CConstaterende datHaarlemmermeer
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 3 De omgevingseffectrapportage (OER) Omgevingsvisie provincie Noord-Holland

Lijst ingekomen stukken voor de raad 31 augustus 2026, gemeente HaarlemmermeerBij agendapunt: 4. NOTA Zienswijze ontwerp-omgevingsvisie Noord-Holland, juni 2026 (13702931)177.858 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 22

De resulterende oplossingsrichtingen vormen samen het voorgenomen beleid (ofwel voorkeursalternatief) van provincie Noord-Holland. 24 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Nadat provincie Noord-Holland het voorgenomen beleid heeft samengesteld door steeds 1 oplossingsrichting per dilemma te kiezen, is het voorgenomen beleid beoordeeld. De provincie heeft ervoor gekozen om te werken met een optimalisatieslag van het voorgenomen beleid vanuit milieu. In februari 2026 is het voorgenomen beleid een eerste keer uitgebreid onderzocht en beoordeeld. De eerste beoordeling is opgenomen in bijlage II. Deze eerste beoordeling heeft aandachtspunten opgeleverd vanuit milieu- en omgevingsaspecten. Deze zijn vervolgens met provincie Noord-Holland gedeeld. De beoordeling van het voorgenomen beleid en de daaruit volgende aandachtpunten zijn door provincie Noord-Holland gebruikt als richtlijn voor het aanpassen en aanscherpen van het voorgenomen beleid. Tevens zijn in december 2025 en januari 2026 door provincie Noord-Holland gebiedssessies georganiseerd. Tijdens deze gebiedssessies was het doel om meer gebiedsgerichte uitspraken te doen. Deze beleidsuitspraken moeten helpen in het maken van de keuzes die in het ruimtelijk voorstel van de provincie naar voren komen.

Een voorbeeld hiervan is het gebied ‘binnenduinrand’, waarbij tijdens de gebiedssessie onder andere is uitgesproken dat in de binnenduinrand van Noord-Kennemerland en Zuid-Kennemerland een zoekgebied wordt aangewezen aan als win- en infiltratiegebied voor drinkwater. Deze uitspraak is in het voorgenomen beleid opgenomen. De geoptimaliseerde versie van het voorgenomen beleid vanuit milieu is samen met de gebiedsgerichte uitspraken het uiteindelijke voorkeursalternatief dat is beoordeeld in voorliggend rapport (zie hoofdstuk 4). De doorlopen stappen om te komen tot het uiteindelijke voorkeursalternatief zijn weergegeven op afbeelding 2.2. Het proces heeft geresulteerd in de ontwerp-omgevingsvisie en dit bijbehorend ontwerp- OER. 25 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Afbeelding 2.2 Processtappen om te komen tot de definitieve omgevingsvisie en het definitieve OER 2.2 Aanpak van het OER In de vorige paragraaf is het proces van de actualisatie van de omgevingsvisie van provincie Noord-Holland beschreven, en de rol die het OER hierin heeft gespeeld. Deze paragraaf gaat in op de methodiek van het opstellen van het OER. Het OER is als onderzoeksmiddel ingezet tijdens de ontwikkeling van de omgevingsvisie.

Het OER brengt in beeld waar vanuit het oogpunt van milieu en in bredere zin de (sociale) leefomgeving, er opgaven zijn en wat de bandbreedte van effecten is van mogelijke keuzes in de visie hierop. De inzichten vanuit het OER kunnen de keuzes in de omgevingsvisie onderbouwen en in beeld brengen wat daarna, onder welke voorwaarden, mogelijk is.

26 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Hoofdvragen voor het OER Het OER gaat in op de volgende hoofdvragen: 1 wat is de huidige staat van de leefomgeving van provincie Noord-Holland? 2 hoe ontwikkelt de leefomgeving zich autonoom? 3 wat zijn de kansen en risico’s van de oplossingsrichtingen die volgen uit het Keuzepalet? 4 wat zijn de milieueffecten van het voorgenomen beleid? 5 welke locaties zijn het meest geschikt voor het realiseren van de beleidsvoornemens? 6 wat zijn aandachtspunten, randvoorwaarden en onzekerheden voor monitoring en evaluatie? Onderzoeksaanpak voor het OER op hoofdlijnen De onderzoeksaanpak bestaat op hoofdlijnen uit 7 stappen: 1 het beschrijven van de huidige situatie van provincie Noord-Holland; 2 het uitwerken van de beschrijving van de leefomgeving tot een referentiesituatie voor het OER; 3 het in kaart brengen van de kansen en risico’s per oplossingsrichting; 4 het uitwerken van een voorgenomen beleid welke de koers voor de dilemma’s van de omgevingsvisie bevat, het in beeld brengen van de effecten op de leefomgeving van dit voorgenomen beleid en het aangeven van mitigerende en optimaliserende maatregelen; 5 het uitwerken van een geoptimaliseerd voorgenomen beleid op basis van aandachtspunten vanuit milieu- en omgeving; 6 het uitvoeren van een raakvlakanalyse ruimtebeslag naar locaties en botsingen van de oplossingsrichtingen in

het voorgenomen beleid; 7 het geven van een aanzet voor monitoring en bijsturing op de beoogde effecten op de leefomgeving. 2.3 Plan- en studiegebied De beleidsuitspraken die zijn opgenomen in de beoordeling van de referentiesituatie richten zich op de gehele provincie Noord-Holland (het plangebied). De effecten van het beleidskader kunnen echter ook effect hebben op het gebied buiten de grenzen van de provincie (het studiegebied). Zo kan het waterbeheer in Noord-Holland invloed hebben op de beschikbaarheid van zoetwater en de waterkwaliteit in aangrenzende provincies via het IJsselmeer en de regionale watersystemen. Anderzijds kunnen er ook effecten buiten de grenzen optreden die invloed hebben op het plangebied. Zo kan grootschalige woningbouw buiten Noord-Holland invloed hebben op de vraag naar voorzieningen of de doorstroming van auto’s in Noord-Holland. De meest aanzienlijke effecten uit het studiegebied zijn meegenomen in het OER. Daarbij is extra gefocust op kwetsbare gebieden, zoals UNESCO, Natura 2000 en NNN. 2.4 Situaties in het onderzoek In het OER wordt over allerlei aspecten van de leefomgeving (zie paragraaf 2.5 beoordelingskader) informatie gegeven. Daarbij worden de volgende situaties onderscheiden: - huidige situatie: dit is de feitelijke staat van de leefomgeving in het jaar 2025 of het meeste recente jaar waarover informatie beschikbaar is.

In de praktijk is dit vaak het jaar 2022, 2023 of 2024; - referentiesituatie: de situatie die tot en met 2050 zou ontstaan als gevolg van het voortzetten van het huidige beleid en de autonome ontwikkelingen in provincie Noord-Holland; autonome ontwikkelingen zijn ontwikkelingen die zich ook zouden voordoen als de omgevingsvisie niet wordt gerealiseerd. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen: · generieke autonome ontwikkelingen afkomstig van buitenaf: algemene trends en ontwikkelingen zoals klimaatverandering of vergrijzing die provincie Noord-Holland als het ware overkomen en waarop de provincie niet of nauwelijks invloed heeft (zie bijlage I: Staat van Noord-Holland); 27 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 · autonoom omgevingsbeleid: voortzetting van het huidige (sectorale) beleid en autonome ontwikkelingen. In de autonome ontwikkeling worden in het OER alleen projecten meegenomen die al concreet zijn, zoals vastgestelde of ontwerp projectbesluiten, omgevingsvisies, omgevingsplannen en omgevingsvergunningen. Voor de voortzetting van het huidige (sectorale) beleid wordt alleen gekeken naar beleid tot en met 2025. Dit jaartal is gekozen als grens, omdat dit jaartal het startpunt vormt voor de actualisatie van de omgevingsvisie.

Het autonome omgevingsbeleid is opgenomen in bijlage I: Staat van Noord-Holland; - concept ontwerp-omgevingsvisie: het voorgenomen beleid is beoordeeld en voorgelegd aan de provincie Noord-Holland. Daarna heeft een optimalisatieslag op basis van milieu en gebiedssessies plaatsgevonden in het voorgenomen beleid; - ontwerp-omgevingsvisie: het voorgenomen beleid bevat de keuzes van de omgevingsvisie, dit het voorgenomen beleid na optimalisaties vanuit milieu en de gebiedssessies. Voor het jaar 2050 is vaak beperkte informatie beschikbaar en bestaat de nodige onzekerheid over autonome ontwikkelingen. In het OER wordt aangegeven welke bronnen zijn gebruikt voor het schetsen van de referentiesituatie en of bijvoorbeeld prognoses tot 2040 zijn geëxtrapoleerd naar 2050. 2.5 Beoordelingskader Het beoordelingskader in de concept NRD was nog vrij globaal en gebaseerd op de vorige omgevingsvisie. In het OER is dit beoordelingskader geactualiseerd, waarbij aansluiting is gezocht bij de Brede Basismonitor van de provincie Noord-Holland waarin wordt gekeken naar de ontwikkeling van welvaart in de brede zin van het woord. Hierbij gaat het zowel om materiële thema’s als economie en werk, als om gezondheid, welzijn, bereikbaarheid, wonen, natuur en klimaat. Deze brede-welvaartsbenadering onderstreept de provinciale ambitie om de balans tussen economische groei en leefbaarheid te versterken.

Het beoordelingskader uit tabel 2.1 vormt het vertrekpunt voor de beschrijving van de huidige situatie en referentiesituatie en het voorkeursalternatief van de provincie Noord-Holland. In dit beoordelingskader zijn 10 beoordelingsthema’s gekoppeld aan de lagen uit de lagenbenadering. Vanuit deze beoordelingsthema’s worden zowel de fysieke als het sociale domein van de leefomgeving in beeld gebracht. De lagen uit de lagenbenadering zijn: 1 ondergrond, water en bodem; 2 gezonde leefomgeving en veiligheid; 3 ruimtegebruik; 4 netwerken; 5 omgevingskwaliteit. De beoordelingsthema’s zijn: 1 klimaatverandering; 2 bodem en water; 3 gezonde leefomgeving; 4 welzijn en leefbaarheid; 5 natuur en biodiversiteit; 6 economie; 7 wonen; 8 energietransitie; 9 mobiliteit; 10 ruimtelijke kwaliteit. De thema’s zijn verder uitgewerkt in aspecten en indicatoren. Indicatoren zijn en maken het doel meetbaar, worden gebruikt om effecten te beschrijven en kunnen gezamenlijk iets zeggen over een overkoepelend thema. De indicatoren kunnen in het vervolg gebruikt worden om de ambities uit de omgevingsvisie te monitoren.

28 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Tabel 2.1 Beoordelingskader Laag uit lagenbenadering Thema Beoordelingsaspect Indicatoren ondergrond, water en bodem klimaatverandering wateroverlast wateroverlast ondergrond, water en bodem klimaatverandering waterveiligheid overstromingsrisico ondergrond, water en bodem klimaatverandering verdroging verdroging ondergrond, water en bodem klimaatverandering verzilting verzilting ondergrond, water en bodem bodem en water chemische en biologische bodemkwaliteit - chemische bodemkwaliteit; - biologische bodemkwaliteit; ondergrond, water en bodem bodem en water bodemdaling bodemdaling (metrisch) per tijdseenheid ondergrond, water en bodem bodem en water beschikbaarheid van water - beschikbaarheid van drinkwater; - toekomstige watervoorraad; ondergrond, water en bodem bodem en water oppervlaktewater - kwaliteit oppervlaktewater - kwantiteit oppervlaktewater gezonde leefomgeving en veiligheid gezonde leefomgeving luchtkwaliteit concentraties NO2, PM10 en PM2,5 in de lucht gezonde leefomgeving en veiligheid gezonde leefomgeving geluid geluidgehinderden gezonde leefomgeving en veiligheid gezonde leefomgeving geur geurgehinderden gezonde leefomgeving en veiligheid gezonde leefomgeving hittestress hittestress gezonde leefomgeving en veiligheid gezonde leefomgeving lichthinder hemelhelderheid 's nachts gezonde leefomgeving en

veiligheid gezonde leefomgeving omgevingsveiligheid - plaatsgebonden risico; - aandachtsgebieden; gezonde leefomgeving en veiligheid welzijn en leefbaarheid verbondenheid - sociale cohesie; - eenzaamheid; gezonde leefomgeving en veiligheid welzijn en leefbaarheid sociale veiligheid mate van sociale veiligheid gezonde leefomgeving en veiligheid welzijn en leefbaarheid gezond gedrag - ervaren gezondheid, lichamelijke gezondheid en mentale gezondheid; - beweegvriendelijkheid omgeving; ruimtegebruik natuur en biodiversiteit VHR-natuurherstel (N2000) instandhoudingsdoelstellingen soorten en habitattypen in Natura 2000-gebieden ruimtegebruik natuur en biodiversiteit Natuurnetwerk Nederland in Noord-Holland buiten N2000 wezenlijke kenmerken en waarden (en beheertypen) van het NNN en omvang en verbondenheid van het NNN ruimtegebruik natuur en biodiversiteit biodiversiteit buiten NNN soortendiversiteit en leefgebieden buiten de provincie ruimtegebruik economie omvang economie bruto binnenlands product ruimtegebruik economie werkgelegenheid - balans vraag en aanbod; - werkgelegenheid; ruimtegebruik economie circulaire economie aandeel circulaire bedrijven 29 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Laag uit lagenbenadering Thema Beoordelingsaspect Indicatoren ruimtegebruik economie duurzame landbouw aandeel biologische landbouw ten opzichte van totaal en per bedrijfstype

ruimtegebruik economie digitale infrastructuur bereik en toegankelijkheid ruimtegebruik wonen woningaanbod - balans vraag en aanbod; - betaalbaarheid; ruimtegebruik wonen voorzieningenniveau aanbod van-/ afstand tot voorzieningen netwerken energietransitie aandeel duurzame energie omvang hernieuwbare energiebronnen t.o.v. totaal netwerken energietransitie energieverbruik energieverbruik in terajoule per jaar netwerken energietransitie energie-infrastructuur netcongestie netwerken energietransitie uitstoot broeikasgassen uitstoot CO2-equivalenten netwerken mobiliteit bereikbaarheid langzaam verkeer en OV - afstand tot OV; - aandeel verplaatsingen te voet/met de fiets tot 7,5 kilometer; netwerken mobiliteit bereikbaarheid gemotoriseerd verkeer doorstroming auto netwerken mobiliteit verkeersveiligheid aantal slachtoffers omgevingskwaliteit ruimtelijke kwaliteit cultuurhistorie beschermde / erkende gebieden omgevingskwaliteit ruimtelijke kwaliteit landschap landschappelijke waarden: gebruikswaarde en belevingswaarden omgevingskwaliteit ruimtelijke kwaliteit archeologie - archeologische monumenten; - archeologische waarden; Het ruimtebeslag is in dit OER niet als afzonderlijk beoordelingsaspect opgenomen in het beoordelingskader, maar integraal beoordeeld via een raakvlakanalyse (zie hoofdstuk 5).

De raakvlakanalyse is een methode om raakvlakken tussen oplossingsrichtingen en aspecten inzichtelijk te maken. Deze insteek is gekozen omdat ruimtebeslag inherent verbonden is met de fysieke leefomgeving en alleen in samenhang met andere thema's betekenisvol kan worden geduid. Tijdens de gebiedssessie is veel aandacht besteed aan de daadwerkelijke en ervaren ruimtelijke druk en onderlinge verenigbaarheid van functies in regio’s en gebieden. Op deze wijze is een eerste borging gedaan van de effecten die abstracte beleidskeuzes in de verschillende regio’s in de praktijk met zich mee kunnen brengen. Hiermee wordt geborgd dat de abstracte beleidskeuzes direct worden getoetst aan de ruimtelijke realiteit van de verschillende regio's. Het doelbereik van de omgevingsvisie is getoetst aan de hand van een specifiek beoordelingskader (zie paragraaf 2.6.5). Binnen dit kader is geëvalueerd in welke mate het voorgenomen beleid (bestaande uit de gekozen oplossingsrichtingen) daadwerkelijk bijdraagt aan het realiseren van de provinciale ambities en de strategische hoofddoelen. De toets op doelbereik focust zich op de effectiviteit van het beleid in relatie tot de gewenste kwaliteitsimpuls en de maatschappelijke opgaven van de provincie Noord-Holland.

30 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 2.6 Wijze van beoordelen 2.6.1 Huidige staat en referentiesituatie De huidige situatie en de referentiesituatie worden beoordeeld aan de hand van de beoordelingsschaal uit tabel 2.2. De beoordeling van de huidige situatie vindt plaats op basis van kwalitatieve en kwantitatieve data. Bij indicatoren waarvoor kwantitatieve data beschikbaar is, geldt dat er eerst wordt vergeleken met het nationale gemiddelde. Er is voor gekozen om niet te vergelijken tussen provincies, omdat deze verschillen in onder andere inwonertal, omvang en economische structuur. Wanneer data beschikbaar is voor de individuele gemeenten binnen de provincie, wordt de score (bijvoorbeeld van mentale gezondheid in gemeente Amsterdam) vergeleken met het provinciale gemiddelde om de belangrijkste uitschieters te duiden. Wanneer voor bepaalde regio’s of gemeenten waarvan de verwachting is dat zij een belangrijke locatie zijn voor een bepaald aspect geen data beschikbaar is, wordt dit vermeld. Bijvoorbeeld: voor regio IJmond zijn geen gegevens beschikbaar over het huidige finaal energieverbruik, terwijl de verwachting is dat het energieverbruik hier hoog ligt door de aanwezige industrie. Vervolgens wordt deze regio of gemeente beschouwd als een neutrale bijdrage aan de totaalbeoordeling.

Daarbij wordt aangegeven dat de totaalbeoordeling kan wijzigen zodra aanvullende data beschikbaar komt. In het beoordelen van de huidige situatie kan eventueel gebruik worden gemaakt van expert judgement om de - met data onderbouwde knelpunten - tegen elkaar af te wegen en zo tot een passende beoordeling te komen. Voor verschillende indicatoren is regionale data beschikbaar, met soms grote verschillen tussen gebieden. Omdat dit een provinciaal OER is, kunnen niet alle individuele knelpunten één-op-één meegenomen worden in de totaalscore. Om te voorkomen dat positieve ontwikkelingen en knelpunten elkaar wegmiddelen, wordt daarom expert judgement toegepast. De uiteindelijke beoordeling wordt aangevuld met een toelichting waarin de belangrijkste knelpunten expliciet worden genoemd. Voor de referentiesituatie is voor de meeste aspecten ook nog data beschikbaar om een beoordeling te geven die zo min mogelijk gestoeld is op expert judgement en dus zo objectief mogelijk is. Ook hierbij geldt dat expert judgement wel gebruikt kan worden om de knelpunten tegen elkaar af te wegen. De experts maken dan een inschatting van de te verwachten effecten op basis van de generieke ontwikkelingen, prognoses, en hun vakinhoudelijke kennis. De beoordeling is daarmee gestoeld op een verwachte richting, en niet op exacte kwantitatieve data.

Tabel 2.2 Beoordeling van huidige staat en referentiesituatie Beoordeling Beoordeling huidige staat goed de staat is goed, er zijn geen knelpunten overwegend goed de staat is overwegend goed, knelpunten zijn zeer beperkt in aantal en in impact redelijk de staat is redelijk, knelpunten treden op een aantal locaties in de provincie op en hebben wat impact matig de staat is matig, knelpunten treden op redelijk veel locaties in de provincie op en hebben redelijk veel impact slecht de staat is slecht, de knelpunten zijn wijdverspreid, groot in aantal en in impact Gebruikte data De beoordeling van de huidige staat en referentiesituatie is waar mogelijk gebaseerd op openbare data. Een belangrijke bron is de Brede basismonitor van de provincie Noord-Holland. Ook bronnen zoals het CBS en Atlas Leefomgeving zijn gebruikt. Bij de beoordeling van de aspecten staat aangegeven welke specifieke bron gebruikt is. Aan het einde van dit rapport is een referentielijst opgenomen. 31 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Waar de beschikbare data het toelaat, is op verschillende schaalniveaus gekeken naar de huidige staat en de referentiesituatie. Zo is gekeken naar verschillen op gemeentelijk en regionaal niveau binnen de provincie Noord-Holland.

2.6.2 Voorgenomen beleid (vóór en na optimalisaties vanuit milieu) De effectbeoordeling van het voorgenomen beleid (van zowel vóór de optimalisaties vanuit milieu als daarna) is per milieuaspect uitgevoerd ten opzichte van de referentiesituatie. Om tot een objectieve en herleidbare waardering te komen, is gebruikgemaakt van een team onafhankelijke deskundigen uit uiteenlopende vakgebieden (expert judgement). Deze kwalitatieve inschattingen zijn gestructureerd via de systematiek van ingreep-effectrelaties. Ingreep-effectrelaties Om deze kwalitatieve inschattingen te objectiveren en herleidbaar te maken, is gewerkt met een systematiek van ingreep-effectrelaties. Hierbij is elke strategische oplossingsrichting uit het Keuzepalet vertaald naar de mogelijke ingrepen die deze veroorzaakt in de leefomgeving. Het Achtergrondrapport met de ingreep- effectrelaties is bijgevoegd als bijlage II bij dit OER. Deze ingreep-effectrelaties zijn door de provincie Noord- Holland meegewogen in het kiezen van één oplossingsrichting per dilemma. De gekozen oplossingsrichtingen vormen samen het voorgenomen beleid. Op basis hiervan is per aspect geanalyseerd welke effecten logischerwijs optreden als gevolg van het voorgenomen beleid, waarbij de referentiesituatie als uitgangspunt fungeert.

Waar de referentiesituatie in de Staat van de Leefomgeving grotendeels is gebaseerd op objectieve monitoringsdata, is de effectbeoordeling van het voorgenomen beleid vanwege het ontbreken van concrete data, het strategische abstractieniveau en de bandbreedtes in de doorwerking meer op kwalitatieve analyses en expert judgement gebaseerd. Daarbij hebben de specialisten de impact en significantie van de geïdentificeerde kansen en risico’s gewogen. Hierbij is een bewuste selectie gemaakt: enkel de te verwachten meest aanzienlijke effecten op provinciaal schaalniveau zijn in de beoordeling opgenomen. Deze focus zorgt ervoor dat het detailniveau van het OER goed aansluit bij het abstractieniveau van de omgevingsvisie, zonder dat hoofdzaken verloren gaan door een overdaad aan lokale details. Scoretoekenning en mitigatie Voor het toekennen van een score van het voorgenomen beleid per aspect is gebruikgemaakt van de beoordelingsschaal in tabel 2.3. De score is het resultaat van een interdisciplinaire afweging, waarbij vakinhoudelijke kennis is gekoppeld aan de specifieke ambities in de vorm van het voorgenomen beleid van de provincie Noord-Holland. De uiteindelijke scores weerspiegelen hiermee niet alleen de richting van het effect (positief of negatief), maar ook de aanzienlijkheid ervan op provinciaal schaalniveau.

Voor elk van de aspecten zijn ook mitigerende en optimaliserende maatregelen opgesteld. De mitigerende en optimaliserende maatregelen dienen om de ontwerp-omgevingsvisie aan te scherpen of kunnen na vaststelling als randvoorwaarde worden verankerd in de verdere uitwerking van de programma's en uitvoeringsplannen. Tabel 2.3 Beoordelingsschaal omgevingseffecten Score Toelichting ++ kans op een zeer positief effect: sterke verbetering ten opzichte van de referentiesituatie + kans op een positief effect: verbetering ten opzichte van de referentiesituatie 0 neutraal: geen of nauwelijks verandering ten opzichte van de referentiesituatie - risico op een negatief effect: verslechtering ten opzichte van de referentiesituatie -- risico op een zeer negatief effect: sterke verslechtering ten opzichte van de referentiesituatie 32 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Afbakening aanzienlijkheid Conform de systematiek van de m.e.r.-procedure richt de effectbeoordeling zich uitsluitend op de mogelijkerwijs te verwachten aanzienlijke milieueffecten. Verwachte effecten die als niet-aanzienlijk worden beschouwd, worden in de rapportage niet nader toegelicht en worden niet meegenomen in de beoordeling.

Onder niet te verwachten aanzienlijke effecten vallen: - referentiesituatie: ontwikkelingen die reeds zijn verankerd in vastgesteld beleid en daarmee onderdeel zijn van de autonome ontwikkeling; - schaalniveau: effecten met een zeer beperkte lokale omvang die op provinciaal niveau niet relevant zijn; - bevoegd gezag: aspecten die buiten de sturingsmogelijkheden en de wettelijke bevoegdheid van de provincie Noord-Holland vallen; - indirectheid: zeer indirecte of afgeleide effecten waarvan het oorzakelijk verband met de omgevingsvisie onvoldoende concreet is; - expert judgement: maatregelen waarvan op basis van deskundigenadvies wordt ingeschat dat de effecten beperkt zijn. Categorisering oplossingsrichtingen De oplossingsrichtingen (en daarbij behorende duidingen) variëren sterk in concreetheid en relevantie voor de effectbeoordeling. Om een uniforme en reproduceerbare beoordeling te garanderen, zijn de oplossingsrichtingen ingedeeld in vier categorieën. Hierbij is getoetst of een oplossingsrichting voldoende concreet is én of deze naar verwachting leidt tot aanzienlijke effecten op provinciaal schaalniveau. De volgende categorisering van oplossingsrichtingen is gebruikt: 1 voldoende concreet en aanzienlijk: deze oplossingsrichtingen zijn specifiek genoeg en hebben een directe impact op de fysieke leefomgeving.

Ze zijn volledig meegenomen in de effectbeoordeling; 2 onvoldoende concreet, potentieel aanzienlijk effect bij nadere uitwerking: deze oplossingsrichtingen zijn onvoldoende concreet om te beoordelen. Ze zijn indien relevant aangehaald in de effectbeschrijving maar worden niet meegenomen in de effectbeoordeling. Als de oplossingsrichtingen verder geconcretiseerd worden, kunnen deze mogelijkerwijs een aanzienlijk effect hebben op de beoordeling; 3 onvoldoende concreet, geen aanzienlijk effect: oplossingsrichtingen in deze categorie zijn onvoldoende concreet en zullen naar verwachting ook na nadere uitwerking geen aanzienlijke effecten meebrengen op provinciaal schaalniveau. Ze zijn daarom buiten de effectbeoordeling gelaten; 4 voortzetting referentiesituatie: deze oplossingsrichtingen betreffen de voortzetting van huidig beleid. Omdat deze ontwikkelingen reeds onderdeel zijn van de autonome ontwikkeling (de referentiesituatie), leiden ze niet tot een effect ten opzichte van de huidige koers en worden ze niet meegenomen in de effectbeoordeling. De categorisering van oplossingsrichtingen is door de optimalisaties vanuit milieu gewijzigd. Dit betekent dat sommige oplossingsrichtingen door de optimalisaties vanuit milieu naar een andere categorie zijn verplaatst.

In tabel 16.1 in bijlage II is de vergelijking gemaakt tussen de categorieën waar de oplossingsrichtingen vóór en na optimalisaties vanuit milieu in zitten. 2.6.3 Raakvlakanalyse ruimtebeslag De oplossingsrichtingen in het voorgenomen beleid (de beleidsvoornemens) leggen veelal een beslag op de beschikbare ruimte. Er dient een keuze gemaakt te worden: welke functies krijgen prioriteit? Om deze keuze geïnformeerd te kunnen maken, is een raakvlakanalyse uitgevoerd. Deze analyse geeft inzicht in de locaties die het meest geschikt zijn om bepaalde beleidsvoornemens te realiseren, en welke locaties juist minder geschikt zijn. Ook geeft de raakvlakanalyse inzicht in de mate waarin oplossingsrichtingen combineerbaar zijn of juist knelpunten opleveren. Eerder heeft de provincie onderzoek laten uitvoeren naar de mate waarin haar ambities ruimtelijk kunnen worden gecombineerd. Dit is gedaan met het model Ruimtescanner. De uitkomsten van dit onderzoek worden in bijlage III benoemd. 33 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Om het ruimtebeslag van de verschillende oplossingsrichtingen in kaart te brengen, is allereerst informatie verkregen van de provincie over de ruimtelijke betekenis van elk van de oplossingsrichtingen (de zogenaamde ‘extra duiding’).

Vervolgens is een raakvlakanalyse uitgevoerd met behulp van openbaar beschikbare data uit de provinciale kaartverhalen bij de dilemma’s, de Kaartenatlas Noord-Holland, Atlasleefomgeving en Atlas Natuurlijk Kapitaal. Om de belangrijkste botsingen tussen een oplossingsrichting en andere ruimtelijke vraagstukken te bepalen, is gekeken naar de verslagen van de Gebiedssessies die de provincie Noord-Holland in de periode december-januari heeft gehouden. Het ruimtebeslag van de oplossingsrichtingen is beoordeeld op een abstractieniveau dat consistent is met het strategische karakter van de omgevingsvisie. De focus ligt op de kwalitatieve samenhang en de ruimtelijke verenigbaarheid van de verschillende functies. Er wordt gewerkt met een globale indicatie van de ruimtebehoefte, waarbij per oplossingsrichting de belangrijkste ruimtelijke conflicten in kaart worden gebracht. Deze methodiek borgt dat de raakvlakanalyse van het ruimtebeslag zich richt op de hoofdlijnen van de fysieke leefomgeving zonder vooruit te lopen op gedetailleerde inpassing op projectniveau. 2.6.4 Passende beoordeling De passende beoordeling voor de omgevingsvisie sluit aan bij het abstractieniveau van de Omgevingsvisie. Gezien het abstracte karakter van de beleidskeuzes is de passende beoordeling op hoofdlijnen.

De passende beoordeling bestaat uit een korte beschrijving van de Natura 2000-gebieden binnen de provincie Noord- Holland. Vervolgens wordt ingegaan op de belangrijkste knelpunten voor het behalen van de Natura 2000-doelen en worden de risico’s op aantasting van de natuurlijke kenmerken van Natura 2000-gebieden in kaart gebracht voor de gekozen oplossingsrichtingen. De effecten van het voorgenomen beleid op de natuurlijke kenmerken van Natura 2000-gebieden binnen de provincie Noord-Holland zijn beoordeeld aan de hand van de volgende vier thema’s: - stikstofdepositie; - waterkwaliteit en -kwantiteit binnen en buiten Natura 2000-gebieden; - recreatiedruk; - natuur binnen en buiten Natura 2000-gebieden. 2.6.5 Doelbereik Naast de beoordeling van effecten op de thema’s uit het beoordelingskader is in het OER ook het doelbereik van het voorgenomen beleid ten opzichte van de referentiesituatie inzichtelijk gemaakt. Het doelbereik is de mate waarin het voorgenomen beleid bijdraagt aan het behalen van de ambities van provincie Noord- Holland. Dit zijn de ambities uit het document ‘Op weg naar een Ruimtelijk Voorstel’ (de dato 30 september 2024). De beoordelingsschaal voor het doelbereik is toegelicht in tabel 2.4. Wanneer een oplossingsrichting onvoldoende is uitgewerkt of een voortzetting is van het huidige beleid, is het doelbereik beoordeeld als ‘geen potentie’.

Tabel 2.4 Toetsing doelbereik Beoordeling Toelichting hoge potentie hoge potentie voor behalen doel beperkte potentie beperkte potentie voor behalen doel geen potentie geen potentie voor behalen doel 34 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 De doelen uit ‘Op weg naar een Ruimtelijk Voorstel’ worden gekoppeld aan een laag uit de lagenbenadering. Deze lagen zijn als volgt: laag 1: ondergrond, water en bodem; laag 2: gezonde leefomgeving en veiligheid; laag 3: ruimtegebruik; laag 4: netwerken en laag 5: omgevingskwaliteit (zie tabel 2.5). Tabel 2.5 Doelen uit Ruimtelijk Voorstel gekoppeld aan een laag uit de lagenbenadering Laag uit lagenbenadering Doelen uit Ruimtelijk Voorstel ondergrond, water en bodem zorgen voor een goede water- en bodemkwaliteit ondergrond, water en bodem anticiperen op klimaatverandering en weersextremen ondergrond, water en bodem vergroten van de waterveiligheid ondergrond, water en bodem zorgen voor zoetwaterbeschikbaarheid ondergrond, water en bodem omgaan met verzilting ondergrond, water en bodem tegengaan van bodemdaling gezonde leefomgeving en veiligheid alle inwoners een gezonde en veilige leefomgeving bieden gezonde leefomgeving en veiligheid duurzame verstedelijking door het borgen van de randvoorwaarden gezond leefomgeving, klimaatadaptieve maatregelen, natuur-inclusief bouwen en voldoende ruimte voor recreatie gezonde

leefomgeving en veiligheid Schiphol en de industrie, binnen grenzen en in balans met de leefomgeving, behouden ruimtegebruik kringlooplandbouw ruimtegebruik robuust systeem creëren waarin zowel de landbouw als de natuur in staat zijn om mee te bewegen met de effecten van klimaatverandering en de toenemende bevolkingsdruk en waarin de biodiversiteit zich herstelt ruimtegebruik beleefbaar maken en houden van de natuur en het landelijk gebied door het toevoegen van recreatiemogelijkheden ruimtegebruik systeemherstel van natuur, zowel binnen als buiten natuurgebieden ruimtegebruik verbeteren van groenblauwe dooradering ruimtegebruik landbouwgrond beschermen ruimtegebruik in 2050 een klimaatneutrale en volledig circulaire provincie zijn ruimtegebruik bedrijventerreinen beter en intensiever benutten ruimtegebruik tot en met 2030 191.000 woningen bouwen ruimtegebruik het grootste deel van de woningen binnenstedelijk realiseren en onder voorwaarden ruimte bieden aan woningbouw in het landelijk gebied ruimtegebruik investeren in extra recreatieve mogelijkheden voor bewoners in en om de woonplaats ruimtegebruik wanneer bescherming niet mogelijk is, wordt gekozen voor een op transitiegerichte benadering netwerken inzetten op duurzame clustering van (energie-intensieve) industrie en bedrijventerreinen netwerken de energietransitie zodanig vorm geven dat voldaan wordt aan de voorwaarden

van een duurzaam, efficiënt en betrouwbaar energiesysteem netwerken in 2050 een klimaatneutrale en volledig circulaire provincie zijn netwerken efficiënter vervoeren, vervoeren op een andere manier en de voertuigen die je inzet verduurzamen netwerken inzetten op de mobiliteitstransitie: het mobiliteitssysteem leidend laten zijn voor de verstedelijking, waarbij het STOMP-principe wordt gehanteerd met logistieke- en mobiliteitshubs aan de randen van het stedelijk gebied 35 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Laag uit lagenbenadering Doelen uit Ruimtelijk Voorstel netwerken schaalsprong in het openbaarvervoerssysteem in de MRA netwerken beter benutten van huidige mobiliteitsnetwerken en nadruk op het onderhoud van bestaande infrastructuur omgevingskwaliteit ontwikkelingen binnen natuurgebieden, cultuurlandschappen en erfgoed passen bij de waarden, de karakteristiek en het draagvermogen omgevingskwaliteit Noord-Holland blijft zich onderscheiden door een grote diversiteit aan verschillende landschappen, die onmiskenbaar zijn verbonden met het verleden en ruimte bieden aan de toekomst omgevingskwaliteit wanneer bescherming niet mogelijk is, wordt gekozen voor een op transitiegerichte benadering De doelen uit ‘Op weg naar een Ruimtelijk Voorstel’ komen grotendeels overeen met de doelen die in de ‘PlanMER Omgevingsvisie NH2050’ in 2018 zijn beoordeeld.

Echter zijn er een aantal ambities uit de Omgevinsgvisie die niet zijn opgenomen in het Ruimtelijk Voorstel: - ‘kwaliteit van bodem, water, lucht, externe veiligheid, geluidbelasting en (ontwikkelingen in) de ondergrond voldoet aan wettelijke normen, is behouden en waar mogelijk verbeterd’. In het Ruimtelijk Voorstel wordt wel ingezet op een goede bodem- en waterkwaliteit, omgaan met verzilting en het tegengaan van bodemdaling. Er wordt niet expliciet ingezet op lucht, externe veiligheid en geluidbelasting; - ‘KRW-normen water en WHO-normen lucht worden zo snel mogelijk gehaald, uiterlijk in 2027 (KRW) en 2050 (WHO)’. In het Ruimtelijk Voorstel wordt wel ingezet op het zorgen voor een goede waterkwaliteit, maar er wordt in de ambities niet concreet ingegaan op de KRW-normen of WHO-normen; - ‘er is een duurzame economie, met innovatie als belangrijke motor en ruimte voor circulaire economie, duurzame landbouw, energietransitie en experimenten’. In het Ruimtelijk Voorstel wordt in de doelen voornamelijk ingezet op de energietransitie binnen de provincie, waarbij duurzaamheid een belangrijke rol speelt. Er wordt hierbij minder concreet ingegaan op een circulaire economie en innovatie; - ‘vraag en aanbod van woon- en werklocaties zijn beter met elkaar in overeenstemming’. In het Ruimtelijk Voorstel worden vraag en aanbod van wonen en werken niet concreet benoemt in de doelen.

Er wordt wel benoemd dat er wordt ingezet op het bouwen van meer woningen binnen de provincie; - ‘inwoners en bedrijven hebben zoveel mogelijk de vrijheid om hun eigen vervoerswijzen te kiezen’. In het Ruimtelijk Voorstel wordt voornamelijk ingezet op een mobiliteitstransitie, waarbij niet concreet wordt benoemd dat inwoners en bedrijven de vrijheid hebben om hun eigen vervoerswijzen te kiezen; - ‘streven naar een vorm van basisbereikbaarheid voor kleine kernen’. In het Ruimtelijk Voorstel wordt in de doelen voornamelijk ingezet op het verbeteren van het openbaar vervoer en het beter benutten van de huidige mobiliteitsnetwerken. Hier wordt niet concreet ingezet op betere bereikbaarheid voor de kleine kernen binnen de provincie. 2.7 Detailniveau van het onderzoek Het OER voor geactualiseerde omgevingsvisie sluit aan bij het abstractieniveau van het voorgenomen beleid. Dit betekent dat een globale effectbeoordeling wordt uitgevoerd, waarbij de effecten overwegend kwalitatief of op basis van expert judgement worden beschreven en beoordeeld. Waar mogelijk vindt kwantitatieve beoordeling plaats. Daarbij wordt gebruik gemaakt van open data en reeds uitgevoerde (beleids-)analyses. Deze bronnen zijn voornamelijk gebruikt voor het bepalen van de huidige staat en kwaliteit van de fysieke leefomgeving.

De autonome ontwikkelingen en het voorgenomen beleid zijn veelal kwalitatief of op basis van expert judgement beoordeeld. Het gaat om een beschrijving van de verwachte effecten en de onzekerheden per oplossingsrichting (afhankelijk van aspect en beschikbare informatie). Voor de beoordeling van het voorgenomen beleid zijn werksessies gehouden met inhoudelijke experts. 36 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 3 STAAT VAN DE LEEFOMGEVING: WAT IS DE HUIDIGE STAAT VAN DE LEEFOMGEVING EN WAT KOMT ER OP DE PROVINCIE AF? 3.1 Beoordeling huidige situatie In de ‘Staat van Noord-Holland’ (zie bijlage I) is de huidige staat van de provincie Noord-Holland uitgebreid beschreven. De staat van de provincie Noord-Holland geeft aan de hand van verschillende thema’s een beeld van de huidige situatie en kwaliteit van de leefomgeving van Noord-Holland. In tabel 3.1 staat een samenvatting van de beoordelingen voor alle aspecten.

Tabel 3.1 Samenvatting beoordeling van de huidige staat Hoofdthema Thema Beoordelingsaspect Beoordeling huidige staat ondergrond, water en bodem klimaatverandering wateroverlast slecht ondergrond, water en bodem klimaatverandering waterveiligheid redelijk ondergrond, water en bodem klimaatverandering verdroging matig ondergrond, water en bodem klimaatverandering verzilting matig ondergrond, water en bodem bodem en water chemische en biologische bodemkwaliteit matig ondergrond, water en bodem bodem en water bodemdaling slecht ondergrond, water en bodem bodem en water beschikbaarheid van water redelijk ondergrond, water en bodem bodem en water oppervlaktewater slecht gezonde leefomgeving en veiligheid gezonde leefomgeving luchtkwaliteit matig gezonde leefomgeving en veiligheid gezonde leefomgeving geluid slecht gezonde leefomgeving en veiligheid gezonde leefomgeving geur redelijk gezonde leefomgeving en veiligheid gezonde leefomgeving hittestress matig gezonde leefomgeving en veiligheid gezonde leefomgeving lichthinder slecht gezonde leefomgeving en veiligheid gezonde leefomgeving omgevingsveiligheid matig gezonde leefomgeving en veiligheid welzijn en leefbaarheid verbondenheid redelijk gezonde leefomgeving en veiligheid welzijn en leefbaarheid sociale veiligheid redelijk 37 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Hoofdthema Thema Beoordelingsaspect Beoordeling

huidige staat gezonde leefomgeving en veiligheid welzijn en leefbaarheid gezond gedrag redelijk ruimtegebruik natuur en biodiversiteit VHR-natuurherstel (N2000) slecht ruimtegebruik natuur en biodiversiteit Natuurnetwerk Nederland in Noord-Holland buiten N2000 redelijk ruimtegebruik natuur en biodiversiteit biodiversiteit buiten NNN matig ruimtegebruik economie omvang economie overwegend goed ruimtegebruik economie werkgelegenheid overwegend goed ruimtegebruik economie circulaire economie redelijk ruimtegebruik economie duurzame landbouw redelijk ruimtegebruik economie digitale infrastructuur overwegend goed ruimtegebruik wonen woningaanbod slecht ruimtegebruik wonen voorzieningenniveau overwegend goed netwerken energietransitie aandeel duurzame energie redelijk netwerken energietransitie energieverbruik slecht netwerken energietransitie energie-infrastructuur slecht netwerken energietransitie uitstoot broeikasgassen slecht netwerken mobiliteit bereikbaarheid langzaam verkeer en OV overwegend goed netwerken mobiliteit bereikbaarheid gemotoriseerd verkeer redelijk netwerken mobiliteit verkeersveiligheid redelijk omgevingskwaliteit ruimtelijke kwaliteit cultuurhistorie redelijk omgevingskwaliteit ruimtelijke kwaliteit landschap matig omgevingskwaliteit ruimtelijke kwaliteit archeologie redelijk Gebied specifieke aandachtspunten huidige situatie Uit de huidige situatie komen een

aantal gebied specifieke aandachtspunten naar voren. Hieronder staan de gebieden (regio’s, economische hotspots of gemeenten) opgesomd waar knelpunten gelden: - Amstelland en Meerlanden: · stikstofconcentratie hoog; · grenswaarden voor geluid worden overschreden; · hoog risico op wateroverlast door een combinatie van bodemdaling, diepe polders en afname drooglegging en kwel; · knelpunten in de beschikbaarheid van oppervlaktewater; - gemeente Amsterdam: · hoge concentraties stikstofdioxide door verkeer; · hoge concentraties fijnstof (PM2,5) door verkeer en industrie; · hoge geluidsbelasting door industrie (Zamenhofstraat); · hoog risico op een angststoornis of depressie; · veel eenzaamheid en weinig sociale cohesie; · hoge lichtbelasting; · hoogste aandeel landoppervlak binnen de risicocontour provincie Noord-Holland; · risico op wateroverlast door verstedelijking in een kwetsbaar gebied; 38 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 · veel bekende verontreinigingen; · 65 % van de gemeente ervaart significante bodemdaling (>2 mm/jaar); · Een relatief hoog stedelijk hitte eiland effect en weinig groen-blauw oppervlak; - Waterland: · hoog risico op wateroverlast door een combinatie van bodemdaling, diepe polders en afname drooglegging en kwel; · 66 % van de regio ervaart significante bodemdaling (>2 mm/jaar); · slechte ecologische kwaliteit van oppervlaktewater; ·

onvoldoende afvoer- en bergingscapaciteit van water; - Gooi en Vechtstreek: · hoog risico op wateroverlast door een combinatie van bodemdaling, diepe polders en afname drooglegging en kwel; · veel bekende stortplaatsen; - Zaanstad: · fijnstof (PM10) op kruispunt N8 - N203, fijnstof (PM2,5) op kruispunt N8 - N203; · geurhinder door wegverkeer is hoog in Zaanstad; · hoog risico op angststoornis of depressie; · hoog percentage personen met één of meer lichamelijke aandoeningen; · matige bereikbaarheid wegverkeer; · veel bekende verontreinigingen; · 57 % van de gemeente ervaart significante bodemdaling (>2 mm/jaar); · slechte ecologische kwaliteit van oppervlaktewater; - IJmond: · geen data over energieverbruik in regio IJmond en gemeente Velsen.

Geen data over CO2-uitstoot of uitstoot van andere broeikasgassen in gemeente Velsen; · hoge concentratie PM10 in regio IJmond; · hoge concentratie PM2,5 in regio IJmond; · grenswaarden voor geluid worden overschreden; · hoog percentage personen dat ernstige geurhinder ervaart in Velsen en Beverwijk; · hoog percentage personen dat ernstige geurhinder ervaart door wegverkeer; · veel bekende verontreinigingen; - Regio Alkmaar: · onvoldoende afvoer- en bergingscapaciteit van water; - West Friesland: · 66 % van de regio ervaart significante bodemdaling (>2 mm/jaar), met name de gemeente Medemblik; · onvoldoende afvoer- en bergingscapaciteit van water; - Kop van Noord-Holland: · bereikbaarheid van OV is matig door relatief lange gemiddelde afstand tot OV haltes; · afstand tot basisschool het grootst in provincie Noord-Holland; · onvoldoende afvoer- en bergingscapaciteit van water; - Texel: · bereikbaarheid van OV is slecht door relatief lange gemiddelde afstand tot OV haltes (2,3 kilometer); · geen wateraanvoer mogelijk, dus risico op verdroging; - Koggenland: · de afstand tot een OV halte is gemiddeld 3 keer hoger dan het provinciaal gemiddelde (0,9 kilometer ten opzichte van 0,3 kilometer gemiddeld). De OV bereikbaarheid is hiermee slecht.

3.2 Beoordeling referentiesituatie Dit hoofdstuk beschrijft de referentiesituatie die tot en met 2050 zou ontstaan als gevolg van autonome ontwikkelingen in de provincie Noord-Holland. Autonome ontwikkelingen zijn ontwikkelingen die zich ook zouden voordoen als de actualisatie op de omgevingsvisie niet wordt gerealiseerd. 39 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Hierbij valt onderscheid te maken tussen algemene ontwikkelingen die op de provincie Noord-Holland afkomen en ontwikkelingen die door de provincie zelf in gang worden gezet door beleid. Algemene ontwikkelingen die op de provincie Noord-Holland afkomen betreffen demografische, economische, sociaal- culturele, technologische, ecologische en politiek-institutionele trends en ontwikkelingen. Autonome ontwikkelingen die de provincie stimuleert gaan bijvoorbeeld over voortzetting van het huidige beleid en projecten waar al definitieve besluitvorming heeft plaatsgevonden. In tabel 3.2 is het beoordelingskader weergegeven met daarbij de samenvatting van de beoordeling van de huidige staat en referentiesituatie.

Tabel 3.2 Beoordelingskader met beoordeling van de huidige staat en referentiesituatie Hoofdthema Thema Beoordelingsaspect Beoordeling huidige staat Beoordeling referentiesituatie ondergrond, water en bodem klimaatverandering wateroverlast slecht slecht ondergrond, water en bodem klimaatverandering waterveiligheid redelijk overwegend goed ondergrond, water en bodem klimaatverandering verdroging matig slecht ondergrond, water en bodem klimaatverandering verzilting matig slecht ondergrond, water en bodem bodem en water chemische en biologische bodemkwaliteit matig matig ondergrond, water en bodem bodem en water bodemdaling slecht slecht ondergrond, water en bodem bodem en water beschikbaarheid van water redelijk slecht ondergrond, water en bodem bodem en water oppervlaktewater slecht matig gezonde leefomgeving en veiligheid gezonde leefomgeving luchtkwaliteit matig redelijk gezonde leefomgeving en veiligheid gezonde leefomgeving geluid slecht slecht gezonde leefomgeving en veiligheid gezonde leefomgeving geur redelijk overwegend goed gezonde leefomgeving en veiligheid gezonde leefomgeving hittestress matig slecht gezonde leefomgeving en veiligheid gezonde leefomgeving lichthinder slecht slecht gezonde leefomgeving en veiligheid gezonde leefomgeving omgevingsveiligheid matig slecht gezonde leefomgeving en veiligheid welzijn en leefbaarheid verbondenheid redelijk redelijk gezonde

leefomgeving en veiligheid welzijn en leefbaarheid sociale veiligheid redelijk redelijk gezonde leefomgeving en veiligheid welzijn en leefbaarheid gezond gedrag redelijk redelijk ruimtegebruik natuur en biodiversiteit VHR-natuurherstel (N2000) slecht matig ruimtegebruik natuur en biodiversiteit Natuurnetwerk Nederland in Noord-Holland buiten N2000 redelijk redelijk ruimtegebruik natuur en biodiversiteit biodiversiteit buiten NNN matig redelijk ruimtegebruik economie omvang economie overwegend goed overwegend goed 40 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Hoofdthema Thema Beoordelingsaspect Beoordeling huidige staat Beoordeling referentiesituatie ruimtegebruik economie werkgelegenheid overwegend goed redelijk ruimtegebruik economie circulaire economie redelijk overwegend goed ruimtegebruik economie duurzame landbouw redelijk overwegend goed ruimtegebruik economie digitale infrastructuur overwegend goed goed ruimtegebruik wonen woningaanbod slecht matig ruimtegebruik wonen voorzieningenniveau overwegend goed overwegend goed netwerken energietransitie aandeel duurzame energie redelijk overwegend goed netwerken energietransitie energieverbruik slecht slecht netwerken energietransitie energie- infrastructuur slecht slecht netwerken energietransitie uitstoot broeikasgassen slecht slecht netwerken mobiliteit bereikbaarheid langzaam verkeer en OV overwegend goed

overwegend goed netwerken mobiliteit bereikbaarheid gemotoriseerd verkeer redelijk matig netwerken mobiliteit verkeersveiligheid redelijk redelijk omgevingskwaliteit ruimtelijke kwaliteit cultuurhistorie redelijk matig omgevingskwaliteit ruimtelijke kwaliteit landschap matig slecht omgevingskwaliteit ruimtelijke kwaliteit archeologie redelijk slecht Onderstaande tekst geeft weer welke beoordelingsaspecten een andere beoordeling hebben in de referentiesituatie dan in de huidige situatie. Klimaatverandering Waterveiligheid Door klimaatverandering stijgt de zeespiegel. De waterkeringen voldoen mede door het beleid van de provincie aan de normen voor 2050, maar de kans op een overstroming blijft altijd bestaan. Verdroging Door klimaatverandering treedt meer verdroging op, op plekken zonder mogelijkheid tot wateraanvoer. Door een afname van de afvoer van de Rijn staan ook plekken met mogelijkheid tot wateraanvoer onder druk. Droogteschade aan natuur en door bodemdaling is aanzienlijk. Verzilting Door zeespiegelstijging neemt de verzilting toe. Er is niet genoeg zoetwater beschikbaar om het systeem door te spoelen. Bodem en water Beschikbaarheid van water Door klimaatverandering neemt de beschikbaarheid van zoetwater (en daarmee drinkwater) af. Tegelijkertijd stijgt het verbruik.

41 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Oppervlaktewater Door klimaatverandering is er een toename in de reeks zomerse dagen, wat de waterkwaliteit verslechtert.. Bij de kwantiteit van het oppervlaktewater zijn voor de aanvoercapaciteit knelpunten in de Wieringermeer, en bij afvoer- en bergingscapaciteit ontstaan er meer knelpunten door klimaatverandering. Gezonde leefomgeving Luchtkwaliteit De mobiliteitstransitie heeft een positief effect op de luchtkwaliteit. Onzekerheden zijn de krimp of groei van Schiphol en de verduurzaming van Tata Steel. Geur De geurhinder door wegverkeer en landbouw en veeteelt neemt af, en geurhinder door rioolwaterzuiveringsinstallaties is een knelpunt in de referentiesituatie. Onzekerheden zijn de ontwikkeling van de geurhinder door houtstook en industrie. Hittestress Door klimaatverandering nemen het stedelijk hitte eiland, het aantal tropische dagen en nachten en hitteproblemen met infrastructuur toe. Omgevingsveiligheid Het aantal (zeer) kwetsbare gebouwen in de aandachtsgebieden neemt toe. Natuur en biodiversiteit VHR-natuurherstel (N2000) Knelpunten in de Natura 2000-gebieden (zoals stikstofdepositie, hydrologie, invasieve exoten, gebrek aan dynamiek in gebieden en verstoring door recreatie) nemen autonoom toe, maar stevige beleidsinzet mitigeert dit effect.

Biodiversiteit buiten NNN Wereldwijd neemt de biodiversiteit af door onder andere klimaatverandering. Het is onzeker of het vigerend beleid voldoende is om de negatieve trend te keren. Economie Werkgelegenheid De balans tussen vraag en aanbod van werkgelegenheid in bepaalde sectoren wordt minder door het gebrek aan passende woningbouw. Circulaire economie Door historische trends, toekomstige (nationale) verwachtingen en de beleidsinzet van de provincie neemt het aandeel circulaire bedrijven en banen toe. Duurzame landbouw Stikstofmaatregelen noodzaken een transitie naar duurzamere vormen van landbouw, waaronder biologische landbouw. Het beleid van provincie Noord-Holland versterkt deze transitie. Digitale infrastructuur Bestaande knelpunten verdwijnen door inzet van de nationale overheid en de uitwerking van de ambities van Provincie Noord-Holland, zoals het worden van een duurzame datacenter hub. 42 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Wonen Woningaanbod Het aantal te bouwen woningen met een harde planstatus is onvoldoende om te voorzien in de vraag tot en met 2030. Als ook de projecten worden meegenomen die in voorbereiding zijn, kan de doelstelling tot en met 2030 wel worden gehaald. Ook de doelstelling tot en met 2050 kan gehaald worden, als naast de harde ook de zachte plancapaciteit wordt meegenomen.

Voor het overgrote deel van plancapaciteit dat pas over tien jaar of meer is gepland, is de planvorming vaak nog niet begonnen. Daardoor bestaan er nog te veel onzekerheden over de mogelijke realisatie van de betreffende zachte plancapaciteit, bijvoorbeeld wat betreft vergunningsruimte rondom de stikstofopgave, om er zeker van te zijn dat de doelstellingen met die plannen kan worden gehaald. Daarnaast blijft de betaalbaarheid van de geplande woningbouw een knelpunt. Energietransitie Aandeel duurzame energie (Nationale) doelen en ambities, en uitwerking hiervoor op provinciaal niveau, zorgen voor een toename in het aandeel duurzame energie. Mobiliteit Bereikbaarheid gemotoriseerd verkeer Ondanks de provinciale ambitie voor duurzame mobiliteit, blijft de bereikbaarheid voor gemotoriseerd verkeer onder druk staan, vooral op provinciale wegen rondom de stedelijke gebieden. Ruimtelijke kwaliteit Cultuurhistorie Provincie Noord-Holland stelt in het huidige beleid wel ambities en kaders op het gebied van cultuurhistorie, maar ruimteclaims door een toename in het aantal inwoners en de energietransitie kunnen een negatief effect hebben op cultuurhistorische waarden.

Landschap De provincie Noord-Holland stelt wel kaders en ambities of doelen op het gebied van landschap, maar onder meer een toename in het aantal inwoners, de energietransitie en intensieve landbouw zullen een negatief effect hebben op de landschappelijke waarden. Archeologie Provincie Noord-Holland stelt in het huidige beleid wel ambities of doelen op het gebied van archeologie maar het ontbreekt aan concrete kaders, terwijl autonome ontwikkelingen als bodemdaling wel van negatief effect kunnen zijn op de aanwezige archeologische monumenten en waardevolle terreinen. Gebied specifieke aandachtspunten referentiesituatie Uit de referentiesituatie komen een aantal gebied specifieke aandachtspunten naar voren.

Hieronder staan de gebieden (regio’s, economische hotspots of gemeenten) opgesomd waar knelpunten gelden: - gemeente Amsterdam: · hoog energieverbruik (uit energiedrager elektriciteit) door datacenters; · meer vraag dan aanbod woningen; · weinig betaalbare woningen; - gemeente Haarlemmermeer: · hoog energieverbruik (uit energiedrager elektriciteit) door datacenters; · stikstofgehalte is hoog; - gemeente Hollands Kroon: · hoog energieverbruik (uit energiedrager elektriciteit) door datacenters; - IJmond: · luchtkwaliteit scoort slecht door Tata Steel (verandert als zij van kolen overgaan op waterstof); · hoog energiegebruik door Tata Steel; 43 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 - Schiphol: · slechte luchtkwaliteit, alhoewel de concrete luchtkwaliteit onzeker is door onduidelijkheid over groei of krimp van Schiphol.

Tevens wordt dit effect enigszins gemitigeerd door elektrificatie van auto’s; · geluidsoverlast door vliegtuigen; - Zaanstreek: · de aspecten onder het thema ‘natuur’ komen onder druk te staan door grotere neerslagtekorten en lange periodes van droge dagen; - Regio Alkmaar: · meer vraag dan aanbod woningen; · weinig betaalbare woningen; - Texel, duingebieden, Het Gooi: · de aspecten onder het thema ‘natuur’ komen onder druk te staan door grotere neerslagtekorten en lange periodes droge dagen, zonder mogelijkheid van wateraanvoer; - gebied tussen de Amstel en het Gooi, Waterland: · de aspecten onder het thema ‘natuur’ komen onder druk te staan door grotere neerslagtekorten en lange periodes droge dagen, maar wel mogelijkheid van wateraanvoer (echter staat wateraanvoer vanuit de Rijn onder druk). Verder valt op dat de luchtkwaliteit in het zuidelijke deel van de provincie slecht is door de aanwezigheid van industrie, luchtvaart en scheepvaart en verkeer. In de stedelijke gebieden spelen in zijn algemeenheid de volgende opgaven in de referentiesituatie: hittestress, overbelasting van het watersysteem, hoog energieverbruik en congestie. 3.3 Rad van de Leefomgeving De resultaten van de beoordeling van de huidige situatie en referentiesituatie zijn weergeven in het zogenaamde Rad van de Leefomgeving.

Het rad visualiseert hoe de kwaliteit van de leefomgeving er in de provincie Noord-Holland voor staat voor alle thema’s en beoordelingsaspecten. In het rad wordt de huidige situatie weergegeven in de binnenste rand. De referentiesituatie is weergegeven in de buitenste rand. Het doel van het rad is om inzicht te geven in hoe het nu en in de toekomst staat in de leefomgeving en waar de aandachtspunten zitten. 44 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Afbeelding 3.1 Rad van de Leefomgeving In totaal zijn 37 aspecten beoordeeld. Voor 16 aspecten geldt dat er tussen de huidige situatie en referentiesituatie geen wijziging optreedt. Voor 11 aspecten is sprake van een verbetering in de referentiesituatie. Voor 10 aspecten is sprake van een verslechtering in de referentiesituatie. Voor de volgende aspecten treedt in de referentiesituatie geen wijziging op ten opzichte van de huidige situatie: 1 wateroverlast; 2 chemische en biologisch bodemkwaliteit; 3 bodemdaling; 4 geluid; 5 lichthinder; 6 verbondenheid; 7 sociale veiligheid; 8 gezond gedrag; 9 Natuurnetwerk Nederland in Noord-Holland buiten N2000; 10 omvang economie; 11 voorzieningenniveau; 12 energieverbruik; 13 energie-infrastructuur; 14 uitstoot broeikasgassen; 15 bereikbaarheid langzaam verkeer en OV; 16 verkeersveiligheid.

45 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 Voor de aspecten wateroverlast, bodemdaling, geluid, lichthinder, energieverbruik, energie-infrastructuur en uitstoot broeikasgassen geldt dat deze aspecten zowel in de huidige situatie als in de referentiesituatie als ‘slecht’ worden beoordeeld. Deze aspecten vormen daarmee belangrijke aandachtspunten voor de omgevingsvisie. Voor de volgende aspecten treedt in de referentiesituatie een verbetering op ten opzichte van de huidige situatie: 1 waterveiligheid; 2 oppervlaktewater; 3 luchtkwaliteit; 4 geur; 5 VHR-natuurherstel (N2000); 6 biodiversiteit buiten NNN; 7 circulaire economie; 8 duurzame landbouw; 9 digitale infrastructuur; 10 woningaanbod; 11 aandeel duurzame energie. Voor de volgende aspecten treedt in de referentiesituatie een verslechtering op ten opzichte van de huidige situatie: 1 verdroging; 2 verzilting; 3 beschikbaarheid van water; 4 hittestress; 5 omgevingsveiligheid; 6 werkgelegenheid; 7 bereikbaarheid gemotoriseerd verkeer; 8 cultuurhistorie; 9 landschap; 10 archeologie. Voor de aspecten verdroging, verzilting, beschikbaarheid van water, hittestress, omgevingsveiligheid, landschap en archeologie geldt dat deze aspecten in de referentiesituatie als ‘slecht’ worden beoordeeld. Deze aspecten vormen daarmee belangrijke aandachtspunten voor de omgevingsvisie.

46 | 139 Witteveen+Bos | 149368/26-008.356 | Definitief 02 4 EFFECTBEOORDELING VOORGENOMEN BELEID NA OPTIMALISATIES VANUIT MILIEU Dit hoofdstuk bevat de effectbeoordeling van het voorgenomen beleid na optimalisaties vanuit milieu (ook wel ‘voorkeursalternatief’ of ‘VKA’ genoemd). In paragraaf 4.1 wordt het voorgenomen beleid uiteengezet en gecategoriseerd naar type oplossingsrichting. Paragraaf 4.2 bevat de effectbeoordeling van het voorgenomen beleid na optimalisaties vanuit milieu inclusief een samenvattende overzichtstabel. Hierin is ook beschreven welke optimalisaties in het voorgenomen beleid zijn doorgevoerd en zorgen voor een verbetering van de beoordeling. Paragraaf 4.3 beschrijft de effecten van het voorgenomen beleid op gebied specifieke aandachtspunten. De provincie heeft ervoor gekozen om te werken met een optimalisatieslag van het voorgenomen beleid vanuit milieu. De eerste beoordeling van het voorgenomen beleid is opgenomen in bijlage II. Deze eerste beoordeling heeft aandachtspunten opgeleverd vanuit milieu- en omgevingsaspecten. Deze zijn met de provincie Noord-Holland gedeeld. De beoordeling van het voorgenomen beleid en de daaruit volgende aandachtpunten zijn door de provincie Noord-Holland gebruikt als richtlijn voor het aanpassen en aanscherpen van het voorgenomen beleid.

De categorisering van oplossingsrichtingen is door de optimalisaties vanuit milieu gewijzigd. Dit betekent dat sommige oplossingsrichtingen door de optimalisaties vanuit milieu naar een andere categorie zijn verplaatst. Daarnaast is door de optimalisatie slag 1 categorie komen te vervallen. Dit betreft de categorie voor oplossingsrichtingen die geen aanzienlijk effect hadden op provinciale schaal. In bijlage II is tevens de vergelijking gemaakt tussen de categorieën waar de oplossingsrichtingen vóór en na optimalisaties vanuit milieu in zitten. De geoptimaliseerde versie van het voorgenomen beleid vanuit milieu is het uiteindelijke voorkeursalternatief dat is opgenomen en beoordeeld in dit hoofdstuk. 4.1 Beschrijving voorgenomen beleid zoals opgenomen in ontwerp-omgevingsvisie De oplossingsrichtingen (en daarbij behorende duidingen) variëren sterk in concreetheid en relevantie voor de effectbeoordeling. Om een uniforme en reproduceerbare beoordeling te garanderen, zijn de oplossingsrichtingen ingedeeld in vier categorieën. Voor een toelichting op de categorisering, zie paragraaf 2.6.2. De volgende categorisering is aangehouden: 1 voldoende concreet en aanzienlijk; 2 onvoldoende concreet, potentieel aanzienlijk effect bij nadere uitwerking; 3 onvoldoende concreet, geen aanzienlijk effect; 4 voortzetting referentiesituatie.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://haarlemmermeer.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/041b3eab-a38c-40a3-a333-eabc69b46e81?agendaItemId=4d7fc33c-3046-43f4-ad75-2b273598a16c