CConstaterende datHaarlemmermeer
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 3 De omgevingseffectrapportage (OER) Omgevingsvisie provincie Noord-Holland

Lijst ingekomen stukken voor de raad 31 augustus 2026, gemeente HaarlemmermeerBij agendapunt: 4. NOTA Zienswijze ontwerp-omgevingsvisie Noord-Holland, juni 2026 (13702931)177.858 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 6 van 22

de realisatie van meer groen en daarnaast als geluidwerende maatregel kunnen dienen; - Westfriese corridor en Boekelermeer (regio Alkmaar); meer vraag dan aanbod woningen: · woningbouw vindt voornamelijk binnenstedelijk plaats en geclusterd rond OV-knooppunten. Voor relatief omvangrijke woningbouwprojecten is er in de Metropoolregio Amsterdam voldoende ruimte binnenstedelijk als ook langs de lijn Den Helder-Schagen-Alkmaar-Zaanstad en Alkmaar Hoorn- Enkhuizen; - Texel, Binnenduinrand, het Gooi; de aspecten onder het thema ‘natuur’ komen onder druk te staan door grotere neerslagtekorten en lange periodes droge dagen, zonder mogelijkheid van wateraanvoer: · tussen Camperduin en de Donkere Duinen wil de provincie Noord-Holland verkennen of een landzijdige uitbreiding van de smalle duinenrij in de Kop van Noord-Holland een werkbare vorm van kustversterking is, in combinatie met de vergroting van de zoetwaterbel om verzilting tegen te gaan en natuur, recreatie, energieopwek, toerisme en landbouw onafhankelijk te maken van externe zoetwateraanvoer ten tijde van droogte; - gebied tussen de Amstel en het Gooi, Waterland; de aspecten onder het thema ‘natuur’ komen onder druk te staan door grotere neerslagtekorten en lange periodes droge dagen, maar wel mogelijkheid van wateraanvoer (echter staat wateraanvoer vanuit de Rijn onder druk): · de provincie Noord-Holland investeert in dit

gebied door het nemen van herstelmaatregelen, KRW- maatregelen en door het afronden van de NNN. Ook zet de provincie Noord-Holland op plekken met goed kwelwater op de flanken van het Gooi in op het ontwikkelen van nieuwe natuur. Dit geeft weer hoe de gebied specifieke aanpak uit de omgevingsvisie is opgesteld in samenspel met het OER. Hierdoor wordt het iteratieve proces tussen de visie en het OER nogmaals onderstreept. 93 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Tabel 4.16 Overzicht gebied specifieke aandachtspunten referentiesituatie en verwerking aandachtspunten in de omgevingsvisie Gebieden Gebied specifieke aandachtspunten uit de referentiesituatie Verwerking aandachtspunten in de omgevingsvisie Metropoolregio Amsterdam (MRA) Hoog energieverbruik (uit energiedrager elektriciteit) door datacenters. De schaarste aan wat datecenters nodig hebben, waaronder energie, neemt toe. De belangrijkste uitdaging is de netcongestie. Zowel het transporteren van gevraagde als geleverde stroom vraagt om forse uitbreiding van het net. Het oplossen van netcongestie vergt daarom grote aanpassingen en vooral uitbreidingen van nationale en lokale elektriciteitsnetten. Daarnaast zijn het realiseren van lokale opwek en investeringen in waterstof- en warmtenetwerken belangrijk om de netcongestie te verminderen.

Zo blijft voldoende capaciteit op het net om in het hoge energieverbruik van data centers te voorzien. Voor de MRA is dit aandachtspunt niet gebied specifiek uitgewerkt in de omgevingsvisie. Ook is in de omgevingsvisie geen mogelijkheid tot het verminderen van het hoge energieverbruik van datacenters opgenomen. Metropoolregio Amsterdam (MRA) Meer vraag dan aanbod woningen. De provincie Noord-Holland maakt op basis van geschiktheid en haalbaarheid een keuze is mogelijke woningbouwlocaties. In de periode 2030 – 2050 zijn nog ongeveer 150.000 extra woningen nodig, deze moeten gerealiseerd worden op de woningbouwlocaties. De verstedelijking in Noord-Holland concentreert zich voor een groot deel in en rondom de kernstad Amsterdam en in de bredere metropoolregio. Een groot deel van de woningbouwopgave van Noord-Holland landt binnen de Amsterdamse gemeentegrenzen. Maar tussen de stad en het landelijk gebied zijn groenblauwe scheggen aanwezig, deze gebieden zijn van belang voor de mens en flora en fauna. Maar de verstedelijkingsdruk in de MRA concentreert zich juist in de gebieden tussen stedelijk en landelijk gebied, en in het bijzonder in de randen van de scheggen.

Om ruimte te kunnen bieden voor gewenste woningbouwontwikkelingen in de gebieden tussen stedelijk en landelijk gebied stelt de provincie Noord-Holland regels op die niet alleen inzetten op behoud, maar ook flexibiliteit bieden voor maatwerk in landschapsontwikkeling. Het maatwerk moet toegespitst zijn op het onderscheidende landschappelijke karakter op die plek binnen de MRA. Metropoolregio Amsterdam (MRA) Weinig betaalbare woningen. De provincie Noord-Holland zet in op de realisatie van woningbouw in een gezonde leefomgeving en aansluitend bij verschillende levensfasen, inkomens en zorgbehoeften: een passend woningaanbod dus. Het gaat niet alleen om aantallen, maar ook om kwaliteit, betaalbaarheid en toekomstbestendigheid. De provincie Noord-Holland zorgt voor een evenwichtige en betaalbare woningvoorraad doordat binnen elke woningbouwregio minimaal 30% van de nieuwbouw uit sociale huur en in totaal twee derde binnen het betaalbare segment bestaat. Voor de MRA is dit aandachtspunt niet gebied specifiek uitgewerkt in de omgevingsvisie Metropoolregio Amsterdam (MRA) Zaanstreek: de aspecten onder het thema ‘natuur’ komen onder druk te staan door grotere neerslagtekorten en lange periodes van droge dagen. Weerbaarheid is een belangrijk uitgangspunt voor de toekomst van Noord-Holland.

Weerbaar in het licht van klimaatverandering betekent dat de provincie Noord-Holland de leefomgeving zo inricht dat deze beschermd is tegen zeespiegelstijging en extremen als hevige neerslag, droogte en hitte. Het water- en bodemsysteem krijgt daarom een ordenende rol bij het bepalen waar ontwikkelingen plaatsvinden en op welke manier. Voor de Zaanstreek is dit aandachtspunt niet gebied specifiek uitgewerkt in de omgevingsvisie. Wieringermeer Gemeente Hollands Kroon: hoog energieverbruik (uit energiedrager elektriciteit) door datacenters. De schaarste aan wat datecenters nodig hebben, waaronder energie, neemt toe. De belangrijkste uitdaging is de netcongestie. Zowel het transporteren van gevraagde als geleverde stroom vraagt om forse uitbreiding van het net. Het oplossen van netcongestie vergt daarom grote aanpassingen en vooral uitbreidingen van nationale en lokale elektriciteitsnetten. Daarnaast zijn het realiseren van lokale opwek en investeringen in waterstof- en warmtenetwerken belangrijk om de netcongestie te verminderen. Zo blijft voldoende capaciteit op het net om in het hoge energieverbruik van data centers te voorzien. Voor de Wieringenmeer (waarbinnen gemeente Hollands Kroon valt) is dit aandachtspunt niet gebied specifiek uitgewerkt in de omgevingsvisie.

Ook is in de omgevingsvisie geen mogelijkheid tot het verminderen van het hoge energieverbruik van datacenters beschreven. IJmond Luchtkwaliteit scoort slecht door Tata Steel. Er is plaats voor de productie van staal in de IJmond, maar alleen als dit schoner en duurzaam wordt. Zo worden inwoners beschermd tegen onder andere milieuoverlast. De provincie Noord-Holland continueert de inzet op ambitieus bronbeleid bij bedrijven waaronder Tata Steel, waarbij wordt gestuurd op het verminderen van schadelijke en hinderlijke uitstoot vanuit bronnen waar provincie Noord- Holland bevoegd gezag voor is. IJmond Hoog energiegebruik door Tata Steel. Voor Tata Steel in IJmond is dit aandachtspunt niet gebied specifiek uitgewerkt in de omgevingsvisie. Schiphol en omgeving Geluidsoverlast door vliegtuigen. In de kernen rondom Schiphol staat de leefbaarheid en vitaliteit onder druk. Wat betreft geluidbelasting is geluidbewust ontwikkelen een belangrijke randvoorwaarde. Daarnaast wordt het realiseren van robuuste, groenblauwe overgangszones tussen stad en omliggend landschap richting de omliggende woonkernen door de provincie Noord-Holland beoogd.

Deze zones dragen bij aan een gezondere leefomgeving door de realisatie van meer groen (zuiverend landschap) en kunnen daarnaast als geluidwerende maatregel dienen (denk aan bossen/struiken of een ‘ribbellandschap’ zoals toegepast in park Buitenschot om het (grond)geluid te dempen). Schiphol en omgeving Gemeente Haarlemmermeer: hoog energieverbruik (uit energiedrager elektriciteit) door datacenters. De schaarste aan wat datecenters nodig hebben, waaronder energie, neemt toe. De belangrijkste uitdaging is de netcongestie. Zowel het transporteren van gevraagde als geleverde stroom vraagt om forse uitbreiding van het net. Het oplossen van netcongestie vergt daarom grote aanpassingen en vooral uitbreidingen van nationale en lokale elektriciteitsnetten. Daarnaast zijn het realiseren van lokale opwek en investeringen in waterstof- en warmtenetwerken belangrijk om de netcongestie te verminderen. Zo blijft voldoende capaciteit op het net om in het hoge energieverbruik van data centers te voorzien. Voor Schiphol en omgeving (waar de Haarlemmermeer onderdeel van uitmaakt) is dit aandachtspunt niet gebied specifiek uitgewerkt in de omgevingsvisie. Ook is in de omgevingsvisie geen mogelijkheid tot het verminderen van het hoge energieverbruik van datacenters beschreven.

94 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Schiphol en omgeving Gemeente Haarlemmermeer: stikstofgehalte is hoog. Rondom Schiphol zet de provincie Noord-Holland in op Schiphol gebonden bedrijven. Voor niet Schiphol gebonden circulaire economie met grote emissies ziet de provincie Noord-Holland geen ruimte in dit gebied. Voor de Haarlemmermeer is dit aandachtspunt niet verder gebied specifiek uitgewerkt in de omgevingsvisie. Westfriese corridor en Boekelermeer (regio Alkmaar) Meer vraag dan aanbod woningen. De provincie Noord-Holland maakt op basis van geschiktheid en haalbaarheid een keuze in mogelijke woningbouwlocaties. In de periode 2030–2050 zijn nog ongeveer 150.000 extra woningen nodig, deze moeten gerealiseerd worden op de woningbouwlocaties. Woningbouw vindt voornamelijk binnenstedelijk plaats en geclusterd rond OV-knooppunten. Door de grootschalig aanwezige werkgelegenheid in het zuiden van de provincie is de woningvraag hoog en wordt om die reden een groot deel van de woningbouw in Noord-Holland Zuid gerealiseerd. Voor relatief omvangrijke woningbouwprojecten is er in de Metropoolregio Amsterdam voldoende ruimte binnenstedelijk als ook langs de lijn Den Helder-Schagen-Alkmaar- Zaanstad en Alkmaar Hoorn-Enkhuizen. Westfriese corridor en Boekelermeer (regio Alkmaar) Weinig betaalbare woningen.

De provincie Noord-Holland zet in op de realisatie van woningbouw in een gezonde leefomgeving en aansluitend bij verschillende levensfasen, inkomens en zorgbehoeften: een passend woningaanbod dus. Het gaat niet alleen om aantallen, maar ook om kwaliteit, betaalbaarheid en toekomstbestendigheid. De provincie Noord-Holland zorgt voor een evenwichtige en betaalbare woningvoorraad doordat binnen elke woningbouwregio minimaal 30% van de nieuwbouw uit sociale huur en valt in totaal twee derde binnen het betaalbare segment bestaat. Voor de regio Alkmaar is dit aandachtspunt niet gebied specifiek uitgewerkt in de omgevingsvisie. Texel, Binnenduinrand, Het Gooi De aspecten onder het thema ‘natuur’ komen onder druk te staan door grotere neerslagtekorten en lange periodes droge dagen, zonder mogelijkheid van wateraanvoer. Weerbaarheid is een belangrijk uitgangspunt voor de toekomst van Noord-Holland. Weerbaar in het licht van klimaatverandering betekent dat de provincie Noord-Holland de leefomgeving zo inricht dat deze beschermd is tegen zeespiegelstijging en extremen als hevige neerslag, droogte en hitte. Het water- en bodemsysteem krijgt daarom een ordenende rol bij het bepalen waar ontwikkelingen plaatsvinden en op welke manier.

Tussen Camperduin en de Donkere Duinen wil de provincie Noord-Holland verkennen of een landzijdige uitbreiding van de smalle duinenrij in de Kop van Noord-Holland een werkbare vorm van kustversterking is in combinatie met de vergroting van de zoetwaterbel om verzilting tegen te gaan en natuur, recreatie, energieopwek, toerisme en landbouw onafhankelijk te maken van externe zoetwateraanvoer ten tijde van droogte. Op deze manier beoogt de provincie Noord-Holland de druk op onder andere de natuur door droogte te verlichten. Gebied tussen de Amstel en het Gooi, Waterland De aspecten onder het thema ‘natuur’ komen onder druk te staan door grotere neerslagtekorten en lange periodes droge dagen, maar wel mogelijkheid van wateraanvoer (echter staat wateraanvoer vanuit de Rijn onder druk). Weerbaarheid is een belangrijk uitgangspunt voor de toekomst van Noord-Holland. Weerbaar in het licht van klimaatverandering betekent dat de provincie Noord-Holland de leefomgeving zo inricht dat deze beschermd is tegen zeespiegelstijging en extremen als hevige neerslag, droogte en hitte kunnen opvangen. Het water- en bodemsysteem krijgt daarom een ordenende rol bij het bepalen waar ontwikkelingen plaatsvinden en op welke manier. Maar de effecten van klimaatverandering zijn nu al waar te nemen in de natuurgebieden in het Gooi.

Door extreme droge periodes en extreem natte periodes gaan met name eiken- en beukenbomen dood. Daarom investeert de provincie Noord-Holland in dit gebied door het nemen van herstelmaatregelen, KRW-maatregelen en door het afronden van de NNN. Ook probeert de provincie Noord-Holland op plekken met goed kwelwater op de flanken van het Gooi nieuwe natuur te ontwikkelen. 95 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 5 RAAKVLAKANALYSE RUIMTEBESLAG De ruimte in Noord-Holland wordt intensief gebruikt en allerlei functies, zoals wonen, werken, natuur, landbouw, water, energie, mobiliteit en recreatie vragen allemaal om een plek. De provincie Noord-Holland maakt daarom een afweging in welke ontwikkeling waar prioriteit krijgt. Een belangrijk principe in deze afweging is het zuinig omgaan met ruimte en beperkte middelen. Na het opstellen van de effectbeoordeling van het voorgenomen beleid in hoofdstuk 4, waarbij de kansen en risico’s van de oplossingsrichtingen zijn toegelicht, is het ruimtebeslag beschreven van elk van de oplossingsrichtingen waarop provincie Noord-Holland inzet. De oplossingsrichtingen die een voortzetting zijn van de referentiesituatie zijn niet opgenomen in de raakvlakanalyse. De raakvlakanalyse is dus gebaseerd op het voorgenomen beleid, opgebouwd uit de oplossingsrichtingen.

Dit voorgenomen beleid is daarna geoptimaliseerd op basis van aandachtspunten vanuit milieu en omgeving. In dit proces zijn de oplossingsrichtingen aangescherpt en is de raakvlakanalyse aangepast aan dit geoptimaliseerde voorgenomen beleid. De raakvlakken zijn over het algemeen benoemd bij de oplossingsrichting waaruit de raakvlakken voort komen, en niet bij het aspect waar ruimtebeslag van een oplossingsrichting optreedt. Dit hoofdstuk bevat een tekstuele samenvatting van de raakvlakanalyse, waarbij de voornaamste raakvlakken zijn benoemd. De volledige analyse, inclusief afbeeldingen, is opgenomen in bijlage III. 5.1 Water en bodem Seizoensberging van water De provincie reserveert de 5 tot 15 % diepste delen van alle polders voor waterberging. Tabel 5.1 Raakvlakken ruimtebeslag ‘seizoensberging van water’ Aspect Raakvlakken met het ruimtebeslag van ‘seizoensberging van water’ duurzame landbouw veel van de 5 tot 15 % diepste delen van polders zijn in gebruik als agrarische percelen. Het ruimtebeslag hangt af van het waterpeil na waterberging aandeel duurzame energie enkele van de zoekgebieden voor zon en wind overlappen met de diepste delen van polders. Dit is bijvoorbeeld het geval in Medemblik, Enkhuizen en Waterland.

Ook bevindt één van de mogelijke noodoverloopgebieden zich in een energieknooppunt: het Noordzeekanaalgebied ligt in het energieknooppunt IJmond en NZKG energie-infrastructuur de globale locaties van de 7 energetische en economische clusters overlapt met de diepste delen van polders Klimaatdoelen en waterverdeelvraagstuk De grootste veenweidegebieden bevinden zich in de regio Laag Holland, ten noorden van Amsterdam, en in de regio Groene Hart, ten zuiden en oosten van Amsterdam. Het tekort aan (oppervlakte-)water heeft op zichzelf staand geen ruimtebeslag, maar kan wel knelpunten voor functies zoals landbouw of natuur opleveren. 96 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Tabel 5.2 Raakvlakken ruimtebeslag ‘klimaatdoelen en waterverdeelvraagstuk’ Aspect Raakvlakken met het ruimtebeslag van ‘klimaatdoelen en waterverdeelvraagstuk’ biodiversiteit buiten NNN buiten de veenweidegebieden is mogelijk minder doorspoelwater beschikbaar, waardoor de condities voor natuur buiten veenweidegebieden mogelijk verslechteren duurzame landbouw vernatten van de veenweidegebieden treedt voornamelijk op agrarische gronden op, waardoor mogelijk functiewijziging of aanpassing van bedrijfsvoering noodzakelijk is.

Buiten de veenweidegebieden is mogelijk minder doorspoelwater beschikbaar, waardoor het agrarisch grondgebruik opschuift naar andere locaties buiten de veenweidegebieden Vernatten veenweide De grootste veenweidegebieden bevinden zich in de regio Laag Holland, ten noorden van Amsterdam, en in de regio Groene Hart, ten zuiden en oosten van Amsterdam. Het vernatten van de veenweidegebieden levert een tekort aan (oppervlakte-) water in de gebieden buiten de veenweidegebieden behalve in de IJmond en de Wieringermeerpolder op. Dit tekort heeft op zichzelf staand geen ruimtebeslag, maar kan wel knelpunten voor functies zoals landbouw of natuur opleveren. Tabel 5.3 Raakvlakken ruimtebeslag ‘vernatten veenweide’ Aspect Raakvlakken met het ruimtebeslag van ‘vernatten veenweide’ biodiversiteit buiten NNN buiten de veenweidegebieden is mogelijk minder doorspoelwater beschikbaar, waardoor de condities voor natuur buiten veenweidegebieden mogelijk verslechteren duurzame landbouw vernatten van de veenweidegebieden treedt voornamelijk op agrarische gronden op, waardoor mogelijk functiewijziging of aanpassing van bedrijfsvoering noodzakelijk is.

Buiten de veenweidegebieden is mogelijk minder doorspoelwater beschikbaar, waardoor het agrarisch grondgebruik opschuift naar andere locaties buiten de veenweidegebieden landschap vernatten van de veenweidegebieden leidt mogelijk tot wijzigingen in het landgebruik en heeft daarmee mogelijk effect op landschappelijke waarden Verzilting De locaties waar verzilting optreedt, zijn: - de oostkant van Texel; - Den Helder; - delen van de Wieringermeerpolder; - delen van het noordoosten van West-Friesland; - rondom het stedelijk gebied Alkmaar; - tussen Monnickendam en Purmerend; - tussen Purmerend en Middenbeemster; - ten zuidwesten van Purmerend; - Haarlemmermeerpolder; - Amsterdam Zuidoost; - Weesp; - Naarden. 97 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Tabel 5.4 Raakvlakken ruimtebeslag ‘verzilting’ Aspect Raakvlakken met het ruimtebeslag van ‘verzilting’ VHR-natuurherstel (N2000) overlap tussen de locaties met de meeste verzilting en N2000-gebieden: - aan de noordelijkste rand van de Wieringermeerpolder; - ten (noord-)oosten van Alkmaar; - tussen Monnickendam en Purmerend; - ten noorden van Haarlem; uit de oplossingsrichting blijkt niet op welke locaties verzilting wel of niet wordt tegengegaan.

Het uiteindelijke ruimtebeslag van verzilting op bovenstaande N2000-gebieden is groter wanneer de provincie ervoor kiest om de verzilting niet tegen te gaan Natuurnetwerk Nederland in Noord-Holland buiten N2000 overlap tussen de locaties met de meeste verzilting en NNN-gebieden: - aan de noordelijkste rand van de Wieringermeerpolder; - ten (noord-)oosten van Alkmaar; - tussen Monnickendam en Purmerend; - ten noorden van Haarlem; uit de oplossingsrichting blijkt niet op welke locaties verzilting wel of niet wordt tegengegaan. Het uiteindelijke ruimtebeslag van verzilting op bovenstaande NNN-gebieden is groter wanneer de provincie ervoor kiest om de verzilting niet tegen te gaan aandeel duurzame energie in de gebieden met de meeste verzilting met een kleibodem, is de aanleg van de volgende hernieuwbare energiebronnen voorzien: - Wieringermeerpolder: zonne-energie; - ten (noord-)oosten van Alkmaar: zonne-energie, windenergie; - tussen Monnickendam en Purmerend: niet voorzien; - tussen Purmerend en Middenbeemster: zonne-energie; - ten noorden van Haarlem: zon- en windenergie; verzilting kan corrosie aan energie-infrastructuur veroorzaken duurzame landbouw in gebieden waar de bodemcondities wijzigen is mogelijk functiewijziging of aanpassing van bedrijfsvoering noodzakelijk Waterveiligheid De provincie reserveert ruimte voor toekomstige dijkversterkingen, vooral langs de dijken

langs het IJsselmeer en het Markermeer, en voor de uitbreiding van de binnenduinrand in de Kop van Noord-Holland. De gebieden met de grootste overstromingsdiepte zijn de Wieringermeerpolder, de polder ten oosten van Hoorn en de omgeving van de Loosdrechtse plassen. 98 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Tabel 5.5 Raakvlakken ruimtebeslag ‘waterveiligheid’ Aspect Raakvlakken met het ruimtebeslag van ‘waterveiligheid’ VHR-natuurherstel (N2000) (ruimtereserveringen voor) dijkversterkingen langs de IJsselmeer- en Markermeerkust en uitbreiding van de binnenduinrand in de Kop van Noord-Holland zorgen mogelijk voor botsingen met natuurdoelstellingen van N2000-gebieden langs deze kusten Natuurnetwerk Nederland in Noord-Holland buiten N2000 (ruimtereserveringen voor) dijkversterkingen langs de IJsselmeer- en Markermeerkust en uitbreiding van de binnenduinrand in de Kop van Noord-Holland zorgen mogelijk voor botsingen met natuurdoelstellingen van NNN-gebieden langs deze kusten duurzame landbouw (ruimtereserveringen voor) dijkversterkingen langs de IJsselmeer- en Markermeerkust en uitbreiding van de binnenduinrand in de Kop van Noord-Holland zorgen mogelijk voor botsingen met landbouwgrond landschap (ruimtereserveringen voor) dijkversterkingen langs de IJsselmeer- en Markermeerkust en uitbreiding van de binnenduinrand in de Kop van Noord-Holland zorgen mogelijk voor

botsingen met landschappelijke waarden langs deze kusten cultuurhistorie (ruimtereserveringen voor) dijkversterkingen langs de IJsselmeer- en Markermeerkust en uitbreiding van de binnenduinrand in de Kop van Noord-Holland zorgen mogelijk voor botsingen met cultuurhistorische waarden langs deze kusten woningaanbod (ruimtereserveringen voor) dijkversterkingen langs de IJsselmeer- en Markermeerkust en uitbreiding van de binnenduinrand in de Kop van Noord-Holland zorgen mogelijk voor botsingen met woningbouwplannen langs deze kusten. De gebieden met de grootste overstromingsdiepte zijn de Wieringermeerpolder, de polder ten oosten van Hoorn en de omgeving van de Loosdrechtse plassen. In deze gebieden zijn woningbouwplannen voorzien, bijvoorbeeld bij Obdam, en net ten noorden van Medemblik aandeel duurzame energie in de Wieringermeerpolder zijn ook opweklocaties voor zonne- en windenergie voorzien, en een 380 kV-verbinding. Mogelijk kunnen deze functies gecombineerd worden, wat hun ruimtebeslag kleiner maakt Waterwingebied Zoekgebieden voor drinkwaterwinning bevinden zich voornamelijk in het duingebied, de Haarlemmermeer en in het Gooi. In het duingebied en in het Gooi is veel ruimtelijke overlap met NNN- en Natura 2000- gebieden. Daarnaast is er overlap met landbouwgronden.

Onttrekking van water kan een risico vormen voor natuurwaarden en landbouw en daarmee is mogelijk sprake van een ruimtelijke botsing. Tegelijkertijd bieden grondwaterbeschermingsgebieden kansen om de waterkwaliteit te bevorderen. Tabel 5.6 Raakvlakken ruimtebeslag ‘waterwingebied’ Aspect Raakvlakken met het ruimtebeslag van ‘waterwingebied’ VHR-natuurherstel (N2000) zoekgebieden voor waterwinning overlappen met N2000-gebieden. De onttrekking van water kan een conflict vormen met de waarden van N2000-gebieden Natuurnetwerk Nederland in Noord-Holland buiten N2000 zoekgebieden voor waterwinning overlappen met NNN-gebieden. De onttrekking van water kan een conflict vormen met de waarden van NNN-gebieden duurzame landbouw nieuwe grondwaterbeschermingsgebieden overlappen met landbouwgronden. De onttrekking van water kan een conflict vormen met deze landbouwgronden. Daarnaast kunnen er meer restricties gelden voor landbouwactiviteiten 99 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 5.2 Energie infrastructuur en energie opwek Energievraag en knooppunten Provincie Noord-Holland zet in op 7 energetische en economische clusters: - Den Helder; - Agriport; - Boekelermeer; - IJmond; - Westpoort; - Amsterdam Zuidoost; - Haarlemmermeer.

De provincie maakt daarnaast ook ruimte voor energie-infrastructuur op plaatsen buiten de energieknooppunten die niet onderdeel zijn van het decentrale energiesysteem. Tabel 5.7 Raakvlakken ruimtebeslag ‘energievraag en knooppunten’ Aspect Raakvlakken met het ruimtebeslag van ‘energievraag en knooppunten’ VHR-natuurherstel (N2000) de energetische en economische clusters overlappen mogelijk met Natura 2000-gebieden Natuurnetwerk Nederland in Noord-Holland buiten N2000 de energetische en economische clusters overlappen mogelijk met NNN-gebieden duurzame landbouw de energetische en economische clusters overlappen mogelijk met duurzame landbouwgronden woningaanbod diverse woningbouwplannen bevinden zich in de energetische en economische clusters, bijvoorbeeld in cluster IJmond aandeel duurzame energie nabij elk van de 7 bovengenoemde energetische en economische clusters bevinden zich zoekgebieden voor zonne- en/of windenergie. De voornaamste zoekgebieden voor zon bevinden zich langs de N9 in de kop van Noord-Holland, aan de rand van de Wieringermeerpolder, langs de A10 ring Noord bij Amsterdam, bij Schiphol en langs de Leidsevaartweg bij Heemstede. De voornaamste zoekgebieden voor wind bevinden zich in het Westhavengebied, in de polders bij Waterland en in de Gouwzee, ten zuiden van Nieuw- Vennep, en ten zuiden van Kudelstaart.

De voornaamste zoekgebieden voor zon en wind bevinden zich in de IJmond, langs de kruising van het Noordzeekanaal en de A9 en tussen Alkmaar en Heerhugowaard. Of er een botsing optreedt tussen het realiseren van de energieclusters en voorgenoemde ambities op het gebied van hernieuwbare energie, hangt af van de mate van functiecombinatie landschap de aanleg van energie-opweklocaties en -infrastructuur kan botsen met het behouden van landschappelijke waarden, zoals (bebouwings-)linten, kusten (IJsselmeerkust), vaarten en kanalen en dijken (zoals provinciale monumenten Westfriese Omringdijk en Noorder IJ en Zeedijken cultuurhistorie de aanleg van energie-opweklocaties en -infrastructuur kan botsen met het behouden van cultuurhistorische waarden, zoals de vrije ruimte van molenbiotopen (waarvan merendeel rijksmonumenten) en omgeving monumenten, de erfkwaliteit van (agrarische-) erven en stolpenstructuren die de gebiedskarakteristieken bepalen Energieopwek Provincie Noord-Holland zet in op 7 energetische en economische clusters: - Den Helder; - Agriport; - Boekelermeer; - IJmond; - Westpoort; - Amsterdam Zuidoost; - Haarlemmermeer. 100 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Tabel 5.8 Raakvlakken ruimtebeslag ‘energieopwek’ Aspect Raakvlakken met het ruimtebeslag van ‘energieopwek’ wateroverlast de maximale overstromingsdiepte verschilt sterk per opweklocatie.

De overstromingsdiepte tast de toekomstbestendigheid van de locaties aan aandeel duurzame energie in de RES’en is in de Boekelermeerpolder een zoekgebied voor windenergie opgenomen. Of er een botsing optreedt tussen het realiseren van de energetische en economische clusters en windenergie, hangt af van de mate van functiecombinatie energie-infrastructuur in de huidige situatie is er voor het terugleveren van energie aan het net een tekort aan transportcapaciteit met wachtrij in de bovenste helft van Noord-Holland; grofweg vanaf IJmuiden tot Monnickendam richting het Noorden (inclusief Texel). Het ruimtebeslag omvat het realiseren van extra masten en energiestations landschap de aanleg van energie-opweklocaties en -infrastructuur kan botsen met het behouden van landschappelijke waarden, zoals (bebouwings-)linten, kusten (IJsselmeerkust), vaarten en kanalen en dijken (zoals provinciale monumenten Westfriese Omringdijk en Noorder IJ en Zeedijken cultuurhistorie de aanleg van energie-opweklocaties en -infrastructuur kan botsen met het behouden van cultuurhistorische waarden, zoals de vrije ruimte van molenbiotopen (waarvan merendeel rijksmonumenten) en omgeving monumenten, de erfkwaliteit van (agrarische-) erven en stolpenstructuren die de gebiedskarakteristieken bepalen Energieopwek met warmte Energieopwek met warmte heeft een gering bovengronds ruimtebeslag, maar vereist wel

goede afstemming met de huidige inrichting van de ondergrond. Een ruimtelijke botsing met woningbouw is mogelijk, maar ten tijde van het opstellen van de raakvlakanalyse niet in te schatten omdat de plannen nog onzeker zijn. Er bestaan ook kansen om deze functies te combineren. Tabel 5.9 Raakvlakken ruimtebeslag ‘energie opwek met warmte’ Aspect Raakvlakken met het ruimtebeslag van ‘energieopwek met warmte’ woningaanbod nabij locaties waar kansen liggen voor energieopwek met warmte zijn ook plannen voor woningbouw 5.3 Wonen Binnenduinrand De duinen zijn de meest geschikte locaties voor ruimtelijke ontwikkeling wanneer wordt gekeken naar de factoren waterveiligheid, wateroverlast, bodemdaling en de beschikbaarheid van drinkwater. Tabel 5.10 Raakvlakken ruimtebeslag ‘binnenduinrand’ Aspect Raakvlakken met het ruimtebeslag van ‘binnenduinrand’ woningaanbod niet alle locaties in de binnenduinrand zijn meer geschikt voor woningbouw door het uitbreiden van de waterwin- en infiltratiegebieden. De benodigde woningen moeten elders in de provincie gerealiseerd worden Industrie en woningen Als één van de energetische en economische clusters wordt Boekelermeer uitgebreid.

101 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Tabel 5.11 Raakvlakken ruimtebeslag ‘industrie en woningen’ Aspect Raakvlakken met het ruimtebeslag van ‘industrie en woningen’ Natuurnetwerk Nederland in Noord-Holland buiten N2000 uitbreiding van de Boekelermeer veroorzaakt mogelijk een ruimtelijk conflict met NNN- gebieden ten westen en zuidwesten van de Boekelermeer landschap uitbreiding van de Boekelermeer veroorzaakt mogelijk een ruimtelijk conflict met beschermd landschap Noord-Kennemerland 5.4 Landbouw Waardevolle landbouwgronden De kleigronden bevinden zich grofweg in West-Friesland, de Kop van Noord-Holland, ten oosten van Alkmaar en in de Beemster. Er is geen aanvullend ruimtebeslag, omdat er geen nieuwe agrarische gronden worden aangewezen ten opzichte van de referentiesituatie. 5.5 Natuur Kwalitatieve natuur De soortendiversiteit in Noord-Holland is het laagst op de volgende locaties (voorzien van huidig bodemgebruik): - Wieringerwaard: landgebruik ‘overig agrarisch terrein’; - Tuitjenhorn: landgebruik ‘woongebied’, ‘sociaal-culturele voorziening’ en ‘overig agrarisch terrein’; - Heerhugowaard: landgebruik ‘bedrijfsterrein’, ‘glastuinbouw’, en ‘overig agrarisch terrein’; - Midden-Beemster: landgebruik ‘overig agrarisch terrein’. Het verhogen van de biodiversiteit kan extra ruimte vereisen op deze locaties en botsen met de huidige functies.

De benodigde hoeveelheid extra ruimte hangt af van de mate van functiecombinatie. De provincie zet in op overgangszones tussen stedelijk en landelijk gebied, maar hier is nog geen ruimtebeslag van bekend. Natuurdoelen De provincie zet in op stikstofzones rondom stikstofgevoelige natuur. Hier worden maatregelen getroffen gericht op emissiereductie en het verminderen van stikstofdepositie. Tabel 5.12 Raakvlakken ruimtebeslag ‘kwalitatieve natuur’ Aspect Raakvlakken met het ruimtebeslag van ‘kwalitatieve natuur’ duurzame landbouw een ruimtelijk knelpunt kan ontstaan tussen de stikstofzones rond Natura 2000-gebieden en agrarisch landgebruik.

Op de zand- en kleigronden is dit het geval voor bloembollenteelt bij Den Helder, agrarisch grasland langs de duinen van Bergen tot Beverwijk en voor akkerbouw en agrarisch grasland op Texel woningaanbod de stikstofzones rond Natura 2000-gebieden overlappen (afhankelijk van de precieze omvang van de zones) gedeeltelijk met woningbouwlocaties met planstatus onherroepelijk/vastgesteld aandeel duurzame energie de stikstofzones rond Natura 2000-gebieden overlappen (afhankelijk van de precieze omvang van de zones) op zand- en kleigronden op enkele locaties met de RES zoekgebieden voor zonne- en windenergie: - bij Haarlem Duinvliet (zoekgebied zonne-energie); - bij Beverwijk (zoekgebied zonne- en windenergie; - bij Beverwijk (zoekgebied zonne-energie); - bij Schagen (zoekgebied zonne-energie); 102 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Nieuwe natuur De provincie geeft aan geen nieuwe natuur aan te leggen specifiek om de recreatiedruk op te vangen. Wel komen in andere oplossingsrichtingen ontwikkelingen naar voren waarbij nieuwe natuur en recreatiemogelijkheden als hoofddoel of als meekoppelkans kunnen worden beschouwd. Het gaat dan bijvoorbeeld om groene overgangszones tussen stedelijk en landelijk gebied, het versterken van groenblauwe structuren en het aanwijzen van waterwin- en infiltratiegebieden.

Deze nieuwe gebieden kunnen de recreatiedruk op bestaande natuur verlichten. Het ruimtebeslag van deze ontwikkelingen wordt uitgewerkt in de betreffende oplossingsrichtingen. 5.6 Recreatie Recreatieaanbod De provincie wil extra recreatieaanbod creëren. Steden zoals Amsterdam, Haarlem, Beverwijk, Hilversum, Hoofddorp, Bussum, Weesp, Zaandam, Purmerend en Alkmaar hebben het hoogste tekort aan recreatieplaatsen in 2040. Het realiseren van extra recreatieplaatsen aan de randen van deze steden is het meest voor de hand liggend en komt naar voren in andere oplossingsrichtingen (bijvoorbeeld in het realiseren van betere groen-blauwe dooradering en het creëren van overgangszones tussen stedelijk en landelijkgebied, beide in combinatie met het realiseren van recreatiemogelijkheden). Verder zet de provincie in op een aantal nieuwe recreatieve verbindingen en gebieden, zoals in de binnenduinrand en in Westfriesland. Het ruimtebeslag hiervan is dus afhankelijk van de mate van functiecombinatie met bijvoorbeeld natuur.

Tabel 5.13 Raakvlakken ruimtebeslag ‘recreatieaanbod’ Aspect Raakvlakken met het ruimtebeslag van ‘recreatieaanbod’ omvang economie het realiseren van extra recreatieplaatsen aan de randen van deze steden kan een ruimtelijke botsing vormen met ruimte voor werklocaties (bijvoorbeeld bedrijventerreinen in industrie) woningaanbod het realiseren van extra recreatieplaatsen aan de randen van deze steden kan een ruimtelijke botsing vormen met ruimte voor woningbouw duurzame landbouw het realiseren van extra recreatieplaatsen aan de randen van deze steden kan een ruimtelijke botsing vormen met ruimte voor duurzame landbouw 5.7 Landschap en erfgoed UNESCO De UNESCO-locaties in Noord-Holland zijn: - droogmakerij De Beemster; - de Amsterdamse grachtengordel; - de Hollandse Waterlinies (samenvoeging van wereld erfgoed locaties de Stelling van Amsterdam en de Nieuwe Hollandse Waterlinie); - Waddenzee. Tabel 5.14 Raakvlakken ruimtebeslag ‘UNESCO’ Aspect Raakvlakken met het ruimtebeslag van ‘UNESCO’ bodemdaling de veenweidegebieden overlappen gedeeltelijk met de Hollandse Waterlinies. Er zijn ook woningbouwlocaties voorzien in de grachtengordel van Amsterdam, maar dit is al stedelijk gebied en deze tasten bovendien de grachten niet aan.

woningaanbod enkele woningbouwlocaties bevinden zich in de Beemster en Hollandse Waterlinies 103 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Aspect Raakvlakken met het ruimtebeslag van ‘UNESCO’ aandeel duurzame energie de tracéopties voor de 380 kV-verbinding doorkruisen de Beemster en de Hollandse Waterlinies. Zoekgebieden voor zonne- en windenergie doorkruisen of bevinden zich in de Hollandse Waterlinies Landschap en erfgoed In Noord-Holland zijn archeologische monumenten zoals opgenomen in de Noord-Hollandse Omgevingsverordening, provinciale monumenten zoals opgenomen in de Verordening Provinciale Monumenten, Beschermd Landschap en structuren uit de Leidraad Landschap en Cultuur. Structuren uit de Leidraad Landschap en Cultuurhistorie in Noord-Holland zijn de Hollandse Waterlinies (samenvoeging Stelling van Amsterdam en de Nieuwe Hollandse Waterlinie), Westfriese Omringdijk en stolpenstructuren. De archeologische monumenten zijn: - Maantjesland in Opmeer - Abdij in Bergen; - Bleumerweg in Castricum; - Hendriksloot in Castricum; - Kronenburg in Castricum; - Geest van Heemstede in Castricum; - Uitgeesterbroek 1 en 2 in Uitgeest.

Tabel 5.15 Raakvlakken ruimtebeslag ‘landschap en erfgoed’ Aspect Raakvlakken met het ruimtebeslag van ‘landschap en erfgoed’ bodemdaling de veenweidegebieden overlappen met beschermd landschap ten noorden van Amsterdam en in Amsterdam Zuidoost. De veenweidegebieden overlappen ook met de Hollandse Waterlinies (bij Zwanenburg, Aalsmeer, Uithoorn, Krommenie en de Loosdrechtse plassen). Vernatting van de veenweidegebieden kan een beslag op de ruimte leggen woningaanbod woningbouwlocaties overlappen op veel locaties in Noord-Holland met landschappelijke waarden aandeel duurzame energie de zoekgebieden voor de opwek van zonne- en windenergie doorkruisen landschappelijke waarden op onder andere de volgende locaties: - ten westen van Schagen (zoekgebied zonne-energie en Westfriese Omringdijk); - ten noorden van Zwanenburg (zoekgebied windenergie en beschermd landschap); - langs de A9 (zoekgebied zonne-energie en beschermd landschap); - ten zuiden van Zwanenburg (zoekgebied zonne-energie en beschermd landschap); - ten westen van Uithoorn (zoekgebied zonne-energie en structuur Hollandse Waterlinies); - langs de A10 Amsterdam-Noord (zoekgebied zonne-energie en structuur Hollandse Waterlinies); de tracéopties voor de 380 kV-verbinding doorkruisen de structuren Hollandse Waterlinies, de Westfriese Omringdijk en bevinden zich op diverse locaties in beschermd landschap.

de zoekgebieden voor electrolysers als onderdeel van het VAWOZ-programma bij het Amsterdamse Westhavengebied liggen in beschermd landschap, evenals de zoekgebieden voor converterstations ten noorden van het Noordzeekanaal. Ook de zoekgebieden voor converterstations ten noorden van de ring A10 Noord liggen in beschermd landschap. Diverse VAWOZ elektriciteitsroutes doorkruisen de structuren Hollandse Waterlinies en de Westfriese Omringdijk 5.8 Conclusie De raakvlakken treden vooral op bij ruimtebeslag van bodem- en watersturende oplossingsrichtingen, energie-gerelateerde oplossingsrichtingen en groenblauwe overgangszones. Bodem- en watersturende oplossingsrichtingen, zoals seizoensberging van water, vernatten veenweiden en verzilting, hebben vooral raakvlakken met landbouw en natuur. 104 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 In sommige gevallen leiden deze oplossingsrichtingen tot functiewijzigingen en functiebeperkingen. Er is bijvoorbeeld sprake van functiewijziging als landbouwgronden te nat worden door het vernatten van veenweidegebieden. Van functiebeperkingen is sprake bij het uitbreiden van waterwin- en infiltratiegebieden, waardoor er meer gebruiksbeperkingen gaan gelden. Energieopwek en -infrastructuur leggen veel beslag op de beschikbare ruimte.

Door de clustering van grootschalige energievoorzieningen en -gebruikers is er op sommige locaties (bij de 7 energetische en economische clusters) veel ruimtebeslag, maar hierdoor blijft ruimtebeslag van energievoorzieningen en - gebruikers elders in de provincie bespaard. Bij de clusters treden vooral knelpunten op met landbouw, natuur en landschappelijke en cultuurhistorische waarden. Lokale, decentrale opwek is kleinschaliger en heeft minder ruimtebeslag. Lokaal kunnen er zowel knelpunten als meekoppelkansen ontstaan met woningbouw en (kleinschalige) industrie- en bedrijvenlocaties. Tot slot zet de provincie in op overgangszones en groenblauwe dooradering aan de randen van stedelijke gebieden (vooral om woongebieden). Het staat nog niet vast in hoeverre deze overgangszones functies combineren. Er bestaan zowel knelpunten als meekoppelkansen voor recreatie, natuur, landschap, cultuurhistorie en duurzame landbouw in deze zones. 105 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 6 PASSENDE BEOORDELING Wanneer significante gevolgen op Natura 2000-gebieden niet zijn uit te sluiten, is een passende beoordeling op grond van de Omgevingswet noodzakelijk. De Omgevingsvisie van de provincie Noord-Holland schetst een beeld voor de fysieke leefomgeving van de provincie op de langere termijn.

In de omgevingsvisie worden keuzes gemaakt, waarvan het op voorhand niet is uit te sluiten dat deze keuzes afzonderlijk of in samenhang kunnen leiden tot significante gevolgen op de instandhoudingsdoelstellingen van Natura 2000- gebieden in en rondom de provincie. Gezien het niveau van deze OER wordt in deze passende beoordeling niet getoetst aan de instandhoudingsdoelstellingen van relevante Natura 2000-gebieden binnen provincie Noord-Holland. Er wordt in deze passende beoordeling getoetst aan de natuurlijke kenmerken van Natura 2000-gebieden. Het doel van de passende beoordeling is: - het in beeld brengen van de risico’s op aantasting van de natuurlijke kenmerken van het Natura 2000- netwerk als gevolg van het nieuwe beleid uit de omgevingsvisie; - het beschrijven van bronmaatregelen, mitigerende maatregelen en/of beleidsaanpassingen die nodig zijn om significante effecten te voorkomen; - het zo mogelijk benoemen van kansen op positieve effecten voor het Natura 2000-gebieden. De passende beoordeling voor de omgevingsvisie sluit aan bij het abstractieniveau van de Omgevingsvisie. Gezien het abstracte karakter van de beleidskeuzes is de passende beoordeling op hoofdlijnen. De passende beoordeling bestaat uit een beschrijving van de relevante Natura 2000-gebieden binnen de provincie Noord-Holland.

Voorliggende globale passende beoordeling richt zich enkel op de Natura 2000-gebieden binnen provincie Noord-Holland. Het is echter goed om rekening te houden met het feit dat negatieve effecten die worden beschreven ook tot negatieve effecten kunnen leiden op Natura 2000-gebieden. Vervolgens wordt ingegaan op de belangrijkste knelpunten voor het behalen van de Natura 2000-doelen en worden de risico’s op aantasting van de natuurlijke kenmerken in kaart gebracht voor de gekozen oplossingsrichtingen. 6.1 Wettelijk kader Onder de Omgevingswet (Ow) maakt natuur onderdeel uit van de fysieke leefomgeving. Hierdoor valt natuur(bescherming) onder de reikwijdte van de Omgevingswet. De Omgevingswet bevat instrumenten om natuurgebieden te beschermen. De instrumenten zien op Natura 2000-gebieden, NNN-gebieden en aangewezen bijzondere natuurgebieden en landschappen (artikel 2.44 Ow). Natura 2000 is de benaming voor een Europees netwerk van natuurgebieden waarin belangrijke flora en fauna voorkomen, gezien vanuit een Europees perspectief. In juridische zin komt Natura 2000 voort uit de Europese Vogel- en Habitatrichtlijnen. Elk Natura 2000-gebied wordt vastgesteld door middel van een aanwijzingsbesluit. In dit besluit is, behalve onder andere de begrenzing van het gebied, vastgesteld welke natuurwaarden in dat gebied beschermd zijn, de zogeheten instandhoudingsdoelstellingen.

Instandhoudingsdoelstellingen betreffen zowel habitattypen als habitat- en vogelsoorten. Activiteiten die invloed hebben op Natura 2000-gebieden worden onder de Omgevingswet Natura 2000- activiteiten genoemd. Een Natura 2000-actitiviteit wordt gedefinieerd als: ‘activiteit, inhoudende het realiseren van een project dat niet direct verband houdt met of nodig is voor het beheer van een Natura 2000-gebied, maar afzonderlijk of in combinatie met andere plannen of projecten significante gevolgen kan hebben voor een Natura 2000- gebied.’. Natura 2000-activiteiten zijn vergunningplichtig op grond van artikel 5.1 lid 1 sub e Ow. Dit artikel vormt de Nederlandse implementatie van artikel 6 van de Habitatrichtlijn. Het is voorts verboden om te handelen in strijd met een voorschrift van een omgevingsvergunning voor een Natura 2000-activiteit (artikel 5.5 lid 2 onder f Ow). Activiteiten waarvan significante gevolgen op voorhand op grond van objectieve gegevens kunnen worden uitgesloten, zijn niet vergunningplichtig. Daarnaast zijn er hoofdstuk 11 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) nog andere gevallen aangewezen die zijn vrijgesteld van de vergunningplicht. Niet alleen activiteiten in een Natura 2000 | - gebied, maar ook activiteiten buiten een Natura 2000-gebied kunnen effect hebben op het Natura 2000- gebied.

Als deze effecten significant zijn dan is er vanwege de ‘externe werking van een Natura 2000-gebied’ ook sprake van een Natura 2000-activiteit. 6.2 | Huidige situatie Natura 2000-gebieden Binnen de provincie Noord-Holland zijn 19 Natura 2000-gebieden aanwezig (zie afbeelding 6.1). Voor 14 gebieden is de provincie Noord | -Holland het bevoegd gezag. Voor de overige | 5 Natura 2000-gebieden is het Rijk bevoegd gezag. Een overzicht van de Natura 2000 | -gebieden met knelpunten en in hoeverre instandhoudingsdoelstellingen worden gehaald is | weergegeven in tabel 6.1. De volledige instandhoudingsdoelstellingen van de 19 Natura 2000 | -gebieden zijn opgenomen in bijlage I van | de Staat van Noord-Holland (opgenomen in bijlage I van voorliggend rapport).

Afbeelding 6.1 Natura 2000-gebieden binnen provincie Noord-Holland (provinciegrens is aangegeven met | zwarte lijn) 106 | 139 | Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 107 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Tabel 6.1 Overzicht knelpunten en in hoeverre instandhoudingsdoelstellingen worden gehaald voor Natura 2000-gebieden in provincie Noord-Holland (bronnen: natuurdoelanalyses en beheerplannen) Natura 2000-gebied Knelpunten Instandhoudings- doelstellingen gehaald Bevoegd gezag Abtskolk & De Putten geen knelpunten (bron: beheerplan) veelal wel gehaald (bron: beheerplan) provincie Noord- Holland Duinen Den Helder - Callantsoog afname van winddynamiek, begrazings- en betredingsdynamiek, (te) hoge stikstofdepositie, oprukkende invasieve exoten en verstruweling (bron: natuurdoelanalyse) veelal niet gehaald (bron: natuurdoelanalyse) provincie Noord- Holland Duinen en Lage Land Texel stikstofdepositie, bodem, hydrologie (waterkwaliteit en waterkwantiteit), gebrek aan verstuivingsdynamiek, invasieve exoten, verminderde (of geheel weggevallen) konijnenbegrazing, begrazingsdynamiek en recreatiedruk (bron: natuurdoelanalyse) overwegend ‘ja, mits’ en ‘nee, tenzij’ (bron: natuurdoelanalyse) provincie Noord- Holland Eemmeer & Gooimeer Zuidoever te weinig broedgebieden voor visdief en voedselbeschikbaarheid voor visdief en slobeend (bron: beheerplan) overwegend

wel gehaald (bron: beheerplan) Rijk Eilandspolder verweving met (te) intensieve landbouw, een ontoereikend watersysteem (zowel kwantiteit en kwaliteit), stikstofdepositie, verzoeting, recreatiedruk, groei van de populatie ganzen , beheerkeuzes (een gebrek aan overjarig riet) en de aanwezigheid van exoten, zoals Canadese gans, appelbes, guldenroede en grote berenklauw (bron: natuurdoelanalyse) overwegend niet gehaald (bron: natuurdoelanalyse) provincie Noord- Holland IJsselmeer waterdynamiek en -kwaliteit, stikstofdepositie, windpark Friesland, recreatie, exoten en toxische stoffen (bron: natuurdoelanalyse) overwegend niet gehaald (bron: beheerplan) Rijk Ilperveld, Varkensland, Oostzanerveld & Twiske verweving met (te) intensieve landbouw, een ontoereikend watersysteem (zowel kwantiteit en kwaliteit), stikstofdepositie, verzoeting, afname van de watervegetatie, toename van exoten, recreatiedruk, begrazing van moerasvegetaties en eutrofiëring door ganzen en gebrek aan maaien (bron: natuurdoelanalyse) overwegend niet gehaald (bron: natuurdoelanalyse) provincie Noord- Holland Kennemerland-Zuid onvoldoende winddynamiek, wegvallen konijnenbegrazing, (te) hoge stikstofdepositie en toenemende invloed van invasieve exoten en oprukkende verstruweling (bron: natuurdoelanalyse) overwegend niet gehaald (bron: natuurdoelanalyse) provincie Noord- Holland voor het noordelijke deel en

provincie Zuid- Holland voor het zuidelijke deel Markermeer & IJmeer voedselbeschikbaarheid, rust en ruimte (bron: beheerplan) gedeeltelijk wel gehaald, gedeeltelijk niet gehaald (bron: beheerplan) Rijk Naardermeer het watersysteem is ontoereikend (zoals onvoldoende waterkwaliteit, uitblijven basenrijke kwel en te geringe peilfluctuatie), atmosferische stikstofdepositie en aanvoer via het inlaatwater van (te veel) stikstof naar het oppervlaktewater (bron: natuurdoelanalyse) overwegend niet gehaald (bron: natuurdoelanalyse) provincie Noord- Holland 108 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Natura 2000-gebied Knelpunten Instandhoudings- doelstellingen gehaald Bevoegd gezag Noord-Hollands Duinreservaat gebrek aan verstuivingsdynamiek, hydrologie, stikstofdepositie, invasieve exoten, bodem en wegvallen van konijnenbegrazing (bron: natuurdoelanalyse) overwegend niet gehaald (bron: natuurdoelanalyse) provincie Noord- Holland Noordzeekustzone civiele werken en overige activiteiten, recreatie, visserij, exoten, toxische stoffen en vogelgriep (bron: natuurdoelanalyse) overwegend niet gehaald (bron: beheerplan) Rijk Oostelijke Vechtplassen bodem- en waterkwaliteit, stikstofdepositie, oppervlakte en versnippering, invloed van vraat van watervogels en exoten en recreatiedruk (bron: natuurdoelanalyse) overwegend niet gehaald (bron: natuurdoelanalyse) provincie Noord-

Holland Polder Westzaan verweving met (te) intensieve landbouw, een ontoereikend watersysteem (zowel kwantiteit en kwaliteit), te hoge stikstofdepositie, verzoeting, afname van de watervegetatie, toename van exoten, recreatiedruk en gebrek aan beheer in particuliere terreinen (bron: natuurdoelanalyse) veelal niet gehaald (bron: natuurdoelanalyse) provincie Noord- Holland Polder Zeevang geen knelpunten (bron: beheerplan) vrijwel allemaal gehaald (bron: beheerplan) provincie Noord- Holland Schoorlse Duinen gebrek een verstuivingsdynamiek, hydrologie, stikstof, invasieve exoten, bodem en wegvallen konijnbegrazing (bron: natuurdoelanalyse) overwegend ‘ja, mits’ (bron: natuurdoelanalyse) provincie Noord- Holland Waddenzee water- en sedimentbeweging en (hydro)morfologie, bodem, stikstof, civiele werken en overige activiteiten, recreatie, visserij, exoten, toxische stoffen en vogelgriep (bron: natuurdoelanalyse) overwegend niet gehaald (bron: beheerplan) Rijk Wormer- en Jisperveld & Kalverpolder verweving met (te) intensieve landbouw, een ontoereikend watersysteem (zowel kwantiteit en kwaliteit), stikstofdepositie, verzoeting, recreatiedruk, groei van de populatie ganzen en kleine mantelmeeuw, beheerkeuzes (een gebrek aan overjarig riet) en de aanwezigheid van exoten, zoals Canadese gans, appelbes en cranberry (bron: natuurdoelanalyse) overwegend niet gehaald (bron:

natuurdoelanalyse) provincie Noord- Holland Zwanenwater & Pettemerduinen belemmering sleutelprocessen, weggevallen konijnenbegrazing, hydrologische situatie, (te) hoge stikstofdepositie, en invasieve exoten en oprukkende verstruweling (bron: natuurdoelanalyse) overwegend niet gehaald (bron: natuurdoelanalyse) provincie Noord- Holland 6.3 Het voorkeursalternatief In het OER provincie Noord-Holland wordt in het voorgenomen beleid beschreven waarop de ontwikkelingen in de provincie gericht zijn. Gevolgen van deze ontwikkelingen kunnen een negatieve doorwerking hebben op Natura 2000-gebieden, maar kunnen ook positief doorwerken of helemaal geen (meetbare) gevolgen hebben. De ingrepen kunnen worden beoordeeld aan de hand van vier thema’s: - stikstofdepositie; - waterkwaliteit en -kwantiteit binnen en buiten natura 2000-gebieden; - recreatiedruk; en - natuur binnen en buiten Natura 2000-gebieden. 109 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 In tabel 6.2 staan per thema de ingrepen en hun bijbehorende effecten beschreven en de mogelijke doorwerking die deze effecten hebben op Natura 2000-gebieden.

Tabel 6.2 Ingreep-effect relaties en de mogelijk doorwerking op Natura 2000-gebieden Ingreep Effect(en) Doorwerking op Natura 2000-gebieden in provincie Noord- Holland Stikstofdepositie stimuleren gebruik van duurzame vervoermiddelen zoals lopen, fietsen, openbaar vervoer of uitstootvrije voer- en vaartuigen, toch zal de auto op korte termijn en in landelijkere delen een belangrijke rol blijven spelen - meer gebruik duurzame vervoersmiddelen → afname stikstofdepositie - mogelijk positief stimuleren goederenvervoer van de weg naar het water - minder verkeersbewegingen op de weg → afname stikstofdepositie - toename laad- en loslocaties → ruimtebeslag, stikstofdepositie en verstoring - mogelijk positief benoemen van zeven sterke energetische en economische clusters waar opwek, opslag, conversie en gebruik van energie samenkomen - knooppunten met grote energieverbruikers → toename stikstofdepositie - mogelijk negatief (onder andere Noord-Hollands duinreservaat en Kennemerland-Zuid circa 75 % van de woningen wordt binnenstedelijk gebouwd - minder verkeersbewegingen → afname stikstofdepositie - mogelijk positief stikstofzones (250 meter): hier worden maatregelen genomen die direct bijdragen aan het reduceren van stikstofdepositie op kwetsbare natuur - afname stikstofdepositie - mogelijk positief Waterkwaliteit en -kwantiteit binnen en buiten Natura 2000-gebieden seizoensberging van

water in polders - toename van water nabij Natura 2000- gebieden → minder verdroging in Natura 2000-gebieden - mogelijk positief (voor Duinen Den Helder-Callantsoog, Polder Westzaan, Naardermeer en Oostelijke Vechtplassen) - toename van water nabij Natura 2000- gebieden → verandering van functies in deze poldergebieden → toename buffer rondom Natura 2000-gebieden - mogelijk positief (voor Duinen Den Helder-Callantsoog, Polder Westzaan, Naardermeer en Oostelijke Vechtplassen) 110 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Ingreep Effect(en) Doorwerking op Natura 2000-gebieden in provincie Noord- Holland waterberging in 5-15 % in de diepe delen van de polders 1 toename van water nabij Natura 2000- gebieden → minder verdroging in Natura 2000-gebieden 2 toename van water nabij Natura 2000- gebieden → verandering van functies in deze poldergebieden → toename buffer rondom Natura 2000-gebieden 3 toename vernatting → kans op afname leefgebied van Vogel- en Habitatrichtlijnsoorten (zoals weidevogels) doordat broedplekken verloren gaan 1 mogelijk positief 2 mogelijk positief 3 mogelijk negatief randvoorwaarden voor de beperkte beschikbaarheid van zoetwater door restricties op het aanbod en door verzilting te accepteren - toename verzilting → verandering van natuur → minder zoetwaterafhankelijke natuur (zoals bomen) en meer soorten die in zoute omstandigheden voorkomen

(zoals Heemst) - mogelijk negatief voor zoetwaterafhankelijke natuur - mogelijk positief voor zilte vegetaties waterpeil veenweide gaat naar maximaal 40 cm beneden maaiveld - geen verandering ten opzichte van de referentiesituatie - neutraal rondom grondwaterbeschermingsgebieden (onder meer ten bate van drinkwater) wordt een extra zone beschermd om de belasting op het grondwater te beperken - bufferzone rondom Natura 2000-gebieden → minder verontreiniging in Natura 2000- gebieden - mogelijk positief zoetwaterbel in de duinen en binnenduinrand vergroten om zoutindringing te beperken 1 afname verzilting en verdroging 2 toename wateroverlast in de duinen 1 mogelijk positief 2 mogelijk negatief binnenduinrand Noord-Kennemerland en binnenduinrand Zuid-Kennemerland aanwijzen als zoekgebied voor win- en infiltratiegebied - toename verdroging in gebied waar water wordt onttrokken - mogelijk negatief veenweidegebied vernatten 1 afname verdroging in veenweidegebied → afname verdroging in Natura 2000- gebieden 2 verandering van functies → kans voor toename bufferzones rondom Natura 2000-gebieden 3 vernatting → kans voor natuur- en leefgebieden rondom Natura 2000- gebieden 4 vernatting → kans op afname leefgebied van Vogel- en Habitatrichtlijnsoorten (zoals weidevogels) doordat broedplekken verloren gaan 1 mogelijk positief 2 mogelijk positief 3 mogelijk positief 4 mogelijk negatief

verbeteren waterkwaliteit door: - voorkomen van nieuwe verontreinigingen (door ontwikkelingen); - verbeteren van de waterkwaliteit in gevoelige natuurgebieden ; - versterken van samenhang tussen water, bodem en ruimtegebruik; en - vergroten van de klimaatrobuustheid van het watersysteem 1 voorkomen van nieuwe verontreinigingen en verbeteren waterkwaliteit → afname verontreiniging in Natura 2000-gebied 2 versterken samenhang water, bodem en ruimtegebruik en klimaatrobuustheid van het watersysteem → afname verdroging 1 mogelijk positief 2 mogelijk positief 111 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Ingreep Effect(en) Doorwerking op Natura 2000-gebieden in provincie Noord- Holland Recreatiedruk recreatiemogelijkheden bij overgang stedelijke gebied en landelijke gebied en bij uitbreiding van verstedelijking 1 toename recreatieplekken buiten Natura 2000-gebieden → afname recreatiedruk in Natura 2000-gebieden 2 recreatie op plekken die belangrijk zijn voor Vogel- en Habitatrichtlijnsoorten → verstoring van leefgebied 1 mogelijk positief 2 mogelijk negatief meer ruimte voor recreatieve functies in de binnenduinrand - toename recreatie → toename verstoring Natura 2000-gebied - mogelijk negatief Natuur binnen en buiten Natura 2000-gebieden behouden en versterken belangrijke ecosystemen De Noordzee, Waddenzee en het IJsselmeer - mogelijk toename kwaliteit van Natura

2000-gebieden De Noordzee, Waddenzee en IJsselmeer - mogelijk positief dijkversterkingen bij IJsselmeer en Markermer met koppeling natuurontwikkeling 1 dijkversterking → ruimtebeslag op Natura 2000-gebieden 2 aanlegfase dijkversterking → toename verstoring 3 aanlegfase dijkversterking → toename stikstofdepositie 4 natuurontwikkeling → toename kwaliteit Natura 2000-gebied 1 mogelijk negatief 2 mogelijk negatief 3 mogelijk negatief 4 mogelijk positief dijkversterking Wieringermeerpolder: versterking van biodiversiteit en het realiseren van natuur- en recreatieve routes, als onderdeel van samenhangend groenblauw raamwerk 1 dijkversterking → ruimtebeslag op Natura 2000-gebieden 2 aanlegfase dijkversterking → toename verstoring 3 aanlegfase dijkversterking → toename stikstofdepositie 4 natuurontwikkeling → toename kwaliteit Natura 2000-gebied 1 mogelijk negatief 2 mogelijk negatief 3 mogelijk negatief 4 mogelijk positief kop tussen Camperduin en de Donkere Duinen: toekomstbestendige kustverdediging en specifiek de landwaartse uitbreiding van het duinensysteem naar een robuust kust- duinlandschap 1 aanlegfase uitbreiding kustverdediging → toename verstoring 2 aanlegfase uitbreiding kustverdediging → toename stikstofdepositie 3 uitbreiden duinsysteem → toename kwaliteit Natura 2000-gebied 1 mogelijk negatief 2 mogelijk negatief 3 mogelijk positief we reserveren ruimte voor

ontwikkelingen van de kustzone tussen Camperduin en Den Helder 1 ontwikkelingen binnen Natura 2000- gebied → ruimtebeslag op Natura 2000, verstoring en stikstofdepositie 2 ontwikkelingen nabij Natura 2000-gebied → mogelijk toename verstoring en stikstofdepositie 1 mogelijk negatief 2 mogelijk negatief natuurgebieden versterken door overgangszones en natuurverbindingen te verbeteren en de ontbrekende aan te leggen - afname geïsoleerde ligging van Natura 2000-gebieden - mogelijk positief herstel van ecosystemen door de aanpak van de drukfactoren die de natuur negatief beïnvloeden - afname drukfactoren in Natura 2000- gebieden (niet duidelijk welke drukfactoren) - mogelijk positief versterken groenblauwe verbindingen.

Wordt ook verbonden met opgaven voor waterkwaliteit, bossenstrategie en recreatie 1 afname geïsoleerde ligging van Natura 2000-gebieden 2 afname recreatie in Natura 2000-gebieden 1 mogelijk positief 2 mogelijk positief 112 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Ingreep Effect(en) Doorwerking op Natura 2000-gebieden in provincie Noord- Holland robuust maken van het netwerk/het systeem zodat het bestand is tegen veranderingen als gevolg van onder andere klimaatverandering 1 toename robuustheid Natura 2000- gebieden 2 afname diversiteit van natuur in Natura 2000-gebieden 1 mogelijk positief 2 mogelijk negatief aantasting van natuur door de aanleg van energie infrastructuur wordt zoveel mogelijk beperkt. Indien na een zorgvuldige afweging aantasting van bestaande waarden onoverkomelijk blijkt, wordt de aantasting gecompenseerd door te investeren in nieuwe kwaliteiten - energie-infrastructuur door Natura 2000- gebieden → ruimtebeslag, versnippering - mogelijk negatief In de volgende paragraaf wordt aan de hand van de vier thema’s de beoordeling uitgevoerd. 6.4 Beoordeling effecten inclusief mitigatie Zoals in voorgaande paragraf naar voren komt, zijn vier thema’s relevant voor beoordeling. Deze worden in de volgende paragrafen uitgewerkt.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://haarlemmermeer.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/041b3eab-a38c-40a3-a333-eabc69b46e81?agendaItemId=4d7fc33c-3046-43f4-ad75-2b273598a16c