CConstaterende datHaarlemmermeer
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 3 De omgevingseffectrapportage (OER) Omgevingsvisie provincie Noord-Holland

Lijst ingekomen stukken voor de raad 31 augustus 2026, gemeente HaarlemmermeerBij agendapunt: 4. NOTA Zienswijze ontwerp-omgevingsvisie Noord-Holland, juni 2026 (13702931)177.858 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 7 van 22

6.4.1 Stikstofdepositie Afname stikstofdepositie Rondom stikstofgevoelige natuur wordt een stikstofzone aangewezen waar emissiereductie het meest effectief is. In deze zones worden maatregelen genomen die direct bijdragen aan het verminderen van stikstofdepositie op kwetsbare natuur. Hierdoor neemt stikstofdepositie op deze gebieden af. Het is onbekend welke maatregelen genomen worden in deze zones. Als er werkzaamheden worden uitgevoerd door bijvoorbeeld het realiseren van meer laadpalen voor elektrische vervoersmiddelen kan er ook verstoring of ruimtebeslag in het kader van externe werking optreden. Daarnaast wordt de verschuiving van goederenvervoer van de weg naar het water gestimuleerd. Vervoer over water is efficiënter. Aangezien laad- en loslocaties over het algemeen reeds bestaand zijn, zijn er naast scheepvaart, ook nog vrachtwagens nodig om de goederen van de laad- en loslocaties naar de werkelijke bestemming te krijgen. Het inzetten op meer goederenvervoer over water leidt mogelijk alsnog tot een afname in stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden. Het aanleggen van extra laad loslocaties kan wel tot extra stikstofdepositie leiden en daarnaast ook tot verstoring en ruimtebeslag in Natura 2000-gebieden. Circa 75 % van de nieuwe woningen wordt binnenstedelijk gerealiseerd. Inbreiding leidt doorgaans tot minder verkeersbewegingen dan uitbreiding.

Daarmee leidt inbreiding tot minder stikstofemissies ten opzichte van de referentiesituatie. Ook wordt het gebruik van duurzame vervoersmiddelen, zoals lopen, fietsen, openbaar vervoer en uitstootvrije voer- en vaartuigen, gestimuleerd. Desalniettemin zal de auto op korte termijn, en met name in landelijkere gebieden, een belangrijke rol blijven spelen. Door het aanwijzen van stikstofzones, de verschuiving van goederenvervoer van de weg naar het water, binnenstedelijke inbreiding en de stimulering van duurzamere vervoersmiddelen nemen de stikstofemissies af. Hiermee wordt de stikstofdepositie op Natura 2000-gebied mogelijk verlaagd. De afname van stikstofdepositie kan positieve doorwerking hebben op Natura 2000-gebieden waar nu sprake is van een overschrijding van de Kritische Depositiewaarde. In veel gevallen is een afname van stikstofdepositie noodzakelijk om de instandhoudingsdoelstellingen binnen Natura 2000-gebieden te behalen. Toename stikstofdepositie Er worden zeven sterke energetische en economische clusters aangewezen waar opwek, opslag, conversie en gebruik van energie samenkomen. Deze clusters bieden ruimte aan bedrijven met een groot energieverbruik. Dergelijke bedrijven stoten ook stikstof uit, wat kan leiden tot een toename van stikstofdepositie in Natura 2000-gebieden binnen een straal van 25 kilometer van deze clusters.

| Alle clusters liggen nabij Natura 2000- gebieden. Zo wordt bij IJmond een cluster voorzien met zeer grote energieverbruikers, gelegen tussen de Natura 2000-gebieden Noord-Hollands Duinreservaat en Kennemerland-Zuid. Door de toenames in stikstofemissie wordt stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden binnen 25 kilometer van de energetische en economische clusters verhoogd en worden mogelijk de natuurlijke kenmerken van Natura 2000-gebieden aangetast. Hoewel individuele projecten en hun stikstofdepositietoename mogelijk niet leiden tot significante gevolgen op instandhoudingsdoelstellingen, kunnen deze gezamenlijk wel leiden tot een aantasting van stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden. Stikstofdepositie leidt tot verzuring en vermesting. Dit vormt een knelpunt voor habitattypen en leefgebieden in Natura 2000-gebieden. Het risico op een toename van stikstofdepositie is groter naarmate een ontwikkeling dichter in de buurt van een stikstofgevoelig Natura 2000-gebied ligt. Een toename van stikstofdepositie vormt met name een potentieel knelpunt voor ontwikkelingen wanneer sprake is van een permanente toename op Natura 2000-gebieden. Significante gevolgen van stikstofdepositie kunnen niet op voorhand worden uitgesloten en moete | n op plan- of projectniveau beoordeeld worden.

Conclusie en mitigatie Concluderend kan worden gesteld dat het aanwijzen van zeven sterke energetische en economische clusters mogelijk leidt tot een toename van stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden binnen 25 kilometer vanaf deze clusters. Tegelijkertijd wordt gebruik van goederenvervoer van de weg naar het water gestimuleerd, binnenstedelijke inbreiding en worden duurzame vervoersmiddelen gestimuleerd. Desalniettemin blijft de auto, met name in landelijkere gebieden, op de korte termijn een belangrijke rol spelen. De toename van stikstofdepositie wordt desondanks op verschillende manieren beperkt. Stikstofdepositie kan verder worden beperkt door volledige zero-emissie mobiliteit. Met name ontwikkelingen in gebieden nabij de Natura 2000- gebieden resulteren in een grotere toename van stikstofdepositie. In deze gebieden kan extra ingezet worden op het reduceren van stikstofdepositie bijvoorbeeld door het stimuleren van duurzaam vervoer. Voor de stikstofemissies door goederenvervoer over water geldt dat | momenteel nauwelijks gemitigeerd kan worden aangezien de mogelijkheden voor zero-emissie materieel beperkt zijn. Stikstofdepositie dient op plan- of projectniveau beoordeeld te worden. Indien gebruik wordt gemaakt van intern en/of extern salderen, om een plan- of project te realiseren, dient een plan- of projectspecifieke passende beoordeling te worden opgesteld.

Indien mitigatie wordt toegepast moeten in de passende beoordeling de verwachte voordelen van de mitigerende maatregel | vaststaan. Daarnaast dient in de passende beoordeling het additionaliteitsvereiste onderbouwd te zijn. Wanneer in een passende beoordeling significante gevolgen niet kunnen worden uitgesloten, moet een ADC | -toets worden doorlopen. 6.4.2 | Waterkwaliteit en -kwantiteit binnen en buiten Natura 2000 | -gebieden Toename waterkwaliteit en -kwantiteit binnen en buiten Natura 2000 | -gebieden Het voorgenomen beleid richt zich op waterberging in polders, met seizoensopslag van water. Tussen 5 en 15 % van de diepe delen van de polders wordt aangewezen als noodberging. Wanneer deze waterbergingsgebieden nabij Natura 2000 | -gebieden liggen, kan dat de verdroging in deze Natura 2000- gebieden verminderen. Daarnaast fungeren ze als bufferzones, waardoor mogelijke negatieve effecten zoals verontreiniging en vermesting worden beperkt. Er zijn seizoenswaterbergingen aangewezen bij Duinen Den Helder–Callantsoog, Polder Westzaan, het Naardermeer en de Oostelijke Vechtplassen. In deze gebieden kunnen de waterbergingsgebieden verdroging tegengaan en als bufferzone dienen. In het voorgenomen beleid wordt ook ingezet op het vernatten van veenweidegebieden. Het wat | erpeil gaat naar maximaal 40 centimeter beneden maaiveld en onderbemaling | wordt uitgefaseerd.

113 | 139 | Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 114 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Deze vernatte gebieden kunnen eveneens verdroging tegengaan en als bufferzone dienen zodat negatieve effecten uit de omgeving beperkt worden. Het vernatten van het landschap kan het gebied ook geschikt maken als leefgebied voor Vogel- en/of Habitatrichtlijnsoorten die in nabijgelegen Natura 2000-gebieden zijn aangewezen. Het kan bijvoorbeeld dienen als foerageergebied voor weidevogels. Daarentegen kan vernatting ook leiden tot te natte omstandigheden voor soorten, waardoor het gebied niet meer geschikt kan zijn voor bepaalde Vogel- en Habitatrichtlijnsoorten. Het landschap kan bijvoorbeeld te nat worden waardoor het niet meer geschikt is als broedhabitat voor weidevogels. Het voornemen is onvoldoende uitgewerkt om de effecten hiervan goed te kunnen inschatten. Verder is de provincie voornemens zoekgebieden aan te wijzen voor de uitbreiding van het huidige waterwin- en infiltratiegebied. Indien deze gebieden gereserveerd worden voor de uitbreiding zullen ook de grondwaterbeschermingsgebieden worden uitgebreid. Bepaalde activiteiten zijn in grondwaterbeschermingsgebieden niet toegestaan ten behoeve van de kwaliteit van het grondwater. De grondwaterbeschermingsgebieden liggen in Noord-Holland in de duingebieden die zijn aangewezen als Natura 2000-gebieden.

De bescherming in deze extra zone leidt daarmee ook tot minder verontreiniging in Natura 2000-gebieden. De zoetwaterbel in de duinen wordt vergroot om zoutindringing te beperken. Dit leidt in Natura 2000- gebieden tot een afname van verdroging en verzilting. Daarentegen kan het vergroten van de zoetwaterbel ook leiden tot een toename van wateroverlast in de duinen waardoor soorten sterven door te natte omstandigheden. Tot slot, het voorgenomen beleid richt zich ook op het verbeteren van de waterkwaliteit in de provincie Noord-Holland. Eén van de doelen van het beleid is het voorkomen van nieuwe verontreinigingen (door ontwikkelingen) en de waterkwaliteit verbeteren in gevoelige natuurgebieden. Door deze ingrepen vindt er een afname plaats van verontreiniging van Natura 2000-gebieden wat de kwaliteit van deze gebieden ten goede komt. Daarnaast wordt ingezet op het versterken van de samenhang tussen bodem, ruimtegebruik en het vergroten van de klimaatrobuustheid van het watersysteem. Door het watersysteem te verbeteren en een robuuster systeem te creëren neemt verdroging in Natura 2000-gebieden mogelijk af. Afname waterkwaliteit en -kwantiteit binnen en buiten Natura 2000-gebieden De provincie stelt randvoornwaarden voor de beperkte beschikbaarheid van zoetwater door restricties op het aanbod en door verzilting te accepteren.

Indien er minder zoet water beschikbaar is voor natuur in en nabij Natura 2000-gebieden treedt er verzilting op. Verzilting biedt kansen voor soorten met zilte vegetaties. Daarentegen zijn er ook uitdagingen wat betreft verzilting zoals in de binnenduinrand. Door verzilting neemt zoetwaterafhankelijke natuur mogelijk af (zoals bomen) en komen er meer soorten die in zoute omstandigheden voorkomen. Natura 2000-gebieden in de provincie hebben onder andere zoetwaterafhankelijke natuur. Bijvoorbeeld duinheide en dennen-, eiken- en beukenbossen, maar ook nat schraalgrasland is zoetwaterafhankelijk en daarmee gevoelig voor verzilting. De provincie kent ook waardevolle natuur dat afhankelijk is van brak water zoals het brakwatergraslandencomplex in de Harger- en Pettemerpolder. Dit gebied floreert juist onder brakke omstandigheden. Echter, indien de verscheidenheid in omstandigheden afneemt, neemt ook de diversiteit in soorten en biotopen af. De binnenduinrand in Noord-Kennemerland en Zuid-Kennemerland zijn aangewezen als zoekgebied voor win- en infiltratiegebied. Indien er meer water wordt gewonnen dan dat er infiltreert kan er verdroging optreden. Mogelijk leidt dit tot negatieve effecten op natte duinnatuur in deze gebieden. Extra infiltratie kan daarentegen ook juist lokaal leiden tot vernatting.

De herkomst van het infiltratiewater is echter onzeker; als dit uit Natura 2000-gebieden wordt onttrokken, kan daar juist verdroging optreden. Conclusie en mitigatie Concluderend kan worden gesteld dat het voorgenomen beleid ontwikkelingen voorziet die de waterkwaliteit en -kwantiteit in Natura 2000-gebieden ten goede kan komen. Er wordt meer ruimte geboden aan water en er wordt ingezet op het verbeteren van de waterkwaliteit en een robuuster watersysteem binnen de provincie. 115 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Deze ingrepen leiden tot een afname van verdroging en verontreiniging in Natura 2000-gebieden. Daarentegen worden door de provincie ook randvoorwaarden opgesteld voor het aanbod van zoetwater. Indien er minder zoet water naar Natura 2000-gebieden gaat treedt er verzilting op. Daarnaast worden win- en infiltratiegebieden aangewezen aan de binnenduinrand, wat tot extra verdroging kan leiden elders. Het vernatten van veenweidegebieden kan er daarnaast toe leiden dat leefgebied verloren gaat voor Vogel- en/of Habitatrichtlijnsoorten zoals broedplekken voor weidevogels. De negatieve effecten van verdroging, verzilting en afname van leefgebied voor Vogel- en/of Habitatrichtlijnsoorten kunnen leiden tot aantasting van de natuurlijke kenmerken van Natura 2000- gebieden.

Om de negatieve effecten te mitigeren kan de waterbehoefte in Natura 2000-gebieden afgestemd worden op de habitattypen en leefgebieden die daar aanwezig zijn. Door voldoende zoet water beschikbaar te maken neemt verdroging en verzilting niet toe. Daarnaast is het van belang dat er netto niet meer water wordt gewonnen dan dat er infiltreert in de Natura 2000-gebieden. Tot slot kan in de veenweidegebieden het waterpeil afgestemd worden op de benodigde omstandigheden voor weidevogels. Voor alle ontwikkelingen geldt dat effecten van ontwikkelingen op plan- of projectniveau beoordeeld moeten worden. 6.4.3 Recreatiedruk Afname recreatiedruk Er worden recreatiemogelijkheden ontwikkeld op de overgang tussen stedelijk en landelijk gebied. Ook wordt de uitbreiding van verstedelijking gekoppeld aan het vergroten van recreatiemogelijkheden, onder meer door extra groen in en om de stad. Door recreatiegebieden buiten Natura 2000-gebieden te realiseren, kan de recreatiedruk in Natura 2000-gebieden afnemen. Er is daardoor een afname van verstoring in deze gebieden wat een positief effect heeft. Gebieden buiten Natura 2000-gebieden kunnen echter ook belangrijk zijn als leefgebied voor Vogel- en Habitatrichtlijnsoorten. Er kan daarom wel via externe werking sprake zijn van negatieve effecten zoals ruimtebeslag en verstoring.

Toename recreatiedruk Er worden meer recreatieve functies mogelijk gemaakt in de binnenduinrand. Daarnaast is de provincie Noord-Holland voornemens om ruimte te creëren voor een recreatieve verbinding vanuit de binnenduinrand in Zuid-Kennemerland via Haarlemmermeer naar Westeinder- en Amstelscheg. De binnenduinrand van Zuid- Kennemerland ligt gedeeltelijk in Natura 2000-gebied Kennemerland-Zuid. Een toename van recreatiemogelijkheden in de binnenduinrand leidt daarmee mogelijk tot een toename van verstoring. Conclusie en mitigatie Concluderend kan worden gesteld dat door een toename van recreatieve functies in de binnenduinrand verstoring in de Natura 2000-gebieden die in het duingebied liggen mogelijk toenemen. Tegelijkertijd wordt in het stedelijk en landelijk gebied meer ruimte gecreëerd voor recreatie, waardoor inwoners meer alternatieven krijgen wat een dempende werking heeft op recreatie binnen het Natura 2000-gebied. Om negatieve effecten door een toename van verstoring door recreatie te mitigeren kan ingezet worden het toevoegen van recreatiemogelijkheden buiten Natura 2000-gebieden, zoals nieuwe recreatiegebieden, nieuwe recreatieve verbindingen en lokale ommetjes. In Natura 2000-gebieden kan ingezet worden op het zoneren en geleiden van recreatie en waar nodig toegang in de meest kwetsbare natuur of op de meest kwetsbare momenten te beperken of te verbieden.

Voor alle ontwikkelingen geldt dat effecten van verstoring op plan- of projectniveau beoordeeld worden. 6.4.4 Natuur binnen en buiten Natura 2000-gebieden Versterken (kwaliteit) natuur binnen en buiten Natura 2000-gebieden Het voorgenomen beleid zet in op het behouden en versterken van belangrijke ecosystemen in de Noordzee, Waddenzee en het IJsselmeer. De dijkversterking bij het IJsselmeer en Markermeer en de dijkversterking bij de Wieringermeerpolder worden gekoppeld aan natuurontwikkeling. 116 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 In de kop van Noord-Holland, tussen Camperduin en de Donkere Duinen, wordt ook een toekomstbestendige kustverdediging gerealiseerd. Er komt een landwaartse uitbreiding van het duinensysteem naar een robuust kust-duinlandschap. Door de natuur in en/of nabij Natura 2000-gebieden Duinen Den Helder-Callantsoog, Zwanewater & Pettemerduinen, Abtskolk & De Putten, IJsselmeer en Markermeer & IJmeer uit te breiden neemt de kwaliteit van deze Natura 2000-gebieden mogelijk toe. Door meer natuur te ontwikkelen in of nabij Natura 2000-gebieden ontstaat mogelijk meer leefgebied voor Vogel- en Habitatrichtlijnsoorten en ontstaat er een robuuster Natura 2000-gebied. Natuurgebieden binnen de provincie Noord-Holland worden ook versterkt door overgangszones en natuurverbindingen aan te leggen of te verbeteren.

De bestaande groenblauwe verbindingen worden versterkt en deze worden verbonden met de opgaven voor waterkwaliteit, de bossenstrategie en recreatie. Door meer verbindingen aan te leggen tussen natuurgebieden neemt versnippering af. Daarnaast wordt ingezet op het aanpakken van drukfactoren die de kwaliteit van de natuur onder druk zetten. Er wordt niet specifiek gemaakt welke drukfactoren aangepakt gaan worden. Het voorgenomen beleid richt zich tevens op het robuust maken van het systeem en het netwerk zodat het bestand is tegen veranderingen als gevolg van onder andere klimaatverandering. Deze ingrepen leiden mogelijk tot een afname van negatieve invloeden op Natura 2000-gebieden en leiden daarmee mogelijk tot kwaliteitsverbetering. Afname (kwaliteit) natuur binnen en buiten Natura 2000-gebieden Het voorgenomen beleid reserveert ruimte voor ontwikkelingen in de kustzone tussen Camperduin en Den Helder. Indien ontwikkelingen plaatsvinden binnen Natura 2000-gebieden kan sprake zijn van ruimtebeslag. Daarnaast kunnen ontwikkelingen in of nabij Natura 2000-gebieden leiden tot een toename van verstoring en stikstofdepositie. Dijkversterkingen Wieringermeerpolder en IJsselmeer en Markermeer leiden mogelijk ook tot ruimtebeslag op de Natura 2000-gebieden IJsselmeer en/of Markermeer & IJmeer.

Daarnaast kunnen de werkzaamheden aan de dijk ook leiden tot een toename van verstoring en stikstofdepositie. In het voorgenomen beleid wordt ook de aanleg van nieuwe energie infrastructuur voorzien. Hierbij wordt aantasting van natuur zoveel mogelijk beperkt. Indien het onvermijdelijk blijkt om de energie infrastructuur in of nabij Natura 2000-gebieden te realiseren kan sprake zijn van ruimtebeslag, versnippering en verstoring (bij aanleg en onderhoud). Er zijn geen ambities voor het realiseren van nieuw hoogspanningskabels ten opzichte van de referentiesituatie. Conclusie en mitigatie Concluderend kan worden gesteld dat het behouden en versterken van natuur binnen en buiten Natura 2000-gebieden mogelijk leidt tot een toename van leefgebied van Vogel- en Habitatrichtlijnsoorten en een afname van versnippering. Dit heeft mogelijk een positief effect op Natura 2000-gebieden. Daarentegen worden ook ontwikkelingen voorzien in Natura 2000-gebieden, zoals dijkversterkingen en energie infrastructuur. Significante gevolgen van ruimtebeslag, versnippering, verstoring en stikstofdepositie kunnen niet op voorhand worden uitgesloten en moeten op plan- of projectniveau beoordeeld worden. Mitigatie van negatieve effecten is mogelijk door ontwikkelingen zoveel mogelijk buiten de grenzen van Natura 2000- gebieden plaats te realiseren of het verloren areaal te compenseren.

6.5 Conclusie In voorliggende rapportage zijn de effecten van het voorgenomen beleid in de Omgevingsvisie van de provincie Noord-Holland beoordeeld in een globale passende beoordeling. Het detailniveau van de globale passende beoordeling sluit aan bij het detailniveau van het OER, waardoor het voornamelijk een risico inschatting betreft. De globale passende beoordeling kent een beoordeling op hoofdlijnen. Bij de uitwerking van onderdelen van de omgevingsvisie (zoals uitgewerkt in tabel 6.2) door de provincie of ontwikkelaars dient in alle gevallen een nadere effectbeoordeling uitgevoerd te worden. Voorliggend rapport heeft geen juridische status. 117 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Binnen de provincie Noord-Holland zijn negentien Natura 2000-gebieden aanwezig. Voor de Natura 2000- gebieden in provincie Noord-Holland geldt dat de instandhoudingsdoelstellingen overwegend niet gehaald worden. De belangrijkste knelpunten in de Natura 2000-gebieden zijn stikstofdepositie, de hydrologische situatie, invasieve exoten, gebrek aan dynamiek in gebieden en verstoring door recreatie. Uit de beoordeling blijkt dat de volgende effecten optreden: - afname stikstofdepositie: er worden stikstofzones aangewezen, er vindt verschuiving plaats van goederenvervoer van de weg naar het water en er wordt ingezet op inbreiding in plaats van uitbreiding.

Dit leidt mogelijk tot reductie van stikstofdepositie. De toename van stikstofdepositie in de provincie wordt op die manier beperkt; - toename stikstofdepositie: het aanwijzen van energetisch en economische clusters leidt mogelijk tot een toename van stikstofemissie en -depositie. Door een toename van stikstofdepositie wordt stikstofdepositie op Natura 2000 gebieden binnen 25 kilometer van deze clusters mogelijk verhoogd en kunnen de natuurlijke kenmerken van Natura 2000-gebieden worden aangetast, doordat sprake is van verzuring en vermesting van habitattypen en leefgebieden. Stikstofdepositie dient op plan- of projectniveau beoordeeld te worden; - toename waterkwaliteit en -kwantiteit binnen en buiten Natura 2000-gebieden: waterberging in polders en vernatten van veenweidegebieden kan verdroging tegengaan, het kan dienen als bufferzone en leefgebied voor Vogel- en/of Habitatrichtlijnsoorten bieden. Waterberging in polders en het vernatten van veenweidegebieden kan daarentegen ook leiden tot vernatting waardoor leefgebied van bepaalde Vogel- en Habitatrichtlijnsoorten afneemt. Uitbreiding van waterwin- en infiltratiegebied en daarmee grondwaterbeschermingsgebieden leidt tot minder verontreiniging in Natura 2000-gebieden.

Het vergroten van de zoetwaterbel leidt mogelijk tot een afname van verdroging en verzilting, maar het risico op wateroverlast in de duinen neemt hierdoor toe. Het verbeteren van waterkwaliteit en -kwantiteit heeft mogelijk een positief effect op Natura 2000-gebieden, door een robuuster natuurlijk hydrologisch systeem te creëren; - afname waterkwaliteit en -kwantiteit binnen en buiten Natura 2000-gebieden: minder zoetwater en toenemende verzilting doordat minder zoetwater beschikbaar is voor natuur. Dit leidt mogelijk tot afname van zoetwaterafhankelijke natuur en verschuiving naar zouttolerante soorten, waardoor de natuur verandert. Extra waterwinning kan bovendien elders verdroging veroorzaken. Voor alle ontwikkelingen geldt dat effecten van ontwikkelingen op plan- of projectniveau beoordeeld moeten worden; - afname recreatiedruk: er worden meer recreatiemogelijkheden ontwikkeld buiten Natura 2000-gebieden wat de recreatiedruk in deze gebieden kan laten afnemen; - toename recreatiedruk: er worden meer recreatieve functies mogelijk gemaakt in de binnenduinrand. Mogelijk leidt dit tot een toename van recreatiedruk en daarmee verstoring in Natura 2000-gebied Kennemerland-Zuid.

Voor alle ontwikkelingen geldt dat effecten van ontwikkelingen op plan- of projectniveau nader beoordeeld moeten worden; - versterken (kwaliteit) natuur binnen en buiten Natura 2000-gebieden: belangrijke ecosystemen worden versterkt en er wordt meer natuur ontwikkeld. Daarnaast worden overgangszones en natuurverbindingen versterkt en drukfactoren worden aangepakt. Deze ingrepen leiden mogelijk tot een afname van negatieve invloeden op Natura 2000-gebieden en leiden daarmee mogelijk tot kwaliteitsverbetering; en - afname (kwaliteit) natuur binnen en buiten Natura 2000-gebieden: er wordt ook ruimte gemaakt voor ontwikkelingen binnen of nabij Natura 2000-gebieden, zoals dijkversterkingen en aanleg van nieuwe energie infrastructuur. Hier kan sprake zijn van ruimtebeslag, versnippering, verstoring en stikstofdepositie (bij aanleg en onderhoud). Op basis van voorliggende globale passende beoordeling kunnen significante gevolgen van het voorgenomen beleid van de provincie Noord-Holland niet uitgesloten worden. De omgevingsvisie is daarvoor namelijk te weinig specifiek. Dit betekent echter niet per definitie dat het voorgenomen beleid onuitvoerbaar is. Zoals eerder is aangegeven, is het bij de uitwerking van onderdelen van de omgevingsvisie nodig om op plan- of projectniveau de effecten op Natura 2000-gebieden te bepalen en beoordelen.

Uit die beoordeling blijkt dan of significante gevolgen en aantasting van de natuurlijke kenmerken uit te sluiten zijn. 118 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Om de effecten en het risico op het niet kunnen uitsluiten van significante gevolgen op Natura 2000- gebieden op het niveau van de omgevingsvisie te beperken, kunnen de volgende maatregelen genomen worden: - zet zoveel mogelijk in op zero emissie mobiliteit; - stem de waterbehoefte in Natura 2000-gebieden en in veenweidegebieden af op habitattypen en leefgebieden die daar aanwezig zijn; - zorg voor voldoende beschikbaarheid van zoetwater in Natura 2000-gebieden, zodat verdroging en verzilting worden tegengegaan; - zoneren en geleiden van recreatie en waar nodig toegang in de meest kwetsbare natuur of op de meest kwetsbare momenten te beperken; en - realiseer ontwikkelingen zoveel mogelijk buiten de grenzen van Natura 2000-gebieden of compenseer het verloren areaal. 119 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 7 DOELBEREIK VOORGENOMEN BELEID In dit hoofdstuk is het doelbereik van het voorgenomen beleid, zoals beschreven in paragraaf 4.2, per laag uit de lagenbenadering inzichtelijk gemaakt. Het doelbereik is de mate waarin het voorgenomen beleid bijdraagt aan het behalen van de ambities van de provincie Noord-Holland.

De ambities komen voort uit het document ‘Op weg naar een Ruimtelijk Voorstel’ (de dato 30 september 2024) en zijn in dit OER opgenomen in paragraaf 2.6.5. De beoordelingsschaal voor het doelbereik is ook toegelicht in paragraaf 2.6.5 (zie tabel 2.4). Het doelbereik is bepaald door bij de ambities uit ‘Op weg naar een Ruimtelijk Voorstel’ per oplossingsrichting na te gaan of het voorgenomen beleid geen, beperkte of hoge potentie heeft om de ambitie waar te maken. Wanneer een oplossingsrichting onvoldoende is uitgewerkt of een voortzetting is van het huidige beleid en er geen beoordeling gegeven kan worden, is het doelbereik beoordeeld als ‘geen potentie’. Aan de hand van de categorisering van de oplossingsrichtingen en de uitgewerkte thema’s in de effectbeoordeling, is bepaald hoe de verschillende ambities uit het Ruimtelijk Voorstel zijn beoordeeld op doelbereik. De navolgende tabel (zie tabel 7.1) bevat een samenvatting van het doelbereik van het voorgenomen beleid per laag uit de lagenbenadering. Het voorgenomen beleid heeft voor geen van de lagen uit de lagenbenadering een hoge potentie voor het doelbereik. De lagen uit de lagenbenadering zijn dus beoordeeld met ‘beperkte potentie’ en ‘geen potentie’.

Op een aantal aspecten uit de lagen is het doelbereik wel als ‘hoog’ beoordeeld: - tegengaan van bodemdaling; - omgaan met verzilting; - verbeteren van groenblauwe dooradering; - zorgen van goede water- en bodemkwaliteit; - investeren in extra recreatieve mogelijkheden voor bewoners in en om de woonplaats; - systeemherstel van natuur, zowel binnen als buiten natuurgebieden; - landbouwgrond beschermen; - bedrijventerreinen beter en intensiever benutten; - de energietransitie zodanig vormgeven dat voldaan wordt aan de voorwaarden van een duurzaam, efficiënt en betrouwbaar energiesysteem; - in 2050 een klimaatneutrale en volledig circulaire provincie zijn. De volgorde van de lagen is in het Ruimtelijk Voorstel bepaald aan de hand van de indeling uit het startpakket fysieke leefomgeving, opgesteld vanuit het Rijk. Daarbij komen achtereenvolgens de volgende onderwerpen aan de orde: laag 1: ondergrond, water en bodem, als overkoepelend principe, daarna volgen laag 2: gezonde leefomgeving en veiligheid; laag 3: ruimtegebruik; laag 4: netwerken; en laag 5: omgevingskwaliteit. Per paragraaf worden de ambities per laag uit de lagenbenadering toegelicht en beoordeeld op het doelbereik.

120 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Tabel 7.1 Samenvatting beoordeling doelbereik Laag uit lagenbenadering Beoordeling doelbereik ondergrond, water en bodem beperkte potentie gezonde leefomgeving en veiligheid beperkte potentie ruimtegebruik beperkte potentie netwerken beperkte potentie omgevingskwaliteit geen potentie 7.1 Doelbereik ondergrond, water en bodem De belangrijkste ambities voor de laag ‘ondergrond, water en bodem’ zijn weergegeven in tabel 7.2, per ambitie is de beoordeling van het doelbereik weergegeven. Tabel 7.2 Beoordeling doelbereik ambities voor de laag ‘ondergrond, water en bodem’ Ambitie uit Ruimtelijk Voorstel Beoordeling doelbereik zorgen voor zoetwaterbeschikbaarheid beperkte potentie tegengaan van bodemdaling hoge potentie omgaan met verzilting hoge potentie verbeteren van de groenblauwe dooradering hoge potentie vergroten van de waterveiligheid geen potentie anticiperen op klimaatverandering en weersextremen beperkte potentie zorgen voor goede water- en bodemkwaliteit hoge potentie beoordeling laag ‘ondergrond, water en bodem’ beperkte potentie De provincie heeft als ambitie om te zorgen voor zoetwaterbeschikbaarheid (en daarmee drinkwater). De seizoensberging van water in oppervlaktewater draagt hier in beperkte mate aan bij, omdat dit een kleinschalige oplossing is.

Mogelijk wordt in de toekomst, vanuit nationaal beleid, het peil in het Markermeer en IJsselmeer verhoogd om meer water op te kunnen slaan. Dit zou in dat geval tot een grote hoeveelheid extra watervoorraad leiden, maar er is nog onvoldoende zicht op de concrete uitwerking van deze ontwikkeling. Het mogelijk uitbreiden van de beschermingszone van het waterwin- en infiltratiegebied draagt in hoge mate bij aan deze ambitie: er kan meer water gewonnen worden, met een hogere beschikbaarheid van zoetwater tot gevolg. Tegelijkertijd wil de provincie de veenweidegebieden vernatten. Hier is veel water voor nodig, wat de zoetwaterbeschikbaarheid negatief beïnvloedt en daardoor geen bijdrage levert aan het doelbereik. Het vernatten van de veenweidegebieden draagt wél in hoge mate bij aan de ambitie om bodemdaling tegen te gaan. Verder heeft de provincie de ambitie om veranderingen van water- en bodemcondities te signaleren en daarmee een onderscheid te maken in gebieden die voor langere termijn stabiele condities hebben, gebieden waar de water- en bodemcondities juist gaan wijzigen en dus anticipatie nodig is om welvarend te blijven en gebieden waar op korte termijn wijzigingen zijn en waarop aanpassingen noodzakelijk zijn. Daarmee geeft de provincie aan de natuurlijke zoet-zoutgradiënt te omarmen.

Dit vergroot de kans dat verdroging afneemt en er minder water nodig is om verzilting tegen te gaan, dit draagt dus in hoge mate bij aan het doelbereik. 121 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Daarnaast heeft de provincie als ambitie om de groenblauwe dooradering te verbeteren. Hierbij wordt de focus gelegd op het verhogen van de biodiversiteit in minder gewaardeerde gebieden, dit draagt in hoge mate bij aan het doelbereik. Tegelijkertijd is de ambitie om de waterveiligheid te vergroten. De provincie doet dit door de inzet op meerlaagsveiligheid, dit houdt zowel in dat de provincie inzet op het water buiten een gebied houden door keringen en waterberging als de inzet op het verminderen van kwetsbaarheid bij een ramp. Dit doet de provincie onder andere door in te zetten op robuuster bouwen, betere aanvullende bescherming van kwetsbare gebieden, realiseren van noodoverloopgebieden en de focus op vasthouden, bergen en dan pas afvoeren. Ook heeft de provincie als ambitie om te anticiperen op klimaatverandering en weersextremen. De seizoensberging van water in oppervlaktewater draagt hier beperkt aan bij, omdat dit een kleinschalige oplossing is. De effecten zijn niet aanzienlijk op het niveau van de provincie Noord-Holland. Tot slot zet de provincie in op het zorgen voor een goede water- en bodemkwaliteit.

In het voorgenomen beleid wordt ingezet op het vernatten van de veenweide met natuurlijk peilbeheer. Dit levert een kans op toename van de biologische bodemkwaliteit en waterkwaliteit op. Er is sprake van hoog doelbereik. Ook wijst de provincie zoekgebieden aan voor uitbreiding van de beschermingszone van waterwin- en infiltratiegebieden. Dit zorgt voor een kans op een verbetering van de chemische bodemkwaliteit en waterkwaliteit en draagt dus in hoge mate bij aan het doelbereik. Tevens wil de provincie de focus leggen op effectieve landbouwgronden en deze behouden, versterken en beschermen. Een kans hierbij is een toename van de waterkwaliteit. Dit draagt ook in hoge mate bij aan het doelbereik. Het voorgenomen beleid bevat ook de inzet op een versnelde transitie richting kringlooplandbouw. Deze ambitie heeft geen potentie voor het doelbereik omdat de provincie in het huidige beleid al inzet op kringlooplandbouw in 2040. Het doelbereik voor de laag ‘ondergrond, water en bodem’ is beperkt. 7.2 Doelbereik gezonde leefomgeving en veiligheid De belangrijkste ambities voor de laag ‘gezonde leefomgeving en veiligheid’ zijn weergegeven in tabel 7.3, per ambitie is de beoordeling van het doelbereik weergegeven.

Tabel 7.3 Beoordeling doelbereik ambities voor de laag ‘gezonde leefomgeving en veiligheid’ Ambitie uit Ruimtelijk Voorstel Beoordeling doelbereik alle inwoners een gezonde en veilige leefomgeving bieden beperkte potentie duurzame verstedelijking door het borgen van de randvoorwaarden gezonde leefomgeving, klimaatadaptieve maatregelen, natuurinclusief bouwen en voldoende ruimte voor recreatie beperkte potentie Schiphol en de industrie, binnen grenzen en in balans met de leefomgeving, behouden geen potentie beoordeling laag ‘gezonde leefomgeving en veiligheid’ beperkte potentie De provincie heeft als ambitie om alle inwoners een gezonde en veilige leefomgeving te bieden. In het voorgenomen beleid zet de provincie in op het aanleggen van overgangszones tussen woningbouw en industrie en deze te koppelen aan de uitbreiding van recreatiemogelijkheden. In de omgeving van bedrijventerrein Boekelermeer wordt deze uitbreidingsruimte onderzocht. Echter zijn de effecten van deze maatregel niet aanzienlijk op het niveau van Noord-Holland en dragen dus beperkt bij aan het doelbereik.

122 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Daarnaast draagt het sturen op de ontwikkeling van bepaalde clusters en strategische sectoren voor een diverse en weerbare economie wel in hoge mate bij aan het doelbereik, omdat de provincie inzet op strategisch economische pijlers en innovatieclusters. Ook heeft de provincie als ambitie om duurzame verstedelijking te realiseren door middel van het borgen van de randvoorwaarden voor een gezonde leefomgeving, klimaatadaptieve maatregelen, natuurinclusief bouwen en voldoende ruimte voor recreatie. In het voorgenomen beleid wordt het recreatieaanbod gespreid zodat voorzieningen dichterbij zijn. De provincie wil meer recreatieve functies toevoegen aan het metropolitane landschap en er wordt ruimte gereserveerd voor een recreatieve verbinding vanuit de binnenduinrand. Hierdoor wordt in hoge mate bijgedragen aan het doelbereik van de ambitie voor duurzame verstedelijking. Echter wordt in het voorgenomen beleid geen nieuwe natuur aangelegd specifiek om de recreatiedruk op te vangen. In het beleid komen wel andere ontwikkelingen naar voren waarbij nieuwe natuur en recreatiemogelijkheden als hoofddoel of meekoppelkans worden beschouwd. Dit draagt daarom beperkt bij aan het doelbereik. Tevens heeft de provincie als ambitie om Schiphol en de industrie, binnen grenzen en in balans met de leefomgeving, te behouden.

De provincie zet in op het handhaven van een reservering van Schiphol Noordwest totdat er meer inzicht is in de consequenties. Hierbij wordt rondom Schiphol ingezet op Schiphol-gebonden bedrijven. Voor niet Schiphol-gebonden circulaire economie met grote emissies is geen ruimte in dit gebied. Er is geen potentie voor het doelbereik omdat onduidelijk is wat de effecten zijn voor de leefomgeving. De provincie wil daarnaast in het zuiden van Noord-Holland woningbouw en circulaire industrie ontwikkelen, bijvoorbeeld door in te zetten op de ontwikkeling van de staalindustrie (zo wil Tata Steel inzetten op het produceren van ‘groen staal’). Deze ontwikkelingen kunnen op gespannen voet staan met de doelen voor een gezonde leefomgeving voor alle inwoners. Daarnaast zijn er ten opzichte van de referentiesituatie ook geen extra maatregelen opgenomen, waardoor er geen potentie is voor het doelbereik. Het doelbereik voor de laag ‘gezonde leefomgeving en veiligheid’ is beperkt. 7.3 Doelbereik ruimtegebruik De belangrijkste ambities voor de laag ‘ruimtegebruik’ zijn weergegeven in tabel 7.4, per ambitie is de beoordeling van het doelbereik weergegeven.

Tabel 7.4 Beoordeling doelbereik ambities voor de laag ‘ruimtegebruik’ Ambitie uit Ruimtelijk Voorstel Beoordeling doelbereik kringlooplandbouw geen potentie robuust systeem creëren waarin zowel de landbouw als de natuur in staat zijn om mee te bewegen met de effecten van klimaatverandering en de toenemende bevolkingsdruk en waarin de biodiversiteit zich herstelt geen potentie beleefbaar maken en houden van de natuur en het landelijk gebied door het toevoegen van recreatiemogelijkheden geen potentie systeemherstel van natuur, zowel binnen als buiten natuurgebieden hoge potentie landbouwgrond beschermen hoge potentie bedrijventerreinen beter en intensiever benutten hoge potentie tot en met 2030 191.000 woningen bouwen geen potentie het grootste deel van de woningen binnenstedelijk realiseren en onder voorwaarden ruimte bieden aan woningbouw in het landelijk gebied geen potentie investeren in extra recreatieve mogelijkheden voor bewoners in en om de woonplaats hoge potentie 123 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Ambitie uit Ruimtelijk Voorstel Beoordeling doelbereik wanneer bescherming niet mogelijk is, wordt gekozen voor een op transitiegerichte benadering beperkte potentie beoordeling laag ‘ruimtegebruik’ beperkte potentie De provincie heeft als ambitie om in te zetten op kringlooplandbouw.

In het voorgenomen beleid wordt echter niet aangegeven in welk jaar de provincie deze kringlooplandbouw wil bereiken. Daarbij was in het huidige beleid al als doel opgesteld om in 2040 kringlooplandbouw te hebben. Deze ambitie heeft geen potentie voor het doelbereik omdat de provincie in het huidige beleid al inzet op kringlooplandbouw in 2040. Tegelijkertijd wil de provincie een robuust systeem creëren waarin zowel de landbouw als de natuur in staat zijn om mee te bewegen met de effecten van klimaatverandering en de toenemende bevolkingsdruk en waarin de biodiversiteit zich herstelt. Door op korte termijn de biodiversiteit in belangrijke en beschermde gebieden te verhogen, wordt voldaan aan het halen van de Natura 2000-doelstellingen. Echter is dit wettelijk verplicht en dus onderdeel van het huidig beleid, waardoor de effecten van deze ambitie geen potentie hebben voor het doelbereik. Daarnaast heeft de provincie als ambitie het beleefbaar maken en houden van de natuur en het landelijk gebied door het toevoegen van recreatiemogelijkheden. Met het reguleren van bezoekersaantallen in kwetsbare recreatie (natuur)gebieden, kan de natuur beter beschermd worden. Echter is dit al onderdeel van het huidig beleid en dus heeft dit geen potentie voor het doelbereik. Ook zet de provincie in op de ambitie van systeemherstel van natuur, zowel binnen als buiten natuurgebieden.

Door in te zetten op het vernatten van de veenweidegebieden, het spreiden van het recreatieaanbod, het verhogen van de biodiversiteit in minder gewaardeerde gebieden en het verbeteren van de groenblauwe dooradering, wordt in hoge mate bijgedragen aan het doelbereik van deze ambitie. Tevens wil de provincie landbouwgrond beschermen door te focussen op het behouden, versterken en beschermen van effectieve landbouwgronden. Dit draagt in hoge mate bij aan het doelbereik van deze ambitie. De provincie heeft ook als ambitie om in 2050 een klimaatneutrale en volledig circulaire provincie zijn. In het voorgenomen beleid wordt gestuurd op de ontwikkeling van bepaalde clusters en strategische sectoren in het kader van een toekomstbestendige economie, dit kan vervolgens bijdragen aan een groter aandeel circulaire bedrijven. Deze ontwikkeling draagt in hoge mate bij aan het doelbereik. Daarnaast is de ambitie om bedrijventerreinen beter en intensiever te benutten. Het doelbereik voor deze ambitie is hoog omdat er wordt ingezet op de clustering van bedrijven nabij grootschalige opweklocaties. Op deze manier komt een bedrijf dat veel energie verbruikt op de juiste locatie, namelijk daar waar die energie wordt opgewekt.

Daarnaast heeft de provincie als ambitie om tot en met 2030 191.000 nieuwe woningen te bouwen en daarvan het grootste deel binnenstedelijk te realiseren, en onder voorwaarden ruimte bieden aan woningbouw in het landelijk gebied. Voor nieuwbouwlocaties geldt: actief sturen, clusteren en bouwen op robuuste locaties qua water en bodem. Echter wordt in het voorgenomen beleid alleen benoemd dat het gaat om 75% inbreiding, maar wordt verder niet ingegaan op het aantal extra woningen ten opzichte van de referentiesituatie. Deze ambitie heeft geen potentie voor het doelbereik. Ook heeft de provincie als ambitie om te investeren in extra recreatieve mogelijkheden voor bewoners in en om de woonplaats. In het voorgenomen beleid wil de provincie inzetten op het toevoegen van meer recreatieve functies voor bewoners, dit draagt in hoge mate bij aan het doelbereik. Als laatste ambitie uit het Ruimtelijk Voorstel kiest de provincie voor een transitiegerichte benadering, indien bescherming niet mogelijk is. De provincie zet in het voorgenomen beleid in op het beschermen en behouden van landschappelijke waarden en erfgoed. 124 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Tenzij dat niet kan door economische of maatschappelijke ontwikkelingen, in dat geval wordt gekozen voor transitie. Het doelbereik van deze ambitie is dus beperkt.

Het doelbereik voor de laag ‘ruimtegebruik’ is beperkt. 7.4 Doelbereik netwerken De belangrijkste ambities voor de laag ‘netwerken’ zijn weergegeven in tabel 7.5, per ambitie is de beoordeling van het doelbereik weergegeven. Tabel 7.5 Beoordeling doelbereik ambities voor de laag ‘netwerken’ Ambitie uit Ruimtelijk Voorstel Potentie doelbereik inzetten op duurzame clustering van (energie-intensieve) industrie en bedrijventerreinen beperkte potentie de energietransitie zodanig vorm geven dat voldaan wordt aan de voorwaarden van een duurzaam, efficiënt en betrouwbaar energiesysteem hoge potentie in 2050 een klimaatneutrale en volledig circulaire provincie zijn hoge potentie efficiënter vervoeren, vervoeren op een andere manier en de voertuigen die je inzet verduurzamen geen potentie inzetten op de mobiliteitstransitie: het mobiliteitssysteem leidend laten zijn voor de verstedelijking, waarbij het STOMP-principe wordt gehanteerd met logistieke- en mobiliteitshubs aan de randen van het stedelijk gebied geen potentie schaalsprong in het openbaarvervoersysteem in de MRA beperkte potentie beter benutten van huidige mobiliteitsnetwerken en nadruk op het onderhoud van bestaande infrastructuur beperkte potentie beoordeling laag ‘netwerken’ beperkte potentie De provincie heeft als ambitie om in te zetten op duurzame clustering van (energie-intensieve) industrie en bedrijventerreinen.

In het voorgenomen beleid wil de provincie actief sturen op de energievraag en knooppunten, door grenzen aan het aanbod te stellen en grootschalige energievragers te concentreren op strategische locaties. Deze ambitie levert een kans op het verminderen van netcongestie, doordat de bestaande capaciteit van het net beter wordt verdeeld en ingezet. Dit draagt in hoge mate bij aan het doelbereik. Voor deze ambitie zet de provincie in haar voorgenomen beleid ook in op kleinschalig, verspreid energie opwekken daar waar de energievraag zit en grootschalige opwek op toekomstbestendige plekken. Dit heeft geen effect op de hoeveelheid verbruikte energie in Noord-Holland. Daarnaast bevat het voorgenomen beleid geen aanvullende maatregelen ten aanzien van Tata Steel of datacenters ten opzichte van de referentiesituatie. De potentie voor het doelbereik is dus laag. Ook heeft de provincie de ambitie om de energietransitie zodanig vorm geven dat voldaan wordt aan de voorwaarden van een duurzaam, efficiënt en betrouwbaar energiesysteem. De energievraag wordt in deze ambitie niet verlaagd door energie opwek met warmte, maar het verbruik van fossiele energie wel. Bovendien is er een kans op een toename van de omvang van hernieuwbare energiebronnen ten opzichte van het totaal. Deze ambitie draagt dus in hoge mate bij aan een duurzaam energiesysteem.

De provincie heeft als ambitie om in 2050 een klimaatneutrale en volledig circulaire provincie te zijn. Dit draagt in hoge mate bij aan het doelbereik omdat de provincie wil inzetten op energieopwekking met warmte en dit draagt bij aan verduurzaming en hergebruik van energie. Ook heeft de provincie als ambitie om efficiënter te vervoeren, te vervoeren op een andere manier en de voertuigen die ze inzet te verduurzamen. Vervoer over water heeft geen potentie voor het doelbereik omdat de provincie in het huidige beleid al inzet op goederenvervoer over water. 125 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 De volgende ambitie uit het Ruimtelijk Voorstel is inzetten op de mobiliteitstransitie: het mobiliteitssysteem leidend laten zijn voor de verstedelijking, waarbij het STOMP-principe wordt gehanteerd met logistieke- en mobiliteitshubs aan de randen van het stedelijk gebied. De provincie geeft aan liever te spreken van het gebruik van actieve mobiliteit en openbaar vervoer. Vanuit schaarste en het creëren van een optimaal mobiliteitssysteem zal echter de auto, met name in de landelijkere gebieden, ook een rol blijven spelen. Daarmee is er vanuit deze ambitie geen potentie voor het doelbereik. Daarnaast zet de provincie in op deze ambitie uit het Ruimtelijk Voorstel: een schaalsprong in het openbaarvervoerssysteem in de MRA.

De provincie Noord-Holland is niet het bevoegd gezag en neemt geen deel aan de OV-concessie in de Vervoerregio Amsterdam. De provincie neemt wel deel aan de OV-concessie in bijvoorbeeld IJmond, dat ook binnen de MRA valt. De provincie heeft daarom invloed op de eisen van het OV en de minimale indeling van de infrastructuur en dienstregeling. Echter kan de provincie er niet eigenhandig voor zorgen dat het OV-netwerk geclusterd dan wel gespreid ontwikkelt, dus draagt deze ambitie in beperkte mate bij aan het doelbereik. Ook heeft de provincie als ambitie het beter benutten van huidige mobiliteitsnetwerken en nadruk op het onderhoud van bestaande infrastructuur. In het voorgenomen beleid staat dat deze ambitie alleen geldt voor de wegen die in beheer zijn van de provincie. Echter wordt in het voorgenomen beleid niet verder ingegaan op de uitwerking hiervan en draagt dus beperkt bij aan het doelbereik. Het doelbereik voor de laag ‘netwerken’ is beperkt. 7.5 Doelbereik omgevingskwaliteit De belangrijkste ambities voor de laag ‘omgevingskwaliteit’ zijn weergegeven in tabel 7.6, per ambitie is de beoordeling van het doelbereik weergegeven.

Tabel 7.6 Beoordeling doelbereik ambities voor de laag ‘omgevingskwaliteit’ Ambitie uit Ruimtelijk Voorstel Beoordeling doelbereik Noord-Holland blijft zich onderscheiden door een grote diversiteit aan verschillende landschappen, die onmiskenbaar zijn verbonden met het verleden en ruimte bieden aan de toekomst geen potentie Noord-Holland blijft inzetten op het beschermen van de meest waardevolle landschappen en erfgoed, en wanneer bescherming niet mogelijk is, wordt gekozen voor een op transitiegerichte benadering beperkte potentie ontwikkelingen binnen natuurgebieden, cultuurlandschappen en erfgoed passen bij de waarden, de karakteristiek en het draagvermogen geen potentie beoordeling laag ‘omgevingskwaliteit’ geen potentie De ambitie van de provincie is om zich te blijven onderscheiden door een grote diversiteit aan verschillende landschappen, die onmiskenbaar zijn verbonden met het verleden en ruimte bieden aan de toekomst. In het voorgenomen beleid worden landschap en erfgoed beschouwd als kwaliteiten die bescherming verdienen en waar nodig mee kunnen veranderen met nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen, ook als dit leidt tot verandering in het historische of culturele karakter. Wanneer bescherming van cultuurlandschappen en erfgoed niet mogelijk is, wordt gekozen voor een transitiegerichte benadering.

De provincie heeft tot slot als ambitie om ontwikkelingen binnen natuurgebieden, cultuurlandschappen en erfgoed te laten passen bij de waarden, de karakteristiek en het draagvermogen van Noord-Holland. Deze ambities hebben een beperkte tot geen potentie voor het doelbereik. Dit komt door de grote druk op de beschikbare ruimte. Door klimatologische factoren, economische en maatschappelijke ontwikkelingen zullen landschappelijke waarden, cultuur en erfgoed veranderen of zelfs verdwijnen. De mogelijkheden voor het behouden en bevorderen van omgevingskwaliteit bij een transitiegerichte benadering zijn echter nog onvoldoende concreet. 126 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Het doelbereik voor de laag ‘omgevingskwaliteit’ is laag. 7.6 Reflectie doelbereik In deze paragraaf wordt beschreven op welke vlakken er risico’s zijn voor strijdigheid tussen de verschillende doelen uit het Ruimtelijk Voorstel. Onder strijdigheid wordt verstaan het risico dat het ene doel mogelijk negatief uitwerkt op wat met het andere doel wordt beoogd. De analyse van de lagenbenadering geeft aan dat de meeste lagen slechts beoordeeld worden met ‘beperkte potentie’ en de laag ‘omgevingskwaliteit’ wordt zelfs beoordeeld met ‘geen potentie’. Dit vergroot het risico dat maatregelen voor thema’s als bodem en water, energietransitie of mobiliteit de omgevingskwaliteit kunnen aantasten.

Een concreet voorbeeld hiervan is de ambitie vanuit de provincie om alle inwoners een gezonde en veilige leefomgeving te bieden, tegelijkertijd wil de provincie in het zuiden van Noord-Holland woningbouw en circulaire industrie ontwikkelen. Dit kan op gespannen voet staan met de doelen voor een gezonde leefomgeving voor alle inwoners. Een ander voorbeeld is de ambitie om bedrijvigheid en logistieke functies langs de randen van het plangebied te stimuleren om economische doelen te bevorderen. Deze ambitie kan mogelijk botsen met de ambitie om landschappelijke en cultuurhistorische waarden te behouden en versterken. Grootschalige bedrijvigheid kan het karakter van waardevolle landschapselementen aantasten (zoals UNESCO) en leiden tot verlies van bodem- en erfgoedwaarden. Daarnaast heeft de provincie bijvoorbeeld de ambitie om binnenstedelijk woningen te realiseren en zo bij te dragen aan de woningbouwopgave. Deze ambitie staat echter op gespannen voet met de waterbergingsopgave en het borgen van waterveiligheid. Versteende oppervlakten vergroten de afvoerpieken en verminderen infiltratiecapaciteit, dit kan het risico op lokale wateroverlast vergroten en de ecologische kwaliteit aantasten. Ondanks deze strijdigheden zijn er ook een aantal aspecten die wel beoordeeld zijn met een ‘hoge potentie’ voor het doelbereik.

Deze aspecten hebben dus een positieve uitwerking op de doelen in het voorgenomen beleid. Het gaat hierbij om de volgende aspecten: - tegengaan van bodemdaling; - omgaan met verzilting; - verbeteren van groenblauwe dooradering; - zorgen van goede water- en bodemkwaliteit; - investeren in extra recreatieve mogelijkheden voor bewoners in en om de woonplaats; - systeemherstel van natuur, zowel binnen als buiten natuurgebieden; - landbouwgrond beschermen; - bedrijventerreinen beter en intensiever benutten; - de energietransitie zodanig vormgeven dat voldaan wordt aan de voorwaarden van een duurzaam, efficiënt en betrouwbaar energiesysteem; - in 2050 een klimaatneutrale en volledig circulaire provincie zijn. Echter hebben andere partijen dan alleen de provincie ook een belangrijke rol als het gaat om het bijdragen aan het doelbereik. Dit geldt bijvoorbeeld voor het bereiken van de Natura 2000-doelen. 127 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 8 ONZEKERHEDEN, AANBEVELINGEN, AANDACHTSPUNTEN EN MONITORING In paragraaf 8.1 staan de algemene onzekerheden en onzekerheden per thema. Paragraaf 8.2 bevat de aanbevelingen, waarna paragraaf 8.3 ingaat op de aandachtspunten na vaststelling van de omgevingsvisie.

Het hoofdstuk wordt afgesloten met een eerste aanzet voor een monitoringsprogramma in paragraaf 8.4 en een conclusie in paragraaf 8.5 8.1 Onzekerheden 8.1.1 Algemene onzekerheden Onzekerheden hebben invloed op welke effecten daadwerkelijk gaan optreden. De volgende onzekerheden zijn in deze paragraaf nader toegelicht: - onzekerheden die voortkomen uit onduidelijkheden in planvorming (binnen handelingsperspectief van de provincie Noord-Holland of beschikbare financiële middelen); - onzekerheden die voortkomen uit leemten in kennis (buiten handelingsperspectief van de provincie Noord-Holland). Planvorming De onzekerheden die voortkomen uit de planvorming van de omgevingsvisie Noord-Holland zijn: - in dit OER is voornamelijk uitgegaan van verschillende oplossingsrichtingen die voortkomen uit de dilemma’s uit het Keuzepalet. Deze dilemma’s bevatten de belangrijkste grote wijzigingen in het beleid. Maar aanvullend op de dillema’s uit het Keuzepalet zijn drie dilemma’s toegevoegd op basis van de zienswijzen op de NRD en interne aanvullende keuzes. De oplossingsrichtingen gaven echter onvoldoende de structurerende keuzes uit het voorgenomen beleid weer, met name vanwege de in het Keuzepalet gekozen formulering. In dit OER is daarom gewerkt met een nadere duiding die door de provincie bij de oplossingsrichtingen is gegeven.

Deze duiding is echter gedurende het proces gewijzigd, op momenten dat vanuit de omgevingsvisie duidelijker werd welke invulling de provincie eraan wilde geven. Om een duidelijke lijn aan te houden in de onderzoekssystematiek is ervoor gekozen de bewoording (titel) aan te houden zoals in het Keuzepalet opgenomen en bij de beoordeling uit te gaan van de nadere duiding die door de provincie is gegeven; - de uitwerking van de aspecten waar in de omgevingsvisie specifieke informatie voor ontbreekt om een concretere beoordeling toe te kennen. Deze onzekerheden zijn per aspect en per thema opgenomen in paragraaf 8.1.2; - de in dit OER getoetste dilemma’s en oplossingsrichtingen zijn gebaseerd op de belangrijkste structurerende keuzes uit de omgevingsvisie. Gezien het dynamische karakter van het beleidsproces binnen de provincie Noord-Holland, waarbij continu nieuwe kaders worden ontwikkeld, dient deze rapportage te worden beschouwd als een integrale toetsing op basis van de vigerende koers. Recente beleidswijzigingen of nieuwe inzichten die zijn ontstaan na de vaststelling van de reikwijdte van het onderzoek zijn niet in deze beoordeling meegenomen; zij vormen de basis voor de verdere concretisering in het vervolg; 128 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 - opgaven die als onderzoek zijn beschreven in de omgevingsvisie.

Het optreden van risico’s naar aanleiding van bovenstaande onzekerheden op de leefomgeving is sterk afhankelijk van de onderzoeksresultaten en hoe de provincie omgaat met deze resultaten. Dit betreft de volgende onderwerpen: · het onderzoeken van de druk op of tevredenheid over de zorg- en cultuurvoorzieningen; · onderzoeken waar de risico’s liggen voor inbreidingslocaties van woningbouw; · nader onderzoek naar de gevolgen van luchtvervuiling en geluidsoverlast voor de gezondheid van inwoners; · onderzoeken van sociale ongelijkheid en economische kansen in het licht van de transities naar een duurzamere leefomgeving; · onderzoeken van de risico’s van overstromingen in laaggelegen gebieden als gevolg van stijgende zeespiegels en extreme neerslagen; · onderzoeken wat voor effecten klimaat- en milieuwijzigingen hebben op ecosystemen en biodiversiteit; · nader onderzoek naar de ontwikkelingen in elektrische voertuigen en autonome transportoplossingen; - opgaven waarvoor de nadere uitwerking van de omgevingsvisie cruciaal is voor het verzilveren van kansen: de oplossingsrichtingen uit categorie 2 (onvoldoende concreet, wel effect bij nadere uitwerking). Deze opgaven dienen nog een uitwerking te krijgen na vaststelling van de omgevingsvisie. Dit zou bijvoorbeeld middels programma’s uitgewerkt kunnen worden.

In tabel 4.2 in hoofdstuk 4 wordt dit per oplossingsrichting nader toegelicht. De oplossingsrichtingen uit deze categorie zijn: · nieuwe natuur aanleggen om de recreatiedruk op te kunnen vangen, en de aanlegkosten daarvan accepteren; · (lange termijn) ruimte geven aan natuur om zich aan te passen aan nieuwe natuurlijke condities onafhankelijk van gestelde doelen voor types natuur, en dus het gesprek aangaan met de EU over nieuwe natuurdoelstellingen; · seizoensberging van water in het IJsselmeer door middel van peilopzet en uitzakken in het IJsselmeer en daarvoor de dijken te verhogen en te versterken, het boezemsysteem vergroten en pompen bij te bouwen; · UNESCO-landschappen moeten de ruimte krijgen om mee te veranderen met maatschappelijke en economische ontwikkelingen, ook als dit leidt tot veranderingen in het historische of culturele karakter; · Provincie beschouwt landschap & erfgoed als kwaliteiten die mee veranderen met maatschappelijke en economische ontwikkelingen, ook als dit leidt tot veranderingen in het historische of culturele karakter; · nieuwbouwlocaties: actief sturen, clusteren en bouwen op robuuste locaties qua water en bodem; · krimp van de industrie en meer ruimte voor woningbouw; - beschikbaarheid van voldoende financiële middelen vanuit de provincie.

Leemten in kennis De leemten in kennis zorgen voor de volgende onzekerheden: - onzekerheden over de beschikbaarheid van voldoende financiële middelen vanuit de Rijksoverheid en de regio; - onzekerheden die voortkomen uit de planvorming van de Rijksoverheid: · beleid over landbouw, bijvoorbeeld stikstof; · beleid over woningbouw; · beleid over natuur, bijvoorbeeld over stikstof en Natura-2000 doelen; · beleid over water, bijvoorbeeld KRW-doelen; · beleid over transitie naar de circulaire economie; · beleid over energietransitie, de resulterende netcongestie en bijvoorbeeld veiligheidsnormen rondom elektriciteitshuisjes; - onzekerheid over landelijk beleid met betrekking tot stikstof, tempo woningbouw, tempo energietransitie: de uitvoering van landelijk beleid kan anders verlopen dan vooraf ingeschat; 129 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 - onzekerheid over de voorspelde effecten: · bestaand beleid gaat vaak tot 2030. Op basis van expert judgement van de provincie is de situatie in 2050 voorspeld door de trend van 2030 door te trekken naar 2050; · de vernieuwde omgevingsvisie is gebaseerd op prognoses over demografische ontwikkeling, woningbouwbehoefte en economische groei. De onzekerheden van de prognoses worden door vertaald naar de effecten.

Dit zorgt voor onzekerheid in de prognoses voor wonen, werken en mobiliteit (daadwerkelijk aantal benodigde woningen, arbeidsplaatsen en vervoersbewegingen); · onzekerheid over de precieze impact van klimaatverandering in en na 2050. De effecten zijn geschat aan de hand van de Klimaateffecten Atlas op basis van klimaatmodellen. Hier zit altijd een mate van onzekerheid in. 8.1.2 Onzekerheden per thema In deze paragraaf staat per thema en bijbehorende aspecten welke onzekerheden er gelden als gevolg van het voorgenomen beleid. Het voorgenomen beleid bevat geen beleidsinzet om deze onzekerheden weg te nemen. Wanneer deze onzekerheden worden uitgewerkt, treedt naar verwachting voor deze aspecten een (groter) effect op. Bij nadere uitwerking wordt duidelijk of dit een positief of negatief effect is. De effectbeoordeling kan daarmee ook wijzigen. Klimaatverandering In tabel 8.1 zijn de onzekerheden voor het thema ‘klimaatverandering’ opgenomen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://haarlemmermeer.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/041b3eab-a38c-40a3-a333-eabc69b46e81?agendaItemId=4d7fc33c-3046-43f4-ad75-2b273598a16c