Bijlage 1 Kaderbrief 2027

Formatiewijziging Teammanager Beleid en Account De directie heeft besloten om bestaande formatie om te zetten naar één teammanager voor twee afdelingen binnen het sociaal domein. Door deze neutrale wijziging verschuift circa € 128.000 aan lasten van programma 3 naar programma 7. Inrichting Duurzaamheids Experience Center (DEC) In de raadsvergadering van 28 maart 2024 heeft de raad ingestemd met de opvolging van de adviezen van het Burgerberaad CO₂-reductie (2024/241483), waaronder het realiseren van één loket voor alle duurzaamheidsaspecten: het Duurzaamheid Experience Center (DEC). Het DEC wordt de Kaderbrief 2027

45

fysieke plek waar Haarlemmers inspiratie, informatie en ondersteuning vinden rond thema’s als energietransitie, circulaire economie, klimaatadaptatie, groen, afval en erfgoed. Conform het collegebesluit van 1 oktober 2024 (2023/1890204) wordt het DEC gevestigd op de begane grond van het vernieuwde NME gebouw in de Kweektuin. Inmiddels zijn de kosten voor inrichting, exploitatie en programmering inzichtelijk. Het benodigde investeringsbudget voor de inrichting (€ 507.000 incidenteel) kan worden gedekt vanuit de doeluitkering CDOKE, die middels de Septembercirculaire 2025 zijn ontvangen. Deze zijn verwerkt in programma 7. De jaarlijks terugkerende kosten voor de programmering worden opgevangen binnen de lopende begroting vanuit verschillende beleidsvelden (Duurzaamheid, Groen, Klimaatadaptatie). De benodigde formatie voor het beheer en de uitvoering van het DEC is op dit moment nog niet volledig inzichtelijk. Onderzocht wordt in hoeverre deze structurele lasten binnen de bestaande begrotingsruimte kunnen worden opgevangen. In afwachting hiervan worden deze middelen als PMpost opgenomen. Inzet stelpost mee-adem vanaf 2026 De formatieomvang van de bedrijfsvoering “ademt mee” met het aantal formatieplaatsen (fte’s) in het primair proces. Dat betekent dat bij formatie-uitbreidingen in het primair proces een bedrag wordt toegevoegd aan de stelpost mee-adem.

Door de groei in fte’s is er extra inzet op een aantal onderdelen in de bedrijfsvoering nodig. De stelpost wordt nu ingezet om binnen de bedrijfsvoering de capaciteit op HR, financiën, informatievoorziening, communicatie en huisvesting te versterken. In 2026 wordt € 1,6 miljoen ingezet, maar een aantal maatregelen zijn incidenteel waardoor de inzet daalt naar € 1,5 miljoen in 2027 en vanaf 2028 naar € 1 miljoen structureel per jaar. Gelet op de dekking uit de stelpost is het doorvoeren van deze maatregelen budgetneutraal. De maatregelen leiden tot een beperkte herschikking van budgetten: bij programma’s 1, 4 en 7 dalen de lasten met respectievelijk € 17.000, € 2.000 en € 116.000. Bij programma’s 2, 3 en 6 stijgen de lasten met respectievelijk € 2.000, € 15.000 en € 119.000. Verwerken formatie taakstelling Zandvoort De taakstelling Sociaal Domein die bij de begroting 2023 door de gemeente Zandvoort is ingevuld, heeft per abuis niet geleid tot formatieve verwerking in de begroting van de gemeente Haarlem. Met deze mutatie wordt dit alsnog verwerkt, waarbij 0,2 fte formatief en € 25.000 financieel structureel in de begroting worden verwerkt. Besluit: In te stemmen met de voorgestelde neutrale begrotingswijzigingen (baten en lasten) over de beleidsvelden heen. Besluit: In te stemmen met de voorgestelde neutrale begrotingswijzigingen (dotaties en onttrekkingen) in de reserves.

Besluit: De financiële wijzigingen over 2026 vast te stellen en deze financieel technisch te verwerken in de begroting 2026 volgens de begrotingswijziging.

Kaderbrief 2027

46

4. Investeringen 4.1a Investeringsplan op hoofdlijnen Het investeringsplan zoals vastgesteld in de Programmabegroting 2026-2030, inclusief de daarin opgenomen aanvullende voorstellen, was als volgt. Tabel: investeringsplan inclusief aanvullende voorstellen, Programmabegroting 2026-2030 Programma

2030

1 Maatschappelijke participatie 2 Ondersteuning en Zorg 4 Aantrekkelijke woon-werkstad 5 Gezonde en duurzame stad 6 Burger, Bestuur en Veiligheid 7 Alg. Dekkingsmiddelen & Overhead

2025 14.086 8.233 77.316 9.665 92 8.420

2026 43.552 37.501 121.656 17.875 0 11.936

2027 78.351 8.770 145.001 18.812 175 4.368

2028 73.270 6.969 174.531 25.619 0 2.367

2029 45.409 5.327 137.188 27.795 0 1.625

64.786 5.123 106.521 18.308 0 2.406

Totaal

117.813

232.519

255.477

282.756

217.344

197.144

Na de realisatie van investeringen in 2025 en de actualisatie van de voorgenomen investeringen ontstaat het volgende investeringsplan. Tabel: investeringsplan, Kaderbrief 2027 Programma 1 Maatschappelijke participatie 2 Ondersteuning en Zorg 4 Aantrekkelijke woon-werkstad 5 Gezonde en duurzame stad 6 Burger, Bestuur en Veiligheid 7 Alg. Dekkingsmiddelen & Overhead Totaal (*) de werkelijke uitgaven 2025

2025* 15.630 6.195 63.375 10.411 81 6.002 101.694

2026 36.100 25.339 105.361 12.520 1.664 9.668 190.652

2027 42.328 16.890 162.505 20.806 175 2.569 245.272

2028 76.676 6.724 149.852 22.005 705 1.617 257.579

2029 83.236 7.327 135.232 22.929 725 900 250.349

2030 56.786 5.533 117.591 18.493 1.388 1.018 200.809

De bijstelling naar € 191 miljoen voor het lopende jaar 2026 betekent een hogere begroting dan vorig jaar, toen de begroting voor 2025 in de Kadernota 2026 werd aangepast naar € 123 miljoen. De totale mutaties in de periode 2025-2030 zijn als volgt: Tabel: Mutaties investeringsplan, Kaderbrief 2027 t.o.v. Programmabegroting 2026-2030 Programma 2025 2026 2027 2028 1 Maatschappelijke participatie 1.544 -7.452 -36.023 3.406 2 Ondersteuning en Zorg -2.038 -12.162 8.120 -245 4 Aantrekkelijke woon-werkstad -13.941 -16.295 17.504 -24.679 5 Gezonde en duurzame stad 746 -5.355 1.994 -3.614 6 Burger, Bestuur en Veiligheid -11 1.664 0 705 7 Alg. Dekkingsmiddelen & Overhead -2.418 -2.268 -1.799 -750 Totaal -16.119 -41.867 -10.205 -25.177

2029 37.827 2.000 -1.956 -4.866 725 -725 33.005

2030 -8.000 410 11.070 185 1.388 -1.388 3.665

Er is een verschuiving zichtbaar van de jaren 2026 t/m 2028 naar (met name) 2029 en 2030. Over de periode 2025 t/m 2030 is er in totaal sprake van een afname van het investeringsvolume met ruim € 56 miljoen. Dit komt voornamelijk door verschuivingen naar de indicatieve periode (ná 2030) van het IP. Kaderbrief 2027

47

Gevolgen kapitaallasten De huidige ramingen van de te realiseren IP volumes zijn zeer omvangrijk, gelet op de gerealiseerde volumes. In de afgelopen jaren is er weliswaar een sterk stijgende trend te zien in het realiseren van investeringen, maar er is een significante trendbreuk nodig om de geraamde volumes in de komende jaren daadwerkelijk te realiseren. Het college verwacht dat de organisatie en de stad meer tijd nodig hebben om te groeien naar grotere investeringsvolumes. Vertragingen en/of verschuivingen zijn aannemelijk, zonder dat concreet te benoemen is bij welke IP projecten zich dit zal voordoen. Daarom wordt voor de begroting van kapitaallasten vanuit investeringen sinds de Programmabegroting 2026-2030 (blz. 52/53) een nieuwe werkwijze gehanteerd, gebaseerd op een gestage reële groei van de totaal geraamde IP volumes, rekening houdend met jaarlijkse prijsstijgingen, de stijgende trend vanuit de afgelopen jaren en enkele (grote) projecten die gerealiseerd kunnen worden zonder dat zij een evenredig deel van de capaciteit van de organisatie vragen (denk bijvoorbeeld aan aankopen van panden). Het is een vorm van reëel ramen waarbij het verschil in kapitaallasten tussen de investeringsvolumes van gestage groei en van geplande groei beschikbaar blijft voor de gewenste investeringsopgaven van de stad.

Gedachtegang hierbij is dat de investeringen uiteindelijk wel degelijk plaats vinden, maar op een later moment. Het ramen en eventueel invullen van tijdelijke voordelen kan daarmee misleidend zijn en op termijn leiden tot het niet, of lastiger, sluitend krijgen van de (structurele) begroting. Er zijn door het toepassen van deze methodiek geen mutaties in de kapitaallasten bij actualisatie en daarmee geen budgettaire mutaties. Er zijn enkel wijzigingen in de geraamde dotaties aan de reserve Kapitaallasten.

4.1b Reeds genomen raadsbesluiten In de actualisatie zijn de volgende mutaties verwerkt, waarover de raad eerder heeft besloten. Herinrichting Meerwijk In het besluit ‘Herinrichting Meerwijk, vaststellen definitief ontwerp fase B’ (2025/572406) is besloten om de IP post voor Meerwijk op te hogen met € 438.000, gedekt door een te ontvangen subsidie. Ontwikkelzone Zuid-West Met besluit ‘Vestiging Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg) voor Ontwikkelzone Zuid-West’ (2021/535483) is besloten om een investeringsbudget van € 6 miljoen op te nemen voor aankopen in het kader van de Wet voorkeursrecht gemeenten ten behoeve van de ontwikkelzone Zuid-West en voor dit bedrag een krediet vrij te geven. De kapitaallasten worden gedekt vanuit de WBI-subsidie voor Zuid-West en de reserve Ongedeelde stad. Ontwikkelzone Zijlweg West Met het besluit ‘Vestigen voorkeursrecht ontwikkelzone Zijlweg-West (2024/700081) is besloten om een investeringsbudget van € 5 miljoen op te nemen voor aankopen in het kader van de Wet voorkeursrecht gemeenten ten behoeve van de ontwikkelzone Zijlweg-West en voor dit bedrag een krediet vrij te geven. De kosten worden gedekt uit de businesscase Zijlweg-West.

Multifunctioneel sportcomplex centrum Schalkwijk Bij de behandeling van de nota Nieuwbouw multifunctioneel sportcomplex centrum Schalkwijk (2025/742522) heeft de raad besloten bij de Kaderbrief 2027 ten gunste van IP post SPRT.07 € 4,9 miljoen ter beschikking te stellen voor de investering in het multifunctioneel sportcomplex centrum Schalkwijk (inclusief cone-glijbaan) en dit als onvermijdelijk te beschouwen. Kaderbrief 2027

48

Aankoop- en grondbeleid Met het vaststellen van de nota Aankoop- en grondbeleid 2025 - 2029 (2025/0648834) heeft de raad ingestemd met het instellen van een investeringsbudget (IP-stelpost) van € 5 miljoen ten behoeve van de aankoop van (strategisch) vastgoed. Aankoop Kleine Houtweg 18 In de nota Aankoop Kleine Houtweg 18 (GR Noord-Hollands Archief) (2025/0809264) besloot de raad een krediet vrij te geven voor de aankoop plus bijkomende kosten van in totaal € 4,8 miljoen.

4.1c Nieuwe en hogere investeringen In de Programmabegroting 2026-2030 is de jaarsnede van 2026 aangepast naar € 233 miljoen. In de nu voorliggende actualisatie is deze jaarsnede 2026 omlaag bijgesteld naar € 191 miljoen. Dit is een forse verhoging ten opzichte van de realisatie van € 102 miljoen in het afgelopen jaar. In de komende jaren stijgen de voorgenomen investeringen tot boven de € 200 miljoen per jaar. Daarbij worden voor deze periode nieuwe en hogere investeringen voorgesteld, die leiden tot een verdere stijging van het voorgenomen investeringsvolume. De nieuwe en hogere investeringen worden in de volgende paragrafen benoemd en toegelicht. Veel van de (gedekte) nieuwe en hogere investeringen worden vanuit reeds bestaande IP posten gedekt en geven dus per saldo geen ophoging van het investeringsvolume. Om een getrouw beeld te geven van de nu totaal geraamde investeringsvolumes zijn in onderstaande tabel alleen de ongedekte nieuwe en hogere investeringen opgenomen. Tabel: concept investeringsplan inclusief ongedekte aanvullende voorstellen Overzicht 2026 2027 2028 190.652 245.272 257.579 Actualisatie 40 408 700 Nieuwe investeringen 1.389 2.824 1.524 Hogere investeringen

2029 250.349 0 2.822

2030 200.809 0 2.123

Totaal

253.171

202.932

192.081

248.504

259.803

Gevolgen kapitaallasten De ongedekte nieuwe en hogere investeringen zorgen voor hogere kapitaallasten. De gedekte nieuwe en hogere investeringen waren vanuit stelposten al in het IP voorzien en/of worden gedekt door subsidies of kostprijs dekkende huur. De onderstaande tabel toont de (netto) toename van kapitaallasten vanuit de ongedekte investeringen. De kapitaallasten behorende bij de nieuwe en hogere investeringen zijn als volgt: Tabel: kapitaallasten ongedekte aanvullende voorstellen Kapitaallasten Rekeningresultaat

2027 297 297

2028 567 567

2029 940 940

2030 1.516 1.516

2031 1.228 1.228

Besluit: De gewijzigde begrote kapitaallasten vanuit het geactualiseerde Investeringsplan en de nieuwe en hogere investeringen te verwerken in de begroting. In de praktijk leidt dit door de methodiek van gestage trendmatige groei tot extra dotaties aan de reserve Kapitaallasten van een zelfde omvang.

Kaderbrief 2027

49

4.2 Toelichting bij grote wijzigingen Als toelichting op de mutaties in het investeringsplan volgt een overzicht met toelichtingen bij grote wijzigingen. In dit overzicht zijn financieel-technisch wijzigingen, zoals een ophoging van een IP post vanuit eerdere besluitvorming, de toevoeging van een subsidie of een afsplitsing van een concrete investering vanuit een bestaande stelpost, niet opgenomen. De hier toegelichte mutaties betreffen verschuivingen van investeringen in de tijd, waarbij in totaal € 1 miljoen of meer in de tijd verschuift. Dit zijn alleen de grootste verschuivingen, deze verklaren daarmee niet het totale verschil uit de tabel in paragraaf 1a. Investering Cluster Sociaal (programma 1, 2 en 3) JOP 2020 basisschool De Talenten JOP 2020 De Globe nieuwbouw JOP 2023 Nieuwbouw IKC Schalkwijk JOP 2023 Renovatie Montessori school (HMS) JOP 2024 Prof. Dr. Van Gilseschool JOP 2025 Coornhert renovatie fase 1 JOP 2025 Lindeboom JOP 2025 Rudolf Steiner uitbreiding JOP 2025 Vrije school Kleverpark locatie: Wouwermanstraat Beatrixplein, ITK nieuwbouw Sportzaal Beatrixplein Zwembad noord Huis van de Wijk, Beatrixplein Schalkwijk Centrum Extra huis van de wijk Huis van de wijk Boerhaavewijk Huis van de wijk noord-zuid Vastgoed maatschappelijke opvang DomusPlus Cluster Fysiek (programma 4 en 5) Jan van Galenstraat e.o Kedoestraat e.o. Kleverlaan e.o.

Parkeergarage Sonneborn Relinen diepriolen Slaperdijkweg, Spaarndam Tetterode-, Jan Steen- en Wouwermansstraat Westergracht spoorovergang Zuiderpolder herinrichting Vervanging Havenkantoor Spaarndamseweg Schalkwijk centrum nieuwbouw bibliotheek Uitbreiding Schuur Mobiliteitshub Beatrixplein Spaarnepark fase 1 Waterverbinding Floris van Adrichemlaan Leidseplein 36 renovatie Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Voorhelmstraat 23-25 renovatie en verduurzaming

Kaderbrief 2027

Mutatie Oorspronkelijke (miljoen) periode

Gewijzigde periode

€ 3,4 € 3,8 € 7,0 € 1,2 € 4,0 € 2,3 € 3,0 € 3,5 € 4,0 € 1,1 € 3,0 € 14,9 € 2,2 € 1,1 € 1,0 € 2,4 € 6,1 € 5,8

2027-2028 2027-2028 2026-2027 2023-2026 2027-2028 2026-2027 2026-2028 2027-2028 2026-2028 2023-2028 2026-2028 2026-2029 2026-2028 2030-2032 2026-2029 2028-2029 2026-2027 2024-2026

2028-2029 2028-2029 2028-2029 2023-2026 2028-2029 2026-2027 2027-2029 2028-2029 2026-2028 2023-2028 2026-2029 2026-2029 2026-2029 2026-2028 2026-2029 2029-2031 2027 2024-2027

€ 5,4 € 1,5 € 9,4 € 1,1 € 1,0 € 1,5 € 4,0 € 1,9 € 22,3 € 2,5 € 2,7 € 1,2 € 1,0 € 2,6 € 1,5 € 2,8 € 7.0 € 2,0

2021-2026 2023-2029 2024-2029 2023-2028 2018-2028 2020-2027 2022-2027 2022-2026 2020-2030 2021-2026 2023-2027 2023-2027 2025-2028 2026-2027 2027-2030 2025-2026 2021-2033 2026-2028

2021-2027 2023-2029 2024-2030 2023-2028 2018-2028 2020-2028 2022-2028 2022-2027 2020-2032 2021-2027 2023-2028 2023-2027 2025-2028 2026-2028 2030-2034 2025-2028 2021-2033 2026-2029

50

Toelichtende teksten bij grote mutaties Cluster Sociaal (programma 1, 2 en 3) De Talenten, vervangende nieuwbouw De start van de bouw was aanvankelijk gepland in 2027, dit moet een jaar worden verplaatst. De daadwerkelijke start van de bouw wordt op dit moment voorzien in 2028, voltooiing in 2029. Dit betreft een complex project dat bestaat uit verschillende onderdelen/fases: aankoop grond, sloop schoolgebouw, bouwrijp maken terrein, nieuwbouw school incl. gymzaal, renovatie van de bestaande (monumentale) gymzaal en tenslotte herinrichting van het Graafschapsplein. Een gemeentelijke projectleider houdt zich bezig met de volgende belangrijke aspecten: het bouwheerschap dat bij de gemeente is belegd, de inpassing van het ontwerp in de omgeving, de aanpassing aan de bestaande monumentale gymzaal; de invulling en eigendomssituatie van deze zaal en de inrichting van de openbare ruimte die ook door de school gebruikt gaat worden, waardoor er afspraken moeten worden gemaakt over eigendom, beheer en verantwoordelijkheid. Tevens is de raming geïndexeerd naar de uitvoeringsjaren 2028 en 2029. De Globe, vervangende nieuwbouw Het budget voor de aanvankelijk geplande start van de bouw in 2027 wordt teruggebracht tot een voorbereidingsbudget. Start en voltooiing van de bouw wordt een jaar verschoven, naar 2028-2029.

Oorzaak van deze vertraging is dat de school onderdeel is van de ontwikkelzone Floris van Adrichemlaan. Ook van invloed is het voornemen het nieuwe schoolgebouw niet alleen voor De Globe (schoolbestuur Spaarnesant) te realiseren, maar ook de Don Boscoschool (schoolbestuur TWijs) hierin onder te brengen. Een gemeentelijke procesmanager wordt ingezet om dit proces vorm te geven en de kaders voor de nieuwe school vast te stellen. IKC Schalkwijk, vervangende nieuwbouw De aanvankelijke planning ging uit van start bouw in 2027. Dit wordt vooralsnog aangepast naar 2028, voltooiing zomer 2029. In het SHO werd in 2023 nog uitgegaan van een gym-/sportvoorziening bestaande uit drie oefenvloeren, voor de drie toekomstige scholen in de Floris van Adrichemlaan. Deze plannen zijn inmiddels aangepast, het toen voorziene budget uit het SHO is niet meer nodig voor de nieuwe sportvoorziening in de Floris van Adrichemlaan. In plaats daarvan wordt het budget voor één van de drie zaaldelen ingezet voor een nieuwe gymzaal voor IKC Schalkwijk. Het restant (twee zaaldelen) wordt ingezet voor een nieuwe sportvoorziening in de Belgiëlaan, dit wordt onderdeel van de tweede uitvoeringsperiode van het SHO. Voor het budget voor IKC Schalkwijk betekent dit dat dit wordt opgehoogd met € 2,1 miljoen. Dit bedrag wordt in gelijke delen in de jaren 2028 en 2029 aan het bouwbudget toegevoegd.

Dekking voor deze investering komt uit de stelpost Onderwijshuisvesting. Tevens is de raming voor het schoolgebouw geïndexeerd naar uitvoeringsjaren 2028 en 2029. Inclusief gymzaal en indexering naar prijspeil 2028 komt het totale budget op € 10.473.590 Een gemeentelijke procesmanager is ingezet om precies in beeld te krijgen welke gemeentelijke kaders en procedures voor dit project noodzakelijk zijn. De nu voorgestelde planning gaat uit van de meest uitgebreide mogelijkheden, de komende periode wordt dit nader ingevuld. Eventueel wordt (een deel) van het budget waar naar voren gehaald. Tijdelijke huisvesting voor IKC Schalkwijk wordt voorzien in de oude Waddenschool aan het Zevenwoudenplantsoen. Deze is beschikbaar vanaf eind 2026. Renovatie Montessori school (HMS) Voor tijdelijke huisvesting tijdens de renovatie kan De Haarlemse Montessorischool per 1-1-2026 intrekken in de Wissel te Heemstede. De drie monumentale gebouwen van de HMS kunnen (conform Kaderbrief 2027

51

planning) in 2026 verbouwd worden, lasten die in 2027 en 2028 waren geraamd vallen nu geheel in 2026. Prof. Dr. Van Gilseschool, vervangende nieuwbouw Het schoolgebouw wordt aan drie zijden begrensd door Natura 2000 gebied. Een gemeentelijke procesmanager onderzoekt welke mogelijkheden er zijn voor de school, dan wel algeheel vervangende nieuwbouw, anders levensduurverlengende renovatie van het schoolgebouw. Het resultaat van dit onderzoek bepaalt op welke manier het schoolbestuur de planvorming kan opstarten, het lijkt op dit moment niet realistisch dat in 2027 alles afgerond en vergund is. De investeringsraming voor 2027 is daarom terug gebracht tot een voorbereidingsbudget, de uitvoering wordt voorzien in 2028 en 2029. Coornhert Lyceum, renovatie eerste fase De investeringsraming voor 2026 is verlaagd naar € 900.000 en het restant is toegevoegd aan het budget voor 2027. Dit heeft geen gevolgen voor de planning en voltooiing van de renovatie. De renovatie van het Coornhert Lyceum wordt gefaseerd uitgevoerd. Enkele werkzaamheden uit fase 1 zijn al uitgevoerd of worden dat binnenkort, maar voor de grote werkzaamheden zijn de voorbereidingen nog gaande. Ook moet de vergunning nog worden verleend. De planning gaat onveranderd uit van voltooiing in 2027. Lindeboom, vervangende nieuwbouw De investeringsraming die in 2026 stond, verschuift naar 2028.

Het aframen van het budget in 2026 heeft geen gevolgen voor de planning en voltooiing van de nieuwbouw. Vrijeschool De Lindeboom is onderdeel van de ontwikkelzone Korte Verspronckweg. Zodra een PvEL voor deze locatie is vastgesteld kan de school starten met ontwerpen en voorbereiden van de bouw. Onveranderd wordt uitgegaan van voltooiing van de nieuwbouw in 2028. Tevens is de raming geïndexeerd naar het prijspeil van uitvoeringsjaren 2027 en 2028. Rudolf Steinercollege, uitbreiding Het bouwbudget dat voor 2027 stond geraamd, is aangepast naar een voorbereidingsbudget. Het bouwbudget is geraamd in de jaren 2028 en 2029. De uitbreiding van de school valt samen met de ontwikkeling van het terrein aan de Belgiëlaan, waar een nieuwe sportvoorziening moet worden gerealiseerd en andere maatschappelijke functies kunnen worden toegevoegd. Een gemeentelijke procesmanager is ingezet om dit proces te kunnen laten starten, op een manier dat de uitbreiding van de school plaatsvindt zonder de overige ontwikkelingen te belemmeren. Tegelijkertijd moeten de overige ontwikkelingen op zo’n manier worden vormgegeven dat de uitbreiding van de school op een voor de school juiste manier kan worden gerealiseerd en daarin niet onnodig vertraagd wordt. Gevolg van de huidige planning is dat het Rudolf Steinercollege nog langer gebruik moet maken van de tijdelijke voorziening aan het Tennispad.

Tevens is de raming geïndexeerd naar uitvoeringsjaren 2028 en 2029. Vrije school Kleverpark, levensduur verlengende renovatie De geraamde investering in 2026 is afgeraamd, waarbij het restant is toegevoegd aan het budget voor 2027. Tegelijkertijd is de geraamde investering voor 2028 afgeraamd, en ook dit bedrag toegevoegd aan 2027. Het aframen van het budget in 2026 heeft geen gevolgen voor de planning en voltooiing van de renovatie. De voorbereiding voor de renovatie is vergevorderd. Ook is een locatie voor tijdelijke huisvesting in beeld en in onderzoek, planning is dat deze in het najaar van 2026 in gebruik kan worden genomen. De renovatie van het schoolgebouw kan dan dus van start gaan. Dat betekent dat in 2026 alleen een deel van het bouwbudget nodig is, het grootste deel zal in 2027 worden aangesproken. De tijdelijke huisvesting is beschikbaar tot eind 2027, de bouw moet dan dus Kaderbrief 2027

52

ook gereed zijn. Om die reden wordt alleen een beperkt budget nog voor 2028 gereserveerd. Tevens is de raming geïndexeerd naar uitvoeringsjaar 2027. Beatrixplein ITK, nieuwbouw De huidige planning wordt vooralsnog gevolgd. Wel moet het budget worden opgehoogd met € 900.000 en moet het bouwbudget geïndexeerd worden, dit omdat het aanbestedingsresultaat laat zien dat het beschikbare budget onvoldoende is. Verhoging van het budget treft niet alleen de ITK, ook het budget voor de woningbouw door Pré Wonen wordt opgehoogd. Het budget voor de ITK is geïndexeerd naar prijspeil 2027. Sportzaal Beatrixplein De uitvoering van dit project is in de afgelopen periode in de tijd verschoven, van 2027/2028 naar 2028/2029. Deze verschuiving houdt verband met de samenhang met de bredere gebiedsontwikkeling van het Beatrixplein en de fasering daarvan. De planvorming en uitwerking van het ontwikkelgebied Beatrixplein zijn de afgelopen periode nader geconcretiseerd. Op basis van de meest recente planning van het ontwikkelgebied is de realisatie van de sportzaal opnieuw reëel en uitvoerbaar ingepland. Zwembad Noord De planning voor Zwembad Noord is na herijking aangepast: de doorlooptijd valt langer uit tot 2029, door vertraging in het VO als gevolg van de complexe functionele stapeling en hoge duurzaamheidsambities.

Het omdraaien van het voetbalcomplex voor parkeergarage en zwembad vergroot deze complexiteit. Daarnaast ontstaat vertraging door een benodigd jaarrond flora en fauna onderzoek in verband met de mogelijke aanwezigheid van vleermuizen en marterachtigen. Huis van de Wijk, Beatrixplein De gehele gebiedsontwikkeling Beatrixplein worden gefaseerd uitgevoerd. De eerste fase staat in 2026 gepland. Op dit moment is het Huis van de Wijk voorzien op een locatie binnen het gebied waarvan de uitvoering niet eerder dan 2028 zal starten. Daarmee verschuift in totaal € 2,2 miljoen aan voorgenomen investeringen uit 2026, 2027 en 2028 naar 2028 en 2029. Schalkwijk Centrum Extra huis van de wijk De kans doet zich op dit moment voor om in Schalkwijk Centrum de nieuwbouw van de bibliotheek te combineren met de ontwikkeling van een nieuwe buurtkamer. Hierdoor wordt € 1,1 miljoen aan reeds geplande investeringsmiddelen (nu voorzien in 2030) eerder uitgegeven, in de periode 2026– 2028. Deze samenwerking maakt onderdeel uit van scenario 1 voor Schalkwijk zoals opgenomen in het Huisvestingsplan Gewoon in de Wijk (2023). In het IP is echter uitgegaan van scenario 2.

Inmiddels is, mede op basis van het STIPO rapport, in de gebiedsontwikkeling van Schalkwijk Centrum gekozen om geen groot Huis van de Wijk te realiseren (scenario 2), maar meerdere wijkgerichte hubs te ontwikkelen, waaronder een buurtkamer bij de bibliotheek en een jongerencentrum bij het sportcomplex (scenario 1). Hiermee wordt de beschikbare ruimte multifunctioneel ingezet en ontstaat een betere mix van doelgroepen, waardoor meer inwoners bereikt en bediend worden. In het IP in de Programmabegroting 2027-2031 zullen ook de overige investeringen voor wijkvoorzieningen die in het IP voor Schalkwijk breed zijn opgenomen, worden herverdeeld overeenkomstig scenario 1.

Kaderbrief 2027

53

Huis van de wijk Boerhaavewijk Aan de Floris van Adrichemlaan wordt het Huis van de Wijk Grote Ringvaart vervangen door een nieuw Huis van de Wijk. Door het Huis van de Wijk te combineren met een sporthal, ontstaat dubbelgebruik van voorzieningen en vindt kruisbestuiving plaats tussen voorzieningen en doelgroepen. Verwacht wordt dat het bouwen in 2028 begint, waardoor geraamde uitgaven van € 1 miljoen vanuit 2027 naar 2028 schuiven. Huis van de Wijk Noord-Zuid (Spaarneboog) Er is vertraging in de ontwikkelzone Spaarneboog, i.v.m. met een cultuurhistorische vondst in fase 1. Het omgevingsplan (of Bopa) wordt naar verwachting in de loop van 2026 vastgesteld, daarin staat opgenomen dat het Huis van de Wijk in fase 3 komt. Deze uitvoering zal niet eerder dan 2029 starten. In het onderzoek naar de huisvesting van Waardevol Werk, komt de locatie De Nieuwe Werf duidelijk naar voren als prioritaire opgave. De huidige huisvesting verkeert in zeer slechte staat. Daarnaast ligt de locatie binnen de ontwikkelzone Spaarneboog, waar circa 750 nieuwe woningen worden gerealiseerd. Deze gebiedsontwikkeling biedt een unieke kans om de Nieuwe Werf integraal mee te ontwikkelen tot een voorziening die past binnen het vernieuwde stedelijke weefsel en die een betere verbinding legt tussen de gebruikers en de toekomstige bewoners.

Met sloop-nieuwbouw kan een gebouw worden gerealiseerd dat zowel ruimtelijk als programmatisch aansluit op de nieuwe woonomgeving. Dit draagt bij aan een meer inclusieve en veilige inpassing van de huidige gebruikers in een sterk veranderende wijk. Tevens ontstaat de mogelijkheid om de fietsenwerkplaats, die door de sloop van de Fjord haar huidige locatie verliest, op te nemen in de nieuwbouw. Hiermee wordt de maatschappelijke meerwaarde van de locatie vergroot en ontstaat een betere wisselwerking met de buurt. Vastgoed maatschappelijke opvang De grootste verschuiving bij maatschappelijke voorzieningen is de aankoop van de Wilhelmina; er is meer tijd nodig voor de onderhandelingen en voor het uitvoeren van onderzoek ten behoeve van de haalbaarheid en mogelijkheid van koop. Ten behoeve van de wens de Wilhelmina te verwerven voert de gemeente in 2026 aanvullende onderzoeken uit. Daarnaast vergen de gesprekken met de eigenaar over een aankoop van de locatie meer tijd. De uitkomst hiervan wordt eind 2026 verwacht, waarmee de verwachting is dat de eventuele transactie verschuift naar 2027. DomusPlus Van het budget wordt € 5,8 miljoen verschoven van 2026 naar 2027. De aanbesteding voor het selecteren van een aannemer is onlangs weer voortgezet nadat de Raad van State op 8 april jl. uitspraak heeft gedaan over het beroep tegen het bestemmingsplan.

Hierdoor schuift de start van de realisatie op en wordt het grootste deel van de kosten in 2027 gemaakt. Daarom wordt een deel van het budget uit 2026 doorgeschoven naar 2027. Cluster Fysiek (programma 4 en 5) Jan van Galenstraat e.o. Het project Jan van Galenstraat loopt vertraging op vanwege afhankelijkheid van nutsbedrijven, hierdoor zal het project naar verwachting acht maanden vertraging oplopen. De jaarschijven zijn daarom aangepast waarbij € 5,4 miljoen doorschuift naar 2027. Kedoestraat e.o. Het project heeft vertraging opgelopen vanwege het parkeerbeleid en als gevolg van het Kaderbrief 2027

54

bijsturingstraject dat is doorlopen voor de civiele projecten in aanloop naar het opstellen van de Programmabegroting 2026-2030. Het project zal naar verwachting twee jaar vertraging oplopen. De bedragen in de jaarschijven 2026 en 2027 zijn daarom verlaagd. Kleverlaan Het project heeft vertraging opgelopen vanwege het parkeerbeleid en als gevolg van het bijsturingstraject dat is doorlopen voor de civiele projecten in aanloop naar het opstellen van de Programmabegroting 2027-2031. Het project zal naar verwachting twee jaar vertraging oplopen. De bedragen in de jaarschijven 2026 en 2027 zijn dientengevolge aangepast. Parkeergarage Sonneborn In verband met de hogere realisatie in 2025 zijn de geraamde bedragen voor de komende jaren geactualiseerd, waarbij € 1 miljoen vanuit 2028 naar 2026 is gehaald. Relinen diepriolen In verband met de hogere bestedingen in 2025 is de jaarschijf 2026 aangevuld met middelen vanuit 2028, zodat er gemiddeld € 2 miljoen per jaar geraamd wordt op dit project. Slaperdijkweg Het project loopt vertraging op vanwege de opruimplicht voor kabels en leidingen die buiten bedrijf zijn bij de grondeigenaar (Rijnland). In de projectplanning werd rekening gehouden met het laten liggen van de kabels en leidingen. Om de werkzaamheden in een aaneengesloten periode uit te voeren om de overlast te beperken, moet de uitvoeringsplanning nog nader worden afgestemd.

De bedragen in de jaarschijven 2026 en 2027 zijn dientengevolge aangepast. Tetterode-, Jan Steen- en Wouwermansstraat Het project heeft vertragingen opgelopen vanwege een aanvullende opgave vanuit klimaat adaptieve maatregelen, het bijsturingstraject dat is doorlopen voor de civiele projecten in aanloop naar het opstellen van de Programmabegroting 2027-2031 en het vernieuwde parkeerbeleid. Als gevolg van de vertragingen verschuift de gehele planning van het project. De bedragen in de jaarschijven 2026 en 2027 zijn dientengevolge aangepast. Westergracht spoorovergang Het project Westergracht Spoorovergang zou in 2026 worden uitgevoerd, maar loopt vertraging op doordat eerst uitgezocht dient te worden wat de effecten zijn van de afsluiting Westerstraat op de Leidsebuurt. Daarnaast is het project afhankelijk van de buitendienstregeling van ProRail, waardoor de realisatie pas in 2027 gaat plaatsvinden. Hierdoor verschuift de planning en zijn de bedragen in de jaarschijven 2026 en 2027 bijgesteld. Zuiderpolder herinrichting Op basis van de in januari 2026 vastgestelde startnotitie (2025/727769) voor dit project waarin is besloten dat de uitvoering plaats zal vinden in de jaren 2030 en verder is de financiële planning aangepast. Dit heeft geleid tot een verschuiving van de jaren 2027, 2028 en 2029 naar de jaren 2030 en verder.

Vervanging Havenkantoor Spaarndamseweg Vanwege een bezwaar tegen de definitieve omgevingsvergunning zijn de voorbereiding en start van de uitvoering vertraagd. De rechtbank doet naar verwachting in mei 2026 uitspraak. Hierna is nog hoger beroep mogelijk. De uitvoering start naar verwachting niet eerder dan eind dit jaar.

Kaderbrief 2027

55

Schalkwijk centrum nieuwbouw bibliotheek De investeringsraming was gebaseerd op aankoop van het casco en vervolgens de kosten van de afbouw. Uiteindelijk is er voor gekozen om eerst te bouwen en daarna het casco aan te kopen, waardoor een groter deel van de investering in 2027 valt. Tevens loopt de uitvoering door tot in 2028. Uitbreiding schuur Het gebrek aan bouwplaats heeft in overleg met de uitvoerende partij geleid tot aanpassing van de wijze van uitvoeren en daarmee het ontwerp. Als gevolg hiervan vindt een deel van de uitgaven die eerder in 2026 geraamd waren, plaats in 2027 (RIB 2026/146570). Mobiliteitshub Beatrixplein De complexiteit van de opgave heeft voor een langere voorbereiding gezorgd. Spaarnepark fase 1 De planning is verschoven omdat het ontwerptraject wat meer tijd vergt en een aantal onderzoeken afgerond dient te zijn, voordat verder kan worden gewerkt aan realisatie. Waterverbinding Floris van Adrichemlaan (incl. Poort van Boerhaave grachtje) De openbare ruimte wordt pas aangelegd nadat de gebouwen in het kader van deze gebiedsontwikkeling zijn gerealiseerd. Pas dan kan de waterpartij worden gerealiseerd, na verleggen PWN hoofdwaterleiding. Leidseplein 36 renovatie Om het gebouw toekomstbestendig en aardgasloos te maken, wordt het gebouw uitgebreid verduurzaamd. Tegelijkertijd worden onderhoudswerkzaamheden doorgevoerd.

De uitwerking van het ontwerp is hierdoor complex en vraagt veel afstemming met de zittende huurder; dit zorgt voor vertraging. Verduurzaming gemeentelijk vastgoed In 2026 gaan een aantal grote verduurzamingsprojecten van start en de bedragen per jaarschijf worden hierop aangepast. Er is gekozen om grote projecten over meerdere jaren te verspreiden. Dit geldt voor Badhuisstraat 13, gasthuisstraat 32, Kleverlaan 9a, piet Heinstraat (zwembad de Houtvaart), Vergierdeweg 50 en Vergierdeweg 275/275. Verder is de investering voor Waarderweg 78 een jaar verschoven. Er worden ook bedragen uit het IP verduurzaming verschoven naar separate investeringsposten, te weten het Stadhuis, Leidseplein 36 RD, Aula Akendam en Wagenweg 230. Alhoewel in 2026 meer projecten worden opgestart daalt de IP (stel)post Verduurzaming door deze administratieve verschuiving c.q. invulling van deze stelpost. Voorhelmstraat 23-25 renovatie en verduurzaming Bij de aankoop van het gebouw de Greiner (Voorhelmstraat 23/25) is aangekondigd dat dit object gerenoveerd en verduurzaamd gaat worden. Hiervoor is € 4 miljoen aan krediet gevraagd. De voorbereidingen van dit project lopen in de jaren 2026 en 2027. Realisatie van deze ingreep start in 2027 en wordt opgeleverd in 2028. Mogelijk dat de budgetten nog wijzigen als de eerste VO/DO calculaties worden gemaakt.

Hiervoor zal mogelijk extra budget worden gevraagd in de Kadernota 2028.

4.3 Aanvullende voorstellen: nieuwe en hogere investeringen De groei van de stad en de mondiale ontwikkelingen stellen Haarlem voor grote opgaven en ambities op het gebied van wonen, mobiliteit, circulariteit, energie, digitalisering, kansengelijkheid. Kaderbrief 2027

56

Voor het Sociaal Domein uit dit zich in investeringen in onderwijshuisvesting, sportaccommodaties en maatschappelijke voorzieningen. Grote (voorgestelde) aanpassingen in het IP voor deze onderdelen zijn de verbouwing van de kruisstraat voor o.a. Oekraïenopvang, de verbouwing Schalkweide en de gewenste aankoop van twee panden (AMV en Spaarnezicht). Binnen het Fysiek Domein zorgen alle ontwikkelingen ervoor dat er andere eisen worden gesteld aan de wijze waarop de stad moet worden ingericht. Zo komen er de komende jaren 10.000 extra woningen, is er een noodzakelijke mobiliteitstransitie, wordt het voorzien in de energiebehoefte meer lokaal opgewekt, is er sprake van verduurzaming van panden en wordt de openbare ruimte bij herinrichtingen toekomstbestendig en klimaatadaptief gemaakt. Voorbeelden van (nieuwe) investeringen met het oog op deze doelen zijn de aankoop, renovatie en verduurzaming van de boerderij Akendam en de Greiner, maar ook nieuwe investeringen binnen verschillende ontwikkelzones. Een deel van deze ophogingen en/of nieuwe investeringen leidt per saldo niet of slechts gedeeltelijk tot een hogere last in de begroting. Dit is bijvoorbeeld het geval bij investeringen waar een subsidie tegenover staat, investeringen gedekt door een kostprijsdekkende huur of investeringen vanuit de ontwikkelzones die (deels) worden gedekt vanuit de businesscases van die zones.

Daarbij worden de investeringen direct gedekt door een bijdrage van derden of worden de kapitaallasten die voortvloeien uit de investering gedekt vanuit een subsidie of grondopbrengst. In de hierna volgende overzichten wordt onderscheid gemaakt tussen nieuwe en hogere investeringen, waarbij nieuwe investeringen zijn uitgesplitst naar gedekte en ongedekte investeringen. Het uitgangspunt bij een gedekte nieuwe investering is dat het per saldo niet leidt tot een verslechtering van de begroting van de gemeente, bijvoorbeeld omdat er huurbaten tegenover de kapitaallasten van de investering staan of omdat de investeringen in de ontwikkelzones worden gedekt door grondopbrengsten of subsidies. Tabel nieuwe investeringen, ongedekt Programma 4 Leidsevaart, kademuur Patronaat koude opwekking

Totaal

2026

2027

2028

2029

2030

840 308 1.148

40 0 40

100 308 408

700 0 700

0 0 0

0 0 0

Tabel nieuwe investeringen, gedekt Programma 1 ISK aanpassing gebouw InHolland Programma 2 Aankoop Zijlweg 245 Programma 4 en 5 Geleerdenbuurt herinrichting Jaagpad Roemer Visscherstraat Thomsonlaan Van Zeggelenplein e.o. Meikeverpad Bewegwijzering Lift parkeergarage De Kamp Programma 7 Armaturen Raakspoort

Totaal

2026

2027

2028

2029

2030

1.954 215 109 146 1.288

1.998 682 150

1.081

3.712

2.830

1.081

Kaderbrief 2027

2.000

2.000

PM 4.800 256 2.100 345 1.574 130 476 150

427 20 64 18 141 73 203 150

438 21 103 31 145 57 273

250 12.037

100 1.196

150 3.218

57

Toelichtende teksten ongedekte nieuwe investeringen Leidsevaart kademuur Voor de kadewand aan de Leidsevaart is sinds 2018 een tijdelijke stalen damwand geplaatst ter borging van de veiligheid. Sinds begin 2026 is tevens een fietsstrook en een rijstrook van de aangrenzende weg afgezet. Verdere instandhouding via tijdelijke maatregelen is niet duurzaam. De verwachte kosten voor de volledige vervanging van de houten damwand bedragen naar schatting € 840.000. Gezien de kosten voor de volledige vervanging van grote kunstwerken met zeer lange vervangingscycli van wel 100 jaar, zoals bij beweegbare bruggen, betonnen bruggen, kademuren en damwanden, niet als onderdeel zijn meegerekend bij de (cyclische) vervangingskosten voor opgavegericht beheer (zoals opgenomen op pagina 53 van het Strategisch Beheerplan Openbare Ruimte) worden deze middelen apart aangevraagd. De raad is via de informatienota Programmering bruggen, oevers en kades (2026/147189) geïnformeerd over de toenemende opgave in het beheer, onderhoud en de vervanging van bruggen en kades. Deze opgave zal in de komende P&C-producten stapsgewijs inzichtelijk gemaakt worden Patronaat koude opwekking Voor het Patronaat stond voorheen een investering voor de vervanging van ‘Koude opwekking (koelmachines en condensor)’ geraamd in 2025.

Vorig jaar bleek dat de vervangingen van de bijzondere deuren en PA Stage 1 beiden te maken hadden met sterk gestegen kosten en niet meer haalbaar bleken binnen het aangevraagde budget. Ter dekking van die kosten is het budget voor Koude opwekking ingezet, en is deze vervanging in tijd verschoven. Om de vervanging alsnog in 2027 uit te kunnen voeren is een budget van € 308.000 nodig. Besluitvorming bij de Programmabegroting 2027-2031 zou te laat komen om tijdig opdracht te geven om de vervanging in 2027 te realiseren. Daarom wordt in deze Kaderbrief 2027 voorgesteld een investeringsbudget op te nemen. Toelichtende teksten gedekte nieuwe investeringen ISK functionele aanpassing gebouw InHolland Voor 2027 wordt een budget van € 2 miljoen opgenomen voor het aanpassen van gehuurde ruimtes van InHolland voor de Internationale Schakelklas. Deze investering wordt gedekt vanuit de stelpost Onderwijshuisvesting. In eerdere jaren, volgend uit het SHO 2023, was een budget van € 8,77 miljoen. opgenomen voor nieuwbouw voor de ISK (voortgezet onderwijs voor nieuwkomers). Een geschikte locatie is niet gevonden, in overleg met schoolbestuur Dunamare is gekozen voor een langjarige huur bij InHolland. Het bouwbudget is afgeraamd en aan de stelpost Onderwijshuisvesting toegevoegd.

Volgens planning kan de ISK na de zomer van 2027 starten in InHolland, voor die tijd moet het gebouw aangepast worden aan de specifieke onderwijseisen die het nieuwkomersonderwijs stelt. Aankoop Zijlweg 245 t.b.v. opvang asielzoekers Vanuit de Spreidingswet heeft de gemeente een taakstelling voor de opvang van 963 asielzoekers. De gemeenteraad heeft hiervoor twee locaties aangewezen die zij geschikt acht voor in totaal 620 plekken. De overige plekken worden ingevuld met een flexibele schil. De gevraagde investering voor de tweede locatie is nodig om circa 310 plekken duurzaam in te vullen. Het grootste deel van de huidige opvangplekken is tijdelijk. Op dit moment kijkt de gemeente of het pand aangekocht kan worden tegen reële condities om het pand vervolgens duurzaam en kostendekkend te verhuren aan het COA. Als de aankoop van de Zijlweg 245 lukt, wordt deze geschikt gemaakt voor de opvang asielzoekers. Het COA zal dan de Kaderbrief 2027

58

kostprijs dekkende huur voldoen. Het risico dat het COA deze huur niet kan voldoen, wordt als vrij klein ingeschat. Als het COA de huur beëindigt dan is het gebouw prima geschikt voor het huisvesten van andere speciale doelgroepen. Dekking van kosten voor het huisvesten van andere doelgroepen zal afhankelijk zijn van welke groep(en) er dan gehuisvest zullen worden. Mogelijk biedt de locatie in die omstandigheden kansen voor Wonen Eerst of gemengd wonen door samenwerking met de corporaties en de inzet van reguliere verhuur. De kans op leegstand (en dus geen huuropbrengsten) wordt in ieder geval als vrij klein ingeschat. Geleerdenbuurt herinrichting In de Programmabegroting 2026-2030 is de stelpost Werkvoorraad projecten en ingrepen in het Investeringsplan opgenomen ten behoeve van het opstarten van een aantal nieuwe projecten in de periode 2026-2029. Financieel is er in deze stelpost ook rekening gehouden met het project Geleerdenbuurt herinrichting. Het totale projectbudget bedraagt € 4,8 miljoen en zal in de jaren 2026 en 2027 worden voorbereid en in 2028 en 2029 worden uitgevoerd. Ter dekking hiervan wordt IP post OR.000 Werkvoorraad projecten en ingrepen met € 3,3 miljoen verlaagd en IP post RIO.000 Riolering en stedelijk water met € 1,5 miljoen verlaagd.

Jaagpad In de Programmabegroting 2026-2030 is de stelpost Werkvoorraad projecten en ingrepen in het investeringsplan opgenomen ten behoeve van het opstarten van een aantal nieuwe projecten in de periode 2026-2029. Financieel is er in deze stelpost ook rekening gehouden met het project Jaagpad. Het totale projectbudget bedraagt € 256.000 verdeeld over 2026, 2027 en 2028. Ter dekking hiervan wordt IP post OR.000 Werkvoorraad projecten en ingrepen met € 256.000 verlaagd. Roemer Visscherstraat In de Programmabegroting 2026-2030 is de stelpost Werkvoorraad projecten en ingrepen in het investeringsplan opgenomen ten behoeve van het opstarten van een aantal nieuwe projecten in de periode 2026-2029. Financieel is er in deze stelpost ook rekening gehouden met het project Roemer Visscherstraat. Het totale projectbudget bedraagt € 2 miljoen en zal in de jaren 2026, 2027 en 2028 worden voorbereid en in 2028 en 2029 worden uitgevoerd. Ter dekking hiervan wordt IP post OR.000 Werkvoorraad projecten en ingrepen met € 533.000 verlaagd, de stelpost OR.000 met € 577.000 verlaagd en IP post RIO.000 Riolering en stedelijk water met € 929.000 verlaagd. Thomsonlaan In de Programmabegroting 2026-2030 is de stelpost Werkvoorraad projecten en ingrepen in het investeringsplan opgenomen ten behoeve van het opstarten van een aantal nieuwe projecten in de periode 2026-2029.

Financieel is er in deze stelpost ook rekening gehouden met het project Thomsonlaan. Het totale projectbudget bedraagt € 345.000 verdeeld over de jaren 2026 - 2029. Ter dekking hiervan wordt IP post OR.000 Werkvoorraad projecten en ingrepen met € 345.000 verlaagd. Van Zeggelenplein e.o. In de Programmabegroting 2026-2030 is de stelpost Werkvoorraad projecten en ingrepen in het investeringsplan opgenomen ten behoeve van het opstarten van een aantal nieuwe projecten in de periode 2026-2029. Financieel is er in deze stelpost ook rekening gehouden met het project Van Zeggelenplein e.o.. Het totale projectbudget bedraagt € 1,6 miljoen en zal in de jaren 2026 en 2027 worden voorbereid en in 2028 worden uitgevoerd. Ter dekking hiervan wordt IP post OR.000 Werkvoorraad projecten en ingrepen met € 729.000 verlaagd en IP post RIO.000 Riolering en stedelijk water met € 846.000 verlaagd.

Kaderbrief 2027

59

Meikeverpad Het Hoogheemraadschap van Rijnland dient de dijk langs de Ringvaart, gelegen tussen Verlengde Liewegje en Molenplas, te vervangen. Omdat voor de wegen op de dijk (welke in beheer en eigendom zijn van de gemeente Haarlem) geen vervanging nodig is, worden alle werkzaamheden en alle kosten die hiermee gemoeid zijn door het Hoogheemraadschap geregeld en betaald. Het Meikeverpad vormt hierop een uitzondering, aangezien de bovenste asfaltlagen dienen te worden vervangen. Het Hoogheemraadschap Rijnland zal dit project uitvoeren. De benodigde middelen hiervoor bedragen € 130.000 verdeeld over 2026 en 2027 en zullen worden onttrokken aan de stelpost Openbare ruimte. Bewegwijzering Om de beeldkwaliteit van de bewegwijzering op orde te houden is vervanging en groot onderhoud nodig. Het vervangings- en groot onderhoudsprogramma voor de bebording is geclusterd tot één opdracht die vanuit Spaarnelanden uitgezet en gecoördineerd zal worden richting de Nationale Bewegwijzeringsdienst (NBd). De totale investering bedraagt € 476.000 verdeeld over 2026 en 2027 en zal worden bekostigd uit de stelpost Openbare ruimte. Lift parkeergarage de Kamp In de parkeergarage van de Kamp moet een nieuwe lift worden aangelegd. De huidige lift heeft veel storingen en gezien de toegankelijkheid van de garage en restaurant de Dakkas is het noodzakelijk dat de lift functioneert.

De kosten voor de aanleg bedragen naar verwachting € 150.000. Deze zullen worden bekostigd door middelen vanuit exploitatiegelden die resterende in verband met nog niet geopende fietsenstallingen om te zetten naar investeringsbudget. Armaturen Raakspoort In 2019 zijn LED lampen toegepast in de bestaande verlichtingsarmaturen in de Raakspoort. Dit blijkt, ook na het nemen van maatregelen, te leiden tot oververhitting. Deze situatie is niet alleen technisch onwenselijk, maar ook vanuit veiligheidsperspectief niet acceptabel. Vervanging van de armaturen is daarom noodzakelijk. Om de situatie op te lossen worden de armaturen in 2026 vervangen, de kosten bedragen € 250.000. De problematiek doet zich uitsluitend voor op de Raakspoort. Gelet op de omvang van het bedrag worden op dit moment geen aanvullende middelen aangevraagd, de kosten worden opgevangen binnen de IP stelpost voor vervanging Meubilair en Interieur; dit is dus een ‘gedekte’ investering. Tabel hogere investeringen, ongedekt

Totaal

Programma 1 Speeltuingebouw Theemsplein

850

Programma 2 Skaeve Huse (ongedekt deel)

162

Programma 4 en 5 Havenkantoor Aart van der Leeuwstraat Beatrixplein mobiliteitshub Beatrixplein openbare ruimte Zuidstrook blok 6 t/m8 Programma 7 End user devices (ongedekt deel) Hybride werken

Kaderbrief 2027

300 146 220 1.321 133

2026

2027

2028

2029

2030

600

721

850 162 300 146 220 133

6.800 750

1.094

778 750

1.304

2.222

1.402

10.682

1.389

2.824

1.524

2.822

2.123

60

Tabel hogere investeringen, gedekt

Totaal

2026

2027

2028

2029

Programma 1 Onderwijshuisvesting, indexaties

9.692

580

2.564

4.116

2.433

38 900 300 250

38

Programma 2 Skaeve Huse (gedekt deel) Kleverparkweg woonvoorziening Belgiëlaan opvanglocatie Kruisstraat 26 Programma 4 en 5 Jan Gijzenkade Markt- en evenementenkasten Prins Bernhardlaan Koninginneweg - Noorder Emmakade Roosje Vospad Spaarnwouderstraat (subsidie) Wilhelminastraat Willem Buyslaan PHIL nieuwe vleugels Aula begraafplaats Akendam NME gebouw verduurzamen Stadhuis Koningstraatvleugel Programma 7 End user devices (gedekt deel)

550 187 750 1.101 87 -78 1.930 1.050 198 478 187 3.300

2030

900 300 250 550 187 750 1.101 87 -78 1.930 1.050 198 478 187 2.150

1.150

2.500

500

500

500

500

500

23.420

3.242

5.999

10.747

2.933

500

Toelichtende teksten hogere investeringen, ongedekt Speeltuingebouw Theemsplein In de Kadernota 2023 is een krediet van € 550.000 beschikbaar gesteld voor de realisatie van een nieuw speeltuingebouw. Deze kosteninschatting was destijds gebaseerd op een eenvoudige opdracht voor renovatie/herbouw bij een verbonden partij van de gemeente. Inmiddels is duidelijk dat het gebouw multifunctioneel moet worden ingericht en de raming voor de eenvoudige herbouwopdracht niet voldoende is. Daarnaast is in dit krediet geen rekening gehouden met proces-, voorbereidings- en onderzoekskosten, omdat werd verwacht dat dit niet nodig was. Inmiddels is duidelijk dat met name de proceskosten het benodigde krediet verhogen (circa 26%) en dat er ook kosten geraamd moeten worden voor vervangende ruimte van de huidige gebruikers. Ook stijgen de bouwkosten tussen 2023 en uitvoeringsjaar 2027 met gemiddeld 4,8% per jaar. Voor herbouw van de huidige 120 m2 inclusief faciliteiten, proces-, voorbereidings-, en onderzoekskosten worden de kosten nu geraamd op circa € 1,4 miljoen. Skaeve Huse Voor het project Skaeve Huse is een aanvullend budget nodig van € 200.000. De recente offerte van de aannemer valt hoger uit dan eerder geraamd. Dit komt vooral door twee onderdelen. Namelijk circa € 50.000 extra voor de rioolinstallatie en circa € 100.000 extra voor het verwijderen van Japanse duizendknoop.

Op het terrein blijkt een grote groeiplaats van deze invasieve soort aanwezig te zijn. Hiermee was in de eerdere kostenraming geen rekening gehouden. Bij de provincie Noord-Holland is een subsidieaanvraag van € 38.000 ingediend als bijdrage in de verwijderingskosten. Het volledige projectbudget wordt volgens de huidige planning in 2026 besteed.

Kaderbrief 2027

61

Havenkantoor Met het in tijd verschuiven van het nieuwe Havenkantoor (zie toelichting bij grote mutaties) nemen de kosten met € 300.000 toe als gevolg van prijsstijging. Aart van der Leeuwstraat Na realisatie van fase 1 zijn de kostenraming en planning van fase 2 aangepast op basis van de kosten en ervaringen van fase 1. De aangepaste planning en gestegen prijzen leiden tot een kostenraming die € 147.000 hoger is dan het in het IP gereserveerde budget van € 3,1 miljoen. Beatrixplein mobiliteitshub De complexiteit van de opgave heeft voor een langere voorbereiding gezorgd. Vanwege de prijsstijging tussen het jaar van de oorspronkelijke raming en het verwachte jaar van uitvoering (2027) zijn de kosten met € 220.000 gestegen. Beatrixplein openbare ruimte In de afgelopen jaren zijn de bouwkosten gestegen. Op basis van een kostenraming op basis van een definitief ontwerp is een aanvullend budget van € 1,3 miljoen nodig. Zuidstrook blok 6 t/m 8 herinrichting De meerkosten worden voornamelijk veroorzaakt door prijsstijging: het werk is in 2021 aanbesteed en sinds die tijd is sprake van relatief hoge indexatiepercentages, waardoor de uitvoeringskosten hoger uitvallen dan oorspronkelijk geraamd. Daarnaast heeft vertraging bij Elan geleid tot uitloop van de planning en daarmee extra kosten.

Ook hebben een door Elan gewijzigde fasering en de tijdens de uitvoering noodzakelijk gebleken fundering van de riolering bijgedragen aan de meerkosten. Investering in End user devices, voorheen ‘Vervanging mobiele communicatiemiddelen’ In de Programmabegroting 2026-2030 (p. 62) is aangekondigd dat de investeringsbudgetten voor de aanschaf en vervanging van ‘mobiele communicatiemiddelen’ in 2026 en verder onvoldoende zijn door wijzigingen in het beleid. Dit betreft mobiele telefoons, laptops en tablets. Door aangescherpte beveiligingseisen en het hybride werken hebben aanzienlijk meer gebruikers (werknemers, en inhuurkrachten en externen) door de gemeente beheerde apparaten nodig voor hun werkzaamheden. In het bestaande investeringsbudget was dat niet begroot. Het merendeel van de kosten voor aanschaf van deze devices in 2024/2025 is gedekt uit een daarvoor bedoelde post van het budget Hybride werken. Tevens is het gebruik van deze apparatuur dusdanig intensief gebleken dat de afschrijvingstermijnen met de nieuwe nota Activabeleid (2025/526525) zijn verlaagd; telefoons gaan drie jaar mee in plaats van vier jaar en laptops vier jaar in plaats van vijf.

Op basis van het huidige personeelsbestand (intern en inhuur) en de verwachte ontwikkeling daarin, de bestuurswissel, de bestaande apparatuur en de nieuwe afschrijvingstermijnen is nu in kaart gebracht welke middelen benodigd zijn voor de periode 2026 tot en met 2031. Hierbij is niet alleen rekening gehouden met de laptops, telefoons en tablets, maar met álle apparatuur die voor een gebruiker noodzakelijk zijn voor een werkplek die aan de moderne eisen van het nieuwe werken voldoet: de ‘end user devices’ oftewel; laptop, tablet, telefoon, beeldschermen, dockingstations en alle accessoires zoals muizen en toetsenborden. Apparatuur voor vergaderzalen maakt geen onderdeel uit van deze investering, deze kosten lopen via de deelprojecten voor het programma Hybride Werken. Het benodigde budget is hoger dan het budget van de afgelopen jaren. Dit komt niet alleen door de nieuwe beleidsuitgangspunten en uitbreiding van de types apparatuur die hieronder vallen, maar ook door recente, aanzienlijke, prijsstijgingen op de wereldmarkt. Deze worden veroorzaakt door Kaderbrief 2027

62

tekorten aan onderdelen (voornamelijk door opkomst van datacenters en AI) en geopolitieke ontwikkelingen. Voorheen werd dit soort apparatuur bekostigd uit de post ICT.01 Vervanging en uitbreiding ICT. Hiervan wordt voorgesteld om € 500.000 vanaf 2026 in te zetten. De aan te vragen ophoging van het IP wordt € 1,1 miljoen in 2026. De jaren erna fluctueert het benodigde extra bedrag tussen de € 778.000 in 2027 tot € 2,2 miljoen in 2029. Daarna daalt de benodigde verhoging naar € 1,4 miljoen in 2030.

Benodigd budget Af: dekking stelpost Extra opnemen in IP

2026 2027 € 1.594.000 € 1.278.000 € 500.000 € 500.000 € 1.094.000 € 778.000

2028 € 1.804.000 € 500.000 € 1.304.000

2029 € 2.722.000 € 500.000 € 2.222.000

2030 € 1.902.000 € 500.000 € 1.402.000

Hybride werken De verbouwing van de kantoorpanden Raakspoort en Zijlpoort in het kader van het programma Hybride Werken is in uitvoering. De eerste verdieping van de Raakspoort is inmiddels opgeleverd en de werkzaamheden op de overige verdiepingen worden gefaseerd uitgevoerd. Tijdens de uitvoering van de werkzaamheden zijn enkele onvoorziene omstandigheden naar voren gekomen die leiden tot aanvullende kosten. Het betreft onder meer het vervangen van bestaande pantry’s, aanvullende brandmeldvoorzieningen in bel- en concentratiecellen, extra datapunten en bekabeling, aanvullende verhuisbewegingen van meubilair en aanpassingen aan verlichting bij prikkelarme werkplekken. Op basis van de ervaringen in de eerste bouwfase doen deze aanvullende werkzaamheden zich ook voor op de overige verdiepingen van de Raakspoort en in de Zijlpoort. Ondanks dat binnen het project ook minderwerk wordt gerealiseerd, zijn de hogere kosten per saldo meer dan in het budget ‘onvoorzien’ kan worden opgevangen en is de raming dat de kosten € 750.000 hoger worden dan het krediet. Het investeringskrediet voor het programma Hybride Werken wordt daarom met dit bedrag verhoogd.

Toelichtende teksten hogere investeringen, gedekt Indexering Onderwijshuisvesting De geraamde kosten voor nieuwbouw, verbouwingen, renovaties of uitbreiding van schoolgebouwen scholen zijn aangepast naar de verwachte prijspeilen in de jaren waarin deze zullen plaatsvinden. De meeste kostenramingen waren in 2023 opgesteld, op prijspeil 2023. De hogere ramingen zijn gedekt vanuit de stelpost Onderwijshuisvesting. Skaeve Huse (is toegelicht bij ongedekte hogere investering) Woonvoorziening Kleverparkweg De Woonvoorziening Kleverparkweg betreft een woonvoorziening voor de huisvesting van 20 alleenstaande minderjarige vluchtelingen. Bij het besluit tot aankoop d.d. 10 juli 2025 (2025/513956) is er een globale kostenraming gemaakt wat de kosten zijn voor de verbouwing van het pand op basis van een TDD-rapport door een extern bureau. Deze kosten zijn nagenoeg één op één opgenomen, met een vermindering van een ton. De kosten zoals eerder geraamd waren enkel om de bouwkundige elementen weer op peil te brengen die als slecht werden bestempeld in het TDDrapport, maar nog niet de interne uren, externe adviseringen en gereedmaken voor bewoning. Hier Kaderbrief 2027

63

komt bij dat nu de gemeente het object in eigen portefeuille heeft genomen, tegelijk met de grootschalige verbouwing meteen een verduurzaming van het pand wordt uitgevoerd. Voor de aankoop en verbouwing is in totaal € 3,6 miljoen in het IP opgenomen; ca. € 2 miljoen voor de aankoop en € 1,6 miljoen voor de verbouwing. De verbouwingskosten worden nu geraamd op € 2,5 miljoen. De hogere verbouwingskosten zijn voor € 500.000 bedoeld voor het volledig gasloos maken van het pand conform het gemeentelijk beleid voor eigen vastgoed. Daarnaast zijn extra middelen nodig voor interne uren, externe advisering en om gebouw geschikt te maken voor bewoning, waaronder kosten voor inrichting. Om het pand op deze manier toekomst gereed te maken, wordt het investeringsbudget opgehoogd naar € 4,5 miljoen. Belgiëlaan opvanglocatie in het IP is € 1,6 miljoen opgenomen voor de realisatie van deze locatie. De kosten worden nu geraamd op ca. € 1,9 miljoen. De € 1,6 miljoen in het IP is opgenomen vóór het uitbreken van de grote brand in de opvanglocatie in mei vorig jaar. Deze brand heeft geleid tot extra kosten die niet werden vergoed door de verzekering van de voormalige eigenaar. Ook heeft de gemeente heeft het projectmanagement van het herstel op zich genomen. Dit heeft geleid tot deze hogere kosten. De (meer)kosten voor de opvang in Klein België worden volledig door het Rijk vergoed.

Kruisstraat 26 Met besluit Aankoop object Kruisstraat 26 (2025/0647339) heeft de raad een krediet vrijgegeven voor de aankoop en verbouwing van het perceel Kruisstraat 26. Dit perceel is door de gemeente Haarlem aangekocht ten behoeve van de Oekraïense bewoners die komen te wonen in de belendende percelen aan de Kruisweg. In het pand wordt onderdak geboden aan Rasom, de welzijnsinstelling voor Oekraïense bewoners in Haarlem; daarnaast worden algemene ruimten voor de Oekraïense bewoners appartementen Kruisstraat gerealiseerd. De kosten van transitie worden geraamd op € 250.000. Deze kosten kunnen gedekt worden vanuit de beklemde reserve Vluchtelingenopvang Haarlem. Jan Gijzenkade Het project Jan Gijzenkade wordt in 2026 afgerond. Er is sprake van onvoorziene extra kosten in verband met het verwijderen van teerhoudend asfalt. Het huidige toegekende projectbudget (€ 5,8 miljoen) is niet toereikend om het project af te kunnen ronden. Voorgesteld wordt om het extra benodigde projectbudget (€ 550.000) te dekken vanuit de stelpost Prijsstijgingen (€ 276.000) en vanuit de stelpost Stedelijk water (€ 274.000). Markt- en evenementkasten Voor de vervanging van zes markt- en evenementkasten (ook wel elektra- of stroomkasten/-putten genoemd) aan de Grote Markt is een bedrag van € 187.000 nodig. Voorgesteld wordt om deze middelen toe te voegen aan het bestaande project.

Ter dekking hiervan wordt IP post OR.000 (investeringen openbare ruimte) met € 187.000 verlaagd. Prins Bernhardlaan Tijdens de uitvoering bleek dat circa 40 kolkaansluitingen vervangen moesten worden. Ook is bij het verplanten van circa 20 forse bomen direct een omvangrijke groeiplaatsverbetering doorgevoerd. Deze kosten (á € 100.000) waren voorzien in de exploitatie, maar moeten als onderdeel van de Prins Bernhardlaan worden gezien als onderdeel van de investering en dus ten laste van het krediet worden gebracht. Daarnaast nemen om verschillende redenen de kosten in het project toe. De wetgeving rondom hergebruik van hoogovenslakken is half 2025 gewijzigd; deze moeten als afvalstof worden behandeld waar deze eerder nog als bouwstof werden gezien. De inpassing van riool en weg Kaderbrief 2027