Transcript commissie Ontwikkeling van 25 september 2025

Dan wil ik u even meenemen naar de jaarverslagen van die musea waar wij ons dan … Onze exploitatie op gaan afsturen. De Fundatie in Zwolle was bijna failliet en moest met een paar miljoen gered worden door de gemeente. Dan is de vraag, we kunnen allemaal leuk dromen over museum, maar het gaat juist daarna. Dat is natuurlijk ook de zaak geweest van Lingotto, waarom komt er geen hotel? Omdat ze met de exploitatie zitten. Je dacht toch niet dat de Haarlemmers daar geen problemen mee zouden krijgen? Dan kijkt u nog even naar de bezoekerscijfers van een Lakenhal, van Mauritshuis, zie het Van Gogh Museum dat bijna 2 miljoen bezoekers trekt, maar ook met een tekort zit van 100 miljoen. Dus ik denk, waar is de realiteit, waar is het gezonde verstand hier in deze gemeenteraad?

17

De voorzitter: U heeft in ieder geval nog een interruptie van de heer Aynan, Jouw Haarlem. Ik wil u erop wijzen, u heeft nog 35 seconden, dat u het weet. De heer Aynan: Dank u wel, voorzitter. Ik weet nog dat Hart voor Haarlem faliekant tegen een verbinding was naar Schalkwijk, namelijk het pontje van Haarlem Zuid naar Schalkwijk. Nu hoor ik Hart voor Haarlem hartstochtelijk pleiten voor Frans Hans in Schalkwijk. Wat is er gebeurd met Hart voor Haarlem? De voorzitter: Gaat uw gang. Mevrouw Van Zetten: Inmiddels hebben wij een afdeling Haarlem en ik wil even op wijzen dat dat pontje dat werd voorgesteld alsof het gratis was, net zoals nu wordt gedaan van, die Egelantier, dat gaan wij even onder leiding van deze wethouders even een volwaardig museum van maken. Ik zou je zeggen, dit gaat gewoon niet lukken. Daar is Haarlem gewoon niet toe in staat. De voorzitter: Dank u wel. Vervolgvraag nog, Jouw … De eerste termijn. Was u klaar met uw eerste termijn, mevrouw Van Zetten? Dan concludeer ik dat u klaar bent. De heer Aynan, Jouw Haarlem, eerste termijn. De heer Aynan: Dank u wel, voorzitter. Toen Frans Hals in 1582 in Antwerpen geboren werd, werd tegelijkertijd De Egelantier gebouwd, een gebouw waar Frans Hals ongetwijfeld vele malen langsgelopen is toen ze in de Tachtigjarige Oorlog naar Haarlem gevlucht waren.

Dus Frans Hals en Egelantier, die zijn eigenlijk een beetje … Het is een mooie combi. Dan verklap ik al waar wij als Jouw Haarlem en SP, want deze bijdrage is ook namens de SP, waar wij voor kiezen. Dat Lingotto uit De Egelantier gaat, is, dat is al eerder gezegd door andere fracties, een geluk bij een ongeluk. Maar het is niet iets nieuws, want Forum vroeg al, het is een oud voorstel. Dat was volgens mij een burgerinitiatief, getrokken door mijnheer Van Ede, dat nu weer hartstikke actueel is en dat nu gelukkig gerealiseerd kan worden. We zijn blij dat het inderdaad nu mogelijk is. Het museum wil het, de buurt wil het, de klankbordgroep wil het, het college wil het en een hele grote raadsmeerderheid wil het. Voorzitter, gratis geld bestaat niet. We sluiten ons aan wat financiën betreft bij de vragen van Partij voor de Dieren. Ik wil er ook iets aan toevoegen. Het gaat namelijk inderdaad om veel geld. Kan bijvoorbeeld een deel, een groot deel wat ons betreft, uit die reserve van 100 miljoen uit grote projecten? Is dat mogelijk? Ik had die vraag ook bij de technische sessie gesteld. Het gaat volgens mij om een termijn van 40 jaar, dat we de investeringen uitsmeren. Kan het bijvoorbeeld over een periode van 80 jaar? Daarmee worden de lasten toch draaglijker. Graag een reactie van het college daarop. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel.

Anderen nog in de eerste termijn? De heer Procee van Fractie Procee. De heer Procee: Dank u wel, voorzitter. Ik ben nog steeds een beetje in verwarring dat je blijkbaar niet van kunst en van patat kunt houden, zeker de kunst van een van oorsprong Vlaamse schilder. Haarlem is een stad met meer verleden dan toekomst. Als je dan naar een museum gaat kijken, dan zie je ook wel eens bestuurlijk dat je een bepaalde richting op geduwd wordt. Er zijn drie alternatieven en een daarvan is duidelijk zoveel beter dan andere. Soms is dat een soort ambtelijk-bestuurlijk-politiek trucje, deze keer duidelijk niet, volgens mij. We hebben hier één alternatief, De Egelantier, en dat is volstrekt superieur aan alle andere alternatieven. Zelfs de vierde variant van mevrouw Van Zetten, denk ik, is net iets minder goed dan de variant Egelantier, vermoed ik. Daarmee om juist het verleden van Haarlem de toekomst in te brengen, is het belangrijk dat er een goed en nieuw museum komt. Duur. Erg duur wordt het. Maar het is wel belangrijk dat het gebeurt en dat het in De Egelantier gebeurt. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dat dacht ik al, de heer Visser, ChristenUnie. Eerste termijn.

18

De heer Visser: Dank u wel, voorzitter. Wat een bijzonder proces. Bewoners draaiden jarenlang om De Egelantier de nieuwe locaties te maken voor het Frans Hals Museum en de gemeente wees dit af, omdat het niet zou kunnen en er graag een hotel zouden willen. Nu te elfder ure komt de optie van het museum toch uit de hogehoed. Maar ondertussen zitten we wel in twee rechtszaken, zowel met de erven Raiola over de Verweyhal als met Lingotto, die De Egelantier wilde kopen voor het realiseren van hotel. Wat gaat hier nog allemaal achter wegkomen? Lingotto is redelijk zeker over zijn zaak en ik zou eigenlijk niet alle argumenten van Lingotto zomaar even snel kunnen weerleggen. Kan de wethouder dat wel? Juist omdat wij inschatten dat het verzoek voor indexering van Lingotto redelijk was, heeft de ChristenUnie tegen het ontbinden van het contract gestemd. Een meerderheid besloot anders. We zullen zien hoe dit afloopt. Een Frans Hals Museum in Egelantier lijkt nu de beste oplossing. Ik moet bekennen, ik snap het enthousiasme. Ik word er zelf ook enthousiast van. Maar tegelijkertijd, het gaat om enorm veel geld en dat moeten we kunnen uitleggen aan de bewoners van Haarlem, en dat ongeacht welke variant het wordt, want alle varianten zijn duur. Daar zit het wat betreft de ChristenUnie.

Wat is het financiële totaalplaatje? We weten nu iets van de benodigde investering, maar we hebben ook nog die lopende rechtszaken en we moeten straks ook wat met het huidige gebouw van het Frans Hals Museum en de Verweyhal. Die kunnen we allebei verkopen. Dan krijgen we wat geld. Maar het kan ook een doorschuifoperatie worden, waarbij andere voorzieningen naar bijvoorbeeld het Groot Heiligland gaan. Dan moeten we het gebouw alsnog verbouwen, maar dan zonder kelder, neem ik aan. Dat leidt ook weer tot forse kosten. Ik snap dat een forse investering nodig is en we hebben een wettelijke zorgplicht, omdat we eigenaar zijn van de collectie. Uitgangspunt voor de ChristenUnie is altijd geweest, we zijn bereid te investeren in een museum, mits hiervoor de exploitatiebijdrage van de gemeente omlaag kan. Want elk jaar geven we veel subsidie. Maar, voorzitter, nu is het omgekeerde het geval. Er komen wel meer bezoekers, zo is de hoop, maar dat is niet genoeg om alle extra kapitaallasten te dekken. Een paar miljoen per jaar is nodig. Een ruwe bierviltjesberekening leert mij dat het al snel ordegrootte 10 à 20 euro per bezoeker is en dat 40 jaar lang. Ik hoop met het Frans Hals Museum dat er externe fondsen komen, zodat de impact kleiner is, maar toch. Ik snap dat het deels achterstallig onderhoud is, maar toch, het blijft een forse investering die ik lastig vind uit te leggen.

De voorzitter: Mijnheer Visser, maar toch heeft u ook een interruptie van mevrouw Verhoeff van de PvdA. Mevrouw Verhoeff: Mijnheer Visser stelt dat een kaartje omgerekend moet worden, de kosten naar een kaartje van de bezoeker moet worden omgerekend. Maar is mijnheer Visser het er niet mee eens dat bijvoorbeeld … Ook bij een kerkgebouw doen we dat niet en dat doen we bij andere gebouwen. Sommige maatschap hopelijk nutsfuncties heb je gewoon geld voor over en dat hoeft dus niet door de kaartjes opgebracht worden. Snapt u die vraag? De heer Visser: Die vraag snap ik zeker. Overigens, als we een omrekening gaan maken naar euro's en kerkgebouwen en als ik dan zie dat dat eigenlijk vrijwel allemaal door de kerkbezoekers zelf wordt bekostigd, dan valt het wel mee. Maar die berekening heb ik even niet gemaakt. Volgens mij zitten we als gemeente vooral eenmalig in een project Buurtbakens en voor de rest de toren op de Grote Markt waarvoor verantwoordelijk zijn. Voorzitter, ik zeg ook niet dat we alles bij de bezoeker moeten neerleggen, maar ik vind wel dat we een deel bij de bezoeker mogen neerleggen. De ChristenUnie stelt daarom voor om de toegang van museum een paar euro te verhogen. Dat is helemaal niet gek, als je ziet dat directe inkomsten per bezoeker sinds 2021 zijn gedaald, ondanks de inflatie.

Het is echt niet zo dat het aantal bezoekers fors zal afnemen als je voor het museum 21 euro moet betalen in plaats van 17,50 euro. Maar we maken het wel beter verkoopbaar aan de inwoners van de stad. Dan nog steeds moet er geld … Flink geld bij van de gemeente. Ik ben benieuwd naar de reactie van de wethouder. Laat ik het dan toch een keertje noemen, …

19

De voorzitter: Ik … Hier … U gaat naar een ander onderwerp. Hier heeft u wel in ieder geval een reactie of in ieder geval een vraag van de heer Krouwels, D66. De heer Krouwels: De ChristenUnie gaat … Bekijkt dit op de investering. Maar bij … In de exploitatiesubsidie, maak ik ook een bierviltjesberekening, is het al 27,50 wat we per bezoeker van Frans Hals neerleggen als gemeente Haarlem. Dus gaan we dat dan ook doen met alle exploitatiesubsidie? Ik snap het voorstel gewoon niet. De heer Visser: U maakt er dus van, 27,50, 47,50 per bezoeker van. Die verhouding vind ik scheef. Als je dan kijkt naar het aantal bezoekers dat verwacht wordt bij het NZH Vervoer Museum, als een museumtramlijn aanleggen bij de Veerplas, dan is die investering per bezoeker vele malen aantrekkelijker. Nogmaals, daar gaat jaarlijks geen euro subsidie naartoe. Dus ik vind het een beetje uit balans. Ik wil voor het Frans Hals Museum zorgen, maar ik vind ook dat de bezoekers mogen bijdragen. De voorzitter: Goed. Dank voor de eerste termijn. Een amendement, twee moties, wat vragen aan het college, liefdesverklaring aan de buurt, blije reacties, boosheid. College, zeg het maar. De heer Van Loenen, cultuurwethouder. Mevrouw Van Loenen, jeetje. Wethouder Van Loenen: Voorzitter, dank u wel.

Eigenlijk wilde ik, u noemt al, van alles en nog wat trouwens over wat hier voorbij is gekomen, en ik wil in ieder geval beginnen met dat ik het ook zelf een heel bijzonder proces heb gevonden de afgelopen jaren, wat wij eigenlijk toch met zijn allen denk ik hebben gedaan. Het is ook iets wat eigenlijk niet in het coalitieakkoord staat, dus het is ook een mooi onderwerp denk ik voor de hele gemeenteraad. Dan zie je dus ook hoeveel liefde er is inderdaad en hoeveel betrokkenheid er is bij onze collectie en ons Frans Hals Museum. We zijn natuurlijk begonnen met bijvoorbeeld een rondleiding door eigenlijk een beetje de krochten van het museum. In het inwerkprogramma van de raadsleden was dat nog. Maar we zijn ook natuurlijk later nog bezig geweest met het depot waar alle stukken naartoe gaan die nu op de zolder staan van Groot Heiligland. We zijn natuurlijk naar Mechelen geweest. Uiteindelijk zitten we nu hier vanavond met toch heel erg veel enthousiasme voor een nieuwe locatie voor het museum. Dat is … Moet ik zeggen, dat maak je niet vaak mee, dus dat is ook een heel bijzondere avond wat mij betreft. De heer Bruch zei het al, een topmuseum behoeft een toplocatie. Ik zou misschien zeggen, een topcollectie vraagt eigenlijk om een topmuseum en een toplocatie.

Het is echt een topcollectie en het is denk ik heel mooi dat we volgens mij allemaal wel de wens hebben om die in de hele breedte te laten zien. Onze oude kunst, maar ook modern hedendaags. Alles bij elkaar. Dat is de breedte van de collectie. Ik denk dat het goed is om in het begin meteen te benadrukken dat de keuze voor een voorkeursvariant betekent ook echt dat we met één variant doorgaan. We gaan niet dus met allerlei andere varianten, waar misschien dan nog wat zorg zit over kelders et cetera, maar we gaan met de variant die uw raad vaststelt, gaan wij volle vaart door. Niet met al die andere. Dus volgens mij is het niet nodig om expliciet nog uit de weg te schrijven. We gaan daar gewoon simpelweg niks mee doen, als u besluit om deze variant te kiezen, De Egelantier. Dan gaat natuurlijk ook de schop nog niet morgen in de grond. Was het maar waar. Het duurt nog echt wel een hele tijd. Dat betekent dat we in dat proces om te beginnen een programma van eisen in het komend jaar … Dat daar inderdaad nauwe betrokkenheid van de omgeving bij gewenst is, dus het voortzetten van de klankbordgroep, dat is … Zit zeker … Is een uitgangspunt. Dat is denk ik ook heel erg belangrijk. Er is ook … Ik heb ook een aantal inwoners gesproken die ook de afgelopen jaren heel veel energie erin hebben gestoken om met Lingotto te komen tot een ontwikkeling.

Dus ik waardeer het zeer als die energie weer opnieuw gevonden wordt voor dit proces, wat ook uiteindelijk inderdaad een behoorlijke tijd in beslag zal nemen. Dat geldt ook, en dat was een vraag van het CDA over de historische waarde, dat betekent eigenlijk, want inderdaad, het zijn natuurlijk hele historische

20

belangrijke panden, en dat betekent dat we ook in deze fase dus al in de komende fase van het programma van eisen opstellen, dat we daar ook al intensief samen met erfgoed en PVE gaan kijken, dus ook nog voor de ontwerpfase, wat er kan en hoe we inderdaad die waarde kunnen behouden. Ook natuurlijk weer, het is, volgens mij hebben ook meer mensen dat gezegd, het is veel geld. Dat klopt. Ik denk ook wel dat dat inherent is eigenlijk aan het maken van een museum. Dat hebben we ook al eens eerder goed aangeven ook in technische sessies. Nieuwe vierkante meters museum zijn ook niet goedkoop. Dat komt eigenlijk vooral dus door de installaties, Dus het … Om het op de museale functie te krijgen. Dat is eigenlijk vooral heel kostbaar. Dat zie je eigenlijk nu ook terugkomen in de vergelijking tussen die drie varianten, dat De Egelantier ook de kleinste variant is en dat is dus ook niet helemaal toevallig dat dat ook net de goedkoopste variant is. Er werd gevraagd naar, je hebt niet alle delen nodig. Dat is volgens mij het stukje waar de Partij van de Arbeid naar vraagt, is volgens mij de Wasserij. Daar zit … Dat zit een beetje, even op de tekening, rechtsachter gezien. Precies. Daarvan geven we eigenlijk ook in de stukken aan van, dat is niet iets waar we direct … Die we direct nodig hebben voor het museum.

Ik denk dat het verstandig is om zeker inderdaad in de komende periode te kijken, wat zou je daar al mee kunnen? Dan zou je ook wel moeten bedenken van, als je dat verbijzondert en afstoot, wat je er ook in zou hebben. Dan komt daarna nog wel een hele bouwfase, dus dat moeten de mensen die daarin zitten dan nog maar willen. Dus ik denk dat dat een afweging is waar we naar moeten kijken. Ik denk dat we hem gewoon op het lijstje moeten zetten bij alle andere vastgoeduitdagingen die we hebben, waar mijn collega naast mij zo meteen nog wat dieper op in zal gaan. Waarom ook niet eerder De Egelantier, werd er gevraagd. Dat lijkt me evident. Het is eigenlijk lange tijd niet aan de orde geweest. We hebben wel ook een hele sterke voorkeur altijd gehad voor een unilocatie. Ik denk dat dat … Eigenlijk dat dat nu kan, het werd een beetje al een aantal keren genoemd, een geluk bij een ongeluk of een wonder, ik denk dat we allemaal nog wel een beetje versteld staan daarvan dat dat mogelijk is. Maar dat is … Lijkt me eigenlijk … Jullie zijn eigenlijk … De gemeenteraad is eigenlijk bij de hele fase bij geweest, waarom dat niet eerder een variant was. Het geld nog even, hoe hou je dat beheersbaar, was een vraag van Partij voor de Dieren. Want we hebben nu deze bedragen en daar zitten natuurlijk uitgebreide ramingen achter, maar we weten allemaal dat dit hele complexe projecten zijn.

Je hebt bijna garantie tot de voordeur, voor je gevoel. Ik denk dat … Dit is een raming waar je nu, met de kennis die je nu hebt, wat heel erg gedegen gedaan is, dus dat is een denk ik een reëel getal, maar natuurlijk het is een proces van jaren, dus we weten ook niet precies wat er uitkomt nog verder als je gaat uitwerken. Het is wel zo dat over een jaar als het PVE klaar is, komen wij weer terug bij de gemeenteraad en gaan we jullie meenemen in wat dat betekent. Dan zul je ook zien inderdaad dat er steeds minder kentallen worden gebruikt, dat er natuurlijk veel specifieker gedetailleerder gaat worden geraamd en dat er dus ook als het goed is een deel afgaat van de delen die nu bijvoorbeeld onvoorzien zijn, de onvoorziene risico's, of de nader te detailleren delen. Het is, als je vergelijkt natuurlijk met andere musea in Nederland, is het geen gek bedrag. Maar tijd werkt niet altijd in je voordeel bij dit soort grote projecten. Daarom die … Dat verzoek kwam er ook net, kan het niet sneller? Zou ik ook willen, gaan we ook zeker creatief over nadenken in de komende periode na het besluit van de gemeenteraad. Maar we hebben ook geprobeerd om een reële planning hier op te zetten, want het moet ook reëel zijn. Het kost heel erg veel tijd, er zijn veel onderzoeken nodig. Het is complex. Dus dit lijkt ons een reële planning. Maar we gaan zeker nog ook proberen om te versnellen.

Dan nog even, eens even kijken, Schalkwijk. Ik ben uiteraard ook een grote voorstander van meer cultuur in Schalkwijk. Dat blijkt ook uit dat we natuurlijk het huidige bibliotheekgebouw in Schalkwijk, dat dat een nieuwe functie krijgt voor de buurt na het opleveren van de bibliotheek die gaat worden gebouwd. Maar het betekent ook dat we de vierkante meters die in Schalkwijk zijn ingepland in Schalkwijk Centrum voor cultuur een nieuwe functie moeten gaan geven. Ik denk dus dat Schalkwijk zeker de cultuur vierkante meters gaat krijgen die het verdient, want daar heeft u heel erg gelijk in. Er zijn meerdere partijen die daar ook in de afgelopen jaren om hebben gevraagd. Het is zeker terecht dat daar meer cultuur komt. Ik denk alleen niet dat we zouden moeten afwijken van het hele idee dat een unilocatie toch echt een slimmere

21

optie is dan wat we nu hebben. Ik weet ook niet of het heel erg handig is om nog meer panden leeg te hebben staan. Als we dus … Even kijken. Dan heb ik denk ik bijna alles wel gehad. Misschien nog de 100 miljoen. We hebben als college gezegd, we gaan fors investeren in de stad, want we hebben misschien wel wat jaren wat minder geïnvesteerd dan we zouden moeten. Dat geldt eigenlijk ook voor dit museum. Dat zeggen we ook in het stuk. Jarenlang eigenlijk ook niet gespaard of geïnvesteerd. Dat is nodig. Mevrouw Van Zetten noemde daar al een hele rij voor. Volgens mij vergat zij nog de zwembaden die we ook nog gaan bouwen. Dus we gaan flink investeren en daar is eigenlijk die 100 miljoen ook voor bedoeld, om eigenlijk de investeringen de komende jaren ook echte gaan doen die wij als Haarlem, want zo klein hoeven we onszelf ook weer niet te maken, die wij ook echt nodig hebben. De voorzitter: Ik had twee interrupties. Even verhelderende vraag, want u kunt natuurlijk ook nog een tweede termijn straks doen na de termijn van het college. De heer Krouwels. De heer Krouwels: Ik krijg niet echt antwoord op mijn vraag. We begrijpen dat we niet doorgaan met de andere twee opties, maar het had echt niet veel gescheeld of die Egelantier-optie lag er niet. Had het college die twee opties ook aan de raad voorgelegd met deze onderzoeksresultaten? Het is een gesloten vraag.

De voorzitter: Mevrouw Van Loenen. Wethouder Van Loenen: Maar het is een gesloten wat-als-vraag. Dan ga ik nu even … Ik denk … Ik wist niet dat ik ooit in mijn leven Mark Rutte zou citeren, ga ik … Zal ik beloven nooit meer te doen ook hierna. Maar watals-vragen, daar kan ik echt eigenlijk niks mee. Volgens mij zijn we allemaal blij dat deze variant erbij gekomen is en hij blijkt natuurlijk ook uit de vergelijking als beste te komen. We gaan met één variant maar door. Al die andere die verdwijnen toch weer in de la. De voorzitter: Dank u wel. Dan had u nog een interruptie van de heer Aynan. Staat die nog? De heer Aynan: Die bestaat wel degelijk. Kijk, u heeft die 100 miljoen … Die zijn voor grote investeringen gereserveerd. Prima. We hadden een ander voorstel bij de kadernota, maar dit is natuurlijk ook een ontzettend grote investering. Dat is punt één. Punt twee, u heeft niet gereageerd op het langer uitsmeren van de reservering. De voorzitter: Die van 80 miljoen, geloof ik. Of over 80 jaar. Excuus. Wethouder. Wethouder Van Loenen: Om op dat laatste te beginnen, zijn we toch uiteindelijk afgegaan op concreet wat we bouwen. Dus de installaties hebben bijvoorbeeld een kortere afschrijvingsduur dan het gebouw. Dus er is al heel specifiek eigenlijk gekeken naar wat een reële afschrijvingstermijn zou zijn. Dat staat ook in de stukken.

Maar goed, er zijn ook heel erg veel bijlagen te vinden, dus … Daar staat het wat uitgebreider in. Dit is inderdaad een grote investering. Wij hebben in de begroting die gaat volgen volgende week … Staat die met de minimumvariant erin. Dat is natuurlijk de Egelantier-variant. Dan zie je dat die eigenlijk wel goed ingepast kan worden, maar dat het ook wel iets is wat natuurlijk over meerdere jaren wordt uitgesmeerd, wat ook over ons kortlopende IP heen gaat, maar ook een deel in de tienjarige IP staat. Maar het is een grote investering en wij denken als college, anders hadden we het niet voorgesteld, dan was het ook een beetje een vreemd besluit geweest, wij denken dat dat gedragen kan worden. Daar ben ik ook heel erg blij mee, want ik denk ook dat we weinig alternatief hebben. Dat valt mij ook wel op vandaag, er zijn weinig mensen die zeggen, laten we dat maar helemaal niet doen, die hele investering. Volgens mij hebben wij ook allemaal wel het besef dat er iets moet gaan gebeuren. Voor dit museum dan nog tot slot. De suggestie van de ChristenUnie om de kaartjes

22

wat duurder te maken. Ik ben daar niet zo'n voorstander van. Ik heb toevallig van de week gesprek gehad met het Museum van de Geest. Die heeft de kaartjes in prijs verlaagd, omdat het ook een bepaalde verwachting schept. Je moet ook inderdaad concurrerend blijven en aantrekkelijk blijven. Het is al redelijk prijzig om een uitje te maken zoals u weet. U legt, en dat snap ik ook, heel erg de vergelijking met andere musea of andere de ideeën die daarover zijn, maar het gaat hier natuurlijk wel echt over onze eigen collectie, de gemeentelijke collectie. Dat maakt wat mij betreft ook echt wel het verschil. Je gaat natuurlijk deze investering niet doen als het een … Als het niet je eigen collectie is. Dus dat wat maakt mij betreft wel echt het verschil. De voorzitter: Dan zie ik alleen nog een interruptie van de heer Aynan. De heer Aynan: Dank u wel, voorzitter. Daarop aansluitend. Het is inderdaad gemeentelijke collectie, gemeentelijk museum eigenlijk. Bij de Schuur hebben we een goed voorbeeld zien dat je voor 1 euro naar binnen kunt gaan voor Haarlempashouders. Is dat een idee voor het Frans Hals? De voorzitter: Wethouder. Wethouder Van Loenen: Ik weet het niet meer uit mijn hoofd. Volgens mij zijn kinderen sowieso gratis, hebben gratis toegang. Ik zie daar een knikkende mevrouw De Koekoek. Dus we hebben inderdaad allerlei wel aantrekkelijke toegangsprijzen.

Voor de Haarlempas, weet ik het niet uit mijn hoofd, hebben we ook, zie ik daar … Ik wist het niet meer uit mijn hoofd. Maar, mijnheer Aynan, u kunt gerustgesteld zijn. De voorzitter: Dank u wel. De heer Procee dan nog. De heer Procee: Nu heb ik toch wel een vraag. Gaan wij überhaupt over de toegangsprijzen van het museum? De voorzitter: Wethouder. Wethouder Van Loenen: Daar heeft u ook een punt. Maar goed, ik wilde toch ook inhoudelijk nog even reageren op wat er werd gezegd door de ChristenUnie. Volgens mij is … Heb ik alles beantwoord. Misschien nog tot slot. Frans Hals, we weten niet heel erg veel van Frans Hals, maar we weten wel … We hebben wel indicatie dat hij niet heel erg graag de stad uitging. Ik hoop eigenlijk dat we met dit nieuwe museum ook weer steeds meer mensen uit heel Nederland krijgen en misschien nog wel verder dan Nederland naar Haarlem om naar Frans Hals, onze Frans Halsen te komen kijken. Ik ga nu het woord geven aan mijn buurvrouw De Raadt. De voorzitter: Dan hoef ik dat niet meer te doen, dus dank u wel. Wethouder De Raadt: Dank u wel, voorzitter, en mijn buurvrouw, wethouder Van Loenen, waar ik het overigens volledig mee eens ben dat dit ook wat mij betreft echt een historisch besluit is.

Inderdaad, samen met de twee nieuwe zwembaden die we gaan bouwen en de bushub, kunnen we denk ik met zijn allen trots zijn dat we dit willen investeren in onze prachtige stad. We zijn denk ik ook niet voor niks de twaalfde stad van Nederland en daar hoort gewoon een goed voorzieningenniveau bij. Dan zal ik ook nog even wat vragen afgaan. In ieder geval richting de ChristenUnie. Die heeft het over twee rechtszaken waar we nu in zouden zitten. Dat wil ik wel even nuanceren. De hoofdprocedure met de erven Raiola die is voorlopig gepauzeerd totdat de raad, tot uw raad een uitspraak doet over de duo- en de unilocatie. Goed, ik heb meegeluisterd deze commissie natuurlijk. Dat lijkt me helder. Maar die zal in ieder geval over twee weken nog een keertje bevestigd worden in de raad. Met Lingotto zitten we vooralsnog niet in een rechtszaak. Ze dreigen er wel mee. Dat heeft u kunnen lezen. Als de ChristenUnie dan aan mij vraagt, wat vind ik van de stellingname van Lingotto

23

die ze hebben ingenomen, de juridische stellingname? Die vind ik eigenlijk wel heel erg bijzonder, zal ik maar direct zeggen. Kijk, enerzijds zeggen ze al twee jaar lang tegen de gemeente dat ze de koopovereenkomst niet kunnen nakomen. In ieder geval niet zonder dat de gemeente geld bijlegt, fors geld bijlegt, en ook nog eens een keer een programmatische, meerdere programmatische wijzigingen toestaat. Nu schrijven ze in hun twee laatste brieven, ik geloof, u … De brief van gisteravond is inmiddels ook met uw commissie gedeeld, dat ze navolging van de koopovereenkomst gaan vorderen. Dezelfde koopovereenkomst die ze dus niet kunnen nakomen al twee jaar lang. Dat maakt het juridisch heel erg bijzonder en volgens mij spreken de stukken ook voor het overige voor zich. Ik snap wel dat ze pijn lijden. Ik bedoel, dat heeft de gemeente ook gedaan. Sterker nog, alle tijd die we hebben gespendeerd aan het meedenken met de ontwikkelaar om het project, namelijk het hotel met de cultuurfunctie met de atelierwoning, om die waar te maken, die is gewoon heel groot geweest, die is heel fors geweest en we zijn ook zeker niet over één nacht ijs gegaan. We hebben zelfs nog een voorstel bij uw raad neergelegd voor een programmatische wijziging en ook dus de financiële compensatie in de vorm van de indexering, maar altijd onder voorbehoud van politieke goedkeuring.

Het raadsbesluit van oktober vorig jaar, dat was voor Lingotto simpelweg nog steeds niet voldoende om te gaan bouwen. Dat hebben ze ook aan ons aangegeven. Daarop hebben we … Zijn we tot ontbinding overgegaan, maar niet voordat we ze ook nog eens een keer drie maanden de tijd geven … Gaven om met een nieuw, wel uitvoerbaar plan te komen. Ook dat is er niet gekomen. Al met al zijn dat de redenen dat de gemeente ook een eventuele rechtszaak, mocht Lingotto zich desondanks genoodzaakt zien om die te starten, met veel vertrouwen tegemoetziet. Dan richting het D66, over de Verweyhal. De Vleeshal in het Vissershuisje, dat heeft u kunnen lezen, dat vormt wat ons betreft een heel mooi geheel. Daar hebben we ook zeker invulling voor. Dat is dan ook strategisch vastgoed. Maar voor de bovenverdieping van de Verweyhal hebben we dat niet. Dan komen we dus ook … Nogmaals, over twee weken wordt de keuze voor de unilocatie definitief. Dan zullen we daarna met een nota naar uw commissie komen om verder te spreken over de Verweyhal. Waarom hebben we dus niet meteen het bij deze nota opgenomen? Dat heeft dus eigenlijk met de volgordelijkheid te maken. Het leek ons wel zo'n cijfer dat eerst de beslissing werd genomen voor een unilocatie. Dan nog een vraag van Forum, geloof ik. Inspanning om tot een schikking te komen.

Kijk, nogmaals, wat het college betreft, is de koopovereenkomst die al twee jaar niet kon worden uitgevoerd, ontbonden. We hebben wel daarna afspraken gemaakt, die heb ik zelf nog gemaakt, dat we als goede partners uit elkaar zouden gaan, zonder moddergooien en zonder advocaten. De gemeente heeft zich daar ook aan gehouden. Alleen Lingotto heeft eenzijdig anders besloten. Vooralsnog is dat ook de reden dat wij niet nu verder praten tot … Voor een overige schikking. We hebben wel eerder aangeboden om met gesloten beurs uit elkaar te gaan. Daarop heeft Lingotto gereageerd dat ze een vrij strikte voorwaarden gehanteerd … Zeggen, wij willen alleen daar … We willen alleen verder praten als de … Het college of de gemeente ons volledig compenseert. Dat is wel een hele strikte voorwaarde, waar wij niet aan konden voldoen. Maar wie weet, mochten ze die voorwaarden loslaten, dan is een gesprek altijd nog wel een optie. Voorzitter, dan nog CDA, hoe voorkomt de gemeente leegstand? Ik denk dat daar ook al het ander … Het een en ander over is gezegd. We zijn voorlopig natuurlijk echt nog wel een aantal jaren bezig. Tot dan blijft het Frans Hals Museum natuurlijk ook gewoon open in het Heiligland. Voor wat betreft de Verweyhal, dat zei ik net, daar komen we snel met … Naar uw commissie terug met een voorstel daarvoor.

Dat geldt ook voor het Vissershuisje en de Vleeshal en daar worden nu op dit moment alle opties voor invulling onderzocht. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik naar de commissie nog. We gaan langzaam richting een afronding, maar we hebben natuurlijk een tweede termijn. Ga ik gewoon even de tafel rond. In ieder geval de heer Bruch, VVD. De heer Bruch: Dank u wel, voorzitter. Ik ben blij dat mevrouw Van Loenen zegt dat ze de klankbordgroep ook weer gaat betrekken. Alleen we praten nu toch over een iets andere locatie, dus ik neem aan dat de

24

klankbordgroep … Er ook naar gekeken wordt of die samenstelling misschien wat moet veranderen. Mevrouw Van Loenen zegt, we zouden graag zo snel mogelijk willen beginnen. Ik vroeg me af of het ook voor de Verweyhal geldt. Dus aan de wethouder De Raadt van, is het dan niet handig als we toch gewoon met een amendement bij dit voorstel de Verweyhal als niet-strategisch vastgoed bestempelen? Dan wint u misschien wat tijd. De voorzitter: Ik kijk nog even verder of er anderen zijn in de tweede termijn. De heer Visser, gaat uw gang. ChristenUnie. De heer Visser: Wij komen in ieder geval met een motie over de toegangsprijs, want als subsidieverlener hebben we daar wel degelijk invloed op. Een paar euro is echt niet onredelijk en dan prijs je je ook niet meer uit de markt. De voorzitter: Dank u wel. U heeft nog 14 seconden overigens voor de laatste agendapunten. Verder niet. Dan kijk ik nog even naar het college. Mevrouw Van Loenen. Wethouder Van Loenen: De samenstelling van de klankbordgroep, daar kunnen we opnieuw naar kijken, maar er is al wel in aanloop naar natuurlijk dit besluit … Is er al wel gekeken om te zien welke buurt precies meegenomen is en ook dat daar bijvoorbeeld ook de culturele instellingen, zoals het ABC, in zijn vertegenwoordigd.

Dus we kijken natuurlijk nog een keer goed, maar ik heb niet op het eerste gezicht het idee dat we dat … Dat er grote wijzigingen nodig zijn. De voorzitter: Dan nog de Verweyhal, mevrouw De Raadt. Wethouder De Raadt: Kort. De … Het college staat op zich neutraal tegenover zo’n amendement. Hoe dan ook, wel of geen amendement, ik heb u de toezegging gedaan dat ik in ieder geval dit jaar nog terugkom naar uw commissie met de … Over de Verweyhal. De voorzitter: Goed. Dan gaan we richting conclusie van dit debat. Allereerst proef ik brede steun voor in ieder geval één voorkeursvariant, dat is dus de unilocatie Egelantier. Laten we dat alvast vaststellen. Ik heb één amendement en drie moties meegeteld, dus dan zou ik willen voorstellen dit als bespreekpunt naar de raad door te sturen. Inderdaad. Even kijken. De wethouders hebben wat toezeggingen gedaan. In ieder geval mevrouw Van Loenen zou nooit meer Mark Rutte citeren, heb ik opgeschreven. De heer …: Voorzitter, daar heb ik geen actieve herinnering aan. De voorzitter: Daarnaast in ieder geval, u wilt creatief nadenken over het versnellen van de planning. Ik denk dat dat een toezegginkje is. Mevrouw De Raadt komt in ieder geval met een notitie over de Verweyhal natuurlijk, maar die stond al op de planning. Dan rond ik mee het agendapunt af.

Ik wil even kort schorsen, want dan geef ik ook de publieke tribune … U mag natuurlijk blijven zitten. Maar dan geef ik even de mensen gelegenheid om lekker naar huis te gaan. Maar u hoeft niet. 8.

Aankoop Kruisstraat 26 (FR) - combinatie van zienswijze van de raad (zware voorhangprocedure) De voorzitter: Goed, commissie, dan wil ik graag door met de rest van de vergadering. We hebben nog een drietal agendapunten. We hebben even de gelegenheid gehad dat mensen voor Frans Hals weg hebben kunnen gaan. Ik zou even de stilte weer terug willen. Dank u wel. Moeten even goed opletten. Want het lijkt

25

ingewikkeld, maar dat is niet per se. Want we gaan eerst naar agendapunt acht, we hebben straks een aantal insprekers bij agendapunt 9. Dat is de Kruisstraat krediet 30-32. Maar we gaan eerst naar de aankoop van de Kruisstraat 26. Dat is een combinatie van een zienswijze van de raad, want het is immers een zware voorhangprocedure, en het is zo'n raadsvoorstel, want het gaat om het vrijgeven van een krediet ter beschikking stellen van de aankoop. Dus het college stuurt daarom dit ter advisering aan de commissie. Het gaat om wensen, bedenkingen en uw … Besluit wordt dus gevraagd over het verstrekken van krediet. Wie kan ik daarvoor het woord geven? De heer Terol, VVD. De heer Terol: Dank, voorzitter. Gaan we nu eerst agendapunt 8 bespreken, of pakken we ze samen? De voorzitter: Inderdaad, de griffie inderdaad … Nee is het antwoord. U gaat eerst, want dit agendapunt is ook van mevrouw De Raadt, eerst echt alleen de Kruisstraat 26. Dus gaat uw gang. Dank u wel. De heer Terol: Dank, voorzitter. Het college gaat een pand aankopen voor 1,3 miljoen dat al een aantal jaren te koop staat. Wat het college exact met het pand gaat doen, is niet geheel duidelijk.

Ja, er zullen twee extra ramen worden geplaatst en er komt een maatschappelijke ruimte voor Oekraïners, maar of het pand op de lange termijn van strategische waarde is en er een langdurige maatschappelijke invulling voor is, dat moet nog onderzocht worden. Ondertussen gaan we wel ruim vier ton in dit pand steken. Mocht uiteindelijk toch blijken dat er geen maatschappelijke invulling voor gevonden kan worden, zullen we na het afronden van project Kruisstraat 30-32 het pand weer verkopen. De eerdere verkopers van het pand kunnen dan een opgeknapt en onderhouden pand terugkopen voor hetzelfde bedrag als waarvoor wij het aankochten. Voorzitter, dit is geen woning flippen, maar woning floppen. Waarom kiest het college voor een recht van terugkoop voor de huidige eigenaren? Daar rond ik mee af. Dat is eigenlijk mijn voornaamste vraag aan de wethouder. De voorzitter: Dank u wel. Ik zag volgens mij mevrouw Verhoeff, PvdA. Mevrouw Verhoeff: Heel kort. Ik vind het een interessante vraag, zeker de motivering. Maar buurmans pand komt zelden te koop en dit lijkt an sich wel een profijtelijk plan met een beperkt risico. Doen. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van Zetten, Hart voor Haarlem. Mevrouw Van Zetten: Het is gewoon een schattig winkelpand en dan gaat de gemeente niks kopen, terwijl andere mensen in de straat … Laten we met hun lege panden zitten en dan doen we niks.

Dus ik vind toch … Ik vraag me af of dit wel integer handelen is van de gemeente Haarlem. De voorzitter: Actiepartij, de heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, ik vind dat VVD een terechte vraag stelt. Wij zien wel mogelijkheden voor een invulling. Denk aan een Rasom, die nu in de Anegang zit. Een huisartsenpraktijk. Ik denk dat we dit alleen moeten willen kopen op het moment dat we dondersgoed weten dat we er een goede bestemming aan kunnen geven. Er zijn zorgen uit de buurt, want er ligt een binnentuin en hoe wordt die straks ingericht? Het is nu een stille binnentuin, maar men is bang dat het straks herrie wordt. De voorzitter: Dank u wel. Even kijken. Dan zie ik nog de heer Amand van Trots Haarlem.

26

De heer Amand: Trots. Trots zou het eigenlijk liever hebben gehad, een pand voor jongeren. Dat lijkt ons veel beter dat wij al … Wij gaan huisbaasje spelen, dus wij moeten makelaar worden, dus dat moeten we helemaal niet willen. Dus wij zijn tegen, of het moet voor de jongeren zijn. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Exter, zag ik, Forum Voor Democratie. De heer Van Exter: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, dit pand dit kopen we om het naastgelegen pand wat al in ons bezit is, Kruisstraat 30-32, te optimaliseren, zoals dat heet. Ik ga er daarbij van uit dat Kruisstraat 26 niet gedegradeerd wordt. Dit kan wel. Dat is helemaal niet zo'n raar idee. Ik zou dit gewoon ook steunen als het om een gewoon winkelpand gaat, maar dat is niet het geval. Het is een heel mooi pand, het is een historisch pand. Dit is eigenlijk een pand wat geschikt is voor een ondernemer, winkelier die een mooie zaak heeft en die ook in een pand … Een mooi pand wil zitten met uitstraling. Dus ik zie niet zo gauw, of tenminste, dat dit een … In de strategische portefeuille geplaatst kan worden. Met andere woorden, ik hou rekening met een verkoop toch uiteindelijk op termijn. Als het om een gewoon winkelpand zou gaan, dan is dat geen probleem.

Maar dit pand, en zoals ik al zeg, die ondernemer die dat specifieke pand wil hebben, die … Daar zijn er niet zoveel van, dus het is niet makkelijk in de markt te zetten. Wat betreft de … Het terugkopen … De voorzitter: U heeft nog 10 seconden, de heer Van Exter. De heer Van Exter: Je kan hem laten verlopen natuurlijk. Ik wil eigenlijk alleen … Ik wil wat waarborg hebben. Doen we groot onderhoud? Laten we dat dan terug kunnen krijgen in de verkoopprijs te zijner tijd. Kijk ook naar de inflatie. Dank u wel. De voorzitter: Dank u. Mevrouw Klazes, GroenLinks. Mevrouw Klazes: Dank u wel, voorzitter. We snappen de overwegingen van het college om dit pand aan te willen kopen, maar we snappen ook de vraag van de VVD, dus we zijn benieuwd naar het antwoord. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Oppenhuis, CDA. Mevrouw Oppenhuis: Dank u wel. Voor het CDA Haarlem is de kernvraag eigenlijk altijd, wat is het maatschappelijk doel van deze aankoop? Want vastgoed moet eigenlijk wel bijdragen aan de Haarlemse opgaven, zoals betaalbare woningen, maatschappelijke voorzieningen of behoud van cultureel erfgoed. Maar wij gaan er gewoon wel van uit dat het college goed heeft nagedacht hoe de aankoop van de Kruisstraat 26 kan bijdragen aan een van deze doelen. Daarnaast vragen wij ons af welke investeringen in onderhoud en verduurzaming op korte termijn noodzakelijk zijn.

Zijn die kosten wel voldoende meegenomen in de besluitvorming? Dank u wel. De voorzitter: U had nog een interruptie van de VVD. De heer Terol. De heer Terol: Dank, voorzitter. Als ik het goed begrijp, zegt mevrouw Oppenhuis dat ze er zeker van is en ook dat ze in de stukken leest dat de gemeente een goede invulling voor dit pand heeft gevonden. Ik ben heel benieuwd waar u dit heeft gelezen. De voorzitter: Het CDA.

27

Mevrouw Oppenhuis: Ik gaf aan dat wij ervan uitgaan dat het college daar goed over na heeft gedacht. Ik heb niet gezegd dat ik per direct nu kan vertellen hoe of wat. Ik heb net als u begrepen, bijvoorbeeld maatschappelijk doel Oekraïners, dus daar kan ik niet zoveel meer over zeggen. De voorzitter: Een vervolgvraag. Gaat uw gang. De heer Terol: Voorzitter, heeft mevrouw Oppenhuis dan ook begrepen dat er nu nog geen maatschappelijke invulling gevonden is op de lange termijn? De voorzitter: Gaat uw gang. Mevrouw Oppenhuis: Daarom heb ik ook de vraag gesteld hoe ze over de investeringen … Nee, ik heb niet die vraag gesteld. Mijn excuus. De voorzitter: Dank u wel. Dan zie ik geen eerste termijnen meer. Dan ga ik naar het college. Mevrouw De Raadt. Wethouder De Raadt: Dank u wel, voorzitter. Dank voor de vragen, onder andere van de VVD en het CDA. Ik zal het even gezamenlijk beantwoorden. Voor wat betreft de terugkoopregeling, die geldt voor vijf jaar. Die kunnen we natuurlijk altijd laten verlopen. We hebben … Zijn niet verplicht om het terug te verkopen. Overigens is het wel zo dat we natuurlijk een gedeelte van de tuin afhalen, zodat we twee extra appartementen mogelijk kunnen maken in het pand daarnaast. Dus in die zin werkt dat ook weer waardedempend en zou de terugkoopregeling toch voor hetzelfde bedrag als de aankoop zijn. Maar nogmaals, dat is absoluut geen verplichting.

We gaan het … We gaan zo meteen in ieder geval een aantal consultatieronden weer doen, zoals we dat altijd doen met ons strategisch vastgoed. Wat zijn eventuele invullingen hiervoor? Sowieso op de korte termijn, maar natuurlijk ook op de wat langere termijn. Sorry. Nadat de verbouwing bij 30-32 is gereed. Dan wordt er inderdaad door het CDA gevraagd onder andere, naar welke maatschappelijke doelen streeft dan het college na met deze aankoop? Dat is onder andere toevoegen van twee extra appartementen en daarnaast ook het toevoegen van een gemeenschappelijke ruimte voor de appartementen van 30-32. Daarnaast zien we een … In ieder geval een tijdelijke invulling voor ons met bijvoorbeeld impactondernemers in de winkel. Zogezegd, op de lange termijn zullen we nog een consultatieronde doen van, hebben we daar een goede invulling voor? Dan zien we daarna weer verder. Voor wat betreft de kosten … De voorzitter: Ik zie … U heeft nog een interruptie van mevrouw Van Zetten, Hart voor Haarlem. Mevrouw Van Zetten: Zegt u nou dat de tuin daar kleiner wordt, omdat er in gebouwd gaat worden, dat het groen in de binnenstad gaat minder worden, of vergis ik mij dan? De voorzitter: Let op, daarmee is uw tijd ook op. Wethouder, gaat uw gang. Wethouder De Raadt: Belangrijke vraag. Ik zal me iets zorgvuldiger uitdrukken. De tuin blijft hetzelfde, groen blijft hetzelfde.

Alleen omdat er extra ramen komen in de zijkant van de muren, moet de tuin kadestraal iets worden aangepast. Maar dat is enkel kadestraal. Dan was nog de vraag van het CDA over de kosten. De onderhoudskosten, de achterstallige onderhoudskosten, die hebben we laten berekenen door een technisch adviesbureau. Dat komt uit op 100.000 euro. Dit zit in deze kredietaanvraag. Voor wat betreft het ombouwen van het achterstuk naar de gezamenlijke woonkamer, hebben we ook 100.000 euro begroot.

28

De voorzitter: Dan had u nog een interruptie van de VVD, de heer Terol. De heer Terol: Dank, voorzitter. Verwacht het college de Kruisstraat 30 en 32 binnen vijf jaar af te ronden? De voorzitter: Wethouder. Wethouder De Raadt: Die vraag laat ik aan mijn buurman bij het volgende agendapunt, maar we zijn optimistisch. De voorzitter: Dan nog een korte vervolgvraag. Gaat uw gang. De heer Terol: Dus dan zou het moment van eventueel het bepalen dat het vastgoed niet strategisch is binnen die vijf jaar … Dan zouden we dat alsnog binnen vijf jaar gaan verkopen, dus dan kunnen die … Wethouder De Raadt: Nogmaals, dat zal dan moeten blijken, of we daar een goede strategische invulling voor hebben. Een eventuele fallback-optie is altijd om het gewoon tegen marktconforme prijs te verhuren. De voorzitter: Dank u wel. Dan heeft u nog een interruptie van de heer Van Leeuwen, Actiepartij. De heer Van Leeuwen: Graag een reactie op het voorstel Rasom of huisarts. De voorzitter: Rasom of huisarts, hoor ik. Wethouder. Wethouder De Raadt: Die vraag had ik eigenlijk meegenomen in de beantwoording over de consultatieronde. Dus we gaan consultatieronden doen en dan zou dat misschien een van de dingen zijn die naar boven kunnen komen. De voorzitter: Dank u wel. Eventueel nog een tweede termijn. U heeft natuurlijk al gelegenheid gehad om vragen te kunnen stellen. Die zie ik niet.

Dan ga ik even afconcluderen. Allereerst, wenst de commissie nog wensen of bedenkingen mee te geven? Het is tweeledig, dit agendapunt. De heer Terol, gaat uw gang. Wat is wens of bedenking? De heer Terol: Voorzitter, wij schrappen het liefst het recht van terugkoop voor de huidige eigenaren. De voorzitter: U wil meegeven dat het … De terugkoop van de huidige eigenaar geschrapt wordt. Dan ga ik allereerst even peilen, de heer Van Leeuwen ook, ga ik even peilen of daar een meerderheid voor is, voor die wens of bedenking. Ik zie weinig handen. Ik zie geen hand. Dat … U kunt eventueel dat wel nog amenderen, maar dan nemen we hem in ieder geval nu niet op, want ik zie daar duidelijk geen steun voor. Anderen nog voor wensen of bedenkingen? Dat zie ik dan niet. Dan gaan we kijken hoe dit dan als … Hoe dit naar de raad gaat. Als hamerstuk, hamerstuk stemverklaring of bespreekpunt. Natuurlijk altijd de middenweg. Hamerstuk stemverklaring. Helemaal goed. Concluderen we daarmee af. Dank u wel. Voordat we daar het volgende agendapunt, agendapunt 10, excuus, agendapunt 9 gaan, heb ik eerst nog een mededeling van de wethouder. Wethouder Roduner, gaat uw gang. Welkom. Wethouder Roduner: Sorry, ik zit op mijn iPad te drukken, maar ik moet op de knop van de microfoon drukken. Een mededeling over het project Sonneborn.

Daar zitten een aantal middeldure huurwoningen in en vanuit ons beleid zeggen we dan altijd richting de ontwikkelaar, kom met een vorm van een antispeculatiebeding. Met deze ontwikkelaar hebben we nu afgesproken dat deze woningen, het zijn er 22, uit

29

mijn hoofd, worden ondergebracht onder zogeheten koopstartregeling. Volgens mij kwam die ook terug in een initiatiefvoorstel wat we hier in de raad hebben behandeld, waarbij je ook … Is een ander instrument om te borgen dat de woning wat duurzamer betaalbaar blijft voor dat middensegment. Dus dat is denk ik een mooi resultaat. Voor de rest is de bouwvergunning verleend. Ik weet niet precies wanneer we gaan starten met bouwen, maar kan dat project goed doorgang vinden. Dank u wel. Dan gaan we naar agendapunt 9. Mevrouw De Raadt, dank voor uw komst natuurlijk naar deze commissie. 9.

Vrijgave krediet Kruisstraat 30-32 (ER/FR) De voorzitter: Gaan we naar agendapunt 9. Dat is vrijgave krediet van de Kruisstraat 30-32. Dat wordt aangekocht om allemaal redenen. Denk aan opvangmogelijkheden voor Oekraïners, terugdringen van overlast van geparkeerde fietsen, iets met impactondernemers en, in goed Nederlands, de realisatie van een zogenaamd Changing Places Toilet. U kent hem wel. Daarmee is dan ook het voorstel aan de raad, ik ga dat niet allemaal voorlezen, maar wel even samenvatten, is in ieder geval in te stemmen met de plannen voor de verbouwing van de Kruisstraat 30-32, er wordt voorgesteld IP te verhogen, maar het ook gelijk vrij te geven, IP post MTS.11. Opnemen van de exploitatielasten. Er wordt ook voor voorgesteld uw bindend adviesrecht van de gemeenteraad, dus op het project van de verbouwing Kruisstraat 30-32, niet van toepassing te verklaren. U wordt weer verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college en over de wijze van agendering van het raadsvoorstel in de raadsvergadering. Daarbij, het voorstel is aan de commissie om de motie Nieuwe fietsenstallingen in aanbouw krijgen ook een rolstoeltoegankelijk openbaar toilet met dit raadsvoorstel af te doen. Dus gaat u daar eventueel ook nog in op uw … In uw termijn. Daarnaast hebben we bij het agendapunt verschillende insprekers.

We hebben een schriftelijke inspreekbijdrage van een buurtbewoner. Die heeft u kunnen zien. We hebben een drietal insprekers, die wil ik graag naar voren roepen, hier aan het einde, voor u het begin van de tafel. Hoe u wil. Dat is de heer Neukirchen, als ik het goed zeg. De heer Roozen en, even kijken, Jolein, dat is mevrouw Landheer. Ik heb het hier gecheckt. De spreektijd stat klaar. Ik geef u allemaal tweeëneenhalve minuut. Ik zal duidelijk van tevoren ook aangeven dat u bijna door uw tijd bent. U ziet het natuurlijk wel voor u, maar ik kan me best voorstellen dat het soms … Het gelijktijdig lezen en de tijd in de gaten houden, is voor sommige commissieleden soms al een opgave, dus ik kan me het zeker voorstellen voor u. Dus ik zal aangeven wanneer de tijd bijna voorbij is. Daarna is er voor de commissie nog gelegenheid om een korte vraag aan u te stellen. Ik zal dezelfde volgorde aanhouden. Ik begin met de heer Neukirchen. Gaat uw gang. Excuus. Dat heb ik er niet bij gezegd. Er is nog een knopje en dan wordt het rood. Precies. Gaat uw gang. Inspreker 6: Laat ik beginnen met te zeggen dat ik het vrij kansloos vind dat de brief aan de bewoners wellicht geschreven is op 19 september, maar afgelopen dinsdag pas op de deurmat lag bij iedereen. Dat is nogal kort dag om te reageren.

Daarnaast kwam er enige irritatie dat in de allerlaatste alinea op de eerste pagina ervan uit wordt gegaan dat na het verlenen van de vergunning er gelijk kan worden gestart met de sloop. Het zou naïef zijn als gemeente, indien er geen rekening zou worden gehouden met bezwaarprocedures van bewoners. Excuus. Al is het maar omdat er een groot aantal vleermuizen in dit pand woont die ik dagelijks bij zonsondergang in en uit zie vliegen. Ik spreek ook namens bloemist Pluk een bloem, die helaas verhinderd is. Zijn zorgen liggen met name op omzetverlies, als er naast hem een grote bouwput ontstaat met continu bouwverkeer. Is er rekening gehouden met compensatie voor deze winkeliers? Daarnaast stelt hij voor dat eerst de werkzaamheden aan de Smedestraat afgerond worden, om zo te voorkomen dat het een grote opstopping wordt van bouwverkeer in de Kruisstraat. Ik woon zelf naast het betreffende pand. Ik ben zeker niet tegen woningbouw in het betreffende pand, maar er zijn in ieder geval drie zaken die mijn aandacht trekken. Ik verzoek u na te denken over deze vragen, voordat u een beslissing neemt. Als eerste maak ik mij

30

zorgen om geluidsoverlast van warmtepompen op het dak. Deze maken, ondanks dat ze ongetwijfeld aan allerlei normen voldoen, een brommend geluid en dat gaat dag in dag uit, nacht in nacht uit door. In hoeverre is hier aan een oplossing gedacht? Als ze er eenmaal staan, valt er niets meer aan te doen. Ik zal niet de enige zijn die daar last van heeft. Ik heb het idee dat er bij de Rijksoverheid niet voldoende nagedacht is dat deze eis niet haalbaar is in binnenstedelijke gebieden. De gemeente als een van de opdrachtgevers kan er iets aan doen om ervoor te zorgen dat er niet alleen sprake is van geen overlast, maar dat er geen geluid meer te horen is. Mijn tweede vraag heeft betrekking op de parkeernormen. Op 11 maart dit jaar is er een collegebesluit genomen dat er afgeweken kan worden van de parkeernormen en dat dat zo wonen boven winkels makkelijker wordt gemaakt. Dat kan als de toekomstige bewoners afzien van hun parkeerrecht. In hoeverre moeten de toekomstige bewoners van de Kruisstraat 30-32, ook als het later sociale huur wordt, afzien van hun parkeerrechten. Als laatste vraag, welke garantie wordt er afgegeven dat het toch niet groter of hoger wordt dan nu in het plan is opgenomen, zoals toch bij de Brinkmanpassage is gebeurd. Dank u wel. De voorzitter: Geweldig getimed. Dank u wel. Dan ga ik naar de heer Roozen. Dank u wel. Gaat uw gang.

Inspreker 7: Staat hij aan? Geachte voorzitter, geachte leden van de commissie. Mijn naam is ‘…’(01:53:45) Roozen. Ik sta hier als directe omwonenden en eigenaar van Lange Margarethastraat 63 en ik wil mijn grote zorgen uitspreken over het ontwerp aan de Kruisstraat 30-32. Allereerst wil ik graag melden dat ik pas afgelopen maandag, dat zou dus ook dinsdag kunnen zijn, een brief heb ontvangen waarin deze korte … Waarin deze commissiebespreking genoemd werd. Hierdoor is het voor mij en andere omwonenden niet mogelijk geweest om ons goed voor te bereiden of gezamenlijk af te stemmen. De voorzitter: De heer Roozen, ik moet u heel even onderbreken. Want, mijnheer Neukirchen, uw microfoon staat nog aan, dus … Precies. Gaat uw gang. De tijd komt erbij. Inspreker 7: Dit typeert helaas het proces rondom dit project. Daarnaast wil ik stellig aangeven dat het raadsvoorstel een te rooskleurig beeld schetst van de opvattingen van ons als bewoners. Er wordt gesuggereerd dat er een positief beeld bestaat en dat onze geuite ideeën zijn verwerkt. Zowel ikzelf als vele van mijn medebewoners herkennen ons hier beslist niet in. De zorgen die zijn gedeeld en de suggesties die wij tijdens eerdere contactmomenten en bijeenkomsten hebben gedaan, zijn onvoldoende meegenomen in het huidige plan. Het voorgenomen bouwplan wijkt op meerdere punten af van het vigerende omgevingsplan Oude stad.

De geplande bouwhoogte overschrijdt de toegestane maximale hoogte en dit tast het uitzicht, de privacy, de zonlichtinval voor mij en de andere omwonenden ernstig aan. Ik maak me dan ook erg ernstig zorgen over het gewijzigd installatieplan, dat niet in de documentatie wordt genoemd. Er komen namelijk minstens 40 individuele warmtepompen op het dak, in plaats van een collectief WKO-systeem. Dit veroorzaakt geluidsoverlast, hittestress en minder ruimte voor zonnepanelen, terwijl bewoners hierover niet zijn geïnformeerd. Dit is niet alleen een aantasting van ons woonplezier, maar ondermijnt ook het vertrouwen in een eerlijke besluitvorming. De aankoop van het pand en het verloop van het besluitvormingsproces laten zien dat de gemeente bewust risico's neemt en tegenstrijdige belangen heeft. De rol van eigenaar en vergunningverlener zijn in dit dossier niet te scheiden. Notabene moet de commissie vanavond nog adviseren over de aankoop, financiering van een aanliggend pand aan de Kruisstraat 26. Bovendien is er onduidelijkheid over toekomstige samenwerking met IJmeren en het uiteindelijk eigenaarschap, waarvan het financiële belang lijkt te prevaleren boven het belang van de bewoners. De rol van IJmeren is ook meer dan dubieus, nu blijkt dat zij de uiteindelijke goedkoper is en tegelijkertijd een meerderheid heeft in mijn VvE.

Het kan toch niet zo zijn dat iedereen zich aan het omgevingsplan moet houden, behalve de gemeente zelf? Toen ik mijn woning kocht in 2022, was het uitzicht op de oude stad, de privacy en de rust van het dakterras voor mij

31

doorslaggevend. Het omgevingsplan beschermt deze waarde expliciet. Ik kon onmogelijk voorzien dat deze bouwplannen zouden ontstaan. Mijn verzoek is dan ook om af te zien van het vaststellen van deze omgevingsvergunning, of het bouwplan zodanig aan te passen dat het aansluit bij het vigerende omgevingsplan en de belangen van omwonenden daadwerkelijk gewaarborgd blijven. Ik behoud mij het recht voor om deze zienswijze later aan te vullen. Dank u wel, voor uw aandacht. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar mevrouw Landheer. Ook voor u tweeënhalve minuut. Gaat uw gang. Inspreker 8: Dank u wel. Ik sluit me geheel aan bij de voorgaande sprekers. Ik heb ook wat opgeschreven. Beste voorzitter en leden van de commissie Ontwikkeling. Ik ben bewoner van de Kruisstraat 34c, op de bovenste verdieping van het … Aan de linkerzijde van het betreffende pand, Kruisstraat 30-32. Ondanks de lange aanloop van dit project, ben ik pas afgelopen april in contact gekomen met de projectontwikkelaars. Eerdere communicatie en bewonersparticipatie heeft mij niet bereikt. Afgelopen dinsdag kreeg ik een briefje in de bus over deze vergadering en heb dus op zeer korte termijn mijn verhaal kunnen voorbereiden. Ik zal kort en bondig zijn.

Het gepresenteerde onderwerp … Ontwerp toont een forse uitbreiding in hoogte en diepte van het huidige pand aan de Kruisstraat, wat gezien vanuit mijn woning vanaf het balkon resulteert in een enorm aangrenzende muur tegen het balkon aan. Niet alleen hierdoor zal minder ochtendlicht schijnen, ook het uitzicht wordt voor een groot deel belemmerd. Dit geldt ook voor de buren aan de andere kant en alle omwonenden die straks een veel groter gebouw zullen zien in het … De omsloten buitenruimte van de omgrenzende huizen. Mijns inziens is een oplossing dat er voor een gedeelte bijvoorbeeld een dakterras kan worden ontworpen. Of dat misschien wel het … Om de beoogde aantal wooneenheden te blijven realiseren, de gehele gevel voor een deel één in te korten en mogelijk bij deel twee aan te plakken. Uit stukken blijkt ook dat het ontwerp voor deel een drie meter boven de bebouwingsgrenzen van het omgevingsplan valt. Een serieus punt om goed te overwegen. Het initiatief om Oekraïners op te vangen en eventueel socialehuurbewoners, is een fantastisch plan, ook voor de fietsenstalling, maar het zal wel een enorme impact hebben op geluidsoverlast en drukte in de straat. Om hier goed mee om te gaan, zou ik het zeer op prijs stellen als er aan de achterkant van het woongenot en uitzicht zo veel mogelijk intact blijft. Hartelijk dank. De voorzitter: Inderdaad, u heeft helemaal gelijk.

Het was kort en bondig. Dank u wel. Hartstikke helder. Dan mag de commissie korte vragen aan u stellen. Verhelderende vragen. De heer Amand, voor wie is uw vraag? De heer Amand: Voor mevrouw, als het mag? Ik had een vraag aan u. U mag het ook allemaal antwoorden. Heeft u nog een goed contact gehad met de gemeente, dat u zegt, waar u het nu over heeft, dat het bepraat is en besproken? De voorzitter: Gaat uw gang. Inspreker 8: Nee, ik heb eenmalig contact gehad tijdens een bijeenkomst in april, tijdens de bewonersbijeenkomst, en dat is eigenlijk het enige moment geweest. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar mevrouw Van den Broek, Partij voor de Dieren. Monique van den Broek: Ik had een vraag aan de heer Roozen. U zei, we hebben heel veel suggesties gedaan en er is niks mee gedaan. Kunt u kort een paar van die suggesties aangeven? De voorzitter: Gaat uw gang.

32

Inspreker 7: Onder andere dus over de WKO. Er is eerst gesproken over een gezamenlijk systeem waarbij bodemwarmte gebruikt zou worden. Die plannen, daar is van afgezien, volgens mij gewoon om financiële redenen, want dat werd te duur en te ingewikkeld voor de gemeente, ook vanwege de verschil in de grondeigenaren. Toen is ervoor een eigenlijk ook minder milieutechnische oplossing gekomen van … Gekozen van deze individuele systemen, die ook meer overlast veroorzaken voor ons als de omgeving. Op sommige manieren is er ook wel enigszins geluisterd, maar niet over het punt bijvoorbeeld van de hoogte. Daar ben ik van begin af aan al op ingestapt, want dat is voor mij wel een heel groot punt. Ik heb maar een kleine marge waarbinnen ik direct zonlicht krijg in mijn woning. Deze verhoging van dit gebouw, die gaat daar wel flink tegenin. Dat neemt wel een stuk van mijn zon weg. Dus vandaar. De voorzitter: Dank u wel. Kijk ik nog of er andere vragen zijn. Dat zijn er niet. Dan wil ik u danken namens de hele commissie voor uw komst. U mag de rest van de vergadering vanaf de publieke tribune verder volgen en dan kijk ik de commissie rond of er iemand een eerste termijn wil. De heer Van Leeuwen, Actiepartij. 18 seconden, doet uw best. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, we waren destijds voor de aankoop van dit pand. Verbouwing lijkt ons een heel goed idee, ook voor de doelgroepen.

Echter het loslaten van de raadsbevoegdheid vinden wij heel erg kwetsbaar. Kijk naar het Ruimteschip op de Grote Markt boven de Brinkman. Niemand in deze raad heeft dat gewild, wordt er wel op aangesproken. Wethouder, hoe houden we daar vinger aan de pols? Hoe krijgen we die buurtbewoners, we hebben er nu een paar gehoord, maar zeker ook bij het vorige agendapunt heb ik het gememoreerd, mensen hebben zorgen ook over het groen en daarover willen we graag als raad aangehaakt blijven, hoe gaan we dat doen? De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Oppenhuis, CDA. Mevrouw Oppenhuis: Dank u wel. Ik kan me voor het grootste gedeelte aansluiten bij de vorige spreker. Wij hebben nog wel een paar vragen. Welke risico's zijn er al bekeken en is er rekening gehouden met onvoorziene kosten nog extra als dat we nu hebben? Want ik hoor al dat het … Dat er wordt gezegd dat het al wat duurder wordt. Verder wil ik wel nog even extra toch iets positiefs zeggen, want wij zijn wel heel blij dat er aandacht is voor toegankelijkheid en dat de motie over rolstoeltoegankelijke toiletten bij fietsenstallingen wordt uitgevoerd hier. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. VVD, de heer Terol. De heer Terol: Dank, voorzitter. We kunnen ons grotendeels aansluiten bij de vragen van de heer Van Leeuwen. De vrijgave van het krediet is in lijn met eerdere besluitvorming, zoals we ook eerder al meegaven.