Bijlage - Visie Stadscentrum Hoofddorp 'Van dorpshart tot stadscentrum'

40 • VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040

We verwachten dat ook de behoefte aan speciaal onderwijs gaat toenemen als gevolg van de vele woningbouwprojecten in en om Haarlemmermeer. Dit kan betekenen dat op de huidige locatie onvoldoende ruimte voor uitbreiding van de school is. Als uitbreidingsbehoefte van de J.P. Heijeschool aan de orde is dan verdient het nader onderzoek of deze school verplaatst kan worden naar een andere locatie. Verder is het de verwachting dat er in Hoofddorp een school voor voortgezet onderwijs moet komen na 2040. Daar hoort dan ook een voorziening (gymzaal/sportzaal/sporthal) voor bewegingsonderwijs bij. Voor deze school zien we geen mogelijkheden in het stadscentrum. Hiervoor zal ruimte moeten worden vrijgemaakt in de Spoorzone. College Airport (onderdeel van ROC van Amsterdam, gevestigd in Graan voor Visch Zuid) wil de vakschool logistiek verhuizen, de Spoorzone is daarvoor een passende locatie. Een internationale school heeft belangstelling om zich te vestigen in Hoofddorp, dat draagt bij aan het vestigingsklimaat voor internationale kenniswerkers. Een hbo-opleiding Leraar Basisonderwijs (Pabo) draagt bij aan de ambitie om meer studenten te binden aan Hoofddorp, inclusief studentenhuisvesting en huisvesting voor onderwijspersoneel. Ook zijn er kansen voor een hotelfaciliteit met praktijklessen hospitality.

Cultuur Veel culturele voorzieningen zitten nu bij elkaar in een cluster met theater, poppodium, galerie, kunstencentrum en bibliotheek aan het Raadhuisplein: C. Alles is hier, maar de verschillende functies zijn naar binnen georiënteerd en hebben geen uitstraling naar buiten. Het stadscentrum kent geen museale functie. Ateliers en galeries zijn moeilijk te vinden. Beeldende kunst in de openbare ruimte is wenselijk. Er is al wat te vinden in het stadscentrum zoals het beeldje van Dik Trom en het Mannetje van Hoofddorp op het Burgemeester van Stamplein. Bij de Kruisweg staan twee objecten: het slavernijmonument en de sculptuur Jacob en de Engel. Deze kunnen onderdeel worden van een kunstroute door het park en het stadscentrum. Kunst in de openbare ruimte kan bij de inrichting een belangrijk ingrediënt zijn om zowel de verbinding als de identiteit van de plek te versterken, je spreekt af bij het ‘Mannetje’. Dit zal in de uitwerking van de openbare ruimte als zodanig meegenomen worden.

Evenementen Evenementen zijn bij uitstek geschikt om de levendigheid te versterken, elkaar te ontmoeten en bezoekers naar het stadscentrum te trekken. Het stadscentrum als evenementenlocatie is daarom zeer gewenst, maar tegelijk complex. Want evenementen houden in het stadscentrum heeft ook consequenties zoals verkeersafsluitingen en geluidsoverlast. Het Burgemeester van Stamplein waar de weekmarkt staat is een plek voor evenementen, maar ligt op een parkeergarage en is daarom niet geschikt voor zware belasting. De kermis is daarom verplaatst naar Floriande. Door het Burgemeester van Stamplein te verbinden met het Stadspark wordt de ruimte groter en beter bruikbaar en is er in de toekomst meer ruimte voor evenementen. Het Raadhuisplein is geschikt voor kleinere evenementen zoals een schaatsbaan. In het stadscentrum zijn evenementen als Koningsdag, Kortebaandraverij op de Kruisweg, braderie op Marktplein/ Burgemeester van Stamplein en Hoofddorp aan Zee op de Boslaan een verrijking voor een levendig stadscentrum. Ook evenementen in of aan het Stadspark, zoals de fietsronde van de Stelling van Amsterdam bij Fort Hoofddorp, passen goed bij een levendig stadscentrum. Bij de inrichting van de totale openbare ruimte en pleinen wordt rekening gehouden met de diverse evenementen.

VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040 • 41

2 VERBLIJFSKLIMAAT - STRATEN, PLEINEN, PARKEN

TOEVOEGEN VAN VERBLIJFSKWALITEIT Bij verdichting in een stadscentrum verschuift de balans in hoe de openbare ruimte gebruikt wordt: er komen meer bezoekers en er wonen relatief meer mensen, bovendien in appartementen. Zij hebben een beperkte buitenruimte bij hun woning tot hun beschikking en zullen sneller uitwijken naar de openbare ruimte van de stad voor bijvoorbeeld een picknick. In een levendig stadscentrum is de functie van de openbare ruimte van groot belang; het is de plek waar iedereen welkom is, waar jeugd kan hangen en elkaar kan ontmoeten, waar kinderen kunnen spelen, en waar je een ijsje kunt eten in de zon. De openbare ruimte is kwalitatief hoogwaardig ingericht op een manier die past bij het karakter van Hoofddorp en de programmering van het stadscentrum. De verschillende sferen komen ook tot uiting in de openbare ruimte.

42 • VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040

Er wordt onderscheid gemaakt tussen plekken waar verblijfskwaliteit centraal staat en plekken waar doorstroming van verkeer prioriteit heeft. Waar verblijfskwaliteit centraal staat wordt ruimte gemaakt voor langzaam verkeer, groen en schaduw. De openbare ruimte heeft hier een andere look en feel dan in de aanloopstraten. Dat uit zich in het hele spectrum: materialisering openbare ruimte, vergroening, hoogteaccenten, programmering. Openbare ruimte is niet vanzelfsprekend een prettige verblijfsplek: het vraagt om een goede wisselwerking met bebouwing en hoogwaardige inrichting en programmering. De inrichting van de ondergrond is daarbij van cruciaal belang. Kabels en leidingen zijn bijvoorbeeld niet zomaar te combineren met bomen en in het kader van de energietransitie wordt de ondergrond steeds drukker. Verschil maken in de openbare ruimtes vergroot de bruikbaarheid voor verschillende doelgroepen.

KLIMAATBESTENDIGE STAD

MOBILITEIT

De inrichting van de openbare ruimte in het stadscentrum draagt bij aan opgaven voor klimaat, biodiversiteit, wateropvang en een gezonde en groene woonomgeving om in te bewegen en te spelen. Ondergrond en bovengrond moeten integraal met elkaar ontworpen worden: waar kabels en leidingen in de grond liggen kunnen geen bomen wortelen.

In het stadscentrum wordt het principe STOMP (Stappen, Trappen, OV, MaaS, Privéauto) gehanteerd waardoor ook de bereikbaarheid middels andere modaliteiten (naast het autoverkeer) geoptimaliseerd wordt. Het stadscentrum biedt in eerste instantie ruimte voor de voetganger en fietser. Autoverkeer wordt zoveel mogelijk direct naar de juiste parkeergelegenheid geleid aan de randen van het stadscentrum. Hiermee wordt het zoekverkeer tot een minimum beperkt. In het stadscentrum gaat de snelheid van 50 km/u naar 30 km/u. Bezoekers worden na het parkeren ontvangen op de entreepleinen. Zo ontstaat meer ruimte voor de fietser, voetganger en groen. Zo ontstaat meer ruimte voor de fietser, voetganger en groen. De fietser mag door het centrum fietsen, over de Marktlaan en het Raadhuisplein, maar is daar te gast.

Groen is een belangrijk onderdeel van de Hoofddorpse identiteit, als stad in de polder. Juist in het stadscentrum, het hart van de stad, is die polderstructuur slecht voelbaar. De inrichting bevat te veel steen en de verbindingen met het groen binnen het stadscentrum laten op sommige plekken te wensen over. Het stadscentrum heeft in 2040 geen last meer van hittestress. Verblijfsplekken en straten bieden ruimte aan de opvang van regenwater en koelte op warme dagen. Het Raadhuisplein is bijvoorbeeld een belangrijke verblijfsplek waar koelte nodig is. Dit kan in vele vormen: water of wadi’s, die in natte tijden water kunnen opvangen, smalle groenstroken, gevelbegroeiing. Bij de inrichting van de openbare ruimtes wordt gekeken hoeveel ruimte voor waterberging in het stadscentrum moet worden toegevoegd. Openbare ruimte en gebouwen bieden ruimte om de biodiversiteit te vergroten. Door kademuren en gevels te vergroenen, ruimte te bieden aan nestkasten in de gevel, hagen toe te passen in plaats van schuttingen en boomspiegels in te zaaien ontstaat ruimte voor insecten en kleine diersoorten.

GROEN CARRÉ

ENERGIE De nieuwbouwontwikkelingen in Hoofddorp centrum moeten aardgasvrij en duurzaam gebouwd worden. Wanneer we duurzame kansen zien dan proberen wij deze te verzilveren. Er wordt ingezet op de ontwikkeling van een collectieve warmtevoorziening voor het gemeentehuis, Parkzicht, Centrumzicht en andere ontwikkelingen rond het Raadhuisplein. We zien deze collectieve energievoorziening als een belangrijke voorziening die ook voor de andere ontwikkelingen nodig is. Vanwege de drukte in de ondergrond en de interferentie die kan optreden wanneer elke ontwikkeling individueel gebruik gaat maken van warmte-koudeopslag (WKO) is het nodig initiatieven op elkaar af te stemmen en waar mogelijk te bundelen.

De historische, lange lijnen, zoals Hoofdvaart, Geniedijk en Kagertocht zijn belangrijke structuurdragers. Samen met het voormalige spoortracé bij de Burgemeester Pabstlaan zorgen ze voor een aaneengesloten groen carré. Aansluitingen tussen dit groene carré en het stadscentrum en de omringende wijken wordt verbeterd. Daarnaast is een aantal van de groene routes vanuit het carré naar het stadscentrum een belangrijke langzaamverkeerroute. Op deze routes is voldoende schaduw en verkoeling. Het groene carré is een robuuste groene structuur met vier deelidentiteiten: de Hoofdvaart, Geniedijk, Stadspark/Kagertocht en de Burgemeester Pabstlaan. Het carré bestaat uit een doorgaande wandelroute en is waar mogelijk onderdeel van doorgaande fietsroutes. Er zijn informele zitplekken met uitzichten en de ecologische betekenis wordt vergroot.

VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040 • 43

VISIEKAART VERBLIJFSGEBIED

Entreeplein Cultuur/maatschappelijk Dag verblijven Dag en avond verblijven Vergroenen Verblijven in het groen Verbinding auto Verbinding groen

44 • VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040

HOOFDLIJNEN VAN DE VISIE OP HET VERBLIJFSKLIMAAT Entreepleinen •

•

Het Marktplein is een belangrijk entreeplein en heeft een functie om het verkeer zo veel mogelijk af te vangen; zowel auto’s als fietsers kunnen hier parkeren. Met evenementen kan dit plein afgesloten worden en wordt het onderdeel van de Kruisweg. Het Burgemeester van Stamplein is een belangrijk entreeplein voor bezoekers van buiten de stad. Zowel voor bezoekers met de auto en de bus als met de fiets is dit één van de belangrijkste aanrijroutes. Het plein is functioneel ingericht en is daarnaast de plek van de weekmarkt.

•

•

Doorgaande straten •

•

•

•

De Kruisweg wordt autoluwer met meer ruimte voor brede stoepen, bomen en terrassen. Fietsers krijgen meer ruimte, een deel van het parkeren verdwijnt, maar er blijven kortparkeerplekken. Zodat een bezoek aan bijvoorbeeld de bakker mogelijk blijft. De Verlengde Prins Hendriklaan (Polderplein Buiten) wordt belangrijker, met een goede doorgang aan het Raadhuisplein om de vindbaarheid te vergroten. De Prins Hendriklaan is ook één van de verbindingen tussen het centrum en Hyde Park en het station. De Marktlaan en Verlengde Prins Hendriklaan is overdag primair voor voetgangers. De Burgermeester van der Willigenlaan wordt ontworpen op 30 km/u en kan een meer haakse vorm krijgen die de snelheid helpt verminderen en tegelijk kansen biedt voor het doortrekken van het stadspark naar het Burgemeester van Stamplein. Dit levert ook meer ruimte op voor het realiseren van een parkrand. Fietsen is niet verboden op het Raadhuisplein maar de ruimte is primair voor de voetganger ingericht.

Stadspark •

•

•

•

•

Het centrale deel van het stadscentrum tussen Kruisweg en Burgemeester van Stamplein wordt autovrij, alleen logistiek is hier te gast. Het Raadhuisplein is de huiskamer van Haarlemmermeer. Hier trouw je of krijg je je paspoort, kom je voor een bezoek aan terras, theater of bibliotheek. Het is een plek voor iedereen waar bewoners en bezoekers elkaar tegenkomen. Er is bijvoorbeeld ruimte voor een schaatsbaan, kleine evenementen of een kerstmarkt. Het plein wordt groener en biedt schaduw als koelteplek. Het publieke karakter wordt versterkt door zitplekken en speelgelegenheid toe te voegen. De Concourslaan is dé uitgaansstraat van Hoofddorp. Parkeren wordt vervangen door terrassen en groen. De straat is alleen toegankelijk voor bestemmingsverkeer en logistiek van het winkelgebied binnen venstertijden. Het Polderplein is een plek voor bewoners en winkelend publiek om even tot rust te komen en een kopje koffie te drinken of een broodje te eten.

Het park biedt ruimte aan verschillende doelgroepen met verschillende functies: het park is er om te ontmoeten, om te sporten, om te wandelen of om de drukte even te ontvluchten. Er is ruimte voor evenementen en een kleine horecafunctie. Een duidelijke rand van het park met bebouwing zou de intimiteit en de geborgenheid van het park goed doen en tevens de sociale veiligheid bevorderen. Het toevoegen van parkwoningen aan de randen levert bovendien een sterke woonkwaliteit en zo een bijdrage aan de woonopgave.

Groen carré •

•

Verblijven •

De westzijde van de Hoofdweg wordt een luwe zijde met ruimte voor verblijf. De vaart biedt verkoeling in de zomer en fijne plekken om aan het water te zitten. Een extra verbinding om hier te komen wordt gemaakt in het verlengde van de Concourslaan. Zo wordt de kwaliteit van de Hoofdvaart gekoppeld aan het stadscentrum. De westzijde van de Hoofdvaart wordt een luwe zijde met ruimte voor verblijf. De vaart biedt verkoeling in de zomer en fijne plekken om aan het water te zitten. Een extra verbinding om hier te komen wordt gemaakt in het verlengde van de Concourslaan.

•

De Geniedijk, Burgemeester Pabstlaan, Kagertocht en Hoofdvaart vormen samen het groene carré rondom het stadscentrum. De onderlinge verbindingen worden verbeterd zodat het mogelijk is om een aaneengesloten wandel- of hardloopronde te maken. Vanuit het stadscentrum wordt het groene carré beter aangesloten met nieuwe verbindingen: een brug in het verlengde van de Concourslaan; een fietsroute over de Thijs Ouwerkerkstraat (verlengde van de Marktplein) en een fietsroute van De Fruittuinen naar de Geniedijk. Er wordt onderzocht waar mogelijkheden zijn om open water in het stadscentrum te realiseren en om te zorgen voor verkoeling en voldoende waterberging.

Groener stadscentrum • •

De bomenstructuur in het stadscentrum wordt versterkt. Ruimte voor bomen op de pleinen en in de straten.

Beweegvriendelijke leefomgeving •

De inrichting van het verblijfsklimaat met de doorgaande straten, verblijfsplekken, het stadspark en het Groene carré samen zorgen voor een beweegvriendelijke leefomgeving.

VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040 • 45

LANGZAAM VERKEER Snel fietsverkeer gaat via het groene carré langs het stadscentrum. In het stadscentrum is de fietser te gast op de Marktlaan en op het Raadhuisplein. Deze routes worden verlengd naar de omliggende buurten naar Graan voor Visch met extra oversteekpunten over de Geniedijk. Parallel aan de Geniedijk komt een fietsroute naar het station. De Hoofdweg heeft een rustige zijde met fietsstraat aan de niet centrumzijde, de centrumzijde is juist druk. Een extra brug ter hoogte van de Concourslaan maakt de rustige zijde bereikbaar vanuit het stadscentrum. Alle nieuwe verbindingen die de Geniedijk raken dienen ontworpen te worden in het licht van de Unesco-status van de Geniedijk.

Voetgangers zijn de hoofdgebruikers in het stadscentrum, het centrale deel is voetgangersdomein. De Marktlaan en de verlengde Prins Hendriklaan (Polderplein Buiten) zijn ook ’s avonds prettige straten om te lopen, met goede verlichting en activiteit. Zo wordt voorkomen dat het rondom het winkelgebied stil en donker is. De wens is de overbouwing van de straat bij het Raadhuisplein te verhogen zodat je ziet dat er een doorlopende straat is. Nu lijkt het op de entree van een overdekt winkelgebied. De overdekte delen van het winkelgebied zijn zo lang mogelijk open om de doorwaadbaarheid van het stadscentrum te vergroten. Er wordt ook gezocht naar extra ontsluitingen van dit winkelgebied zodat een fijnmaziger stratenpatroon ontstaat.

Langzaam verkeer

Voetgangersgebied Fietsroutes (bestaand) Fietsroutes (nieuw) Regionale doorfietsroute Wandelroutes Fiets te gast Fietsenstalling

46 • VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040

VERBLIJFSPLEKKEN De woningen in het stadscentrum zijn voornamelijk appartementen. Daarmee wordt de openbare ruimte voor deze inwoners van groot belang: het is hun tuin. Het Raadhuisplein wordt een plek met hoge verblijfskwaliteit, een gezellige centrale ontmoetingsplek in het hart van Hoofddorp. Het heeft een groen karakter en biedt voldoende zitplekken aan zijn bezoekers. De inrichting nodigt uit tot interactie. In lijn met de nieuwe speelruimtevisie ‘Kom in beweging!’ past hier een (grotere) buurtplek/trekpleister die uitnodigt tot spelen, bewegen en ontmoeten in de leeftijd van 0 tot 100. In het Stadspark komen meer informele verblijfsplekken, zoals een picknickweide en een vlindertuin. De ingerichte belevingstuin is ook een plek om te ontmoeten, ook voor educatieve programma’s. De Geniedijk kan ook een rol vervullen met informele zit- en uitkijkplekken.

Dag - en avondfuncties

Entreeplein Dag- en avond functies Dagfunctie Cultuurcluster Functie

VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040 • 47

WATER- EN GROENSTRUCTUUR: EEN SAMENHANGENDE STRUCTUUR In het Stadspark, op de Geniedijk en aan de lange linten ervaar je het polderlandschap. Het groene carré zorgt voor doorgaande routes met voet- en fietsverbindingen en een aaneengesloten blauwe (water)structuur die het groene carré volgt. Wandelroutes gaan door het groen, doorgaande snelle fietsroutes liggen aan de randen van de hoofdgroenstructuur. De Fruittuinen worden verlengd met een robuuste bomenrij naar het Burgemeester van Stamplein, gekoppeld aan een wandelroute naar het stadscentrum. Tegenover de grote polderstructuren staan meer intieme plekken waar het goed vertoeven is. Voor een aantrekkelijk verblijfsklimaat in het stadscentrum is vergroening essentieel: op de pleinen, de daken, de gevels. Aanloopstraten en historische linten (Nieuweweg/ Kruisweg/Burgemeester van der Willigenlaan/Raadhuisplein) worden verkoeld en extra benadrukt door bomenrijen toe te voegen. Het park heeft een belangrijke functie binnen het stadscentrum, het is letterlijk het groene hart. Langzaam verkeerroutes voor voetganger en fietser zijn hier goed op aangesloten en er zijn plekken binnen het park om te spelen, te verblijven en te ontmoeten. Door klimaatverandering zullen in de toekomst piekbuien en droogte vaker voorkomen.

Het langer vasthouden van water en op een goede manier afvoeren zal een cruciale rol gaan spelen in de toekomstbestendigheid en klimaatbestendigheid van het stadscentrum. Daarbij biedt water verkoeling en zorgt het voor een aangenamer klimaat op warme dagen. Door de toename van verhard oppervlak heeft het stadscentrum ook een wateropgave. Deze zal deels in de openbare ruimte en deels op kavel-/pandniveau moeten worden opgelost. Op kavel-/pandniveau is veel winst te behalen op de daken. Daken worden groen, dat zorgt voor vertraagde afvoer, en kunnen tenminste 70 mm water bergen. Daken kunnen waar mogelijk worden afgekoppeld naar open water. De ambitie is om op maaiveld ruimte te zoeken voor water en groen zodat 85% van de waterbehoefte op eigen kavel wordt opgelost.

48 • VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040

In de openbare ruimte is vergroening en het verminderen van verhard oppervlak de opgave. Er moet op systeemniveau worden gezocht naar het vergroten van de capaciteit voor oppervlaktewater. De fysieke ruimte voor groen en blauw mag niet afnemen. Historisch gezien zou de Kruisweg een logische plek zijn om water terug te brengen, nader onderzoek moet uitwijzen of er ruimte in het profiel is. Een andere mogelijke locatie is de Nieuweweg: door parkeren te clusteren in een gebouw ontstaat ruimte voor groen en oppervlaktewater. Het verlengen van De Fruittuinen richting Burgemeester van Stamplein zorgt voor meer groen. Wanneer het vergroten van het oppervlaktewater in de openbare ruimte niet toereikend is kunnen wadi’s (waar mogelijk) bijdragen aan de opvang van piekbuien. Een goede straatinrichting, eventueel met waterberging onder straat, kan zorgen voor meer waterberging op straat bij piekbelasting. Een goede afwatering naar de Hoofdvaart is noodzakelijk.

Het groene carré rondom het centrum is opgebouwd uit vier delen: Burgemeester Pabstlaan, het stadspark, de Hoofdvaart en de Geniedijk.

Hoofdvaart

Burg. Pabstlaan

Stadspark

Groenstructuur Waterstructuur Genie

dijk

Stadspark Vergroeningsopgave Verblijven in het groen

VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040 • 49

la-achtige oelte

KLIMAATADAPTATIEBELEID Toelichting bij kaart Klimaatadaptatiebeleid In de legenda bij het kaartje staan vier elementen: Hoofdgroenstructuur: dit vierkant om het centrum is de robuuste groene drager van het gebied. Groene route: verbindt de hoofdgroenstructuur, het stadscentrum en de wijk. Het klimaatadaptatiebeleid geeft geen inrichtingseisen. Koele route: verbindt de hoofdgroenstructuur, het stadscentrum en de wijk. Het klimaatadaptatiebeleid stelt als inrichtingseis dat er voldoende schaduw is (40% beschaduwing met de hoogste zonnestand in de zomer). Koele verblijfsplek: Dit zijn belangrijke pleinen waar veel mensen samenkomen. Het klimaatadaptatiebeleid stelt als eis dat er om de 300 meter een koele verblijfsplek is van 200 m2.

HOE KUNNEN WE HET CENTRUM VERGROENEN?

den voor

Hittestress in het centrum. Hittestresskaart centrumgebied 50 • VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040

Uitwerking koele en groen routes.

VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040 • 51

AUTO EN PARKEREN In het hele stadscentrum wordt de maximumsnelheid 30 km/u. Waar auto’s nog door het stadscentrum moeten rijden worden ze op een goede manier begeleid. Met materialisering en straatinrichting wordt de auto op een efficiënte manier door het stadscentrum geleid en wordt de snelheid ingeperkt.

Parkeeregime

De gedachte is om de rotonde in de Nieuweweg te vervangen door een kruising. De Burgemeester van der Willigenlaan krijgt een nieuwe inrichting die past bij een 30 kilometerweg. De oversteekbaarheid wordt daarmee verbeterd voor zowel voetgangers als fietsers.

Parkeren clusteren we zo veel mogelijk, dit voorkomt zoekverkeer. Daarbij zoeken we naar dubbel ruimtegebruik. Parkeervoorzieningen worden indien mogelijk flexibel gerealiseerd zodat ze in de toekomst mogelijk zijn te transformeren naar woonof werkfuncties.

Er komt een parkeerregime op maat waarbij iedereen parkeert op de meest geschikte plek. Binnen het winkelgebied parkeren bewoners en bezoekers in parkeergarages. Om bezoekers naar deze plekken te leiden hebben we een duidelijk verwijssysteem.

De parkeergarages zijn daar gesitueerd waar bezoekers de stad met de auto betreden, zodat er zo min mogelijk verkeer door het stadscentrum rijdt op zoek naar een parkeerplaats. In het stadscentrum neemt het aantal parkeerplaatsen op straat af om ruimte te maken voor verblijfskwaliteit: groen, terras, voetpad en fietspad. In garages neemt het aantal plaatsen juist toe. Aan de Kruisweg blijft kort parkeren toegestaan: shop and go voor de winkels. Werknemers in het centrum, Hyde Park en het Stationskwartier worden gestimuleerd om lopend of fietsend naar hun werk te gaan, aangezien een groot deel op loop- of fietsafstand van het station of HOV-haltes ligt.

Kruisweg

van der Willigenlaan

Busroute 50 km/u (dikke lijn) 30 km/u (dunne lijn) Entreeplein Shop and go Parkeergarage Parkeren voor bewoners Garage parkeren bezoekers/ bewoners centrum

52 • VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040

Voor bewoners en hun bezoek in de nieuwbouw geldt dat ze inpandig parkeren op de eigen kavel. Huidige bewoners parkeren veelal nog in hun eigen buurt op straat. Hiervoor wordt parkeren gereguleerd, zodat bezoekers van het winkelgebied voor de garage kiezen en niet langer in de buurt parkeren. Vanwege de goede bereikbaarheid per trein, HOV en in de toekomst de metro, de hoge dichtheden die bepaalde doelgroepen aantrekt en de keuze voor een parkeerregime wordt ervan uitgegaan dat het autobezit van de nieuwe bewoners, werknemers en bezoekers lager is dan elders in Haarlemmermeer (en Hoofddorp in het bijzonder). We streven naar een reële parkeernorm voor woningen, werkgelegenheid en voorzieningen (autobezit, financieel, gewenst gedrag). Dat vraagt om flankerend beleid, zoals invoering van een parkeerregime in de gebieden er omheen om afwenteling te voorkomen.

Infrastructuur op grotere schaal De wens om in het stadscentrum meer ruimte te maken voor fietsen, wandelen, verblijven en groen gaat goed samen met gebruikskwaliteit voor de automobilist. Door het concentreren van parkeren hoeft de automobilist niet onnodig te zoeken naar een parkeerplek en wordt de doorstroming van het centrum verbeterd: de zijstraatjes in het stadscentrum staan nu vaak onnodig vast. Om dit te bereiken zijn ingrepen nodig op de schaal van Hoofddorp als geheel. Belangrijk is dat het stadscentrum vanuit alle richtingen goed bereikbaar is. De noordoostzijde van het centrum is nu nog steeds afhankelijk van de Kruisweg als belangrijkste doorgaande route, terwijl juist hier de verblijfskwaliteit centraal zou moeten staan. Het verplaatsen van de aansluiting van de N201 met de A4 is daarvoor de voorziene oplossing. Deze ingreep is kostbaar en zal mogelijk pas op langere termijn plaatsvinden.

VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040 • 53

3 BEBOUWING – OUD EN NIEUW MAKEN DE IDENTITEIT

pandenstad aan de dubbellinten grootschaliger deel stadsblokken dubbellinten

54 • VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040

LINTEN IN CONTRAST MET DE GROTE BLOKKEN VAN HET WINKELCENTRUM Het stadscentrum is een organisch gegroeid geheel, waarbij de oude linten deels zijn overgroeid door het winkelgebied. Gecombineerd met de grote blokken en lange gevels met etalages is het stadscentrum minder goed toegankelijk op de momenten dat het overdekte deel van het centrum gesloten is. Dat maakt het onaantrekkelijk om buiten winkeltijden in het stadscentrum te zijn. In het stadscentrum van Hoofddorp zijn twee typen bebouwing te onderscheiden:

Pandenstad aan de dubbellinten Er is sprake van een dubbellint in Hoofddorp: de Hoofdvaart en Kruisweg zijn de eerste lijn, de hoofdontginningsassen van de polder. De Marktlaan, parallel aan de Hoofdvaart, en de Prins Hendriklaan, parallel aan de Kruisweg, vormen de tweede linie die de groei van het dorp markeren van linten naar een kern. Deze linten worden gekenmerkt door pandsgewijze bebouwing: oude boerderijen, burgerwoningen, veel met kap, één of twee lagen hoog. Deze linten vertegenwoordigen de poldersfeer en de geschiedenis van Hoofddorp. In het centrale deel van de Kruisweg staat deze identiteit onder druk. Er zijn enkele bijzondere gebouwen die historische identiteit verlenen aan de omgeving. Deze gebouwen zijn aangewezen als monument omdat ze kwaliteit toevoegen aan het centrum.

Grootschaliger gebied Het winkeldeel is opgebouwd uit grote winkels op de begane grond met daarboven woningen. De bebouwing is hier grootschaliger en hoger. Op straat staan vooral het winkelen en andere centrumfuncties centraal, het wonen is op straat nauwelijks te zien. Woningentrees zijn ondergeschikt aan de winkelentrees. De blokken zijn groot, een deel van de straten is overdekt en ‘s avonds laat niet toegankelijk. Het laden en lossen voor de winkels bepaalt de sfeer voor de niet-winkelstraten. Soms zijn deze straten een mix van logistieke achterkanten en winkels, zoals tussen de Kruisweg en het Polderplein. Typerend zijn ook de straten langs de bioscoop die vooral gesloten zijn. Een derde sfeer is in ontwikkeling: de nieuwbouw aan de Binnenweg, Burgemeester van der Willigenlaan en Prins Hendriklaan. De ambitie is om hier stedelijke bouwbokken te realiseren die de bezoekers naar het stadscentrum begeleiden.

In het stadscentrum komen de verschillende bebouwingstypen bij elkaar.

VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040 • 55

VISIEKAART MASSA, HOOGTE EN KORRELGROOTTE

4.

3.

2.

1. Legenda Max. 3 bouwlagen Max. 4 bouwlagen Max. 6 bouwlagen Hoogteaccent max. 9 lagen Nieuw hoogteaccent Paviljoen Nieuwbouw

56 • VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040

HOOFDLIJNEN VAN DE VISIE OP MASSA, HOOGTE EN KORRELGROOTTE De linten vormen het DNA van Hoofddorp. Er kan ontwikkeld worden aan de linten, maar wel in de vorm van panden met een maximale hoogte van drie of vier lagen. Menselijke maat is het uitgangspunt, zowel in bouwhoogte als in parcellering. In het stadscentrum zijn hierop een aantal uitzonderingen te vinden: de bebouwing aan de Kruisweg die onderdeel is van het winkelhart is hoger, tot zes lagen, met hoogteaccenten in de strook langs het Raadhuisplein. Nieuwe ontwikkelingen zoals de nieuwbouw op de locatie van de V&D en aan het Raadhuisplein gaan mee in die hoogte. Eventuele andere ontwikkelingen langs de Kruisweg blijven laag.

1 Binnenweg

Uitgangspunten voor ontwikkeling:

2 Parkzicht en Centrumzicht

•

De blokken naast het nieuwe gemeentehuis zijn uitgewerkt in het Stedenbouwkundig Programma van Eisen voor het Raadhuisplein. Deze blokken van zes lagen, met een setback op de zesde laag, zijn het voorbeeld voor de andere nieuwe ontwikkellocaties. Het blok op de voormalige V&D-locatie heeft dezelfde hoogte en zorgvuldige detaillering. Onder de ontwikkeling Centrumzicht en Parkzicht is een openbare parkeervoorziening gepland. Nadrukkelijke ontwerpopgave is het verloop van de Burgermeester van der Willigenlaan. De laan is nu ingericht als doorgaande weg. Om kansen voor woningbouw en de publieke parkeeropgave te optimaliseren moet onderzocht worden of deze bocht haakser kan en het profiel meer kan worden ingericht op een snelheid van 30 km/u. Door het versmallen van het profiel ontstaat ruimte om het Stadspark en het Burgemeester van Stamplein met elkaar te verbinden. Een groene invulling hiervan vergroot het stadspark en versterkt tegelijk de biodiversiteit, verblijfskwaliteit en klimaatrobuustheid van het gebied. Het zou zelfs een bijdrage kunnen leveren aan lokale voedselproductie. Ruimtelijk versterkt het de randen van het park: de nieuwbouw krijgt een gezicht aan De Fruittuinen.

• • • • •

Geel: linten aan de randen - maximaal drie lagen (incl. kap) en pandsgewijze opbouw, bij voorkeur vrijstaand Oranje: linten in het stadscentrum - maximaal vier lagen (incl. kap), pandsgewijze opbouw aaneengesloten Rood: stadscentrum blokken - maximaal zes lagen met setback voor de zesde laag, blokken met rijke detaillering Paars: hoogteaccenten - rondom Raadhuisplein en nieuwe accenten aan de Nieuweweg Gearceerd: stadsblokken aan de aanloopstraten Voor niet gearceerde delen geldt dat een ontwikkeling zich in eerste instantie moet voegen naar de heersende verschijningsvormen van die plek.

De locatie ligt aan de entreeroute vanuit het zuiden. Je komt binnen over de Geniedijk en rijdt dan aan op het entreeplein Burgemeester van Stamplein, waar de parkeergarages gesitueerd zijn. De locatie ligt in het verlengde van de hoogbouwzone aan het Raadhuisplein. De basishoogte is hier het stadsblok, zes lagen met de zesde laag in een setback. Aan de zijde van het Burgemeester van Stamplein is een hoger accent mogelijk, aan de Geniedijk een klein hoogteaccent. Het blok kan zich openen naar de Geniedijk zodat dit kwaliteit naar binnen wordt getrokken. De noodzaak van een openbare parkeervoorziening aan de Binnenweg wordt onderzocht.

3 Tennislocatie Er is een haalbaarheidsonderzoek gedaan naar een gezamenlijke herontwikkeling van de tennis- en Emmaschoollocatie, waaruit is gebleken dat een gezamenlijke herontwikkeling niet mogelijk is. De tennisfunctie blijft op de huidige locatie bestaan. De Emmaschoollocatie zal separaat tot ontwikkeling worden gebracht. Ruimtelijk gaat de voorkeur uit naar een tweedeling in de locatie: wonen aan de Prins Hendriklaan, groen aan de parkzijde. Het noordelijk deel aan de Prins Hendriklaan krijgt dan een stedelijk aanzicht met een bouwhoogte van maximaal vier lagen, passend bij de schaal aan de overzijde van de straat, het deel aan het park kan tot zes lagen hoog worden.

4 Boslaan De locatie op de kop van het park heeft de schaal van de Kruisweg: drie tot vier lagen inclusief eventuele kap met een accent tot max zes lagen tegenover Hyde Park. Dit sluit goed aan bij de recent gerealiseerde nieuwbouw met accent op de Kruisweg. VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040 • 57

MONUMENTEN EN BESCHERMD DORPSGEZICHT

Monumenten Historisch belangrijk gebouw- goede kwaliteit Historisch belangrijk gebouw- lage kwaliteit Goede schaal, goede kwaliteit van het gebouw Goede schaal, lage kwaliteit van het gebouw Beschermd dorpsgezicht

58 • VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040

ZORGVULDIG OMGAAN MET HISTORISCHE BEBOUWING Het koesteren van de schaalverschillen en een veelheid aan identiteiten zijn ambities van de raad voor het stadscentrum. De historische bebouwing vormt één van die identiteiten. Bijzondere cultuurhistorische plekken zijn onder meer de Geniedijk en Fort Hoofddorp, onderdelen van het UNESCO Werelderfgoed de Hollandse Waterlinies. Ook Molen de Eersteling en de Witte Boerderij, net buiten het stadscentrum, en de moskee in Graan voor Visch zijn bijzondere gebouwen. Een historisch zeer belangrijke plek is het kruispunt met het Oude Raadhuis, het Polderhuis, de Marktpleinkerk en Hotel De Beurs. De historische kerken, cafés, boerderijen en woonhuizen vullen het moderne Hoofddorp aan met karakter. Beeldbepalende en oorspronkelijke structuren zijn de Hoofdvaart en de Kruisweg. Om dit geheel van unieke structuren en gebouwen te beschermen is een deel van het stadscentrum van Hoofddorp aangewezen als gemeentelijk beschermd dorpsgezicht. Aan de Kruisweg, Parklaan en Prins Hendriklaan is aanvullende bescherming nodig om de kleine schaal te behouden. Daarbij kan onderscheid gemaakt worden tussen panden die als gebouw

Monumenten.

behoudenswaardig zijn en panden die de kleine schaal respecteren, maar architectonisch niet behoudenswaardig zijn. In het laatste geval is nieuwbouw in de maat en schaal van de (historische) context mogelijk. Onderzoek naar welke panden als waardevol of monument aangemerkt kunnen worden is nodig om het beschermd stadgezicht uit te breiden en de pandenstructuur te behouden voor de toekomst. Een beeldkwaliteitsplan moet de ruimtelijke kwaliteiten samenbrengen en breder borgen. Naast historische bebouwing kent het stadscentrum ook landschappelijke karaktervolle plekken. De Geniedijk en het fort liggen nu meer naast dan in het centrum, maar vormen een belangrijk element in de leesbaarheid van het stadscentrum. Het Stadspark, waar ook het Wandelbos en De Fruittuinen onder vallen, vormt het groene hart van het stadscentrum. Het Wandelbos is rond 1935 aangelegd als werkverschaffingsproject en was een leerschool voor het latere en veel grotere Amsterdamse Bos. Goede randen aan het park met passende maat en schaal zijn van belang om het Stadspark tot zijn recht te laten komen.

Historisch belangrijk gebouw van goede kwaliteit.

Goede schaal en goede kwaliteit van het gebouw (oud en nieuw).

VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040 • 59

PRINS HENDRIKLAAN TER HOOGTE VAN TENNISLOCATIE

De Prins Hendriklaan is een mooie mix van oudere bebouwing, pandsgewijs en met kap, en een stedelijke sfeer aan de zijde van het park. De straat leidt je naar het Raadhuisplein. De zijde van C. verdient aandacht: je loopt langs een dichte gevel en dat nodigt niet uit.

60 • VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040

NIEUWEWEG/BINNENWEG

De Nieuweweg is een belangrijke entree naar het stadscentrum voor de bus, de auto en voor de fietser. De snelheid van het verkeer wordt verminderd door de weginrichting. Bomenrijen geven de straat een statig en groen karakter en er wordt ruim baan gegeven aan fietsers en voetgangers. De rotonde aan het einde van de Nieuweweg wordt vervangen door een kruising. De straat wordt versterkt door stedelijke bebouwing in zes lagen met accenten op de koppen. Er wordt met name gewoond met ruimte voor stedelijke voorzieningen. De Nieuweweg wordt ter hoogte van De Geniedijk goed oversteekbaar. Daarnaast wordt de Geniedijk aan beide zijden toegankelijk voor wandelaars. De ruimte tussen de bebouwing en de Geniedijk wordt als kwalitatieve groene ruimte ingericht, zodat het de belevingswaarde van de Geniedijk versterkt.

VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040 • 61

WENSBEELD STADSCENTRUM

Binnenweg

62 • VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040

Raadhuis

Parkzicht en Centrumzicht

Sem gebouw

Pr in

sH en

dr

ik

la

an

Tennislocatie

Emmaschoollocatie

bestaande bebouwing bestaand historisch lint nieuwbouw, reeds goedgekeurd nieuwbouw indicatie

VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040 • 63

64 • VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040

3 INTEGRALE VISIE

VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040 • 65

VISIEKAART 2040 entreeplein Marktplein/ Dik Tromplein

Concourslaan avondhoreca

pandenstad aan de historische linten

entreeplein Marktplein/ Dik Tromplein

dag en nacht levendig

Kruisweg: historisch lint

Marktlaan

Kruisweg

Verlengde Prins Hendriklaan

Raadhuisplein

Hoofdvaart

Concourslaan

Centrumzicht & Parkzicht

entreeplein van Stamplein

Raadhuisplein Huiskamer van Hoofddorp

Binnenweg

Entreeplein Autoluw verblijfsgebied Winkelen & daghoreca Cultuur & maatschappelijk aan het Raadhuisplein Gemengde panden aan de linten Nieuwe stadsblokken

66 • VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040

verbinden Stadspark en van Stamplein

Boslaan

sociaal veilige door het Stadspark

Tennislocatie

groene route door het Stadspark

Hyde Park

fietsroute tussen station en stadscentrum

NS-station Hoofddorp

VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040 • 67

INTEGRALE VISIE EEN COMPLEET STADSCENTRUM Gemengd centrum

Goed toegankelijk en verbonden stadscentrum

Het stadscentrum is een fijne plek om te wonen en langer te verblijven, waar het ook goed toeven is als de winkels gesloten zijn. Het huidige aanbod van wonen, sport, zorg, onderwijs, spelen, cultuur en recreatie wordt uitgebreid. Het stadscentrum wordt gemengder, met name aan de randen wordt ingezet op functiemenging, goede woningentrees en levendige plinten. Op de kaart is het verschil zichtbaar tussen de nieuwe stadsblokken met winkelen op de begane grond en de kleinschaligere pandenstructuur.

Het Marktplein, de Prins Hendriklaan en de Nieuweweg/ Raadhuisplein zijn doorgaande routes voor fietsers en voetgangers van en naar het stadscentrum. Op het Marktplein, de Marktlaan en het Raadhuisplein is de fiets te gast, en past hij zijn snelheid aan waar dat nodig en gewenst is. De doorgang aan het Raadhuisplein naar de verlengde Prins Hendriklaan (voorheen Polderplein) wordt vergroot zodat het winkelgebied minder is afgesloten van de omgeving, oftewel goed doorwaadbaar. Deze routes verbinden de avondclusters en zijn daarom ook in de avond aantrekkelijk. Er zijn veel routes naar het station, maar voor de bezoeker die voor het eerst komt is de Prins Hendriklaan via Hyde Park de duidelijke route naar het Raadhuisplein.

Kruisweg is het DNA van het dorp Tussen Marktplein en Hoofdvaart en aan de Kruisweg ontstaat een meer gemengd gebied, waar de historische panden het karakter van Hoofddorp weerspiegelen. Het centrale deel van de Kruisweg wordt autoluw. Er komt meer ruimte voor terrassen, brede stoepen en fiets en scooters, er is een beperkt aantal parkeerplaatsen voor een snelle boodschap. Hier kun je blind oversteken en is het overdag en ’s avonds fijn om te zijn. Evenementen maken het stadscentrum tot een bestemming. Zo kan de Kruisweg tijdelijk afgesloten worden voor grotere evenementen en is het Raadhuisplein geschikt voor bijvoorbeeld een kerstmarkt of schaatsbaan.

Drie avondclusters Een gemengder programma zorgt voor meer levendigheid op straat, ook in de avonduren. Er zijn drie avondclusters: de Kruisweg, het Raadhuisplein en de Concourslaan. De Kruisweg heeft terrassen, cafés en restaurants en is overdag en ’s avonds aantrekkelijk. Het Raadhuisplein is de plek waar cultuur samen komt met theater en bioscoop, waar je na je bezoek nog een drankje drinkt. Aan de Concourslaan zijn restaurants gecombineerd met avond- en nachtcafés. Je kunt er snel even iets afhalen of lekker laat doorgaan, ook als jongere.

68 • VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040

Wonen in het stadscentrum Het stadscentrum biedt ruimte voor (zorg)doelgroepen met een meer stedelijke oriëntatie. Ouderen zijn een diverse groep waarvoor ontmoeting en (zorg) voorzieningen van belang zijn. Jongeren en jonge gezinnen die de nabijheid van stedelijke voorzieningen en hoogwaardig openbaar vervoer waarderen maken ook optimaal gebruik van de kwaliteiten die het stadscentrum biedt. Wonen in een appartement vraagt om hoogwaardige openbare ruimte waar bewoners kunnen verblijven, spelen, ontspannen. Het Stadspark en de pleinen bieden hier ruimte voor.

BETER VERBLIJFSKLIMAAT OP STRATEN, PLEINEN EN PARKEN Entreepleinen Het inkomende verkeer wordt op een goede manier opgevangen op de entreepleinen Burgemeester van Stamplein en Marktplein. Hier stopt de bus, is het parkeren geconcentreerd en wordt de bezoeker welkom geheten in het stadscentrum. Zo ontstaat er in het centrum ruimte voor verblijven en vergroenen. Hier is de auto te gast en wordt parkeren op straat verminderd. Straten zoals de Burgemeester van der Willigenlaan worden zo ingericht dat de auto langzamer gaat rijden en er genoeg ruimte is voor fietsers en (overstekende) voetgangers.

Verblijfsplekken met verschillende sferen Op de straten en pleinen ontstaat ruimte voor bredere stoepen, een groene inrichting en ruimte voor terrassen. Binnen het stadscentrum ontstaan gebieden met verschillende sferen die complementair aan elkaar zijn. De sfeer wordt bepaald door het programma en de invulling van de openbare ruimte. Op het Polderplein en Burgemeester van Stamplein ligt de nadruk op de dag, aansluitend bij het winkelen. Daarbij passen bijvoorbeeld urban sports zoals freerunning en skateboarden voor grotere kinderen. Het Raadhuisplein is de huiskamer van de stad met cultuur, dag- en avondhoreca. Het park biedt ruimte voor sport en spel, picknick. Daghoreca zoals bij de kinderboerderij sluit hierop aan. De bevoorrading gebeurt tijdens venstertijden, zoals in de Concourslaan al het geval is.

Groen carré Het groene carré rondom het stadscentrum biedt de mogelijkheid om een aaneengesloten wandelronde van vier kilometer te maken en sluit aan op de belangrijkste ontwikkellocaties in het centrum. De groene vingers vanuit dit carré naar het stadscentrum worden koel ingericht. De Geniedijk wordt beter toegankelijk als fietsroute naar het station en dwars op de dijk komen twee fietsroutes. De westzijde van de Hoofdvaart is de luwe zijde, ingericht als fietsstraat. Het is de plek om verkoeling te zoeken op warme dagen en er worden zitplekken toegevoegd langs het water. Om de luwe westzijde beter te verbinden met het stadscentrum, wordt een nieuwe voetgangersbrug toegevoegd ter hoogte van de Concourslaan. De Burgemeester van Pabstlaan, het oude spoorlijntje, wordt geflankeerd door scholen. Routes voor fiets en voetgangers zijn ook geschikt voor kinderen. Het Stadspark wordt de verbinding tussen Hyde Park en het Raadhuisplein met actieve randen en rust in het centrale parkdeel.

VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040 • 69

OUD EN NIEUW GEVEN IDENTITEIT AAN HET STADSCENTRUM De dubbellinten De dubbellinten verbinden het stadscentrum met de geschiedenis. De kleinschalige pandenstad, afwisselend met voormalige boerderijen, herenhuizen en bijzondere panden zoals kerk of Polderhuis zorgen voor menselijke maat en herkenbaarheid. De straten worden ingericht met passend materiaal, bijvoorbeeld gebakken klinkers, die aansluit bij het historische karakter en de snelheid beperkt. Aan de dubbellinten bestaat eventuele nieuwe bebouwing uit panden: losser aan de randen, aaneengesloten in het stadscentrum. Daar waar de grotere schaal van het winkelgebied de linten raakt heeft de kleine schaal voorrang.

Stadsblokken De nieuwe ontwikkelingen zijn stadsblokken met rijke detaillering. De blokmaat zorgt voor een fijnmazig patroon van routes. De aanloopstraten Nieuweweg, Kruisweg en Prins Hendriklaan begeleiden de bezoeker naar het stadscentrum. Er is met name ruimte voor wonen, met een plus in de vorm van zorg, sport, voorzieningen. De routes worden vergroend en geaccentueerd door bomenlanen toe te voegen. Wonen aan de Prins Hendriklaan op de Emmaschoollocatie: het noordelijk deel aan de Prins Hendriklaan krijgt een stedelijk aanzicht met een bouwhoogte van maximaal vier lagen, passend bij de schaal aan de overzijde van de straat. De Nieuweweg is een entree naar het stadscentrum voor de bus, de fietser en de auto (2000 parkeerplaatsen onder Burgemeester van Stamplein en Polderplein). De bebouwing is stedelijk (zes lagen met zesde laag in setback) met een hoogteaccent met uitzicht op de Geniedijk en een hoogteaccent richting het Burgemeester van Stamplein. Bomen geven de straat een statig en groen karakter. De rotonde die de Nieuweweg en Burgemeester van der Willigenlaan verbindt wordt vervangen door een kruising zodat het

70 • VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040

Burgemeester van Stamplein meer afgekaderd wordt en waar de grote infrastrucurele inrichting plaats maakt voor meer aangename inrichting. Centrumzicht en Parkzicht zijn twee stadsblokken die aansluiten bij het principe van rijk gedetailleerde stadsblokken. Ook deze stadsblokken kunnen een plus krijgen in de vorm van voorzieningen. Aan de Boslaan is de bebouwing in lijn met de Kruisweg. Op de zuidoosthoek is een bescheiden hoogteaccent van vijf lagen mogelijk, dit zorgt voor een overgang naar Hyde Park.

Hoogteaccenten In het stadscentrum zijn de echte hoogteaccenten gegroepeerd rond het Raadhuisplein. Er is weinig ruimte voor extra hoogteaccenten. Aan de randen van het stadscentrum is de hoogte van zes lagen maatgevend met eventueel een bescheiden accent op plekken die daar aanleiding toe geven.

HET STADSCENTRUM IN STEDELIJKE CONTEXT Programma

Bebouwing

Rondom station Hoofddorp is sprake van grote ontwikkeldynamiek. Hyde Park is daarvan het eerste tastbare voorbeeld, maar rondom het station, in Graan voor Visch Zuid, op de zonnevelden ten noorden van de Kruisweg en aan de andere kant van het spoor is de ambitie om nog veel meer woningen te realiseren. Het is van belang dat de nieuwe stadswijken goed verbonden zijn met het stadscentrum zodat de bewoners het stadscentrum weten te vinden. Daarnaast hebben deze wijken met stedelijke dichtheid ook behoefte aan dagelijkse voorzieningen zoals een kapper en koffie op de hoek. Dat vraagt om programmatische afstemming op het gebied van maatschappelijke voorzieningen, economische voorzieningen en doelgroepen voor het woonprogramma. De wijken kennen allen een eigen ontwikkelsnelheid, dat vraagt om een strategische afweging. Het is wenselijk dat er genuanceerde verschillen ontstaan in programma en doelgroepen tussen de stationsomgeving, stads­ centrum en Graan voor Visch. Dat vraagt om nadere uitwerking en afstemming. Het stadscentrum is voor iedereen en daarom is het wenselijk dat de diversiteit zo groot mogelijk is, ook als het gaat om bewoners.

Als het gaat om bebouwing zou je nieuwbouw rondom een oude stadskern kunnen zien als de 19e-eeuwse gordel van een klassieke stad. In het relatief jonge Hoofddorp ontbreekt die als zodanig, maar het principe van een dergelijke gordel kan ook in nieuwbouw gerealiseerd worden. De essentie daarvan zijn aangename stadsstraten die naar het stadscentrum leiden en waaraan de bebouwing niet te hoog is en wonen gemengd is met (maatschappelijke) voorzieningen. In de kern sluiten de stadsblokken aan op de historische linten met kleinschaliger bebouwing. Het hoofdprogramma in de nieuwbouw bestaat uit wonen, aangevuld met (maatschappelijke) voorzieningen. Dat noemen we wonen plus. De plus zit in voorzieningen in de plint, waarbij duidelijk is dat er niet genoeg voorzieningen zullen zijn om alle plinten te vullen. Ook wonen op de begane grond is mogelijk en er is ruimte voor grotere maatschappelijke voorzieningen zoals een medisch centrum of een basisschool.

Raamwerk openbare ruimte De openbare ruimte is van groot belang voor de aansluiting tussen de wijken. Het Stadspark heeft daarbij de potentie om een verbinder te zijn, maar in de avond, met slecht weer en in de winter is het ook een barrière tussen het Stadscentrum Hoofddorp en het Stationskwartier. Meerdere routes door het park zorgen voor keuzevrijheid en een route die past bij het moment van de dag. Dat geldt ook richting Graan voor Visch, waar de verbindingen over de Geniedijk zorgvuldig ingepast moeten worden gezien de cultuurhistorische waarde van de dijk. Een extra brug over de Hoofdvaart bij de Concourslaan levert geen nieuwe routes op, maar wel een fijnmaziger netwerk. Meerdere routes zorgen ook voor een robuust netwerk als er op verschillende plekken ontwikkeld wordt.

Voor de hele stedelijke zone blijft het stadscentrum het winkelcentrum (beeld DZH).

VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040 • 71

TRANSFORMATIE STRATEN EN PLEINEN KRUISWEG EN MARKTPLEIN: EEN STUKJE DORP IN DE STAD

De Kruisweg krijgt meer verblijfskwaliteit door brede stoepen, een goed fietspad aan één zijde en een inrichting met klinkers die past bij het historische karakter. Er wordt onderzocht of het mogelijk is het water in de Kruisweg terug te brengen. Oversteken is makkelijk. Parkeren wordt beperkt tot langsparkeren aan één zijde en is alleen kort parkeren voor de bezoekers van winkels (‘stop-and-go’). De bebouwing is opgebouwd uit panden: individuele gebouwen naast elkaar van maximaal vier lagen inclusief kap met een verspringende gootlijn.

72 • VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040

De Kruisweg is onder te verdelen in drie verschillende delen met een eigen karakter en gebruik.

Kruisweg aan de Hoofdvaart: historisch hart

Kruisweg verblijfsgebied: onderdeel van het centrum

De kruising Hoofdvaart Kruisweg beslaat het historische centrum met unieke historische panden. Hier kruisen de twee oude linten elkaar en is de historie het meest voelbaar. Het is ook een belangrijke entree, voor de fietser en voor de auto. Het Marktplein en de parkeergarages daaraan gelegen vangen een belangrijk gedeelte van de parkeerbehoefte op. Ondanks de utilitaire functie van het Marktplein zijn de historische gelaagdheid en het dorpse karakter op deze plek voelbaar, ook in de inrichting. Mooie bomenrijen en kinderkopjes doen denken aan het rustieke Hoofddorp van toen. Met evenementen is het plein af te sluiten, samen met de Kruisweg.

Het middengebied – vanaf het Marktplein tot aan de kruising Burgemeester van der Willigenlaan – is autoluwer ingericht. Parkeren wordt sterk verminderd om plaats te maken voor verblijfskwaliteit in de vorm van brede stoepen en terrasruimte. De kleine korrel van de panden bevordert een sterke functiemix en zorgt ervoor dat er zowel overdag als in de avond wat te beleven is. Het gebied is een verlengde van het winkelgebied met een gevarieerd aanbod aan horeca en winkels. Er is ruimte voor kort parkeren (shop and go) en er is een doorgaande fietsroute aan de zuidzijde van de Kruisweg. De functie van de straat wordt extra benadrukt door de straat in te richten met een klinkerverharding. De voetganger heeft duidelijk voorrang en kan blind oversteken. In de plint is ruimte voor verschillende functies, van dagelijkse boodschappen, speciaalzaken tot restaurants.

Ruimte voor terrassen: bredere stoepen, auto’s rijden stapvoets.

Kruisweg centrumentree: verbonden met Van der Willigenlaan De centrumentree is het gebied vanaf de kruising met de Burgemeester van der Willigenlaan. Hier speelt de auto een belangrijkere rol, de bezoeker wordt via de Burgemeester van der Willigenlaan richting het parkeren geleid, onder de blokken Centrumzicht en Parkzicht en onder het Burgemeester van Stamplein. De verblijfskwaliteit voor fietsers en voetgangers is op dit deel van de Kruisweg net zo belangrijk. In dit deel van de Kruisweg is wonen in de plint mogelijk, in tegenstelling tot de andere twee delen.

Ruimte voor evenementen: Kruisweg tijdelijk afsluiten.

VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040 • 73

RAADHUISPLEIN: HUISKAMER VAN DE STAD

Het Raadhuisplein is een plein voor iedereen. Het plein biedt ruimte voor terrassen, maar je kunt er ook overheen fietsen. Nieuwe bebouwing zorgt voor mooie voorkanten aan het plein. De materialisering is vriendelijk met klinkerverharding en er worden bomen toegevoegd voor verkoeling op warme dagen. Er zijn zitplekken in de openbare ruimte om een broodje of een ijsje te kunnen eten. Je vindt er een unieke speelplek voor kinderen met veel speelwaarde, bijvoorbeeld door een koppeling met kunst of water.

74 • VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040

Het Raadhuisplein is de huiskamer van de stad. Het is de plek waar bewoners van de stad en bezoekers samenkomen. Overdag is het de plek waar je trouwt, een nieuw rijbewijs aanvraagt of koffiedrinkt. ’s Avonds is het de plek voor cultuur, met het theater en de bioscoop. Het is de plek waar de ambtenaren van gemeente Haarlemmermeer hun werkplek hebben. Op het plein staan terrassen en kunnen kleine evenementen gehouden worden. De verhoging van de overbouwing van de verlengde Prins Hendriklaan (voorheen Polderplein) maakt dat de wand aan het plein niet meer oogt als de entree van een winkelgebied, maar als een doorgaande straat voor fietsers en voetgangers. Drie van de vier wanden van het plein worden vernieuwd met een nieuw gemeentehuis, de ontwikkeling aan de noordzijde van het plein met horeca en het zogenoemde Voorzetgebouw, dat een nieuwe uitstraling geeft aan de westgevel van het plein.

Spelen.

Terrassen.

Broodje in de zon.

Evenementen.

VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040 • 75

CONCOURSLAAN: URBAN LOUNGE

De Concourslaan wordt een verblijfsstraat met de nadruk op terrassen voor de restaurants, bomen en groen. De inrichting kan met de horecaondernemers worden uitgewerkt zodat de straat goed aansluit op een aantrekkelijk verblijfsklimaat in de avond.

76 • VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040

De Concourslaan is de uitgaansstraat van Hoofddorp. Er is avonden nachthoreca met (afhaal-)restaurants, cafés en barretjes. De Concourslaan heeft een gezellig karakter dat wordt versterkt door panden die een kleine korrel hebben en maximaal vier lagen inclusief kap zijn. De straat is alleen voor bestemmingsverkeer: logistiek voor het winkelen, bewoners en een enkeling die even komt afhalen. Parkeren voor bezoekers verdwijnt, dat voorkomt autoverkeer op zoek naar een parkeerplaats. Fietsers zijn welkom maar passen hun snelheid aan op de drukte op straat. Er wordt een nieuwe verbinding naar de overzijde van de Hoofdvaart gerealiseerd in het verlengde van de Concourslaan. Het stadscentrum wordt op die manier beter verbonden met de randen en de historische linten. Het biedt een extra mogelijkheid om aan de rustige kant van de Hoofdvaart te komen om van de zon en de rust te genieten.

Uitgaan.

Voetganger heeft voorrang.

Terrassen op straat.

VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040 • 77

MARKTLAAN: DAG EN NACHT LEVENDIG

De Marktlaan is overdag en ’s avonds een aantrekkelijke verblijfsplek. Er komt ruimte voor groen en een bankje en meer ruimte voor de bewoners. Het wonen krijgt meer gezicht, bijvoorbeeld door het maken van dakterrassen en prettige woningentrees. Zo is er de hele dag door levendigheid en sociale controle. De fietser is te gast en past zijn snelheid aan het moment van de dag aan: overdag met de fiets in de hand en in de avond kun je doorfietsen.

78 • VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040

POLDERPLEIN: KOFFIE&KOEK Het Polderplein is een geborgen plek voor een rustpauze tijdens het winkelen en een koffiepauze tijdens het werken. De horeca is hier gericht op de dag. De bomen op het plein zorgen voor schaduw op warme dagen en voor een gezellige sfeer. De doorgang van het Raadhuisplein richting het Polderplein wordt vergroot zodat de straat beter vindbaar is en de route minder gesloten voelt. Als de avondhoreca in het stadscentrum tot bloei komt en er meer vraag is dan de drie horecaclusters kunnen bieden, kan het Polderplein doorgroeien naar een plek die met name in de zomer ook in de avond aantrekkelijk is, een soort Biergarten met één groot terras.

Werken.

Ruimte voor terrassen.

Bomen bieden verkoeling.

Binnen en buiten lopen in elkaar over.

VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040 • 79

BURGEMEESTER VAN STAMPLEIN: MODERN ENTREEPLEIN

Het Burgemeester van Stamplein heet je welkom in de stad. Hier parkeer je je auto of stap je uit de bus en betreed je het stadscentrum. Het is een komen en gaan van bezoekers. De grootste parkeercapaciteit is gesitueerd in ondergrondse parkeergarages rondom het Burgemeester van Stamplein. De auto wordt op een goede manier naar de juiste plek begeleid. Onderzocht wordt of de rotonde aan het einde van de Nieuweweg kan worden verwijderd. Over het Burgemeester van Stamplein en over de Burgemeester van der Willigenlaan neemt de auto gas terug en rijdt maximaal 30 km/u. Doortrekken bomenrij De Fruittuinen.

Sport en spel.

Ambulante handel sluit aan bij de dagelijkse boodschappen.

80 • VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040

De schaal en de maat van het plein zijn groot, en bieden ruimte aan de verschillende gebruikers naast elkaar. Het plein is de plek van de weekmarkt, enkele horecagelegenheden met terrassen en er zijn veel supermarkten aan deze zijde van het stadscentrum. Op marktdag is het hier lekker druk. Op de andere dagen is het plein het verlengde van het stadspark. Deze lange strip biedt ruimte voor evenementen, past bij de polderstructuur en zorgt voor een nieuwe route voor voetgangers van park naar stadscentrum. Jongeren vinden een plek op dit plein; hier kunnen ze elkaar ontmoeten en is er ruimte voor urban sports.

STADSPARK: CENTRAL PARK Het Stadspark Hoofddorp is het groene hart van de stad. Er is ruimte voor rust en ontspanning, je kunt er sporten, spelen, een boekje lezen in het gras, je vrienden ontmoeten of een wandeling maken. In De Fruittuinen is ruimte voor een daghorecaplek.

avondroute

dagroute

Het park wordt beter verbonden met de stedelijke omgeving eromheen door de aansluiting op het Burgemeester van Stamplein en een nieuwe fietsroute door de Piratenwijk die aansluit op het park. Overdag zijn er veel verschillende aantrekkelijke routes door het park, ’s avonds is de Prins Hendriklaan de route met de meeste sociale controle. De bebouwing van Hyde Park vormt een stedelijke wand van het Stadspark. Met de herinrichting wordt het park natuurlijker en geeft meer ruimte aan biodiversiteit, tegelijk wordt het park stadser door de stedelijke omgeving er omheen. De Geniedijk wordt beter verbonden met het Stadspark. De Geniedijk wordt op meerdere punten oversteekbaar en het wordt mogelijk om langs de dijk naar het station te fietsen.

verbinding van Stamplein

fietsroute

Geniedijk

Evenementen.

Sport en ontspanning.

Kunst in de openbare ruimte.

VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040 • 81

82 • VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040

4 UITVOERINGSSTRATEGIE EN AGENDA

VISIE STADSCENTRUM HOOFDDORP 2040 • 83

AANPAK Met de visie op het Stadscentrum Hoofddorp bouwen we aan de toekomst van Hoofddorp: een aantrekkelijk en levendig stads­ centrum in het hart van de Randstad. Hoe komt deze visie tot realisatie en wanneer verwacht de gemeente onderdelen van de visie gereed te hebben? Het is van belang om deze stappen in beeld te brengen en samen met de bewoners en belanghebbenden de visie verder te brengen. Met het programma wordt de coördinatie van het samenspel georganiseerd van ontwikkelingen vanuit de markt en investeringen door de gemeente en andere overheden en de inbreng en behoefte van inwoners, ontwikkelaars, vastgoed­ eigenaren en winkeliers. Voor een succesvolle stadsontwikkeling is een integrale aanpak noodzakelijk.

Voor initiatieven uit de markt is de gemeente faciliterend, uitnodigend en meesturend. Wereldhave is inmiddels druk bezig met de uitvoering van een deel van het huidige stadscentrum naar een full-service-centrum. Dat biedt tegelijkertijd de kans om gezamenlijk met de gemeente te kijken naar de inrichting van het entreegebied en het Burgemeester van Stamplein. De ontwikkeling van het TROM-gebouw, de Concourslaan en Sem aan het Raadhuisplein zijn belangrijke kwaliteitsimpulsen voor het stadscentrum. Bij Hyde Park zijn verschillende ontwikkelaars betrokken. Deze ontwikkeling is deels in realisatie en draagt substantieel bij aan onze ambitie wat betreft woningbouwproductie.

Hoe ziet de gemeente samenwerking met ontwikkelende partners?

Hoe gaat de gemeente dit organiseren?

Met name in de openbare ruimte is de gemeente actief sturend. Het Stadspark nadert de uitvoeringfase: door herinrichting wordt het park meer deel van het stadscentrum en vergroot de gebruikswaarde. De gemeente is leidend bij de ontwikkeling van het Raadhuisplein, het nieuwe gemeentehuis en het Voorzetgebouw aan het Raadhuisplein. Dat geldt ook voor de ontwikkelingen Centrumzicht en Parkzicht en de gemeentelijke percelen aan de Binnenweg waar de gemeente via een tender deze ontwikkelingen op het juiste moment aan ‘de markt‘ wil voorleggen. Een andere interessante woningbouwlocatie in het centrum is de voormalige Emmaschoollocatie. Ook hiervoor zal de gemeente een tender uitzetten waarop marktpartijen zich kunnen inschrijven.