Gewaarmerkte jaarstukken 2022 gemeente Haarlem

Wat hebben we niet gedaan? Jaarverslag en Jaarrekening 2022

87 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023

Er zijn nog wachtlijsten voor doorstroomlocaties vanuit de maatschappelijke opvang. Bovendien zijn er weinig opvang- en woonplekken voor complexe doelgroepen. Dit komt onder andere door krapte op de woningmarkt, waardoor het lastig is om betaalbare locaties te vinden. Hiernaast zijn de voorzieningen die wel gepland staan, moeizaam te realiseren. Onder andere door zorgen bij omwonenden van de geplande locaties. Het opschalen van het Anton Pieckhofje van 18 naar 34 plekken is nog niet gerealiseerd. Met de motie (“Evalueren doen we niet voor de buhne”) is besloten dat eerst de verbouwing gaat plaats vinden en daarna geëvalueerd zal worden. De verbouwing is in 2022 nog niet afgerond. b. Passende begeleiding voor cliënten in de MO en BW

kleur

Wat hebben we gedaan? De pilot met de resourcegroepen is verlengd. Binnen deze pilot werken HVO Querido, RIBW K/AM, PerMens, Leger des Heils en de GGD samen om de begeleiding in de maatschappelijke opvang te versterken met de inzet van het netwerk van een cliënt (zoals familie en vrienden). Onder regie van de cliënt worden zij allemaal actief betrokken bij de aanpak van dakloosheid. Hiermee wordt de samenwerking tussen het formele en informele netwerk verbeterd. Ook de pilot op de locatie Velserpoort, met 24-uursopvang in plaats van nachtopvang, is in 2022 verlengd. De eerste ervaringen hiermee zijn positief. Er wordt meer rust en een betere sfeer ervaren door de cliënten en de begeleiders. Verwacht wordt dat cliënten hierdoor sneller een stap zetten in het proces richting uitstroom. Ten slotte is ook de pilot waarin trajecten werden aangeboden aan economisch daklozen in de maatschappelijke opvang verlengd. De economisch dakloze deelnemers zijn gekoppeld aan een begeleider/trajecthouder van HVO-Querido, RIBW K/AM en PerMens, waarna de trajecthouder en de cliënt(en) samen een trajectplan gericht op uitstroom opstellen.

Wat hebben we niet gedaan? Zorgaanbieders gaven aan het product beschut wonen niet te kunnen leveren. Zij plaatsen inwoners met een beschut wonen indicatie in intramurale woonvoorzieningen, vanwege het gebrek aan betaalbare eigen woningen voor inwoners of omdat zij niet voldoen aan de huidige eisen van beschut wonen. De wooncomponent voor het beschermd wonen wordt dan gemist en er moet een huurovereenkomst door zorgaanbieders met cliënten worden aangegaan. Daardoor is er geen sprake van het scheiden van wonen en zorg, omdat dan zowel het wonen als de zorg bij de zorgaanbieder komt te liggen. In de praktijk betekent dit dat indicaties voor beschut wonen later worden omgezet naar een indicatie voor beschermd wonen, zodat plaatsing mogelijk wordt. Dit knelpunt is onderwerp van gesprek met aanbieders. Voor overbruggingszorg geldt dat alle wachtlijstcliënten die niet elders in zorg zijn, recht hebben op overbruggingszorg. Deze vorm van zorg moet ervoor zorgen dat kwetsbare inwoners, die wachten op een intramurale plek, direct zorg krijgen om achteruitgang te voorkomen. Dit moeten de zorgaanbieders zelf organiseren met de Jaarverslag en Jaarrekening 2022

88 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023

cliënt nadat deze op hun wachtlijst is geplaatst. Deze vorm van zorg wordt ambulant ingezet. In de praktijk blijkt dat overbruggingszorg beter kan worden georganiseerd. Ook dit knelpunt wordt met aanbieders besproken. Prestatie indicator Aantallen: (Gemeentelijke registratie). R/S Domus Plus Skaeve Huse Perron 18 0 0 13 16 16 Contingentwoningen 95 100 90 92 110 Beschut wonen 6 47 59 73 80 Beschermd wonen 610 608 585 314 310 Maatschappelijke opvang 181 181/199 216 216 214 Vrouwenopvang 26 26 26 26 26 (2015) (2018) (2019) (2020) (2021) S (2022) Prestatie indicator Aantal trajecten in de maatschappelijke opvang (Gemeentelijke registratie). R/S 316 348 403 416 (2019) (2020) (2021) S (2022) Prestatie indicator Aantal maatwerkarrangementen beschermd wonen (Gemeentelijke registratie). R/S 110 403 458 519 350 (2018) (2019) (2020) (2021) S (2022)

16 pm 122 435 233 26 R (2022) 413 R (2022) 557 R (2022)

2. Terugdringen aantal daklozen Wat hebben we bereikt? De gemeente Haarlem bleef ook in 2022 inzetten op de landelijke aanpak dak- en thuisloosheid, waarbij de gemeente de instroom zoveel mogelijk wil beperken en de door- en uitstroom bevorderen. Het aantal feitelijk daklozen dat zich heeft gemeld bij de maatschappelijke opvang is gedaald, maar het aantal geslapen nachten in de nachtopvang blijft echter hoog (41.343 nachten in 2021 en 36.796 nachten in 2022). In de praktijk betreft dit vaak de meer complexe doelgroepen. Dit is juist de doelgroep waar nog weinig voorzieningen voor zijn. Daarnaast betreft het een doelgroep die zeer beperkte mogelijkheden heeft om uit te stromen. Zij zijn aangewezen op de moeilijk toegankelijke vrije woningmarkt en verblijven daardoor lang in de opvang.

Wat hebben we niet bereikt? De meeste recente cijfers laten geen afname van het aantal cliënten met een indicatie Maatschappelijke Opvang zien. Oorzaak hiervan zijn de beperkte uit- en doorstroom mogelijkheden. Er zijn nog steeds wachtlijsten, ondanks de realisatie van de doorstroomvoorziening Anton Pieckhofje en de jongerenopvang Perron 18 in 2021. Bovendien zijn er weinig woonplekken voor de complexe dakloze doelgroepen, terwijl deze groep toeneemt. Voorzieningen die gepland staan worden moeizaam gerealiseerd, onder andere door zorgen bij omwonenden van de geplande locatie. Hierdoor is het niet altijd mogelijk om passende vervolgvoorzieningen te realiseren om de zo gewenste door- en uitstroom bij de maatschappelijke opvang te verbeteren. Effect indicator R/S

Het aantal feitelijke daklozen (Brede Centrale Toegang). (2015)

Jaarverslag en Jaarrekening 2022

545 (2018)

548 (2019)

470 (2020)

439 (2021)

520 S (2022)

381 R (2022)

89 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023

a. Het voorkomen van huisuitzettingen door huurschuld

kleur

Wat hebben we gedaan? Het voorkomen van een huurschuld is sinds 2022 integraal onderdeel van de aanpak Vroegsignalering schulden. Met de woningbouwcorporaties die deelnemen aan de landelijke afspraken voor Vroegsignalering schulden is een lokaal addendum voor Preventie van Huisuitzettingen afgesloten. De samenwerking tussen de corporaties en de Sociaal Wijkteams verloopt goed, waardoor het aantal uitzettingen is beperkt tot drie. Er zijn geen gezinnen uitgezet. Prestatie indicator Aantal huisuitzettingen door huurschuld (Elan, Pré en Ymere). R/S 15 15 4 (2015) (2018) (2019) (2020)

4 (2021)

11 S (2022)

3 R (2022)

3. Stoppen en duurzaam oplossen van huiselijk geweld en kindermishandeling Wat hebben we bereikt? De Gemeente Haarlem werkt samen met de gemeenten Bloemendaal, Beverwijk, Haarlemmermeer, Heemstede, Heemskerk, Zandvoort en Velsen aan het verminderen van huiselijk geweld en de gevolgen ervan. Samen met de regio is uitvoering gegeven aan het tweede Actieprogramma dat hoort bij de regiovisie Huiselijk geweld en kindermishandeling. Met deze actieagenda zijn extra stappen gezet om de integrale samenwerking in de aanpak van deze vorm van geweld te versterken. De locatie van de nieuwbouw voor de vrouwenopvang is in 2022 in beeld gekomen en verwacht wordt dat hiermee 26 opvangplekken worden gerealiseerd. Om de druk op de in-, door- en uitstroom in de vrouwenopvang te verbeteren is er samen met de Blijf Groep (uitvoerder van de vrouwenopvang) en de centrumgemeenten Alkmaar en Zaanstad een tussenoplossing uitgewerkt en worden er tijdelijk extra plekken gerealiseerd. De Blijf Groep had in 2022 te maken met meer vraag naar opvangplekken dan er beschikbaar waren. Hierdoor worden vrouwen met en zonder kinderen soms tijdelijk in hotels geplaatst. Bij het Centrum Seksueel Geweld was in 2022 sprake van een stijging van het aantal meldingen en adviezen na de uitzending BOOS over de misstanden bij The Voice of Holland.

Het Centrum Seksueel Geweld en Veilig Thuis hebben net als het gehele sociaal domein te maken met krapte op de arbeidsmarkt, waardoor openstaande vacatures moeilijk zijn in te vullen en de uitvoering van hun taken onder druk staat.

Wat hebben we niet bereikt? Het definitief onderbrengen van Veilig Thuis onder de Gemeenschappelijke Regeling van de Veiligheidsregio Kennemerland is nog niet afgerond. Effect indicator R/S

Het percentage triage (=beoordeling op onveiligheid) binnen 5 dagen (Veilig Thuis). 92% 38% 35% 47% 71% 90% (2017) (2018) (2019) (2020) (2021) S (2022)

a. Passende en tijdige inzet van beoordeling en onderzoek door Veilig Thuis

65% R (2022)

kleur

Wat hebben we gedaan? In de zomermaanden was Veilig Thuis genoodzaakt om te werken met een zomerplan om te hoge werkdruk te voorkomen. In dit plan stelde Veilig Thuis Jaarverslag en Jaarrekening 2022

90 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023

aangepaste prioriteiten om de uitvoering voor gezinnen op zo verantwoord mogelijk wijze te doen. Dit plan was noodzakelijk vanwege een tekort aan medewerkers door ziekteverzuim, openstaande vacatures en verlof. Een negatief effect van dit zomerplan was dat het onderzoek minder vaak dan verwacht binnen tien weken werd afgerond.

Wat hebben we niet gedaan? Het blijft voor Veilig Thuis lastig om het aantal adviezen en meldingen vooraf goed in te schatten. Daarom lukt het niet om structureel wachttijden te voorkomen en te voldoen aan de triage binnen vijf dagen. Daarbij zijn de genoemde percentages over het hele kalenderjaar, terwijl met name in het vierde kwartaal het aantal aanmeldingen toenam. Mede door de krapte op de arbeidsmarkt en het aantal openstaande vacatures kon dit niet altijd tijdig opgepakt worden, waardoor het percentage triage binnen vijf dagen afnam. b. Passende en tijdige inzet CJG en SWT

kleur

Wat hebben we gedaan? Op de overdrachtstafel wordt de casuïstiek besproken die door Veilig Thuis wordt overgedragen aan het lokale veld, het Centrum voor Jeugd en Gezin en het Sociaal Wijkteam. Het aantal zaken dat direct wordt over gedragen neemt nog steeds toe. Dat is een indicatie dat de samenwerking steeds beter wordt.

Wat hebben we niet gedaan? Er wordt al lange tijd gewerkt aan het vernieuwen van de onderlinge samenwerkingsafspraken tussen het Centrum voor Jeugd en Gezin, Sociaal Wijkteam en Veilig Thuis, zodat het werkproces goed beschreven staat en duidelijkheid biedt over wie op welk moment welke rol en verantwoordelijkheid heeft. Over deze definitieve samenwerkingsafspraken zijn het Centrum voor Jeugd en Gezin, het Sociaal Wijkteam en Veilig Thuis nog in gesprek. Prestatie indicator Het percentage onderzoek naar huiselijk geweld en kindermishandeling door Veilig Thuis binnen 10 weken (Veilig Thuis). R/S 80% 56% 83% 47% 71% 90% 40% (2017) (2018) (2019) (2020) (2021) S (2022) R (2022) Prestatie indicator Het percentage meldingen dat direct na veiligheidsbeoordeling kan worden overgedragen naar het CJG of Sociaal Wijkteam (Veilig Thuis). R/S (2015)

25% (2018)

32% (2019)

21% (2020)

26% (2021)

45% S (2022)

69% R (2022)

Financiën per programma Bel. Programma 2 Ondersteuning en Zorg veld

Rekening 2021

Primaire begroting 2022

Begroting na wijz. 2022

Rekening 2022

Lasten (exclusief mutaties reserves) 21

Voorzieningen volwassenen

40.428

41.810

43.506

39.606

22

Voorzieningen jeugd

36.809

35.177

40.926

39.868

23

Opvang, wonen en herstel

55.338

58.304

67.391

66.260

Totaal lasten

132.576

135.290

151.823

145.734

Jaarverslag en Jaarrekening 2022

91 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023

Bel. Programma 2 Ondersteuning en Zorg veld

Rekening 2021

Primaire begroting 2022

Begroting na wijz. 2022

Rekening 2022

-1.379

-1.106

-1.286

-1.394

-360

-90

Baten (exclusief mutaties reserves) 21

Voorzieningen volwassenen

22

Voorzieningen jeugd

23

Opvang, wonen en herstel

-1.767

-3.360

-19.050

-19.832

Totaal baten

-3.505

-4.556

-20.336

-21.336

Totaal saldo excl. mutaties reserves

129.071

130.734

131.487

124.398

Toevoegingen aan reserves

10.149

8.415

10.852

Onttrekkingen aan reserves

-8.247

-467

-3.485

-3.485

130.973

130.267

136.418

131.765

Totaal saldo incl. mutaties reserves

-110

Analyse saldo programma Primaire begroting 2022

130.267

Gewijzigde begroting 2022

136.418

Verschil primaire - gewijzigde begroting

6.151 n

Rekening 2022

131.765

Verschil gewijzigde begroting - rekening

-4.652 v

Specificatie verschil primaire - gewijzigde begroting: Aanvullende voorstellen Begroting 2022 Voortgangsrapportage 2022

9.040 n 99 n

Bestuursrapportage 2022

-2.402 v

Decemberrapportage 2022

-587 v

Totaal

6.151 n

Een specificatie van de verschillen tussen de gewijzigde begroting en de jaarrekening is opgenomen in bijlage 6.5 Analyse en toelichting per beleidsveld.

Jaarverslag en Jaarrekening 2022

92 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023

Doelenboom Programma 3 ‘Werk, inkomen en schulden’ Beleidsveld 3.1 Werk

Doel

Effectindicator

Prestatie

Het aantal uitkeringsgerechtigden zonder afstand tot de arbeidsmarkt dat passend werk heeft gevonden Uitkeringsgerechtigden met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt vinden betaald werk.

Netto arbeidsparticipatie: % werkzame beroepsbevolking t.o.v. totale beroepsbevolking (BZK) % werkloze jongeren (BZK)

Het aantal uitkeringsgerechtigden zonder afstand tot de arbeidsmarkt dat is overgedragen aan een uitzendbureau Het ondersteunen, werk-fit maken en bemiddelen van werkzoekenden Het aantal uitkeringsgerechtigden met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt dat in een ondersteuningstraject zit

Lopende re-integratievoorzieningen (BZK) Uitkeringsgerechtigden met onoverbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt participeren Mensen met een arbeidsbeperking hebben betaald werk

Aantal uitkeringsgerechtigden met onoverbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt dat participeert

Aantal Sw-ers dat werkzaam is in de sociale werkvoorziening

Aantal Participatiewet-uitkeringsgerechtigden 3.2 Inkomen

Het bieden van meer kans op bestaanszekerheid voor financieel kwetsbare Haarlemmers

Aantal huishoudens dat gebruik maakt van minimaregeling % kinderen tot 18 jaar waarvan gezin van bijstandsuitkering moet rondkomen (BZK) Aantal personen (18+) met bijstandsuitkering (BZK)

Haarlemmers met een laag inkomen en/of geldzorgen doen mee

3.3 Schulden

% Haarlemmers dat aangeeft in het dagelijks leven beperkt te worden door de eigen financiële situatie

Tevredenheid over mate waarin kinderen kunnen meedoen

Haarlemmers met geldzorgen of schulden zijn snel schuldenzorgvrij

Aantal gestarte schulddienstregelingen versus het aantal intakes

Haarlemmers met een schone lei maken geen nieuwe schulden

Jaarverslag en Jaarrekening 2022

Behouden van bestaande werkplekken voor medewerkers in sociale werkvoorziening Aantal mensen met een indicatie beschut werk

Voldoen aan de regionale opgave voor de invulling van garantiebanen Tijdig helpen van Haarlemmers met aanvragen inkomensondersteuning.

% aanvragen Participatiewet-uitkering (1), bijzondere bijstand (2) en minimavoorzieningen (3) dat binnen de wettelijke termijn van acht weken is afgehandeld

HaarlemPashouders maken gebruik van inkomens ondersteunende voorzieningen

Aantal volwassenen en kinderen met HaarlemPas Aantal HaarlemPashouders dat individuele inkomenstoeslag ontvangt Aantal volwassenen en kinderen met gemeentelijke zorgpolis

HaarlemPashouders zijn tevreden over de dienstverlening

Beoordelingscijfer klanten over dienstverlening minimavoorzieningen Beoordelingscijfer over aanbod minimavoorzieningen

Haarlempashouders weten minimaregelingen te vinden

Kinderen uit minimagezinnen groeien op zonder geldzorgen

Haarlemmers die problematische schulden hadden, zijn schuldenvrij

Het ondersteunen en bemiddelen naar participeren in de samenleving

Creëren van beschut werk werkplekken Aantal mensen werkzaam in een garantiebaan

Prestatie-indicator

Aantal gezinnen dat gebruik maakt van schoolkostenregeling

Aantal klanten dat succesvol uitstroomt na drie jaar reguliere schuldbemiddeling % succesvolle uitstroom van klanten met schulden

% recidive bij nieuwe aanvraag voor schuldbemiddeling

Kinderen uit minimagezinnen maken gebruik van de regelingen

Aantal kinderen dat gebruik maakt van JeugdFonds Sport en Cultuur

Snel verhelpen van betalingsachterstanden van Haarlemmers

Aantal geholpen Haarlemmers met betalingsachterstand

Snel starten met schuldregeling van Haarlemmers met problematische schulden

Aantal dagen tussen intake en start schulddienstregeling

Leveren van adequate begeleiding gedurende schuldregelingstraject

Beoordelingscijfer van klanten voor schulddienstverlening

Het geven van nazorg

Aantal klanten in nazorg na geslaagde schuldbemiddeling

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023

93

Programma 3 Werk, inkomen en schulden Commissie (Coördinerende) Portefeuilles Afdeling(en)

Samenleving Sociale Zaken, Schulden en Minima Werk en Inkomen, Schulden, Minima en Sociale Recherche

Realisatie programmadoelstelling (missie) Programma 3 is gericht op een tijdelijk financieel vangnet en toeleiding naar werk, scholing of participatie, om vanuit eigen kracht zelfredzaam te zijn in de samenleving. Haarlemse inwoners met een minimum inkomen en/of met schulden worden ondersteund. Ook in 2022 heeft de Gemeente Haarlem inwoners ondersteund op het gebied van werk, inkomen en schulden in geval zij dat onvoldoende op eigen kracht konden. Werk en participatie maakt een onderscheid tussen uitkeringsgerechtigden die direct bemiddelbaar zijn naar werk, uitkeringsgerechtigden met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt die re-integreren naar werk en uitkeringsgerechtigden met een onoverbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt die participeren door vrijwilligerswerk, mantelzorg of arbeidsmatige dagbesteding. In de gemeente Haarlem is over 2022 een daling in het aantal mensen met een bijstandsuitkering te zien. Dit is in lijn met de landelijke trend: dankzij de krappe arbeidsmarkt vinden mensen sneller werk. De mensen die nog wel een bijstandsuitkering ontvangen hebben gemiddeld meer ondersteuning nodig om de stap naar werk te maken. Er blijft een groep die de stap naar werk niet kan maken en aangewezen blijft op andere vormen van participatie. Vanaf de zomer 2022 loopt voor vroegsignalering van schulden een pilot met een extern callcenter.

Door de intensieve aanpak in deze pilot nam het bereik van inwoners met een betalingsachterstand in de vaste lasten enorm toe en accepteerden meer Haarlemmers hulp bij het oplossen van de geldzorgen. Ook zijn Haarlemse ondernemers die zwaar door de coronacrisis geraakt zijn, door de gemeente ondersteund.

Beleidsvelden Beleidsveld 3.1 Werk 1. Uitkeringsgerechtigden met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt vinden betaald werk Wat hebben we bereikt? Direct bemiddelbare werkzoekenden zijn aangemeld voor bemiddeling door een reintegratiepartner. Deze werkzoekenden zijn binnen drie weken uitgestroomd naar betaald werk en kandidaten die niet direct bemiddeld konden worden, zijn doorgestroomd naar een ander traject. In 2021 is bij het vaststellen van de streefwaarde van het aantal uitkeringsgerechtigden zonder afstand tot de arbeidsmarkt dat is overgedragen aan een re-integratiepartner, uitgegaan van een groei van het aantal direct bemiddelbare uitkeringsgerechtigden. Deze groei heeft echter niet plaatsgevonden. Mensen zonder afstand tot de arbeidsmarkt vinden op de krappe arbeidsmarkt zelf werk en maakten daarom geen aanspraak op een uitkering. Om de doelgroep werkzoekenden met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt te re-integreren is ondersteuning en bemiddeling op maat gegeven. Deze Jaarverslag en Jaarrekening 2022

94 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023

werkzoekenden zijn werk-fit gemaakt en begeleid naar werk. Er is ondersteuning geboden aan specifieke doelgroepen: 45-plussers, statushouders, ex-gedetineerden, jongeren die het speciaal onderwijs vso/pro en mbo1 hebben gevolgd en de doelgroep met GGZ-problematiek.

Wat hebben we niet bereikt? Als gevolg van de krappe arbeidsmarkt stromen er minder mensen in de bijstand en zijn veel mensen met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt uitgestroomd. De groep die nu nog in de bijstand zit, maar waarvan de inschatting is dat de afstand tot de arbeidsmarkt overbrugbaar is, is kwetsbaar en vraagt veel intensieve begeleiding. Effect indicator

R/S Effect indicator R/S Effect indicator R/S Effect indicator R/S -

Het aantal uitkeringsgerechtigden zonder afstand tot de arbeidsmarkt dan wel met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt dat passend werk heeft gevonden ten opzichte van het totale aantal binnen deze doelgroep (gemeentelijke registratie). 320 334 350 199 (2015) (2020) (2021) S (2022) R (2022) Netto arbeidsparticipatie: het percentage van de werkzame beroepsbevolking in de bevolking (CBS)(BZK). 69,4% 71,5% 72,8% 71,4% 71,4% 72,7 72,0% (2007) (2017) (2018) (2019) (2020) (2021) S (2022) Het percentage werkloze jongeren (16-22 jaar) (CBS)(BZK). 3% 2% 2% 2% 2% 1% 1% (2005) (2017) (2018) (2019) (2020) (2021) S (2022) Lopende re-integratievoorzieningen per 10.000 inwoners 15-64 jaar (CBS)(BZK). 101,1 (2015)

(2017)

238,8 (2018)

122,9 (2019)

285,4 (2020)

275,2 (2021)

250 S (2022)

a. Het ondersteunen, werk-fit maken en bemiddelen van werkzoekenden

73,7 R (2022) R (2022) 244,4 R (2022)

kleur

Wat hebben we gedaan? De doelgroep met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt krijgt ondersteuning van verschillende re-integratiepartners. Bij deze doelgroep wordt onderscheid gemaakt in trajecten die korter en langer duren dan 18 maanden. Deze mensen zijn ondersteund bij het zoeken naar betaald werk en bij het vergroten van werknemersvaardigheden, werk-fit worden en het behalen van de juiste kwalificaties. De trajecten zijn vaak intensief en langdurig, omdat een deel van de groep al lang in de bijstand zit, een laag zelfbeeld, taalachterstand of geen startkwalificatie heeft. In het regionaal mobiliteitsteam (RMT), dat opereert onder de naam ZKIJ Werkt Door, wordt samengewerkt met partnerorganisaties uit de arbeidsmarktregio ZuidKennemerland en IJmond om inwoners van de regio te ondersteunen op het gebied van leren, werken en loopbaan. In 2022 hebben mensen met een bijstandsuitkering nog weinig gebruik gemaakt van de aanvullende mogelijkheden die het RMT biedt. De inzet om deze mogelijkheden zowel intern als extern bekender te maken én te benutten, wordt de komende periode voortgezet.

Jaarverslag en Jaarrekening 2022

95 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023

Prestatie indicator Het aantal uitkeringsgerechtigden zonder afstand tot de arbeidsmarkt dat is overgedragen aan een reintegratiepartner ten opzichte van het totale aantal binnen deze doelgroep (gemeentelijke registratie). R/S

22 61 200 86 230 74 (2015) (2018) (2019) (2020) (2021) S (2022) R (2022) Prestatie indicator Het aantal uitkeringsgerechtigden met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt dat in een ondersteuningstraject zit ten opzichte van het totale aantal binnen deze doelgroep (gemeentelijke registratie). R/S 940 750 2.079 2.210 2.391 1644 (2015) (2018) (2019) (2020) (2021) S (2022) R (2022)

2. Uitkeringsgerechtigden met onoverbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt participeren Wat hebben we bereikt? Voor uitkeringsgerechtigden met een onoverbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt richtte de gemeente zich op participatie op maat. Dat betekent dat de klant naar vermogen participeerde in de vorm van arbeidsmatige dagbesteding, vrijwilligerswerk of mantelzorg. De klantmanagers werkten hierin samen met partners in de stad en met de sociaal wijkteams. In 2022 is binnen elk sociaal wijkteam een klantmanager werk en inkomen werkzaam, met als doel een betere verbinding te maken met de partners opererend in de wijken. Niet alle mensen met een onoverbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt participeren. De reden hiervan is dat mensen participeren naar vermogen. Dat betekent dat een groep mensen nog niet zo ver is om de stap naar participatie te zetten. Zij moeten bijvoorbeeld eerst aan de slag met persoonlijke belemmeringen, zoals bijvoorbeeld verslavings- of schuldenproblematiek en medische of psychische belemmeringen. Effect indicator

Het aantal uitkeringsgerechtigden met een onoverbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt dat participeert in de vorm van maatschappelijke participatie of arbeidsmatige dagbesteding (gemeentelijke registratie).

R/S (2007)

(2015)

638 (2018)

1.300 (2019)

1.273 (2020)

1.164 (2021)

1.464 S (2022)

a. Het ondersteunen en bemiddelen naar participeren in de samenleving

1358 R (2022)

kleur

Wat hebben we gedaan? Tijdens de gesprekken met kandidaten is de afstand tot de arbeidsmarkt bepaald. Als bleek dat mensen een onoverbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt hadden, werd met hen gesproken over de mogelijkheden tot participatie in de Haarlemse samenleving. Zij zijn verwezen naar partners in de stad die arbeidsmatige dagbesteding of vrijwilligerswerk aanbieden. Of er werd in overleg met het sociaal wijkteam onderzocht welke activiteiten iemand zou kunnen ondernemen, veelal in de eigen wijk. Mantelzorg of een tegenprestatie behoorden tot de mogelijkheden. In sommige gevallen bleek een klant in aanmerking te komen voor opname in het doelgroepenregister. Deze klanten zijn bemiddeld naar gesubsidieerd werk.

3. Mensen met een arbeidsbeperking hebben betaald werk Wat hebben we bereikt? Op 1 januari 2022 is het participatiebedrijf Spaarne Werkt in zijn nieuwe vorm van start gegaan. Het uitvoeren van de sociale werkvoorziening is onderdeel van het bedrijf. Ook in 2022 is gezorgd voor continuering van de werkplekken in de sociale werkvoorziening. Sinds de start van de Participatiewet in 2015 is geen nieuwe instroom in de sociale werkvoorziening meer mogelijk. Deze werkplekken nemen Jaarverslag en Jaarrekening 2022

96 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023

jaarlijks af door pensionering van werknemers. Daarnaast is Spaarne Werkt verantwoordelijk voor de uitvoering en realisatie van de voorziening Nieuw beschut werk. In 2022 zijn voor Nieuw beschut werk nieuwe dienstbetrekkingen gerealiseerd. In tegenstelling tot de sociale werkvoorziening, neemt het aantal beschut werkplekken jaarlijks toe. Een van de speerpunten van het afgelopen jaar was om beter zicht te krijgen op de aanpak banenafspraak. In 2022 is een analyse gedaan naar de aanpak banenafspraak in succesvolle regio’s in het land en specifiek gekeken naar de aanpak in de arbeidsmarktregio Zuid-Kennemerland en IJmond. Op basis van deze analyse is een regionaal plan van aanpak opgesteld met diverse aanbevelingen om de uitvoering banenafspraak in de regio te verbeteren. Eind 2022 is hiermee een eerste start gemaakt. Dit is een gezamenlijk opgave waarin Haarlem nauw samenwerkt met Spaarne Werkt, de regiogemeenten, UWV, het Werkgeverservicepunt ZKIJ en IJmond Werkt.

Wat hebben we niet bereikt? Het aantal plaatsingen in het kader van de banenafspraak bij werkgevers nam in 2022 weliswaar toe, maar de toename is niet zo groot als op grond van de huidige krappe arbeidsmarkt zou mogen worden verwacht. De cijfers blijven nog steeds achter bij de landelijke doelstelling van de regionale en landelijke opgave voor de banenafspraak voor mensen met een arbeidsbeperking. Effect indicator

R/S Effect indicator R/S

Het aantal subsidie-eenheden (se) met een indicatie op grond van de Wet Sociale Werkvoorziening dat werkzaam is in de sociale werkvoorziening (gemeentelijke registratie). Eén subsidie-eenheid staat gelijk aan één persoon die fulltime begeleid werkt. 684 631 622 576 547 518 500 487 (2014) (2017) (2018) (2019) (2020) (2021) S (2022) R (2022) Het aantal mensen werkzaam in een garantiebaan binnen de arbeidsmarktregio Zuid-Kennemerland en IJmond (gemeentelijke registratie). 1.134 (2015)

1.454 (2017)

1.744 (2018)

1.844 (2019)

1.724 (2020)

1.856 (2021)

1.950 S (2022)

a. Behouden van bestaande werkplekken voor medewerkers in sociale werkvoorziening

2205 R (2022)

kleur

Wat hebben we gedaan? Haarlem heeft samen met de andere deelnemende gemeenten aan de gemeenschappelijke regeling Spaarne Werkt in 2022 toezicht gehouden op een financieel gezonde bedrijfsvoering, zodat deze werkplekken gecontinueerd konden blijven. b. Creëren van beschut werk werkplekken

kleur

Wat hebben we gedaan? Sinds 2015 bestaat de voorziening Nieuw beschut werk binnen de Participatiewet. Deze voorziening is bedoeld voor de groep werkzoekenden met een arbeidsbeperking die uitsluitend in staat zijn om te werken in een beschutte werkomgeving. Ook in 2022 zijn kandidaten voorgedragen bij het UWV voor een indicatie Nieuw beschut werk. Bij toekenning van een indicatie is aan de kandidaten een dienstverband aangeboden bij Spaarne Werkt. In totaal zijn er eind 2022 voor Haarlem 78 dienstverbanden beschut werk. Dit is in lijn met de wettelijke taakstelling. In de begroting 2021 is abusievelijk uitgegaan van een streefwaarde van 40 voor het jaar 2022, terwijl er destijds al een groei in het Jaarverslag en Jaarrekening 2022

97 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023

aantal mensen op een beschutte werkplek zichtbaar was. De groei ligt in lijn met de realisatie van 2021 en de beoogde doorontwikkeling. c. Voldoen aan de regionale opgave voor de invulling van garantiebanen

kleur

Wat hebben we gedaan? Ook in 2022 zijn garantiebanen (negen plaatsingen bij reguliere werkgevers in het kader van de banenafspraak) ingevuld. Er is in 2022 sprake van een toename in het aantal plaatsingen binnen de banenafspraak in de arbeidsmarktregio. In de praktijk blijven mensen met een arbeidsbeperking bovengemiddeld kwetsbaar en vragen blijvend aandacht en inzet van de gemeente. In de regio is daarom afgelopen jaar geïnvesteerd in het verbeteren en harmoniseren van instrumenten die het voor werkgevers aantrekkelijk maken om mensen met een arbeidsbeperking in loondienst te nemen, zoals de toekenning van loonkostensubsidie aan de werkgever en de begeleiding door een jobcoach. Indien nodig zijn extra maatwerkvoorzieningen ingezet, zoals een aangepaste werkplek of een doventolk. Het Werkgeversservicepunt blijft zorgen voor verbeteringen in de dienstverlening en informatie aan werkgevers die mensen uit deze groep in dienst nemen. Eind 2022 is een start gemaakt met de implementatie van de aanbevelingen uit het regionaal plan van aanpak verbetering banenafspraak.

Wat hebben we niet gedaan? Het aantal plaatsingen in het kader van de banenafspraak is in 2022 toegenomen ten opzichte van 2021, maar de werkzoekenden met een arbeidsbeperking profiteren nog niet voldoende van de krapte op de arbeidsmarkt. Prestatie indicator Aantal mensen dat werkzaam is op een beschut werkplek. R/S (2007)

17 (2017)

23 (2018)

37 (2019)

58 (2020)

70 (2021)

40 S (2022)

78 R (2022)

Beleidsveld 3.2 Inkomen 1. Het bieden van meer kans op bestaanszekerheid voor financieel kwetsbare Haarlemmers Wat hebben we bereikt? In 2022 hebben Haarlemmers die (tijdelijk) niet in hun eigen levensonderhoud konden voorzien, inkomensondersteuning ontvangen op grond van de Participatiewet. In 2022 is een daling van het bijstandsvolume te zien. Dit is in lijn met de landelijke trend: dankzij de krappe arbeidsmarkt vinden inwoners sneller werk. Daarentegen hebben inwoners die een bijstandsuitkering ontvangen gemiddeld meer ondersteuning nodig om de stap naar werk te maken. In het eerste kwartaal konden ondernemers nog financieel ondersteund worden door gebruik te maken van de vereenvoudigde Bijstand voor zelfstandigen (BBZ). Hier hebben 21 ondernemers gebruik van gemaakt. De gemeente ondersteunt Haarlemmers die minder financieel redzaam zijn. Via de HaarlemPas kunnen zij gebruik maken van minimaregelingen en aanvullende inkomensondersteuning.

Jaarverslag en Jaarrekening 2022

98 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023

De gestegen energieprijzen en hoge inflatie hebben in 2022 direct gevolgen gehad voor inwoners met een laag inkomen. Zij hebben immers weinig marge binnen hun inkomen en vaak geen financiële buffer. De doelgroep van de energietoeslag 2022 betreft inwoners met een inkomen tot 120% van de bijstandsnorm. In 2022 hebben in totaal 7.802 huishoudens de energietoeslag 2022 van € 1.300 ontvangen. Er is ruim € 10 miljoen euro uitgekeerd. Haarlemmers met een hoge energierekening hebben in 2022 ook een beroep gedaan op ondersteuning door de budgetcoaches. Zij hebben veel tijd besteed aan het beantwoorden van vragen, hulp bieden en doorverwijzen naar de bijzondere bijstand voor energiekosten. Deze bijzondere bijstand kan aanvullend verstrekt worden op de energietoeslag of aan inwoners die niet onder de doelgroep van de energietoeslag vallen. De budgetcoaches gaven ook extra aandacht aan de signalen vanuit de Vroegsignalering schulden die betrekking hadden op de gestegen energiekosten en aan dreigende afsluiting. Waar nodig zetten zij trajectbegeleiding in, waardoor Haarlemmers weer grip op geld kregen en rond konden komen.

Wat hebben we niet bereikt? Het behandelen van de aanvragen energietoeslag en de vele telefonische vragen hierover (in sommige weken 400) hebben een fors beslag gelegd op het team dat de minimaregelingen uitvoert. Het is daardoor minder goed gelukt om de reguliere aanvragen binnen de wettelijke termijn af te handelen. Het aantal huishoudens dat gebruik maakt van een minimaregeling is gegroeid, maar minder dan verwacht. Zowel de campagnes om inwoners te bereiken met de minimaregelingen als het nabellen van onvolledige aanvragen waren voornamelijk gericht op de energietoeslag. Effect indicator

R/S Effect indicator R/S Effect indicator R/S -Effect indicator R/S --

Het aantal uitkeringsgerechtigden dat een Participatiewet-uitkering ontvangt (Gemeentelijke registratie). De prognose van het aantal uitkeringsgerechtigden is gebaseerd op scenario's van het CPB en wel op scenario 1 basisraming/matig herstel. 2.536 3.760 3.580 3.507 3.553 3.415 4.090 3.299 (2009) (2017) (2018) (2019) (2020) (2021) S (2022) R (2022) Het aantal huishoudens dat gebruik maakt van een minimaregeling via een gemeentelijke aanvraag (gemeentelijke registratie). 2.580 4.460 4.807 4.876 5.062 4.838 5.500 5.008 (2014) (2017) (2018) (2019) (2020) (2021) S (2022) R (2022) Percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen (CBS)(BZK). 6% 8% 6% 6% 6% 5% 5,7% pm (2000) (2017) (2018) (2019) (2020) (2021) S (2022) R (2022) Aantal personen (18 jaar en ouder) met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners (CBS)(BZK). 358,4 375,3 371,9 355,7 493,8 413,9 370 pm (2015) (2017) (2018) (2019) (2020) (2021) S (2022) R (2022)

a. Tijdig helpen van Haarlemmers met aanvragen inkomensondersteuning

kleur

Wat hebben we gedaan? Doordat de uitvoering van de energietoeslag bij gemeenten is belegd, zijn er ongeveer 5.700 aanvragen voor inkomensondersteuning meer afgehandeld dan in 2021 was voorzien. Ook moesten 2.200 bankrekeningnummers opgevraagd en ingevoerd worden om de energietoeslag te kunnen uitbetalen aan HaarlemPashouders die de energietoeslag kregen toegekend.

Wat hebben we niet gedaan? Jaarverslag en Jaarrekening 2022

99 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023