CConstaterende datHaarlemmermeer
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 3 De omgevingseffectrapportage (OER) Omgevingsvisie provincie Noord-Holland

Lijst ingekomen stukken voor de raad 31 augustus 2026, gemeente HaarlemmermeerBij agendapunt: 4. NOTA Zienswijze ontwerp-omgevingsvisie Noord-Holland, juni 2026 (13702931)177.858 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 13 van 22

138 | 174 Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 Afbeelding 4.10 Termijn waarop problemen met de drinkwatervoorziening gaan optreden als actie uitblijft (bron: Vewin, 2022) Watervoorraad De watervoorraad van het oppervlaktewater na levering vanuit neerslag, kwel en intern transport hangt af van de vraag voor beregening voor landbouw, doorspoeling tegen verzilting en peilbeheer. ‘Te weinig’ in afbeelding 4.11 is een indicator voor een watervoorraad die onder druk staat. Een watertekort wordt ervaren wanneer de waterbehoefte niet overeen komt met de waterbeschikbaarheid. Er is dan vooral geen water op het moment dat het nodig is (tijdens droogte). Afgezien van de regio rond het Noordzeekanaal, is in heel de provincie Noord-Holland in 2050 een watertekort. Dit is te verklaren doordat het neerslagtekort en de duur van droogte toeneemt, terwijl de aanvoer vanuit de Rijn en daarmee de waterbeschikbaarheid afneemt. Wanneer er tekorten zijn moet de watervoorraad verdeeld worden tussen verschillende vragers, zoals drinkwater, landbouw, natuur en het tegengaan van bodemdaling en verzilting. Het watersysteem loopt in zijn huidige vorm tegen zijn grenzen aan.

139 | 174 Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 Afbeelding 4.11 Toekomstig watertekort (2050) tijdens droogte (bron: nationaal water model, 2019) Beoordeling De waterbeschikbaarheid is in de referentiesituatie beoordeeld als ‘slecht’. De beschikbaarheid van drinkwater wordt beoordeeld als ‘slecht’, door de tekorten van alle 3 de drinkwaterbedrijven. De watervoorraad wordt beoordeeld als ‘slecht’, omdat er nagenoeg in de hele provincie te weinig water beschikbaar is in 2050. Oppervlaktewater Het oppervlaktewatersysteem wordt met 2 indicatoren beoordeeld: de kwaliteit en de kwantiteit van het oppervlaktewater. Een goede waterkwaliteit is van belang voor de gezondheid en de natuur, waterkwantiteit is een combinatie van voldoende aanvoer- en afvoercapaciteit en waterberging. Kwaliteit oppervlaktewater De doelen van de KRW gaan over chemische en ecologische kwaliteit van het oppervlaktewater. De chemische kwaliteit wordt beoordeeld op basis van het voorkomen van gevaarlijke stoffen en ecologische kwaliteit wordt bepaald door 2 indicatoren: de biologische toestand en de ‘fysisch chemische’ toestand. Vanaf 2027 moeten de doelen voor de KRW gehaald zijn. Op dit moment verbetert de waterkwaliteit onvoldoende om dit doel te halen. Met de autonome ontwikkelingen wordt geen verandering van de chemische kwaliteit verwacht.

Voor de ecologische kwaliteit wordt er voor het ‘fysisch chemische’ component ook geen verandering verwacht. De biologische indicator kan echter verslechteren door de toename in de reeks zomerse dagen*, die bijna verdubbelt in 2050. De reeks zomerse dagen geeft een indicatie voor de waterkwaliteit, een langere reeks kan leiden tot meer algengroei en een verslechterde waterkwaliteit. Toelichting: * We spreken in Nederland van een zomerse dag als de maximumtemperatuur 25 °C of hoger is.

140 | 174 Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 Het Regionaal Waterprogramma Noord-Holland stelt maatregelen op voor het verbeteren van de waterkwaliteit in oppervlaktewaterlichamen: verbetermaatregelen voor provinciale vaarwegen, stimuleren verbeteren zwemwaterkwaliteit en vergunningverlening. Kwantiteit oppervlaktewater De waterkwantiteit bestaat uit aanvoer, afvoer en berging. Voor alle 3 moet voldoende capaciteit in het watersysteem aanwezig zijn. In principe is het waterschap verantwoordelijk voor de capaciteit van het watersysteem, maar provincie heeft wel invloed op de functies die afhankelijk zijn van dit watersysteem. De afvoercapaciteit zal nog meer onder druk staan door de toename van de dag neerslag met extreem lange terugkeertijd (1/1000 jaar). Omdat het watersysteem van de provincie Noord-Holland erg groot is moet er naar een langere periode en grotere onzekerheid gekeken worden. De toename van de dag neerslag is 7 %. Daarnaast ontstaan er ook knelpunten in de aanvoercapaciteit van het watersysteem in de Wieringermeer (zie afbeelding 4.12). Een te hoge afvoercapaciteit kan ook resulteren in een hogere watervraag omdat er ook tijdens normale situaties meer wordt ontwaterd en afgevoerd. Dan moet ook de aanvoercapaciteit worden vergroot om aan deze watervraag te voldoen.

Door een toename van de watervraag door klimaatverandering (toename verdamping en zeespiegelstijging) en daarmee problemen als verdroging, verzilting en bodemdaling, zal de aanvoercapaciteit onvoldoende zijn in de toekomst. Afbeelding 4.12 Toekomstig watertekort (2050) tijdens droogte (bron: nationaal water model, 2019)

Beoordeling Het aspect oppervlaktewater is in de referentiesituatie beoordeeld als ‘matig’. De kwaliteit van het oppervlaktewater voldoet in de huidige situatie nergens en kan nog verder verslechteren door langere periodes van zomerse dagen met hoge temperaturen, maar de provincie steekt veel middelen in het verbeteren van de waterkwaliteit. Deze indicator wordt daarom beoordeeld als ‘matig’. Bij de kwantiteit van het oppervlaktewater zijn voor de aanvoercapaciteit knelpunten in de Wieringermeer, en bij afvoer- en bergingscapaciteit ontstaan er meer knelpunten door klimaatverandering, dus deze indicator is beoordeeld als ‘matig’. 4.3.3 | Gezonde leefomgeving Tabel 4.12 Beoordeling referentiesituatie voor het thema gezonde leefomgeving Thema | Beoordelingsaspect | Beoordeling huidige situatie | Beoordeling referentiesituatie gezonde leefomgeving | luchtkwaliteit | matig | redelijk gezonde leefomgeving | geluid | slecht | slecht gezonde leefomgeving | geur | redelijk | overwegend goed gezonde leefomgeving | hittestress | matig | slecht gezonde leefomgeving | lichthinder | slecht | slecht gezonde leefomgeving | omgevingsveiligheid | matig | slecht Luchtkwaliteit In 2030 worden de huidige EU-grenswaarden verder naar beneden bijgesteld. De grenswaarden per 2030 zijn opgenomen in tabel 4.13. In de tabel zijn ook de WHO-advieswaarden uit 2021 opgenomen.

De WHO- advieswaarden zijn gebaseerd op de nieuwste wetenschappelijke inzichten en vormen een ambitieuze gezondheidsnorm waar landen (of samenwerkingsverbanden van landen) zich aan kunnen spiegelen bij het ontwikkelen van beleid. Veel WHO-advieswaarden zijn in september 2021 scherp naar beneden bijgesteld en liggen (ver) beneden de huidige omgevingswaarden uit het Bkl. De WHO | -advieswaarden zijn niet bindend, maar in 2021 heeft de Europese Commissie in haar Zero Pollution Action Plan benoemd dat de huidige normstelling in de EU-richtlijn Luchtkwaliteit meer in lijn moet worden gebracht met de nieuwe WHO | - advieswaarden. Nederland onderschrijft dit standpunt (SLA, 2021). Tabel 4.13 Wettelijke waarden voor luchtkwaliteit (Bkl; SLA, 2021) Stof | Omgevingswaarden (huidige | Aangescherpte EU- | WHO-advieswaarden 2021 EU-grenswaarden) | grenswaarden (verplicht per | (doel voor EU Zero Pollution 2030) | Action Plan 2050) stikstofdioxide (NO2) | 40 µg/m³ | 20 µg/m³ | 10 µg/m³ fijnstof (PM10) | 40 µg/m³ | 20 µg/m³ | 15 µg/m³ fijnstof (PM2,5) | 25 µg/m³ | 10 µg/m³ | 5 µg/m³ Het voldoen aan de WHO-advieswaarden uit 2021 in 2050 is een grote uitdaging. Momenteel wordt voor stikstofdioxide alleen aan de grenzen van de provincie Noord-Holland met het IJsselmeer, de Waddenzee en de Noordzee, en op Texel, voldaan aan de WHO-advieswaarden uit 2021.

Aan de WHO-advieswaarden uit 2021 voor PM10 wordt alleen in het noordoostelijkste deel van | de provincie Noord-Holland, en het midden van Texel voldaan. 141 | 174 | Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 142 | 174 Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 Voor PM2,5 geldt dat de luchtkwaliteit in het noordelijkste deel van de provincie Noord-Holland en op Texel voldoet aan de WHO-advieswaarden uit 2021. Om de luchtkwaliteit ook in de rest van de provincie Noord- Holland op het beoogde niveau van stikstofdioxide, PM10 en PM2,5 te krijgen, zijn ingrijpende en structurele maatregelen nodig. De uitstoot van industrie, scheepsvaart, luchtvaart en verkeer dient drastisch teruggebracht te worden. Op Europees niveau is bepaald dat het per 2035 verboden is om nieuwe auto’s met een fossiele verbrandingsmotor op de markt te brengen. Dit heeft een positief effect op de luchtkwaliteit. Locaties waar de concentratie stikstofdioxide hoog is in de huidige situatie, zijn in Amsterdam, rond Schiphol, in Alkmaar en op de Rijkswegen. Locaties waar de concentratie PM10 hoog is in de huidige situatie zijn IJmond, op Westpoort en op het kruispunt N8 - N203. Locaties waar de concentratie PM2,5 hoog is in de huidige situatie zijn in Amsterdam, op bedrijventerrein Oud Koog in Koog aan de Zaan, op het kruispunt N8 - N203 en in de IJmond.

Voor het kruispunt N8 - N203 geldt dat hier mogelijk sprake is van een modelmatige overschatting. Dit is bekend bij het RIVM. De belangrijkste doelstelling van het Schone Lucht Akkoord (SLA) is het samenwerken aan permanente verbetering van de luchtkwaliteit om gezondheidswinst voor iedereen in Nederland te realiseren, waarbij wordt toegewerkt naar de advieswaarden uit 2005 van de WHO voor stikstofdioxide en fijnstof. Het decentraal uitvoeringsplan Schone Lucht Akkoord van de provincie Noord-Holland omvat maatregelen voor mobiliteit, mobiele werktuigen, industrie, houtstook, binnenvaart en havens, landbouw, citizen science en participatie. Deze maatregelen hebben een positief effect top de luchtkwaliteit. Daarnaast biedt het programma Schoon en Emissieloos Bouwen (SEB) duidelijkheid aan de bouwsector met behulp van een definitief reductiepad dat invulling geeft aan de doelen voor onder andere schone lucht. Hieronder valt bijvoorbeeld het zo snel mogelijk uitfaseren van werktuigen met een hoge stikstofuitstoot en zonder roetfilter. Het beleid van de provincie Noord-Holland bevat, naast de ambitie om te voldoen aan de wettelijke normen voor luchtkwaliteit, geen aanvullende beleidsambities op het gebied van luchtkwaliteit. Het beperken van het aantal vluchten vanaf Schiphol kan een beperkt positief effect hebben op de luchtkwaliteit rondom de luchthaven.

Het is onzeker of de luchtkwaliteit in de IJmond zal verbeteren, omdat er nog geen overeenstemming bereikt is tussen het Rijk en Tata Steel over de overstap van kolen naar waterstof om de hoogovens te ‘stoken’. Tegelijkertijd neemt het aantal verkeersbewegingen richting 2050 toe. Een steeds groter aandeel van deze verkeersbewegingen bestaat uit elektrisch vervoer, wat de luchtkwaliteit ten goede komt. Tevens is Europees niveau bepaald dat het per 2035 verboden is om nieuwe auto’s met een fossiele verbrandingsmotor op de markt te brengen. Dit heeft een positief effect op de luchtkwaliteit. Beoordeling Het aspect luchtkwaliteit is in de referentiesituatie beoordeeld als ‘redelijk’. Het behalen van de wettelijke normen voor luchtkwaliteit is een uitdaging, waarvoor de provincie geen aanvullend beleid heeft. Ook is onzeker of en wanneer Tata Steel (een belangrijke factor voor de luchtkwaliteit in de IJmond) de overstap maakt van kolen naar waterstof. Het beperken van het aantal vluchten rond Schiphol kan de luchtkwaliteit rond de luchthaven verbeteren. De elektrificatie van het wagenpark als onderdeel van de mobiliteitstransitie komt de luchtkwaliteit ten goede. Geluid In het (Ontwerp) Actieplan Geluid 2025-2029 stelt de provincie Noord-Holland het doel om in 2050 het aantal inwoners die ernstige geluidhinder door provinciale wegen ervaren te verminderen met 50 %.

Er worden geen concrete ingrepen op de lange termijn genoemd. Daarnaast stelt de provincie Noord-Holland een maximale geluidbelasting voor alle bedrijven op de 5 industrieterreinen die van regionaal belang zijn (IJmond, Westpoort, Schiphol-Oost, de Pijp en Zaandammer- en Achtersluispolder). Buiten de geluidszone van deze bedrijventerreinen mag de geluidbelasting niet hoger zijn dan 50 dB (provincie Noord-Holland, 2025g). Desalniettemin zal niet op alle locaties waar de grenswaarde voor geluid momenteel wordt overschreden, de knelpunten weggenomen (kunnen) worden door de provincie Noord-Holland. Zo zijn knelpunten in de huidige situatie de geluidsbelasting door Schiphol en Maritiem Vliegkamp De Kooy. Hiervoor is het Rijk het bevoegd gezag. Daarnaast kunnen toekomstige ontwikkelingen leiden tot een toename van het aantal (ernstig) geluidgehinderden. 143 | 174 Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 Een voorbeeld hiervan is de ambitie van de provincie Noord-Holland om woningbouwontwikkelingen te realiseren nabij OV-knooppunten (Woondeal 2.0 Regio Noord-Holland Noord). Aangezien openbaar vervoer geluid produceert, kunnen hierdoor meer geluidsgevoelige functies binnen de bijbehorende geluidscontouren komen te liggen, waardoor het aantal geluidgehinderden toeneemt. Beoordeling De referentiesituatie voor het aspect geluid is beoordeeld als ‘slecht’.

De provincie neemt enkele maatregelen om de geluidsbelasting op gevoelige bestemmingen te verbeteren. Tegelijkertijd blijven belangrijke knelpunten bestaan, zoals een hoge en ver reikende geluidsbelasting door Schiphol en F1 Circuit Zandvoort. Geur Provincie Noord-Holland heeft, naast de verplichtingen zoals vastgelegd in de omgevingsverordening, geen aanvullend beleid op het gebied van geur. Richting 2050 treden de volgende ontwikkelingen van zekerdere aard op die invloed hebben op de ervaren geurhinder in provincie Noord-Holland. De geurhinder door rioolwaterzuiveringsinstallaties neemt in de referentiesituatie toe door een toename van het aantal woningen op locaties nabij rioolwaterzuiveringsinstallaties. De geurhinder door wegverkeer neemt in de referentiesituatie af door de elektrificatie van voertuigen. De transitie naar extensieve landbouw, genoodzaakt door Europees beleid en bodemdaling, draagt bij aan het verminderen van geurhinder door landbouw (met name veeteelt), doordat het aantal dieren per hectare en de daarmee samenhangende geuremissies afnemen In de provincie Noord-Holland is dit effect echter beperkt, omdat geurhinder vooral samenhangt met varkens- en pluimveehouderijen, die hier relatief weinig voorkomen. Richting 2050 treden ook ontwikkelingen van minder zekere aard op in provincie Noord-Holland die effect hebben op de ervaren geurhinder.

De geurhinder door houtstook hangt in de referentiesituatie af van de inzet van gemeenten in Noord-Holland op dit onderwerp, aangezien beleid op provinciaal niveau ontbreekt. De mogelijke overstap van kolen naar waterstof door Tata Steel kan leiden tot minder geurbelasting op de omgeving, maar het is nog onzeker of en wanneer deze overstap plaatsvindt. Beoordeling Het aspect geur is beoordeeld als ‘overwegend goed’ voor de referentiesituatie. De geurhinder door wegverkeer en landbouw en veeteelt neemt af richting 2050. De geurhinder door rioolwaterzuiveringsinstallaties is een knelpunt in de referentiesituatie. Onzekerheden zijn de ontwikkeling van de geurhinder door houtstook en industrie. Hittestress Voor de provincie wordt gekeken naar het stedelijk hitte eiland (UHI), functioneren van infrastructuur en koele plekken in de omgeving. Het gemiddeld aantal tropische dagen1 kan meer dan 2 keer zo hoog worden in 2050. Hiermee zullen het UHI en hitteproblemen met infrastructuur sterk toenemen. Daarnaast is er meer behoefte aan plekken waar naar verkoeling gezocht kan worden. Het aantal tropische nachten2 stijgt nog extremer, van in een gemiddeld jaar geen, tot maximaal 3 in 2050 en 25 in 2100. Dit in combinatie met het UHI zal leiden tot meer gezondheidsklachten doordat mensen ’s nachts niet goed kunnen afkoelen en slecht slapen.

1 We spreken in Nederland van een tropische dag als de maximumtemperatuur 30 °C of hoger is. 2 We spreken in Nederland van een tropische nacht als de minimumtemperatuur niet onder 20 °C zakt. In de stad zal door het stedelijk hitte eiland het aantal tropische dagen en nachten nog hoger zijn. Doordat er vaker momenten zijn waarop hittestress wordt ervaren moet de omgeving worden aangepast aan het nieuwe klimaat. Dit betekent dat er in de buitenruimte meer rekening gehouden worden met het gebruik tijdens een hittegolf, en dat er maatregelen moeten worden genomen voor gebouwen, omdat deze niet ontworpen zijn om warmte te weren maar vooral om warmte vast te houden. De provincie Noord-Holland benoemt in ‘Klimaatbestendig en Waterrobuust Noord-Holland (NH2050)’ en de Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie dat een hittebestendige inrichting noodzakelijk is. 144 | 174 Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 Daarbij wordt gestuurd op vergroening, het versterken van blauwgroene structuren en het meenemen van hitte in ruimtelijke planvorming. De beleidsstukken bevatten echter vooral strategische richtlijnen en geven weinig concrete maatregelen. Beoordeling Het aspect hittestress is in de referentiesituatie beoordeeld als ‘slecht’. Met klimaatverandering zullen er jaarlijks dagen en nachten met hoge temperaturen voorkomen. In steden met een hoog UHI is dit effect nog extremer.

De gebouwde omgeving is niet ontworpen op deze temperaturen, waardoor meer hittestress wordt ervaren. Ook geeft het beleid van de provincie weinig concrete maatregelen. Lichthinder Locaties waar kunstmatige verlichting voorkomt zijn ook de locaties waar lichthinder groter is. Zo ontstaat lichthinder door (autosnel)wegen, woonkernen, industrie- en bedrijventerreinen, glastuinbouwbedrijven en sportterreinen. In de toekomst moeten nieuwe woningen, wegen en voorzieningen worden gebouwd om in de groei van het aantal inwoners te voorzien. Het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) bevat geen rijks instructie regels voor lichthinder. Alleen voor kunstlicht in de tuinbouw bij kassen staan rijksregels in het Besluit activiteiten leefomgeving. Lichthinder is daarmee een thema dat decentrale overheden moeten afwegen. Dit kunnen gemeenten doen in verschillende instrumenten zoals de gemeentelijk omgevingsvisie en het omgevingsplan. De provincie Noord-Holland heeft zelf geen beleid dat mee kan worden genomen, daarom wordt er van uit gegaan dat de lichthinder in de toekomst niet afneemt. Beoordeling De referentiesituatie als ‘slecht’ beoordeeld, de knelpunten uit de huidige situatie blijven voorbestaan. Omgevingsveiligheid Risicovolle bedrijven die zich binnen de provincie bevinden hebben een omgevingsvergunning nodig.

De veiligheidsnormen en richtwaarden waaraan deze bedrijven moeten voldoen zijn opgenomen in het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Hiervoor is de gemeente het bevoegd gezag, niet de provincie. Als risicovolle bedrijven werken met grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen moeten ze aan strengere eisen voldoen ter voorkoming van zware ongevallen of ter beperking van de gevolgen hiervan. Deze strengere eisen zijn gebaseerd op de Europese Seveso-richtlijn en in Nederland vastgelegd in het Bkl en het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). Voor de bedrijven waarop de Seveso-richtlijn van toepassing is (Seveso- inrichtingen, voorheen Brzo-bedrijven) is de provincie Noord-Holland wel het bevoegd gezag. Dat betekent dat de provincie verantwoordelijk is voor de vergunningverlening, het toezicht en de handhaving. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied voert deze taken uit in opdracht van de provincie. Deze taken blijven in de toekomst bij de provincie liggen, het beleid wijzigt niet. Echter moet het aantal woningen in de toekomst toenemen om in de woningbehoefte te blijven voorzien bij bevolkingsgroei. Geven de schaarse ruimte in de provincie worden nieuwe woningen (wat kwetsbare gebouwen zijn) naar verwachting (gemotiveerd) toegestaan binnen aandachtsgebieden. Voor de Amsterdamse haven Westpoort is een gebiedsvisie externe veiligheid opgesteld (2009).

Hier zijn enkele beleidsdoelen opgesteld die specifiek zien op het bevorderen van de externe veiligheid in het havengebied. Het beleid is strenger dan het algemeen geldende beleid omdat Westpoort een plek in Noord- Holland is waar in extensieve mate met gevaarlijke stoffen wordt gewerkt. Beoordeling De situatie rondom omgevingsveiligheid wordt gegeven bovenstaande naar verwachting slechter. Er is enkel specifiek beleid voor de Amsterdamse haven Westpoort waar de omgevingsveiligheid extra wordt beschermd. Verder is geen specifiek beleid van de provincie (aanvullend op het nationaalbeleid) aanwezig en daarom neemt naar verwachting neemt het aantal (zeer) kwetsbare gebouwen in de aandachtsgebieden toe. De referentiesituatie wordt als ‘slecht’ beoordeeld. 145 | 174 Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 4.3.4 Welzijn en leefbaarheid Tabel 4.14 Beoordeling referentiesituatie voor het thema welzijn en leefbaarheid Thema Beoordelingsaspect Beoordeling huidige situatie Beoordeling referentiesituatie welzijn en leefbaarheid verbondenheid redelijk redelijk welzijn en leefbaarheid sociale veiligheid redelijk redelijk welzijn en leefbaarheid gezond gedrag redelijk redelijk Verbondenheid In de omgevingsvisie NH2050 wordt gesteld dat woningbouw vooral in en aansluitend op de bestaande verstedelijkte gebieden wordt gepland.

Hierbij wordt uitgegaan van sterke kernen die hun herkenbare identiteit behouden. Bij de dorpskernen lopen de functies en karakters van de vele kernen ver uiteen. Er worden in regionaal verband keuzes gemaakt over welke dorpskernen als voorzieningencentra (blijven) fungeren. Dit kan bijdragen aan het behoud van voorzieningen en de leefbaarheid in deze gebieden. Er is daarnaast een zeer divers beeld van de sociale cohesie, maar de kracht van kernen kan een bruisend verenigingsleven zijn. Hierdoor wordt de sociale cohesie sterker en neemt de eenzaamheid af. Daarentegen is sprake van vergrijzing, waarbij het aantal alleenstaanden ouderen toeneemt. Alleenstaanden ouderen verliezen sociale contacten en vaak ook activiteiten. Dit zijn factoren die bijdragen aan een ervaring van eenzaamheid (VZinfo, 24 augustus 2022). Ook is sprake van groeiende individualisering: van een groeiend aantal alleenstaanden tot aan secularisatie en afname van lidmaatschap van verenigingen en vakbonden. Individualisering is een proces waar mensen in toenemende mate zelf, individueel, bepalen hoe ze hun leven vormgeven. In een geïndividualiseerde samenleving is daarmee minder sprake van sociale cohesie, men is meer op zichzelf. Dit kan dan weer leiden tot gevoelens van eenzaamheid. Op provinciaal niveau zijn er geen concrete doelstellingen in het beleid opgenomen.

Er zijn nationale doelen, die zijn verankerd in lokaal beleid van gemeenten. Beoordeling Gegeven de generieke trends waardoor knelpunten blijven bestaan en het beperkte beleid van de provincie wordt de referentiesituatie als ‘redelijk’ beoordeeld. Sociale veiligheid In de omgevingsvisie NH2050 worden geen uitspraken gedaan over de mate van (sociale) veiligheid en/of hoe dit kan worden verbeterd. Er zijn wel autonome ontwikkelingen die van invloed zijn op de mate van sociale veiligheid. Zo stijgt de geregistreerde criminaliteit per hoofd van de bevolking naar verwachting met 1 % per jaar (Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum, 2025). Het Integraal Meerjarenbeleidsplan Veiligheid 2024-2027 (Regionaal Bestuurlijk Overleg Politie, 2023) is een gezamenlijk plan van de 32 burgemeesters, de politie en het Openbaar Ministerie en vormt het gezamenlijke beleidskader voor integrale veiligheid. Hieronder valt ook het aanpakken van de criminaliteit in wijken en buurten. De voelbare aanwezigheid van (drugs)criminaliteit heeft namelijk impact op de leefbaarheid en veiligheid van bewoners. Daarnaast kan een toename in polarisatie het vertrouwen in de samenleving en in sociale instituties ondermijnen. Door conflicten en spanningen komen groepen tegenover elkaar te staan (Nederlands Jeugdinstituut, z.d.). Ook is er sprake van vergrijzing en individualisering.

Het verliezen van sociale contacten en het verzwakken van de sociale banden leidt tot een afname van het gevoel van de sociale veiligheid. 146 | 174 Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 Beoordeling Gegeven de generieke trends en het beperkte beleid blijven de knelpunten uit de huidige situatie bestaan en wordt de referentiesituatie als ‘redelijk’ beoordeeld. Gezond gedrag De indicatoren voor gezond gedrag zijn ervaren gezondheid, lichamelijke gezondheid (het percentage personen van 18 jaar of ouder met één of meer langdurige ziekten of aandoeningen) en mentale gezondheid (het percentage personen van 18 jaar en ouder met een hoog risico op een angststoornis of depressie), en de beweegvriendelijkheid van de omgeving. Ervaren gezondheid, lichamelijke gezondheid, mentale gezondheid Door vergrijzing neemt het aantal ouderen in de provincie Noord-Holland richting 2050 sterk toe. Naarmate mensen ouder worden, daalt de ervaren gezondheid (VZinfo, 2024). Deze demografische ontwikkeling zorgt voor een afname van de ervaren gezondheid richting 2050. Daarnaast neemt door vergrijzing ook het aantal mensen met ouderdomsziekten toe, zoals artrose, gezichts- en gehoorstoornissen, de ziekte van Parkinson en dementie (RIVM, 2018). Dit zorgt ervoor dat de lichamelijke gezondheid richting 2050 verslechtert.

De determinant voor mentale gezondheid is het risico op een angststoornis of depressie. Het percentage personen van 18 – 64 jaar met een hoog risico hierop is gestegen van 6 % in 2012 naar 10,5 % in 2024 (RIVM, 2025). Risicofactoren hiervoor zijn onder meer genen, stressvolle gebeurtenissen, lichamelijke ziekten en een lage sociaaleconomische status (UMCG, z.d.; VZinfo, z.d.). Een deel van deze risicofactoren is persoonsgebonden en daarom niet geschikt om mee te nemen in deze beoordeling. De toename van lichamelijke ziekten door vergrijzing is dat wél. Deze heeft een negatief effect op de mentale gezondheid. De verwachting is dat het aantal personen met een hoog risico op angst of depressie toeneemt richting 2050. Provincie Noord-Holland heeft geen specifiek beleid voor het verbeteren van de mentale gezondheid. Wel richt de provincie zich in het Programma Gezonde Leefomgeving (2020) op collectieve voorzieningen om gezond gedrag te stimuleren. Voorbeelden hiervan zijn het fietsbeleid, makkelijke toegang tot stiltegebieden of groen bij OV-knooppunten en activiteiten in het kader van de voedselvisie. provincie Noord-Holland geeft aan dat de gemeenten en GGD’s hier aan zet zijn. Bewegen en ontspanning dragen positief bij aan de ervaren, lichamelijke en mentale gezondheid.

Het programma bevat echter geen concrete doelstellingen of acties in de realisatiefase om deze gezondheidsbevorderende richtingen daadwerkelijk te realiseren. Beweegvriendelijkheid van de omgeving Determinanten voor een beweegvriendelijke omgeving zijn (Mulier Instituut, z.d.): 1 nabijheid en diversiteit van sportaccommodaties; 2 nabijheid van sport- en speelplekken in de openbare ruimte; 3 nabijheid en oppervlakte van recreatief groen en blauw geschikt voor recreatief gebruik; 4 nabijheid van voorzieningen. Volgens het RIVM neemt de beweegvriendelijkheid van de omgeving toe richting 2050 (RIVM, z.d.b). Een aandachtspunt is dat de druk op de ruimte - vooral in stedelijke gebieden - toeneemt. Recent onderzoek van NRC toont aan dat de beschikbare sportruimte per inwoner in de afgelopen vijftien jaar met een halve vierkante meter afnam in steden (Van Loon et al., 2025). In de buitengebieden treedt leegloop op, waardoor de afstand tot de dagelijkse voorzieningen voor de meeste mensen toeneemt en de bereikbaarheid per fiets of lopend afneemt (RIVM, z.d.b). provincie Noord-Holland besteedt in haar Programma Gezonde Leefomgeving aandachts aan toegang tot stiltegebieden en groen nabij OV-knooppunten, wat een positief effect heeft op de nabijheid en oppervlakte van recreatief groen en blauw. Het programma bevat echter geen concrete doelstellingen of acties in de realisatiefase.

Beoordeling Het aspect gezond gedrag is voor de referentiesituatie beoordeeld als ‘redelijk’. Door vergrijzing neemt de ervaren gezondheid af, evenals de lichamelijke en mentale gezondheid. Ook neemt het voorkomen van de niet-persoonsgebonden risicofactoren voor een depressie en angststoornis toe. Tegelijkertijd neemt de beweegvriendelijkheid van de omgeving toe. Aandachtspunten zijn de binnenstedelijke druk op de ruimte, het verdwijnen van sportruimte in steden, en de leegloop van de perifere gebieden met een hogere afstand tot voorzieningen tot gevolg. 147 | 174 Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 4.3.5 Natuur en biodiversiteit Tabel 4.15 Beoordeling referentiesituatie voor het thema natuur en biodiversiteit Thema Beoordelingsaspect Beoordeling huidige situatie Beoordeling referentiesituatie natuur en biodiversiteit VHR-natuurherstel (N2000) slecht matig natuur en biodiversiteit Natuurnetwerk Nederland Noord-Holland buiten N2000 redelijk redelijk natuur en biodiversiteit biodiversiteit buiten NNN matig redelijk VHR-natuurherstel (N2000) Binnen de provincie Noord-Holland bevinden zich in de huidige situatie 19 Natura 2000-gebieden. Er worden geen nieuwe Natura 2000-gebieden aangewezen, vanwege de toenemende druk op de ruimte door wonen, energie, recreatie, natuur en agrarische activiteiten.

De belangrijkste knelpunten in de Natura 2000-gebieden zijn stikstofdepositie, hydrologie, invasieve exoten, gebrek aan dynamiek in gebieden, verstoring door recreatie en landbouw. Verzuring en vermesting als gevolg van stikstofdepositie in Natura 2000-gebieden vormen belangrijke knelpunten en kunnen, gezien de verwachte bevolkingsgroei en daarmee samenhangende toename van verkeersbewegingen, richting 2050 aanhouden en mogelijk verergeren. Meer verkeersbewegingen leiden tot een toename in stikstofdepositie wat kan leiden tot vermesting en verzuring in omliggende Natura 2000-gebieden. Gezien klimaatverandering leidt tot extremere weersomstandigheden zal de hydrologie in de toekomst nog een groter knelpunt vormen. Er komen meer periodes met droogte en met extreme regenval. Zonder maatregelen zal de hydrologie ontoereikend blijven en mogelijk verslechteren. Naast dat effecten van stikstofdepositie en verdroging mogelijk toenemen in de referentiesituatie, neemt door een toenemend inwonersaantal ook verstoring toe. Recreatie vormt voor veel Natura 2000-gebied in de huidige situatie al een knelpunt. Tot slot vormt landbouw ook een knelpunt voor Natura 2000-gebieden. Landbouw kan leiden tot verzuring, vermesting, ontoereikende waterstanden, toxische stoffen en ruimtebeslag waardoor de beschikbare ruimte voor natuur afneemt.

Door de provincie Noord-Holland wordt ingezet op een landelijk gebied waarin natuur en landbouw met elkaar in balans zijn. De invloed van landbouw op natuur neemt daarom naar verwachting af door het vigerend beleid zoals de Korte termijn agenda 2025 - 2027. In de Korte termijn agenda 2025 - 2027 wordt ingezet op stikstofreductie wat naar verwachting leidt tot een afname van stikstofdepositie in de provincie. Daarnaast zet de provincie in op het optimaliseren van de hydrologische watersystemen in Natura 2000-gebieden (Korte termijn agenda 2025 - 2027). De natuurherstelverordening (NHV) zet in op natuurherstel. Met de NHV moet Nederland gebieden herstellen en beschermen op land, aan de kust, in zoet water, bos, in landbouwgebieden, in steden en zee. Doel van de NHV is dat in 2030 minimaal 30 % van de Europese natuur is hersteld. In 2040 moet dat 60 % zijn en in 2050 90 % (Natuurherstelverordening 2024). Het vigerend beleid betreft ook een Landelijke Agenda natuurinclusief die streeft naar meer natuurinclusief ruimtegebruik. Door het inzetten op meer natuurinclusief ruimtegebruik neemt verbondenheid tussen natuurgebieden waaronder Natura 2000- gebieden toe waardoor versnippering van natuur wordt tegengegaan. Indien het vigerend beleid het gewenste effect heeft leidt het tot een toename van kwaliteit van Vogel- en Habitatrichtlijngebied.

148 | 174 Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 Beoordeling In de referentiesituatie nemen de huidige knelpunten in de Natura 2000-gebieden (zoals stikstofdepositie, de hydrologische situatie, invasieve exoten, gebrek aan dynamiek in gebieden en verstoring door recreatie) mogelijk toe door de autonome ontwikkelingen. Het vigerend beleid zet in op een afname van stikstofdepositie en het optimaliseren van hydrologische systemen. Daarnaast wordt er ingezet op het herstellen van de natuur, in 2050 moet 90 % van de natuur hersteld zijn. De kwaliteit van Vogel- en Habitatrichtlijngebieden verbetert ten opzichte van de huidige situatie. Desalniettemin blijft het onzeker of alle grote knelpunten voor de Vogel- en Habitatrichtlijngebieden opgelost worden in de referentiesituatie. De beoordeling voor de referentiesituatie is daarom ‘matig’. Natuurnetwerk Nederland in Noord-Holland buiten N2000 De realisatie van het NNN in Noord-Holland is hard nodig om versnipperde en kwetsbare natuur te verbinden en zo de dalende biodiversiteit te keren. De ‘NNN-realisatiestrategie 2025’ streeft ernaar om het resterende deel van het NNN af te ronden, waardoor aaneengesloten natuurgebieden ontstaan. Dat vergroot leefgebieden voor dieren en planten en versterkt de ecologische connectiviteit.

Door deze verbindingen kunnen soorten migreren, zich verspreiden en genetisch gezond blijven, wat de weerbaarheid van ecosystemen vergroot. De provincie geeft hierbij prioriteit aan focusgebieden, dit zijn gebieden met zeer kwetsbare natuur en natuur nabij stikstofbelaste Natura 2000-gebieden. Daar worden maatregelen voor systeemherstel, zoals hydrologie, robuuste natuureenheden, exotenbestrijding en beter beheer, versneld uitgevoerd. Buiten deze gebieden wordt vooral ingezet op natuurontwikkeling en -realisatie door derden. NNN profiteert ook van de doelen van het NHV dat in 2050 90 % van de Europese natuur hersteld is. Daarnaast stelt de Omgevingsvisie NH2050 ook dat ontwikkelingen op het gebied van duurzame energie zonder aantasting van de ecologische waarden van het gebied worden ingepast. Indien het vigerend beleid het gewenste effect heeft leidt het tot een toename van kwaliteit en omvang van het NNN. Beoordeling De beoordeling voor het aspect Natuurnetwerk Nederland in Noord-Holland buiten N2000 is ‘redelijk’. In de referentiesituatie wordt het NNN afgerond waardoor het NNN in oppervlakte toeneemt en de verbondenheid bevorderd wordt. Het NNN wordt versterkt door het vigerend beleid.

Desalniettemin blijft de druk op deze natuurgebieden toenemen door een toename aan recreatie en toenemende druk op de ruimte door wonen, energie, recreatie, natuur en agrarische activiteiten. Biodiversiteit buiten het NNN De Omgevingsvisie NH2050 zet in op het versterken van de biodiversiteit (provincie Noord-Holland 2018a). De Korte termijn agenda 2025 - 2027 en NNN-realisatiestrategie 2025 sturen op het afronden en beschermen van het NNN en het herstellen van Natura 2000-gebieden. Hiermee worden leefgebieden vergroot, met elkaar verbonden en ecologisch hersteld, waardoor soorten zich kunnen verspreiden en populaties veerkrachtiger worden. Daarnaast stimuleert de provincie natuurinclusief ruimtegebruik, zodat ook landbouw-, woon- en werkgebieden bijdragen aan biodiversiteit (Landelijke Agenda Natuurinclusief 2.0). De Korte termijn agenda 2025 - 2027 richt zich verder op het terugdringen van stikstofuitstoot, het verbeteren van waterkwaliteit en het herstellen van hydrologische systemen, maatregelen die essentieel zijn voor gezonde ecosystemen. Klimaatopgaven, zoals het verminderen van broeikasgassen en het tegengaan van bodemdaling, versterken de ecologische draagkracht op de lange termijn. De Agenda natuurinclusief zet zich in voor een natuurinclusieve samenleving wat de biodiversiteit in de provincie bevordert (Collectief natuurinclusief 2023).

De provincie werkt door het vigerend beleid aan groenblauwe dooradering, overgangszones en bosuitbreiding, waardoor natuurgebieden beter worden verbonden en nieuwe habitats ontstaan. De provincie Noord-Holland werkt samen met andere weidevogel Provincies aan het Aanvalsplan Grutto (Weidevogelbeleid 2020) om de populatie van weidevogels, met name de grutto, te versterken. Hiervoor richt de provincie zich op kansrijke gebieden van circa 1.000 hectare, met een kern van minimaal 200 hectare natuurreservaat, omgeven door extensieve, natuurvriendelijke melkveehouderijen. Deze gebieden krijgen planologische bescherming via de Omgevingsverordening. 149 | 174 Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 Het grondwaterpeil wordt in deze gebieden hoog gehouden, zodat tijdens het broedseizoen het water maximaal 10–20 centimeter onder het maaiveld staat en tijdelijke plasdraszones aanwezig zijn, wat zorgt voor betere voedselbeschikbaarheid, een open grasmat en minder predatie. Het beheer is gericht op optimale broedomstandigheden, met maaien en begrazing pas na half juli, beperkt gebruik van mest, aanleg van kruidenrijk grasland en langdurige borging van beheer. Preventieve maatregelen tegen predatoren, zoals het vermijden van opgaande elementen en het plaatsen van rasters, worden toegepast. Beoordeling De beoordeling voor het aspect biodiversiteit buiten het NNN is ‘redelijk’.

In het vigerend beleid wordt ingezet op het versterken van de biodiversiteit. Om de negatieve trend voor biodiversiteit tegen te gaan is veel inspanning nodig. Het is onzeker of het vigerend beleid voldoende is om de negatieve trend te keren. 4.3.6 Economie Tabel 4.16 Beoordeling referentiesituatie voor het thema economie Thema Beoordelingsaspect Beoordeling huidige situatie Beoordeling referentiesituatie economie omvang economie overwegend goed overwegend goed economie werkgelegenheid overwegend goed redelijk economie circulaire economie redelijk overwegend goed economie duurzame landbouw redelijk overwegend goed economie digitale infrastructuur (kwaliteit en kwantiteit) overwegend goed goed Omvang economie Provincie Noord-Holland wil als duurzame en circulaire economie groeien (uitvoeringsagenda duurzame en circulaire economie 2025 - 2028). De provincie heeft verder geen specifieke beleidsdoelen gesteld betreffende het bbp. Aan de hand van de generieke autonome ontwikkelingen is het nog niet vast te stellen of de omvang van de economie groeit of krimpt. Er vindt naar verwachting een verschuiving plaats van de economische focus: meer innovatie, verduurzaming en circulariteit. Maar de effecten van de ontwikkelingen op de omvang van de economie zijn nog niet duidelijk.

Beoordeling Omdat de omvang van de economie niet direct wijzigt aan de hand van de autonome ontwikkelingen en provincie Noord-Holland geen beleid heeft dat specifiek is gericht op de omvang van de economie is de referentiesituatie als ‘overwegend goed’ beoordeeld. Werkgelegenheid In de omgevingsvisie NH 2050 staat als ambitie opgenomen dat vraag en aanbod van woon- en werklocaties (kwantitatief en kwalitatief) beter met elkaar in overeenstemming moeten zijn. Er zijn geen concrete beleidsdoelstellingen opgenomen. Door innovatie en de komst van AI wordt een deel van de banen overbodig. Tegelijkertijd blijven werknemers belangrijk vanwege vaardigheden als planning, creativiteit, sociale interactie en organisatievermogen die niet door technologie vervangen kunnen worden. De aard van de werkzaamheden verandert naar verwachting, niet de werkgelegenheid. De sectorale tekorten nemen naar verwachting toe. Op het gebied van handel, landbouw, bouw, vervoer en opslag, zorg en horeca zijn op dit moment al tekorten aan werknemers omdat zij geen passende woningbouw kunnen vinden. 150 | 174 Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 De passende woningbouw voor de werknemers neemt naar verwachting niet (snel) genoeg toe waardoor de tekorten groeien. Ook is er onvoldoende aansluiting van onderwijs op arbeidsmarkt en is er een algeheel tekort aan arbeidskrachten.

Hierdoor raakt de vraag en aanbod van werkgelegenheid uit balans. Beoordeling De werkgelegenheid wijzigt naar verwachting niet door beleid van de provincie Noord-Holland. Maar de balans vraag en aanbod van werkgelegenheid in bepaalde sectoren wordt minder door het gebrek aan passende woningbouw. De referentiesituatie wordt daarom als ‘redelijk’ beoordeeld. Circulaire economie Het Nationaal Programma Circulaire Economie stelt het doel van 50 % minder gebruik van primaire abiotische grondstoffen in 2030. Datzelfde programma noemt het doel om volledig circulair te zijn in 2050. Dezelfde doelen worden onderschreven in het Ontwikkelperspectief Circulaire economie (2017) van de provincie Noord-Holland. Deze beleidsdoelstellingen houden inherent in dat het aandeel circulaire banen en bedrijven toeneemt. In de omgevingsvisie NH2050 stelt de provincie doelen die aansluiten op bovengenoemde, ze wil namelijk de beweging richting circulaire economie versnellen en zij aan zij staan met de voortrekkers daarin. Doel is het verminderen van het verlies van (primaire) grondstoffen die geschikt zijn voor hergebruik. In 2030 moet dit verlies met de helft zijn teruggedrongen, in vergelijking met 2018. In 2050 wil de provincie Noord- Holland volledige circulariteit bereiken. In het bijzonder in het Noordzeekanaalgebied en de West-as worden als kansrijke gebieden hiervoor gezien.

Op basis van historische trends en toekomstige (nationale) verwachtingen neemt het aandeel circulaire bedrijven en banen in de toekomst alleen maar verder toe. De hoeveelheid grondstoffen is schaars, daarom is het onvermijdelijk dat meer ingezet moet worden op circulariteit. In deze circulaire economie bestaat bijna geen afval en worden grondstoffen steeds opnieuw gebruikt. Beoordeling De autonome ontwikkelingen en beleidsinzet van provincie Noord-Holland maken dat de referentiesituatie is beoordeeld als ‘overwegend goed’. Duurzame landbouw Op basis van historische trends en toekomstige (nationale) verwachtingen en beleid neemt het toekomstperspectief van de gangbare landbouw af. Tegelijkertijd noodzaken stikstofmaatregelen op Europees en nationaal niveau een transitie naar duurzamere vormen van landbouw, zoals biologische landbouw, kringlooplandbouw en extensieve landbouw. Hierbij komt dat provincie Noord-Holland in de Programmabegroting 2025 inzet op volledige kringlooplandbouw in 2040. Kringlooplandbouw is hierbij een landbouw die produceert binnen streef- en drempelwaarden voor zeven doelen: circulariteit, verbeteren van waterkwaliteit en -beheer, bodemkwaliteit, het tegengaan van en omgaan met klimaatverandering, herstellen van biodiversiteit/natuur, plant- en diergezondheid, en het verbeteren van de sociaaleconomische positie van de boer in de keten.

Kringlooplandbouw is niet hetzelfde als biologische landbouw, maar beide streven wel naar het verminderen van negatieve milieueffecten. Voor biologische landbouw geldt een strenge certificering; voor kringlooplandbouw niet. In 2030 wil de provincie dat 15 % van het landbouwareaal onder biologisch beheer staat (Programmabegroting 2025). In 2022 was dat 3,9 % (CBS, 2023a). De transitie van gangbare landbouw naar biologische bedrijfsvoering duurt ongeveer 2 tot 3 jaar (Skal, z.d.). Een knelpunt is de inzet van de provincie op doelsturing. Niet alle agrariërs hebben voldoende kennis en (financiële) middelen om over te stappen op een biologische bedrijfsvoering. 151 | 174 Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 Beoordeling Richting 2050 neemt het aandeel biologische landbouw in Noord-Holland toe. Stikstofmaatregelen noodzaken een transitie naar duurzamere vormen van landbouw, waaronder biologische landbouw. Het beleid van provincie Noord-Holland versterkt deze transitie. De referentiesituatie is beoordeeld als ‘overwegend goed’. Digitale infrastructuur De indicator voor het aspect digitale infrastructuur is ‘bereik en toegankelijkheid’. In de huidige situatie is de dekkingsgraad voor snel internet (van meer dan 100 Mbit/s) meer dan 99 %. De verwachting is dat dit percentage zal toenemen richting 2050.

Niet alleen zullen meer huishoudens overstappen naar glasvezel, wat sneller internet oplevert, ook is de nationale overheid bezig om de huishoudens die nog geen snel internet tot hun beschikking hebben, te voorzien van snel internet. Autonome ontwikkelingen en de uitwerking van beleid zullen het bereik en de toegankelijkheid van (snel) internet verbeteren. Door verdergaande technologische ontwikkelingen zoals de ontwikkeling van AI is er meer vraag naar sneller internet (glasvezel), waardoor het voor marktpartijen aantrekkelijker is om dit aan te leggen. Door de bouw van woningen en de ontwikkeling van de economie worden gebieden ontwikkeld, waarbij het eenvoudiger is om glasvezel aan te leggen dan in bestaande, sterk verstedelijkte gebieden. Het doel van de provincie om de digitale economie te versterken draagt ook bij aan een toename in het bereik en de toegankelijkheid van digitale infrastructuur (Uitvoeringsagenda economie 2021 - 2023). De implementatie van de doelen uit de Datacenterstrategie Noord-Holland 2025 - 2027 maakt de aanleg van snelle internetverbindingen belangrijk en versnelt deze, omdat datacenters afhankelijk zijn van hoogwaardige, stabiele en toekomstbestendige digitale infrastructuur. Een aandachtspunt is de aanvoer van internet vanuit overzeese gebieden richting 2050.

Nederland heeft momenteel 8 internationale zeekabels waarvan er 4 ouders zijn dan 25 jaar. Ze functioneren nog wel, maar zijn toe aan vervanging. Er is nog niet bekend wanneer de oudere zeekabels vervangen worden (Dutch Subsea Cable Coalition, 2025). Beoordeling Het aspect digitale infrastructuur is beoordeeld als ‘goed’ in de referentiesituatie. Bestaande knelpunten verdwijnen door inzet van de nationale overheid en de uitwerking van de ambities van provincie Noord- Holland, zoals het versterken van de digitale economie. 4.3.7 Wonen Tabel 4.17 Beoordeling referentiesituatie voor het thema wonen Thema Beoordelingsaspect Beoordeling huidige situatie Beoordeling referentiesituatie wonen woningaanbod slecht matig wonen voorzieningenniveau overwegend goed overwegend goed Woningaanbod Balans vraag en aanbod Het huidige woningtekort in Noord-Holland is 81.800 woningen. Volgens de PNH-Prognose van 2024 groeit de woningbouwopgave naar circa 290.000 woningen in 2050. In de Actieagenda Wonen en Versnellen Woningbouw 2024 - 2028 geeft de provincie aan 191.000 woningen te willen bouwen in de woondealperiode, 2022 tot en met 2030. In de woondealperiode zijn er in de periode 2022 tot en met 2024 circa 50.000 woningen toegevoegd. De resterende doelstelling voor de woondeal bedroeg begin 2025 dus circa 140.000 woningen tot en met 2030.

152 | 174 Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 Momenteel hebben 136.979 woningen een harde planstatus in de Monitor Plancapaciteit van de provincie Noord-Holland. Hierin zijn 13.135 woningen opgenomen die behoren tot de regio Almere/Lelystad in de provincie Flevoland. Dit betekent dat 123.844 woningen in de provincie Noord-Holland een harde planstatus hebben. De locaties en aantallen van deze woningen in de provincie Noord-Holland zijn opgenomen in tabel 4.18. Met alleen de harde plannen wordt de ambitie van 140.000 woningen tot en met 2030 niet gehaald. Dit betekent dat 123.844 woningen in de provincie Noord-Holland de planstatus ‘onherroepelijk’ hebben. De locaties en aantallen van deze woningen in de provincie Noord-Holland zijn opgenomen in tabel 4.19 en tabel 4.18. Hiermee wordt de ambitie van 184.000 woningen bouwen vóór 2030 niet gehaald. Tabel 4.18 Woningen met harde planstatus (bron: Monitor Plancapaciteit provincie Noord-Holland) Regio Planstatus onherroepelijk Amstelland en Meerlanden 19.368 Amsterdam (gemeente) 70.124 Gooi en Vechtstreek 5.930 Kop van Noord-Holland 3.610 Regio Alkmaar 7.652 West-Friesland 3.925 Zaanstreek Waterland 7.997 Zuid-Kennemerland / IJmond 5.238 totaal 123.844 Volgens de Monitor Plancapaciteit zijn er in provincie Noord-Holland 113.104 woningen in voorbereiding. Daarvan zijn er ongeveer 52.500 tot en met 2030 in voorbereiding.

Het aantal woningen met planstatus onherroepelijk en het aantal woningen dat tot en met 2030 in voorbereiding is, is samen ruim 175.000. Daarmee wordt, wanneer het aantal woningen in voorbereidingen wordt meegenomen, de ambitie van 140.000 woningen tot en met 2030 wel gehaald. De stikstofproblematiek vormt een knelpunt bij de realisatie van de woningen in voorbereiding: er is bij een deel van de zachte plancapaciteit onvoldoende stikstofruimte om een vergunning te verlenen voor de bouw. Verder vormt de termijn waarop de woningen gerealiseerd kunnen worden een knelpunt bij het behalen van het beoogde aantal woningen tot en met 2030: de ontwikkeling van een woningbouwproject duurt gemiddeld 7 tot 12 jaar (VRO, z.d.). Hierbij geldt wel dat het hard maken van plannen, de planvoorbereiding, een groter onderdeel is van deze 7 tot 12 jaar dan de bouw zelf. Doordat er sprake is van een continue, jaarlijkse bouwstroom, loopt de voorbereidingen voor projecten die in 2026 tot en met 2030 gerealiseerd worden al langer. Uit de Monitor Plancapaciteit blijkt dat voor alle Noord-Hollandse gemeenten samen de bruto plancapaciteit (alle geplande te bouwen woningen) tot en met 2050 in totaal 410.800 woningen bedraagt. Dit is ruim voldoende om de huidige tekorten op te lossen, en te voorzien in de toekomstige vraag. De daadwerkelijke realisatie van deze woningen is echter onzekerder.

Daarbij vormen onder andere de stikstofproblematiek en netcongestie belangrijke knelpunten. Al met al verslechtert de balans vraag en aanbod richting 2050. Betaalbaarheid In haar Actieagenda Wonen en Versnellen Woningbouw 2024 - 2028 geeft de provincie aan dat 66 % van de nieuwbouw in het betaalbare segment (sociale huur, middenhuur en betaalbare koop) moet vallen en minimaal 30 % moet sociale huur zijn, in lijn met de toekomstige Wet Versterking regie op de volkshuisvesting. De huurprijsgrens voor sociale huur is in 2024 900,00 euro. Betaalbare woningen zijn woningen met een huur van minder dan 1.185,00 euro en koopwoningen van minder dan 405.000,00 euro (prijspeil 2024). In tabel 4.19 is weergegeven welk percentage van de geplande woningbouw per regio betaalbaar en sociale huur is. Voor een aanzienlijk deel van de programmering is nog niet bekend of nog niet ingevuld in welk prijssegment dit wordt gerealiseerd. In | tabel 4.19 zijn de woningen met harde planstatus, de woningen in voorbereiding, de potentiële woningen en het onbekende aantal woningen meegenomen. Het is via de Monitor Plancapaciteit niet mogelijk om de betaalbaarheidsverdeling van enkel de woningen met een harde planstatus te bekijken.

Tabel 4.19 Aandeel betaalbare woningen en aandeel sociale huurwoningen in totale plancapaciteit (bron: Monitor Plancapaciteit) Regio | Aandeel betaalbaar | Aandeel sociale huur Amstelland en Meerlanden | 53 % | 26 % Amsterdam (gemeente) | 38 % | 20 % Gooi en Vechtstreek | 53 % | 32 % Kop van Noord-Holland | 54 % | 26 % Regio Alkmaar | 29 % | 13 % West-Friesland | 54 % | 25 % Zaanstreek Waterland | 40 % | 30 % Zuid-Kennemerland / IJmond | 55 % | 36 % Afbeelding 4.13 Overzichtskaart nu bekende woningbouwplannen (bron: Keuzepalet) 153 | 174 | Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 154 | 174 Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 In geen enkele regio in Noord-Holland valt 66 % van de geprogrammeerde nieuwbouw in het betaalbare segment. Het doel van minimaal 30 % sociale huur wordt alleen in Gooi en Vechtstreek, Zaanstreek- Waterland en Zuid-Kennemerland/ IJmond gehaald. Hierbij is het belangrijk om rekening te houden dat de betaalbaarheid categorie vooral bij plannen die pas over 3 jaar of verder gepland zijn, nog niet bekend en/of ingevuld is in de Monitor Plancapaciteit. Dit geldt in versterkte mate voor de periode na 2030. De programmering moet daar nog worden bepaald en als deze nu al wordt ingevuld, is dat vaak op basis van algemene beleidsuitgangspunten, niet op basis van concrete projectafspraken.

Opvallend zijn de lage percentages betaalbare woningen en sociale huur in de geplande woningbouw in regio Alkmaar. Een van de oorzaken hiervoor is het optreden van financiële knelpunten bij woningbouwcorporaties (Turk, 2025). Vanwege het niet halen van de betaalbaarheidsdoelstellingen, neemt de betaalbaarheid van woningen af richting 2050. Beoordeling De beoordeling van de referentiesituatie voor het aspect woningaanbod is ‘matig’. Het aantal te bouwen woningen met een harde planstatus is onvoldoende om te voorzien in de vraag tot en met 2030. Als ook de projecten worden meegenomen die in voorbereiding zijn, kan de doelstelling tot en met 2030 wel worden gehaald. Ook de doelstelling tot en met 2050 kan gehaald worden, als naast de harde ook de zachte plancapaciteit wordt meegenomen. Voor het overgrote deel van plancapaciteit dat pas over tien jaar of meer is gepland, is de planvorming vaak nog niet begonnen. Daardoor bestaan er nog te veel onzekerheden over de mogelijke realisatie van de betreffende zachte plancapaciteit, bijvoorbeeld wat betreft vergunningsruimte rondom de stikstofopgave, om er zeker van te zijn dat de doelstellingen met die plannen kan worden gehaald. Daarnaast blijft de betaalbaarheid van de geplande woningbouw een knelpunt.

Voorzieningenniveau In de omgevingsvisie NH2050 wordt aangegeven dat regio’s zelf kiezen welke kernen een voorzieningencentrum zijn en blijven (dit is in lijn met de Sterke kernen, sterke regio’s uit de omgevingsvisie NH2050). Dit kan bijdragen aan het behoud van voorzieningen en leefbaarheid in deze gebieden. Het doel hierbij is het voorzieningenniveau op peil houden, en dus niet zozeer verbeteren. Het voorzieningenniveau is in de huidige situatie namelijk al overwegend goed. Vooral het verschil in voorzieningen tussen de centrumstad en omliggende dorpen valt dus op. De dorpen in Noord-Holland-Noord hebben ontwikkelruimte om meer voorzieningen te realiseren. Beoordeling De huidige staat van het voorzieningenniveau wordt doorgezet. Ook vinden geen generieke autonome ontwikkelingen plaats die invloed hebben op het voorzieningenniveau. De referentiesituatie wordt daarom beoordeeld als ‘overwegend goed’.

4.3.8 Energietransitie Tabel 4.20 Beoordeling referentiesituatie voor het thema energietransitie Thema Beoordelingsaspect Beoordeling huidige situatie Beoordeling referentiesituatie energietransitie aandeel duurzame energie redelijk overwegend goed energietransitie energieverbruik slecht slecht energietransitie energie-infrastructuur slecht slecht energietransitie uitstoot broeikasgassen slecht slecht 155 | 174 Witteveen+Bos | 149368/26-007.625 | Definitief 04 Aandeel duurzame energie In de omgevingsvisie NH2050 is de ambitie opgenomen dat de provincie Noord-Holland in 2050 een klimaat neutrale en volledig circulaire provincie wil zijn. Dit is in lijn met de nationale doelstelling op dit gebied. Deze ambitie is gekoppeld aan de doelstelling van het Klimaatakkoord om te komen tot 49 % CO2-reductie in 2030. Daarnaast is in het Klimaatakkoord opgenomen dat in 2030 70% van alle elektriciteit afkomstig is uit hernieuwbare bronnen. Ook de Provinciale Klimaat- en Energieverkenning Noord-Holland 2025 stelt een ambitie voor het aandeel duurzame energie, namelijk dat de elektriciteitsproductie in 2035 volledig klimaatneutraal is. Dat betekent dat de provincie Noord-Holland ruimte wil bieden aan de energietransitie. De provincie ambieert beschikbaarheid van grootschalige kavels en ruimte voor hogere milieucategorieën.

Deze lenen zich bij uitstek voor clustering van duurzame energievoorzieningen voor Amsterdam en omgeving. Het belang van deze voorzieningen is groot, ook om de woningbouwopgave in deze regio duurzaam vorm te geven. In Noord-Holland Noord is de Boekelermeer geschikt voor duurzame-energievoorzieningen. Daarnaast speelt door wind op zee opgewekte energie een grote rol in de duurzame energie van de provincie Noord-Holland. De locaties voor wind op zee liggen voor een belangrijk deel voor de kust. Mogelijke locaties die door Tennet en het Ministerie van KGG worden onderzocht voor de aanlanding van wind op zee in Noord-Holland zijn Den Helder, Agriport A7, Vijfhuizen, A9-Zuid, Velsen en een locatie tussen Beverwijk en Diemen. Dit biedt meerdere kansen voor de provincie Noord-Holland. De provincie is ook voornemens het aandeel duurzame energie te vergroten, in lijn met haar beleid. Ook zet de provincie Noord-Holland in op waterstof met het ‘Waterstofprogramma 2025 - 2027’. Blauwe waterstof wordt in eerste instantie ingezet als aanjager voor de ontwikkeling van groene waterstof, met als doel om in 2050 uitsluitend groene waterstof te gebruiken. In 2030 moet 700 MW elektrolysecapaciteit zijn gerealiseerd, gevolgd door verder groei. Vanaf 2028 wordt 200 kton waterstof per jaar geïmporteerd.

Daarnaast wordt gewerkt aan een provincie dekkend netwerk van waterstoftanklocaties voor zwaar- en langeafstandstransport en aan een zero-emissie transportcorridor voor de binnenvaart in 2050. Kortom, de productie van duurzame energie groeit, dit is zoals hierboven aangegeven in lijn met provinciale en nationale ambities op het gebied van duurzame energie. De verdere uitrol van deze opwek vormt echter een uitdaging, omdat netcongestie de aansluitmogelijkheden beperkt. De grootste belemmering in de duurzame energie is de aanwending op het net. Beoordeling Bovenstaande laat zien dat, ondanks de inzet op duurzame energie, lokaal enkele knelpunten blijven bestaan. De referentiesituatie wordt daarom beoordeeld als ‘overwegend goed’. Energieverbruik Richting 2050 neemt het finale energieverbruik af, allereerst in de sectoren gebouwde omgeving en mobiliteit. Het doel van de provincie om de bestaande bouw en nieuwbouw te verduurzamen, zoals benoemd in de Noord-Hollandse Klimaataanpak, draagt hieraan bij. Nieuwe woningen zijn goed geïsoleerd en de bestaande voorraad wordt verduurzaamd. Energiebesparing vormt een fundamentele pijler van het energiebeleid. Bovendien worden steeds meer woningen voorzien van warmte uit hernieuwbare bronnen, en een warmtepomp is efficiënter dan een Cv-ketel op gas.

Ook de mobiliteitstransitie, waarbij er een overstap plaatsvindt van het gebruik van de auto op basis naar fossiele brandstoffen naar duurzamere vormen van (deel)mobiliteit, zorgt voor een afname van het energieverbruik richting 2050. Op nationaal niveau wordt een lichte daling van energieverbruik in de industrie en glastuinbouw verwacht (PBL, 2024). In de Noord-Hollandse Klimaataanpak benoemt de provincie de doelstelling om energie- efficiëntie van industrie en bedrijven te stimuleren, evenals innovatieve productieprocessen en de transitie naar duurzame energiebronnen. ‘Stimulering’ is echter beperkt concreet, en minder concreet dan normen vanuit de Europese Unie, zoals de ETS-systematiek. De bijdrage van het provinciale beleid aan de reductie van het energieverbruik van de sector industrie is klein. Bovendien valt of staat de vermindering van het energieverbruik van Noord-Holland met de verduurzaming van Tata Steel, de groei of krimp van Schiphol en een toename in het aantal datacenters. Tata Steel is de grootste energieverbruiker van Noord-Holland (en van Nederland). Echter is de verduurzaming van Tata Steel een onzekerheid in tijd en in orde van grootte. Het zeker stellen van de verduurzaming van Tata Steel heeft is daarmee cruciaal voor het verminderen van het energieverbruik van Noord | -Holland.

Een andere onzekerheid in de afname van het energieverbruik van | provincie Noord-Holland is Schiphol: het is onduidelijk of er groei of krimp van Schiphol | optreedt. Wanneer er sprake is van krimp, heeft dit een positief effect op de beoordeling van de referentiesituatie. De energievraag door datacenters (subsector informatie/communicatie) | neemt toe richting 2050. Op nationaal niveau groeit de elektriciteitsvraag door datacenters naar 12 % van de totale Nederlandse elektriciteitsvraag (CE Delft, 2025). | In haar Datacenterstrategie Noord-Holland 2025 - 2027 geeft de provincie aan dat de voor datacenters bestemde ruimte op bedrijventerreinen in Amsterdam, Haarlemmermeer en Hollands Kroon verder wordt ingevuld. Daarnaast houdt de provincie de mogelijkheid open om | buiten deze clusters solitaire datacenters toe te voegen. Datacenters van meer dan 2 | .000 m2 oppervlak en 5MVa aansluitvermogen moeten voldoen aan de ‘Richtlijn duurzame vestigingsvoorwaarden datacenters Noord | - Holland’. Deze richtlijn bevat geen concrete doelstellingen voor | energieverbruik, waardoor de komst van meer datacenters gepaard gaat met een groei in het energieverbruik | door datacenters. Beoordeling Het aspect energieverbruik is voor de referentiesituatie | is ‘slecht’.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://haarlemmermeer.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/041b3eab-a38c-40a3-a333-eabc69b46e81?agendaItemId=4d7fc33c-3046-43f4-ad75-2b273598a16c