CConstaterende datHaarlemmermeer
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 3 De omgevingseffectrapportage (OER) Omgevingsvisie provincie Noord-Holland

Lijst ingekomen stukken voor de raad 31 augustus 2026, gemeente HaarlemmermeerBij agendapunt: 4. NOTA Zienswijze ontwerp-omgevingsvisie Noord-Holland, juni 2026 (13702931)177.858 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 9 van 22

De chemische kwaliteit wordt beoordeeld op basis van het voorkomen van zogenaamde ubiquitaire stoffen (stoffen waarvan de productie of het gebruik inmiddels is verboden, maar die nog lang en wijdverspreid in het milieu zullen voorkomen) en niet-ubiquitaire stoffen (gevaarlijke stoffen die niet overal in het milieu voorkomen, maar zich concentreren op specifieke locaties). Beiden behoren tot de zeer schadelijke, prioritaire verontreinigende stoffen. Voor de chemische kwaliteit voldoet geen enkel oppervlaktewater aan de normen. De ecologische kwaliteit heeft een ‘fysische chemische’ en een biologische component (zie afbeelding 3.10). Voor de ‘fysische chemie’ is de toestand voor 31 % van de oppervlaktewateren ontoereikend of slecht, en voor 38 % goed. De biologische toestand is ontoereikend of slecht voor 50 % van de wateren, en goed voor 6 %. Met name de kwaliteit in Waterland en de Zaanstreek is slecht.

24 | 174 Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 Afbeelding 3.10 Huidige situatie ecologische waterkwaliteit KRW-oppervlaktewaterlichamen provincie Noord-Holland (bron: waterkwaliteitsportaal NH, 2025); toestand van fysische chemie (links) en biologie (rechts) Kwantiteit oppervlaktewater De waterkwantiteit bestaat uit aanvoer, afvoer en berging. Voor alle 3 moet voldoende capaciteit in het watersysteem aanwezig zijn. Een te hoge afvoercapaciteit kan ook resulteren in een hogere watervraag omdat er ook tijdens normale situaties meer wordt ontwaterd en afgevoerd. Dan moet ook de aanvoercapaciteit worden vergroot om aan deze watervraag te voldoen. Met meer waterberging kan de afvoercapaciteit beperkt worden gehouden, en wordt er meer water vastgehouden. Te weinig aanvoercapaciteit kan een watertekort veroorzaken, ‘te krap’ in afbeelding 3.11 (links). Als de capaciteit van het watersysteem te krap is, kunnen er maatregelen worden genomen om het waterverbruik te verminderen of meer water vast te houden, of de aanvoercapaciteit wordt vergroot. In de huidige situatie is nergens een gebrek aan capaciteit in Noord-Holland. Te weinig capaciteit in de afvoer en/of waterberging in het systeem kan resulteren in overstromingen. Voor de afvoercapaciteit in Noord-Holland beschouwen we afvoer in het bovenregionale watersysteem.

In 2025 zijn de bovenregionale stresstesten uitgevoerd, zie afbeelding 3.11 (rechts). Hiervoor is een extreme neerslaggebeurtenis (200 mm in 48 uur) gesimuleerd voor een groot gebied. Uit deze stresstest blijkt dat de bergings- en afvoercapaciteit in Noord-Holland onvoldoende is voor deze extreme gebeurtenis. Met name in Waterland, de regio Alkmaar, West Friesland en de Kop van Noord-Holland vinden op basis van de test veel (langdurige) overstromingen plaats, waardoor erg grote schade kan ontstaan.

25 | 174 Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 Afbeelding 3.11 Huidig watertekort tijdens droogte (bron: nationaal water model, 2019) en duur water op het maaiveld na extreme neerslaggebeurtenis (Bovenregionale stresstest AR-NZK, 2025) Beoordeling Het aspect oppervlaktewater wordt beoordeeld als ‘slecht’. De kwaliteit van het oppervlaktewater voldoet nergens voor chemische kwaliteit, en is voor de helft ontoereikend of slecht voor ecologische kwaliteit. Met name de Zaanstreek en Waterland hebben veel oppervlaktewater met slechte ecologische kwaliteit. Deze indicator wordt daarom beoordeeld als ‘slecht’. Bij de kwantiteit van het oppervlaktewater zijn voor de aanvoercapaciteit geen knelpunten in het watersysteem, maar bij afvoer- en bergingscapaciteit zijn er knelpunten in een groot deel van de provincie, met name in Waterland, de regio Alkmaar, West Friesland en de Kop van Noord-Holland, dus deze indicator is beoordeeld als ‘matig’. 3.1.3 Gezonde leefomgeving Tabel 3.3 Beoordeling huidige situatie voor het thema gezonde leefomgeving Thema Beoordelingsaspect Beoordeling huidige situatie gezonde leefomgeving luchtkwaliteit matig gezonde leefomgeving geluid slecht gezonde leefomgeving geur redelijk gezonde leefomgeving hittestress matig gezonde leefomgeving lichthinder slecht gezonde leefomgeving omgevingsveiligheid matig

Luchtkwaliteit Voor het beoordelen van het aspect luchtkwaliteit is gekeken naar de concentraties stikstofdioxide (NO2) en fijnstof (PM10 en PM2,5) in de lucht. Stikstof kan schadelijk zijn voor de menselijke gezondheid en de natuur. Fijnstofdeeltjes kunnen via de longen worden ingeademd en kunnen leiden tot gezondheidsproblemen, zoals hoesten, astma-aanvallen en hart- en vaatziekten. Een lagere hoeveelheid stikstofdioxide en fijnstof duiden daarmee op een betere luchtkwaliteit. De omgevingswaarden uit het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) zijn de landelijke normen voor luchtkwaliteit. Deze waarden zijn gebaseerd op Europese normen (EU-grenswaarden) en andere internationale verplichtingen, en zijn vastgelegd om de kwaliteit van de leefomgeving te beschermen. De omgevingswaarden (ook wel: EU-grenswaarden) zijn weergegeven in tabel 3.4. De tabel toont ook de aangescherpte EU-grenswaarden, welke per 2030 verplicht zijn. | In 2021 heeft de World Health Organisation (WHO) advieswaarden voor luchtkwaliteit opgesteld, welke strenger zijn | dan de aangescherpte EU- grenswaarden die verplicht zijn per 2030. | De EU streeft naar deze waarden in 2050. | De WHO-advieswaarden uit 2021 zijn opgenomen in afbeelding 3.12, afbeelding 3.15 en afbeelding 3.17 en zijn nog niet vigerend.

Tabel 3.4 Wettelijke waarden voor luchtkwaliteit (Bkl) Omgevingswaarden | Aangescherpte EU-grenswaarden (huidige EU- grenswaarden) | (verplicht per 2030) stikstofdioxide (NO2) | 40 µg/m³ | 20 µg/m³ fijnstof (PM10) | 40 µg/m³ | 20 µg/m³ fijnstof (PM2,5) | 25 µg/m³ | 10 µg/m³ Stikstofdioxide (NO2) Op afbeelding 3.12 is de stikstofconcentratie in de lucht in de provincie Noord-Holland in 2022 te zien. De afbeelding toont dat de concentratie stikstofdioxide op enkele locaties in Noord-Holland boven de 30 µg/m³ ligt: in Amsterdam, rond Schiphol, in Alkmaar en op de Rijkswegen. Omdat de maximaal gemeten concentratie stikstofdioxide op afbeelding 3.12 meer dan 30 µg/m³ is, is | het onduidelijk of de EU- grenswaarde van 40 µg/m³ in provincie Noord-Holland wordt overschreden. Wel is duidelijk dat de EU- grenswaarden die per 2030 gelden, worden overschreden | op voorgenoemde locaties. De grenswaarden per 2030 worden tevens overschreden op en rond Rijks- en provinciale wegen, rond Schiphol en in steden zoals Amsterdam, Alkmaar en Hilversum. De gemiddelde concentratie van stikstof | in de provincie Noord-Holland was in 2024 10 µg/m³. Dit is iets hoger dan in Nederland | . Daar was de gemiddelde stikstofconcentratie 9 µg/m³ (provincie Noord-Holland, z.d.h).

26 | 174 | Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 27 | 174 Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 Afbeelding 3.12 Stikstofconcentratie in de lucht in Noord-Holland (bron: RIVM, 2022 via Atlasleefomgeving)* * De WHO-advieswaarde die is opgenomen in de legenda is de WHO-advieswaarde uit 2021, waarnaar de EU streeft in 2050. Deze is momenteel nog niet verplicht. De hoogste stikstofconcentraties per regio of gemeente deden zich in 2024 voor in de regio’s Amsterdam en Amstelland-Meerlanden, respectievelijk 16 en 15 µg/m³, en in de gemeenten Diemen en Amsterdam (16 µg/m³) (zie afbeelding 3.13 en afbeelding 3.14). Ook in Haarlemmermeer was de gemiddelde stikstofconcentratie hoog (15 µg/m³) (provincie Noord-Holland, z.d.h). De hoge stikstofconcentraties in de gemeenten Diemen, Amsterdam en Haarlemmermeer zijn te verklaren door een hoog aantal verkeersbewegingen in Amsterdam en Diemen, en de aanwezigheid van Schiphol in Haarlemmermeer.

28 | 174 Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 Afbeelding 3.13 Concentratie stikstofdioxide in de lucht in regio’s in Noord-Holland (bron: provincie Noord-Holland, z.d.h) Afbeelding 3.14 Concentratie stikstofdioxide in de lucht in gemeenten in Noord-Holland (bron: provincie Noord-Holland, z.d.h) Fijnstof (PM10) Op afbeelding 3.15 is de concentratie fijnstof (PM10) in de lucht in de provincie Noord-Holland in 2022 te zien. Fijnstof PM10 zijn deeltjes in de lucht die kleiner zijn dan 10 µm. De afbeelding toont dat de concentratie PM10 op enkele locaties in Noord-Holland boven de 25 µg/m³ ligt: in IJmond, op Westpoort en op het kruispunt N8 - N203. Voor het kruispunt N8 - N203 geldt dat mogelijk sprake is van een modelmatige overschatting. Dit is bekend bij het RIVM. De hoge concentraties PM10 zijn te verklaren door de aanwezigheid van industrie, scheepsvaart en verkeersbewegingen.

29 | 174 Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 Omdat de maximaal gemeten concentratie PM10 op afbeelding 3.15 meer dan 25 µg/m³ is, is het onduidelijk of de EU-grenswaarde van 40 µg/m³ in provincie Noord-Holland wordt overschreden. Wel is duidelijk dat de EU-grenswaarden die per 2030 gelden, worden overschreden op voorgenoemde locaties. De gemiddelde concentratie van PM10 in Noord-Holland was in 2024 14 µg/m³ (provincie Noord-Holland, z.d.i). Afbeelding 3.15 Concentratie PM10 in de lucht in Noord-Holland (bron: RIVM, 2022 via Atlasleefomgeving)* * De WHO-advieswaarde die is opgenomen in de legenda is de WHO-advieswaarde uit 2021, waarnaar de EU streeft in 2050. Deze is momenteel nog niet verplicht. De hoogste gemiddelde concentraties per regio of gemeente van PM10 deden zich in 2024 voor in de regio’s IJmond, Zaanstad en Amsterdam, allemaal 16 µg/m³, en in de gemeenten Velsen en Beverwijk (respectievelijk 17 en 16 µg/m³) (provincie Noord-Holland, z.d.i, zie ook afbeelding 3.16). De hoge concentraties PM10 in Velsen en Beverwijk zijn te verklaren door de aanwezigheid van industrie (zoals Tata Steel) en scheepsvaart. Volgens berekeningen van het RIVM over de periode van 2009 tot en met 2015 droeg de uitstoot van Tata Steel gemiddeld ongeveer 3 µg/m³ bij aan de berekende concentraties van PM10 in het hoogst belaste gebied van de IJmond (RIVM, z.d.a).

Afbeelding 3.16 Concentratie fijnstof (PM10) in de lucht in gemeenten in Noord-Holland (bron: provincie Noord-Holland, z.d.i) Fijnstof (PM2,5) Op afbeelding 3.17 is de concentratie fijnstof (PM2,5) in de lucht in de provincie Noord-Holland in 2022 te zien. Fijnstof PM2,5 zijn deeltjes in de lucht die kleiner zijn dan 2,5 µm. De afbeelding toont dat de concentratie PM2,5 op enkele locaties in Noord-Holland boven de 15 µg/m³ ligt: in Amsterdam, op bedrijventerrein Oud Koog in Koog aan de Zaan, op het kruispunt N8 - N203 en in IJmond. Voor het kruispunt N8 - N203 geldt dat mogelijk sprake is van een modelmatige overschatting. Dit is bekend bij het RIVM. De hoge concentraties PM2,5 zijn te verklaren door de aanwezigheid van industrie, scheepsvaart en verkeersbewegingen. Omdat de maximaal gemeten concentratie PM2,5 op | afbeelding 3.17 meer dan 15 µg/m³ is, is het onduidelijk of de EU | -grenswaarde van 25 µg/m³ in provincie Noord | -Holland wordt overschreden. Wel is duidelijk dat de EU-grenswaarden die per 2030 gelden, worden overschreden op voorgenoemde locaties. De gemiddelde concentratie van PM | 2,5 in Noord-Holland was in 2024 7 µg/m³ (provincie Noord-Holland, z.d.i).

30 | 174 | Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 31 | 174 Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 Afbeelding 3.17 Concentratie PM2,5 in de lucht van Noord-Holland (bron: RIVM, 2022 via Atlasleefomgeving)* * De WHO-advieswaarde die is opgenomen in de legenda is de WHO-advieswaarde uit 2021, waarnaar de EU streeft in 2050. Deze is momenteel nog niet verplicht. De hoogste gemiddelde concentraties per regio of gemeente van PM2,5 deden zich in 2024 voor in de regio’s Amsterdam (9 µg/m³) en Zaanstad, Amstelland-Meerlanden en Gooi en Vechtstreek (8 µg/m³), en in de gemeente Amsterdam (9 µg/m³) (provincie Noord-Holland, z.d.i). De hoge concentratie PM2,5 in Amsterdam is te verklaren door verkeersbewegingen en industrie. Beoordeling Het aspect luchtkwaliteit is in de huidige situatie beoordeeld als ‘matig’. Het is onduidelijk of de huidige EU- grenswaarden in Noord-Holland worden overschreden. De EU-grenswaarden die per 2030 gelden worden overschreden. Bovendien is er een redelijk aantal duidelijke knelpunten voor luchtkwaliteit, zoals een hoge concentratie PM10 en PM2,5 door industrie en scheepsvaart in regio IJmond en een hoge stikstofconcentratie in gemeente Haarlemmermeer door de aanwezigheid van Schiphol.

De luchtkwaliteit in gemeente Amsterdam is ook een knelpunt: de concentraties PM2,5 en stikstofdioxide zijn hier relatief hoog door verkeersbewegingen en industrie. Geluid Ongewenst geluid kan leiden tot overlast en gezondheidsproblemen. Met name rond wegen en het spoor kan de geluidsoverlast hoog zijn, daarnaast kunnen ook buren, bouw- en sloopactiviteiten, vliegverkeer, recreatie en industrie geluidoverlast veroorzaken (RIVM, 2024). Voor geluidgevoelige gebouwen gelden wettelijke regels met betrekking tot geluidsbelasting. Volgens het Besluit kwaliteit leefomgeving zijn geluidgevoelige gebouwen of gedeeltes van gebouwen met een: - woonfunctie en nevengebruiksfunctie daarvan (ook woonschepen); - onderwijsfunctie en nevengebruiksfunctie daarvan; - gezondheidszorgfunctie en nevengebruiksfunctie daarvan; - bijeenkomstfunctie voor kinderopvang met bedgebied en nevengebruiksfuncties daarvan. Binnen de wettelijke regels wordt onderscheid gemaakt tussen standaardwaarden en grenswaarden. Als het geluid op een geluidgevoelig gebouw voldoet aan de standaardwaarde, is het geluid in ieder geval aanvaardbaar en de kans op gezondheidsschade klein.

Als de standaardwaarde wordt overschreden, kan er onder voorwaarden (motivering, aanvullend onderzoek et cetera) alsnog worden afgeweken tot de grenswaarde. Dit geldt voor het ruimtelijk mogelijk maken van een geluidsbronsoort (zoals wijzigingen aan een weg, spoorweg of industrie) enerzijds en geluidgevoelige gebouwen anderzijds. In zeer uitzonderlijke gevallen is het mogelijk om 5 dB meer toe te staan dan de grenswaarde op een bestaand bouwwerk waarvoor een wijziging in de gebruiksfunctie voorzien is. In tabel 3.5 zijn de standaardwaarden en de grenswaarden voor geluidgevoelige gebouwen weergegeven. Tabel 3.5 Wettelijke waarden voor geluidsbelasting voor geluidgevoelige bestemmingen (Bkl) Bron | Standaardwaarde | Grenswaarde lokale wegen | 53 dB Lden | 70 dB Lden rijkswegen/provinciale wegen | 50 dB Lden | 65 dB Lden spoorwegen | 55 dB Lden | 70 dB Lden industrie | 50 dB Lden | 60 dB Lden 40 dB(A) Lnight | 50 dB(A) Lnight Het is belangrijk dat er ook gebieden zijn waar men tot rust kan komen, en de geluidsbelasting lager is dan de standaard- en grenswaarde voor geluidgevoelige bestemmingen. Een stiltegebied is een milieubeschermingsgebied waarin de geluiden van flora en fauna overheersen. Het woord ‘stilte’ betekent hierbij niet dat er geen geluid in het gebied waarneembaar is, maar staat voor de afwezigheid van storende, voor de omgeving vreemde geluiden.

In de Provinciale Omgevingsverordening OVNH2022 zijn 39 stiltegebieden opgenomen met beschermende regels. | In deze gebieden is het doel om de gemiddelde geluidsbelasting onder de 40 dB te houden (Atlasleefomgeving, z.d.). In de Provinciale Milieuverordening zijn regels opgenomen, gericht op het behoud van de kwaliteit van deze gebieden, onder meer door het weren van niet-gebiedseigen activiteiten die geluidshinder veroorzaken (provincie Noord-Holland, 2018). Afbeelding 3.18 toont de stiltegebieden binnen de provincie. De afbeelding toont ook de provinciale wegen. In totaal heeft provincie Noord-Holland 645 kilometer wegen in beheer (Provincie Noord-Holland, 2025). 32 | 174 | Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 33 | 174 Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 Afbeelding 3.18 Stiltegebieden binnen provincie Noord-Holland (bron: Provincie Noord-Holland, 2018). Let wel: het onderscheid in typen stiltegebieden was ten tijde van het vaststellen van het Actieplan geluid provinciale wegen niet vigerend; alle stiltegebieden waren gelijkwaardig Afbeelding 3.19 toont de cumulatieve geluidsbelasting die in totaal door verschillende bronnen samen wordt veroorzaakt in provincie Noord-Holland. Deze cumulatieve geluidsbelasting wordt door het RIVM berekend als het gemiddelde jaarlijkse geluidsniveau van wegverkeer, treinverkeer, vliegtuigen, industrie en windturbines.

Zoals te zien is op de afbeelding, wordt de sterkste geluidsbelasting veroorzaakt door verkeer (op de A- en N-wegen en op veel binnenstedelijke wegen), spoorwegen, industrie (zoals in IJmond, op Bedrijventerrein Zamenhofstraat in Amsterdam en Bedrijventerrein Van Houten in Weesp), scheepsvaart, luchtvaart (Schiphol en Texel International Airport), Formule1-circuit Zandvoort, Acon Autocross Circuit en Maritiem Vliegkamp De Kooy in Den Helder.

34 | 174 Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 In de stiltegebieden is de geluidsbelasting over het algemeen minder dan 45 dB, behalve langs de doorgaande wegen. Omdat de minimaal gemeten geluidsbelasting op afbeelding 3.19 minder dan 45 dB is, is het onduidelijk of het streven voor een maximale geluidsbelasting van 40 dB in stiltegebieden wordt behaald. Afbeelding 3.19 Geluid alle bronnen (bron: RIVM, 2020 via Atlasleefomgeving) Het percentage landoppervlak belast met een geluidsniveau boven 55 dB is in Noord-Holland 25,2 %, tegenover 15,6 % in Nederland (provincie Noord-Holland, z.d.j, zie afbeelding 3.20). Het percentage oppervlak dat belast is met meer dan 55 dB per gemeente is het hoogst in Aalsmeer, Haarlemmermeer, Uithoorn en Amstelveen. Hier wordt respectievelijk 95,7 %, 87,4 %, 86,9 % en 79,9 % van het landoppervlak belast met meer dan 55 dB. In het noordelijke deel van Noord-Holland ligt het percentage landoppervlak dat belast is met meer dan 55 dB een stuk lager; tussen de 5 en 20 %. Een opvallende uitschieter is Hoorn, waar het percentage landoppervlak dat belast is met meer dan 55 dB 46,5 % is (Provincie Noord-Holland, z.d.j). Dit is te verklaren door de aanwezige industrie op bedrijventerrein Hoorn ‘80, en het hoge aantal doorgaande wegen met hoge geluidsbelasting ten opzichte van het totale landoppervlak van de gemeente.

35 | 174 Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 Afbeelding 3.20 Percentage landoppervlak met een geluidsbelasting hoger dan 55 dB in gemeenten in Noord-Holland (bron: Provincie Noord-Holland, z.d.j) Beoordeling Het aspect geluid is in de huidige situatie beoordeeld als ‘slecht’. Er zijn meerdere knelpunten, zoals een hoge geluidsbelasting door het grondgebonden geluid van industrieterreinen (onder meer industrieterrein Schiphol-Oost), geluidbelasting rondom IJmond en geluidbelasting rondom racecircuits. Verspreid over de hele provincie liggen geluidcontouren. Op veel locaties is de geluidbelasting relatief hoog. Ook kennen veel gemeenten een hoog percentage landoppervlak wat belast is met meer dan 55 dB. Omdat de minimaal gemeten geluidsbelasting op afbeelding 3.19 ‘minder dan 45 dB’ is, is het onduidelijk of het streven voor een maximale geluidsbelasting van 40 dB in stiltegebieden wordt behaald. Geur Geur speelt een belangrijke rol in de kwaliteit van de leefomgeving. Geurhinder kan bijvoorbeeld veroorzaakt worden door industrie, wegverkeer, veehouderijen of buren en kan de ervaren kwaliteit van de leefomgeving nadelig beïnvloeden. Daarnaast kan geurhinder ook een nadelig effect hebben op de gezondheid, door ergernis of ongerustheid te veroorzaken bij inwoners, wat kan leiden tot stress, hoofdpijn, misselijkheid en slapeloosheid.

Verder kan geurhinder personen ertoe zetten om ongezond gedrag te vertonen en zelfs het sociale leven van mensen verstoren. De geurbelasting van een industriële activiteit wordt bepaald aan de hand van de ‘hedonische weegfactor’. De hedonische weegfactor wordt gebruikt om, naast de objectieve ‘sterkte’ van een geur, de mate van hinderlijkheid van een geur mee te wegen. De weegfactor wordt bepaald via een lijst met vaste waarden per bedrijfsactiviteit of materiaal (bijvoorbeeld groencompostering of bierbrouwen). Bij het verlenen en van een vergunning wordt de hedonische weegfactor vergeleken met de hedonisch gewogen richt- en grenswaarden (Provincie Noord-Holland, 2025).

Voor het bepalen van de hedonische weegfactor worden de hedonische waarden H = -1 gebruikt, welke te vinden zijn in bijlage 1 van de Beleidsregel beoordeling geurhinder milieubelastende activiteiten in provincie Noord-Holland 2024. De hedonisch gewogen richt- en grenswaarden voor industriële bronnen die geur verspreiden staan in tabel 3.6. Tabel 3.6 Richt- en grenswaarden geurbelasting voor bestaande activiteiten (Provincie Noord-Holland, 2024c) Bestaande activiteit | 98 percentiel | 98 percentiel | 99,9 percentiel | 99,9 percentiel soort object | richtwaarde | grenswaarde | richtwaarde | grenswaarde OUE(H)/m3 | OUE(H)/m3 | OUE(H)/m3 | OUE(H)/m3 geurgevoelig | 0,5 | 1 | 2 | 4 minder geurgevoelig | 1 | 2 | 4 | 8 overig geurgevoelig | 10 | 20 | 40 | 80 De hedonisch gewogen richt- en grenswaarden voor geurbelasting voor objecten bij nieuwe (industriële) activiteiten staan in tabel 3.7.

Tabel 3.7 Grenswaarden geurbelasting voor nieuwe activiteiten (Provincie Noord-Holland, 2024c) Nieuwe activiteit | 98 percentiel | 99,9 percentiel soort object | grenswaarde OUE(H)/m3 | grenswaarde OUE(H)/m3 geurgevoelig | 0,5 | 2 minder geurgevoelig | 1 | 4 overig geurgevoelig | 10 | 40 Provincie Noord-Holland beschouwt de volgende objecten als geurgevoelig (Provincie Noord-Holland, 2024c): - | aaneengesloten woonbebouwing; - | ziekenhuizen en sanatoria; - | bejaarden- en verpleeghuizen; - | woonwagenterreinen; - | asielzoekerscentra; - | (kinder-)dagverblijven; - | scholen; - | penitentiaire milieu belastende activiteiten; - | objecten die vergelijkbaar zijn met bovengenoemde geurgevoelige objecten wat betreft functie van het object, de gemiddelde tijd per dag gedurende welke personen daar verblijven, het aantal personen dat daar aanwezig is en de omgeving van het object.

Provincie Noord-Holland beschouwt de volgende objecten als minder geurgevoelig (Provincie Noord- Holland, 2024c): - | bedrijfswoningen; - | woningen in het landelijk gebied; - | verspreid liggende woningen; - | recreatiegebieden voor dagrecreatie; - | accommodaties voor verblijfsrecreatie; - | zelfstandige kantoren; 36 | 174 | Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 - | winkels; - | objecten die vergelijkbaar zijn met bovengenoemde geurgevoelige objecten wat betreft functie van het object, de gemiddelde tijd per dag gedurende welke personen daar verblijven, het aantal personen dat daar aanwezig is en de omgeving van het object. Provincie Noord-Holland beschouwt de volgende objecten als overig geurgevoelig (Provincie Noord- Holland, 2024c): - | één van de ‘minder geurgevoelige objecten’ genoemde objecten indien het object zich op een bedrijventerrein bevindt dat is bestemd voor milieubelastende en volgens het Besluit activiteiten leefomgeving vergunningplichtige activiteit conform de betreffende bestemmingsplannen. Op provinciaal niveau is er geen kaartlaag beschikbaar die een volledig beeld geeft van geurcontouren van activiteiten die geur verspreiden. Wel is data beschikbaar over de ervaren geurhinder door personen op het niveau van GGD-regio’s en gemeenten, welke hieronder besproken wordt.

Inwoners van Noord-Holland ervaren niet alleen geurhinder door industrie of wegverkeer, maar ook door landbouw of houtkachels. Het percentage personen van 18 jaar of ouder dat ernstige geurhinder ervaart is per GGD-regio en per geurbron weergegeven in tabel 3.8. De tabel toont dat in GGD-regio Amsterdam een lager percentage personen dan gemiddeld in Nederland geurhinder ervaart van een open haard. Dit valt te verklaren door het hoge percentage woningen in gemeente Amsterdam zonder houtkachel (gestapelde appartementen en appartementen die zijn aangesloten op stadswarmte). Tegelijkertijd ervaart een hoger percentage personen dan gemiddeld in Nederland geurhinder door riolering/waterzuivering. Dit is te verklaren door de hoge inwonerdichtheid van deze GGD-regio en het aanwezig zijn van 6 rioolwaterzuiveringsinstallaties in deze regio. In GGD-regio Zaanstreek-Waterland ervaart een hoger percentage personen dan gemiddeld in Nederland geurhinder door bedrijven en industrie, te verklaren door de aanwezigheid van deze sector | in gemeente Zaandam.

Tabel 3.8 Percentage personen dat ernstige geurhinder ervaart (bron: RIVM, 2025) Oorzaak | Nederland | GGD | GGD | GGD | GGD Gooi en | GGD geurhinder | (%) | Hollands- | Kennemerland | Amsterdam | Vechtstreek | Zaanstreek- Noorden (%) | (%) | (%) | (%) | Waterland (%) open haard/ | 4,0 | 4,3 | 4,0 | 2,0 | 4,7 | 4,1 houtkachel vuurkorf/ BBQ/ | 3,1 | 2,8 | 3,6 | 2,7 | 3,8 | 3,5 haard riolering/ | 1,3 | 0,7 | 1,3 | 2,0 | 0,9 | 1,8 waterzuivering landbouw/ | 1,1 | 1,1 | 0,7 | 0,7 | 0,4 | 1,2 veeteelt bedrijven/ | 1,1 | 0,5 | 1,9 | 1,4 | 0,5 | 2,3 industrie wegverkeer | 2,0 | 1,0 | 2,0 | 3,0 | 2,0 | 2,3 Tegelijkertijd valt op het niveau van gemeenten in Noord-Holland op dat het percentage personen dat ernstige geurhinder ervaart door bedrijven/industrie veel hoger ligt dan gemiddeld in hun GGD-regio in gemeente Beverwijk (6,5 %) en gemeente Velsen (5,9 %). Beide gemeenten zijn onderdeel van GGD-regio Kennemerland. Geurhinder door wegverkeer is hoger dan gemiddeld in hun GGD-regio in gemeente Velsen (3,1 %, onderdeel van GGD-regio Kennemerland) en gemeente Zaanstad (3,1 %, onderdeel van GGD-regio Zaanstreek-Waterland). Geurhinder door landbouw/veeteelt is hoger dan gemiddeld in hun GGD-regio in gemeente Waterland (2,4 %, onderdeel van GGD-regio Zaanstreek-Waterland) en gemeente Drechterland (2,9 %, onderdeel van GGD-regio Hollands Noorden) (RIVM, 2025).

37 | 174 | Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 38 | 174 Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 Beoordeling Het aspect geur is in de huidige situatie beoordeeld als ‘redelijk’. Op provinciaal niveau is er geen kaartlaag beschikbaar die een volledig beeld geeft van geurcontouren van activiteiten die geur verspreiden. Uit de ervaren geurhinder door personen op GGD-regio- en gemeentelijk niveau komen enkele knelpunten naar voren, zoals een hoger percentage personen dan gemiddeld in Nederland dat geurhinder ervaart door riolering/waterzuivering in GGD-regio Amsterdam. Ook ervaart een fors hoger percentage dan gemiddeld in GGD-regio Kennemerland geurhinder door bedrijven en industrie in gemeenten Beverwijk en Velsen. In gemeenten Waterland en Drechterland is het percentage personen dat geurhinder ervaart door landbouw en veeteelt hoger dan gemiddeld in hun GGD-regio’s. Hittestress Hittestress kan op meerdere manieren en schaalniveaus worden ervaren. Op straatniveau kunnen mensen een hoge gevoelstemperatuur ervaren, maar op wijk of stadsniveau is het stedelijk hitte eiland (UHI)* een belangrijke factor (zie afbeelding 3.21). De luchttemperatuur is hoger vergeleken met het platteland, doordat steden minder groen en meer verhard zijn, en doordat er een hogere dichtheid van gebouwen is. Dit effect treedt met name ’s nachts op.

Een hogere luchttemperatuur versterkt de negatieve effecten tijdens een hittegolf, bijvoorbeeld slecht slapen, verlaagde productiviteit, of zelfs sterfte. Hoge temperaturen kunnen ook leiden tot schade, bijvoorbeeld aan infrastructuur. Met warme dagen kunnen beweegbare bruggen gaan klemmen, waardoor deze buiten gebruik raken als ze niet gekoeld worden. Tijdens een hittegolf is de luchttemperatuur een belangrijke factor, maar of er verkoeling gezocht kan worden in de buurt of in de omgeving bepaalt in grote mate of mensen ook echt hittestress ervaren. * Het 'urban heat island' effect (UHI) of stedelijk hitte-eilandeffect is het fenomeen dat steden warmer zijn dan hun landelijke omgeving, doordat bebouwing, wegen en andere verharde oppervlakken warmte absorberen en vasthouden. Afbeelding 3.21 Stedelijk Hitte Eiland (UHI) in de provincie Noord-Holland (bron: RIVM 2020)

39 | 174 Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 In het grootste gedeelte van de provincie blijft het effect onder de 0,5 °C, maar de meeste kernen zijn in afbeelding 3.21 goed herkenbaar. In het zuiden van de provincie zijn een aantal stedelijke gebieden met een hitte eiland van meer dan 1 °C. Amsterdam is een grote stad en heeft een groot aaneengesloten oppervlak met een hoge dichtheid aan gebouwen en veel verharding, waardoor de UHI in een groot gebied tot boven de 2 °C komt. Ook Haarlem en de kernen in het Gooi (Hilversum, Naarden/Bussum en Laren/Huizen) ervaren een relatief hoog stedelijk hitte eiland. Daarnaast is het industriële gebied bij de IJmond en Beverwijk duidelijk te zien, en is Schiphol ook duidelijk zichtbaar. Dit komt door de grote hoeveelheid verharding in deze gebieden (denk aan de landingsbanen bij Schiphol). Al zullen er minder mensen hier last ervaren omdat het, afgezien van Beverwijk, in minder mate woongebieden zijn. Afbeelding 3.22 Groen-blauwe ruimte per inwoner (bron: Brede basismonitor Provincie Noord-Holland, 2025) De hoeveelheid groen-blauwe ruimte per inwoner geeft aan of er voldoende plekken in de omgeving zijn waar verkoeling kan worden gezocht, waarmee hittestress kan worden tegengegaan. De provincie Noord- Holland heeft gemiddeld 677 m2 groen-blauwe ruimte per persoon.

Het grootste deel van de provincie heeft 800 m2 groen-blauw of minder per persoon, maar Texel, de Kop van Noord-Holland en West Friesland liggen daarboven. Amsterdam en Zaanstad hebben de laagste oppervlaktes, onder de 200 m2. Beoordeling Het aspect hittestress is in de huidige situatie beoordeeld als ‘matig’. Een aantal kernen in het zuidelijk deel van de provincie, met name de stad Amsterdam, ervaart hogere temperaturen door het stedelijk hitte eiland. Verder is de UHI relatief klein in de rest van de provincie. Er is niet overal evenveel groene ruimte om verkoeling te zoeken, met name in dichtbevolkte verstedelijkte gebieden zoals Zaanstad en Amsterdam is weinig groen in de omgeving. Lichthinder Hemelhelderheid 's nachts De hemelhelderheid ‘s nachts wordt gemeten aan de hand van lichtbelasting. De eenheid waar lichtbelasting in wordt gemeten is nanoWatt per vierkante centimeter per steradiaal*. Door meer lichtbelasting, neemt de hemelhelderheid ’s nachts af. De lichtbelasting is bepaald aan de hand van satellietwaarnemingen van nachtelijke verlichting. * Een steradiaal (sr) is de SI-eenheid voor een ruimtehoek in drie dimensies. Een SI-eenheid is een standaardmaat uit het Internationaal Stelsel van Eenheden, dat wereldwijd wordt gebruikt voor metingen zoals lengte, massa en tijd.

40 | 174 Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 De satellietgegevens van de NOAA (National Oceanic and Atmospheric Administration) zijn hiervoor als basis gebruikt. Hoe hoger het getal hoe groter de oppervlakte die last heeft van verlichting in de nacht. De hemelhelderheid is dus slechter naarmate het getal hoger is. Op afbeelding 3.23 is kaart lichtbelasting per regio in Noord-Holland te zien. Afbeelding 3.23 Kaart lichtbelasting per regio Noord-Holland (Brede basismonitor Provincie Noord-Holland, 2025) De gemiddelde lichtbelasting in de provincie Noord-Holland is, met een lichtbelasting van 7,6 nanoWatt per vierkante centimeter per steradiaal, hoger dan het Nederlands gemiddelde van 5,0. De lichtbelasting laat voor Noord-Holland sinds 2020 en voor Nederland sinds 2021 een sterk dalende trend zien. Mogelijk spelen de coronapandemie en de hoge energiekosten in die periode een rol. In 2023 is er zowel landelijk als in de provincie een licht stijgende lijn te zien. Binnen de provincie Noord-Holland is in 2023 de lichtbelasting het hoogst voor de regio’s Amsterdam en Amstelland-Meerlanden, met respectievelijk 23,1 en 16,4 nanoWatt per vierkante centimeter per steradiaal. Daarna volgt de regio IJmond, met 15,8. De Kop van Noord-Holland heeft met 2,8 het minste last van lichtbelasting.

41 | 174 Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 De gemeenten Uithoorn, Amsterdam en Beverwijk hadden in 2023 de meeste lichtbelasting, met respectievelijk 30,9, 23,1 en 20,7 nanoWatt per vierkante centimeter per steradiaal, dit is te zien op afbeelding 3.24. De gemeente Uithoorn heeft als glastuinbouwgemeente de meeste lichtemissie. De gemeenten Texel, Schagen, Waterland en Wijdemeren hebben het minste last van lichtbelasting. Afbeelding 3.24 Kaart lichtbelasting per gemeente Noord-Holland (Brede basismonitor Provincie Noord-Holland, 2025) Beoordeling Het aspect lichthinder is in de huidige situatie beoordeeld als ‘slecht’. Er zijn redelijk veel knelpunten, zoals rondom een grote stadsagglomeratie als Amsterdam. Daarnaast heeft de provincie Noord-Holland een hogere lichtbelasting dat het Nederlands gemiddelde. Omgevingsveiligheid Plaatsgebonden risico Het plaatsgebonden risico wordt gebruikt om te toetsen of een risicovolle activiteit op een bepaalde plek mag plaatsvinden, en wat in de directe omgeving ervan gebouwd mag worden. Voor het bepalen van de plaatsgebonden risicocontouren zijn risico's van bedrijven (installaties en inrichtingen), buisleidingen en vliegvelden meegenomen. Er is in deze beoordeling gebruik gemaakt van de 10-6 risicocontour.

Dat is de kans op het overlijden van een onbeschermd en continu aanwezig persoon buiten de begrenzing van de locatie waar een activiteit wordt verricht als rechtstreeks gevolg van een ongewoon voorval veroorzaakt door die activiteit. Binnen de contour is het risico groter, buiten de contour is het risico kleiner.

42 | 174 Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 Sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024 hebben nieuwe categorieën risicobronnen een risicocontour gekregen, zoals windturbines en kleine gasdrukmeet- en regelstations. Het aandeel landoppervlakte in de provincie Noord-Holland binnen de 10-6 risicocontour ligt met 2,5 % hoger dan het aandeel voor Nederland met 1,8 % (Brede basismonitor gemeente Noord-Holland, 2025). De provincie Noord-Holland staat op basis van het aandeel landoppervlakte binnen de risicocontour op de vierde plaats. Op afbeelding 3.25 is per regio in de provincie Noord-Holland weergegeven welk aandeel landoppervlakte binnen de risicocontour ligt. De regio’s Amsterdam en Amstelland-Meerlanden hebben het hoogste aandeel landoppervlak binnen de risicocontour, met respectievelijk 6,5 % en 5,6 %. De aanwezigheid van grote industrie en Schiphol verklaren de relatief hoge percentages in deze 2 regio’s. De regio IJmond volgt met een aandeel van 3,8 %. De regio Kop van Noord-Holland staat met 3,4 % op de vierde plaats door de aanwezigheid van windturbines in deze regio. De regio's Waterland en de Gooi en Vechtstreek hebben met 0,1 % het laagste aandeel landoppervlak dat binnen de risicocontour valt.

De verschillen tussen regio’s zijn te verklaren door de verschillen in aanwezigheid van risicobronnen zoals inrichtingen, vliegvelden, transportroutes gevaarlijke stoffen, en windturbines. Het aandeel landoppervlakte dat binnen de risicocontour valt, is het grootst in de gemeenten Haarlemmermeer (8,4 %), Amsterdam (6,5 %), Hollands Kroon (6,3 %), en Velsen (5,5 %). In de gemeenten Blaricum, Edam-Volendam, Heemstede, Landsmeer, Laren, Wormerland, Wijdemeren en Texel is het aandeel landoppervlak binnen de risicocontour 0 %. Afbeelding 3.25 Aandeel landoppervlakte dat binnen de risicocontour regio’s Noord-Holland (Brede basismonitor, 2025) Aandachtsgebieden Aandachtsgebieden zijn gebieden waarbinnen mensen in gebouwen, zonder aanvullende maatregelen, onvoldoende beschermd kunnen zijn tegen de gevolgen van ongevallen met gevaarlijke stoffen. Denk bij gebouwen bijvoorbeeld aan woningen, winkels of scholen. Bij nieuwbouwplannen in aandachtsgebieden heeft de gemeente extra aandacht voor de veiligheid van personen. Het type aandachtsgebied maakt direct zichtbaar door welke gevaren de omgeving kan worden getroffen.

43 | 174 Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 Er bestaan 3 soorten aandachtsgebieden: - brandaandachtsgebied; - explosieaandachtsgebied; - gifwolkaandachtsgebied. Het bevoegd gezag kan diverse maatregelen inzetten om mensen te beschermen binnen de aandachtsgebieden. De mogelijke maatregelen zijn: - afstand houden tot de risicobron binnen het aandachtsgebied; - aanvullende risicocommunicatie; - beperken van personendichtheden in de omgeving van de risicobron; - vlucht- en schuilmogelijkheden; - omgevingsmaatregelen; - aanvullende bouwmaatregelen in een voorschriftengebied. In de aandachtsgebieden gaat het om de bescherming van kwetsbare gebouwen, beperkt kwetsbare gebouwen en zeer kwetsbare gebouwen. Dit zijn gebouwen die extra beschermd (kunnen) worden tegen veiligheidsrisico’s met gevaarlijke stoffen zoals brand, explosies en gifwolken. Gemeenten maken de afweging om kwetsbare- en beperkt kwetsbare gebouwen extra te beschermen, dit geen verplichting. De verplichte extra bescherming geldt alleen voor zeer kwetsbare gebouwen. De kwetsbaarheid van gebouwen is afhankelijk van een aantal criteria: - het aantal personen dat gelijktijdig aanwezig is; - de aanwezigheidsduur van personen; - in hoeverre personen zichzelf in veiligheid kunnen brengen bij een incident. De aandachtgebieden in Noord-Holland zijn weergegeven op afbeelding 3.26.

De aandachtsgebieden hebben vooral betrekking op transportroutes van gevaarlijke stoffen. Zo hebben alle Rijkswegen in de provincie Noord-Holland een brand-, explosie- en gifwolkaandachtsgebied. Ook de vaarwegen van het Noordzeekanaal en het Amsterdams Rijnkanaal hebben alle 3 de aandachtsgebieden. Daarnaast zijn er verspreid door de provincie verschillende buisleidingen aanwezig waardoor gevaarlijke stoffen worden vervoerd, hier zijn ook de aandachtsgebieden van toepassing. Tot slot zijn er spoorlijnen waar de aandachtgebieden gelden in de provincie. In Noord-Holland-Noord zijn geen spoorlijnen waar aandachtgebieden gelden. Enkel vanaf Amsterdam richting het zuiden zijn dit soort spoorlijnen aanwezig. Binnen de aandachtsgebieden zijn op verschillende locaties door de gehele provincie kwetsbare gebouwen, beperkt kwetsbare gebouwen en zeer kwetsbare gebouwen aanwezig. Naar verwachting is een deel van deze situaties beoordeeld en vergund onder de Wet milieubeheer (Wm). Dit was tot 1 januari 2024 de belangrijkste Nederlandse milieuwet, maar is grotendeels opgenomen in de Omgevingswet die nu geldt. De Wm blijft bestaan voor specifieke onderwerpen (zoals stoffen, afvalstoffen, broeikasgasemissies, openbaarheid van milieu-informatie en milieuaansprakelijkheid) met wijzigingen en overgangsrecht.

Maar omdat bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet de aandachtsgebieden in werking zijn getreden, betekent dit niet direct dat de (praktijk)situatie veranderd is. Maar dit toont wel aan dat er nog knelpunten bestaan, zeker in de uitvoering van de aandachtsgebieden in de praktijk. 44 | 174 Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 Afbeelding 3.26 Aandachtsgebieden provincie Noord-Holland (Ministerie IenW - Register Externe Veiligheid, 2024) Beoordeling Het aandeel landoppervlakte in de provincie Noord-Holland binnen de 10-6 risicocontour ligt aanzienlijk hoger dan het Nederlands gemiddelde. Ook zijn kwetsbare gebouwen, beperkt kwetsbare gebouwen en zeer kwetsbare gebouwen aanwezig binnen de aandachtsgebieden. Daarom is de huidige situatie beoordeeld als ‘matig’. 3.1.4 Welzijn en leefbaarheid Tabel 3.9 Beoordeling huidige situatie voor het thema welzijn en leefbaarheid Thema Beoordelingsaspect Beoordeling huidige situatie welzijn en leefbaarheid verbondenheid redelijk welzijn en leefbaarheid sociale veiligheid redelijk welzijn en leefbaarheid gezond gedrag redelijk

45 | 174 Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 Verbondenheid Sociale cohesie Het aspect verbondenheid is beoordeeld aan de hand van de indicatoren sociale cohesie en eenzaamheid. Onder sociale cohesie worden de sociale aspecten van woonbuurten verstaan, zoals de contacten tussen buren en buurtgenoten. Sociale cohesie wordt gemeten aan de hand van de sociale cohesie score. De schaalscore loopt van 0 tot 10. Hoe hoger de score op deze schaal, hoe meer de inwoners tevreden zijn over de sociale aspecten van hun woonbuurt. Op afbeelding 3.27 is de sociale cohesie score van de provincie Noord-Holland ten opzichte van Nederland weergegeven. In 2021 bedroeg de score 6,3 in de provincie Noord-Holland en 6,4 in Nederland. In 2023, het meest recente jaar waarvan data beschikbaar is, is de score gelijk gebleven. Afbeelding 3.27 Sociale cohesie score Noord-Holland vergeleken Nederland (Brede basismonitor Provincie Noord-Holland, 2025) Op afbeelding 3.28 is de sociale cohesie score per gemeente in Noord-Holland weergegeven. Op gemeenteniveau is er alleen data beschikbaar voor gemeenten met meer dan 70.000 inwoners, daarom is voor veel gemeente geen data beschikbaar. Op regioniveau is helemaal geen data beschikbaar. Van de 10 gemeenten in de provincie Noord-Holland waarvoor wel een waarde beschikbaar is, scoorde Amsterdam in 2023 het laagst met een 5,8.

Dit komt overeen met de trend in grote steden. In grote steden is de sociale cohesie over het algemeen lager dan in niet-stedelijke gebieden. Dit komt doordat stedelingen elkaar minder vaak kennen waardoor de anonimiteit groter is. Van de gemeenten waar data over beschikbaar is, is de sociale cohesie score in de gemeente Dijk en Waard het hoogst met een 6,6. Omdat er lokaal nog wel knelpunten bestaan is de huidige staat ‘redelijk’.

Afbeelding 3.28 Kaart sociale cohesie score per gemeente in Noord-Holland (Brede basismonitor, 2025) Eenzaamheid Binnen het aspect verbondenheid is ook gekeken naar eenzaamheid. Volgens de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2024 geeft 46,2 % van de volwassenen van 18 jaar en ouder aan eenzaam te zijn, en 13,2 % geeft aan sterk eenzaam te zijn. | In tabel 3.10 zijn de percentages per GGD-regio weergeven. Hierbij is alleen gekeken naar de GGD’s binnen de provincie Noord | -Holland: GGD Gooi en Vechtstreek, GGD Amsterdam, GGD Kennemerland, GGD Zaanstreek | -Waterland en GGD Hollands Noorden. Tabel 3.10 Percentage volwassenen dat eenzaam en sterk eenzaam is in Nederland per GGD regio in Noord-Holland (CBS en RIVM, 2024) Nederland | GGD | GGD | GGD | GGD Gooi en | GGD Hollands- | Kennemerland | Amsterdam | Vechtstreek | Zaanstreek- Noorden | Waterland eenzaam | 46,2 | 45,2 | 46,6 | 52,1 | 45 | 45,1 sterk eenzaam | 13,2 | 12,6 | 12,7 | 17,7 | 11,9 | 13 46 | 174 | Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 Opvallend is dat de GGD-regio Amsterdam een aanzienlijk hoger percentage eenzame | - en sterk eenzame volwassenen heeft dan in de andere GGD-regio’s in Noord-Holland. Wanneer wordt gekeken naar de individuele gemeenten binnen de GGD | -regio’s valt op dat personen in | Amsterdam het eenzaamst zijn (52,7 % eenzaam, 18,3 % sterk eenzaam).

Hogere percentages eenzaamheid komen in grote steden vaker voor dan in niet-stedelijke gebieden. Dit komt doordat een hoge bevolkingsdichtheid niet gelijkstaat aan sociale verbinding, wat paradoxaal genoeg leidt tot meer eenzaamheid. Factoren zoals de toegenomen individualisering en de drukke levensstijl in een hoog stedelijke omgeving dragen hieraan bij. In Amsterdam liggen de percentages dan ook aanzienlijk hoger dan de Nederlandse gemiddelden. In Edam-Volendam het percentage (sterk) eenzame personen het laagst | (34,4 % eenzaam, 8,3 % sterk eenzaam). Beide percentages liggen onder de Nederlandse gemiddelden. | Omdat er lokaal nog wel knelpunten bestaan is de huidige staat ‘redelijk’. Beoordeling Sociale cohesie en eenzaamheid in acht nemend wordt het aspect verbondenheid in de huidige staat van | de provincie Noord-Holland als ‘redelijk’ beoordeeld. Over het algemeen zijn de uitkomsten van de provincie Noord-Holland vergelijkbaar met die van Nederland als geheel. De | opvallende negatieve uitschieter is Amsterdam, zowel op het gebied van (sterke) eenzaamheid | als sociale cohesie. Sociale veiligheid Het aspect sociale veiligheid wordt gemeten aan de hand van indicator ‘de mate van sociale veiligheid'. De mate van sociale veiligheid wordt bepaald aan de hand van de mate van criminaliteit, overlast en de onveiligheidsbeleving.

Het Ministerie van Veiligheid en Justitie en de VNG monit | ort via de Veiligheidsmonitor de mate van onveiligheidsbeleving. De onveiligheidsbeleving bestaat uit | 3 aspecten: - | onveiligheidsgevoelens: (hoe onveilig men zich in de buurt voelt); - | vermijdingsgedrag (hoe vaak men het eigen gedrag aanpast aan situaties in de buurt in verband met onveiligheid); - | onveiligheidsperceptie (de ervaren omvang van criminaliteit in de buurt). De monitoring van criminaliteit, overlast en de onveiligheidsbeleving | is gestart in het jaar 2014 en de waarde op deze indicatoren is toen gesteld op 100. Hoe lager het cijfer in de jaren daarna, hoe sterker de verbetering is ten opzichte van 2014. De waarden van de indicatoren in 2023 (meest recente, beschikbare jaartal) is weergegeven in tabel 3.11. In de tabel wordt een vergelijking gemaakt tussen de provincie | Noord- Holland en Nederland. Voor criminaliteit geldt dat de index op provinciaal niveau is toegenomen ten opzichte van 2014. Verder geldt voor overlast dat de index zowel op provinciaal als landelijk niveau | dichtbij het basisjaar ligt. Verder blijkt dat op alle indicatoren de situatie in de provincie Noord-Holland (licht) is verbeterd ten opzichte van de situatie in 2014, alhoewel het vermijdingsgedrag wel dicht bij het basisjaar ligt.

Voor het landelijk gemiddeld geldt dezelfde trend, alhoewel de onveiligheidsgevoelens op landelijk niveau wel zijn verslechterd ten opzichte van de situatie in 2014. Tabel 3.11 Index onveiligheidsbeleving voor het jaar 2023 (bron: Veiligheidsmonitor, 2023a, 2023b, 2023c) Onveiligheidsbeleving | Provincie Noord-Holland | Nederland criminaliteit | 102 | 98 overlast | 99 | 99 onveiligheidsgevoelens | 89 | 104 onveiligheidsperceptie | 86 | 84 vermijdingsgedrag | 97 | 93 47 | 174 | Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 Noord-Holland is verdeeld in 5 veiligheidsregio's: Amsterdam-Amstelland, Gooi en Vechtstreek, Kennemerland, Noord-Holland Noord en Zaanstreek-Waterland. In tabel 3.12 staat de index voor criminaliteit, overlast en de onveiligheidsbeleving uitgesplitst naar de veiligheidsregio’s binnen de provincie. Uit deze tabel blijkt dat de criminaliteit op provinciaal niveau nog dicht bij de situatie in 2014 lag maar dat er op het niveau van de veiligheidsregio verschillen bestaan. Zo is de criminaliteit gestegen in Amsterdam- Amstelland, Kennemerland en Noord-Holland Noord ten opzichte van de situatie in 2014. Voor overlast zijn de verschillen tussen de veiligheidsregio klein. Voor de onveiligheidsgevoelens in alle veiligheidsregio’s zijn gedaald ten opzichte van de situatie in 2014, dat is gelijk aan het beeld op provinciaal niveau.

Voor de onveiligheidsperceptie geldt dat deze voor vrijwel alle veiligheidsregio’s is afgenomen, net als op provinciaal niveau. De grootste verbetering zichtbaar is in Noord-Holland Noord. In Zaanstreek-Waterland is de onveiligheidsperceptie echter toegenomen ten opzichte van de situatie in 2014. Voor het vermijdingsgedrag is dit op provinciaal licht afgenomen, maar in de veiligheidsregio’s Kennemerland, Noord | -Holland Noord en Zaanstreek-Waterland is het vermijdingsgedrag echter toegenomen ten opzichte van de si | tuatie in 2014. Beoordeling Uit de index van criminaliteit, overlast en de onveiligheidsbeleving blijkt dat er | vooral op niveau van de veiligheidsregio’s knelpunten bestaan, met name voor criminaliteit. Ook de mate van overlast en het vermijdingsgedrag is een aandachtspunt. Het aspect wordt daarom beoordeeld als ‘redelijk’.

Tabel 3.12 Index onveiligheidsbeleving voor het jaar 2023 per veiligheidsregio (bron: Veiligheidsmonitor, 2023d, 2023e, 2023f) Onveiligheidsbeleving | Amsterdam- | Gooi en | Kennemerland | Noord- | Zaanstreek- Amstelland | Vechtstreek | Holland Noord | Waterland criminaliteit | 111 | 94 | 101 | 121 | 88 overlast | 100 | 103 | 97 | 94 | 102 onveiligheidsgevoelens | 79 | 88 | 93 | 89 | 94 onveiligheidsperceptie | 91 | 81 | 93 | 78 | 106 vermijdingsgedrag | 83 | 85 | 108 | 108 | 103 Gezond gedrag Het aspect gezond gedrag is beoordeeld aan de hand van de indicatoren ervaren gezondheid, lichamelijke gezondheid, mentale gezondheid en de beweegvriendelijkheid van de omgeving. Ervaren, lichamelijke en mentale gezondheid Onder ervaren gezondheid wordt verstaan: het percentage personen van 18 jaar en ouder dat de eigen gezondheid als goed of zeer goed beoordeelt. Lichamelijke gezondheid is het percentage personen van 18 jaar of ouder met één of meer langdurige ziekten of aandoeningen. Langdurig is (naar verwachting) 6 maanden of langer. Mentale gezondheid is het percentage personen van 18 jaar en ouder | met een hoog risico op een angststoornis of depressie | .

De ervaren, lichamelijke en mentale gezondheid in de provincie Noord-Holland is onderzocht door de GGD’s binnen deze provincie: | GGD Gooi en Vechtstreek, | GGD Amsterdam, GGD Kennemerland, GGD Zaanstreek-Waterland en GGD Hollands Noorden. De ervaren, lichamelijke en mentale gezondheid in elk van deze GGD’s, en in Nederland als geheel, is weergegeven in tabel 3.13. Wat betreft mentale gezondheid valt op dat personen in GGD | -regio Amsterdam een fors hoger risico hebben op een angststoornis of depressie dan in de andere GGD | -regio’s in Noord-Holland. Dit is te verklaren door de aanwezigheid van de stad Amsterdam in deze GGD | -regio. Hoe groter een stad, hoe meer risico de inwoners lopen om een psychische stoornis te ontwikkelen (Rauch, 2019).

48 | 174 | Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 Tabel 3.13 Ervaren (lichamelijke- en mentale-) gezondheid in Nederland en de GGD regio’s in Noord | -Holland (bron: RIVM, 2025) Gezondheid | Nederland | GGD | GGD | GGD | GGD Gooi en | GGD (%) | Hollands- | Kennemerland | Amsterdam | Vechtstreek | Zaanstreek- Noorden (%) | (%) | (%) | (%) | Waterland (%) ervaren | 74,1 | 74,8 | 75,0 | 74,2 | 76,8 | 71,7 gezondheid lichamelijke | 34,4 | 34,4 | 33,5 | 31,8 | 32,8 | 35,8 gezondheid mentale | 8,9 | 7,4 | 7,8 | 11,5 | 7,5 | 9,5 gezondheid Wanneer wordt gekeken naar de individuele gemeenten binnen GGD-regio’s komt het volgende naar voren. Wat betreft ervaren gezondheid valt op dat personen in Zaanstad (onderdeel van GGD-regio Zaanstreek- Waterland) en Beverwijk (onderdeel van GGD-regio Kennemerland) hun ervaren gezondheid lager dan gemiddeld in Nederland scoren (respectievelijk 69,1 % en 70,5 %). Personen in Wijdemeren (onderdeel van GGD-regio Gooi en Vechtstreek) | , Bloemendaal (onderdeel van GGD-regio Kennemerland) en Castricum (onderdeel van GGD-regio Hollands Noorden) scoren hun ervaren gezondheid hoger (respectievelijk 80,1 %, 79,4 % en 79,5 %) dan gemiddeld in Nederland. Wijdemeren, Bloemendaal en Castricum zijn relatief welvarende gemeenten (CBS, 2022).

Welvarendheid, bijvoorbeeld in de vorm van sociaaleconomische status, is een belangrijke determinant voor (ervaren) gezondheid (RIVM, z.d.c). Wat betreft lichamelijke gezondheid valt op dat een relatief hoog percentage van de inwoners van Hoorn (onderdeel van GGD-regio Hollands Noorden, Huizen (onderdeel van GGD-regio Gooi en Vechtstreek), Zaanstad (onderdeel van GGD-regio Zaanstreek-Waterland) en Den Helder (onderdeel van GGD-regio Hollands Noorden) één of meer lichamelijke aandoeningen heeft vergeleken met het Nederlandse gemiddelde (36,9 %, 37,5 % 37,1 %, 39,1 %). In Edam-Volendam en Koggeland (beiden onderdeel van GGD | - regio Zaanstreek-Waterland) heeft een relatief laag percentage | (30,1 % en 29,5 %) personen een lichamelijke aandoening vergeleken met Nederland | . Wat betreft mentale gezondheid valt op dat, vergeleken met Nederland, r | elatief veel personen in | gemeente Amsterdam en Zaanstad een hoog risico hebben op een angststoornis of depressie | (12,3 en 11,3 %). In Castricum is dit risico met 3,8 % relatief laag (RIVM, 2025). Beweegvriendelijkheid Op afbeelding 3.29 is de beweegvriendelijkheid van de leefomgeving in de provincie Noord-Holland weergegeven op gemeenteniveau.

De beweegvriendelijkheid van de leefomgeving is | beoordeeld aan de hand van de kernindicator beweegvriendelijke omgeving (KBO), waarvoor de volgende definitie geldt: | ‘de mate waarin de publieke ruimte in de fysieke omgeving scoort op de mogelijkheden voor mensen om te sporten en te bewegen’ (Mulier Instituut, z.d.). De kernindicator is opgebouwd uit 4 deelindicatoren, met elk een score van 0 tot en met 100: 1 | sportaccommodaties (diversiteit en nabijheid van sportvelden (voetbal en /of hockey), tennisbanen, sporthallen, fitnessvoorzieningen en zwembaden); 2 | sport- en speelplekken (nabijheid van sport- en speelplekken in de openbare ruimte); 3 | recreatief groen en blauw (nabijheid en oppervlakte van parken en water geschikt voor recreatief gebruik); 4 | nabijheid van voorzieningen (onder andere. gemiddelde afstand tot supermarkt en school). Samen geven deze 4 deelindicatoren een beeld van hoe beweegvriendelijk de fysieke inrichting van de openbare ruimte is. De totaalscore op de kernindicator is het gemiddelde van de deelindicatoren waarvoor een score is berekend. Gemiddeld scoort Nederland 65 op de kernindicator. 49 | 174 | Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 50 | 174 Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 De meeste gemeenten in Noord-Holland scoren gemiddeld.

Geen enkele gemeente in Noord-Holland scoort hoger dan 80 (‘wel beweegvriendelijk’ volgens de legenda bij afbeelding 3.29). Twee gemeenten zijn minder beweegvriendelijk dan gemiddeld: Bloemendaal en Heiloo. Gemeente Bloemendaal scoort laag op de deelindicator sport- en speelplekken (36 uit 100), waarbij wordt gekeken naar de nabijheid van sport- en speelplekken in de openbare ruimte. Gemeente Heiloo scoort redelijk laag op alle deelindicatoren, wat een gemiddelde beweegvriendelijkheidsscore van 56 oplevert. Op buurtniveau scoren 3 buurten in Noord- Holland laag: Mariëndaal in Den Helder (geen sportaccommodaties en geen sport- en speelplekken in de nabijheid), Oostpolder in Hollands Kroon (geen sport- en speelplekken in de nabijheid) en Zandhorst III in Dijk en Waard (geen sport- en speelplekken in de nabijheid). Afbeelding 3.29 Beweegvriendelijkheid van de leefomgeving (bron: Mulier Instituut, 2024 via Atlasleefomgeving) De huidige staat van het aspect gezond gedrag is beoordeeld als ‘redelijk’. De ervaren, lichamelijke en mentale gezondheid op GGD-niveau is redelijk gelijk aan de ervaren, lichamelijke en mentale gezondheid in Nederland, met enkele negatieve uitschieters in Zaanstad, Amsterdam en Beverwijk. Verreweg de meeste gemeenten in de provincie Noord-Holland zijn gemiddeld beweegvriendelijk.

Enkel Heiloo en Bloemendaal zijn minder beweegvriendelijk dan gemiddeld in Nederland. Voor de buurten die niet beweegvriendelijk zijn, geldt dat dit komt doordat sport- en speelplekken in de nabijheid ontbreken.

51 | 174 Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 3.1.5 Natuur en biodiversiteit Tabel 3.14 Beoordeling huidige situatie voor het thema natuur en biodiversiteit Thema Beoordelingsaspect Beoordeling huidige situatie natuur en biodiversiteit VHR-natuurherstel (N2000) slecht natuur en biodiversiteit Natuurnetwerk Nederland in Noord-Holland buiten N2000 redelijk natuur en biodiversiteit biodiversiteit buiten NNN matig * Bijlage bij artikel 1.1 Omgevingswet. VHR-natuurherstel (N2000) In de Omgevingswet zijn de bepalingen voor Natura 2000-activiteiten vastgelegd. De regels hebben als doel het beschermen en in stand houden van natuurgebieden met bijzondere of kwetsbare waarden. De Vogelrichtlijn (VR) is gericht op in het wild levende vogelsoorten. De Habitatrichtlijn (HR) is gericht op dier- en plantensoorten. Op grond van artikel 5.1 lid 1 sub e Ow is een omgevingsvergunning vereist voor een ‘Natura 2000-activiteit’. Een Natura 2000-actitiviteit wordt gedefinieerd als een ‘activiteit, inhoudende het realiseren van een project dat niet direct verband houdt met of nodig is voor het beheer van een Natura 2000-gebied, maar afzonderlijk of in combinatie met andere plannen of projecten significante gevolgen kan hebben voor een Natura 2000- gebied’*. Binnen de provincie Noord-Holland zijn 19 Natura 2000-gebieden aanwezig (zie afbeelding 3.30).

Voor 14 gebieden is de provincie Noord-Holland het bevoegd gezag. Voor de overige 5 Natura 2000-gebieden is het Rijk bevoegd gezag. Een overzicht van de Natura 2000-gebieden met knelpunten en in hoeverre instandhoudingsdoelstellingen worden gehaald is weergegeven in tabel 3.15. De instandhoudingsdoelstellingen van de 19 Natura 2000-gebieden zijn weergegeven in bijlage I. Afbeelding 3.30 Natura 2000-gebieden binnen provincie Noord-Holland (zwart omrand)

52 | 174 Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 Tabel 3.15 Overzicht knelpunten en in hoeverre instandhoudingsdoelstellingen worden gehaald voor Natura 2000-gebieden in provincie Noord-Holland (Bronnen: natuurdoelanalyses (NDA) en beheerplannen (BHP)) Natura 2000-gebied Knelpunten Instandhoudings- doelstellingen gehaald Bevoegd gezag Abtskolk en De Putten geen knelpunten (Bron: BHP) veelal wel gehaald (Bron: BHP) provincie Noord- Holland Duinen Den Helder - Callantsoog afname van winddynamiek, begrazings- en betredingsdynamiek, (te) hoge stikstofdepositie, oprukkende invasieve exoten en verstruweling (Bron: NDA) veelal niet gehaald (Bron: NDA) provincie Noord- Holland Duinen en Lage Land Texel stikstofdepositie, bodem, hydrologie (waterkwaliteit en waterkwantiteit), gebrek aan verstuivingsdynamiek, invasieve exoten, verminderde (of geheel weggevallen) konijnenbegrazing, begrazingsdynamiek en recreatiedruk (Bron: NDA) overwegend ‘ja, mits’ en ‘nee, tenzij’ (Bron: NDA) provincie Noord- Holland Eemmeer en Gooimeer Zuidoever te weinig broedgebieden voor visdief en voedselbeschikbaarheid voor visdief en slobeend (Bron: BHP) overwegend wel gehaald (Bron: BHP) Rijk Eilandspolder verweving met (te) intensieve landbouw, een ontoereikend watersysteem (zowel kwantiteit en kwaliteit), stikstofdepositie, verzoeting, recreatiedruk, groei van de populatie ganzen , beheerkeuzes

(een gebrek aan overjarig riet) en de aanwezigheid van exoten, zoals Canadese gans, appelbes, guldenroede en grote berenklauw (Bron: NDA) overwegend niet gehaald (Bron: NDA) provincie Noord- Holland IJsselmeer waterdynamiek en -kwaliteit, stikstofdepositie, windpark Friesland, recreatie, exoten en toxische stoffen (Bron: NDA) overwegend niet gehaald (Bron: BHP) Rijk Ilperveld, Varkensland, Oostzanerveld en Twiske verweving met (te) intensieve landbouw, een ontoereikend watersysteem (zowel kwantiteit en kwaliteit), stikstofdepositie, verzoeting, afname van de watervegetatie, toename van exoten, recreatiedruk, begrazing van moerasvegetaties en eutrofiëring door ganzen en gebrek aan maaien (Bron: NDA) overwegend niet gehaald (Bron: NDA) provincie Noord- Holland Kennemerland-Zuid onvoldoende winddynamiek, wegvallen konijnenbegrazing, (te) hoge stikstofdepositie en toenemende invloed van invasieve exoten en oprukkende verstruweling (Bron: NDA) overwegend niet gehaald (Bron: NDA) provincie Noord- Holland Markermeer en IJmeer voedselbeschikbaarheid, rust en ruimte (beheerplan) gedeeltelijk wel gehaald, gedeeltelijk niet gehaald (Bron: BHP) Rijk Naardermeer het watersysteem is ontoereikend (zoals onvoldoende waterkwaliteit, uitblijven basenrijke kwel en te geringe peilfluctuatie), atmosferische stikstofdepositie en aanvoer via het inlaatwater van (te veel) stikstof naar het

oppervlaktewater (Bron: NDA) overwegend niet gehaald (Bron: NDA) provincie Noord- Holland 53 | 174 Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 Natura 2000-gebied Knelpunten Instandhoudings- doelstellingen gehaald Bevoegd gezag Noordhollands Duinreservaat gebrek aan verstuivingsdynamiek, hydrologie, stikstofdepositie, invasieve exoten, bodem en wegvallen van konijnenbegrazing (Bron: NDA) overwegend niet gehaald (Bron: NDA) provincie Noord- Holland Noordzeekustzone civiele werken en overige activiteiten, recreatie, visserij, exoten, toxische stoffen en vogelgriep (Bron: NDA) overwegend niet gehaald (Bron: BHP) Rijk Oostelijke Vechtplassen bodem- en waterkwaliteit, stikstofdepositie, oppervlakte en versnippering, invloed van vraat van watervogels en exoten en recreatiedruk (Bron: NDA) overwegend niet gehaald (Bron: NDA) provincie Noord- Holland Polder Westzaan verweving met (te) intensieve landbouw, een ontoereikend watersysteem (zowel kwantiteit en kwaliteit), te hoge stikstofdepositie, verzoeting, afname van de watervegetatie, toename van exoten, recreatiedruk en gebrek aan beheer in particuliere terreinen (Bron: NDA) Veelal niet gehaald (Bron: NDA) provincie Noord- Holland Polder Zeevang geen (Bron: BHP) vrijwel allemaal gehaald (Bron: BHP) provincie Noord- Holland Schoorlse Duinen gebrek een verstuivingsdynamiek, hydrologie, stikstof, invasieve exoten, bodem en

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://haarlemmermeer.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/041b3eab-a38c-40a3-a333-eabc69b46e81?agendaItemId=4d7fc33c-3046-43f4-ad75-2b273598a16c