01 Jaarverslag & Jaarrekening 2024 DEFINITIEF.pdf

Jaarverslag & Jaarrekening 2024

Inhoudsopgave

Aanbiedingsbrief .......................................................................................................................................................

3

1 Programmaverantwoording Jaarverslag .............................................................................................................. 7 1.1 Programma Bestuur en burgerzaken ................................................................................................................ 9 1.2 Programma Veiligheid ....................................................................................................................................... 17 1.3 Programma Openbare ruimte ............................................................................................................................ 27 1.4 Programma Ruimtelijke en economische ontwikkelingen ................................................................................. 37 1.5 Programma Zorg, jeugd en participatie ............................................................................................................. 55 1.6 Programma Onderwijs, sport en cultuur ............................................................................................................ 69 1.7 Algemene dekkingsmiddelen ............................................................................................................................ 79 1.8 Overhead ...........................................................................................................................................................

87 1.9 Vennootschapsbelasting ................................................................................................................................... 93 1.10 Post onvoorziene uitgaven .............................................................................................................................. 95 2 Paragrafen Jaarverslag .......................................................................................................................................... 99 2.1 Paragraaf Lokale heffingen ............................................................................................................................... 101 2.2 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...................................................................................... 107 2.3 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................................... 115 2.4 Paragraaf Financiering ......................................................................................................................................

119 2.5 Paragraaf Bedrijfsvoering ..................................................................................................................................129 2.6 Paragraaf Verbonden partijen ........................................................................................................................... 145 2.7 Paragraaf Grondbeleid ...................................................................................................................................... 151 2.8 Paragraaf Openbaarheid ...................................................................................................................................157 3 Jaarrekening ........................................................................................................................................................... 159 3.1 Overzicht van baten en lasten ...........................................................................................................................161 3.2 Toelichting overzicht van baten en lasten ..........................................................................................................165 3.3 Balans ...............................................................................................................................................................

187 3.4 Toelichting op de balans ....................................................................................................................................193 3.5 Rechtmatigheidsverantwoording ....................................................................................................................... 233 4 Bijlagen ....................................................................................................................................................................235 4.1 Verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen ............................................................................................ 237 4.2 Overzicht investeringen .....................................................................................................................................245 4.3 Totaaloverzicht baten en laten per taakveld ...................................................................................................... 253 4.4 EMU-saldo .........................................................................................................................................................261 4.5 Overzicht van langlopende geldleningen ..........................................................................................................

263 4.6 Overzicht van gewaarborgde geldleningen ....................................................................................................... 265

1

2

Aanbiedingsbrief

Voor u ligt het jaarverslag en de jaarrekening van de gemeente Halderberge over het jaar 2024. In het jaarverslag en de jaarrekening leggen wij verantwoording af over de doelstellingen en voornemens die op basis van het collegewerkprogramma 2022-2026, Samen aan de Slag! door het college zijn opgenomen in de Programmabegroting 2024. De jaarstukken ondersteunen de raad in zijn kaderstellende en, met name, in zijn controlerende functie. Het jaarverslag bestaat uit de programmaverantwoording en de paragrafen. De jaarrekening bestaat uit het overzicht van baten en lasten met toelichting, de balans met toelichting en de verantwoording van de specifieke uitkeringen (SiSa). In de gepresenteerde opzet van de jaarstukken wordt voldaan aan de richtlijnen van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. Alle prioriteiten en doelstellingen uit het raadsprogramma zijn ondergebracht in de door de gemeenteraad vastgestelde programma’s. Het betreft achtereenvolgens: • Bestuur en burgerzaken • Veiligheid • Openbare ruimte • Ruimtelijke en economische ontwikkelingen • Zorg, jeugd en participatie • Onderwijs, sport en cultuur Naast de programma's zijn er de algemene dekkingsmiddelen en de overhead. De verantwoording hiervan is ondergebracht in aparte hoofdstukken. Saldo Jaarrekening Het jaar 2024 sluit met een positief saldo van € 1.769.802.

In de verschillenanalyse die is opgenomen in de hoofdstukken "Programmaverantwoording" en "Toelichting overzicht van baten en lasten" is aangegeven hoe dit saldo is opgebouwd en worden de verschillen toegelicht. De belangrijkste oorzaken van het positieve saldo zijn: Veiligheid • Handhaving vakantieparken (€ 60.000 positief) Openbare ruimte • Onderhoud gebouwen (€ 71.000 positief) • Beleidsplan wegen (€ 141.000 positief) • Remmingwerk Markbrug (€ 78.000 positief) • Energiekosten openbare verlichting (€ 129.000 negatief) • Onderhoud watergangen (€ 58.000 positief) Ruimtelijke en economische ontwikkelingen • Parkmanagement Borchwerf (€ 65.000 positief) • Toeristenbelasting (€ 184.000 positief) • Duurzaamheid (€ 50.000 positief) • Advieskosten ruimtelijke ordening (€ 78.000 positief) • Leges procedures ruimtelijke ordening (€ 52.000 negatief) • Leges omgevingsvergunningen (€ 265.000 positief)

3

Zorg, jeugd en participatie • Rijksbijdrage GALA/IZA (€ 287.000 positief) • Exploitatie cultuurcluster (€ 62.000 negatief) • Onderhoud Het Veerhuis (€ 314.000 positief) • Opvang Oekraïense vluchtelingen (€ 103.000 positief) • Voorziening debiteuren Werkplein HvWB (€ 59.000 positief) • Bijstandverlening (€ 245.000 negatief) • Eigen bijdragen Wmo (€ 51.000 positief) • Huishoudelijke hulp en begeleiding Wmo (€ 79.000 negatief) • Gezondheidszorg (€ 55.000 positief) • Jeugdzorg (€ 1.135.000 negatief) Onderwijs, sport en cultuur

• Subsidies peuterspeelzalen (€ 74.000 positief) • Sport (€ 80.000 positief) • Rijksbijdrage Spuk sport (€ 120.000 positief) • Cofinanciering lokale bibliotheekvoorziening (€ 50.000 positief) Algemene dekkingsmiddelen • Opbrengst OZB (€ 57.000 negatief) • Uitkeringen gemeentefonds (€ 251.000 positief) Overhead

• Automatisering (€ 148.000 negatief) Algemeen

• Rente (€ 670.000 positief) Daarnaast zijn er veel overige, relatief kleine, positieve verschillen en nauwelijks kleinere negatieve verschillen. Het totaalbedrag van alle verschillen tussen € 20.000 en € 50.000 bedraagt € 336.000 positief. Financieel beeld 2024 Samen met de saldi van de Voor- en Najaarsnota en de Slotwijziging 2024 ontstaat voor het gehele jaar 2024 het volgende beeld: Saldo Voordelig saldo Begroting 2024 (niet bestemd)

€ 767.757

Begrotingswijzigingen voor Zomernota 2024

-/- € 799.128

Mutaties Zomernota 2024

€ 1.210.938

Voordelig saldo Zomernota 2024 (niet bestemd)

€ 1.179.567

Mutaties Najaarsnota 2024

-/- € 93.004

Voordelig saldo Najaarsnota 2024 (niet bestemd)

€ 1.086.563

Mutaties Slotwijziging 2024)

€ 705.207

Voordelig saldo Slotwijziging 2024 (volledig toegevoegd aan de algemene reserve)

€ 1.791.770

Voordelig saldo Jaarrekening 2024

€ 1.769.802

Totaal saldo 2024

€ 3.561.572

Op basis van de Voorjaarsnota, de Najaarsnota, de Slotwijziging en de Jaarrekening bedraagt het saldo over het gehele jaar 2024 € 3.561.572 positief.

4

Grondexploitaties Op 14 december 2017 heeft de gemeenteraad het woningbouwprogramma 2018-2028 vastgesteld. Hierbij is, op basis van de huidige woningmarkt en de provinciale bevolkings- en woningbouwprognoses, een reëel programma vastgesteld. Mede op basis van dit gewijzigde woningbouwprogramma zijn alle grondexploitatieberekeningen geactualiseerd en zijn de waarderingen van alle grondposities, indien nodig, bijgesteld. Dit heeft in 2024 geleid tot een positief resultaat binnen de totale grondexploitaties. Per saldo is in 2024 een bedrag van € 1.628.061 toegevoegd aan de algemene reserve grondexploitaties. In de paragraaf Grondbeleid wordt nader ingegaan op de grondexploitaties. Risico’s In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing wordt ingegaan op de weerstandscapaciteit en de risico’s. Bij de berekening van de weerstandscapaciteit is in deze jaarrekening uitgegaan van de reservepositie per 31 december 2024. In de paragraaf wordt een terugblik gegeven op de risico’s die waren opgenomen in de Programmabegroting 2024. Oudenbosch, 27 mei 2025 Het College van burgemeester en wethouders

5

6

Programmaverantwoording Jaarverslag

7

8

Programma Bestuur en burgerzaken

1.1.1 Inleiding In onze gemeente bieden we iedereen de kans om mee te doen. We sluiten aan bij de belevingswereld van onze inwoners, ondernemers en organisaties. We zorgen voor optimale dienstverlening. In ons contact staat hartelijk Halderberge centraal en we staan open voor ideeën. We geven de gemeente en het bestuur een gezicht. We laten beter zien wat de gemeente doet. We zijn toegankelijk voor onze inwoners, ondernemers en organisaties. Door mee te doen en een stevigere rol te pakken in regionale samenwerkingen geven we ons beleid beter vorm. 1.1.2 Wat willen we bereiken (speerpunten)? Het verbeteren van de dienstverlening. We willen als gemeente onderscheidend zijn op het gebied van dienstverlening. We richten ons op service en hebben een mensgerichte aanpak. Dit sluit goed aan bij het gevoel van Hartelijk Halderberge. Daarom werken we samen met inwoners aan een manifest dienstverlening. Steeds vaker en beter toepassen van overheids- en burgerparticipatie In onze gemeente bieden we iedereen de kans om mee te doen. We sluiten aan bij de belevingswereld van onze inwoners. Voor ideeën van inwoners staan we open en denken we mee. Vooraf maken we duidelijke afspraken over hun invloed. Het versterken van onze rol binnen regionale samenwerking. Door mee te doen en een stevigere rol te pakken in samenwerkingen in de regio kunnen we ons (toekomstig) beleid beter vormgeven.

We kijken goed naar maatschappelijke ontwikkelingen en samenwerkingen. De nieuwe Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) en de nieuwe Nota Verbonden Partijen bieden ons kansen in de regio. Door strategische samenwerking moedigen we aan om te netwerken binnen en buiten de organisatie. Communicatie We zorgen altijd voor heldere en duidelijke communicatie in alle middelen. Een goede bereikbaarheid staat centraal. Zo geven we de gemeente en het bestuur een gezicht. We laten zien wat de gemeente doet op verschillende niveaus: gemeentelijke organisatie, college en gemeenteraad. Dit gaan we doen door onze communicatie aan te passen op verschillende doelgroepen. Onze communicatiemiddelen zijn een juiste mix van nieuwe en traditionele om zoveel mogelijk mensen te bereiken. 1.1.3 Wat doen we al? Huidig beleid (wat voortgezet wordt) • Manifest Dienstverlening (2024) • Bestuurlijke visie over de toekomst van Halderberge (2016) • Nota overheids- en burgerparticipatie (2022) • Actieplan Versterken Lokale Democratie (2021) • Nota Verbonden Partijen en overige samenwerking West-Brabant 2024 (2024) • Organisatievisie (2015) • Gedragscode (2016)

9

Reguliere werkzaamheden

• Meting klanttevredenheid op gemeentelijke website en de balies van burgerzaken • Constante informatievoorziening aan inwoners • Toepassen Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) • Betrekken van inwoners bij opstellen en uitvoeren beleid • Inzet ambassadeurs voor de kernen • Uitbreiding/blijven werken aan digitalisering • Toepassen ‘klare taal’ • Huis van Halderberge; opnieuw inrichten publiekshal gemeentehuis en raadszaal 1.1.4 Beleidsindicatoren Lokale indicatoren De lokale indicatoren zijn afkomstig uit de Burgerpeiling. Voor de indicatoren uit de Burgerpeiling geldt, dat deze pas weer het jaar voor de volgende gemeenteraadsverkiezingen wordt uitgevoerd (dus in 2025). Door het college is besloten om de Burgerpeiling eens per 4 jaar te houden (in het jaar vóór de gemeenteraadsverkiezingen). Dit om wellicht meer ontwikkeling te zien in de indicatoren. Directe diensverlening Bron: Burgerpeiling Jaar

Halderberge

Vergelijkbare gemeenten (25.000-50.000 inwoners)

2019

6.4

6.8

2021

6.4

6.7

2022 e.v.

Geen burgerpeiling

Samenwerking met inwoners Bron: Burgerpeiling Jaar

Halderberge

Vergelijkbare gemeenten (25.000-50.000 inwoners)

2019

5.9

6.1

2021

5.9

6.0

2022 e.v.

Geen burgerpeiling

Toelichting: Binnen het programma Bestuur en Burgerzaken spelen diverse ontwikkelingen zoals participatie, het Huis van Halderberge, het Manifest Dienstverlening, enzovoorts. Nadat het Manifest één jaar in werking is, zal er (op verzoek van de raad) een evaluatie plaatsvinden. Dit gebeurt na 1 juni 2025. Bij deze evaluatie zal ook worden nagegaan welke beleidsindicatoren daarbij passen. De vraag is namelijk op welke wijze hier het beste invulling aan gegeven kan worden qua indicatoren en ook hoe er in de praktijk met deze beleidsindicatoren moet worden omgegaan en welke lessen hieruit zijn te trekken. De raad wordt geïnformeerd over de evaluatie. Tot slot wordt vermeld dat er voor de indicatoren uit de Burgerpeiling geldt, dat deze pas weer het jaar voor de volgende gemeenteraadsverkiezingen wordt uitgevoerd (dus in 2025). BBV-indicatoren Voor het programma Bestuur en burgerzaken zijn in het BBV geen verplichte beleidsindicatoren opgenomen.

10

1.1.5 Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Doelstelling

Activiteiten 2024

Wat is er bereikt in 2024?

Het verbeteren van de dienstverlening

De resultaten uit de behoeftepeiling en acties die daaruit volgen nemen we mee in een manifest dienstverlening. In het manifest richten we ons op een service- en mensgerichte aanpak. Hierin hebben we o.a. aandacht voor het verbeteren van de telefonische bereikbaarheid en worden ook de openingstijden meegenomen.

Het Manifest Dienstverlening is op 8 februari 2024 in de raad vastgesteld. De beloftes die we daarin per thema hebben gezet, zijn per 1 juni 2024 ingegaan. In de komende periode werken we verder aan de geplande verbeteringen. We blijven ons inzetten voor een dienstverlening die aansluit bij het Manifest Dienstverlening, de behoeften van onze inwoners en continue verbetering. Enkele acties zijn bijvoorbeeld: Herzien van vacatureteksten en inzetten op competenties dienstverlening, bezoekers actief benaderen over de dienstverlening, bewuster inzetten van 'Passend Contact Met de Overheid' (PCMO) en het verbeteren van telefonische bereikbaarheid en terugbelverzoeken. Daarnaast gaan we beleidsindicatoren en Kritische Prestatie Indicatoren (KPI’s) herzien. Na een jaar werken met het Manifest Dienstverlening, evalueren we en informeren we daarna de raad over de uitkomsten.

Wij blijven onze medewerkers trainen in gastvrijheid en hostmanship, zowel voor telefonie als baliebezoek/bezoek aan gemeentehuis.

We hebben in ons eigen online leerplatform Good Habitz een aantal trainingen met kwalitatief hoogwaardige content. Specifiek voor het Manifest volgen de medewerkers de trainingen gericht op ‘Hostmanship’ en klanttevredenheid. Binnen de Halderbergse School worden trainingen aangeboden gericht op communicatie (Insights Discovery) en authentiek communiceren. Voor de medewerkers van de InformatieDesk zijn heel gerichte trainingen gegeven op het gebied van telefonie, receptie en ontvangst in de hal door een gastvrouw/heer. Zij worden intern opgeleid op gebied van beantwoording van veel voorkomende vragen op Social Media.

Toetsen van de samenwerking met inwoners(organisaties) volgens de methode waarderend vernieuwen.

Dit doen we op verschillende manieren en bij verschillende projecten. Een voorbeeld hiervan zijn de jaarlijkse gesprekken tussen bestuur en Samenstichtingen. Maar ook met het bezoeken van het college aan de kernen. Afgelopen jaar heeft het college Bosschenhoofd bezocht. Een ander voorbeeld is de evaluatie van ontwikkeling Oud Gastel Noord, waarbij middels een enquête en Keet in de Wijk is bevraagd wat goed is gegaan en wat beter kan. Inwoners zijn per brief weer op de hoogte gesteld wat met hun input is gedaan.

Steeds vaker en beter toepassen van overheidsen burgerparticipatie

11

Doelstelling

12

Activiteiten 2024

Wat is er bereikt in 2024?

Terugkoppelen aan inwoners van de lokale ontwikkelingen in overheidsen burgerparticipatie.

Hiervoor zetten we onze gemeentelijke nieuwsbrief en sociale mediakanalen in. We koppelen dit meestal aan een thema waar participatie op heeft plaatsgevonden, zoals de input op de mobiliteitsvisie of rondom het afvalbeleidsplan. Ook organiseren we bijeenkomsten om toelichting te geven, zoals bij de woonzorgvisie.

Het versterken van onze rol binnen regionale samenwerking

Alle deelnames in Algemeen- en Dagelijkse besturen tegen het licht houden en kritisch bekijken bij welke GR-en en andere verbonden partijen we in het AB en bij welke we in het DB plaats gaan nemen (waar mogelijk).

De gemeente Halderberge maakt onderdeel uit van het Dagelijks Bestuur van WVS, Werkplein, OMWB, RWB en GGD. In de andere GR-en is onze gemeente vertegenwoordigd in het Algemeen Bestuur.

Communicatie

We zorgen dat Klare Taal nog beter en meer wordt toegepast. Dit doen we door medewerkers te blijven trainen, Klare Taal ambassadeurs (intern) te benoemen en inwoners te betrekk

Sinds eind 2024 zijn bijna alle medewerkers getraind door een externe trainer. De rest krijgt de training begin 2025. Hierbij komt oa de nieuwe ISO-norm duidelijke taal aan bod. Het MT volgde in september een eerste training. Daarnaast staat sinds tweede kwartaal 2024 een standaard tekst onder onze brieven waarin we inwoners vragen om contact met ons op te nemen als brieven of onderdelen daarvan niet duidelijk zijn.

We gaan met de methodiek Factor C (communicatiemethodiek) meer omgevingsanalyses maken.

Communicatie is niet alleen een taak van Team Communicatie. Daar is het te belangrijk voor. Communicatie hoort in het hart van al het beleid te zitten op alle niveaus van de organisatie. Daarom zetten we Factor C in, een methodiek om communicatie in te zetten in het hart van beleid.

Door omgevingsanalyses kunnen we onze communicatie aanpassen op de verschillende doelgroepen. Dit gebruiken we om de communicatiemiddelenmix beter in te zetten (bestaand en aanvullend). Onder andere met meer infographics, filmpjes en goed gebruik van vormgeving.

Medewerkers van Team communicatie hebben de basistraining Factor C gevolgd en twee medewerkers zullen de training Facilitator gaan volgen in 2025. Onderdelen van Factor C zijn het maken van een omgevingsanalyse om de stakeholders in beeld te brengen, het maken van kernboodschappen en een middelenkalender. Team communicatie zal de inhoudelijke collega’s hiermee helpen.

Prijsvraag voor Beste Idee van Halderberge.

Begin 2024 is de prijsvraag voor het Beste Idee van Halderberge gekoppeld aan de uitvraag bij het Manifest Dienstverlening. Begin 2025 wordt een prijsvraag uitgeschreven voor het komende jaar.

Het college bezoekt de kernen. Begin 2023 wordt het concept ‘College bezoekt de kernen’ geëvalueerd en besloten of, hoe en wanneer (2023 of volgend) dit concept voortgezet wordt.

In 2024 vond op 1 oktober de laatste bijeenkomst van de eerste reeks plaats in Bosschenhoofd. Vanaf 2025 wordt de tweede reeks bezoeken ingepland.

1.1.6 Verbonden partijen GR Regio West-Brabant (RWB) Doel of belang dat wordt behartigd:

De regeling heeft tot doel de gemeenschappelijke belangen van de deelnemende gemeenten te behartigen, primair ten behoeve van de economisch ruimtelijke structuurversterking van West-Brabant. Onder deze belangen vallen in elk geval: • Economische zaken; • Mobiliteit; • Ruimtelijke ontwikkeling; • Arbeidsmarktbeleid. Daarnaast heeft de regeling tot doel om andere belangen van deelnemende gemeenten te behartigen. Op dit moment zijn er de volgende uitvoeringsgerichte taken: • Kleinschalig Collectief Vervoer (KCV); • Regio-archeologie en cultuurhistorie; • Regionaal Mobiliteitscentrum (MBC).

Beleidsrealisatie:

RWB heeft zich in 2024 ingezet voor een veerkrachtige overheid, sterke netwerksamenleving, aantrekkelijk vestigingsklimaat, krachtige positionering en overdracht richting SRWB t.a.v. mobiliteit. Dit hebben ze o.a. gedaan door bijeenkomsten en evenementen te organiseren over de nieuwe economie, circulaire economie en biobased bouwen en het oprichten van Het Plantbased Netwerk (HPN) voor bedrijven, onderwijs, kennisinstellingen en overheden om de plantaardige beweging te versnellen. Daarnaast is een arbeidsmarktanalyse ‘Nieuwe economie west-brabant’ uitgevoerd en is de Human capital Strategie voor West-Brabant opgesteld. Ook hebben ze het O&O fonds gecoördineerd en de West-Brabantse gemeenten vertegenwoordigd in het proces naar het Brabants Verkeersveiligheidsplan 2024-2027.

1.1.7 Rekenkameronderzoeken 2023 - 2024 In samenspraak met de raad is het onderzoeksprogramma 2023 - 2024 vastgesteld. De door de fracties aangedragen onderwerpen en de shortlist van de rekenkamer zijn besproken tijdens een gesprek met de raad op woensdag 19 april 2023. In deze consultatieworkshop is gesproken over de prioritering van onderzoeksonderwerpen, en zijn de afbakening van de onderzoeksonderwerpen en mogelijke vraagstellingen verkend. De directeur van de rekenkamer heeft vervolgens de besproken onderwerpen gewogen op toegevoegde waarde voor de raad, maatschappelijk en financieel belang, risico’s voor de doelmatigheid en doeltreffendheid en spreiding van onderzoeksonderwerpen. In 2024 zijn door de Rekenkamer de volgende twee onderzoeken opgeleverd: 1. Een onderzoek naar de Woonvisie 2. Een onderzoek naar de doorwerking van de aanbevelingen uit eerdere rekenkameronderzoeken. Voor een toelichting op de uitkomsten van de rekenkameronderzoeken verwijzen wij u naar de betreffende onderzoeken en de betreffende raadsvoorstellen, behandeld in de raadsvergadering van 13 maart 2025.

13

1.1.8 Systematisch toezicht 2024 Financieel toezicht De provincie heeft per brief d.d. 4 december 2023 aangegeven dat de begroting 2024 voldoet aan de gestelde criteria. Dit houdt in dat de gemeente valt onder repressief toezicht. De begroting voor 2024 was structureel en reëel in evenwicht. De provinciale beoordeling van de begroting 2025 is per brief op 4 december 2024 ontvangen en voldoet eveneens aan de gestelde criteria van repressief toezicht. Informatie- en archiefbeheer De provincie heeft per brief d.d.4 november 2024 aangegeven dat de gemeente niet voldoet aan de gestelde criteria van het systematisch toezicht op het informatie- en archiefbeheer. De reden was het niet uitgebreid informeren van de gemeenteraad over de stand van zaken van het archiefbeheer. Dit was de eerste keer en daarom heeft het niet voldoen geen consequenties. Medio 2025 zal de gemeenteraad weer worden geïnformeerd over de actuele stand van zaken. 1.1.9 Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten programma Bestuur en burgerzaken (x € 1.000). Bestuur en burgerzaken

Primaire begroting 2024

Begroting 2024 incl. wijziging

Realisatie 2024

Verschil

V/N

0.1 Bestuur

2.442

2.591

2.636

-44

N

0.2 Burgerzaken

1.035

1.234

1.246

-12

N

Totaal lasten

3.477

3.825

3.881

-56

N

0

9

20

10

V

0.2 Burgerzaken

600

688

728

40

V

Totaal baten

600

697

748

51

V

-2.877

-3.128

-3.134

-6

N

0.10 Toevoegingen aan reserves

0

0

0

0

0.10 Onttrekkingen aan reserves

0

0

0

0

Totaal mutaties reserves

0

0

0

0

-2.877

-3.128

-3.134

-6

Lasten per taakveld

Baten per taakveld 0.1 Bestuur

Saldo van baten en lasten

Mutaties reserves

Resultaat

14

N

1.1.10 Verschillenanalyse Toelichting belangrijkste verschillen begroting (incl. wijziging) en realisatie programma Bestuur en burgerzaken (x € 1.000). Taakveld

Verschil

V/N Toelichting

0.1 Bestuur

18

V

Voor 2024 was budget bijgeraamd voor extra bijeenkomsten/ ontvangsten en verwachte bijkomende kosten voor bijeenkomsten die vanwege de verbouwingen niet in het gemeentehuis konden plaatsvinden. Sommige bijeenkomsten zijn echter vanwege organisatorische redenen doorgeschoven naar 2025 en de bijkomende kosten zijn lager uitgevallen dan verwacht. Verder is de aanschaf van diverse relatiegeschenken doorgeschoven naar 2025, omdat levering niet in 2024 kon plaatsvinden. Tenslotte zijn binnen het geraamde budget voor de 80-jarige bevrijding om organisatorische redenen een aantal leveringen van materialen e.d. doorgeschoven naar 2025. Dit geeft in totaal een voordeel van ca. € 18.000.

Directe personele lasten programma Bestuur en burgerzaken

-35

N

Het totale verschil op de personele lasten 2024 bedraagt € 12.000 positief. Als gevolg van de toerekening van de directe personeelslasten aan de verschillende programma's en taakvelden ontstaan op programmaniveau verschillen ten opzichte van de begroting. Tegenover het nadeel van € 35.000 op het programma Bestuur en burgerzaken staan voordelen op andere programma's. Voor het totaaloverzicht van de personele lasten wordt verwezen naar de paragraaf Bedrijfsvoering.

Overige afwijkingen

11

V

Totaal

-6

N

15

16

Programma Veiligheid

1.2.1 Inleiding Het gevoel van veiligheid is een belangrijk onderdeel van de leefbaarheid voor inwoners, ondernemers en organisaties. Het programma veiligheid is gericht op verbetering van dit gevoel. Zichtbaarheid, bereikbaarheid en handhaving zijn belangrijke onderdelen. 1.2.2 Wat willen we bereiken (speerpunten)? Handhaven en doorpakken. We voeren gezamenlijke controles uit, bijvoorbeeld met politie en de belastingdienst, waaronder de patsercontroles. Verder hebben we een “lik op stuk” beleid: een overtreder krijgt meteen een boete. Zichtbaar, aanspreekbaar, bereikbaar en transparant in resultaten. Wij zijn zichtbaar en aanspreekbaar voor onze inwoners. Wij zijn goed bereikbaar (via click, call, face) en melden van zaken is eenvoudig. Wij zorgen voor terugkoppeling van resultaten bij meldingen. Daarnaast zorgen wij voor regelmatige terugkoppeling aan melders van resultaten van de BOA’s en de politie. Samenwerken aan veiligheid. Wij werken samen met externe partners, zoals politie, belastingdienst, RIEC en instellingen en intern stemmen wij zaken goed af.

1.2.3 Wat doen we al? Huidig beleid (wat voortgezet wordt): • Integraal veiligheidsplan 2023-2026 • Aanpak mensenhandel de Markiezaten • BIBOB beleid • Brabantse Norm Weerbare Overheid • Jaarlijks beleidsplan vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) • Veiligheid spoor (voortzetten van de lobby voor alternatief goederenvervoer) Reguliere werkzaamheden • Deelname aan diverse regionale en districtelijke overleggen • Deelname aan casusoverleggen in samenwerking met zorg-en veiligheidshuis • Gezamenlijke controles doen met partners zoals politie, belastingdienst, RIEC (bijvoorbeeld patseraanpak) • Aanpak ondermijning (met aandacht voor weerbaarheid) • Implementeren Brabantse Norm Weerbare overheid • Uitrollen cyberchallenge • Gezamenlijk inzetten op het voorkomen van jeugdoverlast- en criminaliteit • Aansturen boa’s: sturen op zichtbaarheid in wijken en kerngericht werken • Buurtpreventie (toetsen en ontwikkelen) • Buurtbemiddeling • Aanpak vuurwerkoverlast • Veilige publieke taak (toetsen en aanscherpen) • Samen met de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant werken we continu aan een beter brandweerzorg en crisisbeheersing

17

1.2.4 Beleidsindicatoren Lokale indicatoren Rapportcijfer Veiligheid Halderberge Bron: Veiligheidsmonitor (2023) Jaar

Halderberge

2021

7,3

2022

Geen nieuwe veiligheidsmonitor

2023

7,4

2024

Geen nieuwe veiligheidsmonitor

Toelichting: Het rapportcijfer veiligheid Halderberge is van een 7,3 in 2021 gestegen naar een 7,5 in 2025. Het percentage inwoners dat zich onveilig voelt in de eigen leefomgeving Bron: Veiligheidsmonitor (2023) Jaar

Halderberge

2021

15%

2022

Geen nieuwe veiligheidsmonitor

2023

17%

2024

Geen nieuwe veiligheidsmonitor

Toelichting: Het aantal inwoners dat zich onveilig voelt in de eigen leefomgeving is gedaald van 15% in 2021 naar 14% in 2025. Het percentage inwoners dat tevreden is over het functioneren van gemeentelijke handhavers Bron: Veiligheidsmonitor (2023) Jaar

Halderberge

2021

21%

2022

Geen nieuwe veiligheidsmonitor

2023

17%

2024

Geen nieuwe veiligheidsmonitor

Toelichting: Het aantal inwoners dat tevreden is over het functioneren van gemeentelijke handhavers is gestegen van 21% in 2021 naar 25% in 2025.

18

Het percentage inwoners dat de gemeentelijke handhavers in de buurt ziet Bron: Veiligheidsmonitor (2023) Jaar

Halderberge

2021

28%

2022

Geen nieuwe veiligheidsmonitor

2023

28%

2024

Geen nieuwe veiligheidsmonitor

Toelichting: Het aantal inwoners dat de gemeentelijke handhavers in de buurt ziet (vaak of soms) is gestegen van 28% in 2021 naar 30% in 2025. Het percentage inwoners dat de gemeentelijke handhavers ergens anders in de buurt ziet Bron: Veiligheidsmonitor (2023) Jaar

Halderberge

2021

42%

2022

Geen nieuwe veiligheidsmonitor

2023

41%

2024

Geen nieuwe veiligheidsmonitor

Toelichting: Het aantal inwoners dat de gemeentelijke handhavers ergens anders in de buurt ziet (vaak of soms) is gestegen van 42% in 2021 naar 44% in 2025.

19

BBV-indicatoren De onderstaande verplichte indicatoren vallen onder het programma Veiligheid (bron: www.waarstaatjegemeente.nl; d.d. 9 maart 2025). Indicator Verwijzingen Halt1

Winkeldiefstallen2

Geweldsmisdrijven3

Diefstallen uit woning4

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)5

2021

2023

2024

Halderberge

9,0

10,0

7,0

Vergelijkbare gemeenten

7,0

8,0

8,0

Halderberge

0,8

2,3

1,6

1,8

Vergelijkbare gemeenten

1,0

1,2

1,4

1,3

Halderberge

3,8

3,7

3,7

3,5

Vergelijkbare gemeenten

3,1

3,3

3,0

3,1

Halderberge

1,5

0,8

1,0

1,6

Vergelijkbare gemeenten

1,1

1,2

1,1

1,1

Halderberge

5,1

4,2

4,7

4,6

Vergelijkbare gemeenten

4,8

4,8

4,4

4,1

1 Verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12-17 jaar. 2 Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners. 3 Het aantal gewelds- en seksuele misdrijven, per 1.000 inwoners. 4 Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 inwoners. 5 Het aantal vernielingen en misdrijven tegen de openbare ruimte per 1.000 inwoners.

20

2022

1.2.5 Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Doelstelling

Activiteiten 2024

Wat is er bereikt in 2024?

Handhaven en doorpakken

Aanpassing beleid op handhaving per onderwerp, zoals parkeren grote voertuigen/bedrijfsbusjes, plaatsen containers openbare weg, huisvesting van en overlast door arbeidsmigranten.

Hiermee is aangevangen in 2024 en in het handhavingsbeleid van 2025 wordt dit verder opgepakt. Bij terugkerende overlast worden gebiedsverboden opgelegd. De afdelingen verkeer en veiligheid trekken samen op als het gaat om parkeren grote voertuigen. Met communicatie worden stickers gemaakt om mensen te attenderen op het feit dat containers op de openbare weg geplaatst worden zonder vergunning. Met ondernemers zijn we in nauwcontact om overlast door arbeidsmigranten te beperken.

Beleid opstellen voor beboeten van bijplaatsingen van afval inclusief een onderzoek naar opties voor beboeten door de buitendienst.

Beboeten door buitendienst wordt lastig. Zij zullen dan opgeleid moeten worden tot boa met de bijbehorende her- en bijscholingen. In het huidige beleid neemt de buitendienst in geval van bijplaatsingen contact op met Saver. Er komen afspraken tussen afvalcontroleurs van Saver en de Boa's. Er wordt ook gekeken naar de mogelijkheden voor cameratoezicht.

Handhaving op oneigenlijk gebruik van de vakantieparken.

Er is een handhavingsactie geweest op 18 en 19 juni. Tijdens deze actie is er een controle uitgevoerd wie er op het park verblijven. Ok vind er nog een actie plaats Q1 2025, waarna de definitieve verwerking plaats zal gaan vinden.

In 2023 is onderzoek gedaan naar cameratoezicht. Dit onderzoek wordt in 2024 geïmplementeerd.

Het onderzoek naar cameratoezicht is afgerond. De aanbevelingen worden nu geïmplementeerd.

We zorgen dat we als overheid meer weerbaar worden. Hier maken we een plan van aanpak voor. We onderzoeken een aantal onderwerpen en maken daar beleid voor. Voorbeelden hiervan zijn ondermijning, cybercrime en BIBOB. Ook streven we naar een veiliger publieke taak in de strijd tegen ondermijning (oa. Schade verhalen op daders).

Onlangs is er een BIBOB introductie training gegeven voor de desbetreffende ambtenaren. Tevens zijn we bezig om te voldoen aan de Brabantse norm weerbare overheid, een handreiking voor Brabantse overheden om in gezamenlijkheid te komen tot een weerbare overheid. Met deze norm geven gemeenten en provincie uiting aan de ambitie om aan een bepaald basisniveau of ondergrens te willen voldoen als het om weerbaarheid gaat. De norm geeft concrete handvatten om gemeenten gerichter te ondersteunen in hun streven om weerbaarder te worden. Dit pakken we gezamenlijk op met onder andere het RIEC.Ook is er een analyse gemaakt van VPT en in hoeverre wij hier als gemeente aan voldoen. In deze analyse wordt tevens meegenomen om schade te verhalen op daders.

21

Doelstelling

22

Activiteiten 2024

Wat is er bereikt in 2024?

We pakken overlastsituaties op een pragmatische manier domeinoverstijgend aan met samenwerkingspartners.

Dit is een lopend proces. Overlastsituaties worden met alle betrokken partners besproken. Het beschikbare budget wordt gebruikt om overlast te voorkomen. Ook is budget beschikbaar om in overleg een maatwerkoplossing te vinden om de overlast te verminderen.

Zichtbaar, aanspreekbaar, bereikbaar en duidelijk in resultaten

We zorgen ervoor dat onze BOA’s zichtbaarder en beter bereikbaar worden. Dit doen we onder andere door het publiceren van wat de BOA’s doen via de gemeentelijke communicatiemiddelen, het bekend maken van de vaste BOA in de wijk en het verbeteren van de telefonische bereikbaarheid.

Er is een algemeen telefoonnummer van de Boa’s voor interne collega’s. Dit betekent dat het klant- en contactcentrum via dat telefoonnummer de dienstdoende Boa kan bereiken. Er zijn regelmatig gesprekken met medewerkers van het KCC om te verifiëren of de afspraken goed lopen. Daarnaast staan op de website van de gemeente de verschillende meldroutes, die ook de extra aandacht kregen en krijgen.

Samenwerken aan veiligheid

We versterken de samenwerking met alle partners voor het verbeteren van de leefbaarheid in wijken onder andere voor de aanpak van de Wet Aanpak Woonoverlast en voor controle op snelheidsovertredingen.

In samenwerking met de politie worden integrale controles gehouden. Afhankelijk van het soort controle kan hierbij door de politie op bijvoorbeeld snelheid worden gecontroleerd. De wet aanpak woonoverlast wordt in bijzondere situaties ingezet, bij bijvoorbeeld zeer escalerende burenruzies. Hierbij moet wel de kanttekening geplaatst worden dat eerst een dossier opgebouwd moet worden voordat er met de wet aanpak woonoverlast aan de slag kan worden gegaan. Dit proces is zeer arbeidsintensief.

We gaan een nieuw beleid opstellen voor ontsporende jongeren vanaf groep 8 met als doel om ontsporing te voorkomen en om jongeren te leren hoe zij gevaarlijke situaties op tijd kunnen herkennen.

Samen met het RIEC hebben we diverse sessies georganiseerd over jeugdcriminaliteit/ontsporende jongeren. Hierbij waren diverse partners die met jeugd te maken hebben uitgenodigd: politie, jeugdboa, bureau Halt, jongerenwerkers, jeugdprofessionals, basisscholen, middelbare scholen, leerplichtambtenaren, zorg en veiligheidshuis. We hebben met elkaar gedeeld hoe (jeugd)criminaliteit ontstaat, welke signalen je kan herkennen bij ontsporing en wat je hier vervolgens mee doet. Na de zomervakantie komt hier een vervolg op. Verder hebben alle basisscholen een uitnodiging gehad om deel te nemen aan de risk factory. In de risk factory leren zij onder andere gevaarlijke situaties op tijd te herkennen.

Doelstelling

Activiteiten 2024

Wat is er bereikt in 2024?

We voeren het beleidsplan Mensenhandel uit wat is opgesteld binnen het district Markiezaten.

We voeren het beleidsplan Mensenhandel uit wat is opgesteld binnen het district Markiezaten. Er is intern een bewustwordingsbijeenkomst georganiseerd op het gebied van mensenhandel. Ook is een aandachtsfunctionaris mensenhandel aangewezen binnen de gemeentelijke afdelingen Zorg en Veiligheid. Er is nauw contact met de procesregisseur mensenhandel vanuit het zorg- en veiligheidshuis. Ook is mensenhandel onderdeel van de jaarkalender die met communicatie wordt opgesteld. Tevens is er aandacht voor speciale doelgroepen: eind oktober hebben alle coördinatoren van opvanglocaties voor Oekraïense vluchtelingen een training gehad in het herkennen van signalen mensenhandel.

1.2.6 Verbonden partijen GR Veiligheidsregio West- en Midden-Brabant (VRWMB) Doel of belang dat wordt behartigd:

Het openbaar lichaam heeft tot doel samen te werken voor een goede behartiging van de zorg voor de veiligheid en de hulpverlening aan de burgers in het werkgebied bij het bieden van brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening en de voorbereiding op en bestrijding van ongevallen, crises en rampen. Het primaire doel is het beschermen van burgers tegen risico’s op het gebied van fysieke veiligheid. Het secundaire doel is om te zorgen voor een efficiënte en kwalitatief hoogwaardige organisatie van de brandweerzorg, de geneeskundige hulpverlening, de gemeenschappelijke meldkamer en de rampenbestrijding en crisisbeheersing onder één regionale bestuurlijke regie.

Beleidsrealisatie:

Naast haar reguliere taken heeft de Veiligheidsregio zich gericht op effectieve bewustwordingscampagnes en handelingsperspectieven gericht op het stimuleren van veilig gedrag van inwoners en specifieke doelgroepen. Meer integrale advisering aan gemeenten en risicoveroorzakers over actuele veiligheidskwesties Tijdige en juiste interventiestrategieën. Hiermee beïnvloeden we gezamenlijk risico’s en bereiden we ons voor op mogelijke crises. Sterke operationele paraatheid en slagkracht door inzicht in regionale- en lokale risico’s. Meer evalueren, onderzoeken en analyseren van incidenten en crises om continu te verbeteren en veiliger op te treden.

23

1.2.7 Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten programma Veiligheid (x € 1.000). Veiligheid

Primaire begroting 2024

Begroting 2024 incl. wijziging

Realisatie 2024

Verschil

V/N

1.1 Crisisbeheer en brandweer

2.243

2.330

2.314

16

V

1.2 Openbare orde en veiligheid

1.260

1.866

1.700

165

V

Totaal lasten

3.503

4.196

4.015

181

V

1.1 Crisisbeheer en brandweer

0

7

0

-7

N

1.2 Openbare orde en veiligheid

25

13

31

18

V

Totaal baten

25

20

31

10

V

-3.478

-4.175

-3.984

191

V

0.10 Toevoegingen aan reserves

0

0

0

0

0.10 Onttrekkingen aan reserves

0

131

17

-114

N

Totaal mutaties reserves

0

131

17

-114

N

-3.478

-4.044

-3.967

78

V

Lasten per taakveld

Baten per taakveld

Saldo van baten en lasten

Mutaties reserves

Resultaat

24

1.2.8 Verschillenanalyse Toelichting belangrijkste verschillen begroting (incl. wijziging) en realisatie programma Veiligheid (x € 1.000). Taakveld

Verschil

V/N Toelichting

1.2 Openbare orde en veiligheid

60

V

In de Begroting 2024 is € 60.000 geraamd voor alle acties ivm het toezicht op recreatiepark Panjevaart en de juridische afhandeling. De gemaakte kosten zijn volledig gedekt uit de jaaroverschrijdende uitgaven 2023, waardoor het budget 2024 niet is aangewend. Van het jaaroverschrijdende budget 2023 resteert nog ca. € 24.000. Dit bedrag blijft beschikbaar voor doorlopende acties in 2025.

Rente

8

V

Voor de toerekening van rente aan de investeringen wordt een renteomslag opgesteld. De werkelijke rentekosten- en baten worden hierin afgezet tegen de boekwaarden van de activa en voorraden en monden uit in een gemiddeld rentepercentage. In de Begroting 2024 bedroeg dit gemiddelde percentage 1,5%. Doordat de gerealiseerde rentelasten in 2024 lager waren dan geraamd, is het rentepercentage in de Jaarrekening 2024 gecorrigeerd naar 0,33%. Voor een nadere toelichting op de rente wordt verwezen naar de paragraaf financiering. Op het programma Veiligheid ontstaat hierdoor een voordeel van € 8.000.

Onderhoud gebouwen

8

V

Op 13 juli 2023 heeft de gemeenteraad de Meerjaren Onderhoudsplanning 2023-2027 vastgesteld. Hierbij is besloten om per jaar € 75.000 te besparen op het onderhoud. Voor elk gebouw is de storting in de voorziening gemeentelijke eigendommen hierdoor iets lager dan geraamd. Dit leidt tot een voordeel op de taakvelden van de verschillende gebouwen en een nadeel op het taakveld onderhoud gebouwen. Per saldo is dit budgettair neutraal. Tegenover het voordeel op het programma Veiligheid staan nadelen op andere programma's.

Directe personele lasten programma Bestuur en burgerzaken

-9

N

Het totale verschil op de personele lasten 2024 bedraagt € 12.000 positief. Als gevolg van de toerekening van de directe personeelslasten aan de verschillende programma's en taakvelden ontstaan op programmaniveau verschillen ten opzichte van de begroting. Tegenover het nadeel van € 9.000 op het programma Veiligheid staan voordelen op andere programma's. Voor het totaaloverzicht van de personele lasten wordt verwezen naar de paragraaf Bedrijfsvoering.

Overige afwijkingen

11

V

Totaal

78

V

25

26

Programma Openbare ruimte

1.3.1 Inleiding De openbare ruimte is de ruimte die voor iedereen toegankelijk, veilig en aantrekkelijk moet zijn. Dit zijn onder andere de straten en pleinen, vijvers en sloten, plantsoenen en parken en ruimtes die door de gemeente worden beheerd. Daarnaast zijn het ook de gemeentelijke gebouwen en voorzieningen zoals de riolering, waterberging en bruggen. Klimaatverandering is en blijft een grote uitdaging voor de komende jaren en heeft veel invloed op de inrichting van de openbare ruimte. Meer groen is hierbij erg belangrijk. 1.3.2 Wat willen we bereiken (speerpunten)? Een groene omgeving draagt bij aan het welzijn van mensen. Groen levert ook een bijdrage aan de biodiversiteit. We maken Halderberge groener. Hierbij staan kwaliteit en afwisseling centraal. We verbeteren de verkeersveiligheid en bereikbaarheid voor alle verkeersdeelnemers. Er wordt een goede balans gezocht tussen ruimte voor parkeren en de overige eisen die gesteld worden aan de inrichting van de openbare ruimte. We willen een kwalitatief goed onderhoudsniveau van onze openbare ruimte en gemeentelijk vastgoed. Achterstallig onderhoud wordt voorkomen. We creëren een aantrekkelijke omgeving voor mens en dier. We gaan voor een klimaatrobuuste inrichting van de hele buitenruimte in Halderberge. We spelen in op het voorkomen van wateroverlast, droogte en hittestress.

We betrekken bewoners bij veranderingen in de openbare ruimte en communiceren daar helder en duidelijk over. We stellen vooraf duidelijke kaders waarover bewoners kunnen meepraten en meebeslissen. 1.3.3 Wat doen we al? Huidig beleid (wat voortgezet wordt): • Groenbeleidsplan 2021-2025 • Landschapsplan 2016-2025 • Koersplan ‘Bomen voor de toekomst’ 2025-2035 • Mobiliteitsvisie 2023-2027 • Kadernota parkeren 2023-2027 • Beleidsplan Civiel Technische Kunstwerken 2022-2031 • Speelbeleid 2021-2025 • Beleidsplan openbare verlichting 2021-2025 • Beleidsplan Wegen 2022-2026 • Gemeentelijk Water Programma 2024-2027 • Klimaatadaptatiestrategie Halderberge (strategisch koersplan) • Gladheidbestrijdingsplan 2021-2022 • Algemene Verordening Ondergrondse Infrastructuur 2024 • Uitgiftebeleid gemeentelijke reststroken • Vastgoed- en accommodatiebeleid 2022 • Meerjaren Onderhoudsprogramma Gebouwen • Waterrecreatie visie (Oudenbosch en Stampersgat)

27

Reguliere werkzaamheden

• Onderzoek verkeersveiligheid Kralen, A17 , klaar in 2025 • Vervangen openbare verlichting door LED, klaar in 2026 • Projecten en onderhoudswerken klimaatadaptief uitvoeren • Inzet Keet in de wijk • Herinrichting en upgrade maritieme voorzieningen haven Oudenbosch • Opleveren verkeersvisie centrum Oudenbosch 1.3.4 Beleidsindicatoren Lokale indicatoren De informatie voor de lokale indicatoren wordt gehaald uit de burgerpeiling. Deze is niet gehouden in 2023 maar vindt plaats in 2025. Besloten is om deze eens in de 4 jaar te houden omdat dan de ontwikkeling beter te peilen is. Perken plantsoenen en parken zijn goed onderhouden. Bron: Burgerpeiling Jaar

Halderberge

Vergelijkbare gemeenten (25.000 - 50.000 inwoners)

2019

39%

55%

2021

35%

54%

2025

nnb

nnb

Toelichting: De gemeente Halderberge geeft steeds meer aandacht aan een klimaatbestendige en duurzaam ingerichte openbare ruimte. In plaats van gazons worden meer en meer de wat ruigere mengsels met bloemen gebruikt. Ook het bestrijden van onkruid op verhardingen wordt duurzaam uitgevoerd. Niet alle inwoners zijn op de hoogte van deze ontwikkelingen en ervaren deze nieuwe aanpak als een versobering van het onderhoud. In de komende periode zullen we extra aandacht geven aan communicatie over de ontwikkelingen op groen en duurzaamheid zodat meer begrip zal ontstaan voor de uitstraling van het groen en het onkruid op verhardingen. Mate waarin onveilige verkeerssituaties in de buurt voorkomen. Bron: Burgerpeiling Jaar

Halderberge

Vergelijkbare gemeenten (25.000 - 50.000 inwoners)

2019

70%

57%

2021

75%

55%

2025

nnb

nnb

Toelichting: In 2023 is de Mobiliteitsvisie vastgesteld door de gemeenteraad. BBV-indicatoren Voor het programma Openbare ruimte zijn in het BBV geen verplichte beleidsindicatoren opgenomen.

28

1.3.5 Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Doelstelling

Activiteiten 2024

Wat is er bereikt in 2024?

Een groene omgeving draagt bij aan het welzijn van mensen.

Wandel/fiets en ruiterpaden en de mogelijkheden onderzoeken voor de aanleg van een wandelbrug bij Albano.

In het voorjaar van 2024 is de fietsoversteek bij de rotonde N268/ Rijpersweg verkeersveiliger gemaakt (zie ook 'verbeteren verkeersveiligheid voor alle deelnemers'). Het plan Kruislandseweg (uitvoering staat gepland voor 2025) voorziet in een nieuw stuk fietspad tussen de aansluitingen met de Kruidenlaan en de Kerkstraat. Ook wordt de oversteek vanuit de Kerkstraat richting de Roosendaalsebaan veiliger gemaakt door de aanleg van een rotonde. Met verkeersveiligheids-maatregelen in de Pastoor van Breugelstraat in het najaar van 2024 hebben we de verkeersveiligheid voor het langzame verkeer verbeterd. De coating van de fietsstroken ter hoogte van de maatregelen wordt nog aangebracht in 2025. Op de Oude Antwerpsepostbaan wordt de verkeerskundige komgrens verplaatst naar de locatie ter hoogte van de aansluiting bij Achter ‘t Hof. De gemeenteraad heeft hierover een besluit genomen in september 2024. We gaan in 2025 de maximumsnelheid op het wegvak van de fietsstraat verlagen naar 30 km/uur. Het hiervoor vereiste verkeersbesluit is voor advies naar de politie verzonden. Zodra dit advies binnen is, gaan we het verkeerbesluit publiceren en vervolgens de maatregel uitvoeren.

Het vergroenen van de gemeente met aandacht voor entrees van de kernen en rotondes en extra aanplant van bomen (ook in het buitengebied).

Op diverse locaties is nieuwe beplanting aangeplant. Niet alleen heesters maar ook bomen. Zoals in het Rasopark, Rentmeersterstraat, Arnoutlaan, Hertog Janlaan in Hoeven. De Berkenlaan, Clemensstraat en Mauritsstraat in Bosschenhoofd. De Sparrenstraat en Darinkveld in Oudenbosch. Kolonel den Oudenstraat, De Biestraat, van Glymesstraat en Wilheminastraat in Oud Gastel en in de Meekrapstraat en Weike van Bus in Stampersgat. Binnen de bebouwde kom zijn in 2024 in totaal 226 bomen geplant.

Omvormen overbodige verharding en versnellen vervanging beplanting. We zijn terughoudend in de verkoop van reststroken zodat groen, groen kan blijven (extra budget € 10.000).

In 2024 zijn we voor de tweede keer Nederlands Kampioen Tegelwippen geworden. We hebben dit jaar weer ruim 9000 m2 onthard en vergroend. Zoals de omvorming van verharding naar groen in de Rivierelaan en Noviciaatlaan in Oudenbosch en omgeving Pioenroos in Hoeven.

29

Doelstelling

Activiteiten 2024

Wat is er bereikt in 2024?

Verbeteren verkeersveiligheid voor alle verkeersdeelnemers.

Aanpak van verkeersknelpunten.

In het najaar van 2024 is de Pastoor van Breugelstraat afgewaardeerd naar de nieuwe wegcategorie Gebiedsontsluitingsweg 30. In 2024 hebben we – in samenwerking met Rijkswaterstaat en de provincie – de studie naar de verkeersveiligheid bij de afrit Kralen (A17/N640) uitgevoerd. Momenteel wordt aanvullend onderzoek gedaan in verband met een aantal uitwerkingspunten, en op een aantal punten is overleg nodig met de provincie en Rijkswaterstaat. In overleg met de griffie gaan we inzetten op een nadere toelichting in een aparte sessie met gemeenteraadsleden. De provincie heeft werkzaamheden aan de N268 in 2024 uitgevoerd. In samenspraak met de gemeente Halderberge is de fietsoversteek ter hoogte van de rotonde Rijpersweg verkeersveiliger gemaakt. In overleg met de Samenstichting Stampersgat hebben we in het najaar van 2024 aanvullend: • een snelheidsdisplay geplaatst langs de Rijpersweg (voor het verkeer in de richting van de fietsoversteek); • een voorwaarschuwingsbord (met knipperende lampen) geplaatst op ca. 50 meter vóór de fietsoversteek. Daarnaast heeft de provincie, in overleg met de gemeente en de samenstichting, het (over)zicht ter hoogte van de fietsoversteek verbeterd door de bosschages langs de rijbaan een aanzienlijk stuk terug te snoeien.

We willen een kwalitatief goed onderhoudsniveau van onze openbare ruimte en gemeentelijk vastgoed.

30

Onderzoek en opstellen plan van aanpak tegengaan sluipverkeer.

Dit punt heeft betrekking op de Pastoor van Breugelstraat. Met de afwaardering naar 30 km/uur hebben we in het najaar van 2024 de verkeersveiligheid op de route bevorderd. Daarnaast zijn we al in 2023 gestart met het handhaven op doorgaand vrachtverkeer (niet toegestaan). Ook hebben we extra bebording geplaatst (waarop het verbod staat aangekondigd) bij het einde van de afrit van de A58 en op het deel van de Pastoor ven Breugelstraat buiten de bebouwde kom.

Optimaliseren serviceteams. (bomenploeg, groen inclusief, vegen verhardingen) en het beter communiceren en in beeld brengen van uitgevoerde werkzaamheden.

De serviceteams groen, bomen, reiniging, buitengebied en algemeen van de Buitendienst werken continu aan het onderhouden en verder vergroenen van de openbare ruimte. Er wordt doorlopend gecommuniceerd over de uitgevoerde werkzaamheden, waaronder de productie van diverse informatieve video's in 2024.

Doelstelling

Activiteiten 2024

Wat is er bereikt in 2024?

Onderhoud wegen: opstellen plan van aanpak verbeteren kwaliteit trottoirs en fietspaden.

Plan van aanpak is opgesteld. Sinds juli loopt er een contract voor de aanpak van trottoirs en fietspaden. Begin 2025 naar aanleiding van de wegeninspectie toetsen of er vorderingen gemaakt zijn.

We gaan voor een klimaatrobuuste inrichting van de hele buitenruimte in Halderberge.

Communicatie/ educatie: opzetten klimaatportaal.

We hebben de website voor klimaatadaptatie al deels aangepast. Wegens capaciteitsgebrek hebben we het klimaatportaal doorgeschoven naar 2025. We hebben wel in 2024 een hele klimaatadaptatiecampagne gevoerd die voornamelijk gericht was op de subsidieregeling van de gemeente en het stimuleren van het tegelwippen.

We betrekken bewoners bij veranderingen in de openbare ruimte en communiceren daar helder en duidelijk over.

Inzet omgevingsmanager bij alle projecten die we uitvoeren in de openbare ruimte.

Vooralsnog is er formatief geen ruimte voor de inzet van een omgevingsmanager binnen de formatie. Voor grote projecten wordt daarom aan de opdrachtnemer gevraagd om een omgevingsmanager in te zetten. Dit is al bij verschillende grote projecten succesvol gebleken.

We gaan bij projecten en onderhoud gerichter communiceren wat we gaan doen en hoe we dat gaan doen. Hiervoor zijn extra middelen opgenomen. Dat geldt niet alleen voor grote projecten, maar ook regulier werk en onderhoud.

We communiceren beter en vaker via alle beschikbare kanalen. Projecten worden met een hoge participatievorm voorbereid en uitgevoerd. Verder wordt er ook steeds meer gecommuniceerd over beheersmatige werkzaamheden. Recent zijn er bijvoorbeeld nog tekstbordjes geplaatst bij gebieden waar in verband met het bevorderen van biodiversiteit het gras minder intensief wordt gemaaid. Daarnaast is er in 2024 veel de media opgezocht voor bijvoorbeeld beheerwerkzaamheden, maar ook bij de vervanging van de Lamgatsebrug waarbij we de samenwerking gezocht hebben met onderwijsinstellingen (Techniektalenten, CURIO en Markland College). Verder hebben onze serviceteams van de buitendienst en de bomenploeg de nodige publiciteit gekregen en is een toelichting gegeven over de werkzaamheden die zij uitvoeren.

1.3.6 Verbonden partijen Bij het programma Openbare ruimte zijn geen Verbonden partijen betrokken.

31

1.3.7 Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten programma Openbare ruimte (x € 1.000). Openbare ruimte

Primaire begroting 2024

Begroting 2024 incl. wijziging

Realisatie 2024

Verschil

V/N

191

208

215

-7

N

5.684

5.847

5.426

421

V

2.2 Parkeren

238

183

189

-6

N

2.5 Openbaar vervoer

33

35

34

1

V

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

3.305

3.490

3.396

94

V

7.2 Riolering

2.539

2.791

2.600

191

V

115

181

149

32

V

12.105

12.734

12.009

726

V

0

4

4

0

210

300

389

89

V

2.2 Parkeren

0

50

52

1

V

2.5 Openbaar vervoer

0

0

0

0

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

29

193

205

11

V

3.613

3.745

3.569

-176

N

43

43

41

-2

N

Totaal baten

3.895

4.336

4.260

-77

N

Saldo van baten en lasten

-8.210

-8.398

-7.749

649

V

0.10 Toevoegingen aan reserves

90

188

188

0

0.10 Onttrekkingen aan reserves

67

167

106

-61

N

Totaal mutaties reserves

-23

-20

-82

-61

N

-8.233

-8.418

-7.830

588

V

Lasten per taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 2.1 Verkeer en vervoer

7.5 Begraafplaatsen en crematoria Totaal lasten

Baten per taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 2.1 Verkeer en vervoer

7.2 Riolering 7.5 Begraafplaatsen en crematoria

Mutaties reserves

Resultaat

32

1.3.8 Verschillenanalyse Toelichting belangrijkste verschillen begroting (incl. wijziging) en realisatie programma Openbare ruimte (x € 1.000). Taakveld

Verschil

V/N Toelichting

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

71

V

Bij het vaststellen van het MJOP is voor 2024 een budget van € 91.000 opgenomen voor tijdelijke gebouwen, oa. Lindelommer, Vossenberg, All In one, Bibliotheek Hoeven. Dit betreft een noodbudget indien er voor bijvoorbeeld dakreparaties, aanpassingen aan CV installaties, etc. In 2024 zijn er minder acties, storingen of herstelwerkzaamheden geweest.

2.1 Verkeer en vervoer

27

V

De OZB aanslagen voor wegen zijn in 2024 lager uitgevallen dan in 2023. In 2023 moest er een bedrag van € 239.600 betaald worden, en in 2024 € 208.100. Deze aanslagen zijn doorberekend aan de verschillende taakvelden, en dit levert hier een voordeel van ca. € 27.000 op.

19

V

Met de voorbereidende werkzaamheden voor het onderhoud aan de verkeersborden is het contact gezocht met de Nationale Bewegwijzeringsdienst (NBd). Deze organisatie bereidt de werkzaamheden voor, echter heeft het verloop van de voorbereiding en de facturatie op zich laten wachten. Hierdoor is het budget, wat bij de Najaarsnota 2024 bijgeraamd was, niet volledig benut.

33

V

De kosten voor het onderhoud van bermen zijn lager dan geraamd. Met name door het zeer natte voorjaar / eerste half jaar van 2024. De aanpak van bermen is daardoor verlaat en gebleven bij minder onderhoud. Normaal gesproken wordt kort na de winter en in het vroege najaar onderhoud uitgevoerd.

141

V

Een aantal uitgaven uit het beleidsplan wegen zijn gekoppeld aan werkzaamheden waarbij meerdere partijen een beslissing moeten geven en/of een vergunning moeten afgeven, zoals Prorail of buurgemeenten. Het blijft lastig om deze partijen ook zo mee te krijgen dat de uitgaven ook in het desbetreffende jaar worden gedaan. Ook de doorlooptijden voor voorbereidende werkzaamheden (bestekken, onderzoeken etc) lopen steeds verder op.

19

V

De reden voor de extra inkomsten is tweeledig. Enerzijs door langere trace's en anderzijds door meer vergunningen, toestemming en verleende instemmingen. Er zijn dus meer activiteiten geweest op het gebied van kabels en leidingen, en dus ook meer ontvangsten.

78

V

In 2024 is een budget van € 77.500 geraamd voor het vervangen van de palen van het remmingwerk onder de Markbrug. Een deel van deze palen staan op grondgebied van de gemeente Moerdijk. De totale kosten voor het vervangen van alle palen zijn geoffreerd op € 155.000. Voor beide gemeentes zal dit dan een kostenpost zijn van € 77.500. Bij de gemeente Moerdijk is er nog geen zekerheid gegeven wanneer zij de palen willen vervangen. Gemeente Halderberge is voornemens om dit in 2025 aan te pakken. Er bestaat namelijk een risico dat de kosten hoger worden als er dit niet op tijd aangepakt wordt. De gemeente Halderberge overweegt om de werkzaamheden binnen de gemeentegrenzen uit te gaan voeren. Bij de bestemming van het jaarrekeningsaldo wordt voorgesteld hiervoor het budget van € 77.500 als jaaroverschrijdende uitgave mee te nemen naar 2025.

33

Taakveld

V/N Toelichting

-129

N

De ramingen voor de energielasten voor de openbare verlichting zijn bij de Zomernota aangepast. Hierbij is gekeken naar het verbruik van 2023 en de nieuwe tarieven van elektra voor 2024. Uit de afrekening van 2024 is gebleken dat het verbruik in 2024 hoger was dan in 2023. Met name hierdoor wijken de werkelijke kosten af van de raming.

37

V

De realisatie van 3 nieuwe bushaltes op Borchwerf (nieuwe route in de busconcessie) waren voorzien van eind 2024, maar hierover is nog geen overleg geweest met Arriva. Dit staat nu op de planning voor de eerste helft van 2025.

31

V

VVN Halderberge heeft vanwege capaciteitsproblemen veel minder activiteiten kunnen verrichten. We gaan de komende tijd met VVN bekijken hoe we de capaciteit bij VVN kunenn vergroten. Daarnaast hebben we vanwege een capaciteitstekort afgelopen jaar zelf ook geen campagnes kunnen uitvoeren. Onze nieuwe collega gaat dit met ingang van 2025 oppakken.

58

V

De kosten voor het onderhoud van sloten en watergangen zijn lager dan geraamd. Het betreft enerzijds onderhoudswerkzaamheden die in de periode november/december worden uitgevoerd. Er is een gepland werk in het najaar van 2024 niet uitgevoerd, gelet op de terreingesteldheid. Dit werk wordt in de periode februari/maart 2025 uitgevoerd. Het resterende overschot komt door lagere kosten voor stortrecht. Normaliter is het resterende budget volledig benodigd voor de afvoer en verwerking van het vrijkomende slootvuil uit de sloten. De sloten worden in november/december uitgemaaid. Het maaisel komt op de kant in de berm te liggen en wordt normaliter na enkele weken afgevoerd. Echter het afvoeren heeft om organisatorische redenen, eind 2024, niet plaats gevonden. Het vrijkomende slootvuil is in januari 2025 afgevoerd naar de verwerker.

-26

N

De kosten voor het onderhoud van openbaar groen zijn hoger dan geraamd. Er is onvoldoende rekening gehouden met de extra bijkomende vierkante meters te maaien gazon in 2024. In totaliteit zijn de gazons in 2024 in oppervlakte uitgebreid met 7.041 m2.

Rente

251

V

Voor de toerekening van rente aan de investeringen wordt een renteomslag opgesteld. De werkelijke rentekosten- en baten worden hierin afgezet tegen de boekwaarden van de activa en voorraden en monden uit in een gemiddeld rentepercentage. In de Begroting 2024 bedroeg dit gemiddelde percentage 1,5%. Doordat de gerealiseerde rentelasten in 2024 lager waren dan geraamd, is het rentepercentage in de Jaarrekening 2024 gecorrigeerd naar 0,33%. Voor een nadere toelichting op de rente wordt verwezen naar de paragraaf financiering. Op het programma Openbare ruimte ontstaat hierdoor een voordeel van € 251.000.