteed. De kosten van de re-integratieactiviteiten en -trajecten in 2020 (grotendeels uitgevoerd door het Werkplein HvWB) zijn lager geweest dan de beschikbare middelen. Er resteert een bedrag van € 183.000. De belangrijkste oorzaken hiervan zijn minder ontwikkeltrajecten als gevolg van de coronamaatregelen, lagere inzet voor inburgering en jobcoaching, lagere personeelskosten voor maatschappelijk participeteren en garantiebanen. Ook de gemeentelijke middelen zijn niet volledig besteed. Dit wordt met name veroorzaakt door lagere kosten aanpak statushouders, lagere huisvestingskosten Werk Voorop en doordat als gevolg van de coronomaatregelen niet doorgegaan kon worden met de projecten Werk aan Werk en Pilot doelgroep C. Vanwege de verwachte toename van het bijstandsvolume wordt in De6 verband gewerkt aan extra (innovatieve) maatregelen om onze inwoners met een uitkering te ondersteunen bij het vinden van werk. Naar verwachting zullen de kosten voor de uitvoering hiervan ca. € 50.000 bedragen. Daarom wordt bij de bestemming van het jaarrekeningsaldo voorgesteld om van het reseterde budget re-integratie een bedrag van € 50.000 te reserveren om deze extra maatregelen in 2021 uit te kunnen voeren.

48

V

In 2020 en 2021 ontvangt de gemeente middelen van het rijk voor de voorbereidings- en invoeringskosten van de nieuwe Wet inburgering. In de begroting 2020 is hiervoor een budget van € 60.110 opgenomen. Hiervan is in 2020 € 11.776 besteed door het Werkplein. Er resteert in 2020 dus € 48.334. Ook in de begroting voor 2021 is in de begroting budget opgenomen voor de verdere voorbereiding op de nieuwe Wet inburgering (€ 42.696). Naar verwachting is dit voldoende budget om de voorbereiding af te ronden. De raad heeft gevraagd om, indien mogelijk, de invoering van de wet op 1 januari 2022 niet af te wachten maar al eerder te starten met de begeleiding van statushouders volgens de werkwijze zoals die onder de nieuwe Wet inburgering gehanteerd gaat worden. De structurele middelen voor uitvoering van de nieuwe Wet inburgering worden echter pas vanaf 2022 ontvangen. Daarom wordt bij de bestemming van het jaarrekeningsaldo voorgesteld het resterende budget 2020 van € 48.334 te reserveren om in de 2e helft van 2021 al te kunnen starten met de uitvoering volgens de nieuwe werkwijze.

159

V

Begin 2020 waren er al enkele aanvragen voor grote woningaanpassingen ontvangen, waardoor het budget al volledig benut was. Op dat moment is besloten het budget dusdanig te verhogen dat ook nieuwe aanvragen die na het eerste kwartaal ingediend zouden worden, wel bekostigd konden worden. Uiteindelijk blijkt dat er geen nieuwe aanvragen voor grote woningaanpassingen meer zijn ingediend. Hierdoor is het budget niet volledig benut.

55

Taakveld 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

Verschil

V/N Toelichting

37

V

De kosten voor hulp bij financiële zorgen zijn lager dan geraamd. De consulenten en de vrijwilligers hulp bij financiële zorgen voeren veel werkzaamheden zelf uit, waardoor hiervoor minder werkzaamheden bij Plangroep zijn ingekocht. Daarnaast zijn in 2020 een aantal activiteiten niet doorgegaan (cursus Rondkomen met Inkomen, theatervoorstellingen op het voortgezet onderwijs en deelname aan Week van het geld op het basisonderwijs) Hiervoor zijn dus ook geen kosten gemaakt. Verder zijn er ook geen externe bijeenkomsten geweest voor de vrijwilligers, waarvoor dus ook geen kosten zijn gemaakt.

33

V

De kosten voor Wmo begeleiding zijn € 33.000 lager dan geraamd. Een relatief klein verschil ten opzichte van het totale budget. In 2020 zien we het hele jaar een fluctuatie in het cliëntenaantal. Gemiddeld was dit iets lager dan geraamd waardoor de begeleiding binnen het beschikbare budget is uitgevoerd.

-31

N

De kosten voor pgb begeleiding zijn € 31.000 hoger dan geraamd. In de laatste vier maanden van 2020 is het aantal pgb-houders licht gestegen. De verwachting dat de dalende trend van de afgelopen jaren zou doorzetten is niet uitgekomen. Het budget pgb begeleiding lijkt zich nu te stabiliseren.

-227

N

De uitgaven voor jeugdzorg waren in 2020 € 227.000 hoger dan geraamd. Het aantal jeugdigen dat jeugdhulp nodig heeft en de intensiteit van de in te zetten jeugdhulp is vooraf niet volledig in te schatten in aantallen en bedragen. Jeugdprofessionals kijken samen met het gezin wat zij zelf kunnen (waar nodig met ondersteuning van hun netwerk). Als de zorgvraag te groot en/of te complex is, zal de jeugdprofessional zelf begeleiding bieden, waar nodig met aanvullende specialistische jeugdhulp. In 2020 is sprake geweest van een wachtlijst bij jeugdprofessionals. Dit maakt dat gezinnen sneller doorverwezen werden naar niet vrij toegankelijke jeugd (i.p.v. dat de jeugdprofessional zelf begeleiding inzette). Daarnaast lijkt ook de Coronacrisis van invloed te zijn. We zien bijvoorbeeld dat de inzet van begeleiding door jeugdprofessionals en inzet van jeugdhulp vanuit niet vrij toegankelijke zorg langer duurt. De kosten voor de verschillende arrangementen zijn hierdoor hoger uitgevallen (laacomplex - € 322.000, hoogcomlex - € 172.000). De kosten voor LTA-zorg (landelijk transitie arrangement) zijn € 88.000 lager dan geraamd. Afgelopen jaren namen de uitgaven voor LTA-zorg toe. Dat maakt dat we zowel financieel als inhoudelijk maatregelen hebben genomen. Financieel door met hogere uitgaven rekening te houden in de begroting.

Inhoudelijk door altijd een jeugdprofessional te koppelen aan LTA-casussen (ook als de verwijzing via een derde is gedaan) om te sturen op mogelijkheden binnen het zorglandschap van West-Brabant West. De kosten voor jeugzorg plus zijn € 64.000 lager dan geraamd. Dit verschil wordt verklaard worden doordat wij in 2020 geen zorgdagen hebben afgenomen. Omdat er in totaliteit door de 3 regio’s (Zeeland, West-Brabant West en West-Brabant Oost) minder zorgdagen zijn afgenomen dan in de lumpsum is afgesproken moet er ook betaald worden voor de niet gerealiseerde zorgdagen.

56

Taakveld

Verschil

V/N Toelichting Op de bestuurstafel van 25 juni 2020 is besloten om regionaal solidair te zijn voor alle gemaakte kosten voor jeugdigen onder voogdij. Er is toen opdracht gegeven om de financiële gevolgen inzichtelijk te maken. Ervan uitgaande dat enkele gemeenten binnen de jeugdhulpregio West-Brabant West onder het huidige verdeelmodel onvoldoende gecompenseerd worden en nadeel hebben van uitstel van het woonplaatsbeginsel. In de Slotwijziging 2020 is hievoor een bedrag van € 156.000 geraamd. Vervolgens is de bestuurstafel, op basis van regionaal financieel advies, geadviseerd om het genomen besluit van 25 juni jl. te heroverwegen. Het voorstel van solidariteit zou ertoe leiden dat financiële compensatie enerzijds via het gemeentefonds wordt geregeld (integratie-uitkering én compensatieregeling) en daarnaast nog eens door onze WBWgemeenten waardoor overcompensatie zou ontstaan. Dit maakt dat de bestuurstafel op 17 december 2020 heeft besloten om het besluit van 25 juni 2020 in te trekken. Daarnaast is ook besloten dat wanneer gemeenten in de toekomst ervaren dat ze financieel verschillend bijdragen aan het realiseren van een dekkend zorglandschap dat de bestuurstafel hierover in gesprek gaat met elkaar en zo nodig alsnog (financiële) afspraken maakt.

6.82 Geëscaleerde zorg 18-

77

V

Bij de septembercirculaire is er € 1,8 miljoen structureel toegevoegd aan de decentralisatie uiterking vrouwenopvang. Deze middelen komen ten gunste van de Gemeenschappelijke Regeling GIA. In 2020 is het extra budget niet besteed waardoor een deel van de gemeentelijke bijdrage is terugbetaald. Voor 2021 en volgende jaren volgt een bestedingsvoorstel.

Verschillen in baten en lasten die betrekking hebben op corona

-4

N

Als gevolg van de coronacrisis zijn gedurende het jaar extra kosten gemaakt. Gemeenten zijn voor deze kosten gecompenseerd door het Rijk. Bij de Slotwijziging 2020 is de reserve compensatie coronacrisis gevormd. De gemaakte kosten en ontvangen compensatie zijn met deze reserve verrekend. Per saldo is dit budgettair neutraal. Tegenover het nadeel op het programma Zorg, jeugd en participatie staan voordelen op andere programma's. Voor een nadere toelichting op de lasten en ontvangen compensatie wordt verwezen naar de paragraaf Gevolgen coronacrisis.

Directe personele lasten programma Zorg, jeugd en participatie

58

V

Het totale verschil op de personele lasten 2020 bedraagt € 2.000 positief. Als gevolg van de toerekening van de directe personeelslasten aan de verschillende programma's en taakvelden ontstaan op programmaniveau verschillen ten opzichte van de begroting. Tegenover het voordeel van € 58.000 op het programma Zorg, jeugd en participatie staan nadelen op andere programma's. Voor het totaaloverzicht van de personele lasten wordt verwezen naar de paragraaf Bedrijfsvoering.

Overige afwijkingen

-9

N

522

V

Totaal

57

58

Programma Onderwijs, sport en cultuur

1.6.1 Inleiding In Halderberge hebben we aantrekkelijk en goed basis- en voortgezet onderwijs. Ook biedt de gemeente een ruime mogelijkheid tot sporten en bewegen. Er is een groot verenigingsleven dat activiteiten en evenementen organiseert voor haar inwoners en bezoekers. Ook bestaat er een rijk cultureel leven met projecten zoals het religieus erfgoed en de cultuurmaand. De leefbaarheid in de kleine kernen staat onder druk. Binnen dit programma investeren we de komende jaren in de mogelijkheid van het deelnemen aan sport- en culturele activiteiten in kleine kernen. 1.6.2 Doelstellingen Verder ontwikkelen van de brede scholen Per kern wordt in samenwerking met de partners de verdere ontwikkeling vorm gegeven. We streven bij de vorming van integrale kindcentra (IKC) naar een gelijkwaardige samenwerking tussen de betrokken organisaties. Het bieden van aantrekkelijk basis- en voortgezet onderwijs Kinderen uit Halderberge en omgeving kunnen toekomstbestendig basis- en voortgezet onderwijs volgen. In de kernen wordt sport en bewegen mogelijk gemaakt Inwoners kunnen (recreatief) sporten en bewegen. Sportverenigingen gebruiken kwalitatief goede sportvoorzieningen. De voorzieningen worden optimaal gebruikt . De combinatiefunctionaris verbindt sport- en beweegaanbieders met onderwijs, (jeugd)zorg en welzijn.

Behouden, stimuleren en uitdragen van een cultureel aantrekkelijke gemeente Zowel inwoners als bezoekers kunnen zich ontplooien en genieten van het aanbod op het gebied van kunst en cultuur. Dit komt de ontwikkeling, sociale cohesie en leefbaarheid van de gemeente ten goede. Vergroten van de leefbaarheid in kleine kernen In de kleine kernen Bosschenhoofd en Stampersgat staat de leefbaarheid extra onder druk. We onderzoeken samen met inwoners en organisaties hoe we leefbaarheid kunnen vergroten. Onder leefbaarheid in dit thema wordt verstaan goed onderwijsaanbod, behouden van sportverenigingen en een cultureel aanbod. Vanuit de andere thema’s wordt ook een bijdrage geleverd aan de leefbaarheid in Halderberge en de kleine kernen. 1.6.3 Huidig beleid • Visiedocument Kindcentra in de gemeente Halderberge (2020) • Beleidsplan sociaal domein “De Kracht van Samen” (2018) • Lokale Meld en Coördinatiefunctie (LMC) • Integraal huisvestingsplan onderwijs 2012-2025 • Sportnota Halderberge in beweging (2010) • Kadernotitie buitensportaccommodaties (2017) • Kaders beheer en onderhoud buitensportaccommodaties (2019) • Oriëntatienotitie Het culturele speelveld 2017-2022 • Beleidsnota archeologie ons ongeschreven verleden (2011) • Beleidsnota cultureel erfgoed inspirerend verleden (2011) • Bibliotheekvisie (2017) • Cultuurkompas (2017) • Nota herijking speelvoorzieningen 2015-2018

59

1.6.4 Reguliere werkzaamheden De reguliere werkzaamheden: Leerlingenvervoer, leerplicht, beheer, onderhoud en huisvesting sportaccommodaties, monumentensubsidies, onderwijsachterstanden/voor- en vroegschoolse educatie (VVE), Lokale educatieve agenda, uitvoeringsregeling muziekeducatie en beeldende vorming, ONS West-Brabant, culturele activiteiten (bijv. cultuurmaand), cultuureducatie, de Marktplaats Halderberge, welzijnssubsidies, heemkundekringen en musea, kunst. 1.6.5 Beleidsindicatoren Lokale indicatoren Voor programma 6 zijn geen cijfers beschikbaar, welke één op één aansluiten bij de speerpunten van het collegewerkprogramma. Indien deze alsnog beschikbaar komen, dan zullen deze worden toegevoegd aan de basisset met beleidsindicatoren. BBV-indicatoren De onderstaande verplichte indicatoren vallen onder het programma Onderwijs, sport en cultuur (bron: www.waarstaatjegemeente.nl; d.d. 24 maart 2021). Indicator

2017

Absoluut verzuim1

2018

2019

2020

Halderberge

7,4

1,6

4,0

-

Vergelijkbare gemeenten

1,2

1,3

1,8

-

Halderberge

17,0

15,0

15,0

-

Vergelijkbare gemeenten

24,0

21,0

22,0

-

Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie3

Halderberge

2,0%

1,4%

1,6%

-

Vergelijkbare gemeenten

1,5%

1,6%

1,7%

-

Niet-sporters4

Halderberge

-

-

-

-

Vergelijkbare gemeenten

-

-

-

-

Relatief verzuim2

1 Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 5-18 jaar. 2 Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 5-18 jaar. 3 Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 - 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. 4 Het percentage niet-wekelijks sporters t.o.v. bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet.

1.6.6 Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Doelstelling

Activiteiten 2020

Wat is er bereikt in 2020?

Verder ontwikkelen van de brede scholen

Na opstellen van de visie wordt in 2020 een start gemaakt met de uitvoering en realisatie van de inhoudelijke samenwerking van de kindcentra.

In het voorjaar is de Visie kindcentra In het najaar is gestart met werving van de coördinator Visie Kindcentra. Er was meer tijd nodig om met de betrokken partners te komen tot een profielschets, vandaar dat de werving later dan gepland is ingezet. De schoolbesturen zijn als partners bij de werving van de coördinator Visie Kindcentra betrokken.

In het uitvoeringsprogramma 2020 sociaal domein worden activiteiten verder benoemd.

De verantwoording van (de hoofdlijnen van) het uitvoeringsprogramma vindt plaats in de monitor sociaal domein. Deze vindt u als bijlage bij de Jaarrekening 2020.

60

Doelstelling

Activiteiten 2020

Wat is er bereikt in 2020?

Het bieden van aantrekkelijk basisen voortgezet onderwijs

Waar mogelijk worden de schoolbesturen gefaciliteerd en ondersteund bij het bieden van aantrekkelijk basis- en voortgezet onderwijs.

Om de richting te bepalen voor het aanpakken van diverse knelpunten in de opvang- en onderwijshuisvesting en om in te spelen op verdere demografische, onderwijskundige en maatschappelijke ontwikkelingen is het Integraal Huisvestingsplan (IHP) opvang- en onderwijshuisvesting in opdracht van de gemeente geactualiseerd.

In de kernen wordt sport en bewegen mogelijk gemaakt

De combinatiefunctionaris zal naast het organiseren van sport- en bewegingsactiviteiten op school worden ingezet bij het organiseren van activiteiten op zowel de sportaccommodaties als in de wijken.

Het college heeft er voor gekozen om 1 jaar later, in 2021 de combinatiefunctionaris in te zetten bij het organiseren van activiteiten op zowel de sportaccommodaties als in de wijken.

Voor het beheer en onderhoud van de buitensportaccommodaties ontvangen de verenigingen een onderhoudsvergoeding.

De gemeenteraad heeft ingestemd met het raadsvoorstel harmonisatie buitensportaccommodaties. Met ingang van 2021 ontvangen de buitensportverenigingen een geharmoniseerde onderhoudsvergoeding.

Om de kwaliteit van de buitensportaccommodaties te monitoren zal een catalogus worden opgesteld. Per onderdeel wordt hierin vermeld wie het beheer uitvoert en wat de kwaliteit is die hiermee beoogd wordt.

Om duidelijker met elkaar te kunnen communiceren over het onderhoud van de sportaccommodaties is een catalogus met beelden en beschreven eisen opgesteld.

In een lokaal sportakkoord worden afspraken gemaakt over de ambities op het gebied van sport en bewegen.

In een lokaal sportakkoord zijn afspraken gemaakt over de ambities op het gebied van sport en bewegen.

Om mensen met een beperking aan het sporten/in beweging te krijgen sluiten we aan bij de provinciale ontwikkelingen op het gebied van Uniek Sporten.

Het loket is aangesloten bij de landelijke infrastructuur op het gebied van aangepast sporten en de website / applicatie ‘Uniek Sporten’, een initiatief van het Fonds Gehandicaptensport. De promotiecampagne is door de coronacrisis uitgesteld.

Behouden, stimuleren en uitdragen van een cultureel aantrekkelijke gemeente

De Cultuur Loper verbetert de kwaliteit van cultuureducatie.

Op dit moment nemen vier basisscholen en één school voor voortgezet onderwijs deel aan de Cultuur Loper. De CmK-regeling 2017-2020 is, in verband met de Corona, verlengd tot 1 juli 2021.

61

Doelstelling

Activiteiten 2020

Wat is er bereikt in 2020?

Jongeren raken via de Marktplaats Cultuureducatie bekend met alle uitingen van kunst en cultuur.

Via de subsidie cultureel-educatieve activiteiten en de verlengde schooldag activiteiten komen kinderen op de basisschool in aanraking met alle vormen van cultuur. Doordat de scholen in het voorjaar van 2020 dicht zijn geweest, zijn in het schooljaar 2019-2020 een aantal workshops in blok 2 en alle workshops in blok 3 van de verlengde schooldag niet doorgegaan.

Om alle kinderen van 6 tot 18 jaar de kans te geven beeldende kunst of muziekonderwijs te volgen kunnen ouders en verzorgers vanuit de subsidieregeling beeldende kunst en muziekonderwijs een bijdrage ontvangen.

De subsidieregeling loopt. De regeling geldt voor muzieklessen, beeldende kunst en onderwijs in audiovisuele vormgeving.In 2020 zijn 157 aanvragen toegekend.

Culturele initiatieven die een bijdrage leveren aan het stimuleren en uitdragen van een cultureel aantrekkelijke gemeente kunnen een beroep doen op de subsidieregeling ‘Cultuurinitiatieven Halderberge’.

Er zijn twee aanvragen voor een subsidie in het kader van deze regeling ontvangen, van Stichting Projectkoor Hoeven en van Stichting Cultuur Oudenbosch. Stichting Projectkoor Hoeven heeft de aanvraag ingetrokken, omdat de activiteit niet kon doorgaan in verband met Corona. Aan Stichting Cultuur Oudenbosch is een subsidie van € 2.000 toegekend.

In samenwerking met de werkgroep voor de Cultuurmaand, de jury voor de Cultuurprijs en de gemeentelijk Monumentencommissie wordt vorm gegeven aan de Open Monumentendag en de Cultuurmaand, waarbij ruimte is voor nieuwe initiatieven met als doel partijen en inwoners met elkaar en alles wat Halderberge op cultureel gebied te bieden heeft, te laten kennis maken, te verbinden en te laten beleven. Het aanbod aan activiteiten is op alle leeftijden gericht en wordt tijdens de Cultuurmaand in de spotlight gezet. Hoogtepunt zijn de uitreiking van de Monumentenprijs en de Cultuurprijzen.

Vanwege corona konden niet alle geplande activiteiten doorgang vinden. In goed overleg met alle betrokkenen kon toch een ‘lightversie’ van de Cultuurmaand en Open Monumentendag worden neergezet met mooie activiteiten zoals de opening bij Saint Louis en het Thomashuis, de Open Monumenten Klassendag, de uitreiking van de Monumentenprijs aan de Basiliek en de Cultuurprijzen vakjury en publiek.

In 2018 is de naoorlogse bouwkunst ofwel de jonge bouwkunst uit de bouwperiode 1940-1970 geïnventariseerd en gewaardeerd met de intentie om de waardevolle panden op te nemen op de lijst van gemeentelijke monumenten. Afronding van het project staat voor 2020 gepland.

Het college heeft in mei 2020 besloten om het project jonge bouwkunst te beëindigen en geen (extra) panden uit de quickscan aan te wijzen als gemeentelijk monument. De gemeenteraad en alle betrokkenen zijn hierover geïnformeerd.

In overleg met de Broeders van Saint Louis en de Stichting Nederlands Zouavenmuseum zullen nadere afspraken gemaakt worden over het ontsluiten van de museumcollectie mede in het kader van het realiseren van het Cultuurcluster Oudenbosch.

De raad heeft op 15 oktober 2020 een besluit genomen om een alternatief plan op te stellen voor de (her)huisvesting van de beoogde gebruikers van het te realiseren cultuurcluster in de Mariabouw. Ter uitvoering van dit besluit is een aantal scenario’s onderzocht. In januari 2021 wordt een voorstel voorgelegd aan de gemeenteraad.

62

Doelstelling

Activiteiten 2020

Wat is er bereikt in 2020?

Vergroten van de leefbaarheid in kleine kernen

Onderzoek invulling dorpshuis Bosschenhoofd

Na een eerste inventarisatie bij de inwoners en verenigingen in Bosschenhoofd blijkt een grote behoefte aan een dorpshuisfunctie. Momenteel wordt met adviesbureau Dorpslab onderzocht of in de ouderensociëteit De Blokhut de gewenste dorpshuisfunctie gerealiseerd kan worden. Tegelijkertijd wordt onderzoek gedaan naar wat er nodig is om dorpshuis De Steiger in Stampersgat te renoveren en klaar te maken voor de toekomst.

1.6.7 Verbonden partijen GR Schoolverzuim en Voortijdig schoolverlaten (RBL) Doel of belang dat wordt behartigd:

De gemeenschappelijke regeling is aangegaan met als doel het behartigen van de belangen van de deelnemende gemeenten op het gebied van de Leerplichtwet 1969 en de Regionale Meld en Coördinatiefunctie.

Beleidsrealisatie: In 2020 heeft het Regionaal Bureau Leerplicht West-Brabant zich bezig gehouden met diverse taken die bijdrage aan de hoofddoelstelling, het terugdringen van schoolverzuim en schooluitval, middels onderstaande werkzaamheden: • Invulling geven aan het Regionaal uitvoeringsprogramma voortijdig schoolverlaten • Een sluitend regionaal vangnet creëren voor jongeren in een kwetsbare positie • De aanpak van oud-voortijdig schoolverlaters • Een goede aansluiting van het Voortgezet (VO) en Middelbaar beroepsonderwijs (MBO) • Invulling geven aan de afspraken uit het Thuiszitterspact • Invulling geven aan de schakelrol in de ketenaanpak 1.6.8 Systematisch toezicht 2020 Monumentenzorg Op 17 februari 2021 heeft de provincie per mail laten weten dat de gemeente Halderberge op basis van de criteria voldoet aan het systematisch toezicht met betrekking tot monumentenzorg. Dit houdt in dat de gemeente beschikt over een onafhankelijke en deskundige monumentencommissie.

63

1.6.9 Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten programma Onderwijs, sport en cultuur (x € 1.000). Onderwijs, sport en cultuur

Primaire begroting 2020

Begroting 2020 incl. wijziging

Realisatie 2020

Verschil

V/N

4.2 Onderwijshuisvesting

1.301

1.403

1.285

118

V

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

2.073

2.283

1.904

379

V

5.1 Sportbeleid en activering

229

353

232

121

V

5.2 Sportaccommodaties

883

934

919

15

V

5.3 Cultuurpresentatie, -productie en -participatie

237

248

202

46

V

5.4 Musea

115

48

47

0

5.5 Cultureel erfgoed

82

94

87

7

V

5.6 Media

509

509

507

2

V

5.430

5.872

5.183

689

V

0

5

20

15

V

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

951

1.076

847

-229

N

5.1 Sportbeleid en activering

30

30

35

5

V

5.2 Sportaccommodaties

109

97

107

10

V

5.3 Cultuurpresentatie, -productie en -participatie

14

20

20

1

V

5.4 Musea

0

0

0

0

5.5 Cultureel erfgoed

0

0

0

0

5.6 Media

1

1

1

0

Totaal baten

1.105

1.228

1.029

-199

N

Saldo van baten en lasten

-4.325

-4.644

-4.154

490

V

0.10 Toevoegingen aan reserves

0

0

0

0

0.10 Onttrekkingen aan reserves

0

100

90

-10

N

Totaal mutaties reserves

0

100

90

-10

N

-4.325

-4.544

-4.064

480

V

Lasten per taakveld

Totaal lasten

Baten per taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting

Mutaties reserves

Resultaat

64

1.6.10 Verschillenanalyse Toelichting belangrijkste verschillen begroting (incl. wijziging) en realisatie programma Onderwijs, sport en cultuur (x € 1.000). Taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting

Verschil

V/N Toelichting

62

V

Er is in 2020 een voordeel op de kapitaallasten (rente en afschrijving) van onderwijshuisvesting ontstaan omdat de aan de investeringen toegerekende rente lager is dan geraamd (0,5% op basis van de werkelijke rentelasten in plaats van 1,0% in de begroting).

35

V

Het Markland College heeft recht op een vergoeding van een gedeelte van de kosten voor het gebruik van de sporthal. Markland dient zelf deze kosten bij de gemeente te declareren, onder voorbehoud dat de capaciteit van de eigen gymzalen volledig zijn benut. Het Markland heeft in 2020 geen declaratie ingediend. Daarnaast maakt De Schittering gebruik van hun eigen speelzaal en de mogelijkheid om buiten te sporten. Hiervoor wordt geen exploitatievergoeding voor het gebruik van een gymzaal verstrekt.

47

V

In de laatste maanden van 2020 daalt het aantal leerlingen in het leerlingenvervoer. Deze daling komt vooral door de leerlingen die zijn uitgestroomd doordat zij met de Voor Elkaar Pas voor het openbaar vervoer hebben geleerd om zelfstandig te reizen naar het voortgezet onderwijs. Het is de verwachting dat het aantal leerlingen dat jaarlijks middels de Voor Elkaar Pas uitstroomt zich stabiliseert, omdat de groep de gebruik maakte van het leerlingenvervoer bij de introductie van de Voor Elkaar Pas nu is uitgestroomd.

84

V

Het coronavirus heeft het afgelopen jaar ook op de instroom van het aantal peuters grote impact gehad. Vanwege de sluitingen van de peuterspeelzalen en de coronamaatregelen zijn er minder peuters ingestroomd en geen pilots gestart. Daardoor is minder uitgegeven dan verwacht.

5.1 Sportbeleid en activering

17

V

Als gevolg van de coronamaatregelen zijn een aantal sportactiviteiten niet doorgegaan. Verder heeft de gemeente met het sluiten van het Lokaal Sportakkoord een uitvoeringsbudget van het Ministerie van VWS ontvangen. Dit budget is in 2020 ingezet voor sport- en bewegingsinitiatieven.

5.2 Sportaccommodaties

18

V

Er is in 2020 een voordeel op de kapitaallasten (rente en afschrijving) van de sportaccommodaties ontstaan omdat de aan de investeringen toegerekende rente lager is dan geraamd (0,5% op basis van de werkelijke rentelasten in plaats van 1,0% in de begroting).

35

V

Na een zoektocht van vele jaren is handboogvereniging Concordia Florebith (samen met Gilde Sint Sebastiaan) in de gelegenheid een vrijkomende houten accommodatie gratis over te nemen en om te bouwen tot een indoor handboogaccommodatie. Voor de verplaatsing is bij de Najaarsnota 2020 een bijdrage van € 38.000 beschikbaar gesteld. Inmiddels is de vereniging gestart met de voorbereidingen en eerste werkzaamheden voor de verplaatsing naar sportpark Albano. Dit moet in 2021 plaats gaan vinden. Bij de bestemming van het jaarrekeningsaldo wordt voorgesteld het resterende budget van € 34.750 als jaaroverschrijdende uitgave mee te nemen naar 2021.

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

65

Taakveld

Verschil

V/N Toelichting

-28

N

Door de vorige energieleverancier zijn extra kosten (ca. € 17.000) voor gaslevering op Sportpark Hoeven in rekening gebracht omdat vanaf 2017 meer geleverd zou zijn dan volgens de door hen gehanteerde meterstanden in rekening is gebracht. De door de gebruikers en door ons genoteerde meterstanden komen hiermee niet overeen. Hierop is door de gemeente bezwaar gemaakt. De leverancier heeft de afwijkende meterstanden onvoldoende kunnen verklaren en is ten dele aan een correctieverzoek tegemoet gekomen. Jaarlijks worden achteraf de werkelijke energiekosten doorbelast aan de gebruikers. Op basis van de voorgaande jaren wordt dit bedrag geraamd in de begroting. De gebruikers hebben vanwege de coronamaatregelen een grote periode van het jaar geen sportactiviteiten uitgevoerd. Op basis van het verbruik van vorig jaar en de periode die de sportverenigingen in 2020 hebben moeten sluiten, is een voorzichtige inschatting gemaakt van het verbruik over 2020. Dit geeft per saldo een nadeel van € 9.000 ten opzichte van de begroting.

27

V

De subsidieregelingen voor muziekeducatie en cultuurinitiatieven zijn in 2020 niet volledig benut. Dit geeft een voordeel van € 27.000.

18

V

In 2020 heeft vanwege de coronacrisis een light-versie plaatsgevonden van de Cultuurmaand en de Open Monumentendag. Helaas konden niet alle activiteiten plaatsvinden. Gelukkig wel de belangrijkste activiteiten zoals de uitreiking van de Cultuurprijzen en de Monumentenprijs, zij het dan in een afgeslankte vorm. Daarnaast zijn er geen subsidieaanvragen voor evenementen e.d. ingediend. Dit alles geeft in totaal een voordeel van € 18.000.

Verschillen in baten en lasten die betrekking hebben op corona

112

V

Als gevolg van de coronacrisis zijn gedurende het jaar extra kosten gemaakt. Gemeenten zijn voor deze kosten gecompenseerd door het Rijk. Bij de Slotwijziging 2020 is de reserve compensatie coronacrisis gevormd. De gemaakte kosten en ontvangen compensatie zijn met deze reserve verrekend. Per saldo is dit budgettair neutraal. Tegenover het voordeel op het programma Onderwijs, sport en cultuur staan nadelen op andere programma's. Voor een nadere toelichting op de lasten en ontvangen compensatie wordt verwezen naar de paragraaf Gevolgen coronacrisis.

Directe personele lasten programma Onderwijs en jeugd

19

V

Het totale verschil op de personele lasten 2020 bedraagt € 2.000 positief. Als gevolg van de toerekening van de directe personeelslasten aan de verschillende programma's en taakvelden ontstaan op programmaniveau verschillen ten opzichte van de begroting. Tegenover het voordeel van € 19.000 op het programma Onderwijs en jeugd staan nadelen op andere programma's. Voor het totaaloverzicht van de personele lasten wordt verwezen naar de paragraaf Bedrijfsvoering.

Overige afwijkingen

34

V

Totaal

480

V

5.3 Cultuurpresentatie, -productie en participatie

66

Algemene dekkingsmiddelen

1.7.1 Inleiding De gemeente Halderberge heeft op dit moment een stabiele financiële basis. De begroting en financiële administratie zijn op orde. De vooruitzichten zijn positief. Het eigen vermogen van de gemeente groeit en is groot genoeg om de risico’s die de gemeente loopt op te vangen. Dit willen we allemaal graag zo houden. Grote investeringen van de afgelopen jaren hebben er voor gezorgd dat de solvabiliteit is afgenomen en de schulden zijn toegenomen. Dit willen we verbeteren. Het collegeprogramma is ambitieus. Om alles uit te voeren is er veel geld nodig. Bij alle activiteiten brengen we de financiële gevolgen in kaart. Deze verwerken we binnen de verplichte en gewenste financiële kaders in de begroting. Hierbij kijken we goed naar de financiële doelstellingen uit het raadsprogramma: een stabiele financiële basis houden, de stijging van de gemeentelijke heffingen voor inwoners en bedrijven beperkt houden en verlaging van de schulden van de gemeente. 1.7.2 Doelstellingen Een sluitende begroting voor nu en in de toekomst Onze gewenste doelen sluiten aan op de financiële mogelijkheden. Hierbij houden we rekening met structurele en incidentele lasten. Structurele lasten worden gedekt met structurele baten. Een betere vermogenspositie De financiële kengetallen die een beeld geven van de vermogenspositie worden verbeterd. De solvabiliteit bedraagt minimaal 20%.

Op de langere termijn sturen we op een netto schuldquote (zowel met als zonder correctie van verstrekte leningen) onder de 90%. De stijging van de lasten voor inwoners en bedrijven blijft beperkt De verhoging van de onroerendezaakbelasting blijft beperkt tot maximaal het inflatiepercentage. De rioolheffing en de afvalstoffenheffing blijven kostendekkend. Het weerstandsvermogen blijft goed Het weerstandsvermogen (de verhouding tussen de risico’s die de gemeente loopt en de middelen die beschikbaar zijn om die op te vangen) is goed. Dit houden we in ieder geval op de status “goed”. We houden een goede financiële basis en blijven realistisch Een gezond en solide financieel beleid is een belangrijke pijler voor de gemeente. Het huidige beleid wordt minimaal in stand gehouden en daar waar nodig verder aangescherpt. In control blijven op de financiën en een heldere communicatie naar alle partijen Om goed te kunnen sturen is een stabiele financiële organisatie nodig met genoeg eigen controles. Niet alleen de eigen organisatie, maar ook externe partijen zoals de accountant en de Belastingdienst kunnen daar op vertrouwen. Door samenwerking en uniformering met de De6 gemeenten vergroten we de stabiliteit. Communicatie over de financiën naar alle partijen vindt op een heldere wijze plaats. 1.7.3 Huidig beleid • De financiële verordening ex art. 212.

Gemeentewet • Het Treasurystatuut • De nota investeringen

67

1.7.4 Reguliere werkzaamheden De reguliere werkzaamheden bestaan uit: het vastleggen van alle financiële handelingen in de financiële administratie, het adviseren over en toetsen van voorstellen aan het college en de raad op financiële haalbaarheid en de juiste inzet van de benodigde en beschikbare middelen. Via de bestuursrapportages en andere documenten uit de Planning & Controlcyclus wordt gerapporteerd over de begroting, de voortgang, welke doelen we hebben gehaald en welke middelen daarvoor ingezet zijn. 1.7.5 Beleidsindicatoren Lokale beleidsindicatoren Conform de regelgeving BBV worden de verplichte indicatoren in diverse paragrafen van de P&C documenten opgenomen. BBV-indicatoren Voor het programma Algemene dekkingsmiddelen zijn in het BBV geen verplichte beleidsindicatoren opgenomen. 1.7.6 Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Doelstelling

Activiteiten 2020

Wat is er bereikt in 2020?

Een sluitende begroting voor nu en in de toekomst

Doorgaan op de huidige weg.

Zowel de begroting 2020 als 2021 zijn structureel sluitend.

Streven naar handhaving van het repressief toezicht door de toezichthouder (de provincie Noord-Brabant).

De provincie Noord-Brabant heeft het repressief toezicht bevestigd.

Structurele lasten dekken met structurele baten.

Zie hierboven.

Tweemaal de voortgang van de financiële kengetallen controleren (begroting en jaarrekening).

Zowel in de begroting als de jaarrekening zijn de financiële kengetallen opgenomen. De ontwikkeling van de kengetallen treft u aan in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

Een betere vermogenspositie

Daar waar mogelijk de solvabiliteit en de schuldquote verbeteren door het verminderen van de schulden (met name de vaste schulden) en het vergroten van het eigen vermogen.

De stijging van de lasten voor inwoners en bedrijven blijft beperkt

De jaarlijkse stijging van de onroerendezaakbelasting is maximaal het inflatiepercentage.

De stijging van de tarieven voor de OZB was in 2020 gelijk aan het inflatiepercentage van 1,5% dat in de begroting 2020 is gebruikt.

De rioolheffing en de afvalstoffenheffing dekken volledig de kosten.

De rioolheffing en afvalstoffenheffing waren in 2020 op begrotingsbasis kostendekkend.

68

Doelstelling

Activiteiten 2020

Wat is er bereikt in 2020?

Het Versterken van het weerstandsvermogen weerstandsvermogen door: blijft goed • het toevoegen van het positieve resultaat van de jaarrekening 2018 aan het eigen vermogen • het toevoegen van een eventueel positief resultaat van de ontwikkeling van industrieterrein Borchwerf II aan het eigen vermogen • het toevoegen van andere incidentele grote positieve resultaten aan het eigen vermogen

Van het positieve resultaat van 2019 ad € 420.351 is € 233.831 toegevoegd aan de algemene reserve. Het overige deel is toegevoegd aan de bestemmingsreserve voor jaaroverschrijdende uitgaven. Buiten de gebruikelijke toevoegingen aan de reserves (zoals de resultaten uit de bouwgrondexploitaties) waren er geen andere grote incidentele resultaten.

We houden een goede financiële basis en blijven realistisch

Vanuit de adviserende en toetsende rol de uitgangspunten van het financiële beleid bewaken, zoals vastgelegd in centrale en lokale wet- en regelgeving.

Dit is in 2020 gedaan zoals aangegeven.

Financiële middelen goed ramen en deze pas gebruiken als ze zeker zijn.

Dit is in 2020 gedaan zoals aangegeven.

Vergroten van de stabiliteit door samenwerking in De6 verband bij de financiële administratie.

Zoals gemeld in de jaarrekening 2019 heeft de gemeente Halderberge hetzelfde financieel pakket aangeschaft als de gemeente Moerdijk. Dit is in 2020 geïmplementeerd en per 1 januari 2021 in gebruik genomen.

Implementatie van het softwarepakket Tangelo voor de presentatie van de begroting en de jaarrekening via de website van de gemeente.

In 2020 zijn alle grote financiële bestuursrapportages gemaakt met Tangelo.

Vastleggen van goede afspraken met de Belastingdienst over de fiscale inrichting en beheersing van de financiën van de gemeente.

In 2020 heeft het jaarlijks bedrijfsgesprek met de Belastingdienst plaatsgevonden waarin fiscaal relevante ontwikkelingen in de gemeente zijn toegelicht. Ook zijn actuele beheerszaken besproken, waaronder de fiscale inrichting in het nieuwe financieel pakket.

In control blijven op de financiën en een heldere communicatie naar alle partijen

1.7.7 Algemene dekkingsmiddelen De gemeente heeft een aantal algemene dekkingsmiddelen die de gemeente naar eigen inzicht mag aanwenden. Deze inkomsten zijn voor een belangrijk deel niet beïnvloedbaar. Daarbij kan worden gedacht aan de uitkeringen uit het Gemeentefonds. Voor een deel kan de gemeente de omvang zelf bepalen. Dit gedeelte wordt afgebakend door het eigen belastinggebied. De gemeentelijke belastingen kennen in tegenstelling tot de retributies, zoals het rioolrecht en de afvalstoffenheffing, geen vooraf bepaald bestedingsdoel. In de Gemeentewet is vastgelegd welke belastingen een gemeente mag heffen. Hieronder zijn in een overzicht de algemene dekkingsmiddelen (bedragen x € 1.000) van de gemeente Halderberge opgenomen.

69

Algemene dekkingsmiddelen

Realisatie 2020

Onroerende zaakbelastingen

6.849

Uitkeringen gemeentefonds

46.816

Treasury/dividend Totaal algemene dekkingsmiddelen

328 53.993

Hieronder worden de verschillende onderdelen verder toegelicht. 1. Onroerende zaakbelasting De gerealiseerde opbrengst van de onroerende zaakbelastingen bedraagt voor 2020 € 6.849.000. Voor een verdere toelichting wordt verwezen naar de paragraaf lokale heffingen. 2. Uitkeringen Gemeentefonds Onder de uitkeringen uit het Gemeentefonds vallen de algemene uitkering, de decentralisatie-uitkeringen en de integratie-uitkeringen (op het gebied van het sociaal domein en inburgering). Omdat de uitkeringen uit het Gemeentefonds (en dan met name de algemene uitkering) veelal in een later jaar definitief worden vastgesteld dan waarop ze betrekking hebben, worden er in de gemeentelijke administratie en de P&C-documenten van een bepaald boekjaar (lees: 2020) ook de wijzigingen van de uitkeringen uit voorgaande jaren verantwoord. Normeringsmethodiek In het Regeerakkoord heeft het kabinet Rutte III aangekondigd de normeringsystematiek aan te passen. Met ingang van 2018 is de omvang van het Gemeentefonds gekoppeld aan de totale rijksbegroting (met uitzondering van enkele posten, zoals het Gemeentefonds zelf en het macrobudget BUIG) en dus niet meer aan een deel van de rijksbegroting (de zogeheten netto gecorrigeerde rijksuitgaven).

Deze koppeling aan de accresrelevante rijksuitgaven, ook wel trap op trap af systematiek of normeringssystematiek genoemd, houdt in dat de omvang van het Gemeentefonds meebeweegt met de (accresrelevante) rijksuitgaven. Naar aanleiding van de uitbraak van het coronavirus - en de daarmee verband houdende contactbeperkende maatregelen - heeft het kabinet, in overleg met de VNG, in het voorjaar van 2020 besloten om het accres (mutatie van de omvang) van de algemene uitkering uit het Gemeentefonds voor de jaren 2020 en 2021 te bevriezen op basis van de stand van de Voorjaarsnota 2020 van het Rijk. Dit betekent dat de stand van de meicirculaire 2020 voor wat betreft de omvang van het Gemeentefonds voor de jaren 2020 en 2021 vaststaat. Er vindt geen nacalculatie meer plaats op basis van de gerealiseerde (accresrelevante) rijksuitgaven over deze jaren. Voor de jaren 2020 en 2021 is dan ook de door onszelf gecreëerde behoedzaamheidsreserve van € 200.000 komen te vervallen. Verdeelsystematiek De middelen van de algemene uitkering worden via een systeem van verdeelmaatstaven over de gemeenten verdeeld. Het uitgangspunt van het huidige verdeelsysteem is dat elke gemeente in staat wordt gesteld om een gelijkwaardig voorzieningenniveau te realiseren bij een gelijke belastingdruk (het zogeheten derde aspiratieniveau).

Verschillen raming en realisatie uitkeringen Gemeentefonds In de Slotwijziging 2020 is de raming van het Gemeentefonds voor de laatste keer bijgesteld. In de Jaarrekening 2020 geven wij u een actueel overzicht van de (verwachte) uitkeringen uit het Gemeentefonds over het jaar 2020 en de jaren daarvoor. De mutaties ten opzichte van de stand van de Slotwijziging 2020 worden in deze jaarrekening toegelicht. Deze mutaties zijn het gevolg van de decembercirculaire 2020 en de laatste specificaties van de algemene uitkering over 2020 en voorgaande jaren. Voor een uitgebreide toelichting van de begrotingsmutaties tot en met de Slotwijziging 2020 verwijzen wij u naar de Zomernota 2020, de Najaarsnota 2020 en de Slotwijziging 2020. In onderstaande tabel treft u voor de diverse uitkeringen uit het gemeentefonds over 2020 en voorgaande jaren een overzicht aan van de oorspronkelijke ramingen in de begroting 2020, de begrotingsmutaties of -wijzigingen gedurende het jaar 2020 tot en met de Slotwijziging 2020, de mutaties ten opzichte van de Slotwijziging 2020 en de laatste stand van de ramingen. In onderstaande tabel treft u een overzicht van de mutaties ten opzichte van de Begroting 2020 (x € 1.000).

70

Uitkeringen gemeentefonds

Algemene uitkering 2020

Begroting 2020

Mutaties Mutatie Stand t/m Jaarrekening Jaarrekening Slotwijziging 2020 2020 2020

38.473

1.072

167

39.711

439

396

0

835

5.608

641

0

6.249

Algemene uitkering 2019

0

27

5

32

Algemene uitkering 2018

0

0

52

52

Vooruit ontvangen bedrag Waterkring

0

0

-63

-63

Totaal uitkeringen gemeentefonds

44.520

2.136

160

46.816

Decentralisatie-uitkeringen 2020 Integratie-uitkeringen 2020

Algemene uitkering 2020 De algemene uitkering over 2020 komt ten opzichte van de raming in de Slotwijziging 2020, per saldo, afgerond € 167.000 hoger uit. Hiervan heeft afgerond € 100.000 betrekking op het aanvullende (derde) compensatiepakket medeoverheden corona dat in de decembercirculaire 2020 bekend is gemaakt. Het kabinet heeft eind vorig jaar besloten om aan gemeenten extra middelen beschikbaar te stellen voor de re-integratie van bijstandsgerechtigden, het gemeentelijk schuldenbeleid, de bijzondere bijstand en de continuïteit van zorg. Deze extra rijksmiddelen zijn toegevoegd aan de algemene uitkering. Via het verdeelsysteem worden deze extra rijksmiddelen verdeeld over de gemeenten. Naast deze toevoegingen aan de algemene uitkering melden de beheerders van het gemeentefonds in de decembercirculaire 2020 ook een aantal onttrekkingen uit de algemene uitkering, waarvan qua omvang de belangrijkste zijn: een nacalculatie van de suppletie-uitkering overheveling integratie-uitkering sociaal domein (als gevolg van het bekend worden van de maatstafgegevens voor 2020 en 2019) en de nacalculatie van de mobiliteitshulpmiddelen voorzieningen t.b.v. cliënten in een Wlz-instelling. Voor de gemeente Halderberge resulteren deze onttrekkingen in een lagere algemene uitkering van -/- € 68.000.

In de decembercirculaire 2020 hebben de beheerders van het gemeentefonds meegedeeld dat de uitkeringsfactor (vermenigvuldigingsfactor) over 2020 met twee punten opwaarts is bijgesteld. Dit is enerzijds het gevolg van ontwikkelingen in de uitkeringsbasis (met name de actualisatie van de verdeelmaatstaven bijstandsontvangers en eenouderhuishoudens) en anderzijds het gevolg van het vrijvallen van de zogeheten verdeelreserve. Voor de gemeente Halderberge resulteert deze opwaartse bijstelling van de uitkeringsfactor in een hogere algemene uitkering van afgerond € 54.000. Tot slot zijn de aantallen eenheden van een aantal verdeelmaatstaven geactualiseerd. Deze actualisatie heeft voor onze gemeente geresulteerd in een, per saldo, hogere algemene uitkering van afgerond € 81.000. Algemene uitkeringen voorgaande jaren In de decembercirculaire 2020 hebben de beheerders van het gemeentefonds de uitkeringsfactor voor de algemene uitkering 2018 opwaarts bijgesteld met circa één punt. Voor de gemeente Halderberge resulteert deze opwaartse bijstelling van de uitkeringsfactor in een hogere algemene uitkering 2018 van afgerond € 23.000. Daarnaast zijn eind 2020 de aantallen eenheden van de inkomstenmaatstaven (OZB-capaciteit) voor het uitkeringsjaar 2018 definitief vastgesteld.

Voor de gemeente Halderberge heeft deze actualisatie van de inkomstenmaatstaven geresulteerd in een, per saldo, hogere algemene uitkering van afgerond € 29.000. Dit laatste houdt dus in dat de OZBcapaciteit voor onze gemeente uiteindelijk wat lager is vastgesteld dan waarmee eerder rekening was gehouden. In totaal is de algemene uitkering over 2018 met afgerond € 52.000 gestegen ten opzichte van de stand bij de Slotwijziging 2020. Voor de algemene uitkering 2019 is de verdeelmaatstaf medicijngebruik eind 2020 geactualiseerd. Deze actualisatie heeft voor onze gemeente geresulteerd in een hogere algemene uitkering over 2019 van afgerond € 5.000.

71

Vooruit ontvangen bedrag Waterkring De gemeente Halderberge is kassier/penvoerder voor het samenwerkingsverband Waterkring West met de gemeenten Bergen op Zoom, Moerdijk, Roosendaal, Steenbergen, Woensdrecht maar ook Waterschap Brabantse Delta, Brabant Water en Evides. Via de decentralisatie-uitkering deltaprogramma ruimtelijke adaptatie is voor de uitvoering van de verschillende projecten in 2019 en 2020 een totaalbedrag van € 63.280 ontvangen. Dit bedrag is verantwoord op de balans onder de vooruit ontvangen bedragen Waterkring. Rijksmiddelen corona Gemeentefonds Hieronder treft u een totaal overzicht aan van de extra middelen (bedragen x € 1.000) die het Rijk aan onze gemeente beschikbaar heeft gesteld ter compensatie van de financiële gevolgen verbonden aan corona voor het jaar 2020. Het overgrote deel van deze extra rijksmiddelen heeft een eenmalig karakter. Totaal extra rijksmiddelen compensatie corona Gemeentefonds 2020 Algemene uitkering

451

Decentralisatie-uitkeringen

277

Integratie-uitkering (Participatiewet, onderdeel WsW)

386

Totaal

1.114

Naast deze reeds toegekende middelen bevat het aanvullend pakket compensatie medeoverheden december 2020 ook een aantal afspraken over 2020, 2021 en 2022 die nog niet in de decembericirculaire konden worden verwerkt. Over de verwerking van deze afspraken in de verdeling van het gemeentefonds zullen gemeenten in het eerste kwartaal van 2021 worden geïnformeerd. Het gaat om de volgende onderwerpen: inkomstenderving, afvalinzameling, Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) en perspectief jeugd en jongeren. 3. Treasury/dividend De gemeente Halderberge bezit aandelen in enkele ondernemingen waar (bij een positief resultaat) een dividenduitkering van wordt genoten. Ieder jaar wordt het dividend verantwoord waartoe de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVA) in dat jaar heeft besloten. Over het algemeen is dat het dividend over het voorgaande jaar. De verschuldigde dividendbelasting wordt in eerste instantie door de betreffende onderneming ingehouden, maar de gemeente Halderberge kan deze terugvorderen van de Belastingdienst. Dat is in alle gevallen ook zo gebeurd. In 2020 is dividend ontvangen van twee deelnemingen: • BNG Bank N.V.: De AVA van de BNG heeft in 2020 besloten tot toekenning van een dividend aan de aandeelhouders. Het dividend werd echter niet uitgekeerd als gevolg van een bericht van de Europese Centrale Bank om daar voorlopig vanaf te zien.

Volgens de laatste berichtgeving wordt een deel van het dividend in maart 2021 uitgekeerd. De rest volgt op een later moment. Het aan Halderberge toegekende dividend bedraagt € 55.275 (€ 1,27 per aandeel). Vorig jaar was dat 124.043 (€ 2,85 per aandeel). • Saver N.V.: De AVA van Saver heeft in 2020 besloten tot uitkering van een normaal dividend over 2019 en van een extra dividend over 2018. Het extra dividend wordt in twee keer uitbetaald, op 15 december 2020 en 15 februari 2021. Het normaal dividend bedroeg € 65.430 (€ 72,70 per aandeel). Vorig jaar was dat € 81.000 (€ 90 per aandeel). Het extra dividend bedroeg € 228.060 (€ 253,40 per aandeel). Een toelichting op het onderdeel Treasury treft u aan in de paragraaf Financiering. 1.7.8 Verbonden partijen BNG Bank N.V. Doel of belang dat wordt behartigd:

BNG Bank is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. De bank draagt duurzaam bij aan het laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger.

Beleidsrealisatie: Bij het opstellen van dit jaarverslag was het jaarverslag van de BNG nog niet gepubliceerd. Wij verwijzen u voor de beleidsrealisatie derhalve naar de nog te verschijnen publicaties van de BNG. 72

GR Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB) Doel of belang dat wordt behartigd:

De BWB verzorgt de heffing en de inning van de belastingen voor de gemeenten, Bergen op Zoom, Breda, Etten-Leur, Halderberge, Oosterhout, Roosendaal, Woensdrecht, Dongen, Moerdijk, Zundert, Rucphen en het waterschap Brabantse Delta. Voor de gemeenten wordt ook de uitvoering van de Wet Onroerende Zaken verzorgd met uitzondering van de gemeente Breda. Deze gemeente voert zelf de Wet Onroerende Zaken uit. De GR BWB biedt de mogelijkheid tot de uitvoering van de Wet Basisregistraties Adressen en Gebouwen (hierna BAG). Voor de gemeente Moerdijk wordt de BAG uitgevoerd.

Beleidsrealisatie: In de begroting waren geen nieuwe beleidsvoornemens opgenomen. De BWB volgt nauwgezet de landelijke ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op de werkzaamheden van de BWB, zoals de verruiming en/of verschuiving van de lokale belastingen en de komst van de Omgevingswet. In dit kader is de verplichting om vanaf 2022 te waarderen op gebruiksoppervlak van belang. Dit project is in 2018 gestart. Eind 2020 was ca. 95% van alle woningen in het werkgebied van de BWB gewaardeerd volgens de nieuwe methodiek. De Waarderingskamer heeft dit getoetst en heeft de waardering akkoord bevonden. Bijzondere aandacht was er tijdens het proces voor de afstemming tussen de Basisregistratie WOZ en de Basisregistratie adressen en gebouwen (BAG). De BAG is bronhouder voor de gebruiksoppervlakten. De WOZ is verplicht om dit van de BAG over te nemen óf een betere meting terug te melden. Beide registraties sluiten nu goed op elkaar aan. Het jaar 2021 is vooral gericht op de resterende 5%, de nazorg en een juist proces bij mutaties. Dat laatste is met name gericht op de aansluiting tussen de BAG en de WOZ. 1.7.9 Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten Algemene dekkingsmiddelen (x € 1.000). Algemene dekkingsmiddelen

Primaire begroting 2020

Begroting 2020 incl. wijziging

Realisatie 2020

Verschil

V/N

0.5 Treasury

-82

-82

109

-191

N

0.61 OZB woningen

370

413

404

9

V

0.62 OZB niet-woningen

43

43

43

0

0.64 Belastingen overig

90

60

123

-63

0.7 Algemene uitk. en overige uitk. gemeentefonds

0

0

0

0

0.8 Overige baten en lasten

-2

-224

0

-224

N

0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)

22

81

80

1

V

0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten

19

0

0

0

Totaal lasten

460

291

758

-468

Lasten per taakveld

N

N

73

Algemene dekkingsmiddelen

Primaire begroting 2020

Begroting 2020 incl. wijziging

Realisatie 2020

Verschil

V/N

0.5 Treasury

3.986

414

437

23

V

0.61 OZB woningen

3.588

3.588

3.604

16

V

0.62 OZB niet-woningen

3.334

3.229

3.244

15

V

0.64 Belastingen overig

30

0

0

0

N

44.520

46.656

46.816

160

V

0.8 Overige baten en lasten

0

0

80

80

V

0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)

0

0

0

0

0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten

0

0

0

0

Totaal baten

55.458

53.888

54.182

294

V

Saldo van baten en lasten

54.998

53.597

53.423

-174

N

0.10 Toevoegingen aan reserves

4.147

1.084

563

521

V

0.10 Onttrekkingen aan reserves

199

746

576

-170

N

Totaal mutaties reserves

-3.949

-338

13

351

V

Resultaat

51.049

53.259

53.436

178

V

Baten per taakveld

0.7 Algemene uitk. en overige uitk. gemeentefonds

Mutaties reserves

74

1.7.10 Verschillenanalyse Toelichting belangrijkste verschillen begroting (incl. wijziging) en realisatie Algemene dekkingsmiddelen (x € 1.000). Taakveld

Verschil

V/N Toelichting

0.5 Treasury

23

V

Er is in 2020 een voordeel op de kapitaallasten (rente) van de verstrekte geldleningen ontstaan doordat de aan de investeringen toegerekende rente lager is dan geraamd (0,5% op basis van de werkelijke rentelasten in plaats van 1,0% in de begroting).

0.61 OZB woningen/ 0.62 OZB nietwoningen

31

V

Het is gebruikelijk dat tussen begroting en werkelijke opbrengst van de OZB verschillen optreden, met name als gevolg van onder meer leegstand, bezwaren en vertraging in de bouw. Het (negatieve) verschil bij de belasting voor de eigenaren is relatief klein en behoeft geen nadere toelichting. Het (positieve) verschil bij de gebruikersbelasting voor niet-woningen is met ca. 3,8% groter. De belangrijkste oorzaak is een controle op leegstand onder nietwoningen die in het 3e kwartaal van 2020 heeft plaatsgevonden. Daardoor konden er alsnog aanslagen worden opgelegd voor een aantal panden. Leegstand en bezwaren tegen de waarde van andere panden zorgde voor wat negatieve effecten. Per saldo is er bij de belasting voor gebruikers sprake van een extra opbrengst van ca. € 50.000.

0.64 Belastingen overig

-63

N

In de Begroting 2020 is een raming van € 60.000 opgenomen voor toevoeging aan de voorziening voor dubieuze debiteuren. Op basis van de openstaande vorderingen en de opgelegde aanslagen in 2020 heeft de Belastingsamenwerking West-Brabant de noodzakelijke hoogte van de voorzieining dubieuze debiteuren belastingen vastgesteld op € 159.000. Na alle mutaties in 2020 bedroeg het restant saldo € 36.000. Dit betekent een benodigde dotatie aan de voorziening van € 123.000.

0.7 Algemene uitk. en overige uitk. gemeentefonds

60

V

Ten opzichte van de raming in de Slotwijziging 2020 zijn de uitkeringen uit het gemeentefonds ca. € 224.000 hoger uitgevallen. Dit verschil bestaat uit een positieve bijstelling van de uitkeringen over 2018 (ca. € 52.000), 2019 (ca. € 5.000) en 2020 (ca. € 167.000). Hiervan heeft ca. € 100.000 betrekking op het aanvullende (derde) compensatiepakket medeoverheden corona dat in de decembercirculaire 2020 bekend is gemaakt. Een bedrag van € 63.000 is ontvangen voor de Waterkring. Bij het onderdeel uitkeringen gemeentefonds in het hoofdstuk Algemene dekkingsmiddelen zijn de verschillen in de uitkeringen uit het gemeentefonds uitgebreid toegelicht.

0.8 Overige baten en lasten

-225

N

Jaarlijks wordt in de begroting een stelpost onderuitputting kapitaallasten van € 25.000 opgenomen. Hiermee wordt ingecalculeerd dat de totale kapitaallasten in een jaar lager zijn dan geraamd omdat investeringen later worden gedaan dan verwacht. In 2020 was dit met name het geval bij wegreconstructies. Daarnaast is in de Zomernota 2020 het verwachte rentevoordeel van € 200.000 opgenomen. Dit voordeel is geraamd op de algemene dekkingsmiddelen. Tegenover het nadeel op de Algemene dekkingsmiddelen staan dan ook voordelen op (met name) de programma's Openbare ruimte en Onderwijs, sport en cultuur en op de Overhead. Zie ook de toelichting bij de betreffende programma's en de bijlage Overzicht investeringen.