2025-12-04 Raad

Niet dat we systemen opzetten die mislukking garanderen, niet dat we mensen vastzetten in afhankelijkheid en zeker niet dat we belastinggeld verspillen aan trajecten zonder uitkomst. Forza! kiest wat dit betreft voor een stevig, eerlijk en effectief integratiebeleid. Werken waar het kan, inburgeren wanneer het moet, maar niet andersom. Dank u wel, tot zover. De VOORZITTER: U ook bedankt. Dan ga ik naar de heer De Ruiter namens BVNL. De heer DE RUITER: Voorzitter, dank en dank ook aan de Rekenkamer voor dit rapport over migratie in Haarlemmermeer waar onze fractie lang geleden om heeft gevraagd. Het schetst een zorgwekkend beeld. 82% van de statushouders leeft van de bijstand. Huisvesting schiet tekort. Daarvan is vooral onze eigen jeugd de dupe. Arbeidsmigranten zijn nauwelijks in beeld. De gemeente spant zich in, zegt het college. We hoorden het al eerder, het is windowdressing. We zien een aanpak zonder samenhang, zonder grip op de effecten. Migratie kost onze samenleving handenvol geld. Denk aan opvang, inburgering en uitkeringen. We hoorden dat ook al eerder. Terwijl de druk op woningen, veiligheid en zorg toeneemt. Voor heel 2024 bedroeg het aantal eerste asielaanvragen in Denemarken, nota bene met een sociaaldemocratisch kabinet, 2200 ongeveer. In Nederland lag de totale influx in 2024 rond de 45.000.

Wij doen veel meer dan de wereld van ons mag verwachten, ook in Haarlemmermeer. En BVNL Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 4 december 2025

19

Haarlemmermeer zegt: genoeg is genoeg. Dit rapport bevestigt wat we al weten. Ongecontroleerde migratie ondermijnt onze lokale gemeenschap. We moeten niet meer beleid stapelen, maar werken aan het remmen van de instroom en het aan het werk krijgen van uitkeringstrekkers. De VOORZITTER: Mijnheer De Ruiter, een ogenblikje. Ik heb hier een puntje van orde van mevrouw Gumbert. Mevrouw GUMBERT: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik denk dat het beter is om het te hebben over de dingen die we in Haarlemmermeer kunnen doen. Daar gaat dit debat toch over, dus het lijkt me dat we niet gaan debatteren als er... De VOORZITTER: Dat is geen puntje van orde. Mevrouw GUMBERT: Is er geen punt van orde aan u, aan de voorzitter? De VOORZITTER: Aan mij? Nou ja, iemand besteedt zijn minuutjes zoals hij denkt dat te moeten besteden en ik ga verder niet over de inhoud. Dus als u een interruptie heeft op de inhoud van BVNL, dan is prima. Maar het is volledig aan u. Maar ik ben het met u eens dat het beter is om het over het onderwerp te hebben. Maar goed, als iemand toch zijn eigen inhoud heeft, dan moet dat dan maar zo. Mijnheer De Ruiter, u mag uw betoog vervolgen. De heer DE RUITER: Ja, dank voorzitter en vooral ook dank dat ik gewoon over mijn eigen woorden mag gaan in deze zaal. Dit rapport bevestigt wat we al weten. Ongecontroleerde migratie ondermijnt onze lokale gemeenschap.

We moeten niet meer beleid stapelen, ik zei het al, maar werken aan het remmen van de instroom en aan het werk krijgen van uitkeringstrekkers. Beperk daarom de opvang van asielmigranten tot het absolute minimum. Stel strengere eisen aan hun inburgering en werk. We willen geen nieuwe azc’s. Honderd mensen die dakloos worden… De VOORZITTER: Mijnheer De Ruiter, u mag beginnen aan uw anderhalve, of nee, een-na-laatste zin, mag ik zeggen. De heer DE RUITER: Dat is prima. Honderd mensen die dakloos dreigen te raken op een camping, daar heeft deze gemeente geen opvang voor. Maar voor azc’s, duurzaam of niet, is ook geen plek. Nou, tot zover dan, voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan gaan wij door met de heer Beusenberg namens SRH. De heer T.M. BEUSENBERG: Voorzitter, vandaag bespreken we het Rekenkamerrapport Migranten in Haarlemmermeer. Het beeld is helder. Onze gemeente draagt veel, meer dan gemiddeld, maar heeft te weinig grip op de gevolgen. We weten onvoldoende wie hier wonen, werken en ondersteuning krijgen. Dat moet anders. Voor Sociaal Rechts Haarlemmermeer staat één principe centraal: gelijke behandeling van al onze inwoners. Daarom zeggen we duidelijk dat statushouders geen voorrang mogen krijgen op woningen. Niet boven jongeren die al jaren wachten, niet boven starters die geen kant op kunnen, en niet boven gezinnen die vastlopen door de woningcrisis.

Daarnaast zien we dat veel statushouders langdurig afhankelijk zijn van een uitkering. Dat is niet houdbaar. Wie hier blijft moet ook meedoen. Werk moet de norm zijn. Dat is niet alleen eerlijk richting de samenleving, maar ook essentieel voor eigenwaarde en integratie. Tegelijkertijd horen we dat veel statushouders graag willen werken, maar dat de gemeente onvoldoende gebruik maakt van de mogelijkheden om dat te faciliteren. In tijden van personeelstekorten is dat onbegrijpelijk. Laat mensen die kunnen bijdragen, dat ook doen. De opvang moet bovendien beter georganiseerd worden. De huidige noodopvang in hotels is duur en werkt Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 4 december 2025

20

de integratie tegen. Wij willen duurzame, sobere opvanglocaties die passen bij de draagkracht van Haarlemmermeer en die geen onnodige publieke middelen opslokken. Voorzitter, Sociaal Rechts Haarlemmermeer staat voor duidelijkheid en verantwoordelijkheid. Geen voorrang op woningen voor statushouders, werk boven uitkering, meer toezicht en regie op migratie en huisvesting en sobere, efficiënte opvang. Zo houden we solidariteit eerlijk, beheersbaar en gedragen door onze inwoners. Dank u wel. De VOORZITTER: U ook bedankt. Dan ga ik naar het Lid Koolmoes. Mevrouw KOOLMOES: Voorzitter, dank u wel. De Rekenkamer heeft zich ingezet en daar worden we altijd heel vrolijk van natuurlijk, om op verzoek van de raad een onderzoek te doen naar de migranten in Haarlemmermeer. En toevallig weet ik dat een partij die ik heel goed ken, HAP namelijk, dat toen heeft aangevraagd. Ondanks dat de gemeente zich naar vermogen inspant om onze wettelijke taken uit te voeren, blijkt juist het gedeelte dat geen wettelijke taak is niet onder onze aandacht. Ik haal een aantal conclusies aan. Conclusie 1, zo is er een zeer hoog percentage van statushouders werkloos om verschillende redenen. En een en ander zou ook wel eens verband kunnen houden met het gebrek aan degelijk inburgeren.

En wat Lid Koolmoes bovendien opvalt in de bestuurlijke reactie vanuit het college, is de reflex om onze situatie te gaan vergelijken met die van andere gemeenten. Alsof het feit dat anderen het ook niet op orde hebben, een geldig excuus is om eigen tekortkomingen te verbloemen. Dat is het niet en het kan nooit de basis zijn voor goed bestuur. Conclusie 8, ik spring gewoon meteen over, de gemeente heeft weinig inzicht in de doeltreffendheid en doelmatigheid van beleid voor migranten. Voorzitter, hier ben ik even stil van. Want is dat niet juist wat bestuurlijke verantwoordelijkheid inhoudt? Die neem je niet wanneer het uitkomt, die neem je altijd. Wat het college hier doet, is die verantwoordelijkheid vooruitschuiven en dat is niet acceptabel. Vervolgens deelt het college ook nog een sneer uit richting de Rekenkamer, door te suggereren dat het onderzoek ook wel erg breed was en ook wel een beetje achter de feiten aanliep. Men kan het echter ook anders zien. Juist omdat dit onderzoek liep, is het college in allerijl beleid gaan produceren en dan is niet de Rekenkamer het probleem, maar de reactieve houding van het college zelf. Voor wat betreft de aandachtspunten voor 2026 tot en met 2030 zal Lid Koolmoes vooral de aandacht willen vestigen op de werkeloosheid van arbeidsmigranten, hun weg naar werk en dat in samenhang met het sociaal welbevinden van de migrant. Dank u wel.

De VOORZITTER: U ook bedankt. Dan ga ik naar de heer Achterbergh namens de VVD. De heer ACHTERBERGH: Voorzitter, dank u wel. Het Rekenkameronderzoek laat zien dat de gevoelens die bij veel van onze inwoners leven kloppen. Het aantal statushouders in onze gemeente is de afgelopen jaren exponentieel toegenomen. Het voelt dus niet alleen zo, het lijkt dus niet alleen maar zo, het is zo. Hierbij komen bepaalde faciliteiten onder druk te staan. Denk aan wachtlijsten bij een zwemles of bij een kinderopvang en druk op de woningmarkt. Het is daarom goed dat we scherp en helder beleid gaan voeren en hoe we hier in de nabije toekomst mee zullen omgaan. De gemeente voldoet volgens dit RKC-onderzoek aan haar wettelijke plicht. Als Haarlemmermeer dragen we daarbij meer dan gemiddeld bij aan de opvang van Oekraïners en asielzoekers. Dat we dus iets achterlopen op de landelijke taakstelling voor de huisvesting van statushouders is iets dat wij als VVD voor kennisgeving aannemen. Want zolang het rijk niet over de brug komt met steekhoudende maatregelen en landelijk beleid houdt het uitdelen van woningen aan statushouders wat ons betreft op. Solidariteit heeft ook een grens en die lijkt wat ons betreft nu wel bereikt. We gaan ons dus meer concentreren op de mensen die hier wel al lang leven en dringend op zoek zijn naar een woning.

De VVD heeft altijd gezegd: wie hier komt doet mee, werkt mee en houdt zich aan de regels, anders heb je hier niets te zoeken. De gemeente moet scherp inzicht hebben of beleid daar vervolgens ook echt aan bijdraagt. De conclusie is helaas dat onze gemeente onvoldoende stuurt op effect, betaalbaarheid en samenhang Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 4 december 2025

21

van maatregelen. Daar moet wat de VVD betreft dus meer kleur aan gegeven worden. De Rekenkamer noemt veertien aandachtspunten voor migratiebeleid, maar voor de VVD zijn wonen, werk en doeltreffend beleid de speerpunten die het verschil maken voor Haarlemmermeer. Daar ga ik nu nader op in. Ten eerste wonen, aandachtspunt 5. De achterstand bij de huisvesting van statushouders vergroot de druk op de opvang en op de woningmarkt voor starters en doorstromers. De VVD wil dat extra maatregelen voor statushouders nooit ten koste gaan van kansen voor werkenden, jongeren en gezinnen uit Haarlemmermeer. Wij vragen het college om bij elke maatregel voor statushouders expliciet te onderbouwen wat de impact is op de totale woningmarkt. De VOORZITTER: Mijnheer Achterbergh, ik ga u even onderbreken voor een interruptie van de heer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Voorzitter, ik heb dit nu een tijdje zitten aanhoren en ik zou haast denken, ja, die VVD zit natuurlijk nu inmiddels een halve eeuw in de oppositie. Het wordt tijd dat ze een keer het beleid gaan maken. En toen dacht ik, nee, de VVD maakt het beleid. Dus mijnheer Achterbergh vertelt allemaal dingen die de VVD gaat doen. Ik denk, waarom doen ze dat dan niet? Want ze zitten in het college. Dus dat had al langer geregeld kunnen worden.

Is mijnheer Achterbergh dat met mij eens? De VOORZITTER: Mijnheer Achterbergh? De heer ACHTERBERGH: Nee, dat ben ik niet met de heer Vermeulen eens. En als u goed kijkt naar wat wij in het verleden als VVD hebben gedaan, is onder andere een initiatiefvoorstel geschreven voor de Wet inburgering. Ik kan me herinneren dat Forza! daar toen tegen heeft gestemd. Dus als u het goed vindt, ga ik verder met mijn verhaal. De VOORZITTER: U spreektijd is op, maar u heeft nog een tweede termijn. De heer VERMEULEN: Ik zal in de tweede termijn mijnheer Achterbergh nog een keer aan zijn jasje trekken. De VOORZITTER: Prima, helemaal goed. Gaat u door mijnheer Achterbergh. De heer ACHTERBERGH: Daar ben ik gek op voorzitter. Ten tweede werken en meedoen. Dat zijn aandachtspunten 3 en 6. De hoge werkloosheid van statushouders is een belangrijk punt van aandacht. Werk geeft zingeving, draagt bij aan een sterke maatschappij en maakt de integratie van de betreffende statushouder laagdrempeliger. Uit het onderzoek blijkt, dat is eerder al gezegd, dat 82% van de inburgeringsplichtige statushouders een bijstandsuitkering heeft en dat de gemeente de ruimte om asielzoekers naar werk te begeleiden nauwelijks benut. De VOORZITTER: Mijnheer Achterbergh, ik ga u weer onderbreken voor een interruptie van de heer Salhi.

De heer SALHI: Ja, ik denk, ik wacht eventjes, maar ik vraag me af hoe we dit moeten zien, horen of rijmen. Zeker vandaag, een dag voor Sinterklaas. Want als u zegt dat de mensen, 82%, dat ben ik ook met u eens, in een uitkeringssituatie zitten en dat zou dan wat ons betreft ook wat versneld mogen worden. Maar hoe rijmt u het dan dat ze dat wel versneld mogen doen, integreren, taal leren, werken enzovoort, enzovoort, maar een toewijzing naar een woning waar ze eigenlijk gewoon recht op hebben, zover ik mij weet en daar moeten we dus ook een tandje bij doen, volgens mij heeft de Rekenkamer dat ook in zijn rapport benoemd…

Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 4 december 2025

22

De VOORZITTER: Wilt u echt komen naar een interruptie en een vraag? De heer SALHI: Hoe rijmt u dat? Want dat moet u even uitleggen, want het is wel heel veel spierballentaal, maar het moet ook wel ergens houtsnijden. De VOORZITTER: Mijnheer Achterbergh. De heer ACHTERBERGH: Ik probeer er een vraag van te maken voorzitter en daar een antwoord op te geven. Volgens mij hebben we het hier over de statushouders die hier nu al zijn, daar 82 % van werkloos is en in een bijstandsuitkering zit. Laten we dat nou eerst gaan oplossen, voordat we nog veel meer mensen binnenhalen en het aantal werklozen nog groter wordt. Volgens mij, de mensen die hier nu zijn en een woning hebben, verdienen ook onze aandacht om daarin begeleid te worden. En ik vind het eigenlijk best wel schofferend dat je de mensen die hier al zijn eigenlijk niet zo belangrijk vindt en alleen maar meer en meer en meer en meer naar binnen wil halen. Volgens mij hebben we ook heel veel verantwoordelijkheid naar de Oekraïners en de asielzoekers laten zien. En dat is wat ik eerder zei, die solidariteit houdt ook een keer op. We mogen ook best wel naar onze inwoners kijken. De VOORZITTER: U kunt door met uw betoog mijnheer Achterbergh. De heer ACHTERBERGH: Wat betreft die 82%, die is wat ons betreft te hoog. En we willen daarvoor een omslag. Uit de bijstand in de baanstand, zei een voorganger van mij ooit.

Daarom vragen wij het college om eventueel met een concreet plan te komen om statushouders en wat ons betreft ook de asielzoekers, sneller naar betaald werk te begeleiden in nauwe samenwerking met werkgevers, het COA en met uitzendorganisaties. Inderdaad, het is een verzoek dat wij al eerder een keer gedaan hebben als raad, niet alleen als VVD. Dus ik zou daar graag een reactie van het college op willen hebben. Ten derde en tot slot voorzitter, zicht op effectief beleid, aandachtspunt 7. De Rekenkamer signaleert dat we onvoldoende zicht hebben op de effectiviteit van het inburgeringsbeleid voor statushouders en gezinsmigranten. Het is essentieel dat we nauwkeuriger meten of afgeronde inburgeringstrajecten daadwerkelijk leiden tot meer werk en zelfredzaamheid. Alleen zo kunnen we ons beleid doelmatiger maken en uitkeringsafhankelijkheid verminderen. Als VVD willen we daarom meer zicht en meer sturen op het taalniveau, de uitstroom naar werk binnen zes maanden, naar inburgering en sancties bij het opzettelijk weigeren van het traject. Minder uitkering, meer bijdragen aan de economie en onze samenleving. Tot slot, voorzitter, de VVD steunt de aanbevelingen om de informatievoorziening en de samenhang in het migratiebeleid te verbeteren. Zonder goede cijfers over wat werkt en wat niet werkt kun je geen eerlijke keuzes maken.

Wij vragen daarom voor een nieuwe bestuursperiode een integraal overzicht met heldere indicatoren zodat de raad in 2026 gericht kan kiezen welke migratiethema's prioriteit krijgen. Met wat de VVD betreft als uitgangspunt een veilige woonomgeving, een eerlijke woningmarkt en een sterke lokale economie. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER: U ook bedankt en dan gaan we door met mevrouw Antolini namens Forum voor Democratie. Mevrouw ANTOLINI: Dank u, voorzitter. Vandaag bespreken we het Rekenkameronderzoek Migranten in Haarlemmermeer. In 2023 zijn er bijna 20.000 migranten geregistreerd en door de beperkte registratie zien we maar een deel van de werkelijkheid. Het echte aantal ligt dus hoger dan de cijfers suggereren. We lezen dat er weinig zicht is op arbeidsmigranten en er sprake is van gebrekkige monitoring. We lezen dat statushouders langer blijven hangen op opvangplekken, door een tekort aan woningen en doordat meer dan 80% van hen bijstand ontvangt. Voorzitter, overal zijn tekorten. Bij de politie, in de zorg, de woningmarkt. Maar waar komt dat door? Het gemiddelde geboortecijfer van Nederlanders ligt immers op 1,4 kind per gezin. Dit is onder de vervangingsgrens. In Haarlemmermeer wordt per Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 4 december 2025

23

statushouder gemiddeld voor 3,3 kinderen, personen, gezinshereniging aangevraagd. Hierbovenop komt de enorme instroom van expats, Oekraïners en arbeidsmigranten. En terwijl we in Nederland ruim een half miljoen mensen onder de armoedegrens hebben, krijgen asielzoekers gratis zorg, verblijf en onderwijs. Het is alsof je het kind van de buren adopteert en vertroetelt, terwijl je je eigen kinderen verwaarloost en op straat zet. En voorzitter, sommigen in deze zaal zullen mij een racist of een populist vinden, u kent het wel. En tegen hen zeg ik, mijn naam spreekt voor zich. Ik ben zelf een allochtoon, maar de massa-instroom legt druk op alles. Onze voorzieningen, onze woningmarkt, onze cultuur. En voorzitter, ik hou van andere culturen, van reizen, van leren. De VOORZITTER: Mag ik u daarbij even onderbreken voor een interruptie? Gaat uw gang mijnheer Bier. De heer BIER: Misschien dat mevrouw Antolini nog even terug kan gaan op haar eigen probleemschetsing en dat is het geboortegetal dat terugloopt in Nederland, de demografie van veroudering en tegelijkertijd noemen dat mogelijk de oplossing ligt bij het toelaten van migranten en daar gewiekst, efficiënt beleid oprichten. Ik hoor u ze beide noemen, maar u stelt alsof het een tegenstelling is. Ik kan dat niet helemaal duiden.

De VOORZITTER: Is het een tegenstelling, de vraag, mevrouw Antolini? Mevrouw ANTOLINI: Ik vind het oprecht een hele goede interruptie. Ik denk dat het probleem ligt op: Nederlanders hebben nu ook zoiets van we kunnen geen woning meer krijgen dus Nederlanders beginnen ook minder snel aan een gezin, omdat ze ook geen woning kunnen vinden. Dus ik denk dat we juist veel meer moeten richten op dat mensen weer ook echt een gezin willen en kinderen willen krijgen, Ik denk dat op dit moment de druk zo hoog is, je moet maar heel veel geld verdienen anders kan je niet rondkomen dus ja dat zie je daar ook in. De gezinnen vormen zich niet meer. De VOORZITTER: Gaat u verder met uw betoog mevrouw Antolini. Mevrouw ANTOLINI: Ja dank u. Wat ik zei, ik hou van andere culturen, van reizen, van leren over tradities, normen en waarden. Dat maakt de wereld juist zo mooi. Waarom is het dan zo schokkend dat ik de Nederlandse cultuur wil behouden? Mensen die hierheen komen geven niet zomaar hun eigen cultuur op. En dat is begrijpelijk, cultuur maakt immers deel uit van je identiteit. De VOORZITTER: U mag beginnen aan uw een-na-laatste zin. Mevrouw ANTOLINI: Jaarlijks tientallen duizenden mensen erbij, voorzitter, betekent op termijn het einde van ons land. Dat is geen racisme, dat is realisme. Ik hou van Nederland en dat zou iedereen in deze zaal moeten doen.

Bescherm je land, bescherm je cultuur en bovenal bescherm je mensen. Dank u wel. De VOORZITTER: U ook bedankt, dan ga ik naar mevrouw Hup namens ChristenUnie-SGP. Mevrouw HUP; Voorzitter, we spreken vandaag over een onderwerp dat onze samenleving direct raakt. De opvang en integratie van asielzoekers, statushouders, Oekraïense ontheemden en arbeidsmigranten en welke in de periode 2026-2030 prioriteit moeten krijgen. Wij verzoeken enigszins het nieuwe college om beleid te gaan maken waar de migranten ook echt wat aan zullen hebben. Ons uitgangspunt is helder. Gastvrijheid is een opdracht, maar wel binnen duidelijke en zorgvuldige kaders. We kunnen wat dat aangaat instemmen met de aanbeveling om informatie over de voortgang, doeltreffendheid en doelmatigheid van beleid en programma's op het gebied van migratie te verbeteren. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 4 december 2025

24

Dit lijkt ons een hele essentiële noodzaak om meer inzicht en ook daadwerkelijk grip te krijgen op dit onderwerp. Daarnaast lijkt het ons ook goed om de laatste aanbeveling van de Rekenkamer door te voeren om het college te gaan verzoeken om de samenhang in beleid en uitvoering rond migranten te gaan versterken. Dank aan de Rekenkamer ook voor dit bruikbare onderzoek. Onze fractie is van mening dat het belangrijk is om te benoemen dat de mensen bij de opvanglocaties nu dagelijks keihard hun best doen om iedereen thuis te laten voelen in ons land. Laatst is Jan Soellaart, ons commissielid, bij een werkbezoek geweest en hij kan de tomeloze inzet die zij dagelijks doen ook bevestigen. Wat onze fractie betreft leggen we de focus op het helpen met werk zoeken voor statushouders. Velen zijn goed geschoold en er zit veel talent. Hier valt, denken wij, nog echt winst te halen. Cursussen in de avonden volgen is altijd een nuttige tijdsbesteding. Dus wat Forza! schetste zou dan een plan kunnen zijn. Over het algemeen vinden we dat alle veertien punten in het rapport van de Rekenkamer echt aandacht verdienen. We vinden het heel erg lastig om daarin te prioriteren. Toch hebben we dat gedaan. Het belangrijkste voor ons is een dak boven hun hoofd. Dus aandachtspunten 11 en 12. Een veilige, gezonde, warme woonplek. Dat is toch wel de basis waarop je uiteindelijk dan je leven kan inrichten.

Maar ja, hoever kunnen we dan als gemeente daarin gaan? Dat is nog wel een vraag die we ons eigenlijk willen stellen vanavond. En hoever willen we dan als raad gaan? Wat ons betreft leggen wij de focus na huisvesting op geschoolde mensen, om die ook aan het werk te krijgen, aandachtspunt 6. Ik rond af, voorzitter. De VOORZITTER: Ik ga u even onderbreken voor een interruptie. De heer DE RUITER: Dank voor die kans, voorzitter. Ik zou mevrouw Hup iets willen vragen. Ik hoorde haar eerder zeggen dat het college meer moet doen voor statushouders. Ik hoor haar nu weer zeggen dat zij sneller voor een woning moeten zorgen voor statushouders. Is mevrouw Hup het met mij eens dat dit college hier zit voor het belang van Haarlemmermeerders en niet voor het belang van de rest van de wereld? De VOORZITTER: Mevrouw Hup. Mevrouw HUP: Ja, nou, goede vraag. Nee, we hebben destijds ook al gezegd, we willen niet meer prioritering en dat statushouders vooropgaan. Ik zeg alleen dat er goed beleid moet komen en dat het goed ingebed moet worden. En dan reflecteer ik echt op de punten uit het rapport van de Rekenkamer. Dus ik ga nu niet zozeer in op wat het college nu moet gaan doen, maar u kunt het mooi gaan schetsen in de nieuwe toekomstige collegeperiode, zou ik dan zeggen. De VOORZITTER: U was met een afronding bezig, met de laatste zin. Mevrouw HUP: Ik was geëindigd bij aandachtspunt 6.

We vinden het heel belangrijk om na focus op huisvesting geschoolde mensen aan het werk te krijgen, zodat ze onderdeel kunnen worden van onze samenleving, ten goede van onze gemeente en uiteindelijk ook voor Nederland. Tot zover, voorzitter. De VOORZITTER: En bedankt. Dan ga ik, zoals ik zie, volgens de administratie PvdA als laatste in de rij. En goed om te vermelden dat EEN Haarlemmermeer en GEZOND Haarlemmermeer niet aanwezig zijn. Mevrouw Denie. Mevrouw DENIE: Dank u wel, voorzitter. Het is jullie vast niet ontgaan dat ik een beetje geschrokken ben. En dan krijgen we, ja mevrouw Denie, u schrikt wel vaker. En ik wil toch eerst nog even mijn punt maken voor het college. Wij hopen op een voorstel van dit college voor toeleiding naar werk. Juist voor de mensen, want jullie hadden een pilot die is gestopt, ik ben ook heel erg benieuwd waarom dat zo is. Dus dat vind ik heel erg belangrijk. Maar ik had een hele tekst en die heb ik gewoon zojuist maar even Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 4 december 2025

25

overboord gegooid. Want leden van de raad, wij zijn volksvertegenwoordigers en dat zijn wij omdat wij de democratie een van de beste dingen in de wereld vinden, want anders ga je hier niet zitten. En als wij met z'n allen vervallen in polarisatie, gaan roepen over wij, zij en het frame wat verder afbreuk doet aan onze democratie, dragen wij bij aan de afbreuk van ons land. Dus ik wil echt de raad oproepen: doe het anders, verval er niet in. Dit hoort een debat te zijn over migranten. En als we het dan gaan hebben over ja, statushouders, asielzoekers, het is breder dan dat, want door daar alleen aandacht aan te geven, omdat er angst is voor een PVV die straks meedoet, geven we geen aandacht aan de arbeidsmigranten die hier zitten en die slachtoffer zijn van mensenhandel, die slachtoffer zijn van uitbuiting en juist wij zouden daarvoor moeten gaan staan in plaats van ruzie gaan maken over een populistisch frame waarbij we bijdragen aan het afbreken van de democratie. Dank u wel. De VOORZITTER: U ook bedankt en daarmee zijn we aan het eind gekomen van de eerste termijn. Dan kijk ik even naar het college en in eerste instantie naar de heer El Idrissi om in te gaan op een aantal vragen die zijn gesteld. Gaat uw gang.

Wethouder EL IDRISSI: Dank voorzitter voor het woord en bedankt ook aan de leden van de Rekenkamer die zich hebben bezighouden met dit belangrijke thema, een belangrijk onderwerp. En het onderzoek laat veel zien. We hebben het al vanuit verschillende fracties gehoord. Je hoort ook heel goed dat elke fractie, of elke politieke partij zich focust op een bepaalt migratieaspect. En ik denk dat het goed is dat we in eerste instantie weten dat er drie verschillende portefeuillehouders op dit stuk, of dit thema, zitten. Namelijk ikzelf op de portefeuille asielzaken/integratie. Mijn collega-portefeuillehouder Marjolein Steffens-van de Water op huisvesting van de statushouders en de collega-portefeuillehouder Beryl van Straten gaat over de arbeidsmigratie en voornamelijk de huisvesting van onze arbeidsmigranten. Ik denk dat het goed is om dat even scherp te hebben. Ik denk wel wat er één boodschap uit spreekt vanuit dit onderzoek en dat is, in mijn optiek, dat we het goed doen in Haarlemmermeer. En dat is, denk ik, fijn om ook bevestigd te krijgen. Onze gemeente werkt namelijk in een lastig, maar ook een snel veranderd speelveld. En dat komt, denk ik ook, of denk ik ook, daar ben ik heilig van overtuigd, door het beleid vanuit het rijk. Dat is de afgelopen jaren ontzettend wispelturig geweest, waardoor wij als gemeente ook moesten schakelen op heel veel vlakken.

En toch voldoen wij aan bijna alle wettelijke verplichtingen en voeren we onze taken naar vermogen uit wanneer die landelijke besluiten laat of wisselend zijn en dat is een knap staaltje werk. We voldoen aan onze taakstelling voor de opvang van asielzoekers. Op drie locaties doen we dat. En op dit moment vangen we dus alle 1156 mensen op, iets meer dan de Spreidingswet van ons vraagt. En ook voor Oekraïense ontheemden voldoen we aan de landelijke inspanningsverplichting van 951 plekken. En de opvang, die voldoet ook aan de eisen van het rijk. En je ziet zelfs gemeenten, omliggend in de regio, kijken naar onze locatie op de Planeetbaan, hoe goed dat gaat. En dat hebben we bewust gedaan. Dit college kiest namelijk voor menswaardige humane opvang, want we hebben het namelijk over mensen. En als ik soms ook een aantal fracties hier in de zaal hoor, dan lijkt het net of we het niet over mensen hebben en ik denk dat dat wel een kwalijke zaak is. Laten we het te allen tijde over mensen blijven hebben. De Rekenkamer benoemt dat een duurzame locatie belangrijk is, ik heb het een aantal fracties ook horen zeggen en dat herkennen wij. Gelukkig hebben we de locatie op de Planeetbaan tot 2028 nog tot onze beschikking. Maar tegelijkertijd moeten we ook realistisch zijn. De landelijke koers wisselde de afgelopen jaren regelmatig.

De vraag is waar het nieuwe kabinet ook op dit vlak en op dit thema mee gaat komen. Het is denk ik ook goed dat Den Haag nu ook meer duidelijkheid gaat bieden, vooral voor alle gemeenten die zich echt elke dag keihard inzetten voor deze kwetsbare groep. Verder werken we ook in 2026 samen met alle regiogemeenten aan een nieuw regioplan voor duurzame en flexibele opvanglocaties. Omdat we het in Haarlemmermeer belangrijk vinden dat mensen kunnen meedoen, willen we dat asielzoekers eerder kunnen werken en deelnemen aan de samenleving. Ik vind dat ontzettend belangrijk. We hebben het...

Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 4 december 2025

26

De VOORZITTER: Mijnheer El Idrissi, mag ik u eventjes onderbreken voor een puntje van orde? De heer VERMEULEN: Ja, het is een puntje van orde, want ik heb het gevoel dat wethouder El Idrissi een enorm betoog aan het houden is, maar niet noodzakelijkerwijs antwoord op vragen aan het geven is. En dat ben ik een klein beetje kwijt. Het is een prachtig verhaal, maar... De VOORZITTER: Het puntje van orde is of de heer El Idrissi nog toekomt aan het beantwoorden van de vragen. Ik laat het even aan de portefeuillehouder over. Hij heeft zeven minuten tijd dus daarin moeten ook de antwoorden op de vragen komen. Dus ik laat het even aan de portefeuillehouder over. Wethouder EL IDRISSI: Dank voorzitter voor het woord. Geduld is een schone zaak, mijnheer Vermeulen. Het verhaal dat ik u vertel heeft ook, of het thema moet ik vertellen, heeft context nodig. U moet ook weten wat er speelt in den lande. U moet ook weten wat er in de regiogemeenten speelt op dit vlak. En ik wil u vertellen wat ik daarvan vind. En ik heb een aantal vragen ook in mijn betoog al meegenomen. Maar ik ga u meenemen in het verhaal over werken want volgens mij was dat ook een belangrijk punt. De VOORZITTER: Een puntje van orde mijnheer El Idrissi. Ik ga u even onderbreken. Mijnheer De Ruiter. De heer DE RUITER: Ja, dank u voorzitter.

Voorzitter, ik hoorde portefeuillehouder zeggen dat sommige fracties hier niet over mensen lijken te spreken, maar is het niet de bedoeling in deze zaal, en dat zou ik ook van de portefeuillehouder verwachten, dat het over beleid gaat? De VOORZITTER: Nee, nee, nee, mijnheer de Ruiter, dit is geen puntje van orde. Dit is een vraag en uw spreektijd is echt al voorbij, dat heb ik u zojuist ook al aangegeven. Dus dit is geen puntje van orde. Dit is een vraag aan de wethouder, aan de portefeuillehouder, dus die gaan we nu niet behandelen. Ik vraag de portefeuillehouder om verder te gaan met zijn betoog en zeven minuten voor het gehele college. Dus u moet nog komen aan de beantwoording van een aantal vragen en uw collega's willen vast ook nog een vraag beantwoorden. Maar dit geef ik even mee. De heer EL IDRISSI: Ik hoop oprecht, voorzitter, dat ik al een aantal vragen meegenomen heb in mijn eerdere bijdrage. Maar het belangrijkste thema, dat in mijn optiek ook hier vandaag naar voren kwam, is dat mensen aan de slag moeten. En zeker, dat is ook gewoon zo. Ik denk dat werk echt wel de sleutel is tot een beter bestaan. En daar zijn we het met zijn allen helemaal over eens. Alleen, we moeten denk ik wel bij de feiten blijven. En het feit is dat 82% van de inburgeringsplichtigen inderdaad een bijstandsuitkering heeft. Dat klopt helemaal, daar is ook helemaal niets mis mee.

De Wet inburgering geeft ook aan dat mensen allereerst de taal moeten leren, zich de taal eigen moeten maken. En ik heb al eerder, in een eerdere sessie een discussie gehad met de heer Vermeulen hierover die aangaf... De VOORZITTER: Gaat uw gang. De heer VERMEULEN: Voorzitter, mijn naam wordt genoemd, het onderwerp wordt ingebracht, maar dit is ook de enige kans die wij hebben om überhaupt het gesprek met het college aan te gaan want in de tweede termijn kan dat niet meer. De VOORZITTER: Dat snap ik heel goed, maar we hebben ook met elkaar de regel dat als je spreektijd op is, dan is je spreektijd op. En ja, dat is een keuze die gemaakt wordt en ik kan nu niet u wel het woord geven en de ander die geen spreektijd meer heeft, net zoals u wel, of niet moet ik zeggen. Mijnheer de portefeuillehouder, u bent nu vijf minuten aan het woord dus het college heeft nog twee minuten. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 4 december 2025

27

Wethouder EI IDRISSI: Ik denk dat het goed is om te vertellen dat we ontzettend ons best doen om ook mensen te laten inburgeren, werkfit te maken, zodat ze na drie jaar inburgering de taal goed leren kennen, maar ook onze manier van werken goed eigen kunnen maken, namelijk dat ze al geproefd hebben aan vrijwilligerswerk. Dat doen we middels duale trajecten. Duale trajecten zijn in het leven geroepen om ook straks, na drie jaar, werkfit te zijn voor die arbeidsmarkt. Dat 82% van de inburgeringsplichtigen van een bijstandsuitkering leeft, is inherent aan wat we ook van hen vragen. Zo'n inburgeringsopleiding is best pittig, vooral als je een gezin hebt. Het land is nieuw. Je moet op allerlei manieren kennismaken met de Belastingdienst. Hoe werkt de zorgverzekering? Hoe werken andere zaken? Daar moet je mensen tijd voor gunnen om vervolgens te wortelen in de samenleving. Maar na drie jaar is het wel de bedoeling dat je een stap maakt richting de arbeidsmarkt. En Team Werk binnen onze gemeente zit daar bovenop. Dat wil ik met betrekking tot de statushouders meegeven in relatie tot werk. Op het gebied van asielzoekers kan ik u vertellen dat er op alle locaties meedoenbalies zijn, waar mensen die graag ook vrijwilligerswerk willen doen, of op een andere manier betaald werk willen verrichten, dat kan en dat ook mogelijk is.

En er zijn ook ondernemers die daar de asielzoekers in begeleiden. Dat op het gebied van asielzoekers. De VOORZITTER: Nog dertig seconden voor het college en uw collega's willen ook nog antwoord geven. Dus ik verzoek u om echt als er nog vragen openstaan, dat weet u beter dan ik, maar ik heb een beetje meegekeken, als die nog openstaan, die nog even snel te beantwoorden en dan kunnen we door met uw andere collega's. En een puntje van orde of nee gewoon een interruptie van de heer Achterbergh, gaat uw gang. De heer ACHTERBERGH: Ja, ik vind het wel zo verfrissend om gewoon een vraag te stellen in plaats van een punt van orde. Ik wil graag aan de heer El Idrissi vragen, want ik volg hem wel hoor, dat onze ambtenaren hun best doen en dat we erbovenop zitten, geloof ik ook, maar de cijfers liegen er niet om, dat meer dan 80% toch nog in die bijstand zit. Dus ik heb in mijn inbreng al gevraagd, komt het college met een plan om te kijken wat we wel kunnen doen? Want dat mis ik in het verhaal van de heer El Idrissi. De VOORZITTER: Uw spreektijd is hiermee ook voorbij, mijnheer Achterbergh. Een vraag van mijnheer Achterbergh, mijnheer El Idrissi. Wethouder EL IDRISSI: En dat heb ik getracht te proberen te vertellen net. Wij zetten juist in op het begeleiden naar werk, daar waar mogelijk.

Maar je hebt natuurlijk ook gezinnen waar het gewoon heel lastig is, die in een inburgeringstraject zitten, waar het gewoon niet mogelijk is om betaald werk te doen. Maar dan kijk je dus ook naar vrijwilligerswerk. En de gedachte daarachter is dat je meedoet in die samenleving. En daar waar statushouders wel aan de slag kunnen en ook bereid zijn om die stap, te maken, begeleiden we ze via ons Team Werk. Maar het idee is dat je na drie jaar inburgering werkfit bent om die stap te maken naar de arbeidsmarkt. Die drie jaar moeten we mensen gunnen. Vooral mensen die vanuit een oorlogsgebied komen, die heel veel hebben meegemaakt en die ook de tijd moeten hebben om zich te wortelen in de samenleving. Alleen dan heb je straks een mooie stap richting de arbeidsmarkt. De VOORZITTER: Heeft u nu alle andere vragen beantwoord? Want dan kan ik even door naar de... Wethouder EL IDRISSI: Ik denk dat alle vragen voornamelijk over werk gingen, voornamelijk over het begeleiden van, of het toeleiden van onze asielzoekers en statushouders richting werk. Ik heb daar in mijn betoog ook veel over verteld en ik wil het voor nu daarbij laten.

Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 4 december 2025

28

De VOORZITTER: Dan kijk ik even, laat ik eerst even... Een punt van orde. Ja gaat uw gang. De heer VERMEULEN: Ieders tijd is om, die van het college nu ook. Zeven minuten. Ik stel voor dat we naar de tweede termijn gaan, want als we ons aan de regels houden dan ook echt. De VOORZITTER: Nee hoor, het college heeft nog dertig seconden, want de beantwoording van deze vraag telt niet mee. Dus het college kan binnen dertig seconden echt veel voor elkaar krijgen, kan ik u zeggen. De heer Salhi, een puntje van orde. De heer SALHI: Ja, inderdaad, punt van orde. Ik zou toch het college wat meer tijd willen gunnen, want er zijn nog wel wat vragen gesteld aan beide portefeuillehouders die nu nog aan de beurt zijn. Dus ik zou dat wel willen. Als het heel snel kan. De VOORZITTER: Ik breng het puntje van orde in stemming. Wie is het? De vraag is om het college wat meer tijd te geven dan de zeven minuten. Nee, nee, nee, nee, wacht even. Ja, maar even alleen een nee of een ja, want we gaan niet in discussie. Daar een nee. De heer VERMEULEN: Dit is een punt van orde. De VOORZITTER: Ja, maar eerst even een punt van orde of het college meer tijd kan krijgen. Kunt u daar een ja of een nee op geven? Want zo moeilijk is het niet. De heer VERMEULEN: Voorzitter, mag ik? Echt een punt van orde. De VOORZITTER: Ja.

De heer VERMEULEN: U bent streng tegen ieder raadslid die gewoon een aanvullende vraag wil stellen aan een collegelid die hier, naar mijn mening, zeven minuten lang gebakken lucht heeft staan verkopen. U heeft niet ingegrepen, u heeft niet gezegd: beantwoord nou gewoon die vragen en laat de anderen gaan. Hij heeft de volledige ruimte gekregen die zeven minuten vol te praten en nu gaan we nog extra tijd aan het college geven. Ik snap het niet. De VOORZITTER: U bent er dus tegen. Wie is ervoor dat het college wat meer tijd krijgt, ja? Dan stel ik voor dat we dan het college nog twee minuten geven om vragen te beantwoorden en dan gaat de tijd nu in voor mevrouw Steffens. De heer T.M. BEUSENBERG: Voorzitter, mag ik dan ook nog één punt van orde maken? De VOORZITTER: Ja, de heer Beusenberg, u heeft een puntje van orde. De heer T.M. BEUSENBERG: Kijk, ik vind het prima om het college nog even de tijd te geven, maar geef dan de andere raadsleden in totaal ook nog even twee minuten, zodat die nog hun vragen kunnen stellen, dan is het wel zo eerlijk, toch? De VOORZITTER: Dat is een puntje van orde. Dan zitten we vanavond laat nog hier, kan ik u vertellen, maar u gaat er zelf over. Op een gegeven moment gaat hier echt het licht uit. Wie is er voorstander van om andere raadsleden nog wat meer tijd te geven? Mag ik even zien: wie is daarvoor? Ik zie veel handjes de lucht ingaan.

Nou prima, ik zal coulant zijn als er nog een raadslid is die een vraag heeft, één vraag. Dan kan die die nog even stellen aan het eind van de inbreng, de beantwoording van het college. Ja, dan gaat mevrouw Steffens nu beantwoorden. Gaat uw gang. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 4 december 2025

29

Wethouder STEFFENS: Voorzitter, ik ben kort. Er is een vraag aan mij gesteld over wat voor opties we direct kunnen invoeren met voorbeelden, namens mijnheer Salhi, die in andere gemeenten gebeuren. Modulaire woningen, et cetera. Wij hebben, zoals u weet, een mix van huisvesting in flexwoningen, soms sociale huurwoningen, zelfstandig en onzelfstandig. En u vroeg iets over leegstaande panden. Nou, de Leegstandswet wordt binnenkort aangepast en als dat zo is, gaan wij kijken wat daar nog de mogelijkheden zijn. Dank u voor uw tijd. De VOORZITTER: U ook bedankt. Dan ga ik naar wethouder Van Straten. Gaat uw gang. Wethouder VAN STRATEN: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik ga de vragen beantwoorden die betrekking hebben op het ruimtelijk mogelijk maken van logiesmogelijkheden voor arbeidsmigranten. Door GroenLinks werd gevraagd, dat conceptbeleid ligt er nu, als we dat gaan uitvoeren, hoe gaan we daar nou zicht op houden? En ik kan u toezeggen dat we na één of twee jaar dat eventueel kunnen evalueren en naar uw raad kunnen brengen. GroenLinks refereerde ook aan nieuw beleid ten aanzien van short stay in Den Haag. Dat gaat meer over de rechten van huurders. En ons beleid, dat mogelijk maken van logiesmogelijkheden voor arbeidsmigranten, gaat echt over het ruimtelijk mogelijk maken. Dus dat bijt elkaar niet, om zo maar te zeggen.

En dan vroeg HAP nog naar de zienswijze die de Taskforce Huisvesting Arbeidsmigranten heeft ingediend. En wat we daarmee gaan doen? Nou, die gaan we net zoals alle andere zienswijzen die zijn ingediend beantwoorden en die nemen we dan mee richting de besluitvorming. De VOORZITTER: Ja, en dan is dit de tijd die u zichzelf gegund heeft, zullen we zeggen, met één vraag. De heer Salhi. De heer SALHI: Ja, één vraag aan mevrouw Van Straten. Met betrekking tot de Taskforce Huisvesting Arbeidsmigranten, en die was ook heel duidelijk geweest, eigenlijk wat zij zeggen: bied ons nou kaders aan want het bedrijfsleven wil best wel gaan investeren, maar als u met twee locaties komt op SchipholRijk, dan is dat niet voldoende. De VOORZITTER: Even de vraag nu, ja? De heer SALHI: De vraag is, gaat u daar ook specifiek naar kijken, want daar wachten zij op. Als zij ergens in willen stappen, willen zij ook duidelijkheid hebben. De VOORZITTER: Dank u wel. Mevrouw Van Straten. Wethouder VAN STRATEN: Dank u wel, voorzitter. Juist met dat beleid scheppen wij de kaders en de duidelijkheid die daar gevraagd wordt. We nemen de zienswijze mee, zoals we dat bij alle andere zienswijzen doen en gaan daarop reageren. De VOORZITTER: Mevrouw Gumbert. Mevrouw GUMBERT: Dank u wel, voorzitter. Mijn vraag was niet zozeer over de ruimtelijke aspecten van short stay.

We hebben hier in de raad hele discussies gehad over nieuwe plannen voor shortstaylocaties. Maar als de duur van short stay van een halfjaar naar een maand teruggaat, dan heeft dat best wel implicaties bij ons en het was ook niet eens zozeer bedoeld als een vraag maar als: daar moeten we dus wel rekening mee gaan houden. De VOORZITTER: Ja, dus u heeft geen vraag? Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 4 december 2025

30

Mevrouw GUMBERT: Zit het in het vizier van het college om hier inderdaad rekening mee te houden? De VOORZITTER: Mevrouw Van Straten, nog even daarop antwoorden? Wethouder VAN STRATEN: Wij zijn ook op de hoogte van dat nieuwe beleid uit Den Haag, maar nogmaals, het bijt het ruimtelijk mogelijk maken, waar ons beleid over gaat, niet. De VOORZITTER: Dan nog de heer De Ruiter. De heer DE RUITER: Ja, voorzitter, niet voor mevrouw Van Straten denk ik, maar voor de heer El Idrissi. Dan wil ik toch alsnog de vraag stellen die u mij als punt van orde niet gunde. Spreken we in deze zaal over beleid of spreken we in deze zaal over mensen? De VOORZITTER: Ik wil toch even, hier, ook even mezelf in bescherming nemen. U zegt dat ik u een punt van orde niet gunde. Dat is niet juist. ik gunde u niet om een vraag te stellen als een punt van orde. Dus laten we wel feitelijk met elkaar blijven. Ik word hier neergezet als een voorzitter die niet gunt om iemand een vraag te laten stellen, of een punt van orde te doen. Dat is mijn punt van orde en ik hoop dat u daarmee eens bent. De heer El Idrissi, u mag hierop antwoorden. Wethouder EL IDRISSI: Ik denk dat mijn punt heel duidelijk was. Ik denk dat dit voor iedereen geldt en dat was meer in de meest algemene bewoordingen waarin ik dat deed.

Namelijk dat we te allen tijde in onze gedachten moeten houden dat dit gewoon mensen zijn en die ook een dak boven hun hoofd nodig hebben. En daarbij wil ik u ook meegeven dat het gewoon statushouders zijn, gewoon Nederlanders. En het feit dat zij nog steeds statushouders genoemd worden is in mijn optiek niet helemaal zuiver. Het zijn Nederlanders, ze zijn één van ons en we moeten ze zo goed mogelijk begeleiden om hier te wortelen, door normen en waarden van onze samenleving eigen te maken en toe te leiden naar die arbeidsmarkt, wat u ook heel graag zou willen. De VOORZITTER: Ja, de heer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Ja, ik kom dan nog terug bij mevrouw Van Straten, want die stond hier net. Ik zou graag aan mevrouw Van Straten willen vragen, want wij hebben ook met die Taskforce Huisvesting Arbeidsmigranten gesproken, die is van mening dat het beleid, zoals het nu voorgesteld wordt, of zoals het dan uitgewerkt zou worden, toch wat aan de magere kant is, dat ze daar als ondernemers niet echt mee uit de voeten kunnen en bang zijn dat het een dode letter wordt. En ik zou aan mevrouw Van Straten willen vragen: komt dit uiteindelijk nog naar de raad toe zodat wij eventueel kunnen amenderen op het beleid? De VOORZITTER: Mevrouw Van Straten, ik vraag u even naar voren achter het spreekgestoelte in antwoord op de heer Vermeulen. Wethouder VAN STRATEN: Dank u wel, voorzitter.

Alles komt uiteindelijk naar de raad toe wat wij besluiten. Maar u heeft gezien dat het in een nota is vastgesteld. Dus wij, als college, hebben de bevoegdheid om dat vast te stellen. Maar ik wil u ook meegeven dat we natuurlijk iedere zienswijze, daarom vragen we er ook om, serieus meenemen. De VOORZITTER: Goed, daarmee… Nee, u heeft die vraag gesteld. U gunde uzelf nog een vraag. Dan gaan wij door naar de tweede termijn. Wat ik meegeschreven heb is dat aandachtspunten 5, 6, 7, 11 en 12 genoemd zijn door verschillende partijen. Misschien dat u het daar met elkaar over kunt gaan hebben Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 4 december 2025

31

in de tweede termijn, maar dat maakt u natuurlijk vooral zelf uit. Het gaat er wel om natuurlijk dat u straks iets meegeeft aan het college waar het echt prioriteit aan moet geven. Veertien is wel heel erg veel, denk ik, maar u gaat er zelf over. De heer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Ja, ik zou, als daar tijd voor over is, zou ik het er graag over willen hebben of we af moeten van de huidige manier dat we statushouders, oftewel de nieuwe Nederlanders, die we geen statushouder mogen noemen, of we die drie tot vijf jaar vast moeten houden in een inburgeringstraject tijdens kantooruren, of dat we ze misschien beter naar werk kunnen begeleiden en laten inburgeren in, zoals Nederlanders dat ook allemaal doen, ‘s avonds en in het weekend. De VOORZITTER: Daar wilt u het over hebben. En valt dat nog onder een uitgangspunt? De heer VERMEULEN: Dat valt onder het uitgangspunt van Forza! dat je op die manier die mensen... De VOORZITTER: Ja, maar niet van de Rekenkamer? De heer VERMEULEN: Nou ja, eigenlijk wel. De VOORZITTER: Ja, maar welke is dat? Prima, helemaal goed. U gaat er zelf over, maar ik hoop dat het college er chocola van kan maken. Mevrouw Koolmoes. Mevrouw KOOLMOES: Ja, ik weet niet of u het net noemde bij alle conclusies die u opnoemde, maar conclusie 8 zou ik graag in de tweede termijn nog willen inbrengen.

Moet ik ook een beetje toelichten? De VOORZITTER: Dat mag u zo meteen doen. De heer Salhi. De heer SALHI: Volgens mij had ik in mijn bijdrage gezegd dat ik het nog over een WIN-project of het steunpunt wil hebben als onderwerp. De VOORZITTER: U mag dat zo meteen inbrengen. Dan begin ik met de heer Vermeulen. U wilde, komt u verder. De heer VERMEULEN: Nou ja, ik heb het eigenlijk net in mijn inleiding al verteld en in mijn bijdrage ook. Mensen die hier uiteindelijk uit de asielprocedure als nieuwe Nederlander komen, die moeten inburgeren. Dat is een wettelijke verplichting. En de manier die ons college heeft gekozen is dat dat tijdens de kantooruren overdag gebeurt tussen 09.00 uur en 17.00 uur. En dat is ook de tijd dat de meeste mensen kunnen werken. Wat Forza! betreft vinden wij het heel belangrijk dat als mensen hier dan ook zijn, dat ze ook daadwerkelijk onderdeel gaan uitmaken van onze samenleving. Want we hebben er niks aan als we allerhande subculturen kweken van mensen die niet mee doen. Dus laat dat vooropstaan. Wij denken dat als je mensen laat werken, je de taal sneller leert dan in een klasje met z'n allen bij elkaar en je leert woordjes. Want je moet, je bent aan het werk en je moet met je collega's kunnen communiceren, hoe moeilijk dat dan ook is. Je maakt gelijk onderdeel uit van de samenleving. Je verdient je eigen geld, wat ook gewoon belangrijk is.

En dat inburgeren doe je in de avonduren. En ik wil graag weten of mensen het met mij eens zijn dat dit een goede oplossing is. En ik zou graag aan het college mee willen geven, hoop ik, dat we het op die manier gaan doen. Want ik denk dat dat gewoon menswaardiger is naar de mensen toe, die hier onderdeel uit zijn gaan maken van onze samenleving. De VOORZITTER: Oké prima, dan gaan we daar zo even over in debat. Er zijn drie debatjes die plaats gaan vinden zo meteen, die zojuist zijn ingediend. We hebben tot 20.30 uur, dus ik stel voor dat we voor ieder debatje iets van zeven minuten nemen en dan weet u waar u aan toe bent. Ja, zo is dat. Net zo Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 4 december 2025

32

lang als het college, mijnheer Vermeulen, zo is dat. Dan de heer Salhi. De heer SALHI: Ja, dank u wel, voorzitter. Een terecht punt en daar kunnen wij elkaar ook misschien wel in vinden maar de werkelijkheid is toch wat weerbarstiger. Met regelmaat kom ik in COA-instellingen. En dan zie je, en volgens mij heeft de wethouder er ook iets over gezegd, de trauma's, de ellende, alles wat daarbij hoort en de mensen die nog allemaal een plekje moeten gaan vinden. Wij hebben volgens mij pas drie jaar mensen hier gehuisvest. Dus zover zijn we niet. Misschien nog wat korter, dat weet ik niet. Maar ik denk dat we daar wel de tijd aan moeten geven. Ik denk dat we daar de tijd aan moeten geven. Wat ik wil zeggen is dat dit inderdaad, want we zouden dat echt wel voorstellen, maar omdat ik ook zie wat er daadwerkelijk ook in die COA-instelling, wat die mensen gebeurt, dat het wel goed is om daar ook goed mee om te gaan, alvorens je een volgende stap gaat doen. En dat hele pakketje moet dan ook in orde zijn. De VOORZITTER: Mevrouw Gumbert. U mag straks alles in één keer meenemen en mag u afsluiten, mijnheer Vermeulen. Mevrouw GUMBERT: Dank u wel, voorzitter.

GroenLinks zou niet zozeer het verband willen leggen tussen dat die mensen, de statushouders, of de mensen die hier een verblijfsvergunning hebben en Haarlemmermeerders zijn, eerst tijd nodig hebben om van hun trauma's te herstellen maar wij zien dat eerder als mbo-scholieren, zij gaan ook tijdens kantooruren naar school en van de mbo-scholieren is maar een heel klein percentage dat volledig in het eigen levensonderhoud kan voorzien. 18% van de statushouders kan dat blijkbaar wel, heeft geen bijstand meer nodig, dat vind ik eigenlijk top. En het onderwerp dat wij voor de tweede termijn zouden willen bespreken is niet zozeer 'oh, het gaat helemaal niet goed want mensen hebben een uitkering', maar hoe zorgen we dat mensen die ingeburgerd zijn, of misschien, hopelijk zou dat al tijdens de inburgering kunnen, maar dat hangt ook van de werkgevers af, hoe zorgen we dat die dan dus wel zo snel mogelijk daarna kunnen gaan werken? Werkgevers willen natuurlijk ook graag... De VOORZITTER: U gaat nu over uw eigen punt, maar... Ja, ik weet het niet, maar de heer Vermeulen heeft iets gesteld, dus u gaat nu over uw eigen punt. U hebt straks dubbel tijd, maar dat maakt niet uit.

Wilt u nog reageren op de heer Vermeulen? Mevrouw GUMBERT: Volgens mij heb ik dat gedaan, want ik heb gezegd: wij begrijpen dat mensen die aan het inburgeren zijn nog niet aan het werk zijn, maar we willen het wel hebben over: wanneer gaan ze zo snel mogelijk en hoe zorgen we dat ze zo snel mogelijk wel gaan werken? De VOORZITTER: Dank u wel. Dan gaan we naar de heer Bier. De heer BIER: Dank u wel. Ik wil eerst even zeggen dat ik heel blij was met de afsluitende woorden van portefeuillehouder El Idrissi op de laatste vraag. En ik denk ook dat de hybrideaanpak werk en inburgering samen prima kan werken. En wat D66 betreft wordt dat uitgebreid op meer van de categorieën migranten die de Rekenkamer heeft onderscheiden. De VOORZITTER: Dank u wel. De heer De Ruiter. De heer DE RUITER: Ja, volgens mij was een van de vragen van mijnheer Vermeulen, of een van de stellingen eigenlijk van mijnheer Vermeulen, is de raad het ermee eens dat we statushouders in hun eigen tijd, dat wil zeggen na kantooruren, laten inburgeren. Nou daar kan ik hem in bijvallen. Wat ik me dan afvraag is als ze dan overdag werken, kunnen we ze er dan ook voor laten betalen? Hoe denkt mijnheer Vermeulen daarover? Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 4 december 2025

33

De VOORZITTER: Nou, daar komen we straks nog even op terug. Dan heb ik hier mevrouw Hup. Mevrouw HUP: Dank. Dan maak ik weer mooi misbruik van vrouw zijn. Ik vind het een goed idee. Zoals ik net ook al zei in mijn eerste termijn. Cursussen in de avonden zijn altijd goed, maar ik maak me wel zorgen, als zij werken kost dat ook energie. Ze leren al doende op de dag de taal, de cultuur, de mensen kennen. Ik weet niet hoe u zich voelt na een hele lange werkdag, maar ik voel me dan best wel moe, uitgeblust. Ik denk dan zomaar dat je een cursus niet echt met een lekkere spanningsboog kan volgen. Dus hoe ziet mijnheer Vermeulen dat dan? Ik wil niet dat ze straks aan het werk zijn en uitvallen. We willen geen verzuim. De VOORZITTER: De heer Achterbergh. De heer ACHTERBERGH: Ja, voorzitter, voor iemand die acht jaar naast zijn fulltimebaan gestudeerd heeft aan zowel een hogeschool als een universiteit, kan ik uit ervaring spreken dat die combi best pittig is en dan zit je nog goed in je vel. Dus als je uit een oorlogsgebied komt, lijkt me het nogal een uitdaging om fulltime te werken, een taal te leren en dan ook nog eens er van alles bij te doen. Ik denk ook dat we niet één homogene groep statushouders hebben.

Je hebt mensen die niet eens kunnen lezen en schrijven, maar we hebben ook best wel veel statushouders die al een educatie hebben gehad, al een master in weet ik veel wat hebben. We hebben het bij de Oekraïners gezien, er waren docenten, er waren artsen, er was van alles. Dus je kan niet zomaar zeggen van nou laat ze maar overdag werken en ‘s avonds een cursus volgen want zo werkt het gewoon niet in de praktijk. Ik denk dat maatwerk heel belangrijk is. Ik denk ook als je in het begin van de traject zit de begeleiding intensiever zou moeten zijn dan in jaar drie. Dat is ook in een studie zo. Dat is ook in het werk zo en ik denk dat we ook vooral de menselijke maat moeten meenemen in: hoe kunnen we ervoor zorgen als gemeente om die mensen zo goed mogelijk te laten landen en volgens mij moet dat de prioriteit zijn. De VOORZITTER: Dank u wel. Mevrouw Denie. Mevrouw DENIE: Dank u wel voorzitter. Het is geen geheim dat de PvdA het weinig eens is met Forza!, maar ik wil nu eenmalig toch Forza! vragen of ze bij hun eigen standpunt willen blijven, want normaal als de PvdA en GroenLinks komen met een sociaal voorstel, krijgen we 'je mag niet achter de voordeur gaan staan'. Dus ik wil ook nu mijnheer Vermeulen oproepen om geen regels op te leggen aan de levenswijze van een ander. De VOORZITTER: Dat is een vraag, daar gaat hij zo op in. Mevrouw Antolini.

Mevrouw ANTOLINI: Dank u voorzitter. De grootste groepen bijstandsgerechtigden zijn onder andere migranten. Dit is dus ook nadat ze een papiertje krijgen dat hen blijkbaar op hele magische wijze ineens een Nederlander maakt. Volgens Forum voor Democratie ligt de oplossing elders; een asielstop en vrijwillige remigratie. Ik ben benieuwd of Forza! het met Forum voor Democratie eens is. De VOORZITTER: Dank u wel. De slotverklaring van de heer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Ja, laat ik beginnen bij Forum voor Denocratie. Wij zien ook graag dat er een asielstop komt, dus laten we daar wat, ja, we dreigen te verdrinken in de toestroom, dus dat ben ik met u eens. Wat ik bij heel veel mensen hoor, mevrouw Denie geeft aan dat het leven van een uitkering een levensstijl is waar je niks van mag vinden, dus dat neem ik voor kennisgeving aan. Mijnheer Achterbergh begon zijn betoog zo goed en met die, dat hij het vreselijk vond dat 82% van de statushouders in een uitkeringssituatie zit, maar die blijkt het nu ook best te vinden. En dan wil ik als laatste nog een klein Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 4 december 2025

34

verhaaltje vertellen want iedereen heeft het over dat je er moe van wordt en het is erg inspannend. En dan denk ik terug aan mijn vader die gevaren heeft en die uiteindelijk in de crisisjaren 1973 aan wal kwam. Die in de avonduren zijn HBS-diploma haalde, daarna zijn eerste graad bevoegdheid en uiteindelijk les kon gaan geven aan de Hogere Zeevaartschool en die iedere dag werkte en ‘s avonds zat te studeren om z'n gezin vooruit te helpen. En dan denk ik: waarom kon dat vroeger wel en vandaag de dag niet meer? Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel, dank u wel. Dan gaan we naar GroenLinks, mevrouw Gumbert, u heeft ook een onderwerp, werken makkelijker maken. Gaat uw gang. Mevrouw GUMBERT: Dank u wel, voorzitter. Ik wilde eigenlijk bespreken wat de rol van de gemeente is bij het faciliteren dat mensen inderdaad zo snel mogelijk kunnen gaan werken. Want hoe kunnen wij zorgen dat mensen die hier zijn gekomen en die het misschien moeilijk vinden, wel aan het werk gaan want daar gaat het uiteindelijk om. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan ga ik naar de heer Bier. De heer BIER: Dank u wel. Veertien aanbevelingen en ik vind dit inderdaad een mooie om beleid op te ontwikkelen. De VOORZITTER: Mevrouw Koolmoes. Mevrouw KOOLMOES: Dank u wel, voorzitter. Ja, mevrouw Gumbert, ik was toevallig net aan het nalezen.

We hebben in 2024, in samenwerking met het Werkgeversservicepunt, daar wel nog een pilot laten lopen. Tot eind 2024 is dat geweest. En daarna staat er ook helemaal niks meer in het stuk van de Rekenkamer dat ze wat gedaan hebben. Boekhoorn, het onderzoeksbureau, geeft zelfs aan dat het COA een meedoenloket heeft op de COA-vestigingen, maar ook daar doet de gemeente niks aan. Ja, u praat mij naar de mond. We zouden daarin meer moeten gaan doen. De VOORZITTER: Helemaal goed. De heer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Ja, een zeer terechte vraag van mevrouw Gumbert. Mijn voorstel zou zijn om statushouders niet overdag de inburgeringscursus te laten volgen, maar vooral ‘s avonds en in het weekend, zodat ze overdag kunnen werken. Dat lijkt mij het beste beleid dat we kunnen maken, mevrouw Gumbert. De VOORZITTER: Mevrouw Antolini. Mevrouw ANTOLINI: Dank u, voorzitter. Wij gaan het er straks ook over hebben in het debat toevallig, over dit soort zaken. Ik zou graag aan GroenLinks willen vragen op het moment dat iemand heel snel, heel makkelijk aan een uitkering komt, bepaalde voorzieningen eigenlijk ook gratis ter beschikking zijn, dan is er ook eigenlijk geen noodzaak voor mensen om aan een baan te komen of iets dergelijks. Ik vraag mij af hoe mevrouw Gumbert daarnaar kijkt.

De VOORZITTER: Nog even een aanvulling, mevrouw Koolmoes? Mevrouw KOOLMOES: Ja, maar wel op mevrouw Antolini, maar ik moet gewoon springen om bij de microfoon te komen. Oh, ja maar dan nog staat het apparaat gewoon hoog. Mevrouw Antolini, kunt u mij een voorbeeld noemen van een statushouder, of een asielzoeker die allemaal dingen gratis heeft gekregen want ik ga daar niet in mee, in uw gedachtegang. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 4 december 2025

35

De VOORZITTER: Mevrouw Antolini. Mevrouw ANTOLINI: Ik denk dat ze echt niks tekortkomen, ze krijgen vaak zelfs gewoon voorrang op woningen boven Nederlanders, dus ik denk echt dat dit totaal een ongepaste reactie is. De VOORZITTER: Mijnheer Bier. De heer BIER: Ja, ik reageer hier ook wel eens op, op sociale media. Het lijkt erop of we jaloers zijn op mensen die hier komen, alles hebben achtergelaten, uit een noodsituatie komen en hier de noodzakelijke opvang gaan krijgen omdat ze zich graag als Nederlander aan de maatschappij willen binden. De VOORZITTER: Tot slot nog mijnheer Vermeulen en dan kom ik nog even bij u, mevrouw Antolini. De heer VERMEULEN: Ja, gratis krijgen. Ik bedoel, 82% van de statushouders krijgt elke maand gratis geld. De VOORZITTER: Dat was precies wat u wilde zeggen, mevrouw Antolini? Mevrouw ANTOLINI: Ja, en het probleem is ook... Ik snap het hele... Het is heel emotioneel beladen, dit onderwerp. Maar het gaat vaak niet eens om oorlogsvluchtelingen. Ik heb daar ooit ook schriftelijke vragen over ingediend. Dan zie je dat deze mensen twintig verschillende nationaliteiten hebben. Heel veel van die asielzoekers die gooien hun ID, hun paspoort, gewoon weg. We weten niet eens wat we binnenhalen. De VOORZITTER: Goed, dan gaan we... Nee, mijnheer Bier toch nog even hierop in reactie.