CConstaterende datHaarlemmermeer
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 3 De omgevingseffectrapportage (OER) Omgevingsvisie provincie Noord-Holland

Lijst ingekomen stukken voor de raad 31 augustus 2026, gemeente HaarlemmermeerBij agendapunt: 4. NOTA Zienswijze ontwerp-omgevingsvisie Noord-Holland, juni 2026 (13702931)177.858 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 22

47 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Oplossingsrichtingen in categorie 1: voldoende concreet en aanzienlijk In tabel 4.1 zijn de oplossingsrichtingen weergegeven die in categorie 1 zijn opgenomen en is toegelicht welke nadere duiding er door de provincie Noord-Holland aan is gegeven. Het betreft 17 oplossingsrichtingen binnen 15 dilemma’s. In totaal zijn daarmee 15 van de ruim 30 dilemma’s beoordeeld. Tabel 4.1 Categorie 1: gekozen oplossingsrichtingen per dilemma en nadere duiding Dilemma uit het Keuzepalet Gekozen oplossingsrichting uit het Keuzepalet Nadere duiding gegeven door provincie Noord-Holland Seizoensberging van water Seizoensberging van water op land in oppervlaktewater, technisch en/of in de bodem, waar functieverandering in landgebruik voor nodig is. Om wateroverlast te voorkomen reserveert de provincie 5-15 % van de diepe delen van alle polders (in eerste instantie waar het water nu blijft staan) om water vast te houden en te bergen. Functies die daarmee niet te combineren zijn, zijn niet toegestaan. De provincie werkt hiervoor in stappen: eerst bepalen waar water blijft staan, regels stellen, daarna kijken of het slimmer kan in het gebied, en als er toch gebouwd wordt, moet dit worden gecompenseerd.

De provincie duidt die locaties aan, voert gebiedsprocessen om efficiëntie te onderzoeken en eist compensatiemaatregelen bij ontwikkelingen op deze plekken. De provincie geeft meer ruimte aan water- en watersysteemmaatregelen en stelt beperkingen en voorwaarden voor ontwikkelingen die het waterbergend vermogen aantasten. Ondergrondse opslag is aan zeer strenge eisen verbonden, waardoor hier ook geen significante milieuveranderingen te verwachten zijn. De provincie zet daarbij in op de volgorde eerst vasthouden, dan bergen en dan pas afvoeren. Daarnaast is de provincie terughoudend met uitbreiding van gemaalcapaciteit van polder- naar boezemsysteem en wijst, in overleg met waterschappen, zoekgebieden voor extra waterberging aan. Rond het Amsterdam Rijnkanaal en het Noordzeekanaal werkt de provincie met regio en Rijk aan een aanvaardbaar beschermingsniveau, aanwijzing van noodoverloopgebieden en het continueren van het extra beschermingsniveau van de keringen. Bij nieuwe ontwikkelingen beperkt de provincie wateroverlast door gerichte liggings- en inrichtingsmaatregelen. Klimaatdoelen en waterverdeelvraagstuk Veenweide vernatten en klimaatdoelen halen, waardoor het landgebruik moet veranderen en minder zoetwater overblijft voor andere functies. De provincie gebruikt water en bodem als ordenend principe.

In gebieden waar de condities op korte termijn zodanig veranderen dat gedeeltelijke functiewijziging nodig is, zorgt de provincie dat functies zich aanpassen wanneer ze niet meer passen bij de nieuwe omstandigheden en anticiperen niet meer mogelijk is. Bij beperkte beschikbaarheid van zoetwater stuurt de provincie op randvoorwaarden, ze legt restricties op het aanbod vast (wie welk water en welke kwaliteit ontvang) en accepteert verzilting waar nodig, met als consequentie veranderd grondgebruik en aangepaste natuur. Vernatten veenweide Veenweide technisch vernatten en accepteren dat er veel zoetwater voor nodig is. De provincie richt zich op gebieden waar de condities op korte termijn zodanig veranderen dat gedeeltelijke functiewijziging nodig is. Functies moeten zich aanpassen zodra ze niet meer passen en anticiperen niet meer mogelijk is. Voor veenweidegebieden geldt dat het waterpeil maximaal 40 cm onder maaiveld mag liggen en onderbemaling wordt uitgefaseerd. Verzilting Natuurlijke zoet-zout gradiënt omarmen waardoor bodemcondities veranderen, landbouweffectiviteit afneemt en de natuur verandert; en Verzilting tegengaan om huidig landgebruik in stand te houden en accepteren dat er minder zoetwater overblijft voor andere functies.

De provincie signaleert en categoriseert veranderingen in water- en bodemcondities om passende maatregelen en randvoorwaarden te stellen, dit doet zij met in achtneming van de verdringingsreeks cat. 1 en cat. 2.. Categorie 1 ziet op de veiligheid en voorkomen van onomkeerbare schade, dit heeft de hoogste prioriteit. Categorie 2 van de verdringingsreeks ziet op ziet op nutsvoorzieningen in verband met leveringszekerheid. De provincie signaleert en categoriseert veranderingen van water- en bodemcondities in drie categorieën: 1 gebieden die voor lange termijn stabiele condities hebben; 2 gebieden waar water- en bodemcondities gaan wijzigen en waar dus anticipatie nodig is om welvarend te blijven; 3 gebieden waar op korte termijn wijzigingen worden verwacht waarvoor aanpassingen noodzakelijk zijn. De natuurlijke zoet-zout gradiënt omarmen waardoor bodemcondities veranderen, landbouweffectiviteit afneemt en de natuur verandert betreft categorie 3: gebieden waar condities op korte termijn wijzigingen waardoor gedeeltelijke functiewijziging noodzakelijk is. Functies passen zich aan wanneer zij niet langer aansluiten bij de condities en tijdig anticiperen niet meer mogelijk is. waarbij functies zich aanpassen zodra ze niet meer passend zijn en anticipatie niet meer mogelijk is.

Verzilting tegengaan om huidig landgebruik in stand te houden en accepteren dat er minder zoetwater overblijft voor andere functies betreft categorie 2: gebieden waar anticipatie nodig is en randvoorwaarden gelden (zoals een eigen zoetwatervoorziening). Waterveiligheid Differentiëren in waterveiligheid en gebiedsgericht mogen afwijken waardoor sommige toekomstige gebruiksfuncties niet mogelijk zijn. De provincie geeft meer ruimte aan water- en watersysteemmaatregelen, wat beperkingen oplegt voor nieuwe functies die deze maatregelen onmogelijk maken. Ruimte wordt gereserveerd voor het verbreden van keringen en voor toekomstige dijkversterkingen, daarnaast gelden er restricties voor ontwikkelingen langs primaire en regionale waterkeringen. In de Wieringermeer reserveert de provincie een zone langs de dijk aan het IJsselmeer voor dijkverhoging en verbreding, waarbij meervoudig ruimtegebruik (koppeling met natuur- en recreatieontwikkeling) het uitgangspunt is. Hetzelfde geldt voor de dijken langs het IJsselmeer en Markermeer in West-Friesland. Bij nieuwe ontwikkelingen stelt de provincie voorwaarden om wateroverlast te voorkomen en houdt zijn bij grote projecten rekening met waterveiligheid. De initiële kosten voor het op orde brengen van waterveiligheid worden verbonden aan de ontwikkeling, terwijl de langere termijn beheerkosten bij het waterschap of Rijkswaterstaat blijven.

De provincie zet in op een brede meerlaagsveiligheid benadering met bijzondere aandacht voor vitale en kwetsbare infrastructuur. Daarnaast wijst de provincie in de Kop tussen Camperduin en de Donkere Duinen voor bepekte tijd een zoekgebied van 1,5 km breed aan met restricties voor nieuwe ontwikkelingen. Hierdoor ontstaat er tijd om de komende jaren meer gericht onderzoek te doen naar de mogelijkheden van toekomstbestendige kustverdediging en specifiek de landwaartse uitbreiding van het duinensysteem naar een robuust kust-duinlandschap. Waterwingebied* Het huidige waterwingebied uitbreiden. De provincie reserveert ruimte voor drinkwaterwinning, -infiltratie, -productie en -transport. Daarnaast wijst de provincie zoekgebieden aan voor drinkwaterwinning (zoals het Gooi), infiltratie en hoofdtransportleidingen, waar restricties voor ontwikkelingen gaan gelden. De provincie wijst tevens de beschermingszones aan voor bestaande regionale leidingen en beschermt zij rondom grondwater- en drinkwaterbeschermingsgebieden extra zones om de belasting van het grondwater te beperken. Grondwaterbeschermingsgebied** Het huidige grondwaterbeschermingsgebied uitbreiden. De provincie is voornemens zoekgebieden aan te wijzen voor de uitbreiding van het huidige waterwin- en infiltratiegebied.

Indien deze gebieden gereserveerd worden voor de uitbreiding zullen ook de grondwaterbeschermingsgebieden worden uitgebreid. Rondom grondwaterbeschermingsgebieden (onder meer ten bate van drinkwater) beschermt de provincie daarmee een extra zone om de belasting op het grondwater te beperken. 48 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Dilemma uit het Keuzepalet Gekozen oplossingsrichting uit het Keuzepalet Nadere duiding gegeven door provincie Noord-Holland Energievraag en knooppunten Actief sturen door grenzen aan aanbod te stellen en energievragers te concentreren op strategische locaties. De provincie benoemt zeven sterke energetische en economische clusters waar opwek, opslag, conversie en gebruik van energie samenkomen. Nieuwe energie-intensieve activiteiten mogen zich uitsluitend binnen deze energieknooppunten vestigen. Buiten deze clusters faciliteert de provincie geen grote energievragers en richt het systeem zich op zelfvoorziening. Het benoemen van de clusters gaat gepaard met het reserveren van fysieke- en milieuruimte in en rondom de clusters, bijvoorbeeld door het vestigen van de titel ‘Industrieterrein van Provinciaal Belang’, en onder voorwaarden kan uitbreidingsruimte worden toegewezen.

De provincie stuurt op clustering van grote nieuwe energievragers op basis van hun profielen en streeft ernaar het 380 kV-net niet verder uit te breiden na realisatie van de geplande lijnen en stations. De provincie zet in op collectieve laadpleinen om E-vervoer te faciliteren. Energieopwek (Voor lokale opwek) kleinschalig, verspreid opwekken waar de energievraag zit, en ruimtelijke versnippering accepteren; en (Voor hoofdknooppunten) grootschalig, geclusterd opwekken op toekomstbestendige plekken. De provincie geeft aan dat zij de energievraag zoveel mogelijk lokaal wil oplossen. Dit houdt in: lokaal opwekken en lokaal verbruiken. Dit is een geschikte oplossing voor bijvoorbeeld bedrijventerreinen. Waar lokale opwek en verbruik niet mogelijk is, wordt ingezet op grootschalige opwek. De provincie wil dit zoveel mogelijk voorkomen, maar voor grote energievragers is het wel nodig. De provincie benoemt zeven sterke energetische en economische clusters waar opwek, opslag, conversie en gebruik van energie samenkomen. Nieuwe energie-intensieve activiteiten mogen zich uitsluitend binnen deze energieknooppunten vestigen. Nieuwe grootschalige opwek op land, buiten de RES-afspraken, is onwenselijk omdat dit het net extra belast.

Dat betekent dat terughoudend wordt omgegaan met nieuwe grootschalige opwek op land, buiten de RES- afspraken, mits dit de extra opwek ten goede komt aan een groeiende vraag en passend is binnen de ruimtelijke randvoorwaarden en het hoogspanningsnet niet extra wordt belast. Energieopwek met warmte In lijn met de energievisie, warmte opwekken met geo-en aquathermie en het aandeel duurzame energie in de energiemix verhogen. Warmte wordt opgewekt in het stedelijk gebied en verspreid via warmtenetten omdat dit rendabeler is. Er wordt ingezet op zowel restwarmte, aquathermie als geothermie. Hiervoor geldt de randvoorwaarde dat de waterkwaliteit niet ten koste mag gaan door de warmte opwek Binnenduinrand Binnenduinrand beschikbaar houden voor het vergroten van de zoetwaterbel. De provincie reserveert ruimt voor ontwikkelingen in de kustzone tussen Camperduin en Den Helder en vergroot de zoetwaterbel in de duinen en binnenduinrand om zoutindringing te beperken. In de binnenduinrand van Noord-Kennemerland en Zuid-Kennemerland wijst de provincie een zoekgebied aan als win- en infiltratiegebied voor drinkwater. De uiteindelijke aanpak zal vorm krijgen in een gebiedsproces om de samenhang met natuur- en landbouwopgaven te garanderen Waardevolle landbouwgronden Focus op effectieve landbouwgronden en deze behouden, versterken en beschermen.

De provincie zet in op het behoud van hoogwaardige landbouwgebieden en handhaaft de huidige contouren van glastuinbouwconcentratiegebieden. Binnen die concentratiegebieden biedt zij schuifruimte binnen de bestaande omvang voor efficiënte bedrijfsvoering en stimuleert verduurzaming, onder meer via energyhubs. Uitbreiding van concentratiegebieden is enkel toegestaan wanneer deze gekoppeld is aan Seed Valley. Daarnaast spelen in delen van Noord-Holland meervoudige opgaven door veranderingen in water, bodem en natuur. In de deze gebieden blijf landbouw mogelijk, maar wordt het grondgebruik in samenwerking met agrariërs aangepast, bijvoorbeeld richting extensievere landbouw, landbouw die minder afhankelijk is van zoetwater landbouw in combinatie met recreatie, water, natuur en andere maatschappelijke functie. Recreatieaanbod Spreiden van het recreatieaanbod zodat voorzieningen dichterbij zijn, maar accepteren dat het versnippert en minder grootschalig is. De provincie borgt het metropolitane landschap in de MRA waarbij wordt aangegeven waar er een grotere mogelijkheid wordt gegeven voor het toevoegen van recreatieve functies. Daarnaast reserveert de provincie ruimte voor een recreatieve verbinding vanuit de binnenduinrand in Zuid-Kennemerland via het Haarlemmermeer naar Westeinder- en Amstelscheg.

Ook ontstaan, in combinatie met de wateropgaven, in de binnenduinrand een vergrote mogelijkheid voor recreatieve functies. In West-Friesland wordt een ruimtereservering tussen Hoorn en Hoogkarspel aangehouden voor groen, open gebied en gevrijwaard van grootschalige bebouwing en met mogelijkheden voor recreatieve routes. Kwalitatieve natuur (Lange termijn) focus op de biodiversiteit in minder gewaardeerde gebieden verbeteren. De provincie voorkomt nieuwe verontreinigingen, versterkt de samenhang tussen water, bodem en ruimtegebruik, vergroot de klimaatrobuustheid van het watersysteem, verbetert de waterkwaliteit in gevoelige natuurgebieden, grondwaterbeschermingsgebieden en overgangszones rond deze gebieden en borgt de waterkwaliteit als richtinggevende factor bij ruimtelijke ontwikkelingen. Waterkwaliteit wordt hiermee niet alleen als wettelijke verplichting gezien maar als essentieel voor een gezonde leefomgeving. Waar mogelijk maakt de provincie gebruik van natuurinclusieve oplossingen, zoals natuurvriendelijke oevers en groenblauwe dooradering. In de omgevingsvisie van de provincie heeft het aspect ‘overgangszones’ een belangrijke plek. Voorlopig volgen hier nog geen directe ruimtelijke beperkingen uit voort maar die wil de provincie wel onderzoeken.

In stedelijke randen kiest de provincie voor behoud en versterking van groenblauwe structuren en bos (in en om de stad), zodat stedelijke en landelijke functies samenkomen en deze zones als groene long, recreatiegebied en drager van cultuurhistorie kunnen functioneren. De provincie stuurt daarnaast op een zorgvuldig en samenhangend gebruik van de ondergrond om conflicten en ongewenste stapeling van effecten te voorkomen 49 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Dilemma uit het Keuzepalet Gekozen oplossingsrichting uit het Keuzepalet Nadere duiding gegeven door provincie Noord-Holland Economie van de toekomst Sturen op ontwikkeling van bepaalde clusters en strategische sectoren voor een diverse en weerbare economie, maar minder economische groei accepteren. De provincie onderscheidt verschillende typen werklocaties met verschillende bijbehorende randvoorwaarden en stuurt daarbij op toekomstbestendigheid. Er wordt onderscheid gemaakt tussen strategische clusters, energetische en economische clusters, circulaire clusters en innovatieclusters. Binnenstedelijke werklocaties zijn bestemd voor kennisintensieve bedrijvigheid, innovatie, campussen, lichte maakindustrie en stedelijke vormen van de circulaire economie (reparatie, hergebruik, deelinitiatieven).

Hierbij worden bestaande bedrijventerreinen beschermd en eerst intensiever gebruikt voordat nieuwe terreinen worden ingericht. Kantoren zijn alleen wenselijk op toekomstbestendige, hoog bereikbare locaties met functiemenging. In de toekomst wil de provincie zo veel als mogelijk bedrijven en wonen mengen en verdringingseffecten van bedrijven die weg moeten door transformatie van oude terreinen zo veel mogelijk tegengaan. Daarnaast wordt detailhandel in bestaande centrumgebieden geconcentreerd; De provincie zet in op biotechnologie en de plantenveredeling- en zaadtechnologie als clusters van strategisch belang. Voor de aangewezen clusters van strategisch belang zet de provincie schaarse middelen, zoals ruimte, netcapaciteit en milieuruimte, bewust in, zodat de randvoorwaarden in orde zijn om bedrijven binnen deze sector te faciliteren. Ook draagt de provincie actief bij aan deze clusters via lobby, investeringen in innovatie, versterking van de arbeidsmarkt en het onderwijs, en samenwerking met andere regio’s. Er worden 7 locaties aangewezen als energetisch en economisch cluster met uitbreidingsruimte. Deze locaties zijn Den Helder, Agriport, Boekelermeer, IJmond, Westpoort, Amsterdam en Haarlemmermeer. De zwaardere milieucategorie blijft behouden voor circulaire bedrijvigheid en energietransitie, passend binnen het regionale ecosysteem.

Daarnaast stimuleert de provincie bedrijvigheid gebaseerd op waterstofenergie. Grote energievragers worden gebundeld bij energieknooppunten; Voor circulaire clusters reserveert de provincie fysieke en milieuruimte op geschikte locaties (zoals het Noordzeekanaalgebied, Alkmaar/Heerhugowaard en Den Helder) met de juiste randvoorwaarden zoals hoge milieucategorieën, goede infrastructuur en nabijheid van energieknooppunten, voor de versnelling van de transitie naar een circulaire economie. De meest cruciale locaties verkent de provincie om aan te wijzen als Industrieterrein van Provinciaal Belang en te borgen via de Omgevingsverordening; Innovatieclusters, zoals Amsterdam Science Park en VU/AMC, wil de provincie ruimtelijk borgen vanwege hun strategische belang en benodigde randvoorwaarden zoals bereikbaarheid, internationale connectiviteit, huisvesting, toegang tot talent en digitale infrastructuur. * Dit dilemma is naar aanleiding van interne aanvullende keuzes later toegevoegd. ** Dit dilemma is naar aanleiding van interne aanvullende keuzes later toegevoegd. Oplossingsrichtingen in categorie 2: onvoldoende concreet, wel effect bij nadere uitwerking In tabel 4.2 zijn de oplossingsrichtingen weergegeven die in categorie 2 zijn opgenomen en is toegelicht welke nadere duiding er door de provincie Noord-Holland aan is gegeven.

Tevens is toegelicht waarom oplossingsrichtingen onvoldoende concreet zijn. Het betreft 7 oplossingsrichtingen binnen 7 dilemma’s. Tabel 4.2 Categorie 2: gekozen oplossingsrichtingen per dilemma en nadere duiding Dilemma uit het Keuzepalet Gekozen oplossingsrichting uit het Keuzepalet Nadere duiding gegeven door provincie Noord-Holland Nieuwe natuur Nieuwe natuur aanleggen om de recreatiedruk op te kunnen vangen, en de aanlegkosten daarvan accepteren. De provincie geeft aan geen nieuwe natuur aan te leggen specifiek om de recreatiedruk op te vangen. Wel komen in andere oplossingsrichtingen ontwikkelingen naar voren waarbij nieuwe natuur en recreatiemogelijkheden als hoofddoel of als meekoppelkans kunnen worden beschouwd. Het gaat dan bijvoorbeeld om groene overgangszones tussen stedelijk en landelijk gebied, het versterken van groenblauwe structuren en het aanwijzen van waterwin- en infiltratiegebieden. Deze nieuwe gebieden kunnen de recreatiedruk op bestaande natuur verlichten Onvoldoende concreet: Uit deze oplossingsrichting blijken geen concrete locaties voor nieuwe natuur. Wanneer deze wel aangewezen worden (op een kaart), kunnen aanzienlijk positieve effecten optreden op de aspecten ervaren gezondheid, verdroging, geluid, lucht, NNN, N2000.

Natuurdoelen (Lange termijn) ruimte geven aan natuur om zich aan te passen aan nieuwe natuurlijke condities onafhankelijk van gestelde doelen voor types natuur, en dus het gesprek aangaan met de EU over nieuwe natuurdoelstellingen. Inzet provincie: robuust maken van het netwerk, het systeem zodat het bestand is tegen veranderingen als gevolg van o.a. klimaatverandering. Dat is de lange termijn sturingsfilosofie onder het natuurbeleid, en dat is wat er nodig is om te komen tot een stabiel systeem waarnaast weer andere ontwikkelingen mogelijk worde; Onvoldoende concreet: De oplossingsrichting met extra duiding is op dit moment heel hoog over en het is onduidelijk hoe de lange termijn sturingsfilosofie in praktijk wordt gebracht. Seizoensberging van water Seizoensberging van water in het IJsselmeer door middel van peilopzet en uitzakken in het IJsselmeer en daarvoor de dijken te verhogen en te versterken, het boezemsysteem vergroten en pompen bij te bouwen. De Noordzee, Waddenzee en het IJsselmeer zijn belangrijke natuurgebieden die de provincie wil beschermen en versterken. Daarom maakt de provincie meer ruimte voor water en neemt ze maatregelen in het watersysteem. Op sommige plekken komen beperkingen voor nieuwe functies die dit in de weg staan, bijvoorbeeld in polders waar water moet kunnen worden opgeslagen.

Mogelijk wordt in de toekomst, vanuit nationaal beleid, het peil in het Markermeer en IJsselmeer verhoogd om meer water op te kunnen slaan. Dit besluit komt echter niet vanuit de provincie maar vanuit het Rijk. De provincie reserveert wel ruimte voor het verbreden van keringen langs het IJsselmeer en Markermeer vanwege deze mogelijke peilopzet. De provincie zet hiervoor in op een versterking en bescherming die niet alleen functioneel is, maar ook bijdraagt aan het behoud van omgevingskwaliteit, natuurkwaliteit en recreatiemogelijkheden. Onvoldoende concreet: Op basis van de invulling van de oplossingsrichting is nog onvoldoende duidelijk wat de visie voor het IJsselmeer is. 50 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Dilemma uit het Keuzepalet Gekozen oplossingsrichting uit het Keuzepalet Nadere duiding gegeven door provincie Noord-Holland UNESCO UNESCO-landschappen moeten de ruimte krijgen om mee te veranderen met maatschappelijke en economische ontwikkelingen, ook als dit leidt tot veranderingen in het historische of culturele karakter. UNESCO-landschappen hebben vanwege hun unieke waarden bescherming op internationaal, nationaal en provinciaal niveau.

Indien noodzakelijke ruimtelijke ontwikkelingen niet elders kunnen worden ingepast, zal binnen deze landschappen naar ruimte moeten worden gezocht met zo min mogelijk schade aan de kernkwaliteiten van deze UNESCO-gebieden Provincie Noord-Holland koestert haar UNESCO-werelderfgoederen, maar kijkt ook bij deze gebieden met een kritische blik naar de mogelijkheden om opgaven van groot openbaar belang, indien noodzakelijk, te kunnen inpassen. Hierover voert de provincie overleg met het Rijk als gesprekspartner van UNESCO. Onvoldoende concreet: De provincie geeft aan dat de aanpak wordt uitgewerkt in programma’s. Deze aanpak zal het effect bepalen. Op dit moment is dat nog onvoldoende concreet. Landschap en erfgoed Provincie beschouwt landschap & erfgoed als kwaliteiten die mee veranderen met maatschappelijke en economische ontwikkelingen, ook als dit leidt tot veranderingen in het historische of culturele karakter. Provincie Noord-Holland zet in op het beschermen van landschap en erfgoed. Deze elementen verdienen bescherming maar kunnen waar noodzakelijk mee veranderen met nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. De provincie beperkt onomkeerbare of onevenwichtige aantasting van landschap, erfgoed, natuur en landbouwgronden zoveel mogelijk met behulp van beschermingsregimes. Dit betekent niet dat niets mogelijk is.

Ontwikkelingen van groot openbaar belang zijn binnen voorwaarden mogelijk. Indien na een zorgvuldige afweging aantasting van bestaande waarden onoverkomelijk blijkt, dient de aantasting gecompenseerd te worden door een bijdrage te leveren aan de omgevingskwaliteit; Onvoldoende concreet: De provincie geeft aan dat de aanpak wordt uitgewerkt in programma’s. Deze aanpak zal het effect bepalen. Op dit moment is dat nog onvoldoende concreet. Nieuwbouwlocaties Nieuwbouwlocaties: actief sturen, clusteren en bouwen op robuuste locaties qua water en bodem. De provincie zet in op het bouwen van alle benodigde woningen, met de nadruk op binnenstedelijk bouwen (circa 75 %). Daarbij wordt het principe losgelaten dat bereikbaarheid vooraf volledig geregeld moet zijn voordat er gebouwd wordt. Wel wordt er voornamelijk langs bestaande ov-knooppunten gebouwd en wordt het afgestemd op het beschikbare water- en bodemsysteem en beschikbare energienetwerken. Voor kleine kernen blijft maatwerk mogelijk en de overige woningen komen op al afgesproken uitbreidingslocaties; Onvoldoende concreet: De maatregel is nog niet voldoende uitgewerkt. Onduidelijk is bijvoorbeeld waar de 75% woningen binnenstedelijk worden gerealiseerd en op welke manier deze worden gebouwd. Industrie en wonen* Krimp van de industrie en meer ruimte voor woningbouw.

Deze oplossingsrichting bevat de ambitie om overgangszones tussen woningbouw en industrie aan te leggen als buffer en deze te koppelen aan de uitbreiding van recreatiemogelijkheden. Bedrijventerrein Boekelermeer, aan de zuidzijde van Alkmaar, wordt aangewezen als energetisch en economisch cluster. Dit betekent dat uitbreidingsruimte wordt onderzocht en dat milieuruimte wordt gegarandeerd. Mogelijk wordt het terrein aangewezen als industrieterrein van provinciaal belang. De effecten van deze maatregel zijn niet aanzienlijk op het niveau van Noord-Holland. Onvoldoende concreet: De ambitie voor de aanleg van overgangszones heeft wel effect op grotere schaal, maar is nog onvoldoende concreet om te worden meegenomen in de effectbeoordeling. De overgangszones tussen woningbouw en industrie zijn nog onvoldoende uitgewerkt. * Dit dilemma is naar aanleiding van de Nota van Antwoord op de NRD later toegevoegd. Oplossingsrichtingen in categorie 3: onvoldoende concreet, geen effect bij nadere uitwerking In tabel 4.3 zijn de oplossingsrichtingen weergegeven die in categorie 3 zijn opgenomen en is toegelicht welke nadere duiding er door de provincie Noord-Holland aan is gegeven. Tevens is toegelicht waarom de oplossingsrichtingen onvoldoende concreet zijn of geen effect hebben. Het betreft één oplossingsrichting binnen één dilemma.

Tabel 4.3 Categorie 3: gekozen oplossingsrichtingen per dilemma en nadere duiding Dilemma uit het Keuzepalet Gekozen oplossingsrichting uit het Keuzepalet Nadere duiding gegeven door provincie Noord-Holland Natuurdoelen (Korte termijn) Europese natuurdoelen halen, en flink geld investeren om met klimaatverandering deze doelen ook te halen. De koers is gericht op een aanpak die werkt in de specifieke Noord-Hollandse situatie. Daarom introduceert de provincie de ‘stikstofzone’ voor het richten van intensieve maatregelen: een zone rondom stikstofgevoelige natuur waar emissiereductie het meest effectief is. Als richtpunt hanteert de provincie 250 meter, maar de daadwerkelijke omvang kan variëren door lokale omstandigheden zoals windrichting, vegetatie, mate van overbelasting en ecologische staat. Binnen deze zones neemt de provincie maatregelen die direct bijdragen aan het reduceren van stikstofdepositie op kwetsbare natuur; Onvoldoende concreet / geen effect: Het halen van de Europese natuurdoelen is wettelijk verplicht. Het uitwerken van deze oplossingsrichting heeft daarmee geen effect ten opzichte van de referentiesituatie (en de maatregelen zijn al opgenomen in de gebiedsbeheerplannen).

Oplossingsrichtingen in categorie 4: voortzetting van de referentiesituatie en daarmee geen effecten In tabel 4.4 zijn de oplossingsrichtingen weergegeven die in categorie 4 zijn opgenomen en is toegelicht welke nadere duiding er door de p | rovincie Noord-Holland aan is gegeven. Tevens is toegelicht waarom de oplossingsrichting overeenkomt met de referentiesituatie. Het betreft 12 oplossingsrichtingen binnen 11 dilemma’s. Tabel 4.4 Categorie 4: gekozen oplossingsrichtingen per dilemma en nadere duiding Dilemma uit het Keuzepalet | Gekozen oplossingsrichting uit het Keuzepalet | Nadere duiding gegeven door provincie Noord-Holland Voorzieningenniveau | Clusteren van voorzieningen en daardoor een | De provincie Noord-Holland deelt woonkernen in om beter te kunnen bepalen waar geld naartoe gaat voor mobiliteit, voorzieningen en woningbouw. De volgende categorisering wordt daarbij aangehouden: centrumkernen, sterk en compleet aanbod kunnen bieden, ook als | regiokernen en kleinere kernen. De provincie geeft aan dat elk type kern andere opgaven kent en op ander manieren ontwikkelt. Het voorzieningenniveau sluit aan bij het type kern. dit betekent dat inwoners van kleinere dorpen verder moeten reizen voor zorg en cultuur. | Voortzetting van de referentiesituatie: De categorisering is gebaseerd op de huidige status van kernen.

De toekomstperspectieven voor de kernen lijken een natuurlijke voortzetting van huidige trends en verschillen daardoor niet van de referentiesituatie. OV-netwerk clusteren of | OV-netwerk geclusterd versterken en een | De provincie accepteert dat ze op korte termijn optimale bereikbaarheid niet kan garanderen. Op lange termijn blijft de ambitie om de bereikbaarheid voor alle inwoners te optimaliseren. spreiden | rendabel systeem ontwikkelen en accepteren dat het daily urban system niet de hele provincie dekt; | De provincie gaat slim om met de bestaande infrastructuur door de grote ruimtelijk economische ontwikkelingen waar veel mensen op afkomen zo veel mogelijk rondom OV-knooppunten te situeren. en | De provincie zet in op en stimuleert gebruik van duurzame vervoermiddelen zoals lopen, fietsen, openbaar vervoer of uitstootvrije voer- en vaartuigen, toch zal de auto op korte termijn en in landelijkere delen een belangrijke rol blijven spelen. Het OV-netwerk gespreid ontwikkelen en daarmee het daily urban system dat meer de | Lokale keuzes hebben regionale effecten, daarom brengt de provincie bij gebiedsontwikkelingen de mobiliteitsbehoefte in beeld en kijkt hoe ze het zo optimaal mogelijk kan invullen.

Concreet vraagt de provincie aan provincie dekt en accepteren dat het minder | gemeenten een Mobiliteitsprogramma van Eisen (MPvE) op te stellen om na te denken over mobiliteitsoplossingen die extra belasting van het mobiliteitssysteem voorkomen. efficiënt en rendabel is. De provincie zet in op een systeem van publieke mobiliteit dat steunt op sterk openbaar vervoer. Dit betekent dat mensen eenvoudig van deur tot deur kunnen reizen met diverse vervoersmiddelen zoals lopen, fietsen, OV en (deel)voertuigen. Mobiliteitshubs en stations faciliteren dit systeem van overstappen op andere vervoersmiddelen en vangen autoverkeer af. De provincie zet in op een schaalsprong in het OV-systeem met de aanpassing van station Zuid WTC in Amsterdam en het doortrekken van de Noord-Zuidlijn naar Hoofddorp. Op sommige plekken verbetert de provincie het netwerk door ontbrekende schakels aan te leggen. De provincie werkt aan een gezondere leefomgeving door bij mobiliteit in te zetten op het verminderen van de negatieve effecten van mobiliteit zoals CO2 uitstoot en het geluid van mobiliteit door gezonde vormen van mobiliteit zoals lopen en fietsen juist te stimuleren. De provincie zet in op 0-verkeersslachtoffers en garandeert een inclusief mobiliteitssysteem.

Voortzetting van de referentiesituatie: Bovenstaande ambities maken ook deel uit van het huidige beleid en zijn daarmee een voortzetting van de referentiesituatie. Gezonde leefomgeving | Schiphol laten groeien om internationale | De provincie handhaaft de reservering van Schiphol Noordwest (voor een tweede terminal) op de Omgevingsvisiekaart. Rond Schiphol zet de provincie in op Schiphol-gebonden bedrijven. Voor niet Schiphol-gebonden rondom Schiphol | connectiviteit te bevorderen en geluidsbelasting | circulaire economie met grote emissies ziet de provincie geen ruimte in dit gebied. accepteren. Voortzetting van de referentiesituatie: De reservering van Schiphol Noordwest is reeds bestaand beleid. Hiermee is deze oplossingsrichting een voortzetting van de referentiesituatie. Focus landbouw | Versnelde transitie naar kringlooplandbouw. | De landbouw van de toekomst draagt bij aan een duurzaam en eerlijk voedselsysteem en houdt rekening met grenzen van water, bodem, klimaat en natuur, terwijl er ruimte blijft voor innovatie. Het landelijk gebied wil de provincie zoveel mogelijk behouden, waardoor de provincie terughoudend is met nieuwe stedelijke functies. Water en bodem vormen de basis: er komt meer ruimte voor water en functies zoals landbouw en recreatie passen zich hierop aan, bijvoorbeeld door hogere grondwaterstanden in veengebieden.

Waardevolle landschappen en erfgoed blijven beschermd, maar kunnen zich wel blijven ontwikkelen; Voortzetting van de referentiesituatie: In reeds vastgesteld beleid heeft de provincie besloten voor een versnelde transitie naar kringlooplandbouw in 2040. In de visie worden hier geen toevoegingen aan gedaan zoals een duidelijk tijdspad of concrete mijlpalen. Doordat de provincie in haar visie geen nieuw jaartal, tijdspad of verdere concretisering aan de doelstelling koppelt, is de oplossingsrichting een voortzetting van de referentiesituatie. Onderhoud | Aanleg van infrastructuur op een | Als extra duiding geeft de provincie aan dat de aanleg, vervanging, beheer en onderhoud (assetmanagement) van het provinciaal areaal toekomstgericht en duurzaam wordt uitgevoerd. In de keuzes die hierbij worden toekomstbestendige wijze waarbij | gemaakt, staat duurzaamheid en waarde creatie voor Noord-Holland centraal. Deze ambitie geldt alleen voor de infrastructuur die in eigendom en beheer zijn van de provincie, dus provinciale (water)wegen. Door middel van onderhoudskosten lager uitvallen, maar | assetmanagement (de manier waarop de provincie haar infrastructuur beheert en onderhoudt), zorgt de provincie dat deze voorzieningen veilig, betrouwbaar en beschikbaar blijven voor inwoners en bedrijven; aanlegkosten hoger zijn.

Voortzetting van de referentiesituatie: In de NIKG en SAMP (reeds vastgestelde beleidsstukken | ) zet de provincie Noord-Holland reeds in op het uitvoeren van onderhoud op een duurzame en toekomstbestendige wijze. | Gedurende de levenscyclus van de assets van de provincie | bouwen ze klimaat adaptief, dragen ze bij aan het verminderen van CO2 | -uitstoot en beperken ze hinder zoals stank en geluidsoverlast. | Toekomstbestendig onderhouden is op diverse manieren gebord in de manier van werken van de provincie, er wordt op gestuurd en er wordt op gemonitord. Vervoer over water | Investeren in uitstootvrij goederenvervoer over | De provincie stimuleert goederenvervoer van de weg naar het water water en drukte op het wegennet verminderen, maar hoge investeringskosten maken | . | Voortzetting van de referentiesituatie: | In haar Waterstofprogramma 2025 | - 2027 zet provincie Noord | -Holland reeds in op goederenvervoer over water, onder andere door een dekkend netwerk van plekken waar waterstof getankt kan worden voor zwaar- en langeafstandstransport en door de havens te positio | neren als hubs voor duurzame energie en grondstoffen. Ook in het Actieplan Kernnet Vaarwegen (2025 | - 2030) stimuleert de provincie verduurzaming van de binnenvaart en de modal shift van verkeer over wegen naar verke | er over water.

Hiermee is deze oplossingsrichting een voortzetting van de referentiesituatie. 51 | 139 | Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 52 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Dilemma uit het Keuzepalet Gekozen oplossingsrichting uit het Keuzepalet Nadere duiding gegeven door provincie Noord-Holland Kwalitatieve natuur (korte termijn) biodiversiteit in belangrijke en beschermde gebieden verhogen. de provincie zet in op een weerbaar en robuust natuurlijk Noord-Holland. Dat betekent dat ze natuurgebieden gaat versterken door overgangszones en natuurverbindingen te verbeteren en de ontbrekende aan te leggen. De provincie zet in op herstel van ecosystemen door de aanpak van de drukfactoren die de natuur negatief beïnvloeden. De provincie versterkt groenblauwe verbindingen zowel op kleine schaal, bijvoorbeeld door ontsnippering, als op grote schaal met robuuste verbindingen. Het groenblauwe raamwerk koppelt de provincie aan diverse opgaven zoals die voor de waterkwaliteit (natuurvriendelijke oevers) of de Bossenstrategie, maar ook deels aan de opgaven van omgevingskwaliteit, recreatie en gezondheid. Voortzetting van de referentiesituatie: Het gaat hierbij om het afronden van het NNN en het halen van de Europese Natura 2000-doelstellingen. Dit is wettelijk verplicht, en bovendien onderdeel van het vigerend beleid.

Hiermee is deze oplossingsrichting een voortzetting van de referentiesituatie. Kwetsbare natuurgebieden Reguleren van bezoekersaantallen in kwetsbare natuurgebieden* om de natuur te beschermen, ook als dat betekent dat niet iedereen op elk gewenst moment kan recreëren. De provincie borgt het metropolitane landschap in de MRA waarbij wordt aangegeven waar er een grotere mogelijkheid wordt gegeven voor het toevoegen van recreatieve functies. Daarnaast reserveert de provincie ruimte voor een recreatieve verbinding vanuit de binnenduinrand in Zuid-Kennemerland via het Haarlemmermeer naar Westeinder- en Amstelscheg. Ook ontstaan, in combinatie met de wateropgaven, in de binnenduinrand een vergrote mogelijkheid voor recreatieve functies. In West-Friesland wordt een ruimtereservering tussen Hoorn en Hoogkarspel aangehouden voor groen, open gebied en gevrijwaard van grootschalige bebouwing en met mogelijkheden voor recreatieve routes. Voortzetting van de referentiesituatie: De provincie heeft aangegeven dat er in de huidige situatie al wordt ingezet op zonering om bezoekersaantallen te reguleren. Hiermee is deze oplossingsrichting een voortzetting van de referentiesituatie. Wieringermeerpolder 380KV naar de Wieringermeerpolder waar wel grote energievragers zitten, maar waarbij extra bedrijvigheid ten koste gaat van goede landbouwgrond.

De provincie streeft ernaar om – na de realisatie van de geplande 380kv lijnen en stations – het 380kv netwerk niet verder uit te breiden. De Wieringermeer staat ook voor een waterveiligheidsopgave. Door de sterke toename van economische activiteiten in de afgelopen decennia groeit echter de waarde van het gebied. Aangevuld met nieuwe kapitaalintensieve ontwikkelingen op Agriport ligt een hogere veiligheidsnorm in de nabije toekomst voor de hand. Zolang hierover geen afspraken zijn gemaakt, kan er geen toename van economische en maatschappelijke waardeontwikkelingen achter de dijk plaatsvinden die nu nog niet bij recht mogelijk zijn. Daarom reserveert de provincie langs de dijk ruimte voor een eventuele dijkverhoging en -verbreding. Daarbij ziet de provincie een dijkversterking niet als een losse ingreep, maar als een meervoudige opgave. Ze koppelt waterveiligheid aan verbetering van waterkwaliteit, eventueel vergroten van zoetwaterbeschikbaarheid door peilverhoging IJsselmeer, versterking van biodiversiteit en het realiseren van natuur- en recreatieve routes, als onderdeel van samenhangend groen-blauw raamwerk. Voortzetting van de referentiesituatie: Het voornemen voor het aanleggen van een 380 kV-verbinding naar de Wieringermeerpolder komt van het Rijk. Het Ministerie van KGG en Tennet hebben hiervoor een NRD en MER opgesteld. In de NRD zijn reeds de tracéopties opgenomen.

Het voornemen van de provincie om een 380 kV-verbinding naar de Wieringermeerpolder aan te leggen is daarmee niet nieuw en onderdeel van de referentiesituatie. Toekomstige aanlanding Meer aanlandingen van op zee gegenereerde windenergie in Noord-Holland aan land laten komen, en op land meer ruimte geven aan de daarbij behorende energie-infrastructuur in de schaarse ruimte. Geen extra duiding, dit is aan het Rijk. Voortzetting van de referentiesituatie: Het Rijk is met haar programma VAWOZ (Verbindingen Aanlanding Wind Op Zee) voornemens om extra aanlandlocaties voor wind op zee te realiseren op 6 locaties in Nederland. Deze potentiële locaties zijn reeds vastgesteld door het Rijk. provincie Noord-Holland heeft geen aanvullende locaties ten aanzien van VAWOZ aangewezen. Hiermee is deze oplossingsrichting een voortzetting van de referentiesituatie. Haven in IJmuiden Minder schutten van de zeesluis en daarmee de zoutindringing tegengaan en accepteren dat de haven minder bereikbaar is. Geen extra duiding. Voortzetting van de referentiesituatie: Het minder schutten van de zeesluis is een gevolg van de landelijk geldende verdringingsreeks in combinatie met klimaatverandering (toenemende droogte en zeespiegelstijging). Het is dus geen beleidsmatige keuze of ambitie vanuit de provincie.

De oplossingsrichting is, aangezien het reeds vastgesteld (landelijk) beleid is, een voortzetting van de referentiesituatie. * Per abuis wordt in het Keuzepalet in deze oplossingsrichting gesproken over ‘recreatie (natuur)gebieden’. Dit moet echter zijn ‘natuurgebieden’. 53 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 4.2 Effectbeoordeling voorgenomen beleid Deze paragraaf bevat de integrale effectbeoordeling van het voorgenomen beleid per aspect. De beoordeling is tot stand gekomen op basis van de expertise van een breed team van onafhankelijke deskundigen uit uiteenlopende vakgebieden (expert judgement). Om deze kwalitatieve inschattingen te objectiveren en herleidbaar te maken, is gewerkt met een systematiek van ingreep-effectrelaties (zie ook paragraaf 2.6.2). Hierbij is elke strategische oplossingsrichting vertaald naar de mogelijke ingrepen die zij veroorzaakt in de leefomgeving. Op basis van deze ingrepen is per aspect geanalyseerd welke effecten logischerwijs optreden, waarbij de referentiesituatie als uitgangspunt fungeert. De score is het resultaat van een interdisciplinaire afweging, waarbij vakinhoudelijke kennis is gekoppeld aan de specifieke ambities in de vorm van het voorgenomen beleid van de provincie Noord-Holland.

De uiteindelijke scores weerspiegelen hiermee niet alleen de richting van het effect (positief of negatief), maar ook de aanzienlijkheid ervan op provinciaal schaalniveau. Samenvatting effectbeoordeling voorgenomen beleid In tabel 4.5 staat de samenvatting van de effectbeoordeling van het voorgenomen beleid vóór en na optimalisaties vanuit milieu en omgeving. In bijlage: is de volledige effectbeoordeling van het voorgenomen beleid vóór optimalisaties vanuit milieu en omgeving terug te vinden. De beoordeling van de referentiesituatie geeft inzicht in de toestand op basis van autonome ontwikkelingen. De beoordeling van het voorgenomen beleid geeft, per aspect, inzicht in de richting en mate van verandering ten opzichte van de referentiesituatie. Een positieve beoordeling (++ of +) duidt op een verbetering ten opzichte van de referentiesituatie, terwijl een negatieve beoordeling (-- of -) duidt op een verslechtering ten opzichte van de referentiesituatie. Een neutrale beoordeling (0) duidt op geen of nauwelijks verandering ten opzichte van de referentiesituatie. Hierbij dient te worden opgemerkt dat de score de relatieve mate van verbetering ten opzichte van de referentiesituatie weergeeft en niet noodzakelijkerwijs correspondeert met een lineaire stapsgewijze toename op een kwantitatieve schaal.

De toegekende scores drukken de orde van grootte en de richting van de trendmatige verandering uit. Tabel 4.5 Samenvatting effectbeoordeling voorgenomen beleid na optimalisaties vanuit milieu Thema Beoordelingsaspect Beoordeling referentiesituatie Beoordeling voorgenomen beleid vóór optimalisaties Beoordeling voorgenomen beleid na optimalisaties klimaatverandering wateroverlast slecht 0 + klimaatverandering waterveiligheid overwegend goed 0 + klimaatverandering verdroging slecht ++ ++ klimaatverandering verzilting slecht + + bodem en water chemische en biologische bodemkwaliteit matig + + bodem en water bodemdaling slecht + + bodem en water beschikbaarheid van water slecht 0 + bodem en water oppervlaktewater matig + 0 gezonde leefomgeving luchtkwaliteit redelijk 0 0 gezonde leefomgeving geluid slecht 0 0 gezonde leefomgeving geur overwegend goed 0 0 gezonde leefomgeving hittestress slecht 0 0 54 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Thema Beoordelingsaspect Beoordeling referentiesituatie Beoordeling voorgenomen beleid vóór optimalisaties Beoordeling voorgenomen beleid na optimalisaties gezonde leefomgeving lichthinder slecht 0 0 gezonde leefomgeving omgevingsveiligheid slecht 0 0 welzijn en leefbaarheid verbondenheid redelijk 0 0 welzijn en leefbaarheid sociale veiligheid redelijk 0 0 welzijn en leefbaarheid gezond gedrag redelijk + + natuur en biodiversiteit

VHR-natuurherstel (N2000) matig - - natuur en biodiversiteit Natuurnetwerk Nederland in Noord- Holland buiten N2000 redelijk + - natuur en biodiversiteit biodiversiteit buiten NNN redelijk 0 0 economie omvang economie overwegend goed - + economie werkgelegenheid redelijk 0 + economie circulaire economie overwegend goed 0 + economie duurzame landbouw overwegend goed 0 0 economie digitale infrastructuur goed 0 0 wonen woningaanbod matig 0 0 wonen voorzieningenniveau overwegend goed 0 0 energietransitie aandeel duurzame energie overwegend goed + + energietransitie energieverbruik slecht 0 0 energietransitie energie-infrastructuur slecht + + energietransitie uitstoot broeikasgassen slecht + + mobiliteit bereikbaarheid langzaam verkeer en OV overwegend goed + + mobiliteit bereikbaarheid gemotoriseerd verkeer matig - 0 mobiliteit verkeersveiligheid redelijk 0 0 ruimtelijke kwaliteit cultuurhistorie matig - - ruimtelijke kwaliteit landschap slecht - - ruimtelijke kwaliteit archeologie slecht 0 0 Beoordeling voorgenomen beleid na optimalisaties Op afbeelding 4.1 is het rad van de leefomgeving opgenomen met daarin de beoordeling van de referentiesituatie en de beoordeling van het voorgenomen beleid na optimalisaties. De binnenste ring geeft de staat van de referentiesituatie weer.

De lijn geeft de beoordeling van het voorgenomen beleid weer ten opzichte van de referentiesituatie, waarbij een lijn naar buiten toe een verbetering visualiseert en een lijn naar binnen toe een verslechtering visualiseert. 55 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Afbeelding 4.1 Beoordeling referentiesituatie en voorgenomen beleid Ten gevolge van het voorgenomen beleid na optimalisaties scoort één aspect zeer positief ten opzichte van de referentiesituatie, namelijk verdroging. Veertien aspecten scoren positief ten opzichte van de referentiesituatie. Vier aspecten scoren negatief ten opzichte van de referentiesituatie: VHR-natuurherstel (N2000), Natuurnetwerk Nederland in Noord-Holland buiten N2000, cultuurhistorie en landschap. Het merendeel van de aspecten uit het beoordelingskader scoort in het voorgenomen beleid ‘neutraal’ ten opzichte van de referentiesituatie. Voor een aantal van de neutraal scorende aspecten geldt dat zij in de referentiesituatie al matig of slecht scoren. Dit geldt voor de volgende aspecten: 1 oppervlaktewater; 2 geluid; 3 hittestress; 4 lichthinder; 5 omgevingsveiligheid; 6 woningaanbod; 7 energieverbruik; 8 bereikbaarheid gemotoriseerd verkeer; 9 archeologie. Het voorgenomen beleid bevat geen ambities die invloed hebben op de aspecten geur, lichthinder, omgevingsveiligheid en verbondenheid.

Voor aspecten die negatief scoren in het voorgenomen beleid na optimalisaties vanuit milieu, en voor de aspecten die neutraal scoren in het voorgenomen beleid na optimalisaties vanuit milieu die in de referentiesituatie als matig of slecht zijn beoordeeld, geldt dat een verbetering van de score wenselijk is.

56 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Veranderingen effecten voorgenomen beleid door optimalisaties vanuit milieu Voor de volgende aspecten zorgt het voorgenomen beleid na optimalisaties vanuit milieu voor een verbetering ten opzichte van de beoordeling van het voorgenomen beleid vóór optimalisaties vanuit milieu: - wateroverlast gaat van 0 naar +: in de optimalisatie van het voorgenomen beleid heeft de provincie de oplossingsrichting ‘seizoensberging van water op land in oppervlaktewater, technisch en/of in de bodem, waar functieverandering in landgebruik voor nodig is’ verder uitgewerkt. De provincie streeft naar de realisatie van 5 tot 15 % bergingsruimte in de diepe delen van de polders. Hierdoor ontstaat meer bergingscapaciteit, wat zorgt voor een minder snelle afvoer van hemelwater en helpt wateroverlast te beperken; - waterveiligheid gaat van 0 naar +: in de optimalisatie van het voorgenomen beleid heeft de provincie de oplossingsrichting ‘differentiëren in waterveiligheid en gebiedsgericht mogen afwijken waardoor sommige toekomstige gebruiksfuncties niet mogelijk zijn’ geconcretiseerd. De provincie zet in op een brede meerlaagsveiligheid benadering met bijzondere aandacht voor vitale en kwetsbare infrastructuur.

De toepassing van meerlaagsveiligheid resulteert in een afname van het overstromingsrisico, waardoor de waterveiligheid toeneemt; - beschikbaarheid van water gaat van 0 naar +: in de optimalisatie van het voorgenomen beleid heeft de provincie toegevoegd dat alle gebieden moeten voorzien in hun eigen zoetwatervoorziening. Dit biedt een kans om de waterbeschikbaarheid te verbeteren, doordat dit de druk op de watervraag vermindert; - omvang economie - naar +: in de optimalisatie van het voorgenomen beleid heeft de provincie de oplossingsrichting ‘actief sturen door grenzen aan aanbod te stellen en energievragers te concentreren op strategische locaties’ verder vorm gegeven. Ze wijst hiervoor zeven energetische en economische clusters aan, wat leidt tot een efficiënter ruimtegebruik en een productievere economische structuur; - werkgelegenheid 0 naar +: in de optimalisatie van het voorgenomen beleid heeft de provincie de oplossingsrichting ‘actief sturen door grenzen aan aanbod te stellen en energievragers te concentreren op strategische locaties’ verder uitgewerkt.

Daarbij worden zeven energetische en economische clusters aangewezen, wat bijdraagt aan een betere bereikbaarheid van bedrijven en een versterking van het vestigingsklimaat; - circulaire economie 0 naar +: in de optimalisatie van het voorgenomen beleid heeft de provincie de oplossingsrichting ‘sturen op ontwikkeling van bepaalde clusters en strategische sectoren voor een diverse en weerbare economie, maar minder economische groei accepteren’ verder uitgewerkt; De provincie onderscheidt verschillende typen werklocaties met verschillende bijbehorende randvoorwaarden en stuurt daarbij op toekomstbestendigheid. Er wordt onderscheid gemaakt tussen strategische clusters, energetische en economische clusters, circulaire clusters en innovatieclusters. Het sturen op de ontwikkeling van bepaalde clusters en strategische sectoren, in het kader van een toekomstbestendige economie, kan bijdragen aan een groter aandeel circulaire bedrijven; - bereikbaarheid gemotoriseerd verkeer van – naar 0: in de optimalisatie van het voorgenomen beleid heeft de provincie de oplossingsrichting ‘nieuwbouwlocaties: actief sturen, clusteren en bouwen op robuuste locaties qua water en bodem’ niet nader gespecificeerd. Na optimalisatie is deze oplossingsrichting daarom onvoldoende concreet om in de effectbeoordeling op te nemen. Er zijn daarom geen kansen of risico’s voor dit aspect geformuleerd.

Voor de volgende aspecten zorgt het voorgenomen beleid na optimalisaties vanuit milieu voor een verslechtering ten opzichte van de beoordeling van het voorgenomen beleid vóór optimalisaties vanuit milieu: - oppervlaktewater gaat van + naar 0: in de optimalisatie van het voorgenomen beleid heeft de provincie de oplossingsrichting met betrekking tot het schutten van de zeesluis nader gespecificeerd. Hieruit is gebleken dat deze oplossingsrichting geen beleidsmatige keuze vanuit de provincie Noord-Holland is maar dat dit komt vanuit de landelijk geldende verdringingsreeks in combinatie met klimaatverandering. De oplossingsrichting, en de daarbij behorende kans voor oppervlaktewater, is verwijderd uit de effectbeoordeling. Daarnaast heeft de provincie in de optimalisatie de oplossingsrichting ‘actief sturen door grenzen aan aanbod te stellen en energievragers te concentreren op strategische locaties’ verder vorm gegeven. Ze wijst hiervoor zeven energetische en economische clusters aan, wat leidt tot een risico voor de oppervlaktewaterkwaliteit; 57 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 - Natuurnetwerk Nederland in Noord-Holland buiten N2000 gaat van + naar -: in de optimalisatie van het voorgenomen beleid heeft de provincie de oplossingsrichting met betrekking tot het schutten van de zeesluis nader gespecificeerd.

Hieruit is gebleken dat deze oplossingsrichting geen beleidsmatige keuze vanuit de provincie Noord-Holland is maar dat dit komt vanuit de landelijk geldende verdringingsreeks in combinatie met klimaatverandering. De oplossingsrichting, en de daarbij behorende kans voor het Natuurnetwerk Nederland in Noord-Holland, vis daarom verwijderd uit de effectbeoordeling. Daarnaast bleek uit de optimalisatie, van de provincie, dat de oplossingsrichting ‘aanleg van infrastructuur op een toekomstbestendige wijze waarbij onderhoudskosten lager uitvallen, maar aanlegkosten hoger zijn’ reeds in bestaand beleid wordt uitgevoerd. De oplossingsrichting en de daarbij behorende kans voor een afname van stikstofdepositie en CO2 uitstoot is daarom verwijderd uit de effectbeoordeling. 4.2.1 Klimaatverandering Tabel 4.6 Beoordeling voorgenomen beleid voor het thema klimaatverandering Thema Beoordelingsaspect Beoordeling referentiesituatie Beoordeling voorgenomen beleid klimaatverandering wateroverlast slecht + klimaatverandering waterveiligheid overwegend goed + klimaatverandering verdroging slecht ++ klimaatverandering verzilting slecht + Wateroverlast Het voorgenomen beleid van de provincie bevat verschillende ambities die invloed hebben op het aspect wateroverlast. De provincie heeft de voornemens om de veenweiden (technisch) te vernatten.

Hierdoor neemt de kans op wateroverlast af ten opzichte van de referentiesituatie, doordat functies die gevoelig zijn voor wateroverlast verdwijnen. Een risico hierbij is dat wateroverlast kan toenemen doordat er minder waterberging in de watergangen aanwezig is en het grondwater hoger staat als gevolg van het opzetten van het peil. Verder bevat het voorgenomen beleid van de provincie de ambitie om de zoetwaterbel te vergroten. Dit kan leiden tot hogere grondwaterstanden, waardoor het risico op (grond)wateroverlast toeneemt. De provincie zet in op de realisatie van 5-15 % bergingsruimte in de diepe delen van de polders, in eerste instantie daar waar het water nu al blijft staan. Dit biedt een kans voor het beperken van wateroverlast, doordat alle de polders voldoende ruimte hebben om water vast te kunnen houden en te bergen. Er vindt dus minder versnelde afvoer van hemelwater plaats, omdat water lokaal wordt geborgen. Deze positieve beoordeling is gebaseerd op het uitgangspunt dat de benodigde 5–15 % bergingsruimte wordt gerealiseerd buiten kwetsbare en stedelijke gebieden, zodat negatieve effecten ter plaatse beperkt blijven. Tenslotte beschrijft de provincie de ambitie om op lange termijn de focus te leggen op het verbeteren van biodiversiteit in minder gewaardeerde gebieden.

Deze ambitie heeft de kans op minder wateroverlast, doordat een toename van natuurlijke vegetatie en bodemkwaliteit en het klimaatrobuust maken van het watersysteem kan bijdragen aan een betere waterberging en -infiltratie, waardoor piekafvoeren worden gedempt. Beoordeling Het aspect wateroverlast is in het voorgenomen beleid beoordeeld als positief (+) ten opzichte van de referentiesituatie. De seizoensberging van water op land zorgt voor minder versnelde afvoer, daarnaast wordt er in diepe polders waterberging gerealiseerd. Met het (technisch) vernatten van de veenweiden verdwijnen functies die gevoelig zijn voor wateroverlast. 58 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Naast de kansen zijn er echter ook risico’s op het gebied van wateroverlast. Denk aan het verlies van bergingsruimte in watergangen als gevolg van het vernatten van de veenweiden en de toename van grondwateroverlast vanwege het vergroten van de zoetwaterbel.

Mitigerende en optimaliserende maatregelen Optimaliserende maatregelen voor dit aspect zijn: - onderzoek mogelijkheden om in gebieden die gevoelig zijn voor hoge grondwaterstanden slimme grondwaterverlagende maatregelen te treffen, zonder daarbij structureel de grondwaterstand te verlagen of pas infiltrerende maatregelen ter compensatie toe, zoals drainage op de GHG, gebouwdrainage, wadi’s of greppels; - reserveer in overstromingsgevoelige gebieden ruimte voor tijdelijke waterberging, zodat bij hoge waterstanden het water gecontroleerd kan worden opgevangen. Waterveiligheid De provincie heeft de ambitie om in te zetten op robuustere waterveiligheid door middel van onder andere waterveiligheidslandschappen: dit zijn robuuste multifunctionele landschappen die zo worden ingericht dat ze duurzame bescherming bieden door op een natuurlijke manier mee te kunnen groeien met klimaatverandering. Verder wordt ingezet op meerlaagsveiligheid. De inzet van meerlaagsveiligheid is additioneel. Het beschermingsniveau (laag 1) blijft gelijk. Wel betekent het dat de provincie bijvoorbeeld kwetsbare infrastructuur extra wil beveiligen en ruimte wil reserveren voor toekomstbestendige kustverdediging en uitbreiding van het duinensysteem. In de diepste overstromingsgebieden kan ook nog gebouwd worden, maar dit moet anders worden gedaan (bijvoorbeeld op palen).

Een kans hierbij is een afname van het overstromingsrisico door de toepassing van meerlaagsveiligheid. Beoordeling Het aspect waterveiligheid is in het voorgenomen beleid beoordeeld als positief (+) ten opzichte van de referentiesituatie. Er wordt in een aantal gebieden ingezet op meerlaagsveiligheid, maar voor de rest zijn er geen ambities die invloed hebben op het aspect. Mitigerende en/of optimaliserende maatregelen Optimaliserende maatregelen voor dit aspect zijn: - definieer de grootste risicogebieden aan de hand van een risicobenadering en mogelijke gevolgen en formuleer beleid voor welke functies onder welke veiligheidsvoorwaarden in deze gebieden plaats kunnen vinden; - neem in de provinciale omgevingsverordening op dat nieuwe kwetsbare functies (zoals zorginstellingen, energievoorzieningen en vitale infrastructuur) niet worden toegestaan in de grootste risicogebieden, tenzij aantoonbaar wordt voldaan aan aanvullende veiligheidsvoorwaarden, zoals maatregelen in de ruimtelijke inrichting of een plan voor crisisbeheersing. Verdroging De provincie zet in op seizoensberging van water op land in oppervlaktewater, technisch en/of in de bodem, waar functieverandering in landgebruik voor nodig is. Deze ambitie heeft een kans op minder verdroging, doordat water langer wordt vastgehouden in het systeem.

Het voorgenomen beleid van de provincie bevat de ambitie om de zoetwaterbel te vergroten, waardoor een kans op afname van verdroging ontstaat door een hogere grondwaterstanden in de duinen. Daarnaast biedt dit een kans voor minder zoutindringing als gevolg van zeespiegelstijging, waardoor minder zoet water nodig is om gunstige omstandigheden te creëren voor bijvoorbeeld natuur en landbouw. Daarnaast is de provincie voornemens om veenweiden technisch te vernatten. Een kans hierbij is een afname van de verdroging in de veenweiden, doordat er meer water wordt vastgehouden in de winter. Een risico bij (technisch) vernatten is dat in andere gebieden juist een toename van verdroging kan optreden. Door de hogere waterstanden en nattere omstandigheden in vernatte veenweiden neemt de verdamping toe, waardoor in (extreme) droge perioden extra wateraanvoer nodig kan zijn. Bij technisch vernatten wordt het waterpeil actief hoog gehouden met peilbeheer, waardoor continu water nodig is om het gewenste peil te handhaven. Dit kan leiden tot onttrekking uit het omliggende watersysteem. 59 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Daarnaast heeft de provincie de ambitie om de natuurlijke zoet-zout gradiënt te omarmen. Deze ambitie heeft als kans dat verdroging afneemt, omdat er minder water nodig is om verzilting tegen te gaan.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://haarlemmermeer.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/041b3eab-a38c-40a3-a333-eabc69b46e81?agendaItemId=4d7fc33c-3046-43f4-ad75-2b273598a16c