Bijlage 1 Startnotitie groot onderhoud met herinrichting Zuiderhout en Vredenhof

ecologische maatregelen

ecologie

de projectlocatie is een belangrijk onderdeel van de ecologische hoofdstructuur. Met behulp van aanvullend onderzoek in de ontwerpfase zijn maatregelen in het ontwerp te implementeren die de oost-west verbinding voor fauna vergemakkelijkt. Hierbij kan gedacht worden aan eco objecten zoals nestgelegenheden en faunapassages

participatie over parkeervoorzieningen en indeling van de groenstrook

ontwerp

in deze notitie en bijbehorende bijlagen zijn principeprofielen voorgesteld op basis van de afpelling van het beleid. In de ontwerpfase zal er een participatietraject plaatsvinden met de wijk. In dit participatietraject heeft de wijk de mogelijkheid om mee te denken in de profielen. Er worden duidelijke kaders meegegeven over welke keuzes op principeniveau al vast staan en waar nog participatieruimte is. De belangrijkste participatieruimte bestaat uit de discussie over hoeveel parkeervakken gerealiseerd moeten worden (met duidelijke richting en grenzen in wat mogelijk is vanuit mobiliteitsbeleid, ook in verband met de Nota Ruimte voor mensen en mobiliteit waarbij voor het project nu 85 % parkeerdruk aangehouden wordt als ontwerprichting/grens voor de buurten Zuiderhout en Vredenhof) en de verdere indeling van de groenstrook. Hieronder valt ook de plaatsing van de ondergrondse vuilcontainers en de transformatiestations in de wijk wordt in de huidige situatie met name deels op de stoep geparkeerd. Dit terwijl het merendeel van de wijk ook parkeergelegenheid heeft op eigen erf. In het profiel van de straat in de PvE-schets is ruimte aanwezig om parkeervoorzieningen in te passen in de groen-blauwe voorzieningenstrook. In de ontwerpfase zal het aantal te realiseren parkeerplekken nader afgestemd moeten worden

samenstelling projectteam ontwerpfase

proces

omwille van de grote potentie voor het realiseren van veel kwaliteit in dit bijzondere deel van Haarlem is het van belang dat alle relevante disciplines goed vertegenwoordigd zijn in het projectteam dat in de ontwerpfase aan het project werkt. Naast de civiele en technische specialisaties die gewoonlijk betrokken zijn bij een dergelijk project is het ook van belang dat er specialisten op het gebied van bijvoorbeeld erfgoed, landschapsarchitectuur, beplantingen en ecologisch deskundigen vertegenwoordigd zijn in het projectteam. Wel is het daarbij belangrijk dat de specialisten eenzelfde visie hebben waar samen naartoe gewerkt wordt zo moet in de volgende fase het thema groen verder worden uitgewerkt. Tot nu toe is er ruimte gereserveerd voor groen, maar nog geen invulling gegeven in de vorm van een beplantingsplan, de precieze locaties van bomen etc. Hierbij is het van belang dat er ecologisch deskundigen bij het projectteam betrokken zijn

bol vs. hol profiel

23 | 53

water

vanuit water ligt er een wens om een hol wegprofiel te realiseren die bijdraagt aan piekberging. Echter staat het grondwater in deze wijk hoog en is er voor een hol wegprofiel een grotere ontwatering nodig dan voor een bol wegprofiel. Bij een hol profiel ligt de kruin van de weg lager, vanaf dit punt wordt de

Witteveen+Bos | 148466/25-016.976 | Definitief

Aandachtspunt

Thema

Beschrijving ontwatering gemeten. Een goede ontwatering is nodig voor het waarborgen van de stabiliteit van de weg. Voor deze fase van het project wordt uitgegaan van een bol wegprofiel. Echter dient dit in de ontwerpfase opnieuw te worden getoetst wanneer ook de effecten van het instellen van een hol/bol wegprofiel (in combinatie met de andere ingrepen) volledig in beeld zijn.

warmtetransitie

energie

in het Ontwerp-Warmteprogramma 2026-2035 is aangegeven voor de wijk over de warmtetransitie: individuele en kleinschalige warmtevoorzieningen met wijkwarmteplannen 6 jaar en later (all-electric). Op basis van het nieuwe uitgangspunt, conform het Ontwerp-Warmteprogramma 2026-2035, is er een zoekopdracht voor 9 nieuwe trafostations. De exacte locaties hiervan dient in de ontwerpfase nader bepaald te worden

invulling kleine straten

ontwerp

ook voor de erg smalle straten zijn in deze notitie principeprofielen opgenomen. in de ontwerpfase dient in afstemming met landschapsarchitecten te worden gekeken welke mogelijkheden er zijn, rekening houdend met het beschermd stadsgezicht en erfgoed. In de PvE-schets is nu een eerste aanzet gedaan voor een nieuwe inrichting

waterbergingsopgave

water

in de waterhuishoudingsnotitie (‘Toekomstbestendige wijk’, d.d. 14 februari 2025, referentienummer 144130/25-002.014 is een eerste verkenning gedaan naar de mogelijkheden van diverse waterbergende maatregelen binnen de wijk: wadi’s, infiltratiegreppels, raingardens en waterbergende funderingen. In een volgende fase moet nadere invulling worden gegeven aan de groenstrook. De resulterende overblijvende ruimte maakt dat nadere conclusies kunnen worden getrokken over de definitieve potenties en bijbehorende locaties en dimensies van de waterbergende maatregelen. Gebaseerd op deze conclusies moet middels stresstesten (waarbij ook riolering en drainage wordt meegenomen) worden doorgerekend of dit voldoende is om wateroverlast of wateronderlast in de toekomst te voorkomen

oppervlakteafwatering

water

de waterhuishoudingsnotitie bevat een verkenning van de knelpunten en mogelijkheden van oppervlakkige afwatering in de wijk Zuiderhout-Vredenhof. In de ontwerpfase moet opnieuw gekeken worden naar de afwatering en moet een gedetailleerd hoogtemodel worden opgesteld waarbij het afstromend regenwater zoveel mogelijk ongehinderd via de stroombanen een bergingsmogelijkheid of oppervlaktewater kan bereiken. Dit hoogtemodel moet integraal getoetst worden in combinatie met de waterbergingsmaatregelen, HWA en drainage op het risico voor (grond)wateroverlast of (grondwater)onderlast

waterkwaliteit

water

de effecten van de ingrepen op waterkwaliteit is nog beperkt aan bod gekomen in het onderzoek. Dit heeft vooral te maken met de nog nader te detailleren keuzes die moeten worden gemaakt in de afwatering, berging en drainage. In een volgende fase is het belangrijk om dit onderdeel expliciet mee te nemen, aangezien de kwaliteit van zowel het oppervlaktewater, als het grondwater, niet mag verslechteren. Bij infiltratievoorzieningen en bij lozingen moet in overleg met Rijnland worden aangetoond wat de impact is op grondwater en oppervlaktewaterkwaliteit en of aan de KRW-normen wordt voldaan en welke zuiveringsmaatregelen evt. nodig zijn

inzet Aveco de Bondt

water

Aveco de Bondt is bij dit project op meerdere manieren betrokken. In een volgende fase is het belangrijk om hen mee te laten werken aan de volgende vraagstukken: berekenen grondwatereffecten van het implementeren van een hol of bol wegprofiel; actualisatie van het drainageontwerp uit 2005 en toetsing van de grondwatereffecten daarvan. Hierbij moet speciale aandacht zijn voor de omgang van lozingen vanuit de drainage op het oppervlaktewater en de mogelijke inlaat van water uit het Spaarne in tijden van droogte; effectberekeningen van de beoogde infiltratievoorzieningen en toename aan onverhard oppervlak op het grondwater. Drainage moet hier op worden ingesteld; onderzoek naar het voldoen aan de Kader Richtlijn Water eisen van grondwater en de effecten van de beoogde maatregelen hierop.

24 | 53

Witteveen+Bos | 148466/25-016.976 | Definitief

Aandachtspunt

Thema

Beschrijving

stresstest kritieke infrastructuur

water

er is nog geen volledig overzicht van alle kritieke infrastructuur die zich in de toekomst in de wijk bevindt. Deze moet in een vervolgfase worden opgesteld, waarna er specifiek moet worden gekeken naar de risico’s als gevolg van klimaatverandering voor de kritieke infrastructuur

lange duikers omzetten tot oppervlaktewater

water

in een volgende fase moeten de mogelijkheden onderzocht worden voor het verkorten van de lange duikers in de wijk, en waar mogelijk het vervangen van de duikers met oppervlaktewater. Hiervoor moeten analyses plaatsvinden van de hydraulische capaciteit van het watersysteem

natuurvriendelijke oevers

ecologie en water

het noordelijke deel van de vijver aan de Frederik Hendriklaan en zuidelijke oever van de vijver aan de Vijverlaan zitten op afstand van de weg. Hier in de ontwerpfase onderzoeken middels geotechnische berekeningen of een natuurvriendelijke oever qua belastingen te realiseren is

mogelijke wens tot aansluiting drainage vanuit particulier

water

er loopt een proces om een aansluitverordening (hoofdstuk in het omgevingsplan) op te stellen. Hierin wordt omschreven aan welke voorwaarden moet worden voldaan voordat particulieren mogen aansluiten op het gemeentelijk stelsel. Dit moet geïntegreerd worden in het plan in de volgende fase

HWA-ontwerp

water

het HWA-ontwerp moet in een volgende fase worden getest op opstuwing als gevolg van de inclusie van oppervlaktewateren. Daarnaast moet er aandacht komen voor de waterkwaliteit als gevolg de plaatsing van uitlaten van het HWA

droogte

water

er is nog weinig onderzocht wat de wateraanvullingsopgave voor groen is bij de verwachte droogte. Dit moet geïntegreerd worden in toekomstig beleid, wanneer dit beleid er is moet dit ook meegenomen in de ontwikkeling van Zuiderhout-Vredenhof er is een risico op droogstand van houten palen. Een mogelijke oplossing hiervoor is infiltratie van water uit het Spaarne middels de bestaande en aan te leggen drainage. Hierbij moet een mogelijkheid zijn om deze aan of uit te zetten, afhankelijk van de beschikbaarheid van oppervlaktewater. Daadwerkelijke ingebruikname daarvan is afhankelijk van de uitkomst van het haalbaarheidsonderzoek Bos en Vaart. Buiten dit onderzoek om zal gemeentebreed nog onderzoek plaatsvinden om preciezere, het liefst buurtgerichte streefwaarden te bepalen

materialisatie trottoir

ontwerp

er zijn twee relevante aandachtspunten voor de materialisatie: 1) het is een gevoelig onderwerp binnen de bewoners van de wijk, hier moet goed mee om worden gegaan en 2) vanuit hittestress is het voordelig om voor een lichte materialisatie te kiezen voorgesteld wordt om een proefvak aan te leggen met meerdere vormen van elementenverharding om zodoende in de ontwerpfase met de bewoners een keuze te maken voor de materialisatie van de trottoirs (geen stoeptegels)

grondstoffenhub

circulariteit

onderzoek de beschikbare ruimte op de grondstoffenhub voor grotere objecten, denk bijvoorbeeld aan gekapte bomen

lichtmasten

circulariteit

met de herinrichting worden de lichtmasten vervangen. Als deze nog van goede kwaliteit zijn kunnen deze hergebruikt worden in andere Haarlemse projecten

uitwerking Zuiderhoutlaan

ontwerp

voor de Zuiderhoutlaan is geen principeprofiel opgesteld. Dit heeft te maken met het ontbreken van een herinrichtingsopgave in de straat. Er is wel een onderhoudsopgave van de vervanging van het asfalt

oversteekplaatsen scholen

ontwerp

scholen hebben aangegeven behoefte te hebben aan goede, veilige oversteekplaatsen en routes naar school. Deze moeten aandacht krijgen in de ontwerpfase met bijbehorende financiering/subsidie. Opnieuw het gesprek aan gaan met de scholen is daarbij een goed beginpunt

stimuleren parkeren op eigen terrein

verkeer

veel woningen in de wijk beschikken over een parkeerplaats op eigen terrein. Echter worden veel van die eigen parkeerplaatsen vermoedelijk niet gebruikt en wordt voorkeur gegeven aan parkeren langs de weg. Om met de herinrichting vol in te kunnen zetten op de prioriteitsstelling uit het SOR moeten bewoners meer actief gebruik gaan maken van de parkeerplek op eigen terrein. In de

25 | 53

Witteveen+Bos | 148466/25-016.976 | Definitief

Aandachtspunt

Thema

Beschrijving volgende fase moet een onderzoek plaatsvinden naar het daadwerkelijk gebruik van de parkeerplaats op eigen terrein tegenover parkeren in de openbare ruimte. Op basis hiervan wordt gezocht naar een passende oplossing die bewoners stimuleert om minder tot niet meer in de openbare ruimte te parkeren

Adviescommissie Omgevingskwaliteit (AOK)

ontwerp

in de ontwerpfase wordt ter toetsing de ideeën uit de startnotitie voorgelegd aan de adviescommissie omgevingskwaliteit. Het is belangrijk dat dit vroeg in de ontwerpfase gebeurt

fasering

water

wanneer het hoogtemodel van de wijk en de optimale afstromingspatronen in beeld zijn gebracht is het noodzakelijk om de voorgestelde fasering hierop na te lopen: kan de afstroming zorgen voor wateroverlast ten tijde van de realisatie?

ontwateringseis verhardingen en bergingsvoorzieningen

water

er worden tegenstrijdige ontwateringseisen benoemd in de verschillende beleidsdocumenten. Zo stelt het TPvE een ontwateringseis onder verharding van 1 m, terwijl in het Plan Stedelijk Water een ontwateringseis van 70 cm wordt benoemd. Voor wadi’s stelt het HIOR een ontwateringseis van 1 m, het Gebiedsspecifiek afwegingskader klimaatoplossingen Haarlem stelt een ontwateringseis van bij voorkeur 20 cm. In de volgende fase moet hier duidelijkheid over worden verkregen.

voorbereidingstijd NUTS-partijen

NUTS-partijen

PWN heeft aangegeven dat er een onderhoudsopgave speelt van een transportleiding die onder andere door de Crayenesterlaan loopt richting de Zuiderhoutlaan. De transportleiding heeft nog geen problemen/storingen en conform het vervangingsmodel is deze pas over circa tien jaar aan de beurt.. Echter, als deze meegenomen moet worden in de herinrichtingsopgave moet rekening worden gehouden met een voorbereidingstijd van circa twee jaar

overhangend groen

realisatie

overhangend groen kan voor vertragingen zorgen tijdens de realisatiefase. Er moet op tijd gecommuniceerd en gecoördineerd worden met bewoners dat het overhangend groen uit de tuin verwijderd wordt

toegankelijkheid

ontwerp

maatregelen voor toegankelijkheid dienen in de ontwerpfase gedetailleerd te worden

riolering

water

er worden nog nadere inspecties uitgevoerd naar het riool. Mogelijk ligt er een vervangingsopgave in de Churchilllaan (het oude, niet heringerichte deel), de Willem de Zwijgerlaan en de Zonnelaan

4.3

Resultaat

Het resultaat van de PvE-schets (zie bijlage I) is een visualisatie van een mogelijke invulling waarmee wordt voldaan aan het beleid, en waar is ingesprongen op de vele kansen en mogelijkheden die het project te bieden heeft. Hierbij is de prioriteitsstelling beleidswensen vanuit het SOR aangehouden.

4.3.1

Gedachtegoed Leonard Springer

Leonard Springer (1855-1940) was een invloedrijke tuin- en landschapsarchitect. Door zijn opleiding en interesse was hij botanisch en groentechnisch goed onderlegt. Hij combineerde zijn kennis van landschapsarchitectuur en stedenbouw om o.a. functionele woonwijken als Zuiderhout te ontwerpen die ook esthetisch en harmonieus zijn. Hij had dus zowel een uitgesproken artistieke visie als praktische kennis en wist dat goed te combineren. Dit maakte zijn werk vooruitstrevend in een tijd dat groenvoorzieningen steeds belangrijker werden. Net als nu! Leonard Springer vond groen dus erg belangrijk en zou het vergroenen van de straatprofielen zoals opgenomen in de PvE-schets toejuichen. Zijn werk werd beïnvloed door twee (onderling samenhangende) stromingen: Engelse landschapsstijl en Tuinstadgedachte. Het toepassen en uitbouwen van onderstaande kenmerken biedt veel kansen voor klimaatadaptatie en het vergroten van natuurwaarden en biodiversiteit!

26 | 53

Witteveen+Bos | 148466/25-016.976 | Definitief

Kenmerken van de Engelse landschapsstijl zoals Springer die toepaste in zijn stedenbouwkundige plannen van Zuiderhout, Oosterhout en Vredenhof: - gebogen wegen en paden, vloeiende lijnen, die zo mogelijk het reliëf van het landschap volgen of nabootsen. Gebruik flauwe, gestroomlijnde bochten, zonder plotselinge verspringingen erin (ten behoeve van parkeerhavens, of in te passen objecten) en zonder symmetrische rechte lijnen; - lichte, landschappelijke glooiingen behoren tot het karakter van de landschapsstijl. Dit biedt kansen voor klimaatadaptatie (wadi’s); - rijke aanplant van bomen, struiken en grasvelden. Vaak in clusters om de indruk van een natuurlijk bos of park te wekken. Ook dit biedt kansen voor klimaatadaptatie (verminderen hittestress, waterbestendigheid) natuurinclusiviteit en meer biodiversiteit; - open ruimtes worden afgewisseld met dicht beboste zones; - doorkijkjes en zichtlijnen vormen een belangrijk onderdeel van de ruimtelijke kenmerken en kwaliteiten; - vijvers, waterpartijen en slingerende beken versterken het landschappelijke karakter en de beleving en zorgen voor ruimtelijke dynamiek; - de wijken hebben als geheel een parkachtige, zacht karakter vol rondingen en groen. Dit nodigt uit tot ontspanning en wandelen in de omgeving; - verfijnde detailleringen vormen een kenmerkend verlengstuk in de landschapsstijl.

Vooral terug te vinden in de architectuur en zorgvuldige vormgeving van de openbare ruimte. Daarom is het zo belangrijk om een goed verhardingsmateriaal voor de trottoirs te vinden die bijdraagt aan een zekere verfijning. In de objecten die in de openbare ruimte geplaatst worden. In de verdere uitwerking van de plannen in de Ontwerpfase dient dit voldoende aandacht te krijgen. Wie weet is er aanleiding voor een follie of bijzonder vormgegeven zitplek, straatmeubilair, speelplek, o.i.d.?; - de groene ‘druppels’ in wegen (vaak op driesprongen) zijn beeldbepalende kenmerken die behouden moeten blijven en ruimte beiden om deze extra te vergroenen. Kenmerken Tuinstadgedachte: - de Tuinstadgedachte van Ebenezer Howard is een stedenbouwkundig concept uit het einde van de 19de eeuw. Het wilde een oplossing bieden voor de slechte leefomstandigheden in de volle en vervuilde (Engelse)steden in die tijd.

Ebenezer Howard, de grondlegger van dit principe zocht in zijn werk naar een betere balans tussen stad en platteland, met oog voor leefbaarheid, werkgelegenheid en natuur; - voor de inrichting van de openbare ruimte in Zuiderhout en Vredenhof betekent dit dat er nadruk ligt op het groene karakter van de buurt omdat dit bijdraagt aan een gezonde leefomgeving; - er kan vanuit de Tuinstadgedachte meer aandacht gegeven worden aan de functies die de openbare ruimte vervult (de voorzieningen): zoals meer en betere speelgelegenheid voor kinderen en meer gelegenheid om elkaar te ontmoeten en samen bezig te zijn (sociaal); - kenmerkend voor de Tuinstadgedachte in Tuinwijk Zuid zijn de gemeenschapstuinen binnen in de bouwblokken; - binnen de Tuinstadgedachte past, in tegenstelling tot de Engelse landschapsstijl, wel een rechte lijn. Dit zien we terug in de radiale opzet van Zuiderhout en daarmee ook enkele rechte straten. Er dient dus bedachtzaam en weloverwogen omgegaan te worden met het toepassen van gebogen dan wel rechte lijnen bij het toepassen van nieuwe belijningen (bijvoorbeeld bij het inpassen van trafostations en ondergrondse afvalcontainers of nieuwe paden door het groen).

4.3.2

Aansluiting Prioriteitsstelling beleidswensen SOR

De prioriteitsstelling beleidswensen gepresenteerd in het SOR is een van de belangrijkste onderleggers van de principes gepresenteerd in het PvE en de PvE-schets. De afwegingen gemaakt in de profielen komt daarom overeen met de verschillende prioriteitenniveaus.

27 | 53

Witteveen+Bos | 148466/25-016.976 | Definitief

Afbeelding 4.1 Prioriteitsstelling beleidswensen in SOR 2040

Prioriteit 1: beschermen en versterken groenstructuur De uitwerking van de principeprofielen sluit aan op de eerste prioriteit binnen de prioriteitsstelling beleidswensen in het SOR en het beleid van klimaat- en groen. Dit wil zeggen dat binnen de beschikbare ruimte van de straten met de verschillende ruimteclaims gezocht is naar meer ruimte voor groen, ten koste van de maat van voornamelijk mobiliteit (breedte rijbaan) en parkeren. De voorrang voor groen maakt dat er in bijna elke straat ruimte is voor minimaal één groenstrook van minimaal 2 m breed, verbetering en vergroting van de groeiplaatsen van bestaande bomen en de aanplant van circa 180 extra bomen. Als gevolg van de versmalling van de rijbaan is er ruimte voor circa 23.585 m2 extra groen oppervlak. De toepassing van de juiste boomsoorten (nader te bepalen in ontwerpfase) en toevoeging van beplanting zorgen voor verbetering van de biodiversiteit, maar dragen ook bij aan het voorkomen van hittestress door verdamping en het bieden van schaduw. Prioriteit 2: beschermen en versterken waterstructuur Hoewel er geen fysiek extra water binnen de principeprofielen gepland staat krijgt de waterstructuur een grotere rol in de voorgestelde herinrichting.

Zo wordt er drainage aangelegd om de grondwaterstanden beter te kunnen beheersen; is er een ontwerp voor een HWA opgesteld waardoor wateroverlast afgeremd wordt; draagt de afname aan verharding bij aan grotere mogelijkheden voor infiltratie; worden de duikers vervangen en zijn er diverse kansen geïdentificeerd voor het verbeteren van de doorstroming. Daarnaast zijn er maatregelen geïdentificeerd die verder onderzoek nodig hebben om definitieve keuzes over te maken (hol vs. bol profiel, extra bergingsvoorzieningen).

28 | 53

Witteveen+Bos | 148466/25-016.976 | Definitief

Prioriteit 3: inpassen benodigde extra klimaatadaptatiemaatregelen De noodzaak voor extra klimaatadaptatiemaatregelen wat betreft waterberging en droogte moet zich in de ontwerpfase nog verder uitwijzen. Wel is er voorgesorteerd op de mogelijkheden voor bergingsvoorzieningen in de weg of in het groen. Wat betreft het onderdeel hitte zal het extra groen en extra bomen bijdragen aan een comfortabele buitenruimte op hete zomerdagen. Een extra advies hierbij is om bij de materialiseringskeuze van het trottoir hier ook rekening mee te houden door een materiaal te kiezen met een lichte kleur. Prioriteit 4: Afwegen ruimte voor mobiliteit De wijk bevat geen belangrijke regionale openbaar vervoer netwerken. Wel behoren een selectie aan straten tot de regionale plusroute (Zuiderhoutlaan) of hoofdnet fiets (Van Oldenbarneveltlaan, Emauslaan, Willem de Zwijgerlaan, Prins Mauritslaan, Professor J. Bronnerlaan en Kleine Houtweg). Op basis van deze indicatie is de minimale breedte van de rijweg naar 3,85 m gezet. Dit is de minimale breedte die in de ASVV is opgenomen voor een eenrichtingsweg autoverkeer met fietsers in twee richtingen. Autoverkeer heeft de één-na-laatste prioriteit in de prioriteitsstelling. In de profielen komt dit terug in de invoering van eenrichtingsverkeer in zoveel mogelijk van de straten.

Hierdoor ontstaat meer ruimte voor de voetganger en is de auto minder dominant in het straatbeeld. Deze nieuwe inrichting past ook bij het Mobiliteitsbeleid. Prioriteit 5: Benodigde ruimte voor objecten en parkeren De laagste prioriteit wordt gegeven aan parkeren en objecten. Veel bewoners hebben beschikking tot een parkeerplaats(en) op eigen terrein maar desondanks wordt er veel op straat geparkeerd. In de ontwerpfase wordt gestuurd als ontwerprichting een parkeerdruk van maximaal 85 % (zonder stoepparkeren). Daarnaast worden bewoners gestimuleerd om te parkeren op eigen terrein. De voorgestelde principes voor de herinrichting als gevolg van groot onderhoud laat zich vertalen in de volgende getallenindicaties.

Tabel 4.3 Aantallen bestaande situatie vs. nieuw in PvE-schets (schatting) Element

Bestaand

Nieuw

bomen

703

881

st

+23.586

m2

groen

Eenheid

voorzieningenstrookbreedte (groen en blauw)

divers

2,00 (minimaal)

m1

rijweg

51.398

31.605

m2

rijwegbreedte

divers

3,85 (minimaal)

m1

trottoir

43.769

24.030

m2

174

n.t.b. (ontwerprichting 85 % parkeerdruk)

st

parkeerplaatsen

4.3.3

Ontwerp- en participatieruimte

PvE-schets Zoals eerder gesteld geeft de PvE-schets een mogelijke principe invulling van het ontwerp per straat op grote lijnen. Dit houdt in dat is aangegeven welke wegbreedte benodigd is in de betreffende straat, hoeveel ruimte er is voor de groen-blauwe voorzieningenstrook/-stroken, de noodzaak voor een eenzijdig of tweezijdig trottoir en wat de beoogde breedtemaat is voor het trottoir. Er is nog geen invulling gegeven in de indeling van de groenstrook, de ruimte voor inritten, kruisingen, beplanting et cetera.

29 | 53

Witteveen+Bos | 148466/25-016.976 | Definitief

De PvE-schets is het resultaat van een analyse van varianten binnen het kader van het Haarlemse beleid, vandaar dat in de ontwerpfase de PvE-schets dient als eerste uitgangspunt waarvandaan de verdere ontwerpopgaves dienen te worden uitgewerkt. Dit wil niet zeggen dat dit uitgangspunt volledig vast staat, bij verdere uitwerking is de kans aanwezig dat zich punten voordoen waardoor de principe invulling licht veranderd moet worden. Hier is ruimte voor op straatniveau. Invulling PvE-schets Zoals benoemd is er in de PvE-schets nog veel ruimte voor invulling van het ontwerp. De belangrijkste daarvan zijn de volgende: invulling van de groenblauwe voorzieningenstrook: in de groenblauwe voorzieningenstrook moet zoveel mogelijk ruimte blijven voor groen en blauw. Echter, moet er ook parkeren plaatsvinden en zullen er op diverse plekken in de wijk trafo’s en ondergrondse vuilcontainers geïntegreerd moeten worden in de strook. Het aantal parkeervakken en de precieze locatie van deze voorzieningen wordt in participatie bepaald. Hiervoor worden wel duidelijke kaders meegegeven om te voorkomen dat de ambities uit het oog raken; materialisatie trottoir: voor het trottoir moet gekozen worden tussen verschillende varianten elementenverharding (geen standaard stoeptegels).

Hiervoor kan er een proefvak worden aangelegd waarbij bewoners hun voorkeur mogen aangeven; invulling van nieuw groen: in het ontwerp is ruimte opgenomen voor nieuwe groenvoorzieningen. De ontwerpfase geeft ruimte om nader in te gaan op het type beplanting in de groenstrook, het type nieuwe boom, de locaties van nieuw te plaatsen bomen, de hoeveelheid nieuw te plaatsen bomen; inpassing van bestaande bomen: soms kunnen de bestaande bomen in het toekomstige trottoir komen te staan. Dit is in principe niet erg, maar in het ontwerp van het trottoir kan wel extra nagedacht worden over hoe de boomspiegelsgoed in te passen; detaillering van het profiel: waar komen de inritten, hoe wordt omgegaan met kruisingen, hoe te zorgen dat men niet door de groenstrook heen loopt onderweg naar het parkeervak; afwatering: de afweging van een hol of bol wegprofiel moet nog definitief gemaakt worden in de ontwerpopgave. Als gevolg van de keuze, de gevolgen op het grondwater en de resterende bergingsopgave na instelling van de maatregelen wordt ook invulling gegeven aan de extra waterbergingsbehoefte. De precieze manier van invulling moet nog worden vastgesteld. Ontwerpopgaves Naast ontwerpruimte in de profielen zit er ook nog ontwerpruimte in de verschillende afzonderlijke locaties.

Deze zijn al genoemd in de aandachtspunten, maar de locaties betreffen de ontwerpopgaves bij de Spanjaardslaan met passende aansluiting op het Haarlemmerhout, de speelvoorziening bij de parkflat (als dit wordt doorgevoerd binnen de scope van het project) en de locaties om de toegankelijkheid en veiligheid voor scholen te verbeteren.

30 | 53

Witteveen+Bos | 148466/25-016.976 | Definitief

5 PARTICIPATIE EN INSPRAAK 5.1

Strategie vanuit initiatieffase

Zuiderhout en Vredenhof worden gedefinieerd als een project met hoge impact als het gaat om participatie en communicatie. Om deze reden is er voor het project een stakeholdersanalyse en een participatiestrategie opgesteld en zijn er reeds in de definitiefase meerdere stakeholders betrokken geweest. Een overzicht van het contact met de stakeholders is terug te vinden in het Programma van Eisen (zie bijlage III). In de volgende fase van het project (de ontwerpfase) zullen de reeds eerder benaderde stakeholders betrokken blijven. Daarnaast worden de bewoners van Zuiderhout en Vredenhof uitgenodigd om mee te denken over de verdere uitwerking.

5.2

Participatie- en inspraakstrategie

5.2.1

Definitiefase

Conform het HCPP wordt in de ‘definitiefase de uitgangspunten en randvoorwaarden nader verkend en vertaalt naar een eisenverzameling (klanteisen en programma van eisen) en een schets. Mogelijke dilemma’s die hierbij naar voren komen worden vertaald in varianten en daartussen wordt gekozen. Onderstaande paragrafen bevat de participatie voor de definitiefase. Versturen brief over start project Bewoners hebben een brief ontvangen over de start van het project. Deze aankondiging is ook verstuurd naar de lokale organisaties: Zwemschool de Drijver, Haarlemse Montessorischool, De Parel (school voor speciaal onderwijs), Praktijkschool Oost ter Hout, Revalidatiecentrum Zuiderhout, Zorgcentrum Sint Jacob in de Hout (Stichting Sint Jacob Woonzorgcentrum), midgetgolfbaan, Koninklijke HFC en Pontje Schalkwijk. Online consultatie bewoners Een online consultatie van bewoners in de vorm van een online enquête is gekoppeld aan de eerste bewonersbrief. In deze enquête zijn ideeën gerelateerd aan enkele thema’s opgehaald en is er gevraagd naar de onderdelen waar men blij mee is in de buurt.

De meest voorkomende wensen zijn als volgt: - het verbeteren van stoepen en bestrating uit het oogpunt van toegankelijkheid en veiligheid, met een voorkeur voor klinkers of tegels in plaats van asfalt; - het behoud en het regelmatige onderhoud van bestaande bomen en groenvoorzieningen, evenals de aanplant van nieuwe bomen en bloemen; - verkeersveiligheid, waarbij bewoners wijzen op verkeersremmende maatregelen zoals drempels en wegversmallingen, en betere markeringen voor voorrangssituaties aan onder andere de Willem de Zwijgerlaan, Prins Mauritslaan, Churchilllaan en Crayenesterlaan; - het realiseren van parkeervakken om de stoepen vrij te houden en de veiligheid te verbeteren; - meer speel- en ontmoetingsplekken voor kinderen en buurtbewoners, met in acht neming van mogelijke overlastbeperkende maatregelen;

31 | 53

Witteveen+Bos | 148466/25-016.976 | Definitief

-

verbetering van de straatverlichting ten behoeve van de veiligheid en aansluiting bij de sfeer van de wijk.

In de ontwerpfase van dit project worden bewoners actief betrokken in verschillende bewonersavonden. Ophalen wensen bij stakeholders De wensen voor het project zijn bij de stakeholders opgehaald. Beleid schrijft een aantal zaken voor en bij de stakeholders is nagegaan of zij aanvullende en/of tegenstrijdige wensen hebben. De stakeholders in Tabel 5.1 zijn in de definitiefase benaderd. Met een deel van deze stakeholders is reeds in 2020/2021 gesproken. Dit is ook in de tabel aangegeven.

Tabel 5.1 Benaderde stakeholders in definitiefase Stap

Met wie

Benaderd in

Communicatiemiddel

1

wijkplatform Zuiderhout Vredenhof

2021 en 2024

een-op-een-gesprek

2

fietsersbond

2021 en 2024

een-op-een-gesprek1

3

platform Groen

2021 en 2024

een-op-een-gesprek

4

kabels en leiding partijen

2021 en 2024

K&L overleg

5

adviescommissie Haarlemmerhout en Frederikspark

2021 en 2024

een-op-een-gesprek

6

BBOR (verkeersadviseur, groenadviseur, et cetera)

2020 en 2024

een-op-een-gesprek2 en mailcontact

7

Koninklijke HFC

2021 en 2024

een-op-een-gesprek

8

De Parel (onderwijs)

2021

een-op-een-gesprek

9

Haarlemse Montessorischool

2021

een-op-een-gesprek

10

Hoogheemraadschap van Rijnland

2021 en 2024

een-op-een-gesprek

11

Gemeente Heemstede

2021

een-op-een-gesprek

12

Stichting Sint Jacob

2021

een-op-een-gesprek

Opstellen PVE, KES, Varianten en startnotitie Na de gesprekken met de stakeholders is een klanteis specificatie (KES) opgesteld welke is bijgevoegd bij het Programma van Eisen (zie bijlage III). In de KES lijst is per eis weergegeven wat het honoreringsbesluit is (akkoord of afwijzing) en wat de eistekst is waarmee rekening is gehouden. Door de KES een onderdeel van het project te maken zijn de opgehaalde (tegenstrijdige) wensen en beleidsvoorschriften inzichtelijk gemaakt en heeft het projectteam hier een keuze over kunnen maken.

5.2.2

Buurtaanpak Zuiderhout en Vredenhof

In het project wordt de afweging gemaakt hoe zo snel en soepel mogelijk de ontwerpfase, betreffende het traject Voorlopig ontwerp (VO) en Definitief ontwerp (DO), kan worden doorlopen.

1

De fietsersbond is zowel in 2021 als 2024 benaderd om een overleg te voeren, maar heeft niet op herhaaldelijke verzoeken gereageerd.

2

Met BBOR is in 2020 een één-op-één gesprek gevoerd. In 2024 hebben de partijen schriftelijk hun aanpassingen ten opzichte van 2020 doorgegeven.

32 | 53

Witteveen+Bos | 148466/25-016.976 | Definitief

De aanpak van het project ‘Groot onderhoud met herinrichting Zuiderhout en Vredenhof’ wordt gezien als één stedenbouwkundige eenheid en is een uitwerking van de buurten Zuiderhout (25 straten) en Vredenhof (5 straten): · ontwerpfase (inclusief bijbehorende participatie en inspraak); - één Voorlopig Ontwerp en Definitief Ontwerp; · voorbereidingsfase; - één Uitvoeringsontwerp (UO) en uitvoeringscontract met deelfasen; · realisatiefase; - gefaseerde uitvoering (zes deelfasen): Voor de buurtaanpak van het project zijn de volgende aspecten nader beschouwd o.a.: type wijk/buurt en de samenhang; cultuurhistorische waarde (onder andere Zuiderhout heeft een Bescherm Stadsgezicht); opgave van werkzaamheden (onder andere riolering en verkeerskundig); planning en logische wijze van faseren in verband met uitvoering/realisatie; participatie strategie voor de ontwerpfase (organiseren van meerdere bewonersavonden, hierbij kijkend naar de verschillende wijkdelen en uitvoeringsfasering).

5.2.3

Ontwerpfase

In de ontwerpfase wordt de kaderstellende startnotitie als startpunt gebruikt voor verdere participatie. Alle gesproken stakeholders uit de definitiefase worden per mail geïnformeerd over de vaststelling van dit document en de mogelijkheden tot inspraak. Ditzelfde geldt voor bewoners die de online enquête hebben ingevuld. Versturen brief start ontwerpfase Na vaststelling van de startnotitie wordt er een brief verstuurd naar de bewoners van het projectgebied en lokale organisaties. In deze brief wordt de nieuwsbrief en projectpagina aangekondigd. Daarnaast worden de bewoners uitgenodigd voor de bewonersavonden. Projectpagina online en eerste nieuwsbrief Na vaststelling van de startnotitie, het programma van eisen en de PvE-schets wordt de projectpagina online gezet. Hier wordt een bewonersbrief over gestuurd. Daarnaast wordt de eerste nieuwsbrief verstuurd. Hierin worden onder andere de projectfases en participatiemomenten gedeeld. Afstemming uitwerking ontwerp Na uitwerking van de gewenste variant wordt het voorlopig ontwerp met professionele stakeholders besproken. Tabel 5.2 bevat de te spreken stakeholders met onderwerpen.

Tabel 5.2 Te benaderen stakeholders ontwerpfase Stap

Stakeholder

Communicatiemiddel

Doelstelling communicatie

1

bereikbaarheids-overleg

op consult

-

ontwerp vooraf opsturen

2

gemeentelijke subsidie afdeling

op consult

-

bespreken welke subsidies er mogelijk zijn voor het project

3

provincie Noord Holland

1:1 gesprek

-

subsidie verbetering fietsinfrastructuur

4

Hoogheemraadschap van Rijnland

1:1 gesprek

-

waterhuishouding bespreken

5

beleidsmedewerker toegankelijkheid

1:1 gesprek

-

rol toegankelijkheid in ontwerp bespreken

33 | 53

Witteveen+Bos | 148466/25-016.976 | Definitief

Participeren met bewoners Door de eisen vanuit het gemeentelijk beleid wordt een deel van de participatieruimte beperkt. Zo ligt het principeprofiel voor de wijk vast in het HIOR en is het instellen van eenrichtingsverkeer in het merendeel van de straten noodzakelijk om ruimte te creëren voor onder andere groenvoorzieningen, maatregelen voor klimaatadaptatie en parkeerplaatsen. Op de volgende onderdelen kan door bewoners worden meegedacht in de participatie: inrichting groenblauwe voorzieningenstrook (type groenvoorzieningen, aanplant nieuwe bomen, aantal parkeervakken, locatie toegangspaadjes / inritten naar particulier perceel); realisatie en inrichting van een speelplek op het grasveld bij de Parkflat, zitvoorzieningen rondom de twee vijvers in Zuiderhout; materialisatie van het trottoir (aanleg proefvak met meerdere verhardingstypen waar een keuze uit gemaakt kan worden). Vooraf aan de participatie tijdens de ontwerpfase wordt input vanuit bewoners opgehaald middels een online enquête. De online enquête geeft bewoners de kans om hun ideeën, wensen en knelpunten aan te geven. Tijdens de ontwerpfase worden meerdere bewonersavonden georganiseerd. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen de verschillende wijkdelen en de fasering waarin het project wordt uitgevoerd.

Het voorstel is om deze avonden in te delen gebaseerd op de faseringskaart van het project opgenomen in hoofdstuk 7. In de faseringskaart zijn de verschillende deelgebieden en voorgestelde uitvoeringsfasering aangegeven. Wijkdeel Vredenhof aan de westzijde van de Zuiderhoutlaan is in het geel aangegeven, deze bestaat uit één deelgebied. Wijkdeel Zuiderhout bevindt zich aan de oostzijde van de Zuiderhoutlaan en bestaat uit meerdere deelgebieden. De uitvoering van de Zuiderhoutlaan staat los van de fasering van Zuiderhout en Vredenhof. Dit gebied wordt dan ook gezien als apart deelgebied met een eigen inspraak- en participatieproces. De eerste bewonersavond is een informatieavond. Deze avond wordt drie maal georganiseerd: één avond voor Vredenhof, één voor Zuiderhout en één voor de Zuiderhoutlaan. Hier wordt de PvE-schets gepresenteerd en komen bewoners langs om vragen te stellen en input te geven op het ontwerp. Hierbij is het gewenst om enkele interactieve elementen toe te voegen waarbij bewoners in kleine groepen het ontwerp bekijken en bespreken. Dit om de betrokkenheid van de bewoners op een laagdrempelige manier te vergroten. In communicatie over deze avond is het belangrijk aan te geven dat de PvE-schets nog niet een definitief ontwerp is en wat precies de participatieruimte is. Als laatste wordt ook het vervolg van het project- en participatietraject toegelicht.

De tweede bewonersavond zal het karakter van een meedenksessie hebben. Tijdens de informatieavond in Zuiderhout wordt benoemd dat deze meedenksessies gericht zijn op de verschillende deelgebieden. Dit betekent echter niet dat mensen uit andere deelgebieden worden geweigerd. In deelgebied Vredenhof kan deze meedenksessie indien wenselijk gecombineerd worden met de informatieavond. Voor deelgebied Zuiderhoutlaan wordt geen aparte meedenksessie voorzien. Tijdens de meedenksessie zal de nadruk liggen op het detailontwerp van individuele straten in de deelgebieden. Ook hier is het gewenst om interactieve elementen toe te voegen door kleinere groepen bewoners aan verschillende tafels plaats te laten nemen. Het meegeven van duidelijke participatiekaders is noodzakelijk. Te denken valt aan een maximaal aantal parkeervakken per straat, om te garanderen dat de parkeerdruk niet hoger komt te liggen dan 95 %. De ontwerprichting voor de buurten Zuiderhout en Vredenhof is een parkeerdruk van 85 %. Kinderparticipatie In deze fase wordt ook kinderparticipatie georganiseerd. Kinderen van de bovenbouw van de Haarlemse Montessorischool, De Parel en Praktijkschool Oost ter Hout worden gevraagd mee te denken en ontwerpen te maken voor de omgeving rondom de school. Hoe deze participatie er precies gaat uitzien hangt af van de ontwerprichtingen en participatievrijheid.

Op basis van de input van de bewoners en kinderen wordt een VO opgesteld. Deze input wordt verzameld via (digitale) reactieformulieren en een verslag van de participatiebijeenkomst.

34 | 53

Witteveen+Bos | 148466/25-016.976 | Definitief

Toetsing ontwerp professionele stakeholders Na uitwerking van de wensen van bewoners en vooraf aan de inspraak wordt het ontwerp getoetst door beheerders, afdeling erfgoed, Spaarnelanden en verkeerspolitie.

5.2.4

Inspraak

Versturen brief inspraak Na vaststelling het voorontwerp (VO) en vrijgave voor inspraak wordt er een brief verstuurd naar de bewoners van het projectgebied en lokale organisaties. Hierin wordt verwezen naar de voorgaande participatiemomenten en wordt het vervolg van het participatieproces toegelicht. Daarnaast worden alle stakeholders geïnformeerd hoe zij een reactie op het ontwerp kunnen achterlaten. Participeren met bewoners Er worden drie bewonersavonden georganiseerd met het karakter van een inloopavond. Hierbij wordt het VO gepresenteerd en hebben bewoners de kans om op een laagdrempelige manier in te spreken. De ontwerpen met beknopte onderbouwing kunnen bewoners ook online bekijken. Opstellen beantwoording inspraakreacties Voor beantwoording van inspraakreacties en eventuele verwerking wordt een voorstel gedaan. Deze wordt getoetst en eventueel aangevuld. Na akkoord worden de voorstellen verwerkt in de producten en een reactie naar de insprekers verstuurd in de vorm van een nota van beantwoording.

5.3

Vervolg

Na vaststelling van het DO worden de insprekers geïnformeerd. Voor de bewoners is hier nog de mogelijkheid om een officiële zienswijze in te dienen. Ter overweging is een bewonersbrief waarbij ook de aannemer wordt geïntroduceerd. Voor de voorbereidingsfase maakt de RCP partner een communicatieplan.

35 | 53

Witteveen+Bos | 148466/25-016.976 | Definitief

6 RISICO’S Voor het project is in samenwerking met het projectteam een risicosessie uitgevoerd. Hierin zijn vooral procesmatige risico’s benoemd en gekwantificeerd, maar ook een aantal uitvoeringsrisico’s zijn in het dossier opgenomen. Voor de risico’s zijn in het risicodossier beheersmaatregelen geformuleerd. Het is van belang het risicodossier iedere fase te actualiseren. Voor een integrale samenwerking kan het waardevol zijn om tijdig (ontwerpfase) een aannemer bij het project te betrekken om ook de uitvoeringspartij deelgenoot te maken van de risicosessie en de geformuleerde beheersmaatregelen.

Tabel 6.1 Grootste risico’s uit het risicodossier (in willekeurige volgorde) Beschrijving

Projectfase

risico

stakeholders accepteren niet dat bomen die einde levensduur zijn of gebreken vertonen gekapt worden

ontwerp

risico

planningen van werkzaamheden nutspartijen/herinrichting zijn niet goed afgestemd, waardoor heringerichte straten opnieuw opgebroken moeten worden

realisatie

risico

bomen raken beschadigd tijdens werkzaamheden

realisatie

risico

schade aan de woningen tijdens werkzaamheden

realisatie

risico

wateroverlast in wijk wordt niet opgelost met robuust watersysteem

ontwerp

risico

discussie over oplossing wildparkeren tussen HFC en omgeving

ontwerp

risico

stroombanen voor oppervlakkige afvoer hemelwater worden geblokkeerd

ontwerp

risico

bezwaar op instellen eenrichtingswegen

ontwerp

risico

impact van parkeren op de deelprojecten wordt groter dan voorzien

ontwerp

risico

overhangend groen in tuinen belemmert werkzaamheden

realisatie

36 | 53

Witteveen+Bos | 148466/25-016.976 | Definitief

7 FINANCIËN 7.1

Budget

Het projectbudget is vastgesteld op EUR 16,4 miljoen [Kadernota 2026 (februari 2025)]. Op het huidige projectbudget van EUR 16,4 miljoen voor de herinrichting dient er ten opzichte van de kostenraming (EUR 28,8 miljoen), conform onderliggende paragrafen en het project advies, nog aanvullend budget van circa EUR 12,4 miljoen beschikbaar te worden gesteld. Het benodigd projectbudget (EUR 28,8 miljoen) voor groot onderhoud met herinrichting van Zuiderhout en Vredenhof is opgenomen in de Programmabegroting 2026 bij beschikbare budgetten in het investeringsplan voor Openbare Ruimte en Riool (stedelijk water).

7.2

Standaard Systematiek Kostenraming (SSK)

Voor het groot onderhoud met herinrichting van de buurten Zuiderhout en Vredenhof is een SSK-raming opgesteld op basis van de PvE-schets (zie bijlage I). De SSK-raming komt uit op een bedrag van circa EUR 27,8 miljoen. Dit zijn onder andere de bouwkosten, de engineeringskosten, en kosten voor leges, heffingen en verzekeringen. Inclusief meekoppelopgaven komt het uit op een bedrag van circa EUR 28,8 miljoen. De kostenverdeling van de investering is circa 72 % IP Openbare Ruimte en 28 % IP Riool. Omgerekend naar kosten per m2 beslaan de kosten in totaal EUR 302,00, hiermee is het in lijn met de buurtaanpak (EUR 295,00 per m2). Opgesplitst voor Zuiderhout en Vredenhof betreffen de kosten per m2 voor Vredenhof circa EUR 260,00 en voor Zuiderhout EUR 310,00. In het bedrag van circa EUR 28,8 miljoen is een risicoreservering voorzien voor het ondervangen van de top risico’s in het project. Daarnaast is in de kostenraming voor de inzet van klein materieel emissieloos bouwen meegenomen. Voor de inzet van emissieloos bouwen met groot materieel is nog geen rekening gehouden. Voor schoon en emissieloos bouwen is er een subsidiekans en zal nader worden beschouwd (zie paragraaf 7.6). In de bedragen is nog geen rekening gehouden met het verkrijgen van subsidies voor het project. In paragaaf 7.6 wordt nader ingegaan op kansrijke subsidies voor het project.

De grootse wijzigingen waardoor de kosten hoger uitvallen dan het vorige projectbudget zijn o.a.: meekoppelopgaven binnen het projectgebied realiseren (circa EUR 1,0 miljoen, zie paragraaf 7.3) vervanging van de bestaande lichtmasten en armaturen door de Patrimoniummast conform het HIOR (circa EUR 1,5 miljoen); vervangen van alle trottoirs door een hoogwaardige elementenverharding i.p.v. halfverharding (circa EUR 0,9 miljoen); in de vorige fase was er voor de Jacob Catslaan, Van Oldenbarneveltlaan, Beelslaan, Zonnelaan, en het middendeel van de Crayenesterlaan enkel een vervanging van de trottoirs voorzien. In deze fase is de herinrichting van de gehele weg meegenomen (circa EUR 1,3 miljoen); groeiplaatsverbetering van alle bomen die behouden blijven (circa EUR 0,4 miljoen);

37 | 53

Witteveen+Bos | 148466/25-016.976 | Definitief

-

hogere eenheidsprijzen voor rioleringswerkzaamheden (circa EUR 2,1 miljoen); aanplant van bomen waar er in het profiel ruimte is om verder te vergroenen (circa EUR 0,4 miljoen); aanbrengen van groenvoorzieningen in de straten waar daar ruimte voor is (circa EUR 0,5 miljoen).

7.3

Meekoppelopgaven

Voor een aantal deelgebieden ligt een opgave om met de voorgenomen werkzaamheden in samenspraak met de omgeving een nieuwe inrichting te geven aan het deelgebied. Dit betreft de volgende onderwerpen: herinrichting Spanjaardslaan; parkeervakken Van Oldenbarneveltlaan; speelplek bij kruising Anna van Burenlaan en Willem de Zwijgerlaan; vergroening van de Emauslaan; natuurvriendelijke oevers op diverse locaties; verbreden oppervlaktewater langs de Hildebrandlaan en langs de Zuiderhoutlaan. Voor deze meekoppelopgaven is reeds een inschatting van de kosten gemaakt (totaal EUR 959.000), welke in onderstaande tabel zijn weergegeven.

Tabel 7.1 Raming meekoppelopgaven Opgave

Omschrijving

herinrichting Spanjaardslaan

locatie i.o.m. omgeving vormgeven als een entrée richting Haarlemmerhout. Maatregelen nader te bepalen

346.000,00

parkeervakken creëren Van Oldenbarneveltlaan

het grasveld bij de Van Oldenbarneveltlaan wordt in de huidige situatie veelvoudig gebruikt als parkeerruimte voor de voetbalvereniging Koninklijke HFC. Bij een wijziging van het Omgevingsplan kunnen, na afstemming met de betrokken stakeholders, hier officiële parkeervakken worden gerealiseerd

138.000,00

speelplek realiseren bij kruising Anna van Burenlaan en Willem de Zwijgerlaan

op de kruising van de Anna van Burenlaan, Willem de Zwijgerlaan en Prins Mauritslaan ligt een grasveld. Dit grasveld zou getransformeerd kunnen worden naar een (natuurlijke) speelplek. De speelplek is geraamd op een wijze waarbij diverse zwerfkeien en boomstronken op speelvolle wijze in het landschap worden geïntegreerd. In de wijk is buiten de schoolpleinen geen speellocatie aanwezig

34.000,00

vergroenen Emauslaan

de Emauslaan is een veelgebruikt fietspad in de wijk Vredenhof. Dit fietspad zou potentieel versmalt kunnen worden om meer ruimte te maken voor groenvoorzieningen

121.000,00

natuurvriendelijke oevers realiseren op diverse locaties

volgens de ontbrekende schakels kaart lenen de oevers van het wateroppervlak aan de Frederik Hendriklaan, de sloot aan de Hildebrandlaan, het wateroppervlak bij de Vijverlaan en de Scheltemakade zich voor een transformatie tot eiland-natuuroever. Dit is een smallere versie van een reguliere natuurlijke oever

152.000,00

verbreden oppervlaktewater op diverse locaties

er zijn twee sloten die mogelijk verbreed zouden kunnen worden: langs de Hildebrandlaan en langs de Zuiderhoutlaan. De verbreding gaat uit van 1 m

168.000,00

38 | 53

Witteveen+Bos | 148466/25-016.976 | Definitief

Investeringskosten (in EUR)

7.4

Noodzaak tot bijstellen scope i.v.m. gemeentelijke financiën

In mei 2025 is vastgesteld dat binnen het huidige Investeringsplan en de Reserve Openbare Ruimte onvoldoende middelen beschikbaar zijn om alle lopende en geplande projecten, waar de herinrichting van Zuiderhout en Vredenhof er één van is, volledig te bekostigen. Voor het project is daarom in beeld gebracht welke onderdelen absoluut noodzakelijk zijn (‘must do’s’) en welke optioneel of aanvullend zijn (‘nice to haves’). Dit om gerichte keuzes te kunnen maken en waar mogelijk financiële ruimte te creëren, zonder dat het noodzakelijke onderhoud voor het areaal in gevaar komt. Hiertoe zijn er verschillende scenario’s uitgewerkt die inzicht geven in mogelijke versoberingsopties binnen het project. De varianten zijn als volgt: 1 Maximale variant (EUR 28,8 miljoen): alle voorgenomen herinrichtingsmaatregelen zoals beschreven in voorliggende startnotitie, inclusief alle in paragraaf 7.3 gedefinieerde meekoppelopgaven worden uitgevoerd. 2 Maximale variant met aangepaste fasering (EUR 28,8 miljoen): De maximale variant gaat uit van een uitvoeringsperiode van 3 jaar (2027 – 2030). Door de fasering van de werken over een uitvoeringsperiode van 5 jaar te verdelen (2027 - 2032), kunnen de investeringskosten over meerdere jaren worden verdeeld. 3 Ambitievariant (EUR 27,8 miljoen): alle voorgenomen herinrichtingsmaatregelen worden uitgevoerd, exclusief de meekoppelopgaven uit paragraaf7.3.

4 Versoberingsvarianten: de ambitievariant (EUR 27,8 miljoen) waarbij aanvullend verschillende versoberingsopties worden doorgevoerd. Concreet wordt gedoeld op de volgende versoberingsopties (keuze nader te bepalen): 1 Minder luxe verlichtingstype (EUR -1,5 miljoen): hergebruik van bestaande lichtmasten i.p.v. aanbrengen historische “Patrimonium” lichtmasten conform het HIOR. 2 Minder luxe trottoirverharding (EUR -250.000,00 : basis elementverharding wordt toegepast in het trottoir in plaats van ‘luxe’ elementenverharding. 3 Basisverharding fietsroute (EUR -835.000,00): hergebruik van klinkers in de rijbaan van doorgaande fietsroutes i.p.v. EQ+ elementenverharding ten behoeve van comfort. 4 Geen extra bomen (EUR -1,1 miljoen): bomen vervangen op basis van interventie (kappen en vervangen), geen extra bomen aanplanten. 5 Geen extra groeiplaatsverbetering (EUR -235.000,00): groeiplaatsverbetering van bomen toepassen op basis van interventie, geen extra groeiplaatsverbetering bij overige bomen. 6 Kwaliteitsvermindering beplanting groenvakken (EUR -565.000,00): groenvakken minder kwalitatief hoogwaardig inplanten. 7 Kleinere bomen aanplanten (EUR -30.000,00): in plaats van bomen van 2de kwaliteit (12-16cm stamomtrek op 1 m hoogte) aan te planten wordt gekozen voor de aanplant van 3e kwaliteit (10-12 cm stamomtrek op 1 m hoogte).

5 Minimale variant (EUR 21,75 miljoen): alleen de hoogst noodzakelijke interventies worden uitgevoerd, de must do’s. Alleen maatregelen noodzakelijk voor beheer, veiligheid en functionaliteit worden getroffen, exclusief meekoppelopgaven. De minimale variant bestaat uit: · aanleg hemelwaterriool; · onderhoud aan vuilwaterriolering; · vervangen duikers; · herstraten rioolsleuf rijbanen; · vervangen asfalt trottoir door basis betontegels; · vervangen bomen; · de Zuiderhoutlaan, Churchilllaan en Willem de Zwijgerlaan herprofileren conform maximale variant (noodzakelijk voor verkeersveiligheid).

39 | 53

Witteveen+Bos | 148466/25-016.976 | Definitief

7.5

Nadere toelichting varianten

7.5.1

Maximale variant

In de maximale variant worden alle voorgenomen herinrichtingsmaatregelen uitgevoerd, inclusief meekoppelopgaven. Dit levert grote meerwaarde op alle beleidsambities (klimaat, groen, mobiliteit, cultuurhistorie, ecologie, et cetera. De fasering van het project is in 5 deelgebieden opgedeeld, waarbij de uitvoering loopt van Q3 2027 t/m Q2 2031, zie onderstaande afbeelding.

Afbeelding 7.1 Uitvoeringsfaseringskaart groot onderhoud met herinrichting Zuiderhout-Vredenhof

7.5.2

Maximale variant met aangepaste fasering

In deze variant worden dezelfde maatregelen getroffen als in de maximale variant. Door de langere doorlooptijd van twee jaar worden de jaarlijkse kosten echter verlaagd, met name in de jaren 2028, 2029 en 2030. Deze variant leidt niet tot een besparing op het totale projectbudget, maar spreidt de kosten over een langere periode. Hiermee wordt afgeweken van het oorspronkelijke uitgangspunt om de uitvoering te beperken tot drie jaar. De fasering van de werkzaamheden is aangepast zodat deze langer doorlopen, tot in 2032. De aanpassingen voor de ‘maximale variant met aanpassing fasering’ zijn weergegeven in Afbeelding 7.2en luiden als volgt: Prins Mauritslaan: van fase 2 (2028) naar fase 3 (2029) verplaatst; Zuiderhout fase 4: niet starten in Q4 2029 maar volledig uitvoeren in 2030; Extra fasen toevoegen: · Fase 5 (2031): - Willem de Zwijgerlaan; - Churchilllaan; · Fase 6 (2032): - Zuiderhoutlaan; - Vredenhof (totale buurt van 2027/2028 verplaatsen naar 2032).

40 | 53

Witteveen+Bos | 148466/25-016.976 | Definitief

Afbeelding 7.2 Uitvoeringsfaseringskaart groot onderhoud Zuiderhout-Vredenhof met aangepaste fasering

In Tabel 7.2 zijn de jaarlijkse geraamde kosten voor deze variant naast de kosten van de reguliere maximale variant weergegeven. In Tabel 7.3 is de uitsplitsing naar Zuiderhout weergegeven en in Tabel 7.4 de uitsplitsing voor Vredenhof. In totaal wordt met deze variant EUR 9,1 miljoen benodigd projectbudget doorgeschoven naar de jaarschijven 2031 en 2032. Ten aanzien van het totale tekort van EUR 12,4 miljoen resteert de benodigde aanvulling van het projectbudget in de periode 2027-2030 EUR 3,3 miljoen. In de periode 2031 en 2032 is aanvullend EUR 9,1 miljoen benodigd.

Tabel 7.2 Investeringskosten Zuiderhout en Vredenhof, maximale varianten 1 en 2 (SSK inclusief meekoppelopgaven) Jaarsnede

Maximale variant (1) (EUR)

Maximale variant met fasering aanpassing (2) (EUR)

historisch

268.061

268.061

2025

233.688

233.688

2026

1.638.808

1.529.109

-109.699

2027

6.186.690

4.210.221

-1.976.469

2028

7.184.954

5.146.887

-2.038.067

2029

7.163.451

4.783.294

-2.380.157

2030

6.131.233

3.537.933

- 2.593.300

2031

3.800.654

3.800.654

2032

5.297.038

5.297.038

Totaal

41 | 53

28.806.885

Witteveen+Bos | 148466/25-016.976 | Definitief

28.806.885

Verschil (EUR)

Tabel 7.3 Investeringskosten Zuiderhout, maximale varianten 1 en 2 (SSK inclusief meekoppelopgaven) Jaarsnede

Maximale variant (1) (EUR)

Maximale variant met fasering aanpassing (2) (EUR)

historisch

177.326,00

177.326,00

2025

144.908,00

144.908,00

2026

1.444.603,00

1.360.238,00

-84.365,00

2027

4.437.617,00

4.062.814,00

-374.803,00

2028

6.443.279,00

5.073.398,00

-1.369.881,00

2029

7.163.451,00

4.783.294,00

-2.380.157,00

2030

6.131.232,00

3.537.933,00

-2.593.299,00

2031

3.800.654,00

3.800.654,00

2032

3.001.851,00

3.001.851,00

Totaal

25.942.416

Verschil (EUR)

25.942.416

Tabel 7.4 Investeringskosten Vredenhof, maximale varianten 1 en 2 (SSK inclusief meekoppelopgaven) Jaarsnede

Maximale variant (1) (EUR)

Maximale variant met fasering aanpassing (2) (EUR)

Verschil (EUR)

historisch

90.735,00

90.735,00

2025

88.780,00

88.780,00

2026

194.205,00

168.871,00

-25.334,00

2027

1.749.073,00

147.407,00

-1.601.666,00

2028

741.676,00

73.489,00

-668.187,00

2.295.187,00

2.295.187,00

2029 2030 2031 2032 Totaal

2.864.469

2.864.469

Maatschappelijke consequenties Een aandachtspunt bij deze variant is de communicatie, aangezien de uitvoeringsperiode van de werkzaamheden verlengd worden van drie naar vijf jaar. Dit betekent dat bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden gedurende een langere tijd te maken krijgen met overlast, zoals geluid, beperkte bereikbaarheid, verkeersomleidingen en minder parkeergelegenheid. Hoewel de jaarlijkse hinder mogelijk minder intens is doordat de werkzaamheden meer verspreid zijn, blijft de impact langer merkbaar in de betrokken buurten. Dit kan leiden tot tijdelijke vermindering van het woon- en leefklimaat, en het vraagt van bewoners en ondernemers een langere periode van aanpassing. Politieke consequenties De aangepaste fasering betekent dat belangrijke doorgaande wegen zoals de Churchilllaan en Willem de Zwijgerlaan pas in een latere fase worden aangepakt. Hierdoor blijven bestaande knelpunten, zoals verslechterde trottoirs, te brede rijbanen en de daarmee samenhangende verkeersonveiligheid, langer aanwezig. Dit kan politiek gevoelig liggen, omdat het uitstellen van de aanpak kan leiden tot vragen uit de over de prioritering van veiligheid. Mogelijk is het noodzakelijk om in de tussentijd tijdelijke verkeersmaatregelen of noodreparaties uit te voeren.

42 | 53

Witteveen+Bos | 148466/25-016.976 | Definitief

De variant voldoet wel volledig aan het vastgestelde beleid en biedt meerwaarde voor de omgeving. Dezelfde voordelen worden behaald als in de maximale variant. Consequenties beheer en onderhoud In deze variant worden gedeelten van de omgeving later uitgevoerd dan oorspronkelijk gepland. Gelet op de veiligheid van de openbare ruimte is dit een verantwoorde keuze. Voor beheer en onderhoud dient rekening gehouden te worden met extra kosten voor het langer in stand houden van de -reeds verouderde- assets.

7.5.3

Ambitievariant

In de ambitievariant worden de meekoppelopgaven niet meegenomen. De overige herinrichtingsmaatregelen worden wel uitgevoerd. Maatschappelijke consequenties Bewoners hechten veel waarde aan het behoud van het cultuurhistorische karakter van de wijk en een deel van de wijk (de buurt Zuiderhout) heeft het predicaat Beschermd stadgezicht. Er kan onvrede ontstaan als er geen gehoor wordt gegeven aan de klachten/wensen in de buurt en/of invloed heeft op het historische karakter uit de wijk. Veel voorkomende wensen aangedragen o.b.v. online enquête in de buurt zijn als volgt: het realiseren van parkeervakken om de stoepen vrij te houden en de veiligheid te verbeteren (veel wild geparkeerd rondom Kon. HFC en geeft overlast in de omgeving tijdens de weekenden); meer speel- en ontmoetingsplekken voor kinderen en buurtbewoners, met in acht neming van mogelijke overlastbeperkende maatregelen; het behoud en het regelmatige onderhoud van bestaande bomen en groenvoorzieningen, evenals de aanplant van nieuwe bomen en bloemen. Politiek consequenties Er kan onvrede ontstaan en mogelijk kritische vragen worden gesteld als er geen gehoor wordt gegeven aan de klachten/wensen in de buurt. Tijdens het traject voor het opstellen van de kaderstellende startnotitie is immers uitvoerig gesproken over de te nemen maatregelen, ook over de meekoppelopgaven.

7.5.4

Versoberingsvarianten

Om te besparen kan gekozen worden uit verschillende versoberingsvarianten ten opzichte van de Ambitievariant. Elke besparing, per versoberingsvariant, heeft effect op zowel een maatschappelijk, als een politiek niveau. Over het algemeen hebben de maatschappelijke consequenties betrekking op het behoud van het cultuurhistorische karakter van de wijk en de politieke consequenties over de breuk met beleid en eventuele onvrede die kan ontstaan. In aanvulling op deze algemene maatschappelijke en politieke consequenties is in onderstaande tabel overige nuance aangebracht.

43 | 53

Witteveen+Bos | 148466/25-016.976 | Definitief

Tabel 7.5 Overzicht consequenties versoberingsvarianten Versoberingsvariant (opties)

Maatschappelijke consequenties

Politieke consequenties

2. Minder luxe trottoirverharding

breuk met reedse herinrichting van de Churchilllaan. Er wordt niet voldaan aan verwachtingen

onvrede onder stakeholdergroepen, met name cultuurhistorische verenigingen

3. Basisverharding fietsroute

minder fietscomfort

overlastklachten

4. Geen extra bomen planten

breuk met herinrichting van deel Churchilllaan

1. Minder luxe verlichtingstype

5. Geen extra groeiplaatsverbetering 6. Kwaliteitsvermindering beplanting groenvakken

onvrede onder stakeholders, specifiek Platform Groen breuk met herinrichting van deel Churchilllaan

7. Kleinere bomen aanplanten

7.5.5

onvrede onder stakeholders, specifiek Platform Groen en bewoners die verwachtingen hadden aan de groenkwaliteit onvrede onder stakeholders, specifiek Platform Groen

Minimale variant

Alleen de hoogst noodzakelijke interventies worden uitgevoerd, de ‘must do’s’. Alleen maatregelen noodzakelijk voor beheer, veiligheid en functionaliteit worden getroffen, exclusief meekoppelopgaven. De minimale variant bestaat uit: aanleg hemelwaterriool; onderhoud aan vuilwaterriolering; vervangen duikers; herstraten rioolsleuf rijbanen; vervangen asfalt trottoir door basis betontegels; vervangen bomen; de Zuiderhoutlaan, Churchilllaan en Willem de Zwijgerlaan herprofileren conform maximale variant (noodzakelijk voor verkeersveiligheid). Consequenties beheer- en onderhoud De uitvoering van de minimale variant leidt ertoe dat het op dit moment absoluut noodzakelijk onderhoud wordt uitgevoerd. Echter betekent dit wel dat er op korte termijn alsnog een herprofileringsopgave ligt, wanneer ook de verhardingen die op dit moment nog van voldoende staat zijn niet meer volstaan. Dit brengt hogere kosten met zich mee in verband met de inflatie en de startnotitie, PvE en PVE-schets die opnieuw opgesteld dienen te worden. Maatschappelijke consequenties Bewoners hechten veel waarde aan het behoud van het cultuurhistorische karakter van de wijk en een deel van de wijk (de buurt Zuiderhout) heeft het predicaat Beschermd stadgezicht. Er kan onvrede ontstaan als er geen gehoor wordt gegeven aan de klachten/wensen in de buurt en/of invloed heeft op het historische karakter uit de wijk.