01 Jaarverslag & Jaarrekening 2024 DEFINITIEF.pdf

Onderhoud gebouwen

-74

N

Op 13 juli 2023 heeft de gemeenteraad de Meerjaren Onderhoudsplanning 2023-2027 vastgesteld. Hierbij is besloten om per jaar € 75.000 te besparen op het onderhoud. Voor elk gebouw is de storting in de voorziening gemeentelijke eigendommen hierdoor iets lager dan geraamd. Dit leidt tot een voordeel op de taakvelden van de verschillende gebouwen en een nadeel op het taakveld onderhoud gebouwen. Per saldo is dit budgettair neutraal. Tegenover het nadeel op het programma Openbare ruimte staan voordelen op andere programma's.

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

34

Verschil

Taakveld

Verschil

V/N Toelichting

Toerekening personele lasten aan investeringen

-95

N

Met ingang van 2021 worden personele lasten aan de verschillende investeringen toegerekend. De toerekening is gebaseerd op de werkelijke uitgaven op de investeringen. Omdat er in 2024 minder is uitgegeven aan verschillende projecten dan geraamd, kunnen er ook minder personele lasten aan de investeringen worden toegerekend dan geraamd. Dit leidt ook tot een lagere toevoeging aan de reserve flexibe schil. Per saldo is dit budgettair neutraal. Tegenover het nadeel van € 95.000 op het programma Openbare ruimte staat een voordeel op overhead.

Directe personele lasten programma Openbare ruimte

88

V

Het totale verschil op de personele lasten 2024 bedraagt € 12.000 positief. Als gevolg van de toerekening van de directe personeelslasten aan de verschillende programma's en taakvelden ontstaan op programmaniveau verschillen ten opzichte van de begroting. Tegenover het voordeel van € 88.000 op het programma Openbare ruimte staan nadelen op andere programma's. Voor het totaaloverzicht van de personele lasten wordt verwezen naar de paragraaf Bedrijfsvoering.

Overige afwijkingen

59

V

Totaal

588

V

35

36

Programma Ruimtelijke en economische ontwikkelingen

1.4.1 Inleiding Halderberge is het groene hart van West- Brabant. Het is een woongemeente met unieke kernen en bijzonder cultuurhistorisch erfgoed. Halderberge is een recreatief toeristische trekpleister. Het is belangrijk dat er woningen voor alle doelgroepen zijn van een goede kwaliteit met ruime keuzevrijheid om te voorzien in de woonwens van (toekomstige) Halderbergenaren. Duurzaamheid, energietransitie, versterken van het buitengebied en versnellen van woningbouw zijn belangrijk. We willen een overheid zijn die zaken mogelijk maakt. De eigen kracht van inwoners staat centraal. We werken samen met lokale en regionale partners. De ondernemers zorgen voor banen en ze versterken de leefbaarheid. We maken het makkelijk en aantrekkelijk voor de ondernemers om hier te ondernemen en zich te vestigen. Dit doen we samen met onze partners, zoals de verschillende ondernemers- en brancheverenigingen en de nog op te richten Economische Samenwerking Halderberge. Om het ondernemersklimaat verder te versterken moedigen we onderlinge samenwerking aan, optimaliseren onze dienstverlening en investeren in de openbare ruimte. Ook communiceren we helder over alles wat Halderberge te bieden heeft voor ondernemers, inwoners en recreanten.

1.4.2 Wat willen we bereiken (speerpunten)? Versterken van Halderberge als woongemeente met een ligging in een goed bereikbare, veelzijdige, groene en landelijke omgeving en een aantrekkelijk en levendig buitengebied. We zetten in op variatie in en de kwaliteit van de woningvoorraad met als doel alle verschillende groepen woningzoekenden te kunnen voorzien van een geschikte woning voor de lange termijn. We voeren het beleid uit van het project Vitaal buitenbied. We voegen kwaliteit toe aan de woonomgeving met natuur en landschapsverbetering. We nodigen iedereen uit om met goede initiatieven te komen om de leefomgeving mooier en beter te maken. Deze initiatieven moeten passen binnen de Omgevingsvisie en bijdragen aan de waarden en opgaven die daarin staan. De Omgevingswet wordt ingevoerd en biedt ruimte voor initiatief. De Omgevingswet maakt de uitgangspunten inzichtelijker, voorspelbaarder en makkelijker voor ondernemers en inwoners. Er is meer ruimte voor lokaal maatwerk door een integrale aanpak. De wet biedt kansen voor innovatie, creativiteit en experimenten doordat obstakels in complexiteit van processen zijn geminimaliseerd. Energietransitie. We geven invulling aan de doelstelling Energieneutraal wonen in 2050.

We willen zoveel mogelijk af van aardgas en zetten daarbij ook in op het informeren en meenemen van onze inwoners om te verduurzamen met oa het wijzen op subsidiemogelijkheden iz isolatie en aanpak energiearmoede. Daarnaast werken we samen aan een mix van duurzame bronnen van energie (oa kleine windturbines). Dat doen we samen met andere overheden, gemeenten, organisaties, inwoners, ondernemers en ontwikkelaars. We zetten in op afvalscheiding en informatievoorziening. Versterken van het vestigings- en ondernemingsklomaat op de bestaande bedrijventerreinen. We werken vanuit een betrokken, actieve en klantgerichte houding aan het versterken, moderniseren en verduurzamen van de bedrijventerreinen. We investeren op de bedrijventerreinen in de openbare ruimte en in de relatie met de ondernemers. Ook jagen we herontwikkelingen van langdurig leegstaande panden aan. Tevens wordt er meegedacht met aannemers met betrekking tot de beveiliging van bouwterreinen.

37

Levendige, compacte en aantrekkelijke kernwinkelgebieden. We werken aan het vergroten van de aantrekkelijkheid van de drie grote kernwinkelgebieden in Oud Gastel, Oudenbosch en Hoeven. Dit doen we samen met de ondernemersverenigingen, vastgoedeigenaren en ontwikkelaars. We verbeteren de inrichting van de openbare ruimte en faciliteren ruimtelijke ontwikkelingen die bijdragen aan het wegwerken van leegstand en de ontwikkeling naar een compacter winkelhart. Daarnaast ondersteunen we bij de totstandkoming van een aantrekkelijk evenementenaanbod. Het versterken en promoten van al dat Halderberge op toeristisch-recreatief gebied te bieden heeft. De toeristisch-recreatieve sector draagt sterk bij aan de leefbaarheid en (economische) ontwikkeling in de gemeente. Vanuit een sterk georganiseerde sector werken we verder aan het versterken van het dag- en verblijfsaanbod en het vergroten van de bekendheid van alles wat Halderberge biedt. De gemeente is aangesloten bij het netwerk Waterpoort, waarin drie provincies, 6 gemeenten en tal van maatschappelijke partijen samen werken aan gebiedsontwikkeling op de grens van West-Brabant, Zeeland en Zuid-Holland. Samen werken aan economische groei. Vanuit een actieve samenwerking met en tussen ondernemers en het onderwijs werken we samen aan de economische groei.

De Economische Samenwerking Halderberge (ESH) – de opvolger van de Economische Koepel Halderberge (EKH) - wordt ingericht en geeft gevraagd en ongevraagd advies aan de gemeente en jaagt economische projecten aan. Ook jagen we de samenwerking tussen ondernemers op de lokale bedrijventerreinen aan met als doel het versterken van hun economische groei. Verder kijken we met een ja, mits houding naar initiatieven en jagen die waar gewenst actief aan. 1.4.3 Wat doen we al? Huidig beleid (wat voortgezet wordt): • Omgevingsvisie Halderberge 2025 • Woonvisie Halderberge 2021-2025 • Kaderafspraken prestatieafspraken 2021-2025 • Woningbouwprogramma 2018-2028 • Regionale Energie Strategie West-Brabant • Beleidsplan Energietransitie Halderberge 2019-2024 • Toetsingskader huisvesting Arbeidsmigranten • Visie bewoning recreatieve verblijfslocaties 2017-2024 • Eerste herzieningsbestemmingsplan Buitengebied • Afvalbeleid gemeente Halderberge 2024-2028 • Economische visienota Halderberge 2021-2025 • Integrale parkeervisie centrum Oudenbosch 2020 • Actiekaart bedrijventerreinen 2020 • VAB-parapluplan 2023 Huidige werkzaamheden De huidige werkzaamheden binnen dit programma zijn voor Ruimtelijke Ontwikkeling onder andere het begeleiden van planologische procedures en het behandelen van omgevingsvergunningen. We doen dit samen met inwoners, ondernemers, andere overheden en partners.

Voor Economische ontwikkeling zijn de reguliere werkzaamheden binnen dit programma het uitvoeren van de economische visie, visie waterrecreatie en de actiekaarten kernwinkelgebieden en bedrijventerreinen. Samen met Visit Halderberge werken we aan het promoten en versterken van het toeristisch-recreatief aanbod. Daarnaast onderhouden we het contact met ondernemers, ondernemersverenigingen, de regio en andere overheden en overige samenwerkingspartners.

38

1.4.4 Beleidsindicatoren Lokale indicatoren Gezien het grote aantal speerpunten binnen dit programma, is er voor gekozen om voor dit programma af te wijken van het uitgangspunt van maximaal 3 indicatoren per programma. Voor dit programma worden voor zowel ruimtelijke ontwikkelingen als economische ontwikkelingen maximaal 3 indicatoren opgenomen. Ruimtelijke ontwikkelingen In de periode tot en met 2030 worden er circa 1.000 woningen gerealiseerd. Bron: Gemeente Halderberge Jaar

Halderberge

2023

34

2024

56

2025

487

2026

246

2027

147

2028

105

Toelichting: We voegen voldoende woningen voor doorstromers (versneld) toe aan de woningvoorraad. We geven hierbij prioriteit aan eigen woningbouwlocaties. Maximaal 100 kg ingezameld (grof) huishoudelijk restafval per inwoner per jaar. Bron: Saver Jaar

Halderberge

2018

183

2020

161

2021

137

2022

130

2023

133

2024

127

39

Economische ontwikkelingen Versterken van het vestigings- en ondernemingsklimaat op de bestaande bedrijventerreinen. Bron: Ondernemerspeil Jaar

Halderberge

2018

6,05

2020

6,73

2022

Geen ondernemerspeiling vanwege de effecten van de coronacrisis.

2023

6,72

2024

Geen ondernemerspeiling.

Halderberge als (inter-)nationale toeristische trekpleister gebaseerd op het aantal dagtoeristen. Bron: Cijfers belangrijke toeristische trekkers Jaar

Halderberge

2019

110.000

2020

Niet gemeten

2021

Niet gemeten

2022

105.000

2023

112.000

2024

113.250

Toelichting: Toeristische trekkers zijn o.a. Basiliek, Zouavenmuseum, Vliegend Museum Seppe, Sterrenwacht, Natuurhistorisch en Volkenkundig museum, Mastboomhuis, Splesj. Nadeel is dat Splesj tot nu toe nog geen cijfers heeft willen geven). Vanwege de coronacrisis zijn er geen cijfers over de jaren 2020 en 2021 opgenomen aangezien deze geen reëel beeld geven van de ontwikkeling van het aantal dagtoeristen. 2024 is onder voorbehoud definitieve cijfers Basiliek.

40

BBV-indicatoren De onderstaande verplichte indicatoren vallen onder het programma Ruimtelijke en economische ontwikkelingen (bron: www.waarstaatjegemeente.nl; d.d. 9 maart 2025). Indicator Functiemenging1

Vestigingen (van bedrijven)2

Omvang huishoudelijk restafval3

Hernieuwbare elektriciteit4

2021

2022

2023

Halderberge

46,6%

49,6%

49,8%

Vergelijkbare gemeenten

49,7%

50,2%

50,6%

Halderberge

156,8

160,9

169,4

Vergelijkbare gemeenten

158,5

166,8

174,2

Halderberge

140,0

129,0

131,0

Vergelijkbare gemeenten

133,0

120,0

119,0

Halderberge

65,5%

64,3%

Vergelijkbare gemeenten Gemiddelde WOZ waarde5

2024

?

Halderberge

281,0

302,0

339,0

357,0

Vergelijkbare gemeenten

285,0

313,0

361,0

376,0

Halderberge

5,8

7,1

3,7

Vergelijkbare gemeenten

8,1

8,3

8,4

Halderberge

78,0%

77,8%

78,0%

79,0%

Vergelijkbare gemeenten

78,5%

79,0%

79,1%

79,5%

Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden8

Halderberge

679,0

761,0

776,0

797,0

867,0

?

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden9

Halderberge

900,0

920,0

949,0

?

Nieuw gebouwde woningen6

Demografische druk7

Vergelijkbare gemeenten

Vergelijkbare gemeenten

?

? 787,0

?

877,0 ?

1 De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. 2 Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. 3 Aantal kilo’s niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval per inwoner. 4 Percentage hernieuwbare elektriciteit. 5 De gemiddelde WOZ waarde van woningen (x € 1.000). 6 Aantal nieuwbouwwoningen per 1.000 woningen. 7 Som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20-65 jaar. 8 Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een eenpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. 9 Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.

41

1.4.5 Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan?

42

Doelstelling

Activiteiten 2024

Wat is er bereikt in 2024?

Versterken van Halderberge als woongemeente die ligt in een goed bereikbare, veelzijdige, groene en landelijke omgeving, met een aantrekkelijk en levendig buitengebied.

We realiseren circa 1.000 woningen in de periode tot en met 2030. We voegen voldoende woningen voor doorstromers (versneld) toe aan de woningvoorraad. We geven hierbij prioriteit aan eigen woningbouwlocaties Om deze hoeveelheid woningen te kunnen realiseren, zullen we het werkproces en de inhoud van de woningbouwprogrammering in kaart brengen, coördineren op basis van afspraken in regionale investeringsagenda en optimaliseren. Hiermee ontstaat meer en eerder duidelijkheid richting ontwikkelaars, professionele beleggers en de woningcorporatie.

Hieraan wordt invulling gegeven door middel van uitvoering van de Woondeal. Ook wordt er gewerkt aan een afwegingskader woningbouwinitiatieven waarbij we prioriteit geven aan projecten met een hogere kwaliteit. In regionaal verband wordt in de versnellingstafel gewerkt aan het optimaliseren van processen en wegnemen van belemmeringen. Dit alles doen we samen met ontwikkelaars, provincie en de woningcorporatie. Samen met Woonkwartier wordt gewerkt aan het maken van procesafspraken rondom de intake en uitvoering van projecten vanuit de woondealafspraken.

We streven naar minimaal 25% (Collectief) particulier opdrachtgeverschap en bijzondere woonvormen bij nieuwbouwplannen.

Hier wordt invulling gegeven, maar het percentage in de praktijk is natuurlijk afhankelijk van het aanbod. Aan de realisatie van bijzondere woonvormen wordt pro-actief in het meedenken meegewerkt.

We zorgen voor voldoende toevoegingen voor starters en zoeken naar mogelijkheden om deze woningen beschikbaar te houden voor deze doelgroep. Dit doen we onder andere door het herzien van de startersverordening.

Dit doen we onder meer door het inzetten op betaalbare woningen in de bouwplannen, zoals de koopgarantwoningen in Oud Gastel.

We herijken de starterslening.

Jaarlijks wordt de starterslening geëvalueerd. Dit jaar zal dit gezamenlijk worden opgepakt met de duurzaamheidslening. Ook wordt er met de Sociale Verzekeringsbank geschakeld omtrent nieuwe financiëringsvormen voor starters.

We vertegenwoordigen actief de gemeentelijke belangen in regionale en grotere ontwikkelingen (bijvoorbeeld RIA, 380kV, spoor). Een voorbeeld is hier verder het samenwerken met de stedelijke regio WestBrabant West aan aanvullende verstedelijkingsafspraken. Samen met de provinciale prognoses vernieuwen we het woningbouwprogramma in 2024.

We nemen actief deel aan de diverse project- en kerngroepen: o.a. de SRWB en de Woondeal overleggen en zijn regionaal trekker van diverse deelprojecten.

Doelstelling

We nodigen iedereen uit om met goede initiatieven te komen om de leefomgeving mooier en beter te maken.

De Omgevingswet wordt ingevoerd en biedt ruimte voor initiatief.

Energietransitie.

Activiteiten 2024

Wat is er bereikt in 2024?

We onderzoeken de schaarste op de woningmarkt en vertalen de uitkomst indien mogelijk in aanvullend beleid.

Er is een schaarste onderzoek uitgevoerd, uitwerking voorrangsregeling eigen inwoners. Deze voorrangsregeling is inmiddels vastgesteld door de raad.

We werken samen met de wooncorporatie aan de verbetering van de leefbaarheid (ook op het gebied van veiligheid) in de wijken. We werken aan een pilot wijkaanpak.

Frequente gesprekken met de Wooncorporatie worden gevoerd, waarbij de onderwerpen leefbaarheid en veiligheid centraal staan.

Nieuwe ontwikkelingen worden getoetst aan wenselijkheid. We geven daarbij prioriteit aan initiatieven die het meest aansluiten op of bijdragen aan de speerpunten genoemd in de omgevingsvisie.

Deze toetsing vindt plaats aan de intaketafel. Verschillende disciplines nemen deel aan de intaketafel zodat snel een integrale beoordeling plaats kan vinden inclusief een toetsing aan de omgevingsvisie.

Initiatiefnemers betrekken inwoners en ondernemers bij hun plannen. Als gemeente de initiatiefnemer is gebeurt dit ook.

We dragen uit en stimuleren de omgevingsdialoog bij initiatieven. En werken conform Participatieplicht en de Nota Overheids- en Burgerparticipatie.

We ontwikkelen de nieuwe vaardigheden van medewerkers door en passen deze toe in de (nieuwe) werkende processen.

Medewerkers die werken binnen de fysieke leefomgeving hebben in 2023 gerichte cursussen/webinars over de Ow gevolgd. Vooral via de intaketafel is ingezet op de andere manier van werken en denken (incl. via evaluaties). Ook worden medewerkers via het opstellen van het (tranisitieplan om te komen tot een) omgevingsplan al doende meegenomen in het opdoen van kennis en de nieuwe manier van werken en denken.

We bepalen de uitgangspunten voor het opstellen van het omgevingsplan en werken gebiedsgericht aan de eerste aanpassingen van het omgevingsplan in regionaal verband.

We zijn gestart met het bouwen van een nieuw Omgevinsgplan. Besloten is hiervoor aan te sluiten bij het provinciale project SPRONG. Dit project wordt ondersteund door de VNG en heeft tot doel dmv het samen maken van bouwstenen sneller te komen tot het Omgevingsplan.

Transitievisie: We stellen de eerste wijkverkenningen op om in 2050 het doel van een aardgasvrije gemeente te kunnen bereiken.

In deze visie zijn er al verkenningsbuurten in Halderberge in kaart gebracht die kansrijk zijn om als eerste van het aardgas af te gaan (voor 2030). 1e wijkverkenning is gedaan (Stampersgat) 2e wijkverkenning is bezig (Oud-Gastel)

We ondersteunen initiatieven voor alternatieve manieren van energie opwek voor eigen gebruik in het buitengebied.

De gemeente ondersteund deze initiatieven. De aantallen vallen echter tegen. Als gevolg van de snelle ontwikkelingen wat betreft techniek en regelgeving is het voor de individu lastig om dit te initiëren.

43

Doelstelling

We zetten in op afvalscheiding en informatievoorziening.

Versterken van het vestigings- en ondernemingsklimaat op de bestaande bedrijventerreinen.

44

Activiteiten 2024

Wat is er bereikt in 2024?

Nationaal Isolatieprogramma: We gaan door met het informeren en activeren van inwoners over het isoleren van hun woning.

Er is een social media campagne gedaan en er is een gemeentebreed onderzoek uitgezet over de mate van interesse, betrokkenheid en bereidheid van verduurzamen, via het Digipanel (Citisens).

Duurzaamheidslening: We onderzoeken de mogelijkheid voor een duurzaamheidslening die voor alle inwoners toegankelijk is en kijken daarbij ook of sportverenigingen hierbij betrokken kunnen worden.

In maart 2024 is de Raad meegenomen over de voortgang van duurzaamheid waaronder de transitievisie warmte. Herijking is niet nodig bevonden. Aangezien ook de transitievisie warmte onder de nieuwe omgevingswet omgezet wordt in een Warmteprogramma, zal er geen herijking van de transitievisie warmte meer komen. Het Warmteprogramma moet eind 2026/begin 2027 zijn opgesteld.

In 2024 is het beleidplan verwoord in de Afvalspiegel 2024 - 2028 met de nadruk op een circulaire economie van afval naar grondstof.

In het afvalbeleidsplan 2024-2028 is er meer nadruk gelegd op het kwalitatief verbeteren van de afvalstromen en daarmee de recycling te verbeteren on samenwerking met partijen als Verpact en Saver.

Status ondergronds brengen milieuparkjes.

Bijna alle milieuparkjes zijn ondergronds gebracht en de bestrating eromheen wordt ook vernieuwd. Eea is nog afhankelijk van het aansluiten van de ondergrondse perscontainers op het elektriciteitsnetwerk.

De verbinding tussen de verschillende thema’s van het klimaatakkoord (energietransitie, circulaire economie (afval), klimaatadaptatie) opzoeken en uitdragen naar organisatie, ondernemers en inwoners.

In het afvalbeleidsplan 2024-2028 is een koers uitgezet waar vanuit verschillende domeinen de komende jaren werkt aan verwezenlijking van de circulaire ambities van de gemeente op het vlak van preventie, hergebruik en recycling van afval. Dit sluit aan bij wat is opgenomen in de programmabegroting 2024.

Verder uitvoering geven aan de actiekaart bedrijventerreinen.

Vanuit het KVO-traject wordt gewerkt aan schone, hele en veilige bedrijventerreinen. (On)mogelijkheden van camerabewaking zijn verkend. In samenwerking met de RWB en met een subsidie vanuit de SPUK regeling wordt met een externe kartrekker verder gewerkt aan het versterken van de samenwerking met duurzaamheid als belangrijk thema.

Actualiseren van de actiekaarten

Er is gestart met de voorbereidingen voor de actualisatie van de actiekaart bedrijventerreinen. In 2025 wordt deze ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad.

Doelstelling

Levendige, compacte en aantrekkelijke kernwinkelgebieden.

Het versterken en promoten van al dat Halderberge op toeristischrecreatief gebied te bieden heeft.

Activiteiten 2024

Wat is er bereikt in 2024?

Versterken van de verkeersveiligheid op de bedrijventerreinen door onder andere alternatieven voor vrachtwagenparkeren te verkennen en de toegang bedrijventerrein Bosschendijk aan te pakken.

Op diverse plaatsen is een verbod voor vrachtwagenparkeren op bedrijventerreinen ingesteld. Verder is de toegang tot bedrijventerrein Bosschendijk verbeterd. Verkeersveiligheid blijft een aandachtspunt in het KVO-traject op de bedrijventerreinen en in de uitvoering van de actiekaarten.

Modernisering van de noordzijde van Breda International Airport.

Breda International Airport is als casus meegenomen in de SPUK regeling. Hierdoor ontstaat meer slagkracht om vanuit samenwerking en de verduurzamingsopgave de modernisering aan te jagen.

Uitvoering geven aan de actiekaarten kernwinkelgebieden.

Op diverse manieren is de uitvoering opgepakt: • Aanjagen en faciliteren van ruimtelijke initiatieven die bijdragen aan de gewenste economisch-ruimtelijke structuur; • Organisatie van een open panden dag in het centrum van Oudenbosch; • Indienen subsidieaanvraag Impulsaanpak centrumgebieden (deze is gegund).

Actualiseren van de actiekaarten.

Voor het kernwinkelgebeid Oudenbosch is Q4 2024 opdracht gegeven voor een second opinion op onze huidie ruimtelijke economische structuur. Ook wordt Q2 2025 een bezoekersonderzoek uitgevoerd. Deze vormen samen met de gesprekken met ondernemers de bouwstenen voor een actualisatie van de actiekaart. De daadwerkelijke actualisatie komt in 2026 (na herinrichting van de openbare ruimte). Op dit moment vraagt het ontwerp van de herinrichting van de openbare ruimte al veel inzet van de ondernemers.

Herinrichting openbare ruimte kernwinkelgebied Oudenbosch in samenhang met herinrichting openbare ruimte religieus erfgoed en visie op het havengebied Oudenbosch.

In de eerste helft 2024 is de verkeersvisie centrum Oudenbosch opgesteld. Vanuit deze visie wordt duidelijk of (een deel van) de winkelstraat autovrij wordt en/of parkeerplaatsen verdwijnen. In de tweede helft van 2024 wordt het ontwerp voor de herinrichting van de winkelstraten opgesteld.

Uitvoeren project religieus erfgoed wat moet leiden tot een duurzame invulling van de locaties. Ook de herinrichting van de openbare ruimte maakt onderdeel uit van dit project.

Werkzaamheden aan de Kapel st. Louis zijn uitgevoerd en is operationeel met nog kleine opleverpunten te verwerken in 2025. Exploitatie is overgedragen aan de stichting CCO met o.a. De invulling van arrangementen en andere programma's.

45

Doelstelling

Samen werken aan economische groei.

46

Activiteiten 2024

Wat is er bereikt in 2024?

Het maken van een verkenning naar mogelijkheden versterken waterbeleving en met name de verbinding tussen de oevers en het water.

De haven van Oudenbosch is aangepakt met het realiseren van nieuwe stijgers. Ook is de exploitatie in 2024 overgegaan naar de stichting Waterpoort naar Rome. Samen met de stichting wordt er gekeken naar de mogelijkheid om een havenpaviljoen inclusief terras te realiseren en te toetsen op haalbaarheid. Hier heeft een omgevingsdialoog voor plaatsgevonden.

Het versterken en/of terugbrengen van het toeristisch gebruik in de recreatieve verblijfsmogelijkheden binnen de gemeente.

De handhaving ten aanzien van oneigenlijk gebruik op Villapark Panjevaart loopt en de zakelijke verhuur is grotendeels beëindigd. Ondertussen denken we na over onze houding t.a.v. van de toeristisch-recreatieve toekomst van het park (zie ook Programma 2 hoofdstuk 2.2.1 Handhaving op oneigenlijk gebruik van de vakantieparken).

Samen met de OKH en een vertegenwoordiging van de lokale bedrijventerreinen werken we toe naar een formele samenwerking tussen ondernemers op de bedrijventerreinen. De thema’s veiligheid, duurzaamheid en collectieve inkoop staat daarbij centraal.

Alle bedrijventerreinen in de gemeente hebben een KVO certicifering (samenwerking tussen ondernemers, eigenaren, gemeente, politie en brandweer). In Klaverweide is deze Q4 2024 opnieuw gecertificeerd en de overige bedrijventerreinen volgen in 2025. Werkgroep bedrijventerreinen met kartrekkers van alle bedrijventerreinen op o.a. gebied van camerabewaking.

Continu monitoren van subsidiemogelijkheden bij het Rijk en de provincie Noord-Brabant. Bij kansrijke uitvraag aanvraag indienen samen met betrokken partijen.

Er is een subsidieaanvraag impulsaanpak centrumgebieden ingediend bij het ministerie. Deze is goedgekeurd. Verkrijgen SPUK regeling vanuit RWB om aanjager voor samenwerking op bedrijventerreinen op het onderwerp duurzaamheid te kunnen financieren.

1.4.6 Verbonden partijen GR Omgevingsdienst Midden en West Brabant (OMWB) Doel of belang dat wordt behartigd:

Een aantal (maatschappelijke) vraagstukken en ontwikkelingen zal de komende periode binnen VTH (vergunningverlening, toezicht en handhaving) aandacht blijven genieten. Klimaat, gezondheid, energie en ruimtelijke inpassing zijn enkele van deze ontwikkelingen. Een aantal aspecten van klimaatverandering kan leiden tot extra milieurisico’s bij milieubelastende activiteiten. Dit vormt daarom de komende jaren een specifiek aandachtspunt. Ook de advisering over ruimtelijke besluiten rondom Seveso-inrichtingen is van belang. Hiermee wenst men vooraan in het planproces (ruimtelijke) ontwikkelingen te voorkomen die leiden tot te grote risico’s in de omgeving van een Seveso-inrichting door een (zwaar) ongeval met brand-, explosie- of toxische effecten. Niet alleen de veiligheid maar ook de gezondheid van de leefomgeving is een thema dat meer aandacht krijgt binnen het VTH domein. Afstemming over diverse onderwerpen als geur, ZZS (zeer zorgwekkende stoffen, waaronder PFAS) en gezondheid tussen Gemeentelijke gezondheidsdiensten (GGD) en omgevingsdiensten vinden in Brabantregelmatig plaats. Tot slot is het gewenst om zicht te hebben en te houden op de energietransitie, omdat dit gevolgen kan hebben voor externe veiligheidsrisico’s. De OMWB blijft een belangrijke partner van de provincie als het gaat om externe veiligheid.

Deze taken worden volgens de Gemeenschappelijke Regeling namens de 25 gemeenten en provincie Noord Brabant uitgevoerd. De deelnemers hebben alle VTH milieutaken en aanvullende verzoektaken ondergebracht bij de OMWB. In sommige gevallen is zelfs een vergaand mandaat neergelegd bij de OMWB.

Beleidsrealisatie:

In 2024 is het gezamenlijk opgestelde werkprogramma 2024 uitgevoerd.

Borchwerf II De gemeenteraad wordt middels het jaarverslag van het grondbedrijf apart geïnformeerd over de ontwikkelingen op het industrieterrein Borchwerf II. In deze paragraaf treft u derhalve slechts summiere informatie over de beleidsvoornemens. Halderberge Borchwerf II B.V. Doel of belang dat wordt behartigd:

Het doel van de vennootschap is het oprichten en als stille vennoot optreden van de commanditaire vennootschap Borchwerf II CV, die zorg draagt voor en verantwoordelijk is voor de exploitatie van het industrieterrein Borchwerf II.

Beleidsrealisatie:

Halderberge Borchwerf II BV (hierna: Halderberge BV) is een van drie commanditaire vennoten van Borchwerf II CV (hierna CV). Halderberge BV heeft een belang van 24% in de CV. Tussentijds dividend In 2024 heeft de CV voor een totaalbedrag van zo’n € 250.000 tussentijds dividend uitgekeerd aan de commanditaire vennoten en de beherend vennoot. Het merendeel van dit dividend is uitgekeerd aan Borchwerf II BV, de beherend vennoot van de CV, teneinde de openstaande schuld van Borchwerf II BV op de CV te kunnen aflossen in het kader van de voorbereidingen voor de opheffing van beide ondernemingen. Aan Halderberge BV is in 2024 € 17.643 aan dividend uitgekeerd. In totaal heeft Halderberge BV sinds haar oprichting circa € 5,5 miljoen aan (tussentijds) dividend van de CV ontvangen.

47

Borchwerf II Borchwerf II B.V. Doel of belang dat wordt behartigd:

Doel van de vennootschap is het oprichten en als beherend vennoot optreden van de commanditaire vennootschap Borchwerf II en het doen realiseren van de ontwikkeling van het bestemmingsplan / bouwplan Borchwerf II.

Beleidsrealisatie:

Borchwerf II BV (hierna: BV) is beherend vennoot van Borchwerf II CV (hierna: CV). De BV is als beherend vennoot aansprakelijk voor de schulden van de CV. De BV bezit een belang in de CV. Dit belang (lees: aandeel in het resultaat van de CV) bedraagt 4%. De gemeente Halderberge heeft een belang van 25% in de BV. De BV is - in tegenstelling tot de CV - vennootschapsbelastingplichtig (de vennootschapsbelasting over het behaalde resultaat wordt geheven bij de vennoten, maar niet bij de CV zelf). De concept jaarrekening 2024 is op het moment van schrijven nog niet door de Algemene vergadering van Aandeelhouders (AvA) van de BV vastgesteld en heeft daarmee dus nog een voorlopig karakter. Op 31 december 2024 (ultimo 2024) heeft de BV een eigen vermogen van € 145.000 tegenover € 150.000 ultimo 2023. De kortlopende schuld aan de CV, ultimo 2023 nog zo’n € 304.000, is in 2024 volledig afgelost, zodat het totale vermogen van de BV ultimo 2024 nog alleen bestaat uit eigen vermogen.

Borchwerf II C.V., gevestigd in Oudenbosch Doel of belang dat wordt behartigd:

Het doel van de vennootschap is het uitoefenen van een onderneming, omvattende de realisatie van de ontwikkeling van het bedrijventerrein Borchwerf 2 en het beheer van en beschikken over registergoederen, het verstrekken en aangaan van geldleningen en het stellen van zekerheden. Als beherend vennoot treedt op Borchwerf II B.V.

Beleidsrealisatie

Borchwerf II CV (hierna: CV) is een (gesloten) commanditaire vennootschap bestaande uit drie commanditaire vennoten en één beherend vennoot, te weten Borchwerf II BV. Halderberge Borchwerf II BV, waarvan de gemeente Halderberge 100% eigenaar is, is een van de drie commanditaire vennoten. Halderberge Borchwerf II BV heeft een belang (aandeel in het resultaat) van 24% in de CV. De CV is fiscaal transparant, hetgeen impliceert dat de vennootschapsbelasting over het resultaat bij de vennoten wordt geheven en niet bij de CV. In de grex van 1 januari 2024 was de totale winstverwachting berekend op € 25,43 miljoen (afgerond op € 10.000). Daarnaast werd er rekening gehouden met een risico op hogere exploitatielasten voor een totaalbedrag van € 120.000 in de vorm van een risicovoorziening. In de grex van 1 januari 2024 werd er vanuit gegaan dat het laatste nog te verkopen perceel op veld F voor een totaalbedrag van € 1,69 miljoen (afgerond op € 10.000) in de eerste helft van 2024 zou worden verkocht, maar dat is helaas niet gelukt. Op het moment van schrijven is het laatste perceel op veld F nog steeds niet verkocht c.q. notarieel overgedragen aan de potentiële koper als gevolg van een lopende bezwaarprocedure.

Voorlopige jaarrekening 2024 De concept jaarrekening over 2024, die op het moment van schrijven nog niet door de algemene vergadering van vennoten is vastgesteld en daarom dus nog een voorlopig karakter heeft, laat een voorlopig jaarresultaat over 2024 zien van -/- € 160.000 (ter vergelijking in 2023 bedroeg het jaarresultaat -/- € 101.000). De concept grex van 1 januari 2025 is op het moment van schrijven nog niet door de algemene vergadering van vennoten vastgesteld. De winstverwachting in de voorlopige grex van 1 januari 2025 bedraagt € 25,27 miljoen. Daarnaast wordt er nog rekening gehouden met een mogelijk hoger bedrag aan hogere exploitatiekosten van € 120.000 (risicovoorziening). Ten opzichte van de grex van 1 januari 2024 betekent dit een (lichte) afname van de winstverwachting van -/- €160.000 (= het negatieve jaarresultaat over 2024). In 2024 heeft de CV geen percelen gronden verkocht.

48

Borchwerf II Eind 2024 moet de CV nog voor circa € 1,69 miljoen aan grond verkopen. Dat komt overeen met circa 0,8% van totale verwachte verkoopopbrengsten. De totaal nog uit te keren winst aan Halderberge Borchwerf II BV en de gemeente Halderberge wordt thans ingeschat op ca. € 551.000. Daarbij wordt er vanuit gegaan dat het risico van mogelijk hogere exploitatiekosten zich niet zal voltrekken. Mocht de looptijd van de grex medio 2025 nog verlengd worden, dan resulteert dat uiteindelijk in hogere kosten (met name organisatiekosten die doorlopen) en uiteindelijke in een lagere winstverwachting. Stichting Beheer Borchwerf II Doel of belang dat wordt beharitgd:

De Stichting Beheer Borchwerf II (hierna: stichting) heeft tot doel het parkmanagement op bedrijventerrein van Borchwerf II uit te voeren. Het bestuur van de Stichting bestaat uit een vijftal leden. De gemeenten Halderberge en Roosendaal wijzen elk één bestuurslid (vanuit de eigen organisatie) aan en de Coöperatieve Vereniging van vestigende bedrijven Borchwerf II U.A. (hierna: Vereniging) wijst twee leden aan. Gezamenlijk wijzen zij een onafhankelijke bestuurslid - voorzitter - aan. De bestuurders in de Stichting stemmen zonder last of ruggenspraak; ze behartigen primair de belangen van Stichting. De gemeente Halderberge draagt bij in de kosten verbonden aan het beheer en onderhoud van openbare ruimte voor zover het werkzaamheden betreft op het grondgebied van Halderberge. Daarnaast draagt de gemeente bij (20%) in de gezamenlijke kosten van parkmanagement (kosten inhuur parkmanager, huisvestingskosten, accountanskosten e.d.). Voor het benoemen en ontslaan van de bestuurders is, naast de goedkeuring van het bestuur van de Stichting, ook goedkeuring van de colleges van de gemeenten Halderberge en Roosendaal vereist. De Stichting is een aanbestedende dienst en dient zich te houden aan de aanbestedingswetgeving.

Andere wetgeving die van toepassing is op de Stichting zijn onder meer het Burgerlijk Wetboek Boek 2, de statuten (voor het laatst herzien in 2011) en de Overeenkomst Parkmanagement uit 2005.

Beleidsrealisatie:

Op het moment van schrijven hebben wij al wel de concept jaarrekening 2024 van de Stichting ontvangen. Deze jaarrekening is nog niet vastgesteld door het bestuur en wij hebben ook nog niet ingestemd met de jaarstukken over 2024 (jaarrekening, jaarverslag en accountantsverslag). De vaststelling van de jaarstukken door en het college van de gemeente Roosendaal tot décharge van het bestuur van de Stichting. Ofschoon er nog verduidelijkende vragen zijn gesteld aan het bestuur van de Stichting komt de bijdrage van de gemeente Halderberge over 2024 uit of € 241.000. Ten opzichte van de begroting c.q. bevoorschotting een afwijking van zo’n € 32.000. Tegenover hogere werkelijk onderhoudskosten verharding en onderhoud openbare verlichting staan lagere werkelijke onderhoudskosten riolering gemalen en waterretenties. Daarnaast zijn de algemene kosten over 2024 in werkelijkheid wat lager uitgevallen dan geraamd. Ambtelijk zijn er nog wel enkele kritische vragen gesteld over een aantal aanbestedingen, de inzet van de parkrangers en de tijdelijke benoeming van een bestuurslid namens de Vereniging. Het eigen vermogen van de Stichting ultimo 2024 bedraagt € 829.000 en is ongewijzigd ten opzichte van de stand ultimo 2023. Het eigen vermogen van de Stichting omvat louter bestemmingsreserves (voor de vervanging van investeringen ten behoeve van de Vereniging).

Brabant Water N.V. Doel of belang dat wordt beharitgd:

De levering van drinkwater van hoge kwaliteit, water op maat en water gerelateerde producten en diensten.

Beleidsrealisatie:

Primair beleid is voortgezet in 2024. De vraag naar water stijgt hard door bevolkingsgroei, economische ontwikkelingen en klimaatverandering. Om de levering van voldoende en betrouwbaar drinkwater in de toekomst veilig te stellen, is het noodzakelijk om nieuwe, aanvullende bronnen te zoeken. Zo lopen er onderzoeken om brak water en zout water om te zetten in bruikbaar drinkwater op een betaalbare en verantwoorde manier.

49

Samenwerkingsverband Reinigingsdiensten N.V. (SAVER) Doel of belang dat wordt behartigd:

Uitvoering van de wettelijke en autonome taken op het gebied van reiniging en afvalverwijdering.

Beleidsrealisatie:

Bestaand beleid is voortgezet en welke wordt verantwoord in het jaarverslag 2024 van Saver N.V.. Speerpunt voor 2024 was een nieuw registratiesysteem, wat compleet is geimplementeerd in 2024 en waarvoor in 2025 nog optimalisatie plaats vindt.

REWIN B.V. Doel of belang dat wordt behartigd:

De regionale ontwikkelingsmaatschappij REWIN West-Brabant is actief voor een economisch veerkrachtig West-Brabant. REWIN voert daarbij de Economische Agenda uit; de visie voor de regio zoals vastgesteld door de Economic Board West-Brabant, door overheid, onderwijs en bedrijfsleven samen. Met de inzet van regionale programma’s gericht op het versterken en vernieuwen van de sectoren maintenance, logistiek en agrofood/biobased. En door het bevorderen van startups & innovatief mkb en het aantrekken van nieuwe vestigers die een meerwaarde vormen voor de West-Brabantse economie.

Beleidsrealisatie:

REWIN maakt zich sterk voor de transitie naar een groene, duurzame en sociale economie. Door het organiseren van samenwerkingen en stimuleren van innovatieve toepassingen in samenwerking met kennisinstellingen, onderwijs, overheden en bedrijven. Dit doen ze door projecten te initiëren, organiseren van bijeenkomsten en zelf actief deel te nemen aan bedrijfsbezoeken en netwerkevenementen.

1.4.7 Systematisch toezicht 2024 Ruimtelijke ordening De gemeente Halderberge voldoet op basis van de criteria aan het systematisch toezicht van de provincie met betrekking tot ruimtelijke ordening. Dit houdt in dat de gemeente voor het hele grondgebied één omgevingsvisie heeft vastgesteld en voor het hele grondgebied één of meer bestemmingsplannen heeft vastgesteld. Omgevingsrecht Op 9 juli 2024 heeft de provincie per brief laten weten dat de gemeente Halderberge op basis van de criteria voldoet aan het systematisch toezicht met betrekking tot het omgevingsrecht: • tijdigheid bestuurlijke vaststelling en actualiteit van de uitvoerings- en handhavingsdocumenten (U&H-documenten of ook wel VTHdocumenten) op basis van de Omgevingswet (beleidscyclus U&H); • naleving van een selectie uit de procescriteria U&H op basis van de Omgevingswet met bijbehorende uitvoeringsbesluiten. Huisvesting vergunninghouders Voor het eerste half jaar van 2024 bedroeg de taakstelling 33 en voor het tweede half jaar van 2024 was de taakstelling 30. In totaal was de taakstelling voor 2024 63 te huisvesten statushouders. Vanuit het voorgaande jaar 2023 hadden we een voorsprong van 2. Daarmee komt het aantal in 2024 te huisvesten statushouders op 61. In totaal zijn in 2024 77 statushouders gehuisvest. Daarmee is de taakstelling gerealiseerd.

Op basis van de criteria uit het Beleidskader Interbestuurlijk Toezicht beoordeelt de provincie onze gemeente voor wat betreft het systematisch toezicht op de huisvesting vergunninghouders als 'voldoet'. Onze gemeente krijgt de kleur 'groen'. Dit is aan het einde van het eerste kwartaal van 2025 te zien op het dashboard op de website van de provincie (www.brabant.nl/ibt). Voor de eerste helft van 2025 hebben we een voorsprong van 16. In juli 2023 is de tussenvoorziening voor statushouders 't Sluiske in Oud Gastel in gebruik genomen. Er zijn 17 studio’s waar alleenstaande statushouders, die grote kans maken op succesvolle gezinshereniging, tijdelijk worden gehuisvest. Vanuit de tussenvoorziening kunnen zij doorstromen naar een passende reguliere woning in een van de kernen. In 2024 zijn 16 statushouders doorgestroomd vanuit ’t Sluiske naar een reguliere woning.

50

1.4.8 Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten programma Ruimtelijke en economische ontwikkelingen (x € 1.000). Ruimtelijke en economische ontwikkelingen

Primaire begroting 2024

Begroting 2024 incl. wijziging

Realisatie 2024

Verschil

V/N

2.3 Recreatieve havens

151

181

128

53

V

3.1 Economische ontwikkeling

637

748

706

42

V

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

273

292

226

66

V

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

23

24

29

-5

N

3.4 Economische promotie

253

346

225

120

V

7.3 Afval

4.007

4.148

3.915

232

V

7.4 Milieubeheer

1.622

1.722

1.277

445

V

8.1 Ruimtelijke ordening

1.298

2.095

1.629

466

V

8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

6.419

16.134

9.889

6.245

V

8.3 Bouwen en wonen

1.515

2.019

2.104

-85

N

Totaal lasten

16.197

27.707

20.127

7.580

V

2.3 Recreatieve havens

53

3

1

-2

N

3.1 Economische ontwikkeling

6

6

0

-6

N

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

0

0

0

0

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

21

15

35

20

V

3.4 Economische promotie

661

651

798

147

V

5.062

5.139

4.916

-222

N

7.4 Milieubeheer

579

456

295

-161

N

8.1 Ruimtelijke ordening

298

641

466

-174

N

6.509

16.246

11.517

-4.729

N

511

1.748

2.171

423

V

Totaal baten

13.700

24.906

20.201

-4.705

N

Saldo van baten en lasten

-2.498

-2.801

74

2.874

V

Lasten per taakveld

Baten per taakveld

7.3 Afval

8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) 8.3 Bouwen en wonen

51

Ruimtelijke en economische ontwikkelingen

Primaire begroting 2024

Begroting 2024 incl. wijziging

Realisatie 2024

Verschil

V/N

0.10 Toevoegingen aan reserves

0

443

443

0

0.10 Onttrekkingen aan reserves

0

887

353

-534

N

Totaal mutaties reserves

0

444

-89

-534

N

0.10 Toevoegingen aan reserves

190

428

7.452

-7.024

N

0.10 Onttrekkingen aan reserves

190

315

5.824

5.509

V

0

-113

-1.628

-1.515

N

-2.498

-2.469

-1.644

825

V

Mutaties reserves grondexploitaties

Totaal mutaties reserves grondexploitaties

Resultaat

1.4.9 Verschillenanalyse Toelichting belangrijkste verschillen begroting (incl. wijziging) en realisatie programma Ruimtelijke en economische ontwikkelingen (x € 1.000). Taakveld

52

Verschil

V/N Toelichting

2.3 Recreatieve havens

35

V

De drijvende steigers in Stampersgat zijn vervangen. Dit jaar is er nog verlichting geplaatst en is er een goede afscheiding gemaakt om er voor te zorgen dat de aangemeerde bootjes veilig liggen. De onderzoeken die hiervoor aanvankelijk gepland stonden zijn niet meer nodig geweest, omdat er direct is geschakeld met de aannemer en andere belanghebbenden.

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

65

V

De bijdrage voor parkmanagement Borchwerf is lager dan geraamd. Bij de behandeling van de Begroting 2025, is er ook gekeken naar de geprognotiseerde cijfers voor 2024 en heeft er een bijstelling naar boven plaatsgevonden. Nu de concept jaarcijfers 2024 van de Stichting Parkmanagement Borchwerf binnen zijn, blijkt dat er per saldo een lagere bijdrage nodig was. Dit levert nog een voordeel op van ca. € 21.000. Daarnaast is er een creditfactuur ontvangen voor de eindafrekening van 2023 ter hoogte van ca. € 48.000.

3.4 Economische promotie

36

V

In het raadsvoorstel voor de 9 wonderen van Oudenbosch is een bijdrage aan Levendig Brabant opgenomen. Vanwege efficiëntie in de voorbereiding wordt er geen aanspraak gemaakt op deze faciliteit vanuit de gemeente.

184

V

Bijstellingen in de toeristenbelasting geschieden op aangeven van de BWB. Er is naast de € 626.570 aan opleggingen 2024 nog voor zo'n € 171.262 aan toeristenbelasting geheven over 2023. Dit laatste bedrag was echter nog niet meegenomen in de halfjaarrapportage van de BWB, en daardoor ook niet bijgesteld bij de Najaarsnota.

Taakveld

Verschil

7.3 Afval

-35

N

Doordat de kosten die betrekking hebben op de afvalstoffenheffing in 2024 lager waren dan geraamd, komt ook de Btw-component lager uit. Aangezien de Btw-component wordt meegerekend bij het saldo van de afvalstoffenheffing, kan hier een lager bedrag aan worden toegerekend dan geraamd. Dit betekent een budgettair nadeel van € 35.000.

7.4 Milieubeheer

28

V

De bijdrage aan de OMWB is in 2024 nagenoeg gelijk aan de raming, echter is het jaarresultaat 2023 van € 24.000 positief niet meegenomen. Verder zijn er minder variabele adviesdiensten afgenomen in 2024 waardoor er een klein positef effect is voor de diensten van 2024.

50

V

Voor het taakveld duurzaamheid was de ambitie om voor Q4 2024 het klimaatakkoord gemeente Halderberge rond te hebben. Dit is echter bijgesteld naar 2025. Ook zijn de plannen uit het collegewerkprogramma om een klimaatportaal op te richten en een klimaatteam te vormen nog niet gerealiseerd in 2024 en is deze ambitie naar 2025 bijgesteld.

78

V

Vanwege prioriteitstelling en beperkte beschikbaarheid van capaciteit is het geraamde budget voor leefbaarheid in de wijken niet ingezet in 2024. Hiervoor is nog ruimte aangezien er wettelijke restricties komen die pas van kracht zijn in 2027. Hiermee wordt aangevangen in 2025.

-52

N

Met het opstellen van de begroting 2024 was de verwachting dat de zogenaamde voorleges zoals ruimtelijke initiatieven enorm zouden toenemen (vanwege de lage instaptarieven), maar dit is in de praktijk toch tegengevallen. Er is wel een volumestijging van 18 naar 42, maar er was op meer gehoopt. Hierbij dient er aangemerkt te worden dat er voor 2024 in de verordening een regeling is opgenomen dat deze voorleges gecrediteerd worden op voorwaarde dat deze initiatieven een vervolg krijgen.

25

V

De raming van de energielasten van het voormalige schoolgebouw De Lindelommer en kruisgebouw in Hoeven is bij de Zomernota 2024 gebaseerd op voorschotten 2023. Het gemiddelde jaarverbruik op deze oudere en matig geïsoleerde panden is lastig in te schatten. Het verbruik is in 2024 uiteindelijk lager gebleken.

20

V

In de begroting 2024 is specifiek een budget geraamd voor de proefprojecten Wkb (Wet kwaliteitsborging voor het bouwen). Op 1 januari 2024 is de Wkb in werking getreden voor slechts één categorie bouwwerken (nieuwbouw gevolgklasse 1). De categorieën verbouw gevolgklasse 1 en de gevolgklassen 2 en 3 zijn nog niet in werking getreden. Om te kunnen bepalen of deze categorieën ook onder de Wkb gaan vallen zullen er naar verwachting nog proefprojecten volgen, hiervan was in 2024 maar voor een keer spraken geweest. Mogelijk zal dat in 2025 wel aan de orde zijn. Hierbij was vooraf (en is ook nu nog) niet in te schatten hoeveel/hoe groot die proefprojecten zouden zijn daar men hierbij ook afhankelijk was van de aanvrager en zijn aannemer om aan een dergelijk proefproject deel te willen nemen.

8.1 Ruimtelijke ordening

8.3 Bouwen en wonen

V/N Toelichting

53

Taakveld

54

Verschil

V/N Toelichting

265

V

Voor de leges omgevingsvergunningen die voortkomen uit bouwactiviteiten is er een 20% positieve overschrijding geweest. Er is ca. € 62.000 aan extra leges ontvangen voor Breda Airparc, inclusief het bouwrijp maken van fase 3 en 4 ivm een foutieve bouwprognose uit een aanvraag 2023. Daarnaast is bij het opmaken van de prognose bij de Najaarsnota voor ca. € 98.000 aan grotere projectleges (o.a. Groene Woud en Nijverheid 1 t/m 15) abusievelijk niet meegenomen. Verder is er nog voor ca. € 86.000 aan legeopbrengsten geboekt voor Borchwerf projecten (Emmerblok) die buiten eerdere prognoses zijn gehouden met de aanname dat Borchwerf compleet ontwikkeld zou zijn.

Rente

72

V

Voor de toerekening van rente aan de investeringen wordt een renteomslag opgesteld. De werkelijke rentekosten- en baten worden hierin afgezet tegen de boekwaarden van de activa en voorraden en monden uit in een gemiddeld rentepercentage. In de Begroting 2024 bedroeg dit gemiddelde percentage 1,5%. Doordat de gerealiseerde rentelasten in 2024 lager waren dan geraamd, is het rentepercentage in de Jaarrekening 2024 gecorrigeerd naar 0,33%. Voor een nadere toelichting op de rente wordt verwezen naar de paragraaf financiering. Op het programma Ruimtelijke en economische ontwikkelingen ontstaat hierdoor een voordeel van € 72.000.

Toerekening personele lasten aan investeringen

-14

N

Met ingang van 2021 worden personele lasten aan de verschillende investeringen toegerekend. De toerekening is gebaseerd op de werkelijke uitgaven op de investeringen. Omdat er in 2024 minder is uitgegeven aan verschillende projecten dan geraamd, kunnen er ook minder personele lasten aan de investeringen worden toegerekend dan geraamd. Dit leidt ook tot een lagere toevoeging aan de reserve flexibe schil. Per saldo is dit budgettair neutraal. Tegenover het nadeel van € 14.000 op het programma Ruimtelijke en economische ontwikkelingen staat een voordeel op overhead.

Directe personele lasten programma Ruimtelijke en economische ontwikkelingen

33

V

Het totale verschil op de personele lasten 2024 bedraagt € 12.000 positief. Als gevolg van de toerekening van de directe personeelslasten aan de verschillende programma's en taakvelden ontstaan op programmaniveau verschillen ten opzichte van de begroting. Tegenover het voordeel van € 33.000 op het programma Ruimtelijke en economische ontwikkelingen staan nadelen op andere programma's. Voor het totaaloverzicht van de personele lasten wordt verwezen naar de paragraaf Bedrijfsvoering.

Overige afwijkingen

35

V

Totaal

825

V

Programma Zorg, jeugd en participatie

1.5.1 Inleiding Het uitgangspunt voor zorg, jeugd en participatie in het bestuursakkoord Samen aan de Slag is dat het huidige beleid wordt voortgezet. De uitgangspunten hierin zijn: de mens centraal, de kracht van samen, de touwtjes zelf in handen hebben en preventie. Veel mensen kunnen goed meedoen in de huidige samenleving. Voor wie dit niet vanzelfsprekend is, bieden we samen met inwoners en regionale en maatschappelijke partners ondersteuning waar dat nodig is. 1.5.2 Wat willen we bereiken (speerpunten)? Inwoners van Halderberge zijn zo gezond mogelijk. De inwoners van Halderberge doen mee naar vermogen en zijn financieel gezond. De inwoners van Halderberge ondersteunen elkaar en zetten zich actief in voor hun omgeving. Halderbergse kinderen kunnen opgroeien tot zelfredzame volwassenen. 1.5.3 Wat doen we al? Huidig beleid (wat voortgezet wordt): • Verordeningen Jeugdwet, Wmo en Participatiewet • Regiovisie Jeugdhulp West Brabant West 2022-2025, • Beleidsregels Maatschappelijke Ondersteuning • Regionale nota Integraal armoede- en schuldenbeleid • Beleidsplan sociaal domein ‘De Kracht van Samen’ • Beleidsplan Hulp bij Financiële Zorgen 2021-2025 • Beleidsplan Inburgering ‘Iedereen doet mee!’ • Regionaal beleidskader 2022-2025 inzake Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (GIA) en Meldpunt Crisiszorg • Beleidsplan Mensenhandel 2022-2025

55

Reguliere werkzaamheden Samen met partners organiseren we passende ondersteuning voor en met inwoners, wanneer zij het zelf niet redden. We werken dichtbij onze inwoners en zetten in op preventie. We luisteren naar de vraag en kijken met een brede blik samen met de inwoner naar wat nodig is. Ook voeren we de regie op uitvoeringsorganisaties en werken we in de regio intensief samen. Hierbij geven we kaders mee voor de uitvoering. We leven in onzekere tijden. De tweedeling in de samenleving neemt toe en er is veel zorg over de financiële draagkracht van inwoners. Ook staan de budgetten voor het sociaal domein onder druk terwijl we een hogere zorgvraag zien. We zetten daarom alle zeilen bij om de gestelde doelen op een efficiënte manier uit te voeren. Jaarlijks bepalen we in het uitvoeringsprogramma sociaal domein ‘De kracht van samen’, waar we dat jaar op inzetten. Deze werkwijze blijven we voortzetten. Om de zorg in de toekomst toegankelijk en betaalbaar te houden is (landelijk) ingezet op een meer gezonde generatie (Gezond en Actief Leven Akkoord) en een transformatie in de zorg (Integraal Zorg Akkoord). De landelijke afspraken vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord en het Integraal Zorgakkoord zijn vertaald naar een lokaal plan van aanpak ‘Gezond en Actief Halderberge’.

De inzet van dit plan is de preventie te versterken en te verduurzamen door meer samenhang aan te brengen tussen gezondheid, sport en bewegen, cultuur en de sociale basis waaronder welzijn. We werken hier samen met onze inwoners, lokale en regionale partners aan. De activiteiten die hieruit voortvloeien nemen we op in het uitvoeringsprogramma sociaal domein ‘De kracht van samen'. 1.5.4 Beleidsindicatoren Lokale indicatoren In het beleidsplan van het sociaal domein "de kracht van samen" zijn een aantal doelen gesteld. Het wel of niet behalen van deze doelen worden met een specifieke set aan indicatoren gemonitord door middel van de monitor sociaal domein. Deze monitor wordt jaarlijks opgesteld en via de reguliere P&C cyclus bij de jaarrekening aan uw raad aangeboden.

56

BBV-indicatoren De onderstaande verplichte indicatoren vallen onder het programma Zorg, jeugd en participatie (bron: www.waarstaatjegemeente.nl; d.d. 9 maart 2025). Indicator

2021

2022

Halderberge

627,7

705,1

711,8

Vergelijkbare gemeenten

706,9

725,9

738,4

Jongeren met een delict voor de rechter2

Halderberge

1,0%

0,0%

1,0%

Vergelijkbare gemeenten

1,0%

1,0%

1,0%

Kinderen in uitkeringsgezin3

Halderberge

6,0%

6,0%

6,0%

Vergelijkbare gemeenten

4,0%

4,0%

4,0%

Halderberge

70,5%

71,8%

72,7%

Vergelijkbare gemeenten

71,0%

72,5%

73,4%

Halderberge

1,0%

2,0%

2,0%

Vergelijkbare gemeenten

1,0%

1,0%

1,0%

Personen met een bijstandsuitkering6

Halderberge

269,1

244,3

246,2

241,1

Vergelijkbare gemeenten

277,7

239,4

230,3

232,1

Lopende reintegratievoorzieningen7

Halderberge

149,3

152,9

?

192,0

Jongeren met jeugdhulp8

Halderberge

13,6%

14,0%

15,3%

12,5%

Vergelijkbare gemeenten

13,4%

13,6%

13,9%

11,5%

Jongeren met jeugdbescherming9

Halderberge

1,2%

0,9%

0,8%

0,9%

Vergelijkbare gemeenten

1,3%

1,2%

1,1%

0,9%

Jongeren met jeugdreclassering10

Halderberge

0,2%

Vergelijkbare gemeenten

0,3%

0,3%

0,3%

0,3%

Cliënten met een maatwerkarrangement WMO11

Halderberge

770,0

780,0

770,0

730,0

Vergelijkbare gemeenten

687,0

690,0

685,0

637,0

Banen1

Netto arbeidsparticipatie4

Werkloze jongeren5

Vergelijkbare gemeenten

2023

2024

1 Het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. 2 Het percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. 3 Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. 4 Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking. 5 Het percentage werkeloze jongeren (16-22 jaar). 6 Het aantal personen met een bijstandsuitkering, per 10.000 inwoners. 7 Het aantal re-integratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. 8 Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar. 9 Het percentage jongeren tot 18 jaar met een jeugdbeschermingsmaatregel ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. 10Het percentage jongeren (12 tot 23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12 tot 23 jaar). 11 Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten.

57

1.5.5 Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Door de gemeenteraad is het beleidsplan sociaal domein “de kracht van samen” vastgesteld. Dit beleidsplan bepaalt de koers en kaders voor de komende jaren. In dit beleidsplan zijn de doelen benoemd die we willen bereiken. Jaarlijks wordt samen met partners bepaald wat er gedaan wordt om aan de doelen uit het beleidsplan te werken. Deze acties en activiteiten worden opgenomen in een jaarlijks uitvoeringsprogramma. Het uitvoeringsprogramma 2024 “de kracht van samen” is op 12 december 2023 door het college vastgesteld en ter kennisname van de gemeenteraad gebracht. De verantwoording van (de hoofdlijnen van) het beleid en de acties en activiteiten van het uitvoeringsprogramma 2024 vindt plaats in de monitor sociaal domein 2024 en de Verantwoording Uitvoeringsprogramma 2024. Beide documenten zijn als bijlagen bij deze jaarrekening gevoegd. 1.5.6 Verbonden partijen GR GGD West-Brabant Doel of belang dat wordt behartigd:

Het behartigen van de belangen van de gemeenten op het gebied van de publieke gezondheid.Het samenwerkingsverband beheert de GGD West-Brabant.

Beleidsrealisatie:

De GGD heeft in 2024 invulling gegeven aan de vier thema's waar zij op grond van haar visie op focust: • Voorkomen als het kan-beschermen als het moet • Iedereen verschillend-allemaal gelijk • Zelf-maar niet alleen, • Overal om ons heen-binnen en buiten. Samen met de gemeenten heeft de GGD invulling gegeven aan de regionale plannen voor het Integrale Zorg Akkoord en lokale plannen voor het Gezond en Aktief Leven Akkoord. In 2024 is het nieuwe landelijke vaccinatieschema van het Rijksvaccinatieprogramma voorbereid. De rapportage van de Jeugdmonitor 2023 is uitgebracht. De GGD zat aan tafel bij gemeenten om gezondheid een plek te geven in de omgevingsvisies en –plannen.

GR Regionale Ambulancevoorziening (RAV)

58

Doel of belang dat wordt behartigd:

Regionaal ambulancevervoer

Beleidsrealisatie:

De RAV bood in 2024 de ambulancezorg aan en hield de meldkamers in stand. De ambulancesector werkt al jaren met drie urgenties (spoedeisende zorg A1 en A2 en nietspoedeisende zorg B). Om de kwaliteit van zorg te verbeteren, is een uitbreiding van de urgentie-indeling ontwikkeld (A0 t/m C2). In 2024 is de RAV gestart met de implementatie hiervan. De RAV zette in op zorgdifferentiatie (juiste zorg tijdig op de juiste plaats). Samen met ketenpartners is gewerkt aan een plan voor zorgcoördinatie. De RAV is in 2024 gestart met een patiëntenservicebureau waar patiënten, hun familie of ketenpartners terecht kunnen met vragen. Bij het opstellen van de jaarrekening waren de responstijden over 2024 nog niet bekend.

GR Werkvoorzieningschap Westelijk Noord-Brabant (WVS) Doel of belang dat wordt behartigd:

In het rechtsgebied uitvoeren van de Wet sociale werkvoorziening door een op zo doelmatige wijze taken en bevoegdheden op het terrein van gesubsidieerde arbeid en arbeidsre-integratie te behartigen en het bieden van leerwerktrajecten en overige ondersteuningsdiensten voor de doelgroepen uit de Participatiewet.

Beleidsrealisatie:

Met de invoering van de Participatiewet is de toegang tot de WSW afgesloten. WSW-werknemers met een dienstbetrekking houden hun rechten en plichten, maar onder deze wetswijziging worden door uitstroom vrijkomende plekken niet langer door nieuwe WSW’ers ingevuld. De gevolgen hiervan voor de toekomst van WVS hebben geleid tot de omvorming van traditioneel SW-bedrijf naar een werkontwikkelbedrijf, dat vooral de focus heeft op ontwikkeling en training van mensen in en naar werk. In 2024 heeft de WVS de Wet Sociale Werkvoorziening uitgevoerd en is werkgever geweest voor de WSW-medewerkers. Daarnaast voerde WVS beschut werken uit en bood inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt een ontwikkeltraject. WVS werkte ook in 2024 samen met het Werkplein en de ISD Brabantse Wal om zoveel mogelijk mensen met een ondersteuningsvraag toe te leiden naar betaald werk (de ketensamenwerking). Het doel is om samen met inwoners die een grote(re) afstand tot de arbeidsmarkt hebben een passende vorm van participatie te vinden. Dit kan arbeidsmatige dagbesteding, beschut werk, een baan via de banenafspraak of een andere vorm van participatie zijn, bijvoorbeeld een ontwikkeltraject. Meerwaarde van deze samenwerking is het kunnen voortborduren op de bestaande infrastructuur van WVS en het samenbrengen van jarenlange kennis die is opgebouwd in de drie uitvoeringsorganisaties.

De medewerkers binnen de ketensamenwerking werken steeds vaker samen met andere domeinen en maatschappelijke partners. Denk aan WMO, Jeugd en het onderwijs om daardoor een nog adequatere dienstverlening te bieden aan de meest kwetsbare inwoners. In 2024 heeft de ketensamenwerking zich gefocust op:

• Versterken samenwerking op bemiddeling van inwoners naar werk:

•

•

Medewerkers van de drie organisaties zoeken elkaar steeds vaker op als het gaat om bemiddeling naar werk van kandidaten uit ontwikkeltrajecten. Dit is een gezamenlijke opgave van Werkplein, ISD en WVS. Samen onderzoeken we hoe we inwoners die een ontwikkeltraject volgen bij één van de drie organisaties beter/sneller kunnen bemiddelen richting werk en wat er nodig is om daarbij tot een uniforme aanpak te komen die binnen elk van de drie aangesloten organisaties kan worden toegepast. Uitgangspunt hierbij is het kijken vanuit het belang van de inwoner. Onze inwoners staan centraal; wat is nodig om onze inwoner de best passende ‘klantreis’ te laten maken als het gaat om (ontwikkeling en) bemiddeling? Gezamenlijke aanpak participatie statushouders: Het aantal inwoners met een migratieachtergrond in de bijstand stijgt gestaag. Inmiddels maakt deze groep ruim 1/3 deel uit van het bijstandsbestand in West-Brabant West. In 2024 zijn er binnen de ketensamenwerking pilots gedaan met een groep statushouders die al langer een bijstandsuitkering heeft en een met een groep nieuwe inburgeraars. Dit heeft geleid tot een grondiger onderzoek naar een zo effectief mogelijke gezamenlijke aanpak om de (bij voorkeur betaalde) participatie voor de hele groep statushouders en inburgeraars in het bestand te bevorderen. Daarnaast zijn in 2024 vier ketenmonitoren opgesteld.