Transcript commissie Beheer van 9 oktober 2025

Want nu is het, eigenlijk word je gewoon het bos ingestuurd, het bos wat net gekapt is, maar dan nog steeds donker is. Tot zover.

16

De voorzitter: Dank u wel. De heer Visser, ChristenUnie. De heer Visser: Dank u wel, voorzitter. Het is toch bijzonder, een definitief ontwerp, maar wel op hoofdlijnen. Er gaan nog dingen wijzigen. Ik hoor net bij de insprekers ook een paar dingen waar in het stuk wel staat dat het nog gaat wijzigen, maar hoeveel ruimte is er nog, wethouder? Is dan toch wel de vraag. We hebben op twee punten nog zorgen. Allereerst is dat de Rustenburgerlaan. En dan met name de fietspaden. We hebben eerder ook gezegd van realiseer gelijk fietspaden. En nu begrijp ik dat dat kostbaar is. Maar als je nu kijkt naar de daadwerkelijke afstand tussen de bushalte op de Rustenburgerlaan en de grens van dit plangebied, dat is echt minimaal. En dan denk ik van waarom wordt dat fietspad, wat nu al achter de bus doorloopt, niet even doorgetrokken zodat er vanaf die bushalte een vrij liggend fietspad is? Dat maakt de situatie op de Rustenburgerlaan echt stukken veiliger. Wethouder, bent u nog bereid dat aan te passen? En ook hebben we nog zorgen over van stel dat er in de spits toch veel wachtende auto's zijn vanaf de Rustenburgerlaan die linksaf de brug op willen, gaan die auto's dan die busbaan blokkeren? Heeft de wethouder daar inzicht op? Want anders moet er denk ik toch in het ontwerp wat worden aangepast, dat die bussen er makkelijker omheen kunnen.

Voorzitter, ten slotte, zit er volgens mij één fout in de tekening. Namelijk verkeer wat uit het oosten komt dat moet ter hoogte van het busstation twee rijstroken samenvoegen naar een, maar nu zie je dat eigenlijk de binnenste rijstrook, dus de rijstrook aan de linkerkant, dat die ophoudt en volgens mij krijg je dan een risico van spookrijders. En ik zie nergens op de tekening een fysieke barrière, terwijl normaal op andere plekken waar twee rijstroken samenvoegen, is er een fysieke barrière, die zie ik hier niet op de tekening. Volgens mij moet die fysieke barrière er wel komen. Dat mensen echt worden gedwongen om die rijstrook samen te voegen. Anders krijgen we spookrijders in de spits. Dat wordt echt een drama anders. De voorzitter: Hartelijk dank. Ik zie nog één handje, dat is van de heer Van den Raadt. De heer Van den raadt: Dank u, voorzitter. Trots Haarlem was in het begin van dit hele gebeuren, toen erover gesproken werd, al tegen. Gelukkig hadden wij het goed gezien en zijn er steeds meer mensen die doorhebben dat dit niet slim is, dat dit veel beter kan. Maar ja, wat krijg je natuurlijk inderdaad? Ik zei het er net al, als je de keuze hebt van twee varianten en we moeten de goedkoopste kiezen, want dan gaat Noord-Holland geld bijleggen.

Ik heb toen Noord-Holland gebeld en gezegd: klopt het eigenlijk allemaal wel? Want we hebben de net van de insprekers ook al gehoord. Je moet hier alles dubbelchecken, want het kan weleens niet waar zijn. Die wisten ook van niets, die zeggen: je kan best voor de beste variant kiezen. Dat zouden we ook supporten. Naderhand hebben we nog … Ik zit daar net even te googelen en dan zien we dat artikel van we krijgen nog weer 11,7 miljoen euro extra voor de OV-hub als we nog 729 huizen gaan bouwen. Het is nooit bedoeld dat dat een goed project was. Het is allemaal schrapen en rammelen bij elkaar en het moet er komen, want dat is een prestigeobject waarschijnlijk waar de wethouder misschien zijn naambordje ergens erbij krijgt. Maar of het nu beter is voor de stad, dat is het niet. En daarom moeten we gewoon tegenstemmen allemaal. Wij willen wel graag inderdaad dat Platform Groen bij de stukken betrokken wordt. Daar wordt net in het vragenuur gezegd dat dat zo is. Ben ik benieuwd hoe de wethouder dan reageert op de reactie dat dat niet gebeurt. En kunt u het beplantingsplan dan in ieder geval nog toezeggen, dan is het hier wel een slecht plan, maar dan in ieder geval een groen slecht plan. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Moedt, Partij voor de Dieren. Mevrouw Moedt: Dank u wel, voorzitter. Ook de Partij voor de Dieren de noodzaak van dit OV-knooppunt.

Ook al doet het ons pijn dat er zoveel bomen voor moeten sneuvelen en nog meer bomen inderdaad. En ik wil me graag aansluiten bij wat de PvdA zei over de raad en de vorige raad, die op basis van allerlei onderzoeken en een heleboel informatie allerlei beslissingen heeft genomen, daarbij alle belangen afwegend. En ik wil me

17

graag aansluiten bij wat de Actiepartij zei. Dit is inderdaad een beetje vreemde situatie, een definitief ontwerp op hoofdlijnen. En wij zijn zo benieuwd naar die verdere uitwerking. Wie kan ons garanderen welke richting we opgaan dat dat dan ook gebeurt? Wat het verkeer betreft, dat heb ik al eerder gezegd, we hadden die rechtsaf bij de rotonde liever niet gezien. We hebben ook zorgen over de verkeersveiligheid en intensiteit op onder andere de Rustenburgerlaan en de Merovingenstraat. Wellicht dat we fysieke ingrepen op dit soort plekken gelijktijdig kunnen laten oplopen. Over het groen hebben we een duidelijke bijdrage van Platform Groen gehoord en gelezen. Daar zijn we het zeker mee eens. De vorige keer bij het voorlopig ontwerp heb ik van allerlei inbrengen gehoord van allerlei partijen over het groen, maar daar zien we niets van terug. Ook niet in de Nota van beantwoording trouwens. Dus ik ga die punten niet allemaal herhalen. De kern is: het moet groener, het moet ecologische, het moet klimaatbestendiger. En voorzitter, het uitgangspunt is zo goed mogelijk staat er, maar dat is zeker niet het geval.

Wat wij het college willen vragen, voorzitter, is: hoe kunnen we zorgen dat we dit soort kaders meegeven richting de uitwerking? Bijvoorbeeld inderdaad een uitgebreide groenparagraaf of een beplantingsplan naar de raad terug of heeft de wethouder een aantal moties van ons nodig? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik denk dat we alle partijen hebben gehad. Echt ontzettend veel vragen gesteld. Dat is ook ontzettend goed. Om even in goede banen te leiden, denk ik even op thema's als de omgevingstafel, de veiligheid, groen en dergelijke. Eerst even de wethouder aan het woord en dan kijken jullie even. Als er echt een interruptie is, wat niet duidelijk is, dan pas interrumperen alstublieft. Dat gezegd hebbende, wethouder Berkhout, ga uw gang. Wethouder Berkhout: Dank u wel, voorzitter. Ik hoor het u allemaal zeggen. Ik hoor ook de enorme betrokkenheid en tegelijkertijd is dit een enorm project voor de gemeente Haarlem. Een project waar we al jaren met elkaar mee bezig zijn. Ook in deze commissie. Het kwam eigenlijk over uit de Commissie Ontwikkeling. Daar zijn al de uitgangspunten vastgelegd. En u heeft het krediet inmiddels ook verleend. En u weet dat dit ook een project is waar we met zorgvuldigheid, maar ook met tempo aan de slag willen, om uiteindelijk ook de overlast beperkt te houden. En dat is denk ik ook een belangenafweging geweest in de afgelopen jaren.

En dat heeft impact voor iedereen. Ook in het hier en nu. En dat merk ik aan dat hoor ik aan u. Ik ga zo goed mogelijk proberen de onderwerpen en de gestelde vragen langs te gaan. Allereerst de omgevingstafel. De omgevingstafel is pas in het leven geroepen ongeveer twee jaar geleden. En ik denk dat daar ook wat onvrede is gestart. Toen waren al de uitgangspunten door u als raad vastgesteld. In 2023 hadden we er al ongeveer drie jaar op zitten met elkaar, vanuit scenariokeuzes, maar voor ook vanuit een stedenbouwkundigplan programma van eisen. Veel van de uitgangspunten daar, de ligging, de tunnel, et cetera, de kappen zelf soms wel. Het lag allemaal al vast. En als je dan aan bewoners vraagt: wilt u meedenken, maar daar mag u het niet meer over hebben. Dat kent u in deze commissie, is dat soms lastig. Ik denk dat dat dat een punt is dat u misschien herkent. Wij willen wel duidelijkheid bieden waar je over kan participeren. Tegelijkertijd, de uitgangspunten lagen grotendeels vast. Dat betekent niet dat er vervolgens niets meer te bespreken was. Want punten zoals u ze ook noemt, sociale veiligheid en hoe gaan we ook straks ook de overlast tegen, de verkeersveiligheid. Allerlei aspecten zijn wel langsgekomen. Ik denk ook dat we daar goed antwoord op hebben gegeven, maar is dat altijd naar tevredenheid? Nee, dat vermoed ik niet, gezien de reactie.

Op dit moment staan wij ook eigenlijk aan de vooravond van een volgende fase. Een uitvoeringsfase die ook weer allemaal mogelijk zorgen met zich mee gaat brengen. Hoe gaan we dat doen in de tijdelijkheid? En dat is denk ik ook iets waar we heel graag de bewoners bij betrekken. Dat is wel een andere fase, zeg ik dan eventjes, want dan zijn de uitgangspunten en ontwerpen vastgesteld. Dus dat is denk ik even waar we met elkaar staan en doorheen moeten. Dan ook in reactie tot het groen. Het groen is hier ook eerder teruggekomen, denk ik, bij het voorlopig ontwerp.

18

De voorzitter: Daarover heeft u eerst nog een interruptie van de heer Mohr. De heer Mohr: Over het eerste punt, de omgevingstafel. Ik heb in mijn bijdrage gevraagd: bent u bereid excuses aan te bieden voor het feit dat de omgevingstafel zich als schaamlip misbruikt voelt? Ik heb u die excuses … Schaamlap, sorry. Als schaamlap misbruikt voelt. Ik heb u die excuses niet horen maken. Waar blijven ze? De voorzitter: Ik ga daar voor de rest ook niets ... Nee. Wethouder Berkhout, de vraag is of u excuses wil aanbieden? Wethouder Berkhout: Ik zie de heer Mohr niet meer. Hij is onder tafel verdwenen. De voorzitter: We krijgen wel excuses van de heer Mohr. De heer Mohr: Dat komt, omdat mijn vrouw op de tribune zit, daar raak ik altijd wat van … De voorzitter: Waar het hoofd vol mee zit. Wethouder Berkhout, de vraag was wel duidelijk. Wethouder Berkhout: Nee, ik denk niet dat excuses op zijn plaats zijn of dat dat … Ik denk dat we wel met elkaar en dat heb ik ook gevraagd aan de organisatie, ik denk dat hier een vanaf het begin af aan denk ik toch een onvrede is ontstaan. Dat er veel kritiek is geweest op de eerder vastgestelde uitgangspunten. En dan zit je ook continu ongelijk aan tafel. En ik denk dat we daar wel, we moeten dit ook evalueren, misschien meer rekenschap van moeten afleggen hoe we dat met elkaar doen.

Dan moeten wij vaak nee zeggen, want het ontwerp heeft immers vastgesteld. Dat is denk ik iets waar we even moeten kijken. Hoe kunnen we die verwachtingen managen? Maar verder vind ik dat we het heel zorgvuldig hebben gedaan. Maar betekent dat dan altijd dat we dan daarin tegemoetkomen? En ik kom straks nog even op de sociale veiligheid en bijvoorbeeld dat dan de tunnel met een meter verhoogd zou moeten worden. Wat dat weer voor consequenties heeft. Dus voorstellen die zijn gedaan, betekent niet altijd dat ze worden overgenomen. Dus ik zie geen … Wat dat betreft dat niet op zijn plek. Dit was de toelichting. De voorzitter: Gaat u verder met uw betoog. Wethouder Berkhout: Dan ga ik door naar het groen. Het groen is natuurlijk iets wat u en mij altijd aan het hart gaat. En dat is een afweging die we al eerder ook in dit proces hebben moeten maken en dat doet pijn. Maar dit is uiteindelijk een mobiliteitstransitie, zoals de PvdA ook zegt. Waarbij we naar de stad als geheel kijken en hopen hier uiteindelijk een groenere en schonere stad voor de komende decennia neer te leggen. Tegelijkertijd wisten we al eerder dat dit ook impact zou hebben. Het is ontzettend vervelend dat de te herplanten bomen uiteindelijk in een slechtere staat bleken, dat dat niet mogelijk was.

Tegelijkertijd denk ik dat zowel voor het proces, de zienswijze van Platform Groen bij het VO, ze zijn bij het project betrokken geweest, heeft geleid tot een aparte sessie ook met u. En ook uiteindelijk tot aanpassingen in het definitief ontwerp, zoals grotere bomen terug en rekenschap als het gaat om het groen in het ontwerp. En ik denk ook als ik naar de bijdrage van Platform Groen kijk, de schriftelijke bijdrage, dat we aan heel veel punten ook tegemoetkomen. Bijvoorbeeld borg het beheer en het budget. Dat gaat natuurlijk gebeuren als we het areaal uitbreiden, dat is nog best wel een behoorlijk bedrag. Daar zit ook de 24uursbewaking vanuit het sociale veiligheidsaspect bij, maar daar zit ook de areaaluitbreiding en beheer en onderhoud zit erbij. Dus dat borgen we. En het beplantingsplan, ik denk dat ik dan straks ook eventjes kom op de Actiepartij, hoe we dat doen in onze contractvorm. Want het is gezien de omvang van dit project is dit anders dan anders. Dus dat vraagt ook

19

iets anders, dat heb ik ook denk ik eerder tegen u gezegd in deze commissie, dan hoe we het meestal met definitieve ontwerpen doen. We hebben hier een schaal te pakken die we op een andere manier … Want u wilt ook dat wij proberen binnen budget te blijven, misschien een andere commissie. Maar volgens mij moeten we met elkaar echt wel oppassen hoe we dit doen. Tegelijkertijd willen we die kwaliteit borgen. Dat ga ik straks nog even in reactie op de Actiepartij wat uitgebreider. Maar dat betekent dat een deel van de uitgangspunten die u borgt ook nog door de aannemer … We klikken dit DO vast in de contractvorm en die moet daaraan voldoen. En het beplantingsplan, ik kan zeker zeggen dat we het Platform Groen gaan betrekken bij het beplantingsplan en zeker dat we uiteindelijk die ecologie daar als opdracht meegeven in de uiteindelijke uitwerking. De voorzitter: Beplantingsplan, dat wekt een vraag op van mevrouw Moedt van Partij voor de Dieren. Mevrouw Moedt: Dank u wel, voorzitter. Maar hoe krijgen we dan die garantie dat Platform Groen … Wat ze zeggen, dan naast hen neer wordt gelegd en dat er wordt verwezen naar gemeentelijk beleid, met weer die 50 procent exoten. Want dat is helemaal geen wet van Meden en Perzen, er is een minimumpercentage inheems, geen maximum.

En ik ben toch een beetje bang dat Platform Groen dan niet de macht heeft om door te zetten en dat wij als raad dan buitenspel staan. Wat vindt de wethouder hiervan? Wethouder Berkhout: Dan moet u straks eventjes in tweede termijn aangeven waar u zich zorgen over maakt. Want als we dus 50-50 binnenstedelijk en 80-20 binnen het park aanhouden, dat zijn de uitgangspunten binnen ons beleid. Als u zegt: ik wil dat meer of u dient een motie in, dan wilt u meer, maar dan wijkt u af van het beleid of dan is dat uw interpretatie van het beleid. Maar dit zijn de uitgangspunten die we meegeven in deze contractvorm om uiteindelijk aan te voldoen. En ik zeg hier toe dat Platform Groen daarbij betrokken wordt. En het gaat mij ook aan het hart als wethouder voor groen. Maar dit is ook iets waar we zeggen: dit willen we ook in de uitvoering bij de aannemer neerleggen om aan te voldoen, binnen de uitgangspunten van het beleid. Dus dat kan ik er qua proces over zeggen. Even kijken. Verkeersveiligheid is al denk ik ook vaker een aandachtspunt geweest. Volgens mij heeft u eerder ook vorig jaar, denk ik, een sessie hierover gehad. U ziet de uitgangspunten en hoe we dit doen. We wegen dit natuurlijk heel zorgvuldig af en de consequenties die dit heeft voor de omgeving. Op 10 november, hoorde ik, staat er ook weer een technische sessie over verkeerscirculatie gepland.

Tegelijkertijd, aan de ene kant kunnen we zeggen: dit kan impact hebben op de Rustenburgerlaan. Dat klopt. Tegelijkertijd had ook uiteindelijk de herinrichting van het Houtplein jarenlang ook impact op het Houtplein. We gaan maar zo gezegd weer even terug naar het oude niveau, 10.000 verkeersbewegingen is uiteindelijk een mogelijk aantal richting 2030 in het maximale scenario als de mobiliteitstransitie niet in effect komt. En dat is denk ik een beetje waar de PvdA ook op doelt. We moeten uiteindelijk stappen zetten in een transitie. Er moet uiteindelijk een busstation zijn. Alternatieven voor mobiliteitstransitie. Het hele pakket wat u in het mobiliteitsbeleid heeft vastgesteld, om uiteindelijk te voorkomen dat het maximale scenario gerealiseerd wordt. Tegelijkertijd is dat wel iets wat de inrichting van de weg aankan, wil ik maar even zeggen. En zonder busstation konden we niet voldoen aan het uitgangspunt wat u ons heeft meegegeven, om niet meer bussen door de binnenstad te laten rijden. Dat is misschien niet altijd een fijne, maar anders was het nog minder prettig geworden. En dat is in ieder geval wat we hiermee voorkomen door hier een nieuw busstation te starten. En tegelijkertijd komt trouwens ook nog de herinrichting van de Rustenburgerlaan plus de aanpak van de trillinghinder daar om daaraan te gaan werken. Zo komen we hier nog uitvoerig over te spreken.

De voorzitter: Dank u wel. De heer Aerssens heeft daar nog een vraag over.

20

De heer Aerssens: We gaan de Rustenburgerlaan opnieuw inrichten, 30 kilometer per uur, snelheidsbeperkende maatregelen. Die krijgt een lagere capaciteit dan wat er nu overheen zou kunnen. Terwijl het nu gaat lijken alsof er over deze weg meer auto's gaan rijden en meer bussen. Hoe rijmt de wethouder een nieuwe inrichting, maar wel met een waarschijnlijke stijging van het aantal verkeersbewegingen dan? Wethouder Berkhout: Dat probeer ik net te zeggen. Dit is de capaciteit die de weg daarvoor ook had en aankan. Ik denk dat we ook even goed moeten kijken wat we verstaan onder volledige herinrichting. Ik heb u eerder hier een Raadsinformatiebrief over gestuurd, hoe we dit moeten doen binnen het beschikbare budget van het IP civiel. Dat we zo goed mogelijk gaan kijken hoe we hier de GOW-30-inrichting volgen, maar daar komt nog een apart ontwerp, maar natuurlijk gaan we uit van de inrichting en de bijpassende verkeersintensiteit. Maar dat zijn de ingrediënten voor het aparte proces wat daar volgt. De voorzitter: U heeft, voordat u verder gaat, een vraag van mevrouw Oppenhuis van het CDA. Mevrouw Oppenhuis: Dank u wel, voorzitter. Mijnheer de wethouder, kunt u ook kijken of er ook nog naast de hellingbaan voorzieningen kunnen zijn op trappen? Zodat ook fietsers met de fiets aan de hand kan of met een kinderwagen? Dank u wel.

Wethouder Berkhout: Hier was ik nog niet helemaal, maar dank dat u nog even uw eigen punten herhaalt. Dat is … De voorzitter: Gaat u verder. U krijgt antwoord op uw vraag, mevrouw Oppenhuis, als ik de wethouder moet geloven. Wethouder Berkhout: We gaan een poging wagen. Er zijn soms wel heel veel vragen gesteld. Sommigen zouden ook technisch gesteld kunnen worden, denk ik, als ik het zo hoor, maar of zijn we daar nog niet qua proces. Nee, ik wilde nog eventjes, sociale veiligheid is een belangrijk aspect wat u noemt of waar zorgen over zijn. Maar ook hier, denk ik, dat we in ieder geval als het gaat om verlichting en bewaking en 24uursbeheer in die tunnel een behoorlijke investering vragen. Daar moet structureel bemensing zijn, maar dit is natuurlijk ook iets wat we als opdracht meegeven aan de aannemer en willen monitoren en evalueren na afloop. Ik kan niet op alle antwoorden die u geeft of suggesties die D66 ook deed nu antwoord geven. Dat is niet iets hoe we daar nu naar kijken of rekening mee houden. Wat ik wel daarover kan zeggen en dan ga ik dan toch maar richting de toegankelijkheid. We gaan zeker ook de coördinator uiteraard, maar ook Platform Toegankelijkheid betrekken. Ik denk dat een schouw of al eerder ook bij de aannemer logisch is. Er komen twee openbare wc's, een op Maaiveld, een in de fietsenkelder. Dus dat is, denk ik, een hele heel belangrijk aspect.

De voorzitter: Ik kijk de heer Van den Berg aan. Had u nog een interruptie? De heer Van den Berg: De wethouder zegt: ik kan het nu niet bespreken of ik kan er niet op ingaan. Maar als ik een suggestie heb, hoe dan wel? Hoe kunnen we dat dan wel fiksen? Wethouder Berkhout: U gaf … Hoe kunnen we dat fiksen? Het is soms eventjes zoeken wat u precies zegt. U zegt: ik wil iets qua commercieels daar bij de ingang. Dat vind ik wat abstract om nu beet te pakken en zeggen. Dat is echt eventjes, waar staan we in het proces? Ik denk dat een getrapte manier … Als u iets extra's wil toevoegen, dat u dat eerst technisch uitvraagt en vervolgens mogelijk als motie indient. Dan kunnen we het in ieder geval zorgvuldig afwegen. Want ik zie die ruimte nu niet zo gauw in het proces zoals we dat voor ons

21

zien. Het is ook niet een eis geweest die u eerder op tafel heeft gelegd. Dan zou ik nu nee zeggen, maar als we even kunnen zeggen: is daar nog ruimte, dan moeten we hem even zo opbouwen maar even met elkaar. Dan richting de Actiepartij. Design en construct is een andere contractvorm dan dat we normaal gesproken kennen. Dat is ook deels inderdaad … Maar u trekt misschien even naar het … Dat vinden we spannend, ook vanuit kostenbeheersing, zeg ik maar eventjes. Dus we moeten wel kwaliteit borgen evident. Dat doen we, denk ik, op meerdere manieren. Door wat ik zei, het bestuurlijk DO onderdeel te laten zijn van het contract, maar ook door de architect nauw betrokken te laten zijn en ook de AOK nauw betrokken te laten zijn, de adviescommissie. Dit zijn de Roduner-termen die ik nu eventjes op u uitstrooi. Maar zo proberen we in ieder geval ook daar een goed uitgangspunt … Maar het is wel anders dan anders, omdat dit zo'n groot project is wat ook wel zijn risico’s kent. Tegelijkertijd proberen we goed daar de balans te zoeken. Ik gaf ook al eventjes aan … Dan is er nog wel veel mogelijk. In zo'n vorm kan een beplantingsplan nog door de aannemer bij Platform Groen worden gecheckt. Kan ook de toegankelijkheid en de hellingbaan, mogelijk ook nog die handvatten of ook wat het CDA meegeeft in de contractvorm, verder worden verkend.

Tegelijkertijd zijn er wel kaders en dat denk ik dat wel spannend wordt of dat dus uiteindelijk niet kan. Die tunnel waar uiteindelijk wordt gezegd: die zou dan eigenlijk één meter hoger moeten zodat je een volledige zichtlijn zou hebben, maar dat leeft op gespannen voet met een ongelijk maaiveld. Wat we dan gaan ... De voorzitter: Sorry, één moment. U heeft volgens mij op het vorige punt nog een vraag van mevrouw Scholten. Sorry, ik zag u te laat. Mevrouw Scholten: Geeft niet. Ik heb ook nog maar heel weinig tijd. Voorzitter, zou de wethouder kunnen toelichten of hij echt letterlijk bedoelt: het kan worden meegenomen of het wordt meegenomen? Want dat vind ik een belangrijk verschil. De voorzitter: Wethouder Berkhout. Wethouder Berkhout: Dan moet u even scherp zeggen waar u dan op doelt in dat geval. De voorzitter: Die geef ik u dan wel even. Waar doelt u precies op? Mevrouw Scholten: U zei net: bij het vervolg van het proces kan het advies van Platform Groen worden meegenomen en kan eventueel … Volgens mij was dat over de sociale veiligheid. Kan er nog iets meegenomen worden. Maar ik zou eigenlijk denken dat u bedoelt: wordt dat nog meegenomen. En wat er dan vervolgens mee gebeurt is dan in het proces, maar anders dan nemen we het niet eens mee. Wethouder Berkhout: Nee, helder, Nee, wordt meegenomen in dat geval. Sowieso wordt Platform Groen betrokken door de aannemer.

Dat is ook onze opdracht en wordt het beplantingsplan nader uitgewerkt met Platform Groen en ook sociale veiligheid. Ik gaf een aantal aspecten aan waarom ze nu al geborgd zijn. Dus er is bemensing in de tunnel, de verlichting. Maar dat we daar verder oog voor hebben, wordt meegenomen als opdracht aan de aannemer, inclusief evaluatiemonitoring en ook toegankelijkheid. Openbare toiletten ook voor minder validen. Maar de punten die dan extra worden meegegeven, dan zeg ik: het thema wordt meegenomen. We gaan dus platformtoegankelijkheid, coördinatortoegankelijkheid en we gaan daar oog voor hebben. En dan komen de concrete voorstellen hier op tafel. Ik denk dat je dan even moet kijken. Is dat waar te maken? Maar in ieder geval willen we dat nog richting de aannemer meegeven. En wat ik dus wilde zeggen: als je die tunnel echt ophoogt, dan krijg je weer een andere uitdaging, want dan wordt het maaiveld ongelijk. Dat heeft ook een impact op de kwaliteit. Eerdere uitgangspunten, dan wel op toegankelijkheid of andere afwegingen. Dus daar zit denk ik wel de marge van wat werkbaar is, maar dat moeten we dan ook goed

22

kunnen uitleggen en dat doen we ook. De ChristenUnie had even heel wat punten. Ik denk dat … Ik vond dat moeilijk om eventjes allemaal langs te lopen. U gaf wat zorgen. Die fysieke barrière wil ik zo meenemen om te kijken. Ik denk dat dat een heel praktisch punt is. Dat is echt iets waar we moeten kijken, dat moeten we waarschijnlijk gewoon realiseren of we hebben een goed argument waarom dat niet nodig is. Er wordt ook meegeluisterd, als u een paar punten heeft. Maar het deel waar u het over de Rustenburgerlaan had, in reactie ook op de VVD, daar komt dus een apart VO-DO traject, waar we met elkaar over komen te spreken. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Nog even handjes in tweede termijn of interrupties. Dat zijn bijna alle partijen. Ik begin bij mijnheer Pronk. De heer Pronk: Dank u wel, voorzitter. De wethouder heeft geen antwoord gegeven op mijn vraag dat er geen Park & Ride komt. En ik vroeg me af of de wethouder zich geen zorgen maakt over al het verkeer wat gaat ontstaan in de wijk en dat er geparkeerd gaat worden op plekken waar geen rekening mee gehouden wordt, zoals bijvoorbeeld bij de Albert Heijn? De voorzitter: Heeft daar meteen een antwoord op, de heer Berkhout? Nee. Wethouder Berkhout: Volgens mij vonden wij juist de verkeersaanzuigende werking van een Park & Ride onaantrekkelijk.

Dus zeggen we: de enige plekken waar we op dit moment een Park & Ride voorzien, maar dan ga ik even voor de wethouder mobiliteit praten, is bij Oostpoort. En hier vonden we geen logische plek, dus we herkennen die zorgen niet en hebben ook niet eerder in het ontwerpproces ook een Park & Ride in deze omgeving meegenomen. Dus dit is echt een overstappunt voor OV op OV of fiets op OV of lopend. De voorzitter: En dit is ook ruimschoots besproken, in de Commissie Ontwikkeling ook langsgekomen, niet meegenomen. Ik zag de heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Een vraag over de tijdelijke routering voor de fietsers de stad uit en in. Dat is een. En toch een vraag: bent u gerustgesteld over de brugbediening, die kennelijk complicerend zou zijn met twee bruggen met twee keer twee wegen? Jammer van mijn spreektijd. Wethouder Berkhout: De tijdelijke routering. Dat was trouwens nog een punt wat ik eigenlijk had willen maken. Ik denk dat er … Dat begrijp ik. Dit is een intensief gebruikte route voor fietsers, et cetera. En daar gaat overlast komen. Daar ontkomen we niet aan, maar we moeten dat zo goed mogelijk doen. En we gaan daar de aandacht voor hebben. Het wordt nu weer donkerder, dus we moeten kijken. We moeten ook ... Ik hoorde ook de insprekers zeggen: respect. Ik neem dat zeer ter harte.

We moeten hiervoor zorgen dat de tijdelijke routering beter gaat worden, dat we dat sneller kunnen gaan doen. We kunnen het niet helemaal voorkomen dat we soms ingrepen moeten doen. Hoe we dat doen en u zei ook even: kunnen we door de Slachthuisbuurt binnendoor? Laat ik zeggen: dit heeft de aandacht om hier echt aan te werken, want wij willen de overlast voor de Haarlemmers minimaal laten zijn. Maar we kunnen … Er zal overlast zijn, maar we gaan echt ons best doen om hieraan te werken. Dat kan ik zeggen. En met betrekking tot de brugbediening kan ik zo gauw niet overzien. Dus dat kunt u misschien alsnog even schriftelijk stellen. Die zorg is er, die moeten we wegen. Dat zit ook iets meer bij de burgemeester. Maar als we nog even zeggen hoe we die belangenafweging hebben gemaakt, dan moet u dat nog even schriftelijk stellen. De voorzitter: Wie, o wie? Mevrouw Schneiders, ik vind het ingewikkeld, aangezien mevrouw Barten net het woord heeft gevoerd.

23

Mevrouw Schneiders: Een vraag of het eventueel was toegestaan. Ik was te laat en dat was, omdat er iemand op het spoor zat. Een demonstrant en daarom heeft zij voor mij dit gezegd en niet wetend wanneer ik terug zou zijn. Zou ik dan toch iets mogen zeggen of zegt u van … De voorzitter: Ga uw gang. Mevrouw Schneiders: Dank u wel. Ik wil toch nog dan even zeggen dat ik het een heel mooi, weliswaar uitdagend, maar geweldig plan vind. Dat een OV-hub voor ons echt geweldig is. En dat de bomen ons natuurlijk pijn doen. Verder zal ik niet allemaal terugkomen op dingen die in eerste termijn hadden gemoeten. Ik vraag me wel af of dat wat er ecologisch gebeurt of dat ook past in het ecologisch beheerplan en in dat Natuurnetwerk Haarlem. Dat heb ik net nog niet gevraagd. Ik vraag me af, het advies van Platform Groen, u zegt: dat gaan we meenemen. We vragen allemaal zo'n beetje van wordt het meegenomen of gaan we het misschien meenemen of niet? Maar zouden wij dat kunnen krijgen? Want we hebben laatst een sessie met Platform Groen gehad en toen ontdekt dat wij die adviezen bijna nooit zien. Maar dan kunnen wij er zelf ook over mee ... Kunnen we zien eigenlijk wat u daarvan meeneemt en wat u daarvan niet meeneemt. Dat zouden we graag willen. En de sociale veiligheid. Ik zag dat een cameratoezicht, dat dat wel een plan was, maar dat dat nu niet wordt voorbereid.

Tenminste dat is zo'n stukje waar een aantal dingen in staan die nog open zijn. Als dat zo ingewikkeld is, is dat dan niet goed om dat wel voor te bereiden, ook al wordt het nog niet ingezet? Zodat wel de kabeltjes er liggen. En het laatste punt is reclame. Ik begrijp dat er daar ook iets gezegd is over reclame. Liever niet of alleen cultuur of informatief. Dat is in ieder geval het standpunt van GroenLinks. De voorzitter: Dat standpunt kennen we van GroenLinks. Ik ga toch nog even het rondje af. De heer Van der Berg, daarna mevrouw Jacobsz, daarna mijnheer Kuin. De heer Van den Berg: Toch nog even over de sociale veiligheid aan de noordkant. Ik had een vraag gesteld hoe je ervoor kan zorgen dat in de plint in ieder geval daar cafés of supermarkten zijn die in ieder geval lang open zijn, hoe het college dat gaat doen? De voorzitter: Ik ga nog even het rondje af. Mevrouw Jacobsz. Mevrouw Jacobsz: Ik had een aanvullende vraag over de bruggen, wat mijnheer Van Leeuwen van de Actiepartij ook net vroeg. Want u stelt dat wij dat ontwerp al met elkaar hebben afgesproken, ook met betrekking tot de bruggen. Maar wat ik wat ik me dus afvraag, want nu wordt het eigenlijk pas duidelijk dat er grote kans is op filevorming, op lange wachttijden bij de bruggen. Ik vroeg me af of mijnheer Berkhout er iets nog meer over kan vertellen en dat het ook meer gaat kosten zo meteen.

De voorzitter: Dit is wel vrij technisch en volgens mij heeft wethouder Berkhout net gezegd dat we ook even bij de burgemeester moeten zijn als het gaat om portefeuilleschap, maar misschien kan mijnheer Berkhout daar toch nog iets over zeggen. Verder nog? De heer Kuin. De heer Kuin: Dank u wel, voorzitter. We hebben gehoord en gelezen dat de mensen van de omgevingstafel in ongekend scherpe bewoordingen zeggen dat ze zich belazerd voelen of in ieder geval niet gehoord voelen. Ik zal het wat netter zeggen. En het antwoord van de wethouder is, als ik het goed begrijp, ze wilden dingen veranderen die eigenlijk al door de raad waren vastgesteld, de kaders. En dan daag ik de wethouder toch uit om aan te geven op welke punten de inbreng niet spoorde met de kaders die de raad had gesteld. En als je dan verwijst naar het voorlopig ontwerp, dan denk ik: het voorlopig ontwerp is niet voor niets een voorlopig

24

ontwerp, ook omdat we daarna de burgers horen. Ik ben benieuwd, op welke punten waren de voorstellen vanuit de omgevingstafel in strijd met de kaders die de raad had gesteld. De voorzitter: Dat was iedereen, denk ik. Dan gaan we voor het laatst naar wethouder Berkhout. Wethouder Berkhout: Dank u wel. Volgens mij wordt het Natuurnetwerk Haarlem hier gehanteerd. Het is nog wel een uitdaging hoe we de oversteek gaan maken voor de ecologische passage, als de brug ook open moet, zoals u weet. Daar moeten we nog even naar kijken, maar dat is iets wat Natuurnetwerk Haarlem wel wil. Het groenadvies. Ik denk dat het behoorlijk goed werkt hoe steeds weer in projecten het advies van Platform Groen wordt geborgd en wordt opgenomen. Volgens mij gaat het uitstekend. En ik gaf ook net, maar toen was u er nog niet, mee in hoeveel het advies wat Platform Groen heeft gegeven, maar volgens mij vlak voordat het definitief ontwerp uitkwam. Want daar zie je dan dat we veel adviezen overnemen. Ik denk dat dat ergens contrasteert, want wat ik zei: het budget is geborgd voor het beheer. De grotere bomen komen terug zoals op advies. Het eerdere advies van Platform Groen was: verschuif het hele busstation. Dat kan niet. Maar behoud zo veel mogelijk bomen. Dat is een uitgangspunt, maar als de wortels slecht zijn, de kwaliteit slecht en de kabels en leidingen erdoorheen lopen, is dat lastig.

Maar dat willen wij natuurlijk ook graag. Volgens mij nemen we dat heel erg ter harte. En wat ik net zei in reactie op de Actiepartij. We doen dit iets anders dan anders, want we laten het iets meer, is voor iedereen, denk ik, maar eventjes misschien ook wel voor mij, los. We laten dat iets meer bij de aannemer, maar we borgen dat binnen de contractvorm en binnen de uitgangspunten. Maar ze moeten nu het Platform Groen betrekken bij bijvoorbeeld het beplantingsplan en de uitgangspunten voor het ecologisch beleid. En de camera's dat lijkt, als ik hier zo krijg, volgens onze verordening niet te mogen, maar dat is even wat ik nu meekrijg. Volgens mij is er heel erg een wens voor wat D66 vraagt om de leefbaarheid in de plint te realiseren. Maar u vraagt om dat een soort van hard te maken. Maar dat is hoe vul je een plint, als het niet van ons is, is nog wel een uitdaging. Dat is zeker een mogelijkheid en zeker een wens. Er moet uiteindelijk een café komen, maar dat is natuurlijk niet aan ons. En volgens mij is er inderdaad en dat is even waar echt de portefeuillehouder over bruggen hier misschien wat meer aandacht voor moet. Dus dat was ook mijn eerdere reactie. Er is nauw contact met de havendienst. Er wordt gekeken hoe dit op elkaar inwerkt.

Maar als u er echt wat meer over wilt weten, kunnen we dat denk ik het best even schriftelijk uitstellen, dan krijgt u iets meer inhoudelijk antwoord daarop. En de SP van waar is dat nu strijdig? Dat gaf ik net even mee. Wat ik meekrijg, is we hebben eerder vastgestelde uitgangspunten in het SPV. Dan zeg ik de locatie. U weet denk ik vast ook wel, maar dat was misschien ook wel voor uw periode, dat er meerdere locaties waren waar we het busstation moesten plaatsen. Uiteindelijk was natuurlijk de Noordvariant de gekozen variant. Dat heeft allerlei redenen. Dat was een financiële. Dat was een buis daaronder de weg, et cetera. Is dat optimaal? Weet ik niet, maar we moeten met elkaar daar ook uiteindelijk ... We wilden misschien wel een hele tunnel onder de hele Schipholweg. Dan de onderdoorgang. Daar hebben we ook uiteindelijk natuurlijk gekozen, hoe doen we dat zo goed mogelijk? En ook de scheiding bus en auto en twee naar een baan. Er zijn heel veel uitgangspunten uiteindelijk gepasseerd, maar ze staan wel bij u vastgelegd. En met die uitgangspunten ga je een voorlopig ontwerp en een definitief ontwerp in. En dat zeg ik: in dit proces hebben we al heel veel vastgelegd. En als je dan zegt: kan dat niet zo of zo of zus of zo? Ook wat Platform Groen zegt, dan is het antwoord vaak nee en dat denk ik … Maar dan val ik in herhaling. Dat heb ik eerder gezegd.

De voorzitter: Dank u wel. We hebben dit uitgebreid behandeld. Ik zie geen handjes meer. Er zijn genoeg moties en amendementen aangekondigd. We hebben hier vaak over gesproken, want dit is een belangrijk onderwerp en dat merken we ook aan de emotie en de inspreekbijdragen uit de stad. Weet uw volksvertegenwoordigers ook te vinden. We gaan het hier weer over hebben in de gemeenteraad. Maar ik wil

25

u wel even meegeven, want bij het vorige commissiedebat wat we hier hadden, hebben we drie kwartier gesproken over een onderwerp dat anderhalf uur duurde in de gemeenteraad. Ik wil u vragen niet te veel in herhaling te vallen en het bij uw voorstellen te houden. Dat is niet omdat we dit onderwerp niet belangrijk vinden, maar omdat we ook meer agendapunten hebben op die raadsvergadering. Dat wil ik even als uw voorzitter meegeven. Laten we een hapje gaan eten. Rustig en ik wil u graag 19.10u weer zien. Welkom terug iedereen bij de Commissie Beheer. Ik heropen de vergadering. Wij zijn een beetje uitgelopen. Dat is helemaal niet erg. Maar houtstook, wat agendapunt 10 was, laten we hierbij definitief vervallen. Dat u dat weet. Waarom? Daar bent u zelf ook bij, mevrouw Moedt. 8. Continueren gemeenschappelijke regeling Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 8, dat is het continueren van de maatschappelijke regeling Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland. In dit raadsvoorstel wordt voorgesteld om door te gaan met de gemeenschappelijke regeling, maar wel met een aantal wijzigingen. Het gaat hier om technische aanpassingen, waardoor de regeling beter aansluit op de groeiende werkwijze en de afstemming in de praktijk. Het college stelt de raad voor de aanbevelingen van het college over te nemen en die zal worden ingebracht in de Begrotingscyclus van 2026.

Ten tweede, een positieve zienswijze te geven over de voorgestelde technische aanpassingen in deze Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland en die zienswijze, nummer 3, de zienswijze in te brengen bij de stuurgroep Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland. En u wordt verzocht advies te geven over de zienswijze. Hier hebben we al eerder een dingetje mee gehad. Ik wil u graag, als u in uw eerste termijn iets als zienswijze wil meegeven, geef dat dan even aan, want er moet dan wel over gestemd worden in deze commissie en misschien uiteindelijk de raad. En dat kan dan in tweede termijn. Dat gezegd hebbende, dan gaan we over naar de behandeling. En dan wil ik vragen wie hier als eerste het woord over wil voeren? Mevrouw Oppenhuis, CDA. Mevrouw Oppenhuis: Dank u wel, voorzitter. Zoals u al zei: de meeste aanpassingen zijn technisch, daarmee gaan wij akkoord. Wel vragen wij ons af waarom Haarlem 20.000 euro meer gaat bijdragen en andere gemeenten juist minder. Dank u wel. De voorzitter: Dat is een vraag. Mijnheer Abbasi, PvdA. De heer Abbasi: Dank u wel. Ik zie de gemeenschappelijke regeling als de manier om de fietspaden tussen de verschillende gemeentes te verbeteren. Een van de fietspaden die ik zelf regelmatig gebruik, is die van Heemstede richting strand. En die is echt aan verbetering toe.

Misschien kan ook in de regeling worden meegenomen om die fietspaden te verbeteren, zoals we in Haarlem doen, met rood asfalt. De voorzitter: Moet dat dan in stemming worden gebracht of we dat moeten meenemen? Nee. Ik heb het stuk niet gelezen. Mevrouw Moedt, Partij voor de Dieren. Mevrouw Moedt: Dank u wel, voorzitter. Volgens mij kan ik de PvdA geruststellen, want dat wordt geloof ik al gedaan. Wat ons betreft akkoord. Volgens mij is die gemeenschappelijke regeling er al behoorlijk goed in om te laten zien wat er allemaal gebeurt. Zeker voor de regelmatige bezoeker van de regionale radenbijeenkomst, waar je alle mogelijkheid hebt om vragen te stellen aan deze mensen. De voorzitter: De heer Aerssens, VVD.

26

De heer Aerssens: Dank u, voorzitter. Eén punt wat we zouden wijzigen, is de aanwezigheid van gemeentes en hun vertegenwoordiging bij de overleggen. Er wordt namelijk een wijziging voorgesteld waarin er maar drie van de vier aanwezig hoeven te zijn om een besluit te nemen. Maar aangezien het toch gaat over best wel veel financiële middelen, zou het zo kunnen zijn dat er zonder instemming van Haarlem wel geld wordt uitgegeven voor een van de andere grondgebieden. Om wille van die reden vinden we het belangrijk dat de regel blijft zoals die is, niet gewijzigd wordt, zoals het college nu voorstelt. De voorzitter: En dat wilt u zo graag in stemming brengen? Ja, dank u wel. Mevrouw Schneiders, GroenLinks. Mevrouw Schneiders: Dank u wel. Wij vragen nog aandacht voor het feit dat, er zijn wel heel mooie plannen, maar het schiet allemaal niet zo heel erg op. Zou het niet mooi zijn als partners binnen de gemeenschappelijke regeling ook enige druk op elkaar kunnen uitoefenen, om te zorgen dat plannen ook een beetje opschieten? De voorzitter: Dank u wel. Dat was hem. Dan brengen we dat van de VVD zo in stemming en dan ik kijk even naar wethouder Van Leeuwen voor de eerste termijn. U heeft nog een paar vragen. Wethouder Van Leeuwen: Voorzitter, dank. En commissie dank. Inderdaad een hele mooie samenwerking hier in de regio om dingen mogelijk te maken.

Ik vind zelf altijd een mooi voorbeeld fietsparkeerplaatsen bij station Heemstede-Aerdenhout. Ligt in Heemstede, wordt door heel de regio gebruikt en dat hebben we dus met elkaar gerealiseerd. Een ander punt is natuurlijk het OV-knooppunt, heeft ook over gehad, waar de gemeenschappelijke regeling aan bijdraagt. Waarom gaat Haarlem meer betalen? Wij deden dat naar rato van inwonertal, maar daar hadden wij nog het inwonertal van 2013 gebruikten wij. Toen de GR in de huidige vorm werd gestart. En we gaan nu naar het inwonertal van 2025. Dat is een rationalisatie, vandaar dat in de euro's op de vraag van CDA, voorzitter. De PvdA die zegt inderdaad doorfietsroutes, dat is inderdaad het plan doorfietsroutes, waar hard aan gewerkt wordt. En dan ga ik gelijk in één haal GroenLinks ook beantwoorden. De snelheid, uiteindelijk zijn de gemeenten zelf in de lead. Als een gemeente zelf bijvoorbeeld heel lang doet over een VO of een DO of het moet nog drie keer terug naar een gemeenteraad, kan altijd gebeuren natuurlijk, dan gaat het niet. Of als we een project wat wij als regio heel belangrijk vinden, maar in een gemeente zelf later wordt geprogrammeerd. Wat hier ook weleens gebeurd, omdat we natuurlijk andere prioriteiten kunnen stellen. Dan ga je daarin mee. Als regio spreek je elkaar daar natuurlijk op aan. Hebben we het daar ook met elkaar over.

En tegelijkertijd is het natuurlijk ook hier bijvoorbeeld in deze raad en in dit college de rationale dat soms één plan dan net boven een ander wordt gezet door collega Berkhout, omdat dat voor Haarlem dan belangrijk is. En dat kan misschien voor de regionale minder belangrijk zijn. Dus daar hebben we met elkaar over, maar dat is inderdaad waarom we daar niet zelf op zitten. Het zijn geen projecten van de GR, het is een project van de gemeente waar we dan aan bijdragen. En dat waren volgens mij de vragen. En dan het voorstel van de VVD, voorzitter. Dit is rationalisatie. Dit betekent dat je alleen kan besluiten als je altijd met zijn vieren bent. Het kan altijd gebeuren dat een van de wethouders een ander bestuurlijk overleg heeft. Zo'n besluit wordt ook nooit op zichzelf genomen, die plannen worden voorbereid. Dus wat ons betreft, wordt de GR makkelijker werkbaar als je ook met zijn drieën van de vier een besluit kan nemen. Hier gebeurt dat deze periode niet en ook de vorige periode ook niet. Maar in andere gemeenten willen nog weleens wethouders ook voortijdig het schip verlaten. Helaas vandaag ook in de regio gebeurt. Als je dan geen wethouder hebt die het niet in zo'n agenda heeft staan, dan kan je dus ook niet door. En dan komt de snelheid van mevrouw Schneiders weer in het geding. Dus vandaar, voorzitter, ook een rationalisatie van de besluitvorming.

Er gaan dan echt geen gekke dingen gebeuren, maar het wordt wel wat werkbaarder. De voorzitter: Dank u wel. Is de VVD daarmee op andere gedachten gebracht? Nee. Dan hoop ik dat ik het goed voorlees. Blijft u bij me. De wijziging van de VVD is om de vertegenwoordiging van de overleggen die nu

27

wordt vastgesteld drie op de vier aanwezig, om die af te wijzen. En dat er zonder de aanwezigheid van Haarlem er geen beslissing wordt genomen en dus Haarlem altijd vertegenwoordigd moet zijn. Wethouder Van Leeuwen: Voorzitter, excuus. Ik heb nog één belangrijke aanvulling die ik niet heb gezegd. En wellicht kan ik daarmee de VVD nog wel om krijgen. Want een besluit kan nooit over het grondgebied gedaan worden met een afwezige bestuurder, dus in afwezigheid van een collega Zandvoort kan ik niet allemaal mooie dingen voor Zandvoort besluiten. En het tweede is natuurlijk dat een financieel besluit alleen ook altijd alleen maar kan binnen de kaders van het jaarplan, wat we altijd met zijn vieren hebben vastgesteld. Dat is nog even ter verdediging, maar die was nog vergeten. De voorzitter: Dat is misschien meer verduidelijking. Kijk ik nog één keer mijnheer Aerssens aan. Nee. Kortom, als er iets besloten wordt, moet vier op de vier vertegenwoordigers aanwezig zijn, in het bijzonder Haarlem. Ik denk dat dat duidelijk is. Heeft iemand daar nog vragen over? Dan wil ik toch even kijken of er handjes voor zijn om dit ook daadwerkelijk te doen. Ja, dat is alleen de VVD, vrees ik. Excuus, mijnheer Aerssens. Dan gaan we dat niet wijzigen. Dank u wel. Ik denk dat we dan dit agendapunt kunnen afronden. Dank jullie wel. Ik vraag wethouder … Dat is een hamerstuk, lijkt me.

Geen stemverklaring? Nee. Hamerstuk bij deze. 9. Ontwerp-Warmteprogramma 2026-2030 vrijgeven voor inspraak De voorzitter: Dan gaan wij door naar agendapunt 9, Ontwerp-Warmteprogramma 2026-2030, vrijgeven voor de inspraak. Want Haarlem wil een duurzame, sociale en toekomstbestendige stad zijn en we werken daarom samen met bedrijven, bewoners, partners naar de beste oplossing om in 2040 al onze huizen en gebouwen aardgasvrij te verwarmen. Deze ambitie is natuurlijk al vastgelegd door u als gemeenteraad en in de routekaart CO2-reductie is dit ook opgenomen, inclusief de transitie warmte. Dit jaar krijgt de transitie warmte uit 2021 de geplande update in een vorm van een Warmteprogramma. Met dit OntwerpWarmteprogramma vrij te geven voor inspraak, gaan de Haarlemmers hier nog over spreken wat zij hiervan vinden, inclusief de bedrijven, maar voor die tijd mogen jullie daar ook nog over spreken en jullie zienswijze hierop geven. Dit komt zeker ook nog een keer terug. Het gaat niet naar de raad, maar ik ben wel benieuwd wat u ervan vindt. Wie mag ik hier als eerste het woord over geven? De heer Abbasi PvdA. De heer Abbasi: Goed, 40 seconden, dus ik doe het heel snel. Wij hebben twee punten die voor ons heel belangrijk zijn. Dat is namelijk betaalbaarheid en leveringszekerheid. Over betaalbaarheid heb ik al goed nieuws gekregen tijdens de technische sessie van afgelopen keer.

Een warmtenet gaat op termijn goedkoper worden dan een cv-ketel en warmtepomp. Ik ben natuurlijk ook heel erg benieuwd naar de inspraakreacties van de Haarlemmers zelf en dan gaan we daarnaar kijken zodra die binnen zijn. De voorzitter: Dank u wel. De heer Visser, ChristenUnie. De heer Visser: Voorzitter, ik zat echt te puzzelen, wat moet ik met dit verhaal? Want vooral de wijken die nu niet aan bod komen, die horen over vijf jaar weer wanneer ze wel aan bod zijn. Ondertussen kan de wereld helemaal veranderen. Dus welke zekerheid geeft dit stuk? Ondertussen kunnen in die wijk veel warmtepompen komen, wat ons hele elektriciteitsnet overhoop gooit. En dan lees ik hier van warmtepompen worden verhoudingsgewijs duurder door de verandering in de tarieven van elektriciteit. Dan denk ik van ik moet nog eventjes wachten, maar aan de andere kant hebben we ook de berichten dat het warmtenet in het Ramplaankwartier niet doorgaat. Waarom? Omdat juist het graven van die leidingen voor het warmtenet zo giga duur is geworden. Ik heb het gevoel dat dat nog niet verwerkt is in dit Warmteprogramma. De vraag is: wat is dit Warmteprogramma waard, financieel gezien? En dan denk ik van oké, we gaan in een aantal wijken

28

aan de slag. Dat geeft duidelijkheid, maar als ik dan het aantal wijken of buurten tel waar we aan de slag gaan, dan mis ik één echt belangrijk stuk in dit stuk. Dat is een organisatie-effecttoets. Hoeveel ambtenaren zijn hier wel niet voor nodig? Hoeveel geld kost dat? En dan staan er best wel optimistische dingen. We zijn daar al bezig, we zijn daar al bezig. Maar als we zoiets gaan doen, met allerlei bewoners gaan participeren. We gaan wat dat betreft volgens mij veel meer participeren dan bij alle parkeerplannen die we de afgelopen jaren hebben besproken. Is op zich heel goed veel participatie, maar het kost ontzettend veel ambtenaren. Hebben we die ambtenaren? En ik begrijp niet dat dat in dit stuk niet is onderbouwd. Graag reactie van de wethouder. Hoe zit dat financieel? Kunnen we dit wel behappen? En is dit niet eigenlijk dromen, maar uiteindelijk al weten dat het niet haalbaar is? De voorzitter: Dank u wel. Ik zag de heer Van Leeuwen, Actiepartij. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, Actiepartij is voor een sociale energietransitie. Over het wat zijn we het snel eens. Schoner milieu door een schonere manier van stoken, verwarmen. Het gaat dus om hoe is het sociaal te maken, hoe blijft het betaalbaar, hoe leveringszeker gaat deze transitie worden? Wij lezen dat het college voor elke woning een oplossing gaat vinden. Dat is een goed uitgangspunt.

De vraag die we wel hebben en ook eerder hebben gesteld. Wat zeggen wij straks tegen bewoners die in de levensduur tussen nu en acht jaar als dat hele transitietraject loopt in een wijk, die een ketel moeten vervangen en nu een investering moeten doen? Ik moet morgen een ketel kopen. Ik durf nog niet die nieuwe oplossing aan en over vijf jaar komt het college en zegt: dit gaan we in uw wijk doen. U moet meedoen. We willen dat u meedoet, maar dan wat betekent dat voor de afschrijving van die ketel die dan nog 15 jaar mee kan en waar ik net 2.500 euro voor heb betaald? Dat vind ik heel belangrijk, want dat maakt of de transitie sociaal wordt of niet. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Barten, GroenLinks. Mevrouw Barten: Met dit Warmteprogramma zetten we een belangrijke stap om uiteindelijk helemaal van het gas af te gaan. Een stap waarmee we ons einddoel in 2040 dichterbij brengen. Verwarming van onze huizen met energie uit wind, zon, de bodem en het water. Een situatie waarin we stoppen met bijdragen aan de opwarming van de aarde, die onstuitbaar doorgaat, 2024 was het warmste jaar ooit en het einde is voorlopig niet in zicht. In dit plan staat dat een belangrijke randvoorwaarde steun is vanuit de landelijke overheid. En we mogen constateren dat het beleid de afgelopen jaren niet zo erg consistent is geweest.

Denk aan het plotseling afschaffen van de salderingsregeling voor zonnepanelen, het plotseling stoppen met de uitfasering van cv-ketels. Dat maakt het natuurlijk niet makkelijker voor Haarlem om ook hier lokaal onze doelen te halen. Wat we kunnen doen, is een duidelijk signaal geven samen met andere gemeentes, zo mogelijk bijvoorbeeld in VNG-verband, dat we consistent beleid nodig hebben als het gaat om de energietransitie. En ook als Den Haag zwalkt, moeten we wel in Haarlem het oog op de bal houden. En zo veel mogelijk doorgaan naar het einddoel: in 2040 van het gas af. In dit plan is duidelijk uitgewerkt hoe we dat gaan doen. We zetten in op een warmtenet dat voor een groot deel van de stad duurzame, betrouwbare en betaalbare warmte gaat leveren en in publieke handen is met de gemeente als 50 procent eigenaar. Dat is een logisch vervolg van de bouwstenen die we eerder in beheer hebben besproken. En het zal nog wel even duren voordat het eerste duurzaam verwarmde water de Haarlemse huizen in zal stromen, maar dit plan is een heel mooi uitgangspunt. En we hebben het net ook al over het OV-knooppunt gehad, dat is ook zo’n grote, maar dit is ook echt een grote stap, waar we heel trots op mogen zijn. Ik wil graag nog drie aandachtspunten meegeven. De planning, communicatie en innovatie. Wat betreft de planning. Dat baart ons wel enige zorgen.

Er zijn nogal wat stappen te zetten en er gaan jaren overheen voordat een wijk echt helemaal van het gas af gaat. Maar voor de wijken waar we de komende vijf jaar nog geen wijkwarmteplannen maken, kunnen we dan nog wel in 2040

29

uitkomen? Ik weet het, het is nog ver weg, maar we moeten ook ver vooruitkijken. Dit plan is veelomvattend, dus ik vraag aan de wethouder geen direct antwoord op de vraag. Maar wat ik wel wil vragen is: kunt u met dat doel van 2040 gasvrij in het hoofd tussenstappen duidelijk aangeven en ook de risico's waar vertraging zou kunnen optreden? En wilt u mogelijke opties voor versnelling aan ons voorleggen? En wil de wethouder dit dan op een later moment terugbrengen naar de commissie? En ik ben ook benieuwd of andere partijen die vraag ook steunen. Tweede punt, communicatie. Nu dit plan er is, vragen wij: geef die Haarlemmer duidelijkheid. Schreeuw het van de daken wanneer het zover is. Natuurlijk eerst voor de participatie, maar uiteindelijk ook wanneer het echt is vastgesteld, dat mensen weten waar ze aan toe zijn, ook als ze in wijken wonen waar de komende vijf jaar nog niet zo'n plan komt. Want zeker als je niet bij dat gebied hoort van het warmtenet dan is het heel fijn om die duidelijkheid te hebben, zodat je ruim op tijd investeringen kan gaan doen. En als laatste innovatie. Ik denk dan vooral aan slimme oplossingen om de netcongestie te verminderen in afwachting van het verzwaren van het elektriciteitsnet, zoals apps met prijsprikkels voor elektrisch laden, om die piekvraag af te vlakken, buurtbatterijen. En we vragen de gemeente om daarin een actieve rol te spelen.

En daar wil ik het bij laten. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Amand, Trots. De heer Amand: Dank u, voorzitter. Eén vraag aan mevrouw aan de overkant van GroenLinks. Gaat u de Ramplaan-mensen helpen? De voorzitter: Mevrouw Barten, gaat u de Ramplaan-mensen helpen? Mevrouw Barten: GroenLinks staat al jaren op het standpunt dat het Ramplaankwartier echt op een hele innovatieve manier bezig is. En we zullen er alles aan doen om dat te ondersteunen. Zeker, we trekken echt als gemeente samen op met de mensen uit het Ramplaankwartier. De voorzitter: Duidelijk antwoord, dank u wel. Ik zag, nee. O ja, de heer Van den Berg, D66. De heer Van den Berg: Dank u wel, voorzitter. De fractie van D66 wil graag een compliment geven voor het uitgebreide Ontwerp-Warmteprogramma. En laten we heel eerlijk zijn, ik denk niet dat alle Haarlemmers dat beseffen, vanaf 2040 gaan we van het gas af in Haarlem. En voor een hoop wijken en buurten mogelijk al een stuk eerder. En 2040 lijkt ver weg, maar ik vind het helemaal niet zo ver weg. Het is al over 15 jaar. Ik kan goed rekenen. En ook al is het een uitgebreid plan, wil ik toch wat zaken meegeven aan het college. De D66-fractie ziet een grote uitdaging, ook al eerder gezegd, in de communicatie en de zogenaamde ontzorging van onze inwoners.

Het programma zegt dat bewoners keuzevrijheid houden voor hun eigen duurzame oplossing, ook in warmtenetgebieden. En tegelijkertijd wil de gemeente aanwijsbevoegdheid gaan inzetten. Wat betekent dat de gaslevering op een gegeven moment gewoon stopt. Dat kan dus al over acht of tien jaar zijn. In het ergste geval zit iemand niet op te letten en doet de kachel het opeens niet meer, omdat hij of zij gebruik wilde maken van de keuzevrijheid. College, communiceer veel en tijdig. En in gebieden waar mensen zelf moeten zorgen voor een warmtevoorziening, is dat risico eigenlijk nog iets groter. En de oplossingen hiervoor zijn op dit moment voor veel mensen nog best complex en ook best duur. Welke warmtepomp moet je bijvoorbeeld nemen? En daarbij is vaak maatwerk noodzakelijk. En hier ligt toch ook een opdracht voor de gemeente om mensen goed te begeleiden. En hoe staat de wethouder daarin? Verder heeft het programma ook aandacht voor bewonersinitiatieven, dat staat dan als vliegwiel voor de transitie. D66 vraagt zich af: wat gebeurt er als een initiatief in een individueel aangewezen buurt toch een collectieve oplossing wil onderzoeken? Het programma moet wel flexibel genoeg zijn om dergelijke bewonersinitiatieven te kunnen helpen. En ten slotte, de oprichting van het Warmtebedrijf Haarlem met de gemeente als aandeelhouder zorgt voor minder

30

commerciële druk en hopelijk ook betaalbare aansluitingen, maar brengt ook risico met zich mee. Bijvoorbeeld als een lagere aansluiting gratis dan verwacht of stijgende aanlegkosten en D66 wil eigenlijk ook een helder inzicht in deze risico's hoe deze worden beheerst, maar ook hoe wordt er naar rendement gekeken op gedane investeringen? Want er gaan toch nog wel wat heel veel miljoenen straks de grond in. Ik vermoed dat het college het al van plan is, maar als D66 verzoeken we het college om ook de raad jaarlijks te rapporteren over de voortgang en de financiële en maatschappelijke prestaties van het Warmtebedrijf Haarlem en het Warmteprogramma. Dus het bedrijf en het programma zelf, conform de P&C-cyclus, zodat we in ieder geval de risico's inzichtelijk en beheersbaar houden. De voorzitter: Dank u wel. De heer Pronk FvD. De heer Pronk: Dank u wel, voorzitter. Dit Warmteprogramma legt de basis voor de aanwijsbevoegdheid waarmee straks hele wijken verplicht van het gas worden gehaald. Bewoners mogen kiezen, maar alleen uit wat de gemeente goedkeurt. Dat is dus geen keuze. Dat is dwang. Verder is er nog geen enkele duidelijkheid over de kosten, geen zekerheid over de betaalbaarheid en zelfs geen oplossing voor de netcongestie, maar wel al een Warmtebedrijf dat zijn gebied krijgt toegewezen. Met belastinggeld gefinancierd en zonder echte marktwerking.

Dit is energiebeleid dat burgers klemzet, in plaats van helpt. We zijn voor innovatie, betaalbaarheid en keuzevrijheid, niet voor dwang, centralisatie en politiek gestuurde experimenten. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Moedt, PvdD. Mevrouw Moedt: Dank u wel, voorzitter. Het is zo jammer dat we maar zo weinig spreektijd hebben, dus ik moet het kort houden. We willen zo snel mogelijk af van het opstoken van aardgas dat de aarde opwarmt. We willen zo snel mogelijk af van het opstoken van hout, omdat het ons milieu vervuilt en onze gezondheid schaadt. Helaas kunnen we het er vanavond niet over hebben, want daar had ik mijn tijd voor willen bewaren, onder andere. En zo snel mogelijk duidelijkheid geven aan de inwoners over wat er te gebeuren staat, is ook superbelangrijk. Dan weten de mensen waar ze aan toe zijn. En op zich vinden we dit Warmteprogramma, hoewel het ons liever nog wat sneller had gebeurd, een goed doortimmerd en ook een leesbaar stuk, fijn. En er moet natuurlijk wel veel worden uitgewerkt. Er zijn nog veel onzekerheden. En onze grootste zorg hierbij is wat de landelijke politiek doet. Want tot 2030 betaalt het Rijk mee, maar daarna is het onzeker.

Gaat het college maximale ondersteuning eisen van de landelijke overheid en op welke manier gaat zij dat doen? En vanwege mijn tijd, die is bijna op, sluit ik me verder aan bij de vragen die gesteld zijn door onder andere GroenLinks en de Actiepartij. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Aerssens, VVD. De heer Aerssens: Voorzitter, in tegenstelling tot de PvdD vindt de VVD dit helemaal geen leesbaar stuk. Sterker nog, als je dit aan bewoners voor gaat leggen, dan vraag ik me af of iemand door de eerste bijlage heen komt. Verder vinden we het uiterst jammer dat het college van de basisprincipes is afgestapt. Ik vraag me af wanneer dat gebeurt is. Waar is namelijk de B van bewezen gebleven? We hadden als Haarlem bewezen, behapbaar en betaalbaar, maar blijkbaar is een van deze B's geschrapt en vervangen voor duurzaam. Maar alle onzekerheden die in dit stuk staan, voorzitter, dat vinden wij zeker niet duurzaam. De risico's die voor ons als gemeente komen, zijn enorm. Risico's voor bewoners zijn enorm en de financiële gevolgen niet te overzien. Er is een gebrek aan bewezen mogelijkheden, bijvoorbeeld voor geothermie, omdat er geen boring is gedaan. Water waar we eerder niet voor hebben gekozen, wordt ineens genoemd als potentieel voor aquathermie. En het risico van minder warmte voor datacenters is slechts beperkt

31

meegenomen. Het college doet wat ons betreft te veel aannames. De kosten, enorme kosten, worden onvoldoende meegewogen in het oordeel over de haalbaarheid. En om het er pas bij de Kadernota 2027 over te hebben verder, vinden we ook geen goed idee. Daarom zeker op het punt van financiën, de betaalbaarheid voor onze Haarlemmers zien we graag van het college al eerder een uitwerking dan dat moment. Ik hoop dat de wethouder in dat in ieder geval een toezegging wil doen. En verder, voorzitter, kan de VVD zich ook aansluiten bij de bijdrage van de ChristenUnie. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Jacobsz, ga uw gang. Mevrouw Jacobsz: Dank u wel, voorzitter. OPHaarlem vindt het pijnlijk om na het OV-knooppunt in deze agenda gelijktijdig dit onderwerp Warmteprogramma te bespreken. OPHaarlem betwijfelt of het vele geld dat nu besteed gaat worden aan inventarisatie en onderzoek verstandig is, want voorop proberen te lopen brengt altijd extra kosten met zich mee en die moeten de Haarlemmers betalen. De overheid stelt in haar opdracht voor het Warmteprogramma dat wij voor 2050 aardgasvrij dienen te zijn. Wij vinden dat die termijn ook meegenomen moet worden in de haalbaarheid en vormgevingsstudie. Na de miljoenen die al uitgegeven zijn in het onderzoek naar met name een warmtenet in Meerwijk/ Schalkwijk, klinkt het zeer verontrustend dat er nu geen begroting van de kosten is bijgevoegd.