Gewaarmerkte jaarstukken 2022 gemeente Haarlem

Dit Living Lab onderzoekt op welke manier voor een specifieke doelgroep de drempel om te gaan sporten verlaagd wordt en het blijven sporten gestimuleerd wordt. In 2022 is specifiek aandacht besteed aan leerlingen in het vmbo en het praktijkonderwijs. In Haarlem blijft de sportdeelname van deze groep namelijk fors achter in vergelijking met havo- en vwo-leerlingen. In een verkennende fase is onderzocht waar deze jongeren behoefte aan hebben. Daaruit komt naar voren dat jongeren behoefte hebben aan een multi-sportaanbod, waarin aandacht is voor samen sporten, sfeer, muziek, fysieke training en balsport. Op basis van deze uitkomst is met netwerkpartners een netwerkabonnement gestart. Elke sportaanbieder biedt een laagdrempelige vorm van zijn sport aan voor een uur in de week. Jongeren kunnen verschillende sporten uitproberen en flexibel gebruik maken van het gezamenlijke sportaanbod. Meer dan tien sportaanbieders en verschillende scholen zijn betrokken. Met steun van verenigingsadvies zijn sportverenigingen verder geholpen bij beleid rondom een veilig en sportief sportklimaat. Steeds meer verenigingen zetten zich hier actief voor in. Zo hebben 15 verenigingen deelgenomen aan een training voor vertrouwenscontactpersonen. Ook hebben 55 verenigingen actief beleid op het gebied van veilig sportklimaat, de Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) en vertrouwenspersonen.

Vanuit de pilot clubkadercoaching van NOC*NSF zijn vier verenigingen ondersteund bij het opleiden van hun trainers en coaches. Daarbij stond het creëren van een positief en veilig sportklimaat centraal. Ook is campagne gevoerd rondom Coming Out Day voor LHBTIQ+-acceptatie bij verschillende sportverenigingen. Via periodieke nieuwsflitsen zijn verenigingen geïnformeerd over alle (ondersteunings-)maatregelen op het gebied van sociale veiligheid. Binnen het programma aangepast sporten, voor inwoners met een lichamelijke, psychische beperking en/of chronische ziekte, zijn 20 deelnemers geholpen met persoonlijk sportadvies. 621 mensen met een beperking namen deel aan de activiteiten voor aangepast sporten. SportSupport ondersteunde drie sportverenigingen bij het opzetten, uitbreiden of behouden van hun aangepast sportaanbod. Dit gebeurde onder andere door het koppelen van verschillende Jaarverslag en Jaarrekening 2022

67 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023

organisaties in de zorg en het speciaal onderwijs en door het organiseren van activiteiten, zoals de kegelmiddag bij de Haarlemse Kegelbond. De nieuwsbrief Aangepast sporten is iedere twee maanden aan een breed publiek verstuurd. Ook is gestart met de Uniek Sporten Uitleen. Inwoners kunnen via deze uitleen een sporthulpmiddel, zoals een sportrolstoel, een periode uitproberen. Op het moment dat dit bevalt kan in samenwerking met Wmo een aanvraag tot aanschaf worden gedaan. In Haarlem zijn er via de uitleen twee uitleentrajecten geweest in een halfjaar tijd, ongeveer gelijk aan het landelijk gemiddelde. Verenigingen zijn op het gebied van topsport en talentontwikkeling ondersteund vanuit het Platform Topsport. Het Platform Topsport heeft de gemeente geadviseerd op het gebied van toekenning van evenementen en topsportgelden en heeft gezorgd voor kennisdeling tussen de verschillende kernsporten. In 2022 hebben de kernsporten conform de vastgestelde criteria en verdeelsleutel de kernsportgelden (subsidie) ontvangen. Twee nieuwe sporten (rugby en basketbal) zijn in 2022 toegetreden tot het Platform. Daarmee komt het totaal aantal kernsporten op tien. Het platform heeft drie inspiratie- en kennisavonden georganiseerd met verschillende externe deskundigen. In toenemende mate hebben de kernsporten een actieve rol in het platform. Daartoe is in februari 2022 een convenant getekend.

De kernsporten spreken daarmee af zich zelfstandig en gezamenlijk maximaal in te spannen voor het verbeteren van het topsportklimaat en de talentontwikkeling in Haarlem. Het sportnetwerk is in 2022 uitgebreid met mogelijkheden voor anders georganiseerde sport. Er zijn verschillende trajecten gestart en initiatieven van inwoners ontvangen om de buitenruimte sportiever en beweegvriendelijker in te richten, zoals het Sportakkoord, Schalkwijk aan zet en een aanpak in Delftwijk en het Rozenprieel. Vanuit deze initiatieven is in Noord een (tijdelijk) freerunpark aangelegd, in Schalkwijk is gestart met het plaatsen van een (tijdelijk) calisthenics park. In het Schoterbos zijn de sportvoorzieningen vernieuwd en is er een start gemaakt met de herinrichting van de skatevoorziening op ’t Landje. Binnen ontwikkelplannen wordt rekening gehouden voor sporten en bewegen in de openbare ruimte.

Wat hebben we niet gedaan? De huldiging van de Haarlemse topsporters is vanwege een praktische reden verplaatst van het vierde kwartaal 2022 naar het eerste kwartaal van 2023. De organisatie en het Platform Topsport kan op deze manier de kampioenen beter bepalen, omdat over een heel kalenderjaar teruggeblikt kan worden. Prestatie indicator Het aantal deelnames van 4 – 18 jaar aan door de gemeente aangeboden sportactiviteiten (SportSupport). R/S 3.316 4.072 3.500 5.322 (2020) (2021) S (2022) R (2022) Prestatie indicator Het aantal deelnames van (kwetsbare) inwoners ouder dan 18 jaar en ouder die deelnamen aan de sportactiviteiten die met gemeentelijke subsidie zijn aangeboden (SportSupport). R/S 410 343 411 472 400 680 (2018) (2019) (2020) (2021) S (2022) R (2022)

Jaarverslag en Jaarrekening 2022

68 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023

2. Voldoende goed onderhouden van sportvoorzieningen Wat hebben we bereikt? Sportaanbieders en inwoners van Haarlem hadden de beschikking over een divers aanbod aan sportvoorzieningen. Haarlemmers zijn tevreden over de binnen- en buiten sportaccommodaties. De sportaccommodaties zijn goed onderhouden aan de hand van het Meerjarig Onderhoud Programma (MJOP). Verschillende bestaande accommodaties zijn duurzamer gemaakt, door onder andere het aanbrengen van ledverlichting, isolatie, dubbelglas en beweegmelders in plaats van lichtschakelaars. Verschillende nieuwe energieneutrale, natuurinclusieve en klimaatadaptieve binnensportvoorzieningen zijn gerealiseerd. Bij investeringen of vervangingen is verduurzamen een belangrijk uitgangspunt geweest, zodat de sportaccommodaties een positieve bijdrage leveren aan de duurzaamheid- en klimaatdoelstellingen van de gemeente Haarlem.

Wat hebben we niet bereikt? Het oordeel van de Haarlemmers over de gemeentelijke binnen- en buitensportaccommodaties, sporthallen, zwembaden en gymzalen in Haarlem ligt met een tiende onder het streefcijfer. Mogelijk ligt de waardering lager door de beperkingen die er geweest zijn als gevolg van corona. Als gevolg van de gestegen energieprijzen zijn de temperaturen van het badwater en gymzalen naar beneden bijgesteld, wat invloed kan hebben op de beoordeling. Effect indicator R/S

Het oordeel van Haarlemmers over gemeentelijke binnen- en buitensportaccommodaties, sporthallen, zwembaden en gymzalen in Haarlem (rapportcijfer) (Inwonerspeiling). 7,5 (2015)

7,7 (2017)

7,7 (2018)

7,7 (2019)

7,8 (2020)

7,6 (2021)

>7,5 S (2022)

a. Zorg voor voldoende en goed onderhouden sportaccommodaties

7,4 R (2022)

kleur

Wat hebben wij gedaan? Begin 2022 was er nog sprake van beperkte openstelling van de sportaccommodaties vanwege de coronamaatregelen. Samen met SRO Kennemerland BV (SRO) is succesvol gebruikt gemaakt van twee compensatieregelingen vanuit het Rijk, de SPUK-IJZ en TVS-regeling, om de aanbieders van de sportaccommodaties te compenseren voor het geleden omzetverlies. Hierdoor heeft SRO geen verlies geleden in 2022. SRO kreeg in 2022 te maken met de effecten van de Europese sanctiemaatregelen vanwege de inval van Rusland in Oekraïne. SRO kon geen gas meer inkopen bij het Russische bedrijf Gazprom. Wereldwijd stegen de energietarieven. Door aanpassingen van de temperatuur van het zwemwater en de verwarming in de zwembaden, gymzalen en sporthallen heeft SRO het energieverbruik teruggebracht. Aan de hand van het Meerjarig Onderhoud Programma (MJOP) heeft SRO in opdracht van de gemeente planmatig onderhoud uitgevoerd aan de sportaccommodaties. In 2022 is binnen het MJOP meer accent gelegd op duurzaamheid. Hierdoor is gestart met onder andere de vervanging van de TLverlichting in de gymzalen en sporthallen door ledverlichting en het plaatsen van bewegingsmelders in plaats van lichtschakelaars. Ook is er een duurzaam Meerjaren Investerings Plan (DMJIP) opgesteld voor de gemeentelijk gymzalen, sporthallen en kleedkamers bij de buitensport accommodaties. Jaarverslag en Jaarrekening 2022

69 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023

In 2022 is de energieneutrale, natuurinclusieve en duurzame Yvonne van Gennip sporthal in gebruik genomen en geopend. De sporthal heeft een sportvloer met drie zaaldelen en apart daarvan een vierde zaaldeel dat gebruikt kan worden als volwaardige gymzaal. Hiermee is het binnensportareaal in Haarlem uitgebreid met een extra gymzaal. Eind 2022 is ook gestart met de aanleg van de klimaat-adaptieve buitenruimte rondom de sporthal. De sportvloeren in het Kennemer Sport Center zijn vervangen. De oude sportvloer is weer gerecycled in de nieuwe sportvloeren. Bij diverse gymzalen is door SRO geïnvesteerd in vervanging van de binnensportinventaris en het aanbrengen van Athletic Skill Model (ASM) graphics, om leerlingen op een bredere manier uit te dagen tot bewegen. Ook is de Gymzaal Wijzer opgeleverd. Deze gymzaal vervangt de oude gymzaal van de Mgr. Huibersschool en hiermee voldoet de gymzaal weer aan de eisen van het hedendaagse bewegingsonderwijs. Tijdens de jaarwisseling van 2021/2022 is er met vuurwerk brand gesticht in de gymzaal aan de Westergracht. In 2022 is SRO begonnen met de herstelwerkzaamheden. Gelijktijdig is in overleg met het schoolbestuur besloten deze gymzaal te moderniseren.

Er zijn in 2022 vervangingsinvesteringen gedaan op de verschillende Haarlemse buitensportaccomodaties: • Bij de atletiekbaan zijn de voorbereidingen gestart voor de renovatie, alle (grond)onderzoeken hebben plaatsgevonden en er is een voorlopig ontwerp gemaakt met de gebruikers. • De kunstgras toplagen van FC Haarlem-Kennemerland veld 3 en VV Schoten zijn vervangen door een toplaag met kurk infill. • Het scoreboard in het honkbalstadion is vervangen door een multifunctioneel ledscherm. • Bij de beide softbalvelden van Olympia is de half verharding vervangen. • Bij het softbalveld van Kinheim is de half verharding ook vervangen. • Bij een groot aantal velden is de conventionele sportveld verlichting vervangen door duurzame ledverlichting. De sportveld verlichting bij het softbalveld van Olympia is vervangen door led en bij de volgende voetbalvelden is de verlichting ook vervangen door led; VV Schoten, United DAVO, Onze Gezellen vel 1 en 2, Olympia veld 1, 2 en 3 en tenslotte ook bij de velden van HFC EDO. In 2022 is een vervolgonderzoek gestart naar de vervanging van de zwembaden Boerhaavebad en De Planeet om het Programma van eisen, de benodigde technische installaties, haalbaarheid van locaties en financiën nader uit te werken. Hierbij is specifieke aandacht besteed aan duurzaamheid.

Daarnaast is met de Vrienden van de Houtvaart een onderzoek gestart om te komen tot een plan van aanpak voor de vervanging en verduurzaming van de installaties van het monumentale openluchtzwembad de Houtvaart. De gemeenten Haarlem en Amsterdam zijn in 2022 samen een innovatief inkooptraject gestart om met marktpartijen te komen tot de aanschaf en ontwikkeling van toekomstbestendige kunstgrasvelden. Het gaat om kunstgrasvelden die op duurzame manier aangelegd worden, volledig circulair zijn, energie opwekken en/of klimaat adaptief zijn.

Jaarverslag en Jaarrekening 2022

70 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023

Voor diverse ontwikkelzones is input geleverd om te komen tot een stedenbouwkundig programma van eisen en/of een programma van eisen voor de sportaccommodaties. Voor de Orionzone is de huidige en toekomstige capaciteitsbehoefte van de sportverenigingen in het Noorder Sportpark in kaart gebracht. Dit wordt meegenomen in de integrale afweging van de ontwikkeling in dat gebied. Voor de ontwikkelingen bij het Prinses Beatrixplein is een programma van eisen voor de bouw van een sportzaal op het Huis van de wijk opgeleverd. Voor de ontwikkelzone Zuidwest is input geleverd voor benodigde capaciteit van SV GeelWit en een nieuw te bouwen sporthal in dit gebied.

Wat hebben we niet gedaan? Op verzoek van Koninklijke HFC is de geplande vervangingsinvestering van de toplaag van het natuurgras hoofdveld nog verder in tijd doorgeschoven, waarschijnlijk naar 2024. De renovatie is uitgesteld totdat de bouw van hun nieuwe clubhuis is afgerond, dit heeft vertraging opgelopen. De oplevering van het Duurzaam Meerjaren Investeringsplan (DMJIP) was gepland voor 2022. Het DMJIP is weliswaar afgerond in 2022, maar krijgt een verdiepingsslag. Door de stijgende energieprijzen wordt binnen het DMJIP nog meer accent gelegd op het toewerken naar energie-neutrale en klimaatbestendige gebouwen in 2050. De vervanging van de kunstgras toplaag van het outfield van het softbalveld van Kinheim is doorgeschoven naar 2023, zodat dit gecombineerd kan worden tot één project met de geplande vervanging van de kunstgras toplaag van het honkbalveld van DSS, dat er tegenover ligt. Hierbij kan dan meteen rekening worden gehouden met nieuwe Europese wetgeving voor het gebruik van microplastics als infill materiaal voor sportvelden. Ook de aanpassing van de staantribune en omliggende terrein van HFC EDO is doorgeschoven naar het voorjaar van 2023. In de zomer was er geen aannemer beschikbaar voor het uitvoeren van de werkzaamheden en in het najaar kan er geen gras ingezaaid worden, beide werkzaamheden zullen in het voorjaar van 2023 plaatsvinden.

Prestatie indicator Het percentage goed onderhouden sportaccommodaties (Registratie SRO). R/S 93% 95% 95% 94% 95% 95% (2014) (2017) (2018) (2019) (2020) (2021)

95% S (2022)

95% R (2022)

Beleidsveld 1.3 Sociale basis 1. Haarlemmers ervaren sociale verbondenheid Wat hebben we bereikt? Het kencijfer ‘sociale kwaliteit buurt’ is net zo hoog als vorig jaar en hoger dan de streefwaarde. Naast het ondersteunings- en activiteitenaanbod, komt dit mogelijk ook doordat mensen door en na de coronacrisis vaker thuis zijn en in de buurt verblijven (thuiswerken, wandelen in de omgeving) en vaker de buren tegenkomen, waardoor men de eigen buurt beter waardeert. Ook heeft mogelijk de landelijke oproep om naar elkaar om te kijken bijgedragen aan de hoogte van het cijfer.

Wat hebben we niet bereikt? Jaarverslag en Jaarrekening 2022

71 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023

De effecten van de coronacrisis van de afgelopen jaren zijn meervoudig. Deze crisis heeft er helaas voor gezorgd dat veel mensen in een sociaal isolement zijn terechtgekomen, doordat houvast en structuur weg vielen. Het is lastig om de omvang van deze groep mensen te bepalen en ze vervolgens te bereiken. Effect indicator

R/S

Kencijfer sociale kwaliteit buurt (Het kencijfer is een combinatie van antwoorden op vier stellingen: 'Mensen gaan hier prettig met elkaar om', 'Ik voel mij thuis in deze buurt', 'Ik woon in een buurt met veel saamhorigheid' en 'Hier kennen mensen elkaar nauwelijks') (Inwonerspeiling). 6,1 6,3 6,3 6,3 6,4 6,6 >6,3 6,6 (2014)

(2017)

(2018)

(2019)

(2020)

(2021)

S (2022)

a. Zorg voor kwalitatief voldoende ondersteuning van kwetsbare inwoners

R (2022)

kleur

Wat hebben we gedaan? In de eerste maanden van 2022 waren er nog beperkende maatregelen, maar hier kon flexibel op ingesprongen worden door het aanpassen van de activiteiten en het aanbod. Hierdoor konden meer mensen beter bereikt worden dan in de vorige jaren. Na het verdwijnen van de maatregelen hebben de maatschappelijke organisaties al hun activiteiten van voor de coronacrisis weer kunnen oppakken, en konden zij weer volledige inzet plegen op het bereiken, verbinden en ondersteunen van kwetsbare inwoners.

Wat hebben we niet gedaan? Het aanbod was in 2022 met name gericht op opstarten, elkaar weer vinden na de coronaperiode en verder gaan waar we gebleven waren. Daardoor was er bijvoorbeeld minder vernieuwing.

2. Haarlemmers zetten zich in voor elkaar en voor hun buurt, wijk of stad Wat hebben we bereikt? Het percentage Haarlemmers dat vindt dat er voldoende ruimte is om ideeën en initiatieven te realiseren is met 45% hoger dan voorgaande jaren en ook hoger dan de streefwaarde. Ook blijkt uit de inwonerspeiling dat in 2022 44% van de Haarlemmers zich vrijwillige inzet. Dit is een redelijk vergelijkbaar beeld als in de afgelopen jaren, maar wel lager dan de streefwaarde. Dit komt naar verwachting door de effecten van de coronapandemie, waarbij de groep van met name oudere vrijwilligers voorzichtiger zijn geworden om activiteiten te ondernemen.

Wat hebben we niet bereikt? Het percentage mantelzorgers dat aangeeft (zeer) vaak overbelast te zijn is met 21% helaas hoger dan voorgaande jaren en ook hoger dan de streefwaarde. Hoewel het lastig is om dit precies te verklaren, zijn er verschillende redenen aan te wijzen. Aan de ene kant was er ten tijde van corona minder hulp beschikbaar. Met name bij dagbesteding en andere vormen van respijt. Hierdoor kon geïndiceerde zorg soms niet geboden worden en nam de druk op mantelzorgers toe. Daarnaast is er sprake van een toename van wachtlijsten en wachttijden in de thuiszorg, in de verpleeghuizen en voor medische zorg in ziekenhuizen, waardoor de druk op mantelzorgers groot blijft.

Jaarverslag en Jaarrekening 2022

72 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023

Effect indicator R/S Effect indicator R/S Effect indicator R/S

Percentage Haarlemmers dat vindt voldoende ruimte te krijgen om ideeën en initiatieven te realiseren (Inwonerspeiling). 38% 43% 41% >40% 45% (2019) (2020) (2021) Het percentage Haarlemmers dat vrijwillige inzet pleegt (Inwonerspeiling).

S (2022)

55% 48% 49% 50% 43% 43% >50% (2015) (2017) (2018) (2019) (2020) (2021) S (2022) Het percentage mantelzorgers dat aangeeft (zeer) vaak overbelast te zijn (Inwonerspeiling). 12% (2009)

16% (2017)

16% (2018)

14% (2019)

12% (2020)

13% (2021)

<12% S (2022)

a. Faciliteren bemiddeling tussen inwoners en vrijwilligerswerk, ruimte bieden voor initiatieven en zorgen voor ondersteuning voor mantelzorgers.

R (2022) 44% R (2022) 21% R (2022)

kleur

Wat hebben we gedaan? Het Vrijwilligerscentrum heeft vrijwilligersorganisaties ondersteund en bijgedragen aan meer deskundigheid bij vrijwilligers. Het Informatiepunt voor vrijwillige inzet was ook in 2022 geopend voor inwoners en de activiteiten voor ondersteuning aan kwetsbare vrijwilligers en anderstaligen zijn uitgevoerd. Hiernaast faciliteert de gemeente het bewonersplatform BUUV, waar Haarlemmers elkaar ontmoeten en ondersteunen met (praktische) hulp. Een groot aantal bewoners kiest voor deze laagdrempelige vorm van vrijwillige inzet. In 2022 waren er met ruim 3.300 BUUV matches meer matches dan de streefwaarde. De gemeente biedt verschillende vormen van ondersteuning aan Haarlemse mantelzorgers. Op basis van de ‘Nota Mantelzorg(er) in de Balans’ richt de gemeente zich op het vergroten van hun draagkracht en hulp bij het maken van keuzes door het verminderen van regeldruk, praktische hulp, financiële ondersteuning, kennis over het verloop van de ziekte, hulp door vrijwilligers of respijtzorg, persoonlijke begeleiding door coaching of maatje. Ook wordt er vroegtijdig in gesprek gegaan met de mantelzorger en de zorgvrager, om hen te informeren over de mogelijkheden voor het delen van de zorg en wordt geprobeerd het informele (familie, buren, vrienden) en het formele netwerk (zorgaanbieder, thuiszorg) te vergroten, waardoor de mantelzorgrol wordt verkleind of verlicht.

Het aantal mantelzorgers dat door Tandem ondersteund wordt om overbelasting te verminderen is lager dan vorig jaar en ook lager dan de streefwaarden. Echter, deze indicator betreft alleen het aantal ingeschreven mantelzorgers bij Tandem, terwijl Tandem zich steeds meer richt op het bieden van laagdrempelige ondersteuning en minder op het aantal registraties. De cijfers van de daadwerkelijke inzet van Tandem geven dan ook een ander beeld. In 2022 werden 870 mantelzorgers structureel ondersteund ten opzicht van 782 in 2021. Daarnaast is Tandem ook incidenteel beschikbaar voor informatieve vragen, het volgen van een workshop of eenmalig contact, zonder dat registratie noodzakelijk is. In 2022 is besloten om de klankbordgroepen mantelzorg van Haarlem en Zandvoort samen te voegen en deze klankbordgroep is in 2022 twee keer bij elkaar gekomen. De input hiervan wordt gebruikt om de dienstverlening en het ondersteuningsaanbod te verbeteren. Op 10 november 2022 is de Dag van de mantelzorger gevierd. Mantelzorgers konden kiezen uit een aantal activiteiten: zingen, muziek luisteren, wandelen met een stadsgids of samen naar de film. Jaarverslag en Jaarrekening 2022

73 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023

Ten slotte is het aantal plekken voor logeerzorg (respijt) in 2022 uitgebreid in de regio. Ook is er geïnvesteerd in een campagne rondom logeerzorg om meer mensen bewust te maken dat deze voorziening er is om mantelzorgers te ontlasten. Prestatie indicator Het aantal matches via BUUV (registratie BUUV). R/S 1.200 3.341 2.975 2.936 3.523 3.668 3.250 3.339 (2011) (2017) (2018) (2019) (2020) (2021) S (2022) R (2022) Prestatie indicator Het aantal mantelzorgers dat ondersteund wordt om overbelasting te verminderen (registratie Tandem). R/S 584 4.025 4.041 3.777 3.792 3.532 >4.000 3.478 (2007) (2017) (2018) (2019) (2020) (2021) S (2022) R (2022)

3. Haarlemmers zijn zo redzaam mogelijk in het dagelijks leven Wat hebben we bereikt? Het percentage Haarlemmers dat zichzelf als volledig zelfredzaam beschouwt en geen aanvullende hulp nodig heeft ligt op 88%. Dit is iets hoger dan de streefwaarde en hoger dan afgelopen jaren. Effect indicator R/S

Het percentage Haarlemmers dat zichzelf volledig zelfredzaam beschouwt (Inwonerspeiling). 85% (2013)

86% (2017)

86% (2018)

85% (2019)

86% (2020)

86% (2021)

>85% S (2022)

a. Zorg voor voldoende ondersteuning t.b.v. redzaamheid

88% R (2022)

kleur

Wat hebben we gedaan? De Haarlemse maatschappelijke organisaties en vrijwillige initiatieven hebben ook in 2022 verschillende diensten aangeboden om langer zelfstandig te blijven wonen. Haarlemmers kunnen bijvoorbeeld gebruik maken van ondersteuning bij dagelijkse zaken, zoals de boodschappen, (gezamenlijk) koken en eten, vrijwilligersvervoer of iemand die een klus kan doen of helpt met de computer. In 2022 is ook het koplopertraject cliëntondersteuning afgerond in samenwerking met maatschappelijke partijen, waarmee de onafhankelijke cliëntondersteuning voor inwoners is verbeterd. Zo is er bijvoorbeeld meer aandacht voor specifieke doelgroepen (zoals bij de maatschappelijke opvang, LHBTIQ+ en oudere migranten), een centrale toegang voor bewoners en verbeterde communicatie met onder andere een eigen website. Dit vertaalt zich in 2022 enigszins in een gestegen gemeten bekendheid onder Wmo-maatwerkcliënten ten opzichte van afgelopen jaren. Toch wordt de streefwaarde van de indicator niet gehaald. Dat komt onder andere doordat de inspanningen van het koploperproject en het aanbod van cliëntondersteuning zijn gericht op alle bewoners en niet alleen de Wmomaatwerkcliënten die worden bevraagd in het cliëntervaringsonderzoek.

Prestatie indicator Het percentage cliënten dat aangeeft bekend te zijn met de mogelijkheid gebruik te maken van cliëntondersteuning (Cliëntervaringsonderzoek Wmo). R/S

42% (2015)

Jaarverslag en Jaarrekening 2022

37% (2017)

47% (2018)

25% (2019)

22% (2020)

22% (2021)

>40% S (2022)

26% R (2022)

74 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023

4. Inwoners ervaren een goede gezondheid Wat hebben we bereikt? Het percentage inwoners dat een (zeer) goede ervaren gezondheid heeft blijft stabiel en is bijna gelijk aan de streefwaarde. Onderverdeeld in verschillende leeftijdscategorieën valt het op dat de ervaren gezondheid bij volwassenen, ouderen en jonge jeugd hoog is, maar dat ervaren gezondheid van jongeren (scholieren) onder druk staat. Met name als het gaat om de mentale gezondheid. Effect indicator R/S

Percentage Haarlemmers dat de eigen gezondheid (zeer) goed noemt (Inwonerspeiling). 76% (2014)

75% (2017)

72% (2018)

74% (2019)

73% (2020)

74% (2021)

>74% S (2022)

a. Zorg voor voldoende ondersteuning t.b.v. gezondheid

73% R (2022)

kleur

Wat hebben we gedaan? In 2022 is in Schalkwijk en Haarlem Oost geïnvesteerd in de hulp bij het stoppen met roken. Ook startte een project waarbij ‘rookvrij ambassadeurs’ worden ingezet om specifiek de Turkse doelgroep te bereiken met ‘stoppen-met-roken-hulp’. Daarnaast is ingezet op de gezonde omgeving en specifiek de omgeving van de jeugd (JOGG). Zo wordt het voedselaanbod op scholen en sportverenigingen steeds gezonder (vaker water en gezonde lunches) en wordt geïnvesteerd in een beweegvriendelijke omgeving. Verder is de interventie ‘Voel je goed’ ingezet. Hierbij wordt zowel aan taal- als gezondheidsvaardigheden voor laaggeletterden gewerkt. Op middelbare scholen en basisscholen zijn gastlessen en voorlichting gegeven over de thema’s sexting, middelengebruik en schermgebruik. Verder heeft het thema mentale gezondheid extra aandacht gekregen op scholen, maar ook bij het jongerenwerk en op sportclubs. Ten slotte hebben Haarlemse ouderen beweeglessen kunnen volgen om vitaal te blijven en valincidenten te voorkomen.

5. Haarlemmers met een afstand tot de arbeidsmarkt doen mee met waardevol werk Wat hebben we bereikt? Het percentage uitkeringsgerechtigde Haarlemmers met onoverbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt dat participeert is hoger dan in 2021 en boven de streefwaarde. Effect indicator R/S

Percentage uitkeringsgerechtigden met onoverbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt dat participeert (Gemeentelijke registratie). 73% 82% 77% >85% 88% (2019) (2020) (2021) S (2022) R (2022)

a. Zorg voor voldoende ondersteuning t.a.v. arbeidsmatige dagbesteding

kleur

Wat hebben we gedaan? De gemeente zorgde in samenwerking met de partners in de stad voor participatie op maat. In overleg met de betreffende inwoner werd een passende voorziening gezocht, zoals vrijwilligerswerk of arbeidsmatige dagbesteding. In tegenstelling tot voorgaande coronajaren waren alle dagbestedingslocaties in 2022 zonder restricties open. Het bestaande aanbod is aangevuld met alternatieve ondersteuningsvormen die door de coronamaatregelen ontwikkeld zijn en goed bevielen. Er was hiermee ruim voldoende en divers aanbod van arbeidsmatige dagbesteding. Jaarverslag en Jaarrekening 2022

75 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023

6. Voorkomen van escalatie problematiek op het gebied van welzijn Wat hebben we bereikt? Om de bekendheid van het Sociaal Wijkteam (SWT) bij inwoners te vergroten is volop deelgenomen aan activiteiten in buurten en wijken. Daarnaast investeert het SWT in de relatie met samenwerkingspartners, om de bekendheid met de rol van het SWT en samenwerking te versterken en mensen door te kunnen verwijzen naar passende ondersteuning. Dit is onder andere gedaan door het maken van een factsheet voor deze partners over het doel en de werkwijze van het SWT en door deelname aan projecten als krachtige basiszorg (met huisartsen, fysiotherapeuten en apotheek) in Schalkwijk en Oost en “de zachte landing” van inwoners die vanuit een beschermd wonen plek of maatschappelijke opvang weer in de wijk gaan wonen. Vanaf 2023 valt de opdracht van de uitvoering van de wijkteams onder de opdracht Gewoon in de wijk, waarvoor VanHier Haarlem verantwoordelijk is. Medio 2022 is VanHier Haarlem daarom al in een aantal wijkteams gestart met de voorbereiding op de uitvoering van Gewoon in de wijk. Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) heeft de informatie- en adviestaak voortgezet. Het aantal met groepsaanbod bereikte jongeren en ouders is gestegen en er is hard aan gewerkt om meer aan te sluiten op de actualiteit. En dit levert een bijdrage aan het zelfstandig kunnen leven als gezin.

Het CJG heeft groepsbijeenkomsten georganiseerd met een actueel thema, zodat meerdere ouders tegelijkertijd passend aanbod krijgen. Het aantal met groepsaanbod bereikte ouders is in 2022 gestegen. Er is ingezet op een intensivering van de samenwerking met het onderwijs, o.a. in een pilot waarbij op drie scholen in Haarlem en één school in Zandvoort het CJG regelmatig aanwezig is. Met behulp van de kernteams en de CJG-coaches op de scholen, werden signalen vanuit het onderwijs in kaart gebracht. Jongeren hebben bijvoorbeeld meer last van faalangst en prestatiedruk. Hiervoor biedt het CJG trainingen aan. In 2022 is jongerencoaching onderdeel van de gebiedsteams. Coaches sluiten aan op de VO scholen en pakken vragen van jongeren op (zie speerpunt onderwijs). Er is veel online aanbod beschikbaar in de vorm van webinars en trainingen om ouders en opvoeders te ondersteunen bij hun vragen. Dit is een succesvolle, effectieve en laagdrempelige vorm gebleken om ouders te bereiken. De expertise van de jongerencoaches blijft gewaarborgd door middel van een kenniskring en intervisie. Zij brengen specifieke kennis in op het gebied van veiligheid, multiproblematiek, ontwikkelingsbedreigingen, regievaardigheden en aansluiting naar de tweede lijn. Vanuit POH jeugd komen vernieuwingen in het groepsaanbod tot stand met betrekking tot GGZ problematiek onder de jeugd.

Wat hebben we niet bereikt? Het percentage ondervraagden dat weet waarvoor je terecht kunt bij het wijkteam is van 24% naar 25% gestegen. Sinds 2020 is een lichte opwaartse trend zichtbaar. Het aantal advies en informatievragen is lager dan vorig jaar. Echter is het aantal Jaarverslag en Jaarrekening 2022

76 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023

bezoeken aan de website voor informatie gestegen, dus mensen zijn op een andere manier bereikt. Effect indicator R/S

Effect indicator R/S

Percentage Haarlemmers dat het sociaal wijkteam kent en weet waarvoor je hier terecht kunt (Inwonerspeiling). 20% (2016)

24% (2017)

24% (2018)

25% (2019)

22% (2020)

24% (2021)

>25% S (2022)

25% R (2022)

Percentage Haarlemse gezinnen dat zelfstandig verder kan met of zonder duurzame hulp. (registratie CJG Kennemerland). 82% 85% 96% 82% 91% (2019) (2020) (2021) S (2022) R (2022)

a. Versterken zelfredzaamheid via voorlichting en ondersteuning i.s.m. CJG en SWT

kleur

Wat hebben we gedaan? Inwoners kunnen zowel op afspraak als via inloopmomenten terecht bij de wijkteams voor informatie en advies. In 2022 hebben de Sociaal Wijkteams de Buurtplaats geld & ontmoeting opgezet in Schalkwijk en Haarlem Oost samen met medewerkers van het team Minima (Werk & Inkomen), de ervaringsdeskundige armoede en een aantal partners in de wijken, zoals de Bibliotheek, DOCK, zelforganisaties en Vluchtelingenwerk. Hier kunnen inwoners op een laagdrempelige manier terecht met vragen over geld en activiteiten in de buurt. CJG en SWT zijn beiden aangesloten bij de Alliantie tegen kinderarmoede. Deze alliantie van verschillende partijen brengt kennis bij elkaar over de aanpak van kinderarmoede en over het aanbod daarin waar Haarlemmers gebruik van kunnen maken. CJG-coaches geven in hun contacten met wijkprofessionals, scholen, ouders en jongeren informatie en advies. Het CJG is onderdeel van de sociale basis, weet voorzieningen en mensen aan elkaar te verbinden en is de gemandateerde toegang van gemeenten. Deze doelstelling was voor het CJG een belangrijk speerpunt in 2022. Het SWT en CJG vinden elkaar al goed. Als er sprake is van complexe en meervoudige problematiek waarin samenwerking noodzakelijk is vinden de professionals elkaar.

De SWT’s betrekken het CJG-team als zij in huishoudens komen waarin zij ook kinderen zien die mogelijk behoefte hebben aan ondersteuning. Het CJG betrekt het SWT in casuïstiek waarin niet alleen vragen rondom opvoeden en opgroeien spelen, maar ook op andere levensdomeinen een ondersteuningsbehoefte is. Op basis van de ontwikkelagenda zijn afspraken uitgewerkt in de werkgroep samenwerking CJG en SWT, waardoor de samenwerking versterkt wordt in casuïstiek waarin meervoudige problematiek speelt (of gaat spelen). Bij de overgang 23-/23+ schakelt het CJG met de Wmo-consulenten van de gemeente en wordt de expertise van de SWT’s betrokken.

Jaarverslag en Jaarrekening 2022

77 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023

Om de uitvoering van de regie-ondersteuningsrol van het SWT en CJG te versterken is gezamenlijk een workshop regie-ondersteuning ontwikkeld, die nu structureel onderdeel is van het opleidingsaanbod van zowel het SWT als het CJG. De gezamenlijke netwerkontwikkeling in de wijk en gezamenlijk scholingsaanbod van SWT en CJG teams worden doorontwikkeld. SWT en CJG nemen samen met DOCK, de Blijfgroep en Veilig Thuis deel aan de overdrachtstafel. Prestatie indicator Aantal (nieuw) bereikte kinderen, gezinnen en jongeren door het Centrum voor Jeugd en Gezin (via onder andere haar website, het Informatie- en Adviesteam, de CJG-coaches en de CJG praktijkondersteuners jeugd bij huisartsen) (registratie CJG Kennemerland). Per 2021 wordt gebruik gemaakt van een Vinkapp bij enkele advies- en informatievragen. Deze registraties zijn vanaf 2022 meegenomen, waardoor het bereik van CJG na 2021 aanzienlijk is vergroot. R/S 2.394 2.673 1.579 >2.700 3310 (2019) (2020) (2021) S (2022) R (2022) Prestatie indicator Het percentage Haarlemmers (18+) dat het CJG kent en weet waarvoor je hier terecht kunt (bron: registratie CJG; indicator 35 uitvoeringsplan Samen voor Jeugd). R/S 30% 30% 30% 30% 30% (2019) (2020) (2021) S (2022) R (2022) *Bij het informatie en adviesteam kwamen in 2022, 3796 telefoongesprekken binnen. Dit aantal is gedaald ten opzichte van 2021 (4002).

Het aantal nieuwe website bezoekers is met ruim 10% gestegen naar 37.496. Deze aantallen gelden voor Haarlem en Zandvoort samen. CJG geeft aan dat 1088 dossiers een traject via het CJG gehad en 818 via de POH. Volgens de Vinkapp is 1404 keer individueel advies gegeven. En het CJG geeft aan dat 367 jongeren 18+ een dossier hadden binnen het CJG.

Financiën per programma Bel. Programma 1 Maatschappelijke participatie veld

Rekening 2021

Primaire begroting 2022

Begroting na wijz. 2022

Rekening 2022

Lasten (exclusief mutaties reserves) 11

Onderwijs

25.316

25.312

28.269

27.921

12

Sport

13.428

13.273

14.206

14.096

13

Sociale Basis

33.039

31.613

34.379

33.541

Totaal lasten

71.783

70.198

76.854

75.558

-8.745

-8.238

-11.313

-11.477

Baten (exclusief mutaties reserves) 11

Onderwijs

12

Sport

-254

-101

-172

-105

13

Sociale Basis

-353

-259

-562

-550

Totaal baten

-9.352

-8.598

-12.047

-12.132

Totaal saldo excl. mutaties reserves

62.431

61.600

64.808

63.426

Toevoegingen aan reserves

50

50

50

50

Onttrekkingen aan reserves

-1.712

-345

-819

-719

Totaal saldo incl. mutaties reserves

60.769

61.305

64.038

62.757

Jaarverslag en Jaarrekening 2022

78 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023

Analyse saldo programma Primaire begroting 2022

61.305

Gewijzigde begroting 2022

64.038

Verschil primaire - gewijzigde begroting

2.733 n

Rekening 2022

62.757

Verschil gewijzigde begroting - rekening

-1.281 v

Specificatie verschil primaire - gewijzigde begroting: Aanvullende voorstellen Begroting 2022

1.458 n

Voortgangsrapportage 2022

782 n

Bestuursrapportage 2022

564 n

Decemberrapportage 2022

-72 v

Totaal

2.733 n

Een specificatie van de verschillen tussen de gewijzigde begroting en de jaarrekening is opgenomen in bijlage 6.5 Analyse en toelichting per beleidsveld.

Jaarverslag en Jaarrekening 2022

79 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023

Doelenboom Programma 2 ‘Ondersteuning en zorg’ Beleidsveld

Doel

Effectindicator

2.1 Voorzieningen volwassenen

Haarlemmers zo lang mogelijk thuis laten wonen, functioneren en maatschappelijk participeren

% cliënten Wmo dat aangeeft zich beter te kunnen redden

2.2 Voorzieningen jeugd

2.3 Opvang wonen en herstel

Tijdige jeugdhulp op maat bieden

% cliënten dat aangeeft betere kwaliteit van leven te hebben

% jongeren met jeugdhulp (BZK)

% jongeren met jeugdbescherming (BZK)

Jaarverslag en Jaarrekening 2022

% cliënten dat aangeeft dat medewerker gemeente hen serieus nam % cliënten dat kwaliteit zorg goed vindt

Betere aansluiting jeugdhulp op vraag en behoefte jongere/gezin

% beëindigde jeugdhulptrajecten volgens plan

Aantal jongeren in pleegzorg / gezinsvervangende verblijfsvormen

Herstellen veiligheid en voorkomen (verdere) ontsporing jongeren

Stoppen en duurzaam oplossen van huiselijk geweld en kindermishandeling

% cliënten Wmo dat snel geholpen is met aanvraag Verstrekken materiële – en immateriële voorzieningen

% jongeren in pleegzorg / gezinsgerichte omgeving

Terugdringen aantal daklozen

Prestatie-indicator Aantal cliënten maatwerkarrangementen Wmo (BZK)

Jongeren groeien zo veel mogelijk thuis op, in een gezinsvervangend verblijf

Zelfredzaamheid van psychisch kwetsbare Haarlemmers vergroten en waar mogelijk zelfstandig laten wonen

Prestatie

Meer passend en toereikend aanbod voor gezinsvervangende zorgvormen

% cliënten dat jeugdhulp als zeer nuttig ervaart (8 of hoger) % cliënten dat jeugdhulp als niet nuttig ervaart (4 of lager) Aantal (voorlopige) OTS

Verminderen jeugdbeschermings- en jeugdreclasseringsmaatregelen % jongeren met jeugdreclassering (BZK)

Het aantal cliënten beschermd wonen dat bij uitstroom gebruik maakt van een contingentwoning

Zorgen voor passend aanbod bij ondersteuningsbehoefte van cliënten

Het aantal cliënten dat uitstroomt uit de maatschappelijke opvang

Passende begeleiding voor cliënten in de MO en BW

Het aantal feitelijke daklozen

Het voorkomen van huisuitzettingen door huurschuld

Het aantal huisuitzettingen door huurschuld

Passende en tijdige inzet van beoordeling en onderzoek door Veilig Thuis

% onderzoek naar huiselijk geweld en kindermishandeling binnen 10 weken

Passende en tijdige inzet CJG en SWT

% meldingen dat wordt overgedragen naar CJG/SWT

% triage binnen 5 dagen

Aantallen Domus, Skeave Huse, contingent, beschermd en beschut wonen, maatschappelijke opvang, vrouwenopvang Aantallen trajecten in de maatschappelijke opvang Aantal maatwerkarrangementen in beschermd wonen

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023

80

Programma 2 Ondersteuning en zorg Commissie (Coördinerende) Portefeuilles Afdeling(en)

Samenleving Zorg, Welzijn, Volksgezondheid, Jeugd, Ouderen Maatschappelijke Ondersteuning en Jeugd, Onderwijs en Sport

Realisatie programmadoelstelling (missie) De gemeente organiseerde specialistische ondersteuning en zorg op maat. Als er sprake was van een beperking, van chronische, psychische of psychosociale problemen bij volwassenen en jeugdigen en/of als jeugdigen opgroeien in een onveilige situatie of een strafbaar feit hebben begaan, bood de gemeente passende zorg. Deze zorg was zo licht mogelijk en zo dicht mogelijk bij huis, ging uit van de individuele burger, leefeenheid of gezin en duurde niet langer dan nodig. De zorg had tot doel dat Haarlemmers weer zoveel mogelijk kunnen deelnemen aan de maatschappij.

Beleidsvelden Beleidsveld 2.1 Voorzieningen volwassenen 1. Haarlemmers zo lang mogelijk thuis laten wonen, functioneren en maatschappelijk participeren Wat hebben we bereikt? Begin 2022 zijn de coronamaatregelen grotendeels losgelaten. Zorgaanbieders en inwoners hebben de ondersteuning zoveel mogelijk opgepakt zoals zij dat gewend waren. Daarbij zijn moderne(re) vormen van ondersteuning behouden, omdat zij ook buiten de coronasituatie een verbetering of aanvulling bleken te zijn (zoals beeldbellen en ondersteuning op afstand). Hierdoor heeft een groot deel van de Haarlemmers, waar nodig met passende ondersteuning, zelfstandig thuis kunnen wonen, zelfstandig kunnen functioneren en maatschappelijk kunnen participeren. Kwetsbare inwoners met een verstandelijke, psychosociale, psychische, lichamelijke of zintuiglijke beperking werden met voorzieningen ondersteund bij het verbeteren van hun zelfstandigheid en deelname aan het maatschappelijk leven.

Wat hebben we niet bereikt? Door een toenemende vraag naar ondersteuning en een gebrek aan personeel is het voor aanbieders niet altijd mogelijk geweest om de ondersteuning te starten binnen de overeengekomen termijnen. Inwoners moeten op bepaalde typen ondersteuning langer wachten dan voorheen. Dit speelt met name bij de ambulante begeleiding, RegioRijder en de huishoudelijke ondersteuning. Ook bij de hulpmiddelen en woningaanpassingen kan het langer duren voordat inwoners worden geholpen. Dit laatste is met name een gevolg van de oorlog in Oekraïne. Hierdoor is er een tekort aan grondstoffen en materialen. Effect indicator R/S

Percentage cliënten Wmo dat aangeeft zich beter te kunnen redden door de zorg/ondersteuning die zij krijgen (Cliëntervaringsonderzoek Wmo). 77% (2015)

Jaarverslag en Jaarrekening 2022

82% (2017)

86% (2018)

82% (2019)

80% (2020)

84% (2021)

>80% S (2022)

83% R (2022)

81 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023

Effect indicator R/S

Percentage cliënten dat aangeeft dat zij een betere kwaliteit van leven hebben door de zorg/ondersteuning die zij krijgen (Cliëntervaringsonderzoek Wmo). 70% (2015)

74% (2017)

78% (2018)

75% (2019)

77% (2020)

75% (2021)

>77% S (2022)

a. Verstrekken materiële – en immateriële voorzieningen

76% R (2022)

kleur

Wat hebben we gedaan? In 2022 zijn de voorzieningen huishoudelijke ondersteuning, ambulante begeleiding, dagopvang, kortdurend verblijf en materiële voorzieningen (hulpmiddelen, woningaanpassingen en vervoer) verstrekt conform de geldende wet- en regelgeving. Voor de Huishoudelijke Ondersteuning en Gewoon in de Wijk zijn de verwervingsprocedures afgerond en is de werkwijze geïmplementeerd. Deze verwervingstrajecten moeten resulteren in een toekomstbestendig sociaal domein. Als onderdeel daarvan is ook de lokale regelgeving (verordening en uitvoeringsregels) herzien en aangepast. Voor jongeren boven de 18 jaar die zijn aangewezen op ondersteuning via de Wmo is het mogelijk om ondersteuning van jeugdhulpaanbieders in te zetten. De ondersteuningsvraag van de jongere is hierbij leidend en vanuit deze vraag is het meest passende aanbod ingezet. Daarnaast is het mogelijk om integrale gezinsbegeleiding in te zetten bij gezinnen waar vanwege de problematiek zowel voor ouders als kinderen ondersteuning nodig is. Inwoners waren over het algemeen tevreden over de wijze waarop zij door de gemeente zijn geholpen en over de kwaliteit van ondersteuning die zij ontvingen. Het aandeel cliënten dat aangeeft dat de medewerker van de gemeente hen serieus neemt, is in 2022 hoger dan de streefwaarde.

Dat geldt ook voor het aandeel cliënten dat aangeeft dat zij tevreden zijn over de kwaliteit van ondersteuning die zij krijgen. Het aantal meldingen met een lange afhandelingstermijn was op sommige momenten in 2022 helaas hoog. Het percentage cliënten dat aangeeft dat zij door de gemeente snel geholpen worden met hun hulpvraag is daardoor afgenomen. Dit komt onder andere door de krappe arbeidsmarkt, waardoor het lastig is om geschikt en snel inzetbaar (tijdelijk) personeel te vinden, om de meldingen af te handelen. Het opvragen van een offerte voor een voorziening bij leveranciers kon hierdoor ook langer duren. Prestatie indicator Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo per 10.000 inwoners (CBS Monitor Sociaal Domein Wmo) (BZK). R/S 660 670 740 720 710 <750 640 650 (2016) (2017) (2018) (2019) (2020) (2021) S (2022) R (2022) Prestatie indicator Percentage cliënten Wmo dat aangeeft dat zij door de gemeente snel geholpen werden met hun hulpvraag (Cliëntervaringsonderzoek Wmo). R/S

61% 73% 68% 77% 84% 75% >80% 71% (2015) (2017) (2018) (2019) (2020) (2021) S (2022) R (2022) Prestatie indicator Percentage cliënten Wmo dat aangeeft dat de medewerker van de gemeente hen serieus nam (Cliëntervaringsonderzoek Wmo). R/S

81% (2015)

Jaarverslag en Jaarrekening 2022

91% (2017)

85% (2018)

94% (2019)

96% (2020)

93% (2021)

>92% S (2022)

94% R (2022)

82 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023

Prestatie indicator Percentage cliënten Wmo dat aangeeft dat zij de kwaliteit van de zorg/ondersteuning die zij krijgen goed vinden (Cliëntervaringsonderzoek Wmo). R/S

71% (2015)

82% (2017)

83% (2018)

83% (2019)

84% (2020)

85% (2021)

>84% S (2022)

86% R (2022)

Beleidsveld 2.2 Voorzieningen jeugd 1. Tijdige jeugdhulp op maat bieden Wat hebben we bereikt? Hulpvragen konden tijdig worden gesignaleerd door professionals te ondersteunen bij het inzetten op vroegsignalering en preventie. Sinds 2021 heeft het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) in sommige teams een wachtlijst. Zaken die spoed hadden werden desondanks direct opgepakt en bij mensen op de wachtlijst hielden professionals een vinger aan de pols. Ook in 2022 vond er om de drie maanden in elk dossier een evaluatie plaats, met als doel te bekijken of een zaak kon worden afgeschaald. Hierbij werd beoordeeld of de ingezette hulpverlening nog noodzakelijk was, wat het netwerk zelf kon doen en of er in de voorzieningen een passend aanbod beschikbaar was. Het percentage jongeren met jeugdhulp is afgenomen ten opzichte van voorgaande jaren. Wat hebben we niet bereikt? De wachtlijsten in de jeugdhulp en de lokaal ingevoerde budgetplafonds zorgen voor minder doorstroom naar de tweedelijns zorg. Voor het CJG betekent dit het bieden van overbruggingszorg in complexe zaken. Effect indicator R/S

Het percentage jongeren met jeugdhulp als percentage van alle jongeren tot 18 jaar (CBS)(BZK). 8,1% (2015)

8,3% (2017)

9,0% (2018)

9,7% (2019)

9,7% (2020)

11,2% (2021)

11% S (2022)

a. Betere aansluiting jeugdhulp op vraag en behoefte jongere/gezin

9,5% R (2022)

kleur

Wat hebben we gedaan? Door de toegang (CJG en Gecertificeerde Instelling) wordt een goede afweging gemaakt voor het inzetten van passende hulp. Er wordt zoveel mogelijk gekeken en gezocht in het gecontracteerde aanbod. Lukt dat niet, dan wordt in overleg met de gemeente Haarlem een maatwerkcontract afgesloten. Daarnaast worden structureel de wachtlijsten met de GI besproken en wordt indien mogelijk gezocht naar alternatieven. Er is bijvoorbeeld goede samenwerking tussen de gemeenten en de GI op het thema echtscheidingen. Passend aanbod wordt door de GI nu ook in de collectieve voorzieningen (preventie) gezocht. In augustus 2022 is het Regionaal Expertise Team gestart. De bedoeling van dit expertteam is dat voor elk kind, ongeacht de complexiteit van de zorgvraag en wachtlijsten bij aanbieders, op korte termijn passende hulp wordt georganiseerd.

Wat hebben we niet gedaan? Door de toegenomen complexiteit en zorgzwaarte is het niet altijd gelukt om direct passende hulp in te zetten. Hier is onder andere, naast maatwerkcontracten, ook overbruggingszorg ingezet.

Jaarverslag en Jaarrekening 2022

83 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023

Prestatie indicator Het percentage beëindigde jeugdhulptrajecten volgens plan (CBS). Deze indicator is aangepast, gezien het CBS geen gegevens meer beschikbaar stelt over het aantal uitgevoerde jeugdhulptrajecten. Het totale aantal beëindigde trajecten in een verslagperiode is pas betrouwbaar te bepalen als ook de gegevens over de daarop volgende verslagperiode bij het CBS zijn aangeleverd. De einddatum van een traject wordt namelijk niet altijd meegeleverd aan het CBS. Voor een deel van de beëindigde trajecten wordt pas duidelijk dat het traject is afgesloten als het traject in de volgende verslagperiode niet meer wordt aangeleverd. Om deze reden worden in de voorlopige cijfers over een verslagperiode geen uitkomsten over het totale aantal beëindigde trajecten gepubliceerd. R/S 86% 81% 87% 86% 87% 87% pm (2015) (2017) (2018) (2019) (2020) (2021) S (2022) R (2022)

2. Jongeren groeien zo veel mogelijk thuis op, in een gezinsvervangend verblijf Wat hebben we bereikt? Door de sluiting van de gesloten jeugdhulp in Noord-Holland is versneld ingezet om voor jeugdigen met een intensieve en langdurige behandelbehoefte alternatieven te realiseren. Dat is bij voorkeur in de eigen gezinssituatie met intensieve ambulante hulp en andere stut- en steunvormen. Als dat niet (meer) kan, dan zo thuis mogelijk in een kleinschalige woonvorm (KWV). De regio’s IJmond en Zuid-Kennemerland werken hierin nauw samen. Een mooi resultaat is dat in beide regio’s het aantal jongeren dat in een gesloten setting is geplaatst in een paar jaar tijd drastisch is afgenomen. In 2018 verbleven 22 Haarlemse jongeren in de gesloten jeugdhulp en dat aantal is in 2022 afgenomen tot 0. Dit bijzondere resultaat is mede te danken aan de goede en nieuwe manier van samenwerken tussen aanbieders, de gecertificeerde instellingen, het CJG, Veilig Thuis en de Raad voor de Kinderbescherming. Zij maken zich er met de gemeente en beide regio’s hard voor om geen enkel kind meer gesloten te plaatsen. Wat hebben we niet bereikt? Voor sommige jongeren die niet thuis kunnen wonen, maar ook niet of nog niet in een KWV terecht kunnen, kan een extra ondersteunende voorziening als time out een oplossing bieden. Deze voorziening is in ontwikkeling.

De aanbieders die hierbij betrokken zijn, moeten al hun creativiteit aanspreken, omdat zij de oplossing binnen de bestaande voorzieningen moeten realiseren. Effect indicator

R/S

Het percentage jongeren in pleegzorg of gezinsgerichte omgeving van totaal percentage jeugdhulp met verblijf (CBS). Gegevens betreffen de eerste half jaar 2022; gegevens over 2022 zijn nog niet gepubliceerd. 60% 67% 70% 63% 77% 92% 63% 81% (2015) (2017) (2018) (2019) (2020) (2021) S (2022) R (2022)

a. Meer passend en toereikend aanbod voor gezinsvervangende zorgvormen

kleur

Wat hebben we gedaan? In Zuid-Kennemerland en IJmond zijn inmiddels twee kleinschalige woonvormen (KWV) gerealiseerd, waar elf jongeren (12+) gehuisvest worden. In 2022 zijn gesprekken gestart met de aanbieder in voorbereiding op extra locaties. Voor de doelgroep 12 - is een unit beschikbaar met vier plaatsen. Met de KWV willen de regio’s voor de jeugdigen zo dicht mogelijk aansluiten bij het gewone thuisleven, met alles wat daarbij hoort (onderwijs, werk, dag- en vrijetijdsbesteding). Jaarverslag en Jaarrekening 2022

84 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023

Wat hebben we niet gedaan? Er dienen meer KWV gerealiseerd te worden om jongeren een goede plek te bieden, waar zij werken aan hun zelfstandigheid en hun perspectieven op een zo zelfstandig mogelijk leven kunnen vergroten. Door de huidige krapte op de woning- en vastgoedmarkt is het lastig om geschikte of geschikt te maken locaties te vinden. Dit betekent dat de gemeente voor een aantal jeugdigen -tegen het beleid in- een maatwerkconstructie moest treffen buiten de regio of zelfs buiten de provincie. Prestatie indicator Het aantal jongeren in pleegzorg of gezinsvervangende verblijfsvormen (CBS). R/S 180 195 195 205 240 275 225 240 (2015) (2017) (2018) (2019) (2020) (2021) S (2022) R (2022) Prestatie indicator Tevredenheid van cliënten over het effect van de jeugdhulp: percentage dat het zeer nuttig ervaart (8 of hoger) (bron: registratie aanbieders). De gegevens voor deze indicator moeten worden aangeleverd door de aanbieders. De aanbieders leveren deze onvoldoende aan. In de nieuwe contractering wordt de aanlevering van deze gegevens beter geregeld. Nu de contractering een jaar is uitgesteld zullen deze gegevens voor het eerst in 2023 beschikbaar komen.

R/S (2015) (2017) (2018) (2019) (2020) (2021) S (2022) R (2022) Prestatie indicator Tevredenheid van cliënten over het/effect van de jeugdhulp: percentage dat het niet nuttig ervaart (4 of lager) (bron: registratie aanbieders). De gegevens voor deze indicator moeten worden aangeleverd door de aanbieders. De aanbieders leveren deze onvoldoende aan. In de nieuwe contractering wordt de aanlevering van deze gegevens beter geregeld. Nu de contractering een jaar is uitgesteld zullen deze gegevens voor het eerst in 2023 beschikbaar komen. R/S (2015) (2017) (2018) (2019) (2020) (2021) S (2022) R (2022)

3. Herstellen veiligheid en voorkomen (verdere) ontsporing jongeren Wat hebben we bereikt? Met het landelijke programma ‘Geweld Hoort Nergens Thuis (GHNT) van het Rijk (VWS, J&V en VHG), is een visie en een actieprogramma uitgewerkt en uitgevoerd om huiselijk geweld en kindermishandeling terug te dringen, de schade ervan te beperken en de cirkel van geweld te doorbreken. Dit is geformuleerd in de regiovisie GHNT “Versterken en Verbinden”. Medewerkers in het veld is de training aangeboden om te werken volgens de visie Gefaseerd Samenwerken aan Veiligheid. Het landelijk programma GHNT is medio 2022 gestopt, het regionale actieprogramma loopt door tot en met 2024. De training zal beschikbaar blijven en wordt actief aangeboden aan organisaties.

Wat hebben we niet bereikt? De mate waarin organisaties in Haarlem en Zandvoort de training Gefaseerd Samenwerken aan Veiligheid hebben gevolgd, wisselt sterk per organisatie. Dat geldt ook voor de borging door opname in de eigen opleidingsprogramma's en werkprocessen. Begin 2022 is met een kwartiermaker geprobeerd om een regionale pilot MDA++ (multidisciplinaire aanpak voor de meest complexe gezinnen) op te starten. Er bleek te weinig draagvlak en gevoelde urgentie bij partners om deze aanpak op te starten. Effect indicator

Percentage jongeren met jeugdbescherming als percentage van alle jongeren tot 18 jaar (CBS) (BZK). Gegevens betreffen de eerste half jaar 2022; gegevens over 2022 zijn nog niet gepubliceerd.

R/S

1,1% (2015)

Jaarverslag en Jaarrekening 2022

0,9% (2017)

0,8% (2018)

0,9% (2019)

(2020)

(2021)

0,9% S (2022)

0,8% R (2022)

85 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023

a. Verminderen jeugdbeschermings- en jeugdreclasseringsmaatregelen

kleur

Wat hebben we gedaan? In 2022 is er veel aandacht besteed aan de aanpak van knelpunten in de jeugdbescherming die genoemd zijn in het Inspectierapport ‘Kwetsbare kinderen onvoldoende beschermd'. Op basis van dit rapport hebben de ministeries van Justitie en Veiligheid en Volksgezondheid, Welzijn en Sport met de negen regio's in Noord-Holland bestuurlijke afspraken gemaakt om verbeteringen door te voeren. Zo moeten de regio's samen de beschikbaarheid van (hoog) specialistische zorg beter organiseren en hebben ze een samenwerkingsstructuur ontwikkeld. De vier NoordWest regio's hebben in het kader van het verscherpte toezicht in juni 2022 een verbeterplan gemaakt waarin zij op een aantal onderwerpen nog intensiever samenwerken. Dat is op het gebied van de aanpak van complexe echtscheidingen, de Regionale Expert Teams en het werven van twee zorgmakelaars. Het Regionale Expert Team in Zuid-Kennemerland is in samenwerking met de IJmond in augustus 2022 gestart en hier wordt passende zorg gezocht in complexe en vastgelopen casuïstiek in samenwerking met de partners, waaronder de Gecertificeerde Instellingen. Zo nodig kan een budgetplafond worden verruimd, zorg worden ingekocht middels een maatwerkcontract of iets nieuws worden ontwikkeld, samen met de zorgaanbieders en gemeenten.

Het project Samenwerken aan Veiligheid, dat gericht is op de intensieve vrijwillige hulp, is eind 2022 weer opgestart.

Wat hebben we niet gedaan? De Gecertificeerde Instellingen kampen door personeelstekort en hoog ziekteverzuim nog steeds met wachtlijsten. Daardoor kwam de uitvoering van Samenwerken aan Veiligheid onder druk te staan. Prestatie indicator Het aantal (voorlopige) onder toezicht stellingen (OTS) (CBS). R/S

300 225 225 235 220 290 (2015) (2017) (2018) (2019) (2020) (2021) S (2022) R (2022) Prestatie indicator Het percentage jongeren met een jeugdreclassering als percentage van alle jongeren van 12 tot 23 jaar (CBS)(BZK). Gegevens betreffen de eerste half jaar 2022; gegevens over 2022 zijn nog niet gepubliceerd. R/S 0,4% 0,4% 0,5% 0,4% 0,4% 0,3% (2015) (2017) (2018) (2019) (2020) (2021) S (2022) R (2022)

Beleidsveld 2.3 Opvang, wonen en herstel 1. Zelfredzaamheid van psychisch kwetsbare Haarlemmers vergroten en waar mogelijk zelfstandig laten wonen Wat hebben we bereikt? De partijen in Zuid-Kennemerland en de IJmond hebben gewerkt conform de afspraken in het Pact voor Uitstroom. De deelnemende corporaties, gemeenten, zorginstellingen en welzijnsorganisaties werken regionaal samen om de uitstroom van cliënten ‘beschermd wonen en maatschappelijke opvang’ gestroomlijnd en gespreid over de regio plaats te laten vinden en te zorgen voor een ‘zachte landing’ van cliënten in de wijk, met aandacht voor omwonenden. De essentie van de regeling is dat de

Jaarverslag en Jaarrekening 2022

86 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023

aangesloten partners elkaar als ketenpartner zien in het uitstroomproces en elkaar weten te vinden, zowel in het belang van de cliënt als de medebewoners in de wijk. Stichting de Regenboog Groep voerde net als in 2021 namens de gemeente het huisvestingsproject 'Onder de pannen' uit. Dit project stelde bewoners in staat een kamer te verhuren aan (economisch) daklozen voor de duur van één jaar. Effect indicator

Het aantal cliënten beschermd wonen dat bij uitstroom gebruik maakt van een contingentwoning (Gemeentelijke registratie).

R/S

19 20 36 20 pm 31 (2018) (2019) (2020) (2021) S (2022) R (2022) Het aantal cliënten dat uitstroomt uit de maatschappelijke opvang binnen 6 maanden, binnen 9 maanden en de totale uitstroom (deze cijfers zijn gebaseerd op de uitstroomcijfers van alle aanbieders in de maatschappelijke opvang; dit zijn Kenter, Hvo-Querido en de RIBW/KAM). De aantallen van de verschillende aanbieders zijn bij elkaar opgeteld. In de uitstroomcijfers zijn ook cliënten meegerekend die binnen de maatschappelijke opvang uitstromen naar een doorstroomlocatie. <6 mnd 66 67 100 99 pm 95 <9mnd 36 34 46 51 pm 48 245 Totaal 152 183 233 pm 232 (2015) (2018) (2019) (2020) (2021) S (2022) R (2022)

Effect indicator

R/S

a. Zorgen voor passend aanbod bij ondersteuningsbehoefte van cliënten

kleur

Wat hebben we gedaan? Begin 2022 waren de coronamaatregelen nog van toepassing binnen de maatschappelijke opvang (MO) en beschermd wonen (BW). Dit heeft invloed gehad op de intensiteit en kwaliteit van begeleiding. Daarnaast was de druk op de maatschappelijke opvang voor dak- en thuislozen ook in 2022 onverminderd groot. De verblijfsduur van mensen (zonder regiobinding) in de opvang is fors toegenomen door de huidige situatie op de woningmarkt. Om te voorzien in voldoende opvang is de overeenkomst met Joops Hotel tot eind 2023 verlengd. Er zijn in 2022 door het verdwijnen van de coronamaatregelen meer BW-plekken benut dan in 2021. Dit komt doordat zorgaanbieders tijdens de strenge maatregelen en de lockdowns minder bedden konden bezetten, omdat de locaties veelal in quarantaine waren. Sinds de invoer van de Wet langdurige zorg (Wlz) Geestelijke gezondheidszorg (GGZ) maken de grote zorgaanbieders een eigen keuze in de verdeling van hun plekken tussen Wlz GGZ en Wmo beschermd wonen. Afhankelijk van toegewezen Wlz GGZ zorg bepalen zij de beschikbaarheid voor Wmo beschermd wonen plekken. Dit zal jaarlijks fluctueren. In 2022 heeft dit bijgedragen aan de groei voor BW plekken. Ook heeft een aantal aanbieders in 2022 extra BW-plekken gerealiseerd voor mensen die op de wachtlijst stonden. Hiermee hebben zij bijgedragen aan de groei van BW-plekken.

Het aantal wachtenden op een plek in een BW-voorziening neemt gestaag af. De toegang voor beschermd wonen is aangescherpt en zowel door aanbieders als gemeente wordt er meer gestuurd op het gebruik van ambulante voorzieningen. Het tekort aan voorzieningen blijft, vooral voor de complexe, psychiatrisch instabiele inwoners die actief middelen gebruiken.