CConstaterende datHaarlemmermeer
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 3 De omgevingseffectrapportage (OER) Omgevingsvisie provincie Noord-Holland

Lijst ingekomen stukken voor de raad 31 augustus 2026, gemeente HaarlemmermeerBij agendapunt: 4. NOTA Zienswijze ontwerp-omgevingsvisie Noord-Holland, juni 2026 (13702931)177.858 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 19 van 22

geluid kans op afname geluidgehinderden: meer natuurlijke barrières tussen geluidsbron en geluidgehinderde hittestress kans op afname hittestress doordat er meer natuur de buurt is waar verkoeling gezocht kan worden gezond gedrag kans op toename beweegvriendelijkheid omgeving: meer groen, blauw en recreatie mogelijkheden VHR-natuurherstel (N2000) kans voor instandhoudingsdoelstellingen soorten en habitattypen in Natura 2000-gebieden: recreatiedruk in Natura 2000-gebieden neemt af (vooral effectief als deze ingreep-effectrelatie samen gaat met toenemende inwonersaantallen) VHR-natuurherstel (N2000) kans voor Instandhoudingsdoelstellingen soorten en habitattypen in Natura 2000-gebieden: toename oppervlakte van Natura 2000-gebieden indien het wordt aangewezen als Natura 2000-gebied ruimtebeslag door toename Natura 2000-gebied Natuurnetwerk Noord-Holland buiten N2000 kans voor NNN en beschermd landschap dat de recreatiedruk in NNN en beschermd landschap afneemt (vooral effectief als deze ingreep-effectrelatie samen gaat met toenemende inwonersaantallen) Natuurnetwerk Noord-Holland buiten N2000 kans voor NNN en beschermd landschap: toename oppervlakte van NNN en beschermd landschap indien het wordt aangewezen als NNN of beschermd landschap ruimtebeslag door toename NNN en beschermd landschap biodiversiteit buiten NNN kans voor soortendiversiteit en leefgebieden binnen de provincie:

toename ruimte voor biodiversiteit ruimtebeslag door toename natuur duurzame landbouw risico op afname aandeel biologische landbouw: hoeveelheid grond waarop landbouw bedreven kan worden neemt af, en er komen restricties op huidige landbouwpercelen om minder stikstof uit te stoten omdat dat op natuurgebieden neerslaat woningaanbod risico op verslechtering balans vraag en aanbod woningaanbod: woningbouw is op minder locaties mogelijk (er is een ruimteclaim met natuur), waardoor er minder aanbod komt woningaanbod risico afname betaalbaarheid woningaanbod: woningbouw is op minder locaties mogelijk, waardoor grond op locaties waar wél woningbouw mogelijk is, duurder wordt, en betaalbaarheid afneemt landschap risico op afname van de landschappelijke waarden door de nieuwe natuurgebieden niet aan te laten sluiten op de bestaande landschapstypen landschap kans op toename van de landschappelijke waarden door nieuwe natuurgebieden aan te laten sluiten op de bestaande landschapstypen Voor de oplossingsrichting ‘het houden bij de huidige natuur die door de recreatiedruk meer zal komen te lijden, en de extra onderhoudskosten accepteren’ geldt dat dit een voortzetting van de huidige situatie is (‘houden bij de huidige natuur’).

Samen met de autonome ontwikkelingen is deze oplossingsrichting daarmee gelijk aan de referentiesituatie, en kunnen geen aanvullende kansen en risico’s worden geformuleerd. 11 RECREATIE 11.1 Koppeling met Dilemma’s De keuzevraagstukken uit dit hoofdstuk passen binnen een aantal van de 11 dilemma’s die provincie Noord- Holland heeft opgesteld naar aanleiding van het Ruimtelijk Voorstel (30 september 2024 vastgesteld door de provinciale staten van Noord-Holland). In onderstaande opsomming is weergegeven binnen welke dilemma’s de keuzevraagstukken uit dit hoofdstuk spelen: - dilemma 3: Natuur versus recreatie. 11.2 Keuzevraagstuk: Recreatieaanbod Dit keuzevraagstuk sluit aan bij dilemma 3: natuur versus recreatie. Afbeelding 11.1 geeft de tekorten aan recreatieplaatsen in de provincie Noord-Holland weer. In Amsterdam is het grootste tekort aan recreatieplaatsen. Afbeelding 11.1 Tekort aan recreatieruimte in Noord-Holland (opgehaald uit Dilemma-kaartverhalen van provincie Noord-Holland) De oplossingsrichting in tabel 11.1 sluit, van de 3 eerder benoemde verhaallijnen, het beste aan bij verhaallijn 2: verstedelijking.

Tabel 11.1 Ingreep-effectrelaties - Spreiden van het recreatieaanbod zodat voorzieningen dichterbij zijn, maar accepteren dat het versnippert en minder grootschalig is Aspect Kans Ruimtebeslag kans Risico Ruimtebeslag risico hittestress kans op afname hittestress doordat er meer recreatiegebieden in de buurt zijn waar verkoeling gezocht kan worden sociale veiligheid kans op toename mate van sociale veiligheid: meer recreatievoorzieningen in de buurt, stimuleert sociale cohesie en vergroot daarmee het veiligheidsgevoel gezond gedrag kans op toename beweegvriendelijkheid omgeving: meer groen en blauw en recreatiemogelijkheden in de nabijheid komen de beweegvriendelijkheid van de omgeving ten goede.

Tegelijkertijd hangt het effect van deze oplossingsrichting af van de mate van versnippering: als alle groenplekken té klein zijn en er barrières tussen de voorzieningen zitten, doet dit weer af aan de beweegvriendelijkheid gezond gedrag kans op toename ervaren gezondheid/lichamelijke gezondheid/mentale gezondheid: verspreide voorzieningen zorgen ervoor dat recreatie dichterbij inwoners is, wat gezond gedrag en mentale gezondheid bevordert VHR-natuurherstel (N2000) kans instandhoudingsdoelstellingen soorten en habitattypen in Natura 2000-gebieden: recreatie wordt verspreid waardoor recreatiedruk afneemt Natuurnetwerk Noord-Holland buiten N2000 kans wezenlijke kenmerken en waarden (en beheertypen) van het NNN en omvang en verbondenheid van het NNN en Beschermd Landschap dat recreatie verspreid wordt en recreatiedruk afneemt biodiversiteit buiten NNN kans soortendiversiteit en leefgebieden binnen de provincie dat recreatie verspreid wordt en recreatiedruk afneemt digitale infrastructuur kans op verbeteren bereik en toegankelijkheid digitale infrastructuur: verspreide recreatievoorzieningen kunnen vraag naar digitale informatievoorziening vergroten, waardoor er extra urgentie ontstaat om digitale infrastructuur aan te leggen voorzieningenniveau kans op verkleinen afstand tot voorzieningen doordat het voorzieningen aanbod wordt verspreid bereikbaarheid langzaam verkeer en OV kans

op toename aandeel verplaatsingen te voet/met de fiets tot 7,5 km: Door recreatieaanbod dichterbij te faciliteren is het aantrekkelijker de fiets te pakken De oplossingsrichting in tabel 11.2 sluit, van de 3 eerder benoemde verhaallijnen, het beste aan bij verhaallijn 2: verstedelijking. Tabel 11.2 Ingreep-effectrelaties - clusteren van het recreatieaanbod zodat het grootschalige aaneengesloten ontwikkelingen zijn, maar wel verder weg Aspect Kans Ruimtebeslag kans Risico Ruimtebeslag risico hittestress risico op toename hittestress doordat mensen minder makkelijk verkoeling kunnen zoeken in recreatiegebieden sociale veiligheid risico op afname mate van sociale veiligheid: clustering van recreatieaanbod in stedelijk gebied zorgt voor een verminderde bereikbaarheid voor omliggende dorpen.

Wat leidt tot minder gebruik en minder sociale controle gezond gedrag risico op afname beweegvriendelijkheid omgeving minder groen en blauw en recreatiemogelijkheden in de nabijheid gezond gedrag kans op afname ervaren gezondheid/lichamelijke gezondheid/mentale gezondheid: geclusterde voorzieningen zorgen ervoor dat recreatie verder van inwoners is, wat gezond gedrag en mentale gezondheid verslechtert VHR-natuurherstel (N2000) kans instandhoudingsdoelstellingen soorten en habitattypen in Natura 2000-gebieden: recreatie is meer geconcentreerd waardoor verstoring afneemt in gebieden die niet betreden mogen worden Natuurnetwerk Noord- Holland buiten N2000 kans wezenlijke kenmerken en waarden (en beheertypen) van het NNN en omvang en verbondenheid van het NNN en Beschermd Landschap: recreatie is meer geconcentreerd waardoor verstoring afneemt in gebieden die niet betreden mogen worden digitale infrastructuur risico op verslechteren bereik en toegankelijkheid digitale infrastructuur: geclusterde recreatievoorzieningen kunnen vraag naar digitale informatievoorziening verkleinen, waardoor er weinig urgentie ontstaat om digitale infrastructuur aan te leggen voorzieningenniveau risico op vergroten afstand tot voorzieningen doordat het voorzieningen aanbod wordt geclusterd op slechts enkele locaties bereikbaarheid gemotoriseerd verkeer risico op slechtere doorstroming auto: Clustering

op afstand leidt tot meer ritten met de auto en daardoor meer verkeersdrukte verkeersveiligheid risico toename aantal verkeersslachtoffers: Clustering op afstand leidt tot meer ritten met de auto en daardoor meer verkeersdrukte 11.3 Keuzevraagstuk: Kwetsbare recreatiegebieden Dit keuzevraagstuk sluit aan bij dilemma 3: natuur versus recreatie. Afbeelding 11.2 geeft weer in welke (natuur)gebieden het aantal bezoekers over de ecologische grens heen gaat. De kaart laat zien dat dit geldt voor de Schoorlse Duinen en Nationaal Park Zuid-Kennemerland (rode gebieden). In de oranje gebieden wordt de grens op bepaalde piekmomenten overschreden (Zaanstad en Amstelveen). Afbeelding 11.2 Grens bezoekersaantallen in gebieden met kwetsbare natuur (opgehaald uit Dilemma-kaartverhalen van provincie Noord-Holland) De oplossingsrichting in tabel 11.3 sluit, van de 3 eerder benoemde verhaallijnen, het beste aan bij verhaallijn 1: landelijk gebied.

Tabel 11.3 Ingreep-effectrelaties - Reguleren van bezoekersaantallen in kwetsbare recreatie (natuur)gebieden om de natuur te beschermen, ook als dat betekent dat niet iedereen op elk gewenst moment kan recreëren Aspect Kans Ruimtebeslag kans Risico Ruimtebeslag risico hittestress risico op toename hittestress doordat mensen minder verkoeling kunnen zoeken in recreatie of natuurgebieden gezond gedrag risico op afname ervaren gezondheid/lichamelijke gezondheid/mentale gezondheid: minder mogelijkheden om op elk gewenst moment te ontspannen in de natuur, of de afstand tot natuur is groter gezond gedrag risico op afname beweegvriendelijkheid omgeving: beperkingen in toegang kunnen ertoe leiden dat recreatief groen en blauw niet altijd nabij is VHR-natuurherstel (N2000) kans instandhoudingsdoelstellingen soorten en habitattypen in Natura 2000-gebieden: recreatiedruk neemt af en kwaliteit van Natura 2000-gebieden neemt toe Natuurnetwerk Noord-Holland buiten N2000 kans wezenlijke kenmerken en waarden (en beheertypen) van het NNN en omvang en verbondenheid van het NNN en Beschermd Landschap: recreatiedruk neemt af en kwaliteit van NNN en beschermd landschap neemt toe biodiversiteit buiten NNN kans Soortendiversiteit en leefgebieden binnen de provincie dat recreatiedruk afneemt en verstoring op soorten daarmee afneemt bereikbaarheid gemotoriseerd verkeer kans verbetering doorstroming

auto door gespreide aan- en afvoer van verkeersstromen, waardoor piekbelasting van het omliggende wegennet voorkomen wordt verkeersveiligheid kans afname verkeersslachtoffers door gespreide aan- en afvoer van verkeersstromen, waardoor piekbelasting van het wegennet voorkomen wordt Voor de oplossingsrichting ‘geen beperkingen op leggen, en accepteren we dat dit mogelijk leidt tot aantasting van de natuurwaarden door overmatige recreatiedruk’ geldt dat dit een voortzetting van de huidige situatie is. Samen met de autonome ontwikkelingen is deze oplossingsrichting daarmee gelijk aan de referentiesituatie, en kunnen geen aanvullende kansen en risico’s worden geformuleerd. 12 CULTUUR & VOORZIENINGEN 12.1 Koppeling met Dilemma’s De keuzevraagstukken uit dit hoofdstuk passen binnen een aantal van de 11 dilemma’s die provincie Noord- Holland heeft opgesteld naar aanleiding van het Ruimtelijk Voorstel (30 september 2024 vastgesteld door de provinciale staten van Noord-Holland). In onderstaande opsomming is weergegeven binnen welke dilemma’s de keuzevraagstukken uit dit hoofdstuk spelen: - dilemma 11: bevolkingsgroei versus leefomgeving. 12.2 Keuzevraagstuk: Voorzieningenniveau Dit keuzevraagstuk sluit aan bij dilemma 11: bevolkingsgroei versus leefomgeving. Afbeelding 12.1 geeft weer buiten hoeveel verzorgingsgebieden een gebied ligt.

Zeer lichtblauw geeft aan dat een gebied binnen alle verzorgingsgebieden ligt of dat er een enkele voorziening mist. Dit is het geval in de gebieden rondom Amsterdam, Haarlem, Alkmaar, Heerhugowaard, Hoorn, Purmerend en een deel van het Gooi. Zeer donkerblauwe gebieden zijn plaatsen die buiten alle verzorgingsgebieden vallen. Dit komt omdat er vrijwel geen mensen wonen in deze gebieden: voornamelijk langs de kust, op Texel of rondom Schiphol. Afbeelding 12.1 Voorzieningenniveau Noord-Holland (opgehaald uit Dilemma-kaartverhalen van provincie Noord-Holland) De oplossingsrichting in tabel 12.1 sluit, van de 3 eerder benoemde verhaallijnen, het beste aan bij verhaallijn 2: verstedelijking.

Tabel 12.1 Ingreep-effectrelaties - Clusteren van voorzieningen en daardoor een sterk en compleet aanbod kunnen bieden, ook als dit betekent dat inwoners van kleinere dorpen verder moeten reizen voor zorg en cultuur Aspect Kans Ruimtebeslag kans Risico Ruimtebeslag risico luchtkwaliteit risico op toename concentraties NO2, PM10 en PM2,5 in de lucht clustering van voorzieningen verhoogt het aantal verkeersbewegingen van buiten stedelijke gebieden naar stedelijke gebieden, wat leidt tot hogere luchtverontreiniging sociale veiligheid risico op afname mate van sociale veiligheid: clustering van voorzieningen in stedelijk gebied zorgt voor een verminderde bereikbaarheid voor omliggende dorpen.

Wat leidt tot minder gebruik en minder sociale controle gezond gedrag risico op afname ervaren gezondheid/mentale gezondheid/lichamelijke gezondheid: men blijft langer doorlopen met een gezondheidsklacht omdat zorg verder weg is, met negatieve effecten op de gezondheid tot gevolg gezond gedrag risico op afname beweegvriendelijkheid omgeving: voorzieningen zijn verder weg van toepassing op inwoners van kleinere dorpen VHR-natuurherstel (N2000) risico instandhoudingsdoelstellingen soorten en habitattypen in Natura 2000-gebieden: toename stikstofemissies door meer/langere verkeersbewegingen en daardoor toename verzuring en vermesting in Natura 2000-gebieden voorzieningenniveau risico op grotere afstand tot voorzieningen voor inwoners van kleinere dorpen bereikbaarheid gemotoriseerd verkeer risico op slechtere doorstroming auto in kleinere dorpen doordat reistijd naar voorzieningen toeneemt en de auto hiervoor aantrekkelijker wordt bereikbaarheid langzaam verkeer en OV kans hoger aandeel verplaatsingen te voet/met de fiets tot 7,5 km binnen de clusters doordat voorzieningen op loop of fietsafstand van de inwoners zullen liggen risico lager aandeel verplaatsingen te voet/met de fiets tot 7,5 km doordat meer mensen de auto zullen pakken om naar deze voorzieningen te reizen verkeersveiligheid risico op toename aantal verkeersslachtoffers door een toename van het autoverkeer in buiten

stedelijk gebied De oplossingsrichting in tabel 12.2 sluit, van de 3 eerder benoemde verhaallijnen, het beste aan bij verhaallijn 2: verstedelijking. Tabel 12.2 Ingreep-effectrelaties - voorzieningen juist gelijkmatig spreiden over aIle woonplaatsen, zodat iedereen dichtbij toegang heeft, ook aIs dit ten koste gaat van de kwaliteit, diversiteit en schaalvoordelen Aspect Kans Ruimtebeslag kans Risico Ruimtebeslag risico luchtkwaliteit kans op afname concentraties NO2, PM10 en PM2,5 in de lucht door minder/kortere verkeersbewegingen sociale veiligheid kans op toename mate van sociale veiligheid: meer voorzieningen in de buurt stimuleert sociale cohesie en vergroot daarmee het veiligheidsgevoel gezond gedrag kans op toename ervaren gezondheid/lichamelijke gezondheid/mentale gezondheid: kortere afstand tot voorzieningen stimuleert bewegen en sociaal contact, wat positief is voor gezondheid en welzijn gezond gedrag kans toename beweegvriendelijkheid omgeving: voorzieningen in nabijheid verhoogt beweegvriendelijkheid omgeving VHR-natuurherstel (N2000) kans instandhoudingsdoelstellingen soorten en habitattypen in Natura 2000-gebieden: afname stikstofemissies door minder/kortere verkeersbewegingen en daardoor afname verzuring en vermesting in Natura 2000-gebieden voorzieningenniveau kans op kleinere afstand tot voorzieningen voor inwoners van kleinere dorpen omdat daar ook

voorzieningen zijn bereikbaarheid gemotoriseerd verkeer kans verbeteren doorstroming auto doordat lange ritten voor voorzieningen nu binnen de woonplaats plaatsvinden of met andere modaliteiten gaan bereikbaarheid langzaam verkeer en OV kans hoger aandeel verplaatsingen te voet/met de fiets tot 7,5 km. Door nabijheid voorzieningen wordt de fiets een aantrekkelijke reisoptie verkeersveiligheid kans afname aantal verkeersslachtoffers doordat lange ritten voor voorzieningen nu binnen de woonplaats plaatsvinden of met andere modaliteiten gaan 13 LANDSCHAP EN ERFGOED 13.1 Koppeling met Dilemma’s De keuzevraagstukken uit dit hoofdstuk passen binnen een aantal van de 11 dilemma’s die provincie Noord- Holland heeft opgesteld naar aanleiding van het Ruimtelijk Voorstel (30 september 2024 vastgesteld door de provinciale staten van Noord-Holland). In onderstaande opsomming is weergegeven binnen welke dilemma’s de keuzevraagstukken uit dit hoofdstuk spelen: - dilemma 8: landschappelijke kwaliteit versus transities. 13.2 Keuzevraagstuk: UNESCO Update naar aanleiding van werksessie met provincie op 11 december: dit keuzevraagstuk had moeten zijn: A inzetten op conserveren en behouden; B meebewegen met maatschappelijke en economische veranderingen.

We passen de bewoording niet meer aan, maar bij het verwerken van de feedback van de provincie kun je wel de juiste interpretatie in je achterhoofd houden. Dit keuzevraagstuk sluit aan bij dilemma 8: landschappelijke kwaliteit versus transities. Afbeelding 13.1 geeft de UNESCO gebieden en beschermd landschap binnen de provincie Noord-Holland weer. De lichtpaarse gebieden geven de UNESCO beschermde gebieden aan. Dit zijn de Amsterdamse grachtengordel, de Hollandse Waterlinies en de Beemster Polder. Afbeelding 13.1 UNESCO beschermde gebieden en beschermd landschap (opgehaald uit Dilemma-kaartverhalen van provincie Noord-Holland)

Tabel 13.1 Ingreep-effectrelaties - Moeten UNESCO-landschappen de ruimte krijgen om mee te veranderen met maatschappelijke en economische ontwikkelingen, ook als dit leidt tot veranderingen in het historische of culturele karakter Aspect Kans Ruimtebeslag kans Risico Ruimtebeslag risico cultuurhistorie risico voor UNESCO Werelderfgoed dat de kernkwaliteiten en daarmee de OUV verloren gaan de property en eventuele bufferzone van het desbetreffende UNESCO Werelderfgoed Tabel 13.2 Ingreep-effectrelaties - moeten UNESCO-landschappen juist strikt worden vastgelegd en beschermd, waardoor hun oorspronkelijke waarden behouden blijven, maar toekomstige ontwikkelingen worden beperkt Aspect Kans Ruimtebeslag kans Risico Ruimtebeslag risico VHR-natuurherstel (N2000) kans voor instandhoudingsdoelstellingen soorten en habitattypen in Natura 2000-gebieden: natuurwaarden blijven behouden in Natura 2000-gebieden die ook UNESCO werelderfgoed zijn Natuurnetwerk Noord-Holland buiten N2000 kans voor wezenlijke kenmerken en waarden (en beheertypen) van het NNN en omvang en verbondenheid van het NNN en Beschermd Landschap: natuurwaarden blijven behouden in NNN-gebieden en Beschermd landschap die ook UNESCO werelderfgoed zijn biodiversiteit buiten NNN kans voor Soortendiversiteit en leefgebieden binnen de provincie is dat natuurwaarden behouden blijven cultuurhistorie kans voor UNESCO Werelderfgoed

dat de kernkwaliteiten en daarmee de OUV behouden blijven risico voor UNESCO Werelderfgoed dat de ontwikkelpotentie binnen de kaders van de kernkwaliteiten onbenut worden en daarmee het UNESCO Werelderfgoed wel behouden wordt maar niet optimaal beleefd wordt 13.3 Keuzevraagstuk: Landschap en erfgoed Tijdens de werksessie van 11 december is besproken dat dit dilemma eigenlijk gaat om: A conserveren; B meebewegen. En dat hier een volgordelijkheid in zit. Kan er niet meer geconserveerd worden, dan wordt er meebewogen. Tabel 13.3 Ingreep-effectrelaties - Beschouwen we landschap en erfgoed als kwaliteiten die mee veranderen met maatschappelijke en economische ontwikkelingen, ook als dit leidt tot veranderingen in het historische of culturele karakter Aspect Kans Ruimtebeslag kans Risico Ruimtebeslag risico biodiversiteit buiten NNN kans voor biodiversiteit buiten het NNN dat er meer ruimte komt voor biodiversiteit omdat het landschap meer natuurlijk wordt beheerd, met name in combinatie met groenblauwe dooradering risico voor biodiversiteit buiten het NNN is afname van openheid in gebieden die nu open zijn, dit kan ertoe leiden dat met name weidevogels deze gebieden vermijden cultuurhistorie kans op toename van beschermde en erkende cultuurhistorische gebieden door een nieuwe laag aan de bestaande cultuurhistorie toe te voegen, mits dit in lijn is met de gebiedsidentiteit risico op

verslechtering van de beschermde en erkende cultuurhistorische gebieden door het onthechten van het bestaande cultuurhistorische karakteristieken en gebiedsidentiteit landschap kans op toename van de landschappelijke waarden door een nieuwe laag aan de bestaande landschappelijke waarden toe te voegen, mits dit in lijn is met het bestaande landschapstype risico op verslechtering van de landschappelijke waarden doordat de bestaande landschappelijke waarden onderhevig raken aan de maatschappelijke en economische ontwikkelingen en daardoor minder fysiek en/ of visueel aanwezig zijn Tabel 13.4 Ingreep-effectrelaties - beschouwen we landschaps- en erfgoedkwaliteiten als iets dat strikt moet worden vastgelegd en beschermd, waardoor hun oorspronkelijke waarden behouden blijven, maar toekomstige ontwikkelingen worden beperkt Aspect Kans Ruimtebeslag kans Risico Ruimtebeslag risico biodiversiteit buiten NNN kans voor biodiversiteit buiten het NNN is behoud van openheid in gebieden die nu open zijn, dit kan ertoe leiden dat behouden van leefgebied voor met name weidevogels behouden blijft cultuurhistorie kans op vergroten van beschermde en erkende cultuurhistorische gebieden door behoud van oorspronkelijke waarden alle huidige aangewezen beschermde en erkende cultuurhistorische gebieden risico op verslechtering van de beschermde en erkende cultuurhistorische gebieden door het ontstaan

van een grote kloof tussen de bestaande cultuurhistorische gebieden ten opzichte van de veranderende gebiedsidentiteit daaromheen alle huidige aangewezen beschermde en erkende cultuurhistorische gebieden ten opzichte van het veranderende landschap daar omheen landschap kans op vergroten van de landschappelijke waarden door het intact houden van de bestaande landschapstypen alle huidige aangewezen gebieden met landschappelijke waarden risico op het op slot zetten van de landschappelijke waarden door het intact houden van de bestaande landschapstypen door toekomstige ontwikkelingen te beperken alle huidige aangewezen gebieden met landschappelijke waarden 14 EFFECTBEOORDELING VOORGENOMEN BELEID VÓÓR OPTIMALISATIES VANUIT MILIEU Dit hoofdstuk bevat de effectbeoordeling van het voorgenomen beleid vóór optimalisaties vanuit milieu per aspect. Hierbij wordt ook aangeven wat de beoordeling van de referentiesituatie was (zie daar voor de Staat van Noord-Holland, bijlage I van het hoofdrapport OER). PNH heeft tijdens de werksessie van 19 februari aangegeven dat er twee locaties zijn waar meer woningen worden gebouwd dan in de referentiesituatie. De effecten hiervan op aspecten zoals woningaanbod en bereikbaarheid van gemotoriseerd verkeer, langzaam verkeer en OV zijn nog niet meegenomen in de effectbeoordelingen van het concept voorgenomen beleid.

Dit is wel meegenomen in de effectbeoordeling het definitieve voorgenomen beleid. 14.1 Klimaatverandering Tabel 14.1 Beoordeling voorgenomen beleid vóór optimalisaties vanuit milieu voor het thema klimaatverandering Thema Beoordelingsaspect Beoordeling referentiesituatie Beoordeling voorgenomen beleid vóór optimalisaties vanuit milieu klimaatverandering wateroverlast slecht 0 klimaatverandering waterveiligheid overwegend goed 0 klimaatverandering verdroging slecht ++ klimaatverandering verzilting slecht + Wateroverlast Het voorgenomen beleid van de provincie bevat verschillende ambities die invloed hebben op het aspect wateroverlast. De provincie heeft de voornemens om de veenweiden (technisch) te vernatten en te vermoerassen. Hierdoor neemt de kans op wateroverlast af ten opzichte van de referentiesituatie, doordat functies die gevoelig zijn voor wateroverlast verdwijnen. Een risico hierbij is dat wateroverlast kan toenemen doordat er minder waterberging in de watergangen aanwezig is en het grondwater hoger staat als gevolg van het opzetten van het peil. De volgende ambitie in het voorgenomen beleid is de focus op effectieve landbouwgronden leggen en deze behouden, versterken en beschermen. Hierbij worden kleigebieden aanvullend beschermd, omdat deze hoogproductief zijn.

Dit zorgt ten opzichte van de referentiesituatie voor een afname van wateroverlast, doordat landbouw verdwijnt op andere plekken die gevoelig zijn voor wateroverlast en de kans op schade aan gewassen daardoor kleiner is. Daarnaast beschrijft de provincie de ambitie om op lange termijn de focus te leggen op het verbeteren van biodiversiteit in minder gewaardeerde gebieden. Deze ambitie is onvoldoende uitgewerkt om het effect ervan te beoordelen. Indien de ambitie verder wordt uitgewerkt heeft deze wel effect op het aspect wateroverlast. Beoordeling Het aspect wateroverlast is in het voorgenomen beleid beoordeeld als neutraal (0) ten opzichte van de referentiesituatie. Door het (technisch) vernatten van de veenweiden verdwijnen de functies die gevoelig zijn voor wateroverlast. Door het focussen op effectieve landbouwgronden kan er meer water worden geborgen op plekken waar landbouwgrond vrijkomt. Naast de kansen zijn er echter ook risico’s op het gebied van wateroverlast. Denk aan wateroverlast als gevolg van een hogere grondwaterstand door peilopzet of aan het verlies van bergingsruimte in watergangen.

Mitigerende maatregelen Mitigerende maatregelen voor dit aspect zijn: - tref in gebieden die gevoelig zijn voor hoge grondwaterstanden lokaal grondwater verlagende maatregelen, zoals drainage; - beperk sterke fluctuaties in gebieden waar veel landbouw is, zodat agrariërs hier beter op kunnen anticiperen; - concretiseer de ambitie met betrekking tot het verbeteren van de biodiversiteit in minder gewaardeerde gebieden. Waterveiligheid De provincie heeft de ambitie om te differentiëren in waterveiligheid en in te zetten op meerlaagsveiligheid. Daarmee worden waterveiligheidsniveaus niet naar beneden aangepast. Wel betekent het dat de provincie bijvoorbeeld kwetsbare infrastructuur extra wil beveiligen. In de diepste overstromingsgebieden kan ook nog gebouwd worden, maar dit moet anders worden gedaan (bijvoorbeeld op palen). Een kans hierbij is een afname van het overstromingsrisico door de toepassing van meerlaagsveiligheid. Beoordeling Het aspect waterveiligheid is in het voorgenomen beleid beoordeeld als neutraal (0) ten opzichte van de referentiesituatie. In sommige gebieden wordt een lager veiligheidsniveau geaccepteerd, waardoor het overstromingsrisico toeneemt voor huidige functies, maar tegelijkertijd wordt er ook ingezet op meerlaagsveiligheid en een andere manier van bouwen voor nieuwe functies.

Mitigerende maatregelen Mitigerende maatregelen voor dit aspect zijn: - neem in de provinciale omgevingsverordening op dat nieuwe kwetsbare functies (zoals zorginstellingen, energievoorzieningen en vitale infrastructuur) niet worden toegestaan in de diepste overstromingsgebieden, tenzij aantoonbaar wordt voldaan aan aanvullende veiligheidsvoorwaarden; - leg vast dat bij herontwikkeling in risicogebieden eerst wordt onderzocht of verplaatsing naar hoger gelegen of minder kwetsbare locaties mogelijk is; - reserveer in overstromingsgevoelige gebieden ruimte voor tijdelijke waterberging, zodat bij hoge waterstanden het water gecontroleerd kan worden opgevangen; - verplicht dat gemeenten in risicogebieden een evacuatieplan actualiseren bij nieuwe grootschalige ontwikkelingen; - zet in gebieden waar een lager waterveiligheidsniveau wordt geaccepteerd meer in op meerlaagsveiligheid om de huidige functies te beschermen. Verdroging De provincie is voornemens om seizoensberging van water in het IJsselmeer te realiseren door middel van peilopzet en uitzakken in het IJsselmeer en daarvoor de dijken te verhogen. Dit zorgt voor een kans op afname van verdroging omdat er meer waterberging is. Drie andere ambities van de provincie zijn om de veenweide te vernatten en de klimaatdoelen te halen, de veenweide te vermoerassen en de veenweide technisch te vernatten.

Een kans bij deze oplossingsrichtingen is een afname van de verdroging in de veenweiden, doordat deze vernat worden. Een risico voor (technisch) vernatten is dat er in andere gebieden juist een toename van verdroging is. De vernatte veenweiden vragen namelijk om meer water. Daarnaast heeft de provincie de ambitie om de natuurlijke zoet-zout gradiënt te omarmen. Deze ambitie heeft als kans dat verdroging afneemt, omdat er minder water nodig is om verzilting tegen te gaan. Het voorgenomen beleid van de provincie bevat ook de ambitie om de zoetwaterbel te vergroten, waardoor een kans op afname van verdroging ontstaat door een hogere waterbeschikbaarheid. Verder heeft de provincie de ambitie is om landbouw te focussen op de effectieve landbouwgronden, deze te behouden, te versterken en te beschermen. Een effect hiervan is een kans op een afname van verdroging doordat op minder effectieve gronden minder drainage nodig is en minder landbouw bedreven wordt. Op de lange termijn heeft de provincie de ambitie om de focus te leggen op het verbeteren van de biodiversiteit in minder gewaardeerde gebieden. Deze ambitie is onvoldoende uitgewerkt om het effect ervan te beoordelen. Indien de ambitie verder wordt uitgewerkt heeft deze wel effect op het aspect wateroverlast.

Beoordeling Het aspect verdroging is in het voorgenomen beleid beoordeeld als zeer positief (++) ten opzichte van de referentiesituatie. Seizoensberging van water op het IJsselmeer heeft als kans dat er meer waterberging is. Er worden veenweiden (technisch) vernat en vermoerast wat voor nattere gebieden zorgt. Daarnaast wordt de zoet-zout gradiënt omarmt, waardoor er minder water nodig is om verzilting tegen te gaan. Verder wordt de zoetwaterbel vergroot, wat als gevolg heeft dat er een hogere zoetwaterbeschikbaarheid is. Tenslotte zorgt het focussen op effectieve landbouwgronden voor minder vraag naar drainage. Al deze maatregelen dragen bij aan een kans op afname van verdroging. Een risico van (technisch) vernatten is de bijdrage ervan aan verdroging buiten de veenweiden.

Mitigerende maatregelen Mitigerende maatregelen voor dit aspect zijn: - zet binnen gebieden eerst in op het vasthouden en bergen van gebiedseigen water voordat water van elders wordt aangevoerd, bijvoorbeeld door het reserveren van ruimte voor waterberging in de provinciale omgevingsverordening; - leg vast dat bij (technische) vernatting van veenweiden geen verslechtering van de grondwaterstand in omliggende gebieden mag optreden; - koppel provinciale subsidies voor landbouwtransitie aan maatregelen die de waterbehoefte verminderen, zoals minder drainage of waterzuinige teelten; - concretiseer de ambitie rond biodiversiteit in minder gewaardeerde gebieden door deze te verbinden aan maatregelen die water vasthouden, zoals natuurontwikkeling in lage delen. Verzilting Het voorgenomen beleid van de provincie bevat verschillende ambities die invloed hebben op het aspect verzilting. Het beleid bevat onder andere de ambitie om seizoensberging van water in het IJsselmeer te realiseren door middel van peilopzet en uitzakken. Peilopzet in nattere perioden zorgt ten opzichte van de referentiesituatie voor een kans op afname van verzilting, doordat meer zoet water beschikbaar is om verzilting tegen te gaan in droogtegevoelige tijden.

Het uitzakken van het peil brengt daarentegen juist het risico met zich mee dat zout water van de Waddenzee makkelijker het IJsselmeer kan binnendringen, waardoor er een risico op toename van verzilting optreedt. Daarnaast omvat het voorgenomen beleid de twee ambities om veenweidegebieden technisch en niet technisch te vernatten in combinatie met het behalen van klimaatdoelen. Deze ambities leiden tot een hoger waterpeil in de veenweiden. Dit zorgt in de veenweide voor een kans op afname van verzilting door hogere zoetwaterdruk. In andere delen van de provincie leidt het juist tot afname van de beschikbaarheid van zoet water voor overige functies zoals doorspoeling. Deze oplossingsrichtingen zorgt ten opzichte van de referentiesituatie dus enerzijds voor een kans op afname van verzilting in de veenweidegebieden en anderzijds een risico op toename van verzilting, doordat minder zoet water beschikbaar is voor doorspoeling en zoutwaterindringing kan toenemen. Daarnaast beschrijft het voorgenomen beleid de ambitie om de veenweidegebieden te vermoerassen met natuurlijk peilbeheer. Doordat hierbij geen externe aanvoer van zoet water nodig is, blijft meer water beschikbaar om verzilting in andere gebieden tegen te gaan. Dit zorgt ten opzichte van de referentiesituatie voor een kans op afname van verzilting.

Verder omvat het voorgenomen beleid de ambitie om de natuurlijke zoet-zoutgradiënt te omarmen. Hierdoor krijgen brakke omstandigheden meer ruimte, wat ten opzichte van de referentiesituatie een risico op toename van verzilting met zich meebrengt. Tot slot bevat het voorgenomen beleid de ambitie om minder te schutten bij de zeesluis. Door het verminderen van het schutten neemt de zoutindringing af, wat ten opzichte van de referentiesituatie leidt tot een kans op afname van verzilting. Beoordeling Het aspect verzilting is in het voorgenomen beleid beoordeeld als positief (+) ten opzichte van de referentiesituatie. Seizoensberging van water in het IJsselmeer zorgt voor meer zoet water. Het (technisch) vernatten van de veenweiden leidt tot een hoger waterpeil in de veenweiden. Verder heeft het minder schutten van de zeesluis als gevolg dat er minder zoutindringing is. Oplossingsrichtingen zoals het (technisch) vernatten van veenweiden en het omarmen van de natuurlijke zoet-zoutgradiënt leiden tot minder zoet water dat beschikbaar is voor doorspoeling en meer ruimte voor brak water. Al met al is het aspect ‘verzilting’ beoordeeld als positief (+).

Mitigerende maatregelen Mitigerende maatregelen voor dit aspect zijn: - ontwerp overgangszones met natuurlijke zoutvasthoudende vegetatie, of zoutbestendige gewassen en andere buffers tussen brakke herstelgebieden en zoetwaterfuncties; - beperk directe waterverbindingen tussen zoet en brak waar mogelijk; - maak beleid om schutten te minimaliseren in perioden met hoog verziltingsrisico. 14.2 Bodem en water Tabel 14.2 Beoordeling voorgenomen beleid vóór optimalisaties vanuit milieu voor het thema bodem en water Thema Beoordelingsaspect Beoordeling referentiesituatie Beoordeling voorgenomen beleid vóór optimalisaties vanuit milieu bodem en water chemische en biologische bodemkwaliteit matig + bodem en water bodemdaling slecht + bodem en water beschikbaarheid van water slecht 0 bodem en water oppervlaktewater matig + Chemische en biologische bodemkwaliteit Biologische bodemkwaliteit Het voorgenomen beleid van de provincie bevat de ambitie om de veenweide te vermoerassen met natuurlijk peilbeheer. Dit levert een kans op toename van biologische bodemkwaliteit op, doordat bodemvormende processen (natuurlijke fysische, chemische en biologische processen waardoor bodem ontstaat en zich ontwikkelt) gestimuleerd worden en daarmee nieuw veen wordt gevormd.

Verder heeft de provincie de ambitie om de focus op effectieve landbouwgronden te leggen en deze te behouden, versterken en beschermen, en de ambitie om de biodiversiteit in minder gewaardeerde gebieden te verbeteren. Deze voornemens zijn onvoldoende uitgewerkt om het effect op de biologische bodemkwaliteit te beoordelen. Chemische bodemkwaliteit Het voorgenomen beleid bevat de ambitie om het huidige waterwingebied uit te breiden. Dit voornemen zorgt voor een kans op een verbetering van de chemische bodemkwaliteit, doordat er strengere regels voor verontreinigen van kracht zijn in een groter gebied. Beoordeling Het aspect chemische en biologische bodemkwaliteit is in het voorgenomen beleid beoordeeld als positief (+) ten opzichte van de referentiesituatie. Het vermoerassen van veenweidegebieden stimuleert bodemvormende processen. Het uitbreiden van het waterwingebied zorgt voor een kans op verbetering van de chemische bodemkwaliteit, omdat er strengere regels voor verontreinigen van kracht zijn in een groter gebied. De ambities voor de focus op effectieve landbouwgrond en het versterken van de biodiversiteit in minder gewaardeerde gebieden zijn onvoldoende uitgewerkt om te beoordelen.

Mitigerende maatregelen Mitigerende maatregelen voor dit aspect zijn: - biologische bodemkwaliteit: · geef de minder effectieve landbouwgronden een functie die bodemvormende processen stimuleert, zoals natuur; · pas in de minder gewaardeerde gebieden specifieke maatregelen toe die ook bijdragen aan biologische bodemkwaliteit. Denk aan het verminderen van toepassing van mest en bestrijdingsmiddelen of het aanleggen van bloemrijke bufferstroken rondom landbouwgronden of braakliggende percelen; · beperk aantasting en verstoring van de bodem bij ruimtelijke ontwikkelingen door in de provinciale omgevingsverordening voorwaarden op te nemen voor grondverzet, afgraving en verharding van de bodem; - chemische bodemkwaliteit: · zet provinciale subsidies in om het gebruik van kunstmest en chemische bestrijdingsmiddelen te verminderen. Bodemdaling Het voorgenomen beleid bevat de ambitie om veenweiden (technisch) te vernatten. Dit gaat veenoxidatie tegen, waardoor de kans op bodemdaling afneemt. Als gevolg van vorming van nieuw veen kan op termijn het maaiveld zelfs hoger worden (dit is echter een langzaam proces). Beoordeling Het aspect bodemdaling is in het voorgenomen beleid beoordeeld als positief (+) ten opzichte van de referentiesituatie. De ambitie voor het vernatten van het veenweidegebied vermindert de kans op bodemdaling.

Mitigerende maatregelen Mitigerende maatregelen voor dit aspect zijn: - verander landbouwfuncties in vermoerassings-/vernattingsfuncties om het vernatten door andere instanties (waterschappen, gemeenten) te stimuleren; - stimuleer natte vormen van landbouw, bijvoorbeeld met subsidies voor natte vezelgewassen zoals olifantsgras. Waterbeschikbaarheid Beschikbaarheid van drinkwater De eerste ambitie die effect heeft op de beschikbaarheid van drinkwater is de seizoensberging van water in het IJsselmeer door middel van peilopzet en uitzakken. Hierbij is er een kans op toename van beschikbaarheid van drinkwater, doordat er meer water in het IJsselmeer, de belangrijkste productiebron voor PWN* beschikbaar is. Een risico van deze ambitie doet zich voor bij laagwater op het IJsselmeer, dan vormt de waterkwaliteit een risico voor drinkwaterproductie. *Het drinkwaterbedrijf in de provincie Noord-Holland, verantwoordelijk voor de winning, zuivering en levering van drinkwater, evenals het beheer van een deel van de duingebieden. De volgende twee ambities van de provincie zijn het vernatten en technisch vernatten van veenweiden om klimaatdoelen te halen. Een risico hierbij is de afname op beschikbaarheid van drinkwater, doordat water wordt gebruikt om veenweiden te vernatten. Daarnaast benoemt de provincie in haar beleid de ambitie om de zoet-zout gradiënt te omarmen.

Dit voornemen heeft de kans op een toename van de watervoorraad, doordat er minder zoet water nodig is om zoutindringing tegen te gaan in de vorm van bijvoorbeeld doorspoeling. Een risico van dit voornemen is echter dat het omarmen van de zoet-zout gradiënt in de buurt van waterwingebieden tot afname van de beschikbaarheid van drinkwater zorgt. Dan wordt het zoete drinkwater namelijk zout, wat tegenstrijdig werkt. De volgende ambitie die de provincie benoemt in haar voorgenomen beleid is de ambitie om het huidige waterwingebied uit te breiden. Deze ambitie heeft een kans tot een toename van de beschikbaarheid van drinkwater, doordat er meer water gewonnen kan worden. Een aandachtspunt is dus dat bij het uitbreiden van het waterwingebied moet worden gelet op dat deze niet overlapt met de delen waar de zoet-zout gradiënt omarmt wordt. De volgende ambitie die het voorgenomen beleid bevat is het beschikbaar houden van de binnenduinranden voor het vergroten van de zoetwaterbel. Dit draagt bij aan de kans op een toename van de beschikbaarheid van drinkwater, doordat de zoetwaterbel vergroot wordt. Watervoorraad Wat betreft de watervoorraad beschrijft de provincie in haar voorgenomen beleid de ambitie om seizoensberging van water in het IJsselmeer door middel van peilopzet en uitzakken te realiseren.

Deze ambitie heeft de kans op toename van de watervoorraad, doordat er meer waterberging in het IJsselmeer is. Daarnaast benoemt de provincie twee ambities om de veenweide te vernatten en technisch te vernatten om klimaatdoelen te halen. Dit heeft als effect dat er een risico is op afname van de watervoorraad, doordat er meer water verbruikt wordt om veenoxidatie tegen te gaan. Naast vernatten is er voor sommige veenweiden ook de ambitie om deze met natuurlijk peilbeheer te vermoerassen. Hierdoor is de vorming van nieuw veen mogelijk. Een effect hiervan is de kans op toename van de watervoorraad, doordat er meer water wordt vastgehouden bij veenmoerassen met een natuurlijk peilbeheer. De volgende ambitie die de provincie beschrijft is het beschikbaar houden van de binnenduinranden voor het vergroten van de zoetwaterbel. Dit draagt bij aan de kans op toename van de watervoorraad. Beoordeling Het aspect waterbeschikbaarheid is in het voorgenomen beleid beoordeeld als neutraal (0) ten opzichte van de referentiesituatie. Seizoensberging van water in het IJsselmeer zorgt voor een grotere beschikbaarheid van water. Het uitbreiden van het waterwingebied zorgt voor meer mogelijkheden tot het winnen van drinkwater.

Het beschikbaar houden van binnenduinranden voor vergroting van de zoetwaterbel leidt tot een grotere zoetwaterbel en het vermoerassen van veenweiden met natuurlijk peilbeheer zorgt ervoor dat er meer water vastgehouden kan worden. Bij de ambitie om het peil in het IJsselmeer uit te laten zakken, vormt de waterkwaliteit een risico voor de drinkwaterproductie. De twee ambities met betrekking tot het (technisch) vernatten van veenweiden vormen het risico dat er minder water beschikbaar is voor andere functies. Tenslotte vormt het omarmen van de zoet-zoutgradiënt nabij waterwingebieden het risico op verzilting van drinkwater. Deze ambities kunnen leiden tot een grotere watervraag, verslechtering van waterkwaliteit of verzilting van drinkwaterbronnen. Bij elkaar opgeteld wordt het beleid beoordeeld als neutraal, doordat kansen op vergroting van de waterbeschikbaarheid worden afgewisseld met risico’s op afname, met name in perioden van droogte en schaarste.

Mitigerende maatregelen Mitigerende maatregelen voor dit aspect zijn: - drinkwaterbeschikbaarheid: · beperk het risico dat vernattingsmaatregelen of andere ruimtelijke ingrepen ten koste gaan van de drinkwaterbeschikbaarheid door goede afspraken te maken over de verdeling van water en de verdringingsreeks verder uit te werken voor deze specifieke vraagstukken om drinkwater regionaal een hogere prioriteit te geven in schaarste perioden; · leg, om te voorkomen dat het omarmen van de zoet-zoutgradiënt negatieve gevolgen heeft voor de drinkwatervoorziening, als mitigerende maatregel vast dat deze ontwikkeling niet is toegestaan binnen of direct grenzend aan waterwingebieden; - watervoorraad: · combineer vernatting zoveel mogelijk met lokale waterberging. Dit kan bijvoorbeeld door bij (technische) vernatting retentiegebieden of kleine stuwen aan te leggen; · prioriteer natuurlijk peilbeheer boven puur technische vernatting. Oppervlaktewater Waterkwaliteit Het voorgenomen beleid van de provincie bevat verschillende ambities die invloed hebben op het aspect waterkwaliteit. De eerste ambitie van de provincie is om de veenweide te vernatten en klimaatdoelen te halen. Een risico hiervan is dat de waterkwaliteit kan afnemen, doordat er gebiedsvreemd water moet worden aangevoerd om het peil in stand te houden.

Een ander risico van deze ambitie is de afname van waterkwaliteit door het vrijkomen van in de bodem opgeslagen nutriënten of pesticiden bij gebruik voor seizoensberging. Daarnaast bevat het voorgenomen beleid van de provincie de ambitie om de veenweide te vermoerassen met natuurlijk peilbeheer. Hierbij is er een kans op een toename van de waterkwaliteit door het instellen van een flexibel peil en het beperken van gebiedsvreemd water. Een risico bij deze ambitie is een afname van de waterkwaliteit door het uitspoelen van extra nutriënten. De provincie beschrijft in haar voorgenomen beleid ook de ambitie om veenweiden technisch te vernatten Het effect hiervan is het risico op afname van de waterkwaliteit, doordat er gebiedsvreemd water moet worden aangevoerd om het peil in stand te houden. Daarnaast is de provincie voornemens het huidige waterwingebied uit te breiden. Hierbij is er een kans op toename van de waterkwaliteit, doordat er strengere regels voor verontreinigen van kracht zijn in een groter gebied. Het minder schutten van de zeesluis maakt ook deel uit van de ambities van de provincie. Een kans hierbij is een toename van de waterkwaliteit, doordat verzilting (de zouttong) minder ver effect heeft. De provincie is ook voornemens warmte op te wekken met geo- en aquathermie.

Een risico hiervan is een afname van de waterkwaliteit, doordat deze vormen van energieopwekking het (grond)water mogelijk verontreinigen. Tevens heeft de provincie de ambitie om de focus te leggen op effectieve landbouwgronden en deze te behouden, versterken en beschermen. Een kans hierbij is een toename van de waterkwaliteit, doordat bemesting (dat is op minder effectieve gronden vaak nodig) op minder effectieve gronden verdwijnt wanneer de functie verandert. Tenslotte bevat het voorgenomen beleid van de provincie de ambities om de focus van landbouw op een versnelde transitie richting kringlooplandbouw te leggen en de focus te leggen op het verbeteren van biodiversiteit in minder gewaardeerde gebieden. Deze ambities zijn onvoldoende uitgewerkt om het effect ervan te beoordelen. Indien de ambities verder wordt uitgewerkt hebben deze wel effect op het aspect oppervlaktewater. Waterkwantiteit Water bergen in 5 tot 10 % van de diepste polders en noodoverloopgebieden aanwijzen is een ambitie van de provincie die de een kans geeft op toename van de waterkwantiteit, omdat de bergingscapaciteit van het oppervlaktewatersysteem wordt vergroot. Mogelijke noodoverloopgebieden zijn langs het Noordzeekanaalgebied, het Amsterdam-Rijnkanaal en het Houtrak.

Beoordeling Het aspect oppervlaktewater is in het voorgenomen beleid beoordeeld als positief (+) ten opzichte van de referentiesituatie. Het aspect is opgedeeld in enerzijds de kwaliteit van het oppervlaktewater en anderzijds de kwantiteit ervan. Veenweiden vermoerrassen leidt tot de kans op beperking van gebiedsvreemd water. Het huidige waterwingebied uitbreiden leidt tot de kans op het van kracht zijn van strengere regels voor verontreiniging in een groter gebied. Het leggen van de focus op effectieve landbouwgronden zorgt voor de kans op het verdwijnen van bemesting op minder effectieve gronden. En de zeesluis minder schutten zorgt ervoor dat verzilting minder ver reikt. Tegelijkertijd leidt een deel van het voorgenomen beleid ook tot risico’s op afname van de waterkwaliteit. Het (technisch) vernatten en vermoerrassen van veenweiden kan leiden tot aanvoer van gebiedsvreemd water en het vrijkomen van nutriënten of pesticiden uit de bodem. Ook het opwekken van warmte via geo- en aquathermie kan het (grond)water verontreinigen. Op het gebied van waterkwantiteit leiden noodoverloopgebieden tot een toename. Voor de waterkwaliteit zijn er dus vooral kansen op verbetering met een paar risico’s op verslechtering van de waterkwaliteit, terwijl er op het gebied van waterkwantiteit twee risico’s en één kans uit het voorgenomen beleid naar voren komen.

Bij elkaar opgeteld is het beleid ten opzichte van de referentiesituatie beoordeeld als positief (+). Mitigerende maatregelen Mitigerende maatregelen voor dit aspect zijn: - waterkwaliteit: · zet eerst in op het vasthouden en bergen van eigen water voordat gebiedsvreemd water wordt aangevoerd. Dit kan bijvoorbeeld door het stimuleren of verplicht stellen van retentiegebieden; · ontwikkel en handhaaf duidelijke protocollen voor het monitoren van nutriënten- en pesticiden concentraties in gebieden die technisch worden vernat of worden vermoerast; · stel bij de ontwikkeling van geo- en aquathermie projecten regels op omtrent verontreiniging; · stimuleer minder intensieve bemesting bij landbouw; · stel voorwaarden aan het herbestemmen van minder effectieve landbouwgronden; · zorg voor de oplossingsrichting over het leggen van de focus van de landbouw op versnelde transitie naar kringlooplandbouw ervoor dat ‘versneld’ sneller is dan het reeds gestelde doel van 2040; · concretiseer de maatregel met betrekking tot het verbeteren van de biodiversiteit in minder gewaardeerde gebieden; - waterkwantiteit: · maak een analyse van knelpunten voor aanvoer, afvoer en bergingscapaciteit in het watersysteem, en zet vanuit daar een gerichte aanpak op.

14.3 Gezonde leefomgeving Tabel 14.3 Beoordeling voorgenomen beleid vóór optimalisaties vanuit milieu gezonde leefomgeving Thema Beoordelingsaspect Beoordeling referentiesituatie Beoordeling voorgenomen beleid vóór optimalisaties vanuit milieu gezonde leefomgeving luchtkwaliteit redelijk 0 gezonde leefomgeving geluid slecht 0 gezonde leefomgeving geur overwegend goed 0 gezonde leefomgeving hittestress slecht 0 gezonde leefomgeving lichthinder slecht 0 gezonde leefomgeving omgevingsveiligheid slecht 0 Luchtkwaliteit Het voorgenomen beleid bevat de ambitie voor een versnelde transitie naar kringlooplandbouw. Kringlooplandbouw benut stikstof en fosfaat optimaal door de gesloten keten van nutriënten. De ambitie is echter onvoldoende uitwerkt om kansen en risico’s voor de luchtkwaliteit in de beoordeling op te nemen. Het voornemen van de provincie om voorzieningen te clusteren brengt een risico op verslechtering van de luchtkwaliteit met zich mee. Door het clusteren van de voorzieningen moeten inwoners van kleinere dorpen verder reizen voor zorg en cultuur. Dit zorgt, ten opzichte van de referentiesituatie, voor een toename van het aantal verkeersbewegingen van buiten stedelijke gebieden naar stedelijke gebieden. Beoordeling Het aspect luchtkwaliteit is beoordeeld als neutraal (0) ten opzichte van de referentiesituatie.

Het voornemen om voorzieningen te clusteren kan zorgen voor een toename van het aantal verkeersbewegingen en daarmee emissies. Dit effect vindt echter plaats op kleine schaal, waardoor dit geen effect heeft op de beoordeling. Het voornemen voor een versnelde transitie naar kringlooplandbouw is onvoldoende uitgewerkt om te beoordelen. Mitigerende maatregelen voor dit aspect zijn: - concretiseerde ambitie voor een versnelde transitie naar kringlooplandbouw verder concretiseren door het stellen van doelen, het formuleren van concrete acties en het vastleggen van een duidelijk tijdpad: · doelen en tijdspad: realiseren van bepaald percentage kringlooplandbouwbedrijven; · concrete acties: subsidieregelingen voor mestverwerking; - zet in op emissievrije of emissiearme logistiek langs provinciale wegen en bij knooppunten, bijvoorbeeld door het faciliteren van laadinfrastructuur. Geluid Het voorgenomen beleid bevat de ambitie om de energievraag actief te sturen door grenzen aan aanbod te stellen en energievragers te concentreren op strategische locaties. Dit biedt kansen om het aantal geluidgehinderden te verbeteren, doordat geluidproductie, ten opzichte van de referentiesituatie, kan worden geconcentreerd op locaties waar betere zonering en meer afstand tot geluidgevoelige functies mogelijk is.

Tegelijkertijd kan dit leiden tot een lokale geluidtoename rond deze geconcentreerde energievragers. Daarnaast bevat het voorgenomen beleid de ambitie voor zowel het kleinschalig en verspreide opwek van energie op lokaal niveau, als het grootschalige geclusterde opwek van energie op toekomstbestendige plekken bij hoofdknooppunten. De provincie geeft aan dat kleinschalig en verspreide opwek op lokaal niveau de voorkeur heeft. Beide ambities brengen risico’s met zich mee voor het aantal geluidgehinderden, aangezien verspreide opwek zonering lastiger maakt doordat meer locaties aan geluid worden blootgesteld, terwijl grootschalige clustering kan leiden tot meer geluidoverlast nabij deze locaties. Het voorgenomen beleid omvat de ambitie voor het aanleggen van nieuwe natuur om de recreatiedruk op te kunnen vangen. Deze ambitie is onvoldoende concreet uitgewerkt om kansen en risico’s voor het aantal geluidgehinderden in de beoordeling op te nemen. Het aanleggen van nieuwe natuur om de recreatiedruk op te kunnen vangen kan zorgen voor meer natuurlijke barrières tussen de geluidsbron en de geluidgehinderden. Het voorgenomen beleid bevat tevens de ambitie om zorg- en cultuurvoorzieningen te clusteren. De provincie specificeert niet om welke zorg- en cultuurvoorzieningen het gaat. De effecten van dit voornemen op het aspect geluid zijn tweeledig.

Enerzijds bestaat het risico dat de ambitie tot een toename van het aantal auto’s op de doorgaande wegen rondom de kleinere dorpen, en daarmee tot hogere verkeersgeluidsniveaus, leidt. Anderzijds biedt het een kans doordat het aantal verkeersbewegingen van inwoners van de kernen met clustering verminderd, omdat zij een compleet aanbod aan voorzieningen nabij hebben. Het effect van dit voornemen op het aantal geluidgehinderden is daarmee neutraal ten opzichte van de referentiesituatie. Beoordeling Het aspect geluid is beoordeeld als neutraal (0) ten opzichte van de referentiesituatie. Het voorgenomen beleid van de provincie om de energievraag actief te sturen biedt een kans voor het aantal geluidgehinderden. Terwijl het kleinschalig, verspreid en grootschalig geclusterd opwekken van energie een risico met zich mee brengt. Het voornemen om nieuwe natuur te realiseren om de recreatie druk op te vangen is onvoldoende uitgewerkt om te beoordelen. Mitigerende maatregelen voor dit aspect zijn: - stel voorwaarden in beleidskaders en programma’s aan het toepassen van geluidsarme technieken bij energieopwekking en provinciale infrastructuur.

Door te sturen op stille installaties, snelheidsbeperkingen, geluidsafscherming en geluid reducerende asfalt kan geluidsoverlast worden beperkt; - hanteer minimale afstanden tot geluidsgevoelige functies bij locatiekeuze voor geluid reducerende functies. Door deze zonering kan worden voorkomen dat nieuwe ontwikkelingen leiden tot een toename van het aantal geluidgehinderden; - zet in op de realisatie van natuurlijke geluidsbuffers tussen geluidsbronnen en geluidsgevoelige functies bij de ambitie voor de aanleg van nieuwe natuur. Dit kan negatieve geluidseffecten verzachten en bestaande positieve effecten versterken, mits dit gebiedsgericht wordt uitgewerkt; - neem ‘geluidsreductie’ expliciet mee in het ontwerp van nieuwe natuur om de positieve effecten van nieuwe natuur als geluidsbarrière optimaal te benutten. Geur Het voorgenomen beleid brengt geen concrete kansen en risico’s met zich mee die zorgen voor een effect op het aspect geur. Het aspect geur is daarom als neutraal (0) beoordeeld ten opzichte van de referentiesituatie. Het aspect geur vormt daarmee een aandachtspunt voor de provincie aangezien het voorgenomen beleid hier dus nog geen invloed op heeft, alhoewel de referentiesituatie wel al als ‘overwegend goed’ is beoordeeld.

Aangezien het voorgenomen beleid geen concrete kansen en risico’s met zich meebrengt, zijn er ook geen mitigerende maatregelen voor het aspect geur. Hittestress Het voorgenomen beleid bevat de ambitie om nieuwe natuur aan te leggen om de recreatiedruk op te vangen. Het voornemen is niet concreet genoeg om het uiteindelijke effect te kunnen beschrijven voor dit aspect. Afhankelijk van de exacte uitvoering kan de ambitie wel een kans bieden aangezien de nieuwe natuur kan fungeren als verkoelingsplek. De ambitie uit het voorgenomen beleid is om het recreatieaanbod te spreiden zodat voorzieningen dichter bij elkaar liggen. Indien het recreatieaanbod voorziet in de realisatie van schaduw of groen, bestaat bij deze ambities de kans dat, ten opzichte van de referentiesituatie, hittestress afneemt doordat er meer verkoeling (in de buurt) kan worden gezocht. Beoordeling Het aspect hittestress is als neutraal (0) beoordeeld ten opzichte van de referentiesituatie. In de referentiesituatie vormt het hoge stedelijk hitte-eilandeffect (UHI) al een belangrijk aandachtspunt. Door de aanwezige verstedelijking en hoge bebouwingsdichtheid liggen de luchttemperaturen structureel hoger in het stedelijk gebied dan in het omliggende landelijke gebied. De ambities uit het voorgenomen beleid hebben hier geen effect op.

Wel bieden de ambities uit het voorgenomen beleid een kans voor een toename van verkoelingsplekken en daarmee, op lokaal niveau, een positief effect hebben op de ervaren hittestress. De (lokale) verbetering van hittestress weegt echter niet op tegen de toename van verstedelijking, hogere bebouwingsdichtheid en toenemende temperaturen door klimaatverandering. De ambities uit het voorgenomen beleid leiden niet tot een significante verbetering van deze risico’s. Mitigerende maatregelen Mitigerende maatregelen voor dit aspect zijn: - stuur via beleidskaders (zoals de omgevingsverordening) en ruimtelijke afwegingen op het behoud en de versterking van groen in stedelijke gebieden en het beperken van verdere verharding. Door deze randvoorwaarden mee te geven aan verstedelijkingsopgaven kan de toename van hittestress worden beperkt en kunnen bestaande verkoelende effecten worden versterkt; - stimuleer uitbreiding en verbinding van provinciale groen- en waterstructuren om bij te dragen aan de vermindering van hittestress.

Deze structuren kunnen fungeren als koelcorridors; - neem regels op in de omgevingsverordening die gemeenten verplichten om nieuwe verstedelijking klimaatadaptief in te richten, bijvoorbeeld door een maximumpercentage verharding vat te leggen of een verplichte toepassing van hittebeperkende maatregelen; - ontwikkel beleidsregels voor minimale afstanden tot publiek toegankelijke verkoelingsplekken voor nieuwe stedelijke ontwikkelingen; - lobby richting het Rijk en gemeenten om hittestressnormen op te nemen in bouwregelgeving en ontwerpstandaarden. Lichthinder Het voorgenomen beleid brengt geen concrete kansen en risico’s met zich mee die zorgen voor een effect op het aspect lichthinder. Het aspect lichthinder is daarom als neutraal (0) beoordeeld ten opzichte van de referentiesituatie. Het aspect lichthinder vormt daarmee een aandachtspunt voor de provincie aangezien het voorgenomen beleid hier geen invloed op heeft, terwijl de referentiesituatie als ‘slecht’ beoordeeld is. Aangezien het voorgenomen beleid geen concrete kansen en risico’s met zich meebrengt, zijn er ook geen mitigerende maatregelen voor het aspect lichthinder. Omgevingsveiligheid Het voorgenomen beleid brengt geen concrete kansen en risico’s met zich mee die zorgen voor een effect op het aspect omgevingsveiligheid.

Het aspect omgevingsveiligheid is daarom als neutraal (0) beoordeeld ten opzichte van de referentiesituatie. Het aspect omgevingsveiligheid vormt daarmee een aandachtspunt voor de provincie aangezien het voorgenomen beleid hier geen invloed op heeft, terwijl de referentiesituatie als ‘slecht’ beoordeeld is. Aangezien het voorgenomen beleid geen concrete kansen en risico’s met zich meebrengt, zijn er ook geen mitigerende maatregelen voor het aspect omgevingsveiligheid 14.4 Welzijn en leefbaarheid Tabel 14.4 Beoordeling voorgenomen beleid vóór optimalisaties vanuit milieu welzijn en leefbaarheid Thema Beoordelingsaspect Beoordeling referentiesituatie Beoordeling voorgenomen beleid vóór optimalisaties vanuit milieu welzijn en leefbaarheid verbondenheid redelijk 0 welzijn en leefbaarheid sociale veiligheid redelijk 0 welzijn en leefbaarheid gezond gedrag redelijk + Verbondenheid Het voorgenomen beleid brengt geen concrete kansen en risico’s met zich mee die zorgen voor een effect op het aspect verbondenheid. Het aspect verbondenheid is daarom als neutraal (0) beoordeeld ten opzichte van de referentiesituatie. Het aspect verbondenheid vormt daarmee een aandachtspunt voor de provincie aangezien het voorgenomen beleid hier dus nog geen invloed op heeft.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://haarlemmermeer.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/041b3eab-a38c-40a3-a333-eabc69b46e81?agendaItemId=4d7fc33c-3046-43f4-ad75-2b273598a16c