RV Veiligheidsanalyse 2018-2021 en prioriteiten Integraal veiligheidsplan 2023-2026 (2022.0001418)
Tekst van het document
Dit geldt voor alle doelgroepen (van 0- 100 jaar). Door een wetswijziging in de Jeugdwet m.b.t. het woonplaatsbeginsel, is 1 gezin, 1 plan, 1 regisseur nog ingewikkelder geworden. Er ontstaan situaties waarin er vanuit de Jeugdwet een andere gemeente betrokken is op de Wmo en/of P-wet. Vanuit het sociaal domein is aandacht voor kwetsbare doelgroepen zoals senioren. Er is aandacht voor het bevorderen van valveiligheid en brandveilig leven. Gemeente Haarlemmermeer doet mee aan het project Hartveilige gemeente. Dankzij het project heeft de gemeente een dekking van 90% en hebben we 1939 burgerhulpverleners. Blijvende aandacht is nodig om het opgebouwde netwerk van AED’s en burgerhulpverleners structureel te onderhouden en te zorgen voor nazorg en support.
Aanpak Relationeel geweld in huiselijke kring • De aanpak en procedure bij huiselijk geweld is duidelijk. In de keten zijn korte lijnen. • Groeiende wachtlijsten in de keten drukken op de kwaliteit van de zorg/behandeling. • Aandacht voor de samenwerking tussen alle partijen waaronder Veilig thuis blijft noodzakelijk. Aanpak sociale problematiek Schiphol • De KMar werkt nauw samen met Schiphol Social Works om op de luchthaven personen met verward gedrag of met complexe sociale problematiek in beeld te krijgen en een persoonsgerichte aanpak af te spreken. • Doorontwikkelen van de huidige (persoonsgebonden) aanpak van sociale problematiek dak- en thuislozen op Schiphol. • Het OM kijkt samen met justitiële partners in het justitieel veelplegersoverleg Schiphol op casusniveau naar de mogelijkheden bij daklozen voor de maatregel ‘Inrichting Stelselmatige Daders’ (ISD). • Met het OM worden overlastgevers besproken om passende maatregelen te nemen. • Intensiveren van de gezamenlijke aanpak van de sociale problematiek met de KMar en versterken van de afstemming met de gemeentelijke handhavers. Aanpak woonoverlast • Er is contact met melders van overlast. Hierbij is aandacht voor het overlastgevende gedrag en er wordt
•
gesproken over wat inwoners zelf kunnen doen. Voor de aanpak van woonoverlast wordt er samengewerkt met woningcorporaties en zijn er bestuurlijke maatregelen en interventies voorhanden. Er is Buurtbemiddeling via Meerwaarde met als kerntaak een bemiddelende rol in de sociale samenhang. Het programma “Meer voor elkaar” investeert in sociale samenhang. Er is een sociale kaart gemaakt (www.socialekaarthaarlemmermeer.nl) waarin informatie wordt verstrekt over partners op het terrein van zorg en veiligheid. Vanuit de gemeente worden mediators ingezet voor bemiddeling bij (buren)geschillen. Het ontbreekt in de gemeente aan een gezamenlijke aanpak en/of convenant voor de aanpak van woonoverlast of –fraude.
10
Integrale Veiligheidsanalyse 2018-2021 gemeente Haarlemmermeer
Thema 1.2 Fysieke kwaliteit De fysieke kwaliteit van een buurt, wijk, kern heeft betrekking op fysieke kenmerken van de woonomgeving: in het bijzonder de inrichting, het onderhoud en beheer van de openbare ruimte. Het gaat bij dit thema om de vraag: hoe staat de openbare ruimte erbij? Hoe prettig is het wonen in de buurt gegeven die fysieke kwaliteit? Aspecten zijn onderhoud van groen, aanpak zwerfvuil, verlichting van achterpaden e.d. Inbreuk op de fysieke kwaliteit zijn onder meer vernielingen, graffiti, zwerfvuil en andere tekenen van verloedering.
1.2.1. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld Indicatoren
Bron
2018
2019
2020
2021
Incidenten vernieling van/aan auto (C10) #) Incidenten vernieling openbare gebouwen (C30) Incidenten vernieling van/aan openbaar vervoer/Abri (C20) Incidenten vernieling overige objecten (C40) Incidenten vandalisme/ baldadigheid (C50) Incidenten afsteken vuurwerk (M131) Meldingen overlast totaal Handhaving en toezicht Meldingen overlast zwerfvuil Meldingen overlast illegaal gestort afval Meldingen overlast afval bij brengparkjes Meldingen overlast parkeren Meldingen overlast hondenpoep Fysieke kwaliteit van de woonomgeving (schaalscore 0-10) % ja, een of meer vormen van fysieke verloedering komen voor % ervaart zelf veel overlast van een of meer vormen van fysieke verloedering Top 4 welke buurtproblemen als eerste aanpakken (% zegt) • Te hard rijden • Parkeerproblemen • Hondenpoep • Rommel op straat
Politie Politie Politie
310 7 10
300 3 7
263 7 3
284 5 9
Politie Politie Politie Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente VM
332 26 59 3.188 -
291 25 64 4.670 246 365 286 503 14
415 33 197 10.088 1.116 2.399 1.738 2.271 99
386 36 176 9.789 938 2.321 1.646 2.661 137
7,0 *)
7,0
-
6,6
77% *)
79%
-
82%
19% *)
19%
-
20%
17% *) 13% *) 11% *) 6% *)
18% 15% 11% 10%
-
19% 21% 14% 12%
VM VM VM
#) Bij incidenten gaat het om alle geregistreerde strafbare feiten ook die zonder aangifte en of slachtoffer en of verdachte. VM= Veiligheidsmonitor Haarlemmermeer, bevolkingsonderzoek CBS 1 x 2 jaar. *) = Meting 2017 Toelichting tabel 1.2.1. • In de gemeente zijn opvallende stijgingen in het aantal overlastmeldingen in de fysieke ruimte, kijkende naar afgelopen jaren. Dit is te zien in de toename van het aantal meldingen van overlast dat Handhaving en Toezicht ontving. In 2018 waren er 3188 overlastmeldingen, in de jaren 2020- 2021 waren dit respectievelijk 10.088 en 9.789 overlastmeldingen. Met name het aantal overlastmeldingen zwerfvuil, illegaal gestort afval en afval bij brengparkjes is gestegen. Daarnaast is het aantal overlast meldingen van parkeren en hondenpoep in de gemeente gestegen. • Ook kwam er meer vandalisme, baldadigheid voor en is het aantal overlastmeldingen van vuurwerk gestegen. • De schaalscore voor de fysieke kwaliteit van de woonomgeving daalde in 2021 ten opzichte van 2019. Het percentage inwoners dat aangeeft dat er een of meer vormen van fysieke verloedering voorkomen steeg in 2021 ten opzichte van de metingen daarvoor. Het percentage inwoners dat aangeeft zelf veel overlast van een of meer vormen van fysieke verloedering te ervaren steeg eveneens.
11
Integrale Veiligheidsanalyse 2018-2021 gemeente Haarlemmermeer
•
In de top 4 van de gewenste aanpak van buurtproblemen is het parkeerprobleem in 2021 het meest genoemde probleem, na te hard rijden. Ook hondenpoep en rommel op straat zijn meer genoemd dan in voorgaande metingen.
1.2.2. Veiligheidsproblematiek: hoofdlijn, aandachtspunten Hoofdlijnen en aandachtspunten in het veiligheids- en risicobeeld binnen dit veiligheidsveld zijn, op basis van de cijfermatige analyse in combinatie met kwalitatieve verdieping/oordelen: •
•
•
•
Het aantal meldingen overlast zwerfvuil, overlast illegaal gestort afval en overlast afval bij brengparkjes is afgelopen jaren in 2020 en 2021 flink gestegen. Een mogelijke verklaring hiervoor ligt in het veel meer thuis zijn van inwoners in de eigen buurt. Daarnaast gingen mensen ten tijde van de coronacrisis meer online inkopen doen en meer mensen gingen hun huis opruimen, klussen en verbouwen. Afgelopen jaren was er sprake van meer vandalisme, baldadigheid en een toename van het aantal overlastmeldingen van het afsteken van vuurwerk. Met name tijdens de corona jaren vond deze toename plaats. Een verklaring voor deze gedragingen kan worden gevonden in de weinige mogelijkheden en vrijheden die met name jongeren hadden ten tijde van de corona maatregelen. Door schoolsluitingen, het vele thuiszitten en andere vrijheid beperkende maatregelen, ontstond er meer verveling, dus ook baldadigheid. De toename van meldingen van hondenpoep kan mogelijk worden verklaard doordat meer mensen thuis waren in de eigen buurt, waardoor er vaker melding van wordt gedaan. Daarnaast schaften meer mensen ten tijde van de coronacrisis een hond aan. Het aantal meldingen van overlast parkeren is enorm gestegen afgelopen jaren. In oude kernen voldoet de inrichting van wijken vaak niet meer aan de parkeerbehoefte en het aantal voertuigen in Haarlemmermeer neemt almaar toe.
Ook het vaker thuiswerken is hier een mogelijke oorzaak van.
1.2.3. Aanpak: accenten en aandachtspunten Accenten en aandachts-/verbeterpunten in de lopende aanpak op dit veiligheidsveld zijn: •
•
•
• • • •
Er is in de praktijk sprake van een gestructureerde aanpak met korte lijnen tussen de ketenpartners. Gebiedsmanagement en Beheer en Onderhoud werken in de gebieden dicht bij de inwoners en door gebiedsbeheer en Meerlanden wordt snel op incidenten gereageerd. Aandacht voor het investeren in fysieke kwaliteit. Hieronder wordt verstaan: ‘Inrichting, beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Meer, specifiek de aanpak van verloedering zoals zwerfvuil, graffiti en vernielingen en de verbetering van fysieke elementen in de wijk zoals groen, speeltuinen, kwaliteit van verlichting e.d. Voor de aanpak van parkeerproblemen, hondenpoep en illegale vuilstort is aandacht. Echter is het handhaven op deze problemen/taken vaak lastig. Bij hondenpoep moet er bijvoorbeeld sprake zijn van constatering op heterdaad. Uitvoeren aangepaste integrale wijkschouwen op schoon, heel en veilig met het oog op de nieuwe prioritering van de fysieke kwaliteit van de openbare ruimte. Onderhouden, aanpassen en verbeteren van de openbare ruimte en de openbare groenvoorzieningen volgens planning. Toezicht houden en handhavend optreden tegen overtredingen volgens de te actualiseren interne richtlijn ‘prioritering toezicht en handhaving in de openbare ruimte’. Veiligheid en leefbaarheid aanhaken bij woonontwikkeling, nieuw aan te leggen woonwijken
Thema 1.3: Objectieve veiligheid Bij objectieve veiligheid gaat het om verschillende vormen van vermogens- en geweldscriminaliteit die zich in de alledaagse woon- en leefomgeving van bewoners kunnen voordoen. Het betreft zowel ‘veel voorkomende’ als ‘high impact’-criminaliteit. Vermogenscriminaliteit: o.m. woninginbraak, kelderboxinbraak, auto-inbraak, fietsendiefstal, diefstal motorvoertuigen, zakkenrollerij en straatroof. Geweldscriminaliteit: o.m. bedreiging,
12
Integrale Veiligheidsanalyse 2018-2021 gemeente Haarlemmermeer
mishandeling, openlijke geweldpleging, huiselijk geweld. Bij vermogenscriminaliteit is aandacht voor het eventuele georganiseerde karakter (bendes, banditisme) van belang.
1.3.1. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld Indicatoren
Bron
2018
2019
2020
2021
Misdrijven totaal #)
Politie
6.238
6.337
6.026
6.003
Incidenten totaal #)
Politie
24.054
22.639
25.444
24.895
% zegt slachtoffer van een misdrijf in te zijn geweest het afgelopen jaar
VM 25% *)
22%
-
18%
Aangiftebereidheid ondervonden (traditionele) delicten totaal
VM 29% *)
27%
-
29,2%
% zegt slachtoffer van een vermogensdelict te zijn geweest het afgelopen jaar
VM 14% *)
9%
-
9%
% zegt slachtoffer van vernieling te zijn geweest het afgelopen jaar Incidenten diefstal/ inbraak woning (HIC) (A20, A30, B20, B30) % persoonlijk slachtofferschap (poging tot) woninginbraak Incidenten openlijk geweld (persoon) (HIC) (F12)
VM
7% *)
9%
-
7%
Politie
433
445
286
248
2% *)
1%
-
2%
8
11
15
29
Incidenten mishandeling (HIC) (F550, F551)
Politie
236
279
230
308
Bedreiging (F530)
Politie
143
166
% persoonlijk slachtofferschap geweldsdelicten
VM
8% *)
128 5%
-
5%
Incidenten cybercrime (F90)
Politie
44
114
174
255
% persoonlijk slachtofferschap cybercrime
VM
12% *)
16%
-
18%
Incidenten overige horizontale fraude (F620)
Politie
93
171
410
382
Incidenten diefstal uit box/garage/schuur/tuinhuis (A21, A43) Incidenten diefstal van fietsen (A72)
Politie
45
60
88
67
Politie
401
288
266
328
Incidenten diefstal van brom- en snorfietsen (A73)
Politie
137
147
92
49
Incidenten diefstal van motorvoertuigen (A70, A71, A76, B60) Incidenten diefstal uit/vanaf motorvoertuigen Personenauto (A10, B10) Incidenten diefstal van motor/scooter (A71)
Politie 108
115
92
109
379
343
228
264
Politie
25
17
26
8
Incidenten straatroof (HIC) (B70)
Politie
14
16
23
16
Incidenten overvallen (HIC) (B72, B73, B74)
Politie
9
4
12
VM Politie
140
Politie
11
#) Bij misdrijven is specifiek sprake van strafbaar feit met een aangifte en of een slachtoffer en of een verdachte. Bij incidenten gaat het om alle geregistreerde strafbare feiten ook die zonder aangifte en of slachtoffer en of verdachte. *) = Meting 2017 Toelichting tabel 1.3.1. • Als we kijken naar de metingen over de periode 2018-2021 (absolute aantallen) dan zie we een daling van het totaal aantal misdrijven dat bij de politie is geregistreerd. Wat betreft het aantal incidenten valt het coronajaar 2020 op als piek. • De dalende trend van de geregistreerde woninginbraken zien wij vanaf het moment dat de coronacrisis en de maatregelen hieromtrent ingingen. • Behalve een forse daling van het aantal woninginbraken, laten de overige high impact delicten een stijgende lijn zien. Met name het aantal mishandelingen, openlijke geweldplegingen en bedreigingen zijn afgelopen jaren toegenomen.
13
Integrale Veiligheidsanalyse 2018-2021 gemeente Haarlemmermeer
• •
• •
•
• • • • •
In 2020 was er een stijging van het aantal straatroven te zien. Ten opzichte van de jaren 2018 en 2019 zijn het aantal straatroven gestegen. Het jaar 2021 laat echter weer een daling zien van het aantal straatroven. Het aantal overvallen is in 2019 en 2020 gedaald. Echter in het jaar 2021 is het aantal overvallen weer gelijk op het niveau van 2018. Deze stijging is vooral te verklaren door een toename van het aantal overvallen op waarde- en geldtransport (pizza-koeriers). Het aantal cybercrime delicten en fraude is afgelopen jaren gestegen. Een stijging van de digitale criminaliteit is mogelijk een gevolg van de Corona-crisis. Daarentegen zijn overlast incidenten in de openbare ruimte (overlast jeugd, geluidsoverlast, vernieling/baldadigheid, drugsoverlast, burenruzie) toegenomen. Deze toename wordt vermoed door de invloed van de coronacrisis. Het aantal diefstallen van fietsen, brom- en snorfietsen, motorvoertuigen en uit/vanaf personenauto’s laat over de jaren een wisselend/ fluctuerend beeld zien, met zowel stijgers als dalers. Het jaar 2020 laat over de breedte een dalende trend zien. Vermoed wordt dat dit het gevolg is van de coronacrisis. Uit de slachtoffercijfers van de Veiligheidsmonitor blijkt dat de inwoners aangeven in 2021 minder vaak slachtoffer van een misdrijf te zijn geweest dan in 2019.
Ook specifiek voor geweldsdelicten en vermogensdelicten is een daling te zien van het persoonlijk (zelf verklaard) slachtofferschap. Het persoonlijk slachtofferschap van misdrijven cybercrime neemt juist toe ten opzichte van voorgaande metingen. Een verklaring is een verplaatsing van criminaliteit naar de digitale wereld door de corona-crisis. Voor (poging tot) woninginbraak geldt dat iets meer inwoners aangeven in 2021 slachtoffer te zijn geweest dan in 2019. De aangiftebereidheid daalde tussen 2017 en 2019. Over 2021 is deze nog niet bekend vanwege een herijking van de Veiligheidsmonitor door het CBS en het ontbreken van de omrekenfactor. Deze volgt in de loop van 2022.
1.3.2. Veiligheidsproblematiek: hoofdlijn, aandachtspunten Hoofdlijnen en aandachtspunten in het veiligheids- en risicobeeld binnen dit veiligheidsveld zijn, op basis van de cijfermatige analyse in combinatie met kwalitatieve verdieping/oordelen: • •
• •
• •
In 2021 waren er meer overvallen dan in het jaar 2020. Hier zitten woningovervallen, overvallen op pizza koeriers en op vervoerders van geld- en waardentransport bij. In 2021 hebben er meer openlijke geweldplegingen en mishandelingen plaatsgevonden. Dit was met name onder jeugdigen (vechtpartijen) op het Burgemeester van Stamplein in Hoofddorp en vechtpartijen tussen jeugd in andere wijken.
Er zijn zorgen over het toenemend aantal geweldsdelicten onder jeugdigen en de ontwikkeling van jeugdcriminaliteit. Dit is niet alleen in de gemeente Haarlemmermeer, maar een landelijke trend. Professionals zien een verschuiving van traditionele criminaliteit naar meer online criminaliteit. Online veiligheid wordt steeds belangrijker. Het aantal cyberdelicten is afgelopen jaren toegenomen. Op het gebied van cybercriminaliteit zijn verschillende projecten actief die zich richten op slachtofferpreventie en het voorkomen van daderschap. De aanpak van high impact delicten met name mishandelingen, bedreigingen, overvallen en straatroven blijft een punt van aandacht. Het aantal incidenten drugshandel is afgelopen jaren afgenomen. Waren er in 2018 nog 132 incidenten drugshandel in 2021 waren dit er 78. Daarentegen is drugs/drankoverlast juist toegenomen. In 2018 waren er 238 incidenten van drugs/drankoverlast, in 2021 waren dit 277 incidenten drugs/drankoverlast. Mogelijk zijn de opgelegde maatregelen (avondklok en het sluiten van de horeca) ten tijde van de coronacrisis, van invloed geweest op de cijfers.
1.3.3. Aanpak: accenten en aandachtspunten Accenten en aandachts-/verbeterpunten in de lopende aanpak op dit veiligheidsveld zijn: •
Voor de aanpak van online fraude en cybercriminaliteit zetten we in op preventie, bewustwording in de brede zin, voor alle inwoners (0-100 jaar).
14
Integrale Veiligheidsanalyse 2018-2021 gemeente Haarlemmermeer
• • • • •
•
Specifiek wordt ingezet op het voorkomen van daderschap en slachtofferschap bij jongeren. Voor de aanpak van cybercriminaliteit doen we mee aan verschillende regionale projecten gericht op dader- en slachtofferpreventie. De Opsporing en vervolging van daders en hiervoor voldoende capaciteit hebben bij de politie en het Openbaar Ministerie is van essentieel belang. Voor de aanpak van high impact delicten heeft de gemeente een integrale aanpak met gerichte maatregelen. We gaan door met de inzet van bestuurlijke maatregelen zoals een last onder dwangsom als er sprake is van het gebruik geprepareerde tassen bij winkeldiefstal, bezit inbrekerswerktuigen overtreding APV en bij bezit/handel drugs overtreding APV. Er wordt geïnvesteerd in het voorkomen van herhaald daderschap onder ex-gedetineerden om te voorkomen dat zij opnieuw een strafbaar feit plegen.
Thema 1.4: Subjectieve veiligheid Subjectieve veiligheid is het ‘veiligheidsgevoel’ van bewoners in hun eigen woonbuurt: hoe vaak voelt men zich onveilig, welk rapportcijfer geeft men de veiligheid van de buurt? Het gaat hier om het ‘generieke’ veiligheidsgevoel, dus niet gekoppeld aan bijvoorbeeld het uitgaansgebied of een andere locatie binnen de gemeente.
1.4.1. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld Indicatoren
Bron
Gemiddeld rapportcijfer veiligheid woonbuurt
VM
2017
2019
2020
2021
7,5 12%
-
7,5 12%
% voelt zich wel eens onveilig in eigen buurt
VM
7,3 14%
% voelt zich vaak onveilig in eigen buurt
VM
2%
2%
-
1%
% voelt zich wel eens onveilig in het algemeen
VM
32%
30%
-
32%
% voelt zich vaak onveilig in het algemeen % (zeer) tevreden over gemeente m.b.t. veiligheid en leefbaarheid
VM VM
3%
1%
-
2%
44%
-
43%
% oordeel (zeer) tevreden functioneren politie in
VM 44%
43%
-
38%
58%
66%
-
67%
-
92
147
166
39%
de buurt % oordeel (zeer) tevreden laatste politiecontact in
VM
eigen gemeente Meld Misdaad Anoniem (MMA-meldingen (E46)
Politie
VM= Veiligheidsmonitor Haarlemmermeer, bevolkingsonderzoek CBS 1 x 2 jaar. Toelichting tabel 1.4.1. • Het gemiddelde rapportcijfer voor de veiligheid in de woonbuurt dat de inwoners in 2021 geven is ten opzichte van 2019 gelijk gebleven (en ligt iets hoger dan in 2017). • Het percentage inwoners dat zich in eigen buurt wel eens onveilig voelt is ten opzichte van 2019 gelijk gebleven in 2021 (en ligt lager dan in 2017). • Het percentage inwoners dat zich in 2021 vaak onveilig voelde in eigen buurt ligt iets lager dan in 2019 en 2017. • De onveiligheidsgevoelens in het algemeen van de inwoners zijn in 2021 iets toegenomen ten opzichte van 2019.
15
Integrale Veiligheidsanalyse 2018-2021 gemeente Haarlemmermeer
•
• •
De tevredenheid van de inwoners over de gemeente in verband met de veiligheid en de leefbaarheid nam in 2021 iets af ten opzichte van 2019, maar ligt hoger dan het oordeel in in 2017. De tevredenheid van de inwoners over het functioneren van de politie in de buurt laat een daling zien vanaf 2017. Paragraaf 1.5. resultaten participatie inwoners en ondernemers geeft daarvan een nadere duiding. De tevredenheid van de inwoners met het laatste politiecontact in eigen gemeente laat een stijging zien ten opzichte van 2017. Het aantal meldt misdaad anoniem meldingen laat een gestage stijging zien ten opzichte van voorgaande jaren.
1.4.2. Veiligheidsproblematiek: hoofdlijn, aandachtspunten Hoofdlijnen en aandachtspunten in het veiligheids- en risicobeeld binnen dit veiligheidsveld zijn, op basis van de cijfermatige analyse in combinatie met kwalitatieve verdieping/oordelen: Subjectieve veiligheid • Voor het gevoel van veiligheid zijn de resultaten van de Veiligheidsmonitor 2021 bemoedigend. Inwoners waarderen hun woonbuurt in Haarlemmermeer gemiddeld met een 7,5, net als in 2019. Dit ligt op het landelijk gemiddelde. Het veiligheidsgevoel van inwoners in eigen buurt blijft stabiel ondanks de daling van de geregistreerde criminaliteit ten opzichte van voorgaande jaren. • Het gevoel van veiligheid is voor ruim 81% van de respondenten van het Digipanel en van de dorps- en wijkraden gedurende de coronapandemie niet veranderd. Een klein deelt voelt zich onveiliger of juist veiliger. Inwoners geven duidelijk aan wat ze missen van gemeente en politie. In paragraaf 1.5. Resultaten participatie inwoners en ondernemers wordt dit aangegeven.
1.4.3. Aanpak: accenten en aandachtspunten Accenten en aandachts-/verbeterpunten in de lopende aanpak op dit veiligheidsveld zijn: Investeren in subjectieve veiligheid • Voor alle zes de gebieden is een gebiedsplan gemaakt. Veiligheid is daar een onderdeel van. Deze plannen zijn agenderend voor de gebiedsgerichte aanpak. • Een gebiedsgerichte analyse van de Veiligheidsmonitor zal nog uitwijzen in welke gebieden de waardering voor de woonbuurt en het gevoel van veiligheid in eigen buurt onder het gemeentelijk gemiddelde liggen. Daar kan een intensivering plaatsvinden van de gebiedsgerichte aanpak, bijvoorbeeld door het betrekken van inwoners en ondernemers bij veiligheid. • Voor de gebieden Noord, Midden, Zuid zijn gebiedshandhavingsplannen gemaakt, op basis waarvan de informatiegestuurde inzet van Handhaving en toezicht wordt bepaald. De inzet van handhaving blijkt een belangrijk onderwerp te zijn in de participatie. • Blijven monitoren en meten van veiligheidsgevoel van inwoners doen we met de tweejaarlijkse veiligheidsmonitor. • Aandacht voor discriminatie en intimidatie van groepen inwoners (op basis van sekse, seksualiteit, geloof, etc) . Is sprake van onder registratie. • Het up to date houden/bijhouden/optimaliseren van bestaande werkprocessen bij plotselinge incidenten waarbij maatschappelijke onrust ontstaat.
Denk aan: een inbraakgolf, terugkeer van een zedendelinquent, een zwaar geweldsdelict.
1.5 Resultaten participatie inwoners en ondernemers In de periode 2 t/m 25 maart 2022 zijn online vragenlijsten over veiligheid uitgezet bij het digipanel, de dorpsen wijkraden en ondernemers via de KVO-trajecten en het HOP. Ook zijn 15 veiligheidsportretten opgesteld van inwoners en ondernemers. Hieronder in grote lijnen de resultaten van de online vragenlijsten en een aantal citaten uit de veiligheidsportretten. De resultaten van de vragenlijsten en de veiligheidsportretten zijn als afzonderlijke documenten beschikbaar.
16
Integrale Veiligheidsanalyse 2018-2021 gemeente Haarlemmermeer
1.5.1. Digipanel • In totaal 174 personen van het 870 leden tellende Digipanel heeft de vragenlijst compleet ingevuld. De respons van ruim 20% is goed te noemen. • Voor de overgrote meerderheid van de respondenten is veiligheid een belangrijk onderwerp (ruim 96%). • Op de stelling “de veiligheid van inwoners is meer een taak voor inwoner zelf dan voor de overheid” is bijna 80% het oneens. • Meer dan de helft van de respondenten van het Digipanel durft een ander aan te spreken als men overlast ervaart. Het andere deel durft dat niet of weet het niet. • De respondenten van het Digipanel maken zich wat betreft hun eigen veiligheid het meest zorgen over: 1. De criminaliteit (69 x) 2. De verkeersveiligheid (33 x) 3. Veiligheid woon- en leefomgeving (30 x) 4. Veiligheidsgevoel (30 x) 5. Jeugdcriminaliteit en jeugdoverlast (27x) 6. Onvoldoende politie en handhaving (20x) 7. Eigen gezondheid (7 x) • De respondenten van het Digipanel geven het volgende aan wat inwoners zelf kunnen doen om de veiligheid in de buurt te vergroten: 1. Verbeteren sociale kwaliteit (153 x) 2. Verbeteren objectieve veiligheid (51 x) 3. Verbeteren subjectieve veiligheid (47 x) 4. Verbeteren fysieke kwaliteit (17x) • De respondenten van het Digipanel geven het volgende aan wat politie en gemeente kunnen doen om de veiligheid in de buurt te vergroten: 1. Verbeteren subjectieve veiligheid (195 x) 2.
Verbeteren fysieke kwaliteit (40 x) 3. Verbeteren objectieve veiligheid (30x) 4. Verbeteren sociale kwaliteit (2 x) • De respondenten van het Digipanel geven het volgende aan wat ze zelf doen om de veiligheid in hun buurt te vergroten: 1. Verbeteren sociale kwaliteit (108 x) 2. Verbeteren subjectieve veiligheid (75 x) 3. Verbeteren objectieve veiligheid (41 x) 4. Verbeteren fysieke kwaliteit (24 x) 5. Niets (6 x) • De respondenten van het Digipanel willen verder nog het volgende kwijt over veiligheid in Haarlemmermeer: 1. Meer blauw/ handhaving en politie op straat (11 x) 2. Verkeersveiligheid/ snelheid/ handhaven regels (10 x) 3. Adequate opvolg meldingen instanties (10 x) 4. Kritiek op beleid (10 x) 5. Wegen/infrastructuur: (6 x) 1.5.2. Dorps- en wijkraden • De vragenlijst is voorgelegd aan 31 dorps- en wijkraden en is 27 keer volledig ingevuld door. Deze vragenlijst heeft dezelfde opbouw als van het Digipanel. • Voor 90% van de respondenten is veiligheid een belangrijk onderwerp en 10% weet het niet. • Op de stelling “de veiligheid van inwoners is meer een taak voor inwoner zelf dan voor de overheid” zegt bijna 62% het daar mee oneens te zijn, 20% is het er wel mee eens en 20% weet het niet. • Ruim 60% van de respondenten van dorps- en wijkraden durft een ander aan te spreken als men overlast ervaart. Ruim 18% durft dat niet en 21% weet het niet.
• De respondenten van de dorps- en wijkraden maken zich wat betreft eigen veiligheid het meeste zorgen over:
17
Integrale Veiligheidsanalyse 2018-2021 gemeente Haarlemmermeer
•
•
•
•
•
1. De criminaliteit (12x) waarvan inbraken (8x) 2. De verkeersveiligheid (11x) 3. De veiligheid van mijn woon- en leefomgeving (7x) 4. Onvoldoende en ontoereikend toezicht en handhaving (2x) 5. Oorlog (3x) 6. Mijn gezondheid (2x) 7. Mijn veiligheidsgevoel (1x) 8. Jeugdcriminaliteit en jeugdoverlast (1x) 9. Onvoldoende en ontoereikende politie/wijkagenten/ Functioneren politie (1x) De respondenten van de dorps- en wijkraden geven het volgende aan wat inwoners zelf kunnen doen om de veiligheid in de buurt te vergroten: 1. Verbeteren sociale kwaliteit (21x) 2. Verbeteren objectieve veiligheid (7x) 3. Verbeteren subjectieve veiligheid (3x) 4. Verbeteren fysieke kwaliteit (1x) De respondenten van de dorps- en wijkraden geven het volgende aan wat de politie en de gemeente kunnen doen om de veiligheid in de buurt te vergroten: 1. Vergroten subjectieve veiligheid (27 x), waaronder meer en zichtbaarder handhaving (20x) 2. Vergroten fysieke kwaliteit (schoon en heel in de buurt) Totaal: 5x 3. Vergroten objectieve veiligheid (geregistreerde criminaliteit) Totaal: 5x De respondenten van de dorps- en wijkraden geven het volgende aan wat men zelf doet om de veiligheid in de wijk te verbeteren: 1. Verbeteren sociale kwaliteit (hoe we met elkaar omgaan in de buurt) 21x 2. Verbeteren subjectieve veiligheid (het veiligheidsgevoel in de buurt) Totaal 13x 3.
Verbeteren objectieve veiligheid (geregistreerde criminaliteit) Totaal 9x 4. Verbeteren fysieke kwaliteit (schoon en heel in de buurt) Totaal 4x 5. Niets (1x) De respondenten van de dorps- en wijkraden willen verder nog het volgende kwijt over veiligheid in Haarlemmermeer: minder volbouwen en niet aankomen met argument woningnood, want die heeft de Haarlemmermeerse jeugd ook en die wordt buitengesloten, minder benauwdheid creëren, zichtbaarheid dat er op gelet wordt / aanwezigheid in de wijken, ook handhaven in de kernen ondanks uitgestrektheid gemeente, meer boa's en agenten in Nieuw-Vennep, rechtbank Schiphol legt te grote druk op bezetting politie, onveiliger in mijn straat door verhuur boxen waar vreemde types komen, toename inbraken, straat racen, vreemde types met koffers in de nacht in de straat, verlichting buitenwegen, verkeerssituatie Sloterbrug, zichtbare politie, onvoldoende patrouille politie, politiepost Badhoevedorp wordt gemist, aanrijdtijden politie op 112 duurt te lang zodat criminelen al weg zijn, meer wijkagenten, het samenspel ontbreekt in de vragen; ze zijn impliciet beschuldigend omdat er steeds één actor op de korrel wordt genomen, beleid moet aangepast worden (te globaal bezig, meer geld, gebrek beleid, andere prioriteiten.
Op 8 juni 2022 heeft er een fysieke ontmoeting plaatsgevonden tussen college en de drops- en wijkraden, waarbij de resultaten van de participatie besproken zijn.
1.5.3. Conclusies online participatie • De respondenten maken zich het meeste zorgen om de criminaliteit, de verkeersveiligheid, de veilige woon- en leefomgeving, het veiligheidsgevoel, jeugdoverlast en –criminaliteit en onvoldoende toezicht en handhaving/ politie. • De respondenten geven aan dat inwoners zelf vooral de sociale kwaliteit (hoe gaan we met elkaar om) kunnen verbeteren om de veiligheid in de buurt te vergroten. Uit de antwoorden blijkt dat de respondenten dit zelf ook daadwerkelijk doen. • De respondenten geven aan dat de gemeente en de politie vooral de subjectieve veiligheid (het veiligheidsgevoel) kunnen verbeteren, bijvoorbeeld door meer en beter zichtbaar toezicht en handhaving en politie. Daarbij is het onderwerp verkeersveiligheid vaak aangegeven.
18
Integrale Veiligheidsanalyse 2018-2021 gemeente Haarlemmermeer
1.5.4. Veiligheidsportretten Naast de online vragenlijsten zijn er ook 15 verdiepende interviews gehouden met inwoners en ondernemers over veiligheid in Haarlemmermeer. Deze portretten geven een lokale kleur aan hoe inwoners en ondernemers aankijken tegen veiligheid. Deze veiligheidsportretten zijn als afzonderlijk document te lezen en worden gepubliceerd op: www.podiumvoorarchitectuur.nl In deze paragraaf volgen een aantal citaten die betrekking hebben op veiligheidsveld 1 veilige woon- en leefomgeving.
“Mensen voelen zich niet zozeer onveilig, maar zien het bewaken van de veiligheid als hun burgerplicht." -Arrienne ,Lisserbroek-
“Ik werk graag met korte lijntjes om de veiligheid te garanderen en klachten van bewoners om te zetten naar veilige woonomgeving.” -Carla, Nieuw-Vennep-
“Alles bij elkaar is er een behoorlijk lokaal sociaal vangnet en daarnaast geldt het praktische principe ‘wat kun je zelf’ en waar heb je hulp nodig van de lokale overheid.” -Fieke, Vijfhuizen-
“Een dorpshuis, een verenigingsleven zorgt voor sociaal cement. Een fundament onder het gevoel van veiligheid.” -Wim, Zwanenburg-
“Als het om veiligheid gaat, dan gaat het om vandalisme, diefstal en geweld. Je moet hier altijd een beetje voorzichtig zijn, je moet echt niet de verkeerde tegen komen.” -Tyrell, Hoofddorp-
“Het zou wel prettig zijn als zich een buurtcoach meldde bij de buurt. Geeft een nog beter gevoel.” -Loubna, Hoofddorp-
1.6. Overall: mogelijke prioriteiten veiligheidsveld 1 Mogelijke prioriteiten binnen dit veiligheidsveld op basis van de brede inventarisatie zijn: Sociale kwaliteit • Versterken inzet van outreachende bemoeizorg binnen het zorg- en veiligheidsdomein door meer aanbod te genereren voor langdurige bemoeizorg voor zowel volwassenen als jeugd. Specifiek meer bemoeizorg vanuit verslavingszorg/Brijder. • Meer vroegsignalering en preventie door aan de voorkant te gaan zitten. • Een aanpak woonoverlast met een duidelijk proces en procedure. Wellicht een speciaal meldpunt met standaard procedure en een regisseur. • Binnen het sociaal domein werken naar het principe van 1 inwoner/1 gezin en 1 plan. • Het blijvend versterken van de samenwerking op de zorg- en veiligheidsonderwerpen, door het continueren van: de vierhoek en het deelnemen aan leertafels en evalueren van casuïstiek. • Het realiseren van één of meerdere casusregisseurs voor complexe sociale casuïstiek (voor personen van 0 –100 jaar). • Het intensiveren van de nazorg en re-integratie voor ex-gedetineerden door voortzetting van het project Re-Integratie Officier (RIO) en door het actualiseren van het gemeentelijke nazorgbeleid.
19
Integrale Veiligheidsanalyse 2018-2021 gemeente Haarlemmermeer
•
•
• • • • • • •
Toegankelijke voorzieningen voor alle inwoners en doelgroepen. Bevorderen van sociale inclusie, gelijkwaardigheid. Het tegengaan van mechanismen van uitsluiting en het stimuleren van ontmoeting en toegankelijkheid van groepen en gemeenschappen. Het ondersteunen van initiatieven van inwoners, professionals en bedrijven om hun omgeving prettiger, leefbaarder en socialer te maken. Investeren in bewonersparticipatie projecten, zoals buurtplatforms en bewonersgroepen Het bevorderen/stimuleren van samenwerking en het onderhouden van contacten tussen: zorgaanbieders, buurtbewoners en zorg- en veiligheidsprofessionals. Focus op woonbeleid van komende jaren. Veiligheid actief betrekken bij plannen voor wonen. Optimaliseren van de samenwerking tussen wijkagenten en handhavers in gezamenlijke projecten en verantwoordelijkheden op het snijvlak van leefbaarheid, openbare orde en veiligheid. Continueren gebruiken van sociale netwerken voor het versterken van de sociale kwaliteit in de wijken. Stimuleren van bewonersinitiatieven en proactief samenwerken om de veiligheid en de leefbaarheid in de wijken aan te pakken als structureel onderdeel van participatie en gebiedsgericht werken. Inzetten en verbreden van het Project “Meer voor elkaar’ naar andere wijken en kernen. Continueren sociale activering van kwetsbare inwoners door het stimuleren van diverse activiteiten en projecten.
Subjectieve veiligheid • Een intensivering van de gebiedsgerichte aanpak in die wijken en gebieden waar de waardering voor de woonbuurt en het gevoel van veiligheid in eigen buurt onder het gemeentelijk gemiddelde liggen. Bijvoorbeeld door het betrekken van inwoners en ondernemers bij veiligheid. • Een informatiegestuurde inzet van handhaving en toezicht in de gebieden. De inzet van handhaving en toezicht is voor veel inwoners belangrijk. • Het blijven monitoren en meten van veiligheidsgevoel van inwoners aan de hand van de tweejaarlijkse veiligheidsmonitor. • Aandacht voor discriminatie, intimidatie en uitsluiting van groepen inwoners (op basis van etniciteit, sekse, seksualiteit, geloof, etc). • Rekening houden met de veiligheidsbeleving van bewoners bij de herinrichting van woonwijken en in nieuwbouwplannen door hanteren van de leidraad Duurzame Inrichting Openbare Ruimte. • Het bijhouden en optimaliseren van bestaande werkprocessen bij plotselinge incidenten waarbij maatschappelijke onrust ontstaat. Objectieve veiligheid • Het voorkomen van daderschap en slachtofferschap bij jongeren. • De Opsporing en vervolging van daders en hiervoor voldoende capaciteit hebben bij de politie en het Openbaar Ministerie is van essentieel belang. • Het investeren in het voorkomen van herhaald daderschap onder ex-gedetineerden om te voorkomen dat zij opnieuw een strafbaar feit plegen.
• Aanpak van High impact delicten blijft prioriteit. • Aandacht voor de aanpak van online fraude en cybercriminaliteit door aan te haken bij regionale projecten. • Voldoende capaciteit en prioriteit voor de aanpak van digitale veiligheid. • Investeren in preventie in het voorkomen van zowel slachtofferschap als daderschap. Fysieke kwaliteit • Er moet aandacht zijn voor de aanpak van kwetsbare buurten/gebieden. • Rekening houden met de bevolkingsgroei fysieke leefomgeving van kinderen en jeugdigen. Genoeg plekken/locaties geschikt voor jeugdigen en kinderen. Genoeg activiteiten voor kinderen/jeugdigen. • Integraal samenwerken met gemeentelijke clusters (Gebiedsmanagement, SSC, Veiligheid, MOZ) sociaal domein (aanpak jeugd). • Voor de ruimtelijke ontwikkeling en nieuwbouw is het nodig dat er rekening wordt gehouden met verschillende doelgroepen.
20
Integrale Veiligheidsanalyse 2018-2021 gemeente Haarlemmermeer
•
Het uitvoeren van wijkschouwen en inwonersparticipatie.
2.
Veiligheidsveld 2: Bedrijvigheid en veiligheid
In dit veiligheidsveld staat ‘sociale onveiligheid’ rond verschillende vormen/locaties van bedrijvigheid centraal: − In winkelgebied kunnen zich verschillende vormen van onveiligheid voordoen. Het gaat bijvoorbeeld om winkeldiefstal, zakkenrollerij en overvallen maar ook om jongerenoverlast, vernielingen, fietsen en bromfietsen in voetgangersgebied en de mate van brandveiligheid van de winkelpanden. Daarnaast kunnen zwerfvuil en andere tekenen van verloedering tot subjectieve onveiligheid leiden. − Onveiligheid op bedrijventerreinen kent zowel sociale als fysieke aspecten: bedrijfsinbraak, diefstal, overvallen en vernieling aan de ene kant en aan de andere kant inrichting en onderhoud van de terreinen, verkeersveiligheid en brandveiligheid. Ook kunnen zich illegale bewoning en drugsdelicten als hennepplantages voordoen, − Uitgaansvoorzieningen hebben enerzijds een positief effect op de veiligheid: het culturele en sociale klimaat varen er wel bij. Ook zijn er economische voordelen. Maar er kunnen zich ook veiligheidsproblemen rond uitgaansvoorzieningen voordoen, zoals geweld, overlast en vernielingen. − Evenementen, zeker de grootschalige, kunnen behoorlijke veiligheidsrisico’s opleveren. Het is aan de organisator voorwaarden voor de veiligheid te realiseren en aan de gemeenten om de juiste voorwaarden te stellen en die te handhaven.
De risico’s zijn met name gelegen in geweld, overlast, vernieling, brandveiligheid en crisisbeheersing. − Veilig toerisme heeft betrekking op de onveiligheid die zich kan voordoen in en rond recreatiegebieden zoals strand- en duingebied, natuurgebieden, recreatieplassen en op en rond toeristische verblijfslocaties zoals campings, bungalowparken en jachthavens. De risico’s betreffen bijvoorbeeld beroving, diefstal uit/van vaartuigen, inbraak, geweld, overlast, vernieling. Ook kan het gaan om concentraties van ‘minder zichtbare’ vormen van criminaliteit, waarbij niet zozeer toeristen rechtstreeks het slachtoffer zijn: bepaalde locaties vormen een knooppunt van verschillende vormen van georganiseerde criminaliteit (drugsgerelateerd, heling, mensenhandel etc.).
2.1 Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld Thema 2.1: Veilig winkelgebied Indicatoren
Bron
2018
2019
2020
2021
Incidenten diefstal in uit winkel en winkeldiefstal (A22 en
Politie
284
347
301
299
Incidenten overval overig objecten (o.a. winkels) (B73)
Politie
9
5
2
3
Incidenten winkeldiefstal met geweld (B50) Incidenten zakkenrollerij /tassenrollerij (A40)
Politie Politie
2
4
0
5
330
182
29
29
Winkeldiefstal Schiphol Landside
KMar
266
276
273
185
Winkeldiefstal Schiphol Airside
KMar
Zakkenrollerij Schiphol
KMar
143 89
157 38
35 25
23 16
A50)
Toelichting tabel 2.1. • Vanaf 2020 dalen de cijfers van bijna alle indicatoren. Dit komt voornamelijk door de coronamaatregelen die zijn genomen waardoor winkels langere tijd gesloten waren. • In 2018 en 2019 was het gemiddeld aantal aangiftes van winkeldiefstal en zakkenrollerij op hetzelfde niveau gebleven ten opzichte van de jaren ervoor. • Een groot deel van de winkeldiefstallen op landside houdt verband met de dak- en thuislozen op de luchthaven. • Het aantal aangifte zakkenrollerij is op Schiphol gedaald in de afgelopen jaren.
21
Integrale Veiligheidsanalyse 2018-2021 gemeente Haarlemmermeer
Thema 2.2: Veilige bedrijventerreinen Indicatoren
Bron
2018
2019
2020
2021
Incidenten diefstal in/uit bedrijf/kantoor (A23, A32) Incidenten diefstal in/uit School (A26, A31) Incidenten diefstal in/uit sportcomplex (A24, A35) Diefstal af/uit bedrijf Schiphol Diefstal overige goederen Schiphol Diefstal af/uit auto Schiphol Diefstal auto Schiphol Vernieling auto Schiphol
Politie Politie Politie KMar KMar KMar KMar KMar
124 34 29 18 539 21 14 76
141 22 26 28 516 15 16 91
107 9 19 19 165 4 9 27
81 5 9 8 158 2 5 23
Toelichting tabel 2.2. • Vanaf 2020 dalen de cijfers van alle indicatoren, oorzaak hiervan lijkt gerelateerd te zijn aan de genomen coronamaatregelen waardoor er minder bedrijvigheid was op bedrijventerreinen en op Schiphol. • Het aantal diefstallen in/uit sportcomplexen is bijna gehalveerd in vergelijking met de jaren ervoor. Dit kan te maken hebben met de toename van het aantal elektronisch betalingen waardoor er minder contant geld in kas is. Thema 2.3: Veilig uitgaan Indicatoren
Bron
2018
2019
2020
2021
Incidenten geluidshinder horeca (M061)
Politie
47
32
42
35
Toelichting tabel 2.3. • Het aantal meldingen geluidshinder horeca is de afgelopen jaren relatief gelijk gebleven ondanks het feit dat horeca voor langere tijd gesloten is in 2020 en 2021. Buitenterrassen mochten vanwege corona langer open blijven en daarom heeft het college van B&W ruimte geboden om terrassen (tijdelijk) uit te breiden. Dit kan een effect hebben gehad op de geluidshinder. • Wat opvalt is een stijging van het aantal meldingen geluidshinder Horeca in Badhoevedorp. Met name in 2021 zijn er veel meldingen binnengekomen. Een groot deel van deze meldingen is te herleiden naar één horeca onderneming en één melder. Thema 2.4: Veilige evenementen Indicatoren
Bron
2018
2019
2020
2021
Geluidshinder evenementen (M062)
Politie
9
6
13
9
Meldingen overlast evenementen
MOB
84
21
0
0
Toelichting tabel 2.4. Het aantal (geluids)overlastmeldingen laat wat schommelingen zien in de cijfers als je deze vergelijkt met de jaren 2013-2017. In 2020 en 2021 hebben maar weinig (grote) evenementen plaatsgevonden vanwege de coronamaatregelen. De ervaring is dat de meeste geluidshindermeldingen te relateren zijn aan grote evenementen zoals Mysteryland en Awakenings. De windrichting is hierbij een belangrijke factor waardoor het ene jaar meer meldingen zijn dan het andere jaar. In 2018 zijn 25 van de 84 meldingen te relateren aan Awakenings Festival. Thema 2.5: Veilig toerisme Indicatoren
Bron
2018
2019
2020
2021
Incidenten diefstal uit hotels/pensions (A25, A33)
Politie
90
98
25
18
Incidenten diefstal uit vaartuigen (A11)
Politie
12
8
8
7
22
Integrale Veiligheidsanalyse 2018-2021 gemeente Haarlemmermeer
Incidenten diefstal van vaartuigen (A75)
Politie
Bagagediefstal landzijde Schiphol (aangiften) Bagagediefstal Airside (ingecheckt en/of uit luchtvoertuig). Taxizaken / + conflict Schiphol
KMar KMar
Overlast van door passagiers (unruly passagiers) (meldingen)
KMar KMar
6 258 94
7 168 38
10 63 16
17 72 30
65
61
34
86
115
77
74
113
Toelichting tabel 2.5. • Vanaf 2020 dalen de cijfers van bijna alle indicatoren, oorzaak hiervan lijkt gerelateerd te zijn aan de genomen coronamaatregelen waardoor minder toeristen onze gemeente hebben bezocht en op Schiphol minder passagiersvluchten zijn uitgevoerd. Het aantal recreanten in de recreatiegebieden en op het water is wel toegenomen sinds de coronacrisis. • Het aantal misdrijven diefstal uit hotels/pensions is sinds 2016 toegenomen. Dit is te verklaren door de stijging van het aantal hotelgasten de afgelopen jaren. • Er is een stijging te zien in het aantal diefstallen van vaartuigen. Dit zou te verklaren kunnen zijn door het groeiende aantal recreanten op het water. • Door de verplichte maatregel voor het dragen van een mondkapje in het vliegtuig is het aantal overlastmeldingen door passagiers nog altijd hoog ondanks het lage aantal uitgevoerde passagiersvluchten. • Het aantal taxizaken/conflicten op Schiphol rondom taxichauffeurs is de afgelopen 4 jaar enorm gedaald. Sinds januari 2017 is de APV gewijzigd en controleren toezichthouders van de gemeente actief op het ongewenst taxi aanbieden. Ter vergelijking; in 2015 was het aantal taxizaken/conflicten nog 978.
2.2 Veiligheidsproblematiek: hoofdlijn, aandachtspunten Hoofdlijnen en aandachtspunten in het veiligheids- en risicobeeld binnen dit veiligheidsveld zijn, op basis van de cijfermatige analyse in combinatie met kwalitatieve verdieping/oordelen: 2.2.1. Veilig winkelgebied De aanpak van winkeldiefstal, overvallen en zakkenrollerij blijft een punt van aandacht. Winkeldiefstal bestaat uit verschillende vormen zo zien we op Schiphol een relatie met het aantal dak- en thuislozen dat zich schuldig maakt aan winkeldiefstal. Aan de andere kant is er sprake van mobiel banditisme en zijn er georganiseerde groepen die op grote schaal winkeldiefstal plegen. 2.2.2. Veilige bedrijventerreinen Schiphol is hard geraakt door de coronacrisis en heeft veel personeel moeten ontslaan op het moment dat het aantal passagiersvluchten enorm afnam. In de loop van 2021 neemt het aantal vluchten weer toe, maar is er een tekort aan personeel waardoor de veiligheid op de luchthaven in het geding komt. Het aantal ladingdiefstallen op de luchthaven is een aandachtpunt, ladingen worden kostbaarder en het aantal vrachten is alleen maar toegenomen. Buiten Schiphol zien we dat diverse panden op bedrijventerreinen gebruikt worden voor onrechtmatige activiteiten zoals illegale bewoning en de productie van drugs.
Hoewel we met een aantal bedrijventerrein goed contact hebben in het kader van het KVO is er onvoldoende zicht op de kleine bedrijventerreinen. 2.2.3. Veilig uitgaan De gemeente heeft niet een echt uitgaansprofiel, maar beschikt wel over cafés/bars, restaurants, hotels, bioscopen, culturele centra etc. De overlast van de horeca waaronder geluidshinder is beheersbaar, maar verdient nog voldoende aandacht. Zo zal het verbod op rookruimtes per 1 april 2020 kunnen zorgen voor meer overlast. Ook het middelengebruik van zowel drank, drugs en lachgas vormen een risico voor de veiligheid in uitgaansgebieden. Er liggen plannen om de komende jaren het Raadhuisplein in Hoofddorp aan te pakken en meer ruimte te bieden aan horeca en andere uitgaansvoorzieningen. Hierdoor kan de overlast in Hoofddorp
23
Integrale Veiligheidsanalyse 2018-2021 gemeente Haarlemmermeer
centrum toenemen. De beperkt beschikbare politiecapaciteit kan een knelpunt vormen als de overlast in uitgaansgelegenheden toe neemt. 2.2.4. Veilige evenementen De impact van een evenementenseizoen op de inzet van overheidsdiensten is de laatste jaren toegenomen. Er zijn niet alleen meer (grote) evenementen, bestaande evenementen willen ook steeds verder groeien (meer bezoekers of uitbreiding van het aantal dagen). Met name bij de politie staat de capaciteit onder druk en is enkele jaren geleden al besloten om minder politiecapaciteit in te zetten bij evenementen. Maar ook bij de brandweer en de GGD-GHOR staat de beschikbare capaciteit onder druk. Om de kans op inzet van hulpdiensten te verkleinen zal aan organisatoren gevraagd worden om risicoreducerende maatregelen te nemen. Dit kan als gevolg hebben dat organisatoren extra personeel of materieel moet inzetten, waardoor zij extra kosten moeten maken. Daarbij nog maar de vraag of voldoende personeel beschikbaar is. Door de coronapandemie is het landschap binnen de evenementensector veranderd. Grote evenementenbureau ’s, horecabedrijven, tentenbouwers, beveiligingsbedrijven, verkeersregelaars etc. hebben personeel moeten ontslaan. Wanneer het aantal evenementen weer toe zal nemen zal de vraag naar personeel in deze branche groot zijn en bestaat het risico dat er onvoldoende (ervaren) personeel beschikbaar is. 2.2.5.
Veilig toerisme Door de coronapandemie is het vliegverkeer voor passagiersvluchten gedaald en zijn er veel minder hotelboekingen geweest in Haarlemmermeer. Ook is er sinds die tijd minder gebruik gemaakt van taxidiensten en valet parking. Daarentegen hebben we gezien dat er veel meer gebruik is gemaakt van recreatiegebieden en is het drukker met recreanten op het water. Op Schiphol is de overlast van bedrijven die valet parking aanbieden toegenomen, met name in 2019 waren er veel klachten van gebruikers van deze dienst en hebben inwoners en ondernemers parkeeroverlast ervaren. De verwachting is dat de overlast weer zal toenemen zodra het aantal vliegbewegingen stijgt. Op Schiphol is nog steeds sprake van overlast door ongewenste taxi aanbieders. Sinds de wijziging van de APV begin 2017 en de aanwijzing van het verbodsgebied is de overlast over het algemeen afgenomen. Ondanks deze maatregel zijn er nog steeds tientallen personen die ongewenst taxi’s aanbieden actief, zowel op het Jan Dellaertplein als binnen op Schiphol Plaza. Deze taxi-aanbieders lukt het af en toe nog om buiten het zicht van de Buitengewoon Opsporingsambtenaar (BOA) hun taxidiensten aan te bieden. We zien nog steeds aantal taxi aanbieders aan de rand van het aangewezen gebied.
Het is hier toegestaan om taxi diensten aan te bieden, maar dit gaat regelmatig gepaard met hinderlijk, agressief en intimiderend gedrag. Dit blijkt ook uit de constateringen van gemeente, KMar en Schiphol.
2.3 Aanpak: accenten en aandachtspunten Accenten en aandachts-/verbeterpunten in de lopende aanpak op dit veiligheidsveld zijn: 2.3.1. Veilig winkelgebied Er zijn op dit moment vijf KVO-W trajecten voor winkelgebieden. Gemeentelijke handhavers zijn in de winkelcentra aanwezig met als doel een preventieve invloed uit te oefenen op overlast en het veiligheidsgevoel voor winkeliers en bezoekers te verhogen. We zetten de aanpak van afgelopen jaren voort en blijven ondernemers stimuleren om gebruik te maken van de trainingen die het Regionaal Platform Criminaliteitsbeheersing (RPC) aanbiedt. Door de genomen corona maatregelen kan het vertrouwen van winkeliers in de overheid zijn gedaald. Het is van groot belang om goed in verbinding te blijven met ondernemers in de winkelgebieden en het vertrouwen in de overheid terug te winnen. Aandachtspunt is het aantal winkeldiefstallen op Schiphol Plaza, met name bij Albert Heijn. De winkeliers en de luchthaven, als verhuurder, hebben hierin een eigen verantwoordelijkheid en kunnen de schade ook via privaatrechtelijke weg verhalen op de veroorzakers. Het is belangrijk om meer bewustwording te creëren bij de luchthaven, zodat voorkomen wordt dat de KMar zich moet bezighouden met winkeldiefstallen.
24
Integrale Veiligheidsanalyse 2018-2021 gemeente Haarlemmermeer
Om mobiel banditisme op Schiphol tegen te gaan bereid de KMar samen met het OM een collectieve aanpak voor en wordt meer aandacht besteed aan het opvolgen van opsporingsindicaties. 2.3.2. Veilige bedrijventerreinen Er zijn op dit moment zeven KVO-B trajecten voor bedrijventerreinen. Wij continueren bestaande en stimuleren en ondersteunen nieuwe Keurmerken Veilig Ondernemen initiatieven. Wij stimuleren Parkmanagement gebieden. Het RPC biedt actief trainingen aan ondernemers. Wij faciliteren een aantal Bedrijfsinvesteringszones, door het innen van de bijdragen en controleren van de activiteiten (zoals extra toezicht, verlichting, hekwerken of camerabewaking, bereikbaarheid, bewegwijzering en verkeersvoorzieningen aantrekkelijkheid, schoonmaak, onderhoud, groenvoorziening, promotie en evenementen). Een aandachtspunt is het contact met de kleinere bedrijventerreinen. Door goed contact te hebben met verschillende parkbeheerders wordt de drempel om onveilige situaties op bedrijventerreinen te melden kleiner. 2.3.3. Veilig uitgaan Handhavers van de gemeente zien toe op de leefbaarheid in de uitgaansgebieden van Haarlemmermeer en houden toezicht op de Drank- en Horecawet. Daarnaast zorgen we dat inrichtingen beschikken over een geldige drank- en horecavergunning en voldoen aan de wet- en regelgeving.
Op basis van meldingen en eigen waarnemingen wordt ter voorkoming van overlast toegezien op naleving van ons terrassenbeleid. Het recreatief gebruik van lachgas wordt strafbaar en zal extra aandacht vragen van onze handhavers. Door de huidige uitbreiding van terrassen en het toekomstig plan om de horeca in Hoofddorp uit te breiden naar het Raadhuisplein is het van belang om goede afspraken te maken met de horeca ondernemers om de overlast beheersbaar te houden. De politie is de komende jaren in mindere mate inzetbaar en er zal meer beroep worden gedaan op gemeentelijke handhaving. Indien nodig kan worden overwogen om particuliere beveiligers in te zetten. 2.3.4. Veilige evenementen Groot aandachtspunt is het beheersbaar houden van het aantal (grote) evenementen in relatie tot de beschikbare capaciteit van de overheidsdiensten. We vragen aan organisatoren om risico-reducerende maatregelen te treffen. Als vergunningverlener zullen we moeten toetsen of organisatoren in praktijk brengen dat wat in de planvorming staat beschreven. Diverse handhavers volgen een opleiding waarin zij leren waar op te letten bij de controle op een evenement. Daarnaast zijn we voornemens om het toezicht op evenementen en het toetsen van de vergunningsvoorschriften aan te scherpen. Dit gelet op de zorgen die er zijn over de beschikbaarheid van personeel en materieel in de gehele evenementensector. 2.3.5.
Veilig toerisme De aanpak van overlastgevende valet parking bedrijven blijft aandacht houden. Handhavers zijn op de luchthaven aanwezig om te controleren op de verkeersregels en monitoren welke bedrijven actief zijn. Gebruikers van valet parking worden via verschillende kanalen gewaarschuwd voor de risico’s en bedrijven die in strijd met de ruimtelijke regels auto’s parkeren in onze gemeente worden bestuursrechtelijk aangepakt. Handhavers blijven zichtbaar aanwezig op de luchthaven om te handhaven op het verbodsgebied aanbieden taxidiensten dat in 2017 is aangewezen. De situatie aan de rand van het verbodsgebied wordt nauwlettend in de gaten gehouden door de aanwezige handhavers, bij excessen wordt handhavend opgetreden. Het RPC verzorgt ‘Alert aan het werk trainingen’ aan hotelmedewerkers ter voorkoming van bagagediefstal en het vergroten van awareness bij zowel personeel als toeristen. Er is periodiek overleg met de hotelbranche.
25
Integrale Veiligheidsanalyse 2018-2021 gemeente Haarlemmermeer
2.4 Resultaten participatie inwoners en ondernemers In de periode 2 t/m 25 maart 2022 zijn online vragenlijsten over veiligheid uitgezet bij het digipanel, de dorpsen wijkraden en ondernemers via de KVO-trajecten en het HOP. Ook zijn 15 veiligheidsportretten opgesteld van inwoners en ondernemers. Hieronder in grote lijnen de resultaten van de online vragenlijsten en een aantal citaten uit de veiligheidsportretten. De resultaten van de vragenlijsten en de veiligheidsportretten zijn overigens als afzonderlijke documenten beschikbaar. 2.4.1. Ondernemers via KVO/HOP • Aan 49 ondernemers is een specifieke vragenlijst voorgelegd via de KVO-trajecten en het Haarlemmermeers Ondernemersplatform (HOP). In totaal 34 respondenten hebben deze volledig ingevuld. • Voor 85% van de respondenten is veiligheid een belangrijk onderwerp en 10% is het daar niet mee eens. • Van de respondenten geeft 72% aan het eens te zijn met de stelling: “Samenwerking tussen de gemeente, winkeliers en ondernemers (zoals Keurmerk Veilig ondernemen en het Haarlemmermeers Ondernemers Platform) zorgt voor veilige winkelgebieden en bedrijventerreinen. Bijna 14% is het daar niet mee eens en 15% weet het niet. • Van de respondenten geeft 51% aan het niet eens te zijn met de stelling: “Ondernemers zijn zelf verantwoordelijk voor maatregelen op het gebied van beveiliging".
In totaal 43% is het daar wel mee eens en 5% weet het niet. • Van de respondenten geeft bijna 77% aan het eens te zijn met de stelling: “Als ik in de buurt van mijn bedrijf/winkel verdachte personen of activiteiten zie, dan doe ik daar melding van bij de politie”. Bijna 16% is het daar mee oneens en bijna 8% weet het niet. • Van de respondenten geeft 87% aan het eens te zijn met de stelling: “Bij diefstal in mijn winkel/bedrijf, doe ik altijd aangifte bij de politie". Ruim 10% is het daar mee oneens en ruim 2% weet het niet. • De respondenten geven het volgende aan wat de gemeente meer kan doen aan veilig ondernemen: 1. Meer, beter en zichtbaar toezicht en handhaving/politie (10 x) 2. Betere communicatie en samenwerking (8x) 3. Faciliteren en meedenken (6 x) 4. Verbeteren fysieke kwaliteit/ onderhoud en verlichting (6x) 5. Veiligheid op straat/ camera's (3x) 6. Faciliteren KVO's (2x) 7. Rol gebiedsmanagement (2x) 8. Overig (jeugd, verkeersveiligheid, preventie, een overeenkomst, stadscentrum Hoofddorp, subsidie allen 1x) • De respondenten willen het volgende nog kwijt over veilige winkelgebieden en bedrijventerreinen/ veilig ondernemen: 1. Beter overleg/ communicatie/samenwerking tussen gemeente, politie en ondernemers (4x) 2. Belang van KVO (2x) 3. Bestrating (1x) 4. Camera’s in winkelgebied (1x) 5. Verplaatsing jeugdoverlast (1x) 6. Zelf pand beveiligen (1x) 7.
Controle op bedrijventerrein Graan voor Visch (1x) 8. Cultuuromslag bij gemeente (1x) 9. Bewaakte fietsenstalling Hoofddorp-centrum (1x) 10. Enthousiasmeren ontwikkelaars Hoofddorp-centrum (1x) 2.4.2. Digipanel en dorps- en wijkraden • Ruim de helft van de respondenten van het Digipanel is het er niet mee eens dat in het winkelgebied ondernemers moeten zorgen voor veiligheid. Bij de dorps- en wijkraden ligt dat iets lager. • Ongeveer driekwart van de respondenten van het Digipanel en van de dorps- en wijkraden is het er mee eens dat ondernemers in de horeca een grote rol hebben in de veiligheid van bezoekers. • Zie 1.5. voor meer resultaten uit de participatie met een focus op een veilige woon- en leefomgeving.
26
Integrale Veiligheidsanalyse 2018-2021 gemeente Haarlemmermeer
2.4.3. Jongerenpanel/jongerengemeenteraad • In mei is aan het jongerenpanel en de jongerengemeenteraad een online vragenlijst voorgelegd. De respons is met 43 laag te noemen. De oorzaak daarvan ligt mogelijk in het feit dat de afgelopen maanden meerdere vragenlijsten per e-mail aan hen zijn voorgelegd. Ook is een leerpunt dat jongeren beter via social media bereikt worden dan per e-mail. De resultaten zijn opgenomen in paragraaf 3.4.1. Onderstaande stellingen gaan over het veiligheidsveld ‘bedrijvigheid en veiligheid’. • Met de stelling: “in winkelcentra verwacht ik dat de ondernemers zorgen voor mijn veiligheid” is de meerderheid het niet eens (45%). Een kleiner deel van de respondenten het daar wel mee eens (33%). En 22% weet het niet. • Met de stelling: “Horecaondernemers moeten zorgen voor de veiligheid van bezoekers” is de overgrote meerderheid van de respondenten het eens (76%). En 15% is het oneens, 9% weet het niet. 2.4.4. Conclusies online participatie • Veiligheid in winkelgebieden en op bedrijventerreinen wordt vooral als een gezamenlijke verantwoordelijkheid gezien van overheid èn ondernemers. • Een iets grotere verantwoordelijkheid voor veiligheid van klanten wordt toegedicht aan horecaondernemers.
• Samenwerking, faciliteren, meedenken en communicatie wordt belangrijk gevonden, evenals de KOVtrajecten, maar ook adequater toezicht en handhaving zijn veel genoemde verwachtingen van ondernemers richting gemeente. • Ondernemers zijn bereid verdachte situaties in de omgeving van hun winkel of bedrijf te melden, maar verwachten dan wel een tijdige en adequate reactie van de politie op. • De aangiftebereidheid bij diefstal uit winkel of bedrijf is hoog. 2.4.5. Veiligheidsportretten Naast de online vragenlijsten zijn er ook 15 verdiepende interviews gehouden met inwoners en ondernemers over veiligheid in Haarlemmermeer. Deze portretten geven een lokale kleur aan hoe inwoners en ondernemers aankijken tegen veiligheid. Deze veiligheidsportretten zijn als afzonderlijk document te lezen en worden gepubliceerd op: www.podiumvoorarchitectuur.nl In deze paragraaf volgen een aantal citaten die betrekking hebben op veiligheidsveld 2 veilig ondernemen.
“Al die controles, die een bepaalde veiligheid zouden moeten garanderen, werken contraproductief. Die controles maken het niet velliger én je laat mensen niet doen waar ze goed in zijn. Het maakt mensen ongelukkig.” -Martijn, Burgerveen-
“Zij gebruikt socials ook voor haar werk. Daar zit wel een beetje gevaar in en daarom heeft ze liever klanten via via”. -Rosa, Hoofddorp-
“Nederland heeft de naam van een goed georganiseerd land. Dan moeten reizigers kunnen vertrouwen op veilig vervoer van en naar de luchthaven.” -John, Badhoevedorp-
“Ik weet niet hoe je het beter kan doen, maar je moet zonder zorgen je spullen neer kunnen zetten. Daar kan soms wel meer gecheckt worden. Meer controle op zitten. Misschien ook bij de horeca meer beveiliging.” -Tyrell, Hoofddorp-
“Misschien is het toevallig, maar je ziet dat als de sociale verbinding minder wordt, het aantal incidenten toeneemt."