3 Bijlage 2 Jaarverslag 2023 Spaarnelanden NV
Tekst van het document
Spaarnelanden · Jaarverslag 2023
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
35
Spaarnelanden en haar activiteiten
Ontwikkelingen in 2023
Corporate governance
Jaarrekening
Kernthema 5
Als beheerder van de gemeentelijke parkeergarages begeleidde Spaarnelanden in 2022 de aanbesteding voor een nieuw parkeermanagementsysteem waarmee de nieuwste wensen op parkeergebied konden worden ingevoerd. Een Nederlandse leverancier won en in 2023 voerden we het projectmanagement van de implementatiefase uit. Alle garages zijn inmiddels uitgerust met het nieuwe parkeer managementsysteem. Bezoekers ervaren nu het gemak van kentekenherkenning en kunnen bij de slagboom betalen met pinpas of parkeer-app. Het nieuwe parkeersysteem maakt het ook mogelijk dat grootafnemers, zoals bijvoorbeeld een hotel, het parkeren voor gasten eenvoudig zelf kunnen regelen. En abonnementhouders hoeven bij het in-en uitrijden hun pas niet meer aan te bieden. Ook is het bestellen van een abonnement eenvoudiger geworden.
Duurzamer parkeren door minder kaartjes
Een belangrijk winstpunt van het nieuwe parkeer systeem in Haarlemse garages is de mogelijkheid om meteen bij de slagboom met je pinpas te betalen. Een kaartje is niet meer nodig. Een mooie duurzaamheidswinst, als je bedenkt dat er voorheen een miljoen kaartjes per jaar werden geprint.
Spaarnelanden · Jaarverslag 2023
Uitgebreide test
Voordat deze nieuwe functionaliteiten konden worden ingevoerd, moest er nog heel wat gebeuren. Robert Modderman, unitmanager Parkeerservice, was vanaf het begin bij de implementatie betrokken: “In maart startten we met het maken van uiteenlopende testscenario’s en later in het jaar gingen we uitgebreid testen bij de leverancier. Bij dit bedrijf was een testruimte ingericht waar de nieuwe apparatuur live stond opgesteld. We konden elk detail uitgebreid testen. Van de slagbomen tot en met het betalen met pinpas en apps.” Nadat alles perfect werkte, kwam de praktijk aan de beurt. Elke garage werd zo kort mogelijk gesloten, vaak slechts enkele dagen. In deze korte tijd werd er volledig omgebouwd inclusief camera’s, slagbomen en betaalautomaten. Robert: “Sluiten van een parkeergarage doe je natuurlijk liever niet, maar het kon echt niet anders. Het zou ook niet veilig zijn geweest om tijdens het ombouwen de parkeergarages gedeeltelijk open te laten. Communicatie was bij dit soort zaken heel belangrijk. We hebben iedereen tijdig en grondig geïnformeerd.”
Alle deadlines zijn gehaald en dat is echt niet zo vanzelfsprekend in een dergelijk omvangrijk project. Trots op het team!
Robert Modderman, unitmanager Parkeerservice Spaarnelanden
Wat Robert betreft was het grondige testen tijdens het project de belangrijkste succesfactor. Elke twee weken werd een volgende garage opgeleverd. Volgens planning, telkens binnen de deadline. “We zijn er ontzettend trots op dat dit is gelukt. Dankzij het uitgebreide testen konden de parkeergarages telkens binnen de deadline worden heropend en konden we maximaal sturen op de aanbestedingseisen.”
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
36
Spaarnelanden en haar activiteiten
Ontwikkelingen in 2023
Corporate governance
Jaarrekening
Kernthema 5
Duurzame stadslogistiek: Goederenhub begint te draaien
De gemeente Haarlem wil duurzame stadslogistiek stimuleren. Tegelijkertijd kan het voor ondernemers ook voordelig zijn om het vervoer van goederen naar en van de binnenstad te bundelen. Zo is het idee van een Goederenhub ontstaan: gebundeld elektrisch vervoer naar en vanuit de binnenstad. Spaarnelanden zoekt met ondernemers naar mogelijkheden om dit voor Haarlem mogelijk te maken. Al enkele jaren is de Goederenhub in bedrijf en inmiddels wordt er geleverd
aan de gemeente, de provincie en de Koepel. In 2023 zijn ook Patronaat en de bibliotheken klant geworden. Leverancier PCI startte met het leveren van toners via de hub. In 2023 schaften we een softwaresysteem aan voor route-optimalisatie, waarbij klanten realtime updates over hun levering krijgen. Ook hielden we regelmatig spreekuur voor geïnteresseerde ondernemers en staken we ons licht op bij partners die vergelijkbare diensten verzorgen. Eind 2023 gaf de gemeente Haarlem ons opdracht om een toekomstperspectief te ontwikkelen voor de periode vanaf 2025, het moment dat de nul-emissiezone in werking treedt. Het doel is om meer ondernemers in de stad voor deelname te interesseren.
kort
Steeds meer ruimte voor bijzondere fietsen
Fietsen heb je in de meest uiteenlopende soorten en maten. Daar hebben we oog voor in de fietsenstallingen die we beheren. Zo werd fietsenstalling Hortusplein in 2023 heringericht, om de steeds groter wordende (bak)fietsen een ruimere en betere stallingplek bieden. In 2023 kwamen er geen nieuwe fietsenstallingen bij in Haarlem, wel ontwikkelden we de nodige plannen voor 2024 en verder. Zo zijn er bijvoorbeeld plannen voor een fietsenstalling in een van onze parkeergarages.
Poppodium Patronaat doet mee aan de Goederenhub. We zijn één van de koplopers in Haarlem op het gebied van duurzaamheid en geven graag het goede voorbeeld. Lobke Borsboom, manager Hospitality Patronaat
Spaarnelanden · Jaarverslag 2023
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
37
Spaarnelanden en haar activiteiten
Ontwikkelingen in 2023
Corporate governance
Jaarrekening
Kernthema 6
Klanttevredenheid en vertrouwen in onze diensten
Klantgemak
Relatie met inwoners cruciaal voor leveren van prestaties Klantgericht denken en werken is bij Spaarnelanden vanzelfsprekend. We leggen daarvoor de lat hoog. Met zoveel mogelijk klantgemak willen we het duurzame gedrag van inwoners bevorderen. Door onze diensten en communicatie zo laagdrempelig mogelijk in te richten, ondersteunen we inwoners in hun gedrag, maken we werk van burgerparticipatie en streven we naar een hoge klanttevredenheid.
Spaarnelanden · Jaarverslag 2023
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
38
Spaarnelanden en haar activiteiten
Ontwikkelingen in 2023
Corporate governance
Kernthema 6
Naast de operationele processen investeert Spaarnelanden daarom steeds meer in een klantgerichte dienstverlening en communicatie. Een eerste belangrijk project was de lancering van de nieuwe website in juni 2022. Meer dan in de vorige versie draait het op deze site om de vragen en antwoorden die inwoners (klanten) hebben, en hoe een inwoner zo gemakkelijk mogelijk iets zelf kan regelen. Deze site (spaarnelanden. nl) is sindsdien voortdurend in ontwikkeling en wordt telkens aangepast op de informatie- en andere behoeften van inwoners.
Nieuwe Afvalwijzer voor nog meer gebruiksgemak
Gelijk met de verbeterde website lanceerden we in 2023 een vernieuwde versie van onze Afvalwijzer. Deze tool (website en app) informeert inwoners over inleverpunten en ophaal momenten en hoe afval te scheiden. Ook kunnen inwoners via de Afvalwijzer gemakkelijker afspraken voor grofvuil en de Recycletas maken en zien wanneer de Recyclewagen in de buurt is.
Onze focus ligt op klantgericht werken. Voortdurend kijken we waar we processen beter en efficiënter kunnen inrichten om onze service te verbeteren, met als doel een hogere klanttevredenheid.”
De centrale vraag ‘Hoe maken we het de klant makkelijker?’ is in 2023 op verschillende manieren onderzocht en beantwoord. Daarbij past Spaarnelanden onder meer de methode ‘klantreizen’ toe, waarbij elke stap die een klant moet nemen tegen het licht wordt gehouden. Gekeken wordt naar het gemak, de duidelijkheid en bijvoorbeeld de mogelijkheid om te digitaliseren, inclusief de mogelijkheid om de klant te voorzien van meer informatie. Zo is het aanvragen van een afvalpas in 2023 bijna volledig gedigitaliseerd, inclusief betaling middels een betaalmodule. In hetzelfde jaar hebben we het proces rond het maken van een afspraak voor het ophalen van grof huishoudelijk afval onderzocht. Uit gesprekken met inwoners en medewerkers vonden we enkele verbetermogelijkheden, maar vooral een grote mate van tevredenheid over de al bestaande werkwijze.
Jaarrekening
kort
Meer gemak met QR-code op containers
In 2024 start een proef waarbij inzamelcontainers in een aantal wijken een sticker met een QR-code krijgen. Inwoners kunnen zo via hun mobiel een melding doen, bijvoorbeeld wanneer de container vol of in storing is, en antwoorden krijgen over het aanbieden en scheiden van afval.
Diezelfde waardering krijgen we inmiddels voor de Recyclewagen die eind 2022 werd geïntroduceerd, evenals voor de Recycletas die in 2023 in heel Haarlem werd verspreid. Met deze aanbiedopties maken we het voor inwoners erg makkelijk en dichtbij (of op afroep) om afval en spullen in te leveren die een tweede leven kunnen hebben (boeken, speelgoed, kleine elektrische apparaten) of juist een specifieke verwerking behoeven (batterijen, accu’s, metalen en klein chemisch afval, aardewerk, olie en vetten). We lichten processen voortdurend door om telkens beter in te spelen op wensen en behoeften van inwoners.
Lisette Schäfer, Teamleider Klantenservice Spaarnelanden
Spaarnelanden · Jaarverslag 2023
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
39
Spaarnelanden en haar activiteiten
Ontwikkelingen in 2023
Corporate governance
Jaarrekening
Kernthema 6
Mondige klanten stellen hoge eisen
Door veel informatie en diensten online beschikbaar te maken, creëren we ruimte in onze dienstverlening om inwoners uitgebreider te woord te staan. Bij deze contactmomenten wordt ervaren dat klanten steeds mondiger zijn geworden en een hogere, vaak snelle dienstverlening eisen. Klanten weten ons steeds vaker via social media te bereiken. Social media is dan ook een belangrijk kanaal geworden in onze dienstverlening. Met diverse trainingen ondersteunen we het Klantenservice team bij de veranderende communicatie met klanten.
Aanmelden van grofvuil is niet alleen gemakkelijk, maar kan zo goed als op de vierkante meter. Het werd ook op het afgesproken tijdstip opgehaald. Keurig afgehandeld, zoals het moet zijn. Misschien zie ik daarom zo weinig afval op straat op en rond de Wagenweg. Inwoner Lonneke, Haarlem Zuid-West
Spaarnelanden · Jaarverslag 2023
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
40
Spaarnelanden en haar activiteiten
Ontwikkelingen in 2023
Corporate governance
Jaarrekening
Toekomstparagraaf
Spaarnelanden geeft invulling aan haar strategie aan de hand van een aantal ingezette strategische lijnen. Deze strategische lijnen zijn: • Onze kernactiviteiten blijven van goede kwaliteit en we streven naar operational excellence; • Succesvol innoveren voor de toekomst van de stad en badplaats; • Ruimte scheppen voor onze visie ten aanzien van grondstoffenschaarste & circulariteit; klimaatadaptatie; mobiliteit; energietransitie; deeleconomie; vertrouwen in overheid; participatie; • De banden met onze omgeving verder aanhalen; • Groei van eigen mensen en organisatie. In 2024 blijven we de externe ontwikkelingen die mogelijke impact hebben op onze bedrijfsvoering goed monitoren. Dit doen wij ook in afstemming met onze opdrachtgever. Hierbij zien wij onder andere de volgende ontwikkelingen op ons afkomen:
Spaarnelanden · Jaarverslag 2023
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Strategische en organisatorische herijking
De organisatie is de laatste jaren gegroeid. Bij de verzelf standiging in 2005 was Spaarnelanden een organisatie met 100 medewerkers en 17 miljoen omzet; Inmiddels is de organisatie uitgegroeid tot een middelgroot bedrijf met 302 medewerkers en bijna 62 miljoen omzet. Wij zijn voor onze opdrachtgevers niet meer sec een uitvoeringsorganisatie, maar steeds meer een kennis- en regiepartner. Met de veranderende eisen in de dienstverlening vanuit de opdrachtgever, maar ook vanuit wet- en regelgeving en vanuit de maatschappij, is het noodzakelijk om ons anders te organiseren met meer focus op middellange termijn. Voorbeelden hiervan zijn de maatschappelijke opgaven en duurzame doelstellingen van onze opdrachtgevers; impact veranderende wetgeving zoals CSRD verslaggeving, uitgebreide producentenverantwoordelijkheid, veiligheid, inkopen. Maar ook de impact die pricing en beschikbaarheid van grondstoffen, materialen, energie & brandstof met zich meebrengen. We herijken daarom in 2024 onze strategie (samen met onze opdrachtgevers en aandeelhouders) en werken aan een strategisch personeelsbeleid.
41
Spaarnelanden en haar activiteiten
Nieuwe contracten 2023 - 2030
In 2023 zijn de nieuwe contracten met onze opdrachtgever in Haarlem gesloten. Dezelfde domeinen als die we uitvoerden in de periode 2015 – 2022 zijn bij ons inbesteed. Wij hebben ons gecommitteerd aan de maatschappelijke opgaven en duurzame doelstellingen van de gemeente Haarlem. Het contract is van filosofie veranderd van ‘schoon, heel en veilig’ naar ‘duurzaam en opgavegericht’. Dit betekent dat onze afvalinzameling, parkeerbeheer en onderhoud gericht is op CO2-vrij, circulair, klimaatbestendig, gericht op mobiliteitstransitie, biodiversiteit en vergroening. De gemeentelijke doelstellingen voor 2025, 2030 en 2040 zijn ook de doelstellingen voor Spaarnelanden voor alle domeinen. Ons werk en onze prestaties (binnen en buiten) moeten bijdragen en aansluiten op deze doelstellingen.
Onze medewerkers
De ingezette veranderingen in onze organisatie vergen veel van onze mensen. Er komen nieuwe functies met andere kennis en competenties. Daarbij willen we onze huidige expertise en operationele kracht in de organisatie behouden. Ook binnen Spaarnelanden is krapte op de arbeidsmarkt, met name voor specifieke functies als chauffeurs en technisch specialisten. Er is binnen Spaarnelanden sprake van vergrijzing in onze personele samenstelling. Wij schenken aandacht aan ons sociaal (ouderen-)beleid en de vitaliteit van onze medewerkers. Tegelijkertijd willen we de medewerkers met de juiste opleiding werven, ontwikkelen en binden. Essentieel is hoe we onze medewerkers meekrijgen in deze transitie. T.a.v. medewerkerstevredenheid richten wij ons op samenwerking, personele ontwikkeling en communicatie.
Spaarnelanden · Jaarverslag 2023
Ontwikkelingen in 2023
Corporate governance
Inflatieproblematiek en maatschappelijk verantwoorde kosten
De stijgende grondstof-, materiaal- en energie/brandstof prijzen, de stijging van lonen in de cao GEO en de extra eisen van opdrachtgevers die veelal tot extra noodzakelijke ondersteuning leiden, zijn kenmerken van deze tijd en de komende jaren. Het bewaken van de kostprijs en het behouden van een zo laag mogelijke overhead hebben prioritaire aandacht. De directie van Spaarnelanden legt haar focus op de noodzakelijkheid van uitgaven enerzijds en de pricing van diensten en contracten anderzijds. Dit betekent ook dat structurele kostenbesparingen noodzakelijk zijn. Zo zorgen we er samen voor dat het onderhoud in de leefomgeving op een maatschappelijk verantwoord kostenniveau blijft.
Jaarrekening
Opkomst producenten verantwoordelijkheid
De markt voor de inzameling van afval en grondstoffen verandert door de opkomst van producenten verantwoordelijkheid. Organisaties van producenten zullen, om hun ketenverantwoordelijkheid waar te maken, invloed krijgen op de wijze van inzamelen van monostromen en mogelijk ook op de wijze van opdrachtverstrekking en financiering. Spaarnelanden werkt samen met branche organisaties aan afstemming met (opdrachtgevende) gemeenten en producentenorganisaties op dit onderwerp.
Verduurzaming
Spaarnelanden is CO2-Prestatieladder niveau 5 en ISO 14001 gecertificeerd en streeft ernaar om in 2030 een emissieloze organisatie te zijn. Ook valt Spaarnelanden vanaf 2025 onder de zero-emissiezone. Buiten dat voeren wij programma’s waarin we constant streven naar een verdere verduurzaming van onze bedrijfsvoering. De elektrificering van ons wagenpark is in 2018 gestart en inmiddels rijdt 35% van onze voertuigen volledig elektrisch. Doelstelling voor 2024 is 45% volledig elektrisch te rijden. Op onze locaties werken we aan verdere ontstening en vergroening en breiden we de toepassing van duurzame energie verder uit. Op het gebied van innovatie werken we aan de lancering van de Haarlemse Waardemakers, een toekomstbestendige houtketen voor stadsbomen, een toekomstperspectief voor hubdienstverlening in Haarlem en een nieuwe recycledienst in de wijk Burgwal. De verdere verduurzaming vereist de komende jaren forse investeringen, waarvoor tevens financiering zal worden aangetrokken. Op dit moment en ook in de toekomst verwachten wij geen research en ontwikkelingskosten.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
42
Spaarnelanden en haar activiteiten
Ontwikkelingen in 2023
Corporate governance
Jaarrekening
Hoofdstuk 3
Corporate governance Algemeen Bericht van de raad van commissarissen Verslag van de ondernemingsraad Risicomanagement Belangrijkste risico’s 2023
Spaarnelanden · Jaarverslag 2023
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
43
Spaarnelanden en haar activiteiten
Ontwikkelingen in 2023
Corporate governance
Jaarrekening
Algemeen Spaarnelanden N.V. is een naamloze vennootschap die statutair is gevestigd in Haarlem. De formele relatie tussen directie, aandeelhouders en raad van commissarissen is vastgelegd in de corporate governance richtlijnen en de statuten. Als publieke onderneming onderschrijft Spaarnelanden N.V. het belang van openheid en transparantie. Ondanks dat zij geen beursgenoteerde organisatie is, past Spaarnelanden N.V. de Nederlandse Corporate Governance Code toe, gericht op de semi-overheid.
Directie
Spaarnelanden heeft één statutair directeur. Na een maximale zittingstermijn van tien jaar nam Robert Oosting afscheid als directeur van Spaarnelanden. Vanaf september 2023 heeft Jan van Betten zijn statutaire directeursfunctie ad interim overgenomen en is benoemd voor vier jaar. De directeur is verantwoordelijk voor de realisatie van de doelstellingen van de N.V., de strategie, het tactisch beleid en het behalen van de begrote resultaten. Hierbij is de directie verantwoordelijk voor de naleving van relevante wet- en regelgeving, het beheersen van de risico’s en het financiële beleid. De directie van Spaarnelanden bestaat uit de statutair directeur, de CFO en de manager Klant & Innovatie.
Spaarnelanden · Jaarverslag 2023
Aandeelhouders
De gemeente Haarlem bezit 90% van de aandelen van Spaarnelanden N.V.; de gemeente Zandvoort 10%. De algemene vergadering van aandeelhouders bespreekt onder andere het jaarverslag, stelt de jaarrekening en het dividend vast, besluit over het verlenen van decharge aan de directie en de raad van commissarissen. Tevens benoemt zij de leden van de raad van commissarissen en de externe accountant. In 2023 zijn zij vier keer bij elkaar gekomen. Reguliere onderwerpen, zoals de jaarrekening 2022, de halfjaarrapportage 2023, risicomanagement en begroting 2024, maakten onderdeel uit van de agenda. Tevens zijn in 2023 een aantal specifieke onderwerpen besproken zoals het vertrek van de directeur, tijdelijke benoeming van de directeur ad interim en de werving van de nieuwe directeur; bezoldiging van de raad van commissarissen; indexering en pricing van de DBC-contracten; het beëindigen van de iZOOF Electric Taxi activiteiten; de impact van de zero-emissiezone en het goedkeuringskader voor activiteiten van derden. Daarnaast heeft er overleg plaatsgevonden tussen de aandeelhouders, de opdrachtgever en directie over de DBC-som Groen & Spelen en de indexering.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Raad van commissarissen
De raad van commissarissen houdt toezicht op het beleid van de directie en de algemene gang van zaken bij Spaarnelanden N.V. Daarnaast staat de raad van commissarissen de directie met advies terzijde. Dit doen zij in het belang van de vennootschap en alle belanghebbenden. In dit verslag legt de raad van commissarissen verantwoording af over de wijze waarop zij haar taak als toezichthouder heeft ingevuld.
Samenstelling De raad van commissarissen bestaat uit drie leden: Marieke van der Werf (voorzitter), René Verbruggen (lid) en Jan van Betten (lid) (tot en met 31 augustus 2023). Per 1 september 2023 heeft Jan van Betten zijn functie als rvc-lid neergelegd, teneinde de statutair directeursfunctie a.i. te vervullen. Vanaf 1 september 2023 heeft de raad van commissarissen tijdelijk twee leden. De samenstelling van de raad van commissarissen voldoet aan de vereiste dat ten minste 30% van de leden man en ten minste 30% van de leden vrouw dienen te zijn. Daarnaast voldoet de raad van commissarissen aan de onafhankelijkheidscriteria van de best practice-bepaling III 2.1 van de Corporate Governance Code.
44
Spaarnelanden en haar activiteiten
Marieke van der Werf Voorzitter en tevens lid van de commissie Algemene zaken Vanaf 1 september 2023 tevens lid van de Strategiecommissie Nationaliteit: Nederlandse Eerste benoeming: april 2021 Zittingstermijn: 4 jaar Aanwezigheid van vergaderingen 2023: 100%
Overige functies: • Partner Publyon • Voorzitter raad van commissarissen Fûns Skjinne Fryske Enerziy, FSFE • Lid RvT Lucia Marthas Institute for Perfoming Arts • Lid Expert Panel Thorizon • Bestuurslid KVGN • Voorzitter Recycling Forum Nederland • Voorzitter Springtide International • Lid raad van advies ACRRES
Ontwikkelingen in 2023
Corporate governance
René Verbruggen Lid raad van commissarissen en lid van de Bedrijfsvoeringscommissie Nationaliteit: Nederlands Eerste benoeming: april 2020 Zittingstermijn: 4 jaar Aanwezigheid van vergaderingen 2023: 100%
Overige functies: • Directeur / Eigenaar Braver Investments BV • Lid Investment Commitee Averest Capital BV • Voorzitter Stichting Rugby Clubhuis Haarlem
Jan van Betten Lid raad van commissarissen en lid van de Strategiecommissie tot en met 31 augustus 2023 Nationaliteit: Nederlands Eerste benoeming: april 2021 Zittingstermijn: 4 jaar Aanwezigheid van vergaderingen tot en met 31 augustus 2023: 100%
Jaarrekening
Vergaderingen van de raad van commissarissen
In 2023 heeft de raad van commissarissen acht keer vergaderd. Reguliere onderwerpen, zoals de jaarrekening 2022, kwartaalrapportages 2023, risicomanagement en fraude, (innovatie)projecten en niet-financiële kpi’s en begroting 2024, zijn besproken. 2023 was een bijzonder jaar, waar een aantal specifieke onderwerpen zijn besproken en hierdoor tevens een aantal extra vergaderingen zijn belegd. Zo is onder andere extra aandacht besteed aan: • Het vertrek van de statutair directeur, de benoeming van de statutair directeur a.i, en het werving en selectieproces m.b.t. de nieuwe directeur; • De indexering van de DBC-contracten en specifiek het DBC-contract Groen & Spelen; • Het beëindigen van de activiteit iZOOF Electric Taxi; • Strategische personeelsplanning; • Investeringen met betrekking tot verduurzaming wagenpark en de zero-emissie zone. De leden van de raad van commissarissen hebben daarnaast zitting in drie permanente commissies: de Algemene commissie, Bedrijfsvoeringscommissie en Strategiecommissie. De raad van commissarissen heeft in 2023 twee bijeenkomsten gehad met de ondernemingsraad.
Overige functies: • Directeur Nudge Houdster B.V. • Voorzitter RvT Energiebank Nederland • Lid raad van advies Dutch Energy Summit • Bestuurder stichting The Pollinators
Spaarnelanden · Jaarverslag 2023
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
45
Spaarnelanden en haar activiteiten
Ontwikkelingen in 2023
Corporate governance
Jaarrekening
Bericht van de raad van commissarissen 2023 was een dynamisch jaar voor Spaarnelanden. Hoewel de nieuw afgesloten contracten met de gemeenten Zandvoort en Haarlem ons zekerheid bieden, waren er ook ontwikkelingen die omzet en continuïteit beïnvloedden. We noemen de fors oplopende inflatie, de krappe arbeidsmarkt en de stijgende prijzen voor brandstof en grondstoffen. Voor een bedrijf dat de kosten voor de inwoners in het verzorgingsgebied in de hand wil houden, vraagt dit zowel flexibiliteit als koersvastheid. Het resultaat is in lijn met de begroting. Dit is een compliment waard. In het afgelopen jaar trad ook Robert Oosting terug. Tien jaar lang gaf hij leiding aan Spaarnelanden N.V., waarin hij de organisatie van gemeentelijke afdeling naar een gezond en krachtig zelfstandig bedrijf ontwikkelde. Als raad van commissarissen zijn wij hem zeer erkentelijk voor zijn inzet, de behaalde resultaten en de altijd plezierige samenwerking. Dat directie en medewerkers erin geslaagd zijn om ondanks deze dynamiek het jaar af te sluiten met positieve cijfers en goede vooruitzichten, is een compliment waard. Ook aan het adres van Jan van Betten, die afgelopen najaar terugtrad uit de raad van commissarissen om ad interim de directeursfunctie te bekleden.
Dit bleek zowel voor de Spaarnelanders als voor Jan zelf een goede match, die ertoe leidde dat hij per 1 februari 2024 in dienst treedt als vaste directeur. Als raad zijn we zeer positief over deze ontwikkeling, al zullen we Jan missen als
Spaarnelanden · Jaarverslag 2023
gewaardeerde collega-commissaris.
medewerkers zullen we ons komend jaar hiervoor inzetten.
Graag benoemen we hier onze toenemende samenwerking met de ondernemingsraad van Spaarnelanden. Zij zijn de ogen en oren van het bedrijf en onmisbaar voor directie, management en raad van commissarissen om zicht te houden op wat er speelt en om advies te geven over te nemen stappen. Met de vernieuwde raad waren we al regelmatig in overleg, maar in het proces rond de werving van de nieuwe directeur heeft de ondernemingsraad snel en slagvaardig geschakeld. Net zoals de breed samengestelde klankbordgroep die het wervingsproces begeleidde. Dank aan alle betrokkenen en uiteraard ook aan alle medewerkers die wij regelmatig om “nog even geduld” moesten vragen.
Tot slot een welgemeend woord van waardering richting wethouders en ambtenaren van de gemeenten Haarlem en Zandvoort. Ook zij zijn onderdeel van de dynamiek waar het gaat om afval, openbare ruimte en parkeerbeheer. In hun rol als opdrachtgever komen ze samen met Spaarnelanden tot haalbare en betaalbare afspraken binnen de contracten. In hun rol als aandeelhouder zijn zij betrokken en altijd bereid tot overleg. Terecht kritisch als het moet, maar altijd positief en constructief, vanuit het gezamenlijk belang om de inwoners te ontzorgen. We kijken uit naar voortzetting van de prettige samenwerking in 2024!
Komend jaar wordt niet minder dynamisch dan 2023. Naast de doorlopende kostenstijgingen op diverse gebieden, hebben we te maken met klimaatverandering, grondstoffen schaarste, elektrificatie, digitalisering, robotisering etc. Dat kan als bedreigend worden ervaren, maar we kunnen het ook als kans zien. Bijvoorbeeld door herwinning van grondstoffen te benutten voor recycling en CO2-reductie. Of door mensen blijvend uitzicht te bieden op interessant en betekenisvol werk en IT te benutten voor het realiseren van operational excellence. Samen met de nieuwe directeur en alle
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Marieke van der Werf, Voorzitter raad van commissarissen
46
Spaarnelanden en haar activiteiten
Ontwikkelingen in 2023
Corporate governance
Jaarrekening
Verslag van de ondernemingsraad De ondernemingsraad heeft in het afgelopen jaar veel aandacht besteed aan het aantal (langdurig) openstaande vacatures. Zowel met de bestuurder als met de raad van commissarissen is de zorg over de personele bezetting aangekaart en besproken, dit in verband met de werkdruk en de continuïteit van de dienstverlening door Spaarnelanden. Van gelijke aard, maar van andere orde was de vacature die ontstond na het vertrek van directeur Robert Oosting. De ondernemingsraad was blij dat continuïteit van leiderschap kon worden geboden in de persoon van Jan van Betten, in eerste instantie op interim-basis, in tweede instantie door zijn vaste aanstelling. Andere agendapunten waren iZoof, financiën, ORBAfunctieprofielen, de Regeling goed verkeersgedrag en de Structuurwijziging BOR. Instemming en/of advies is gegeven over de invulling van de directeurspositie, de adviesopdracht Trafieq over het ADM-beleid (alcohol-, drugsen medicijngebruik) en het opleidingsbeleid 2023. Op de agenda voor 2024 staan onder meer de update van het personeelshandboek, het cadeaureglement, de sportvergoeding, het reglement werving en selectie, de begroting 2024 en de herziening secundaire arbeids voorwaarden. Ook het Strategisch personeelsplan, dat in 2022 is geïnitieerd, heeft de onverminderde aandacht van de ondernemingsraad.
Spaarnelanden · Jaarverslag 2023
Samenstelling
Ten opzichte van 2022 kende de ondernemingsraad een deels andere samenstelling. Het nieuwe team werd op 24 januari 2023 geïnstalleerd. Hiervoor was, gezien het aantal kandidaten, geen verkiezing gehouden: Melvin de Boo (voorzitter) | Recep Ugurlu (vicevoorzitter) | Bas Vermaat| Edwin ten Wolde| Jason Acevedo Verduzco | Peter van Aken | Ietze Oostinga| Henny Veltman | Christian Geertsma. De ondernemingsraad kan rekenen op de ondersteuning van een externe ambtelijk secretaris, Annet Bolaños.
Vergaderingen
De ondernemingsraad kwam vier keer bijeen voor een vergadering met de bestuurder/SRM, belegde vier keer een informeel overleg, had negen formele onderlinge vergaderingen en sprak twee keer met de raad van commissarissen onder artikel 24 (een zogenoemd Algemene gang van zaken-overleg).
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
47
Spaarnelanden en haar activiteiten
Ontwikkelingen in 2023
Corporate governance
Jaarrekening
Risicomanagement De activiteiten van Spaarnelanden brengen risico’s met zich mee. Om deze risico’s te beheersen maken wij gebruik van een intern risicobeheersing- en controlesysteem. Dit systeem is gericht op het signaleren en beheersen van risico’s bij de uitvoering van onze strategie en het realiseren van bedrijfsdoelstellingen. Ook ondersteunt het systeem ons bij het naleven van wet- en regelgeving en het borgen van de betrouwbaarheid van de financiële rapportages. Risicomanagement vormt een integraal onderdeel van de bedrijfsvoering van Spaarnelanden. Het interne risicobeheersing- en controlesysteem wordt uitgedragen door directie en management en ingezet om de strategische, operationele, financiële, compliance risico’s inzichtelijk te hebben en te beheersen. De directie volgt de risico’s actief en stelt vast hoe deze worden beheerst en zij bewaakt de voortgang van verbeterprogramma’s. De processen zijn ingericht en gecertificeerd volgens de ISO-9001 norm en ISO-14001 norm.
Evaluatie van het interne risicobeheersing- en controlesysteem
Jaarlijks evalueert Spaarnelanden haar interne risicobeheersing- en controlesysteem. In 2023 is aan de volgende verbeterpunten gewerkt: • Er zijn drie strategische risicomanagement-workshops met het MT geweest, waarbij Spaarnelanden-breed de strategische risico’s zijn geïnventariseerd, beoordeeld en acties zijn benoemd om deze risico’s te beheersen. Eens per kwartaal wordt over de voortgang gerapporteerd; • Het fraudebeheersingsbeleid is geformaliseerd en er zijn fraudebewustwordingssessies voor hoger en middenmanagement georganiseerd; • De Gedragscode en de Meldregeling Klokkenluiders zijn vernieuwd; • De laatste hand is gelegd aan de onderliggende stukken m.b.t. informatiebeveiliging in het kader van certificering 27001, die voor 2024 op de planning staat.
Risicobeheersing maakt een belangrijk onderdeel uit van dit kwaliteitsborgingssysteem en is een vast agendapunt in het managementoverleg binnen Spaarnelanden. Het risicobeheersing- en controlesysteem staat onder toezicht van de raad van commissarissen. Periodiek worden de belangrijkste risico’s en de voortgang gerapporteerd en besproken in de raad van commissarissen en met de aandeelhouders.
Spaarnelanden · Jaarverslag 2023
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
48
Spaarnelanden en haar activiteiten
Ontwikkelingen in 2023
Corporate governance
Jaarrekening
Belangrijkste risico’s 2023 Strategisch Tijdig en adequaat reageren op de veranderende marktomstandigheden Spaarnelanden is van oudsher een uitvoeringsorganisatie. De externe ontwikkelingen die op ons afkomen hebben impact op de organisatie en vragen om meer middellange termijn focus, o.a. op het gebied van: • Wetgeving, zoals producentenverantwoordelijkheid, CSRD reporting, informatiebeveiliging; • Verdere verduurzaming, zoals in de nieuwe DBC’s, waar Spaarnelanden zich committeert aan de duurzame doelen van de gemeenten Haarlem & Zandvoort t.a.v. circulair, CO2neutraal, klimaatbestendigheid en vergroening; • Technologische ontwikkelingen, o.a. op het gebied van elektrificering, toekomst van het Vuiloverlaadstation (VOST), data en IT. We maken de organisatie en medewerkers klaar voor de toekomst, o.a. door het aanpassen van kennis/competenties van medewerkers, capaciteit, structuur en financiële middelen. We hebben focus op project-, proces- en datamanagement. We onderzoeken en versterken de samenwerking in de keten en branche.
Spaarnelanden · Jaarverslag 2023
Operationeel De juiste mensen werven, ontwikkelen en behouden We zien krapte op de arbeidsmarkt voor met name specialistische functies (chauffeurs en techniek). Strategische personeelsplanning en –ontwikkeling verdient aandacht, o.a. om de benodigde veranderende kennis en competenties binnen te halen en te ontwikkelen. We richten ons op een specifieke wervingsaanpak voor moeilijk vervulbare functies. Met employer branding zetten we ons op de kaart als goede werkgever met moderne secundaire voorwaarden. Ook versterken we onze opleidingen en leiderschapsontwikkeling en bouwen wij ons leerwerkbedrijf verder uit.
Voldoen aan de verwachtingen van de opdrachtgever i.r.t. de beschikbare opdrachtsom De vereisten van de opdrachtgever, die we ook terugzien in de nieuwe DBC’s, zorgen ervoor dat wij een meer kennisen regiepartner worden, vooral m.b.t. duurzaamheids doelstellingen. Dit vergt andere kennis en competenties. Er zijn nog onvoldoende afspraken vastgelegd omtrent de opdrachtsom voor met name het domein Groen & Spelen binnen Beheer Openbare Ruimte. Dit geldt voor de duurzaamheidsambities in de nieuwe DBC, maar ook in het kader van achterstallig onderhoud en kosten/kengetallen. Spaarnelanden voert hieromtrent gesprekken met haar opdrachtgever. Daarnaast geven we inzicht in de benodigde transformatie van uitvoeringspartner naar kennis- en regiepartner, incl. de prijs – kwaliteit van de dienstverlening. Daarnaast komen we tot nieuwe kpi’s die beter aansluiten op de DBC-doelen.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
De impact op de bedrijfsvoering door de zero-emissiezone Spaarnelanden is met de elektrificatie van haar wagenpark goed op weg (35% van haar wagenpark is geëlektrificeerd). We zijn echter nog niet voldoende uitgerust om de binnenstad en haar omgeving volledig te bedienen. Dit geldt met name voor onze smalspoorvoertuigen voor afvalinzameling en voor bestelde voertuigen (diesel 6), die mogelijk niet op tijd geleverd worden (langere levertijden). De beoordelingscriteria voor vrijstellingen van de voertuigen is nog in onderzoek bij de gemeente. We weten dat de financiële impact van volledig elektrificeren en de benodigde laadinfra hoog is en dit is nog niet geborgd in de opdrachtsom. Het logistieke proces zal minder efficiënt verlopen, aangezien de milieuzone dusdanig groot is, dat niet alle toevoerwegen bereikbaar zijn. We voeren een lobby uit en onderbouwen de impact naar de gemeente (stad en opdrachtgever) o.a. m.b.t. levertijden/ technische mogelijkheden/vrijstellingen/financiële impact. We hebben een investeringsprogramma opgesteld voor de verdere verduurzaming van het wagenpark en materieel, locaties incl. laadinfra. Daarnaast onderzoeken we andere inzamelmethodes, samenwerkingen (green collecting, hubs) en hoe we onze vervoersbewegingen in de binnenstad kunnen verminderen.
Beschikbare capaciteit t.b.v. het kunnen ledigen van ondergrondse containers Het 2G-netwerk wordt per 1 januari 2025 uitgefaseerd, waardoor toegangscontrole en volmelding van de ondergrondse containers niet meer operationeel zijn. De aangepaste controllers zijn besteld, maar ook hier zijn lange levertijden. Er wordt een continuïteitsplan opgesteld voor tijdelijk frequentiegericht rijden op volmelding en we managen de verwachtingen naar de opdrachtgever.
49
Spaarnelanden en haar activiteiten
Ontwikkelingen in 2023
Corporate governance
Jaarrekening
Financieel
Compliance
Uitval van kritische applicaties/systemen
Financiële verslaggevingsrisico’s
Compliance risico’s
Spaarnelanden is in haar bedrijfsvoering afhankelijk van een goed werkend IT-landschap. Het onvoldoende borgen van IT-processen kan leiden tot bedrijfsvoeringsrisico’s. Met name de ontwikkelingen op het gebied van cybersecurity gaan snel. Spaarnelanden volgt de technologische ontwikkelingen en wetgeving nauwlettend, borgt haar informatiebeveiligingsrisico’s middels het voorbereiden op de ISO 27001 certificering (2024). Er is expliciete aandacht voor bewustwording van medewerkers t.a.v. privacy en cybersecurity.
Transparantie in de kostenstructuur en adequate managementinformatie zijn belangrijk om juiste beslissingen te nemen. Onjuiste managementinformatie kan leiden tot verkeerde maatregelen en gevolgen hebben voor de kostprijs, solvabiliteit en liquiditeit van bedrijfsonderdelen of de onderneming als geheel. Om dit te beheersen, is een planning- en controlcyclus ingericht. Het stelsel van functiescheidingen en andere interne controlemaatregelen waarborgt dat de financiële verslaggeving betrouwbaar is. De onafhankelijke accountant deelt in haar accountantsverslag mee hoe zij oordeelt over de opzet, het bestaan en de werking van het stelsel van interne controlemaatregelen en waar restrisico’s blijven.
Spaarnelanden is een semi-overheidsonderneming. Diensten in de openbare ruimte worden, in tegenstelling tot onze commerciële activiteiten, betaald uit belastingmiddelen. Dit geeft een groot maatschappelijk besef en stelt hoge eisen aan integriteit. Schending van integriteit kan ernstige imagoschade veroorzaken, niet alleen voor Spaarnelanden zelf, maar ook voor haar klanten. Om die reden bestaat er een Corporate Governance Code en is er een zero-tolerance beleid voor die gevallen waarin regels van integriteit geschonden worden. In 2023 zijn het fraudebeheersingsbeleid, de Gedragscode en de Meldregeling Klokkenluiders vernieuwd.
Overige financiële risico’s De rentes voor de langjarige leningsovereenkomsten staan vast, waardoor afhankelijkheid van renterisico beperkt is. Met betrekking tot het prijsrisico geldt dat het grootste deel van de contracten langlopende overeenkomsten met de gemeenten betreft, waarbij jaarlijks geïndexeerd wordt conform vastgestelde CBS-standaarden en cao-ontwikkelingen. De sterk stijgende prijzen worden nauwlettend gevolgd. Hierbij acteren wij zelf onder meer door het nemen van efficiencymaatregelen en bij specifieke omstandigheden voeren wij het gesprek met de opdrachtgevers. Het krediet risico wordt als beheersbaar gezien, door het actief monitoren van de debiteurenpositie. Spaarnelanden loopt op basis van de contractafspraken geen valutarisico. De continuïteit van de organisatie wordt geborgd middels de langlopende contractafspraken, die vanaf 2023 weer voor acht jaar zijn verlengd.
Spaarnelanden · Jaarverslag 2023
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
50
Spaarnelanden en haar activiteiten
Ontwikkelingen in 2023
Corporate governance
Jaarrekening
Hoofdstuk 4
Jaarrekening
Spaarnelanden · Jaarverslag 2023
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
51
Spaarnelanden en haar activiteiten
Corporate governance
Ontwikkelingen in 2023
Jaarrekening
Algemeen Spaarnelanden is een financieel gezond en winstgevend bedrijf. Daardoor zijn we in staat om onze ambities te realiseren op het gebied van maatschappelijke betrokkenheid, duurzaamheid en creëren we werkgelegenheid in de gemeenten Haarlem en Zandvoort. Als bedrijf met gemeentelijke aandeelhouders, is het realiseren van winst geen doel op zich, maar een middel om reserves te kunnen vormen met het oog op de solvabiliteit van de onder neming en het vermogen om zelfstandig tegenvallers te kunnen opvangen. In 2023 is besloten tot het beëindigen van de activiteiten van het taxibedrijf iZoof. De beoogde sociale doelstelling kon onvoldoende gerealiseerd worden; de activiteiten waren niet kostendekkend en het bleek niet mogelijk om synergie te behalen met de kernactiviteiten van Spaarnelanden.
Resultaat
Het resultaat na belasting in 2023 bedraagt € 862.000 (2022: € 1.357.000). Het resultaat 2023 voor belastingen bedraagt € 1.086.000 (2022: € 1.723.000). Onze financiële positie is solide: het eigen vermogen voor dividenduitkering bedraagt ultimo 2023 € 15.939.000. Het voorstel aan de aandeelhouders is dat de winst wordt toegevoegd aan de overige reserves en dat bij vaststelling van deze jaarrekening een bedrag van € 300.000 beschikbaar zal worden gesteld voor dividend ten laste van de overige reserves.
Spaarnelanden · Jaarverslag 2023
Eigen vermogen verloop solvabiliteit (x € 1 mln.)
2023
2022
2021
2020
2019
Eigen vermogen
15,9
15,4
14,3
12,4
11,8
Solvabiliteit
35%
35%
33%
26%
26%
Opbrengsten en lasten
De netto-omzet is gestegen van € 53.349.000 in 2022 naar € 61.837.000 in 2023. De bedrijfslasten zijn gestegen van € 51.426.000 in 2022 naar € 60.604.000 in 2023.
Langlopende schulden
De langlopende schulden zijn gedaald van € 12.716.000 in 2022 naar € 10.863.000 in 2023. In 2023 zijn geen nieuwe financieringen aangetrokken.
Investeringen
In 2023 is € 3.953.000 geïnvesteerd. Per saldo neemt de boekwaarde van de materiële vaste activa af met € 1.347.000. De investeringen hebben voornamelijk plaatsgevonden in bedrijfswagens en containers.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
52
Spaarnelanden en haar activiteiten
Geconsolideerde balans per 31 december
Voor bestemming resultaat (bedragen x € 1.000,-)
Corporate governance
Ontwikkelingen in 2023
Toelichting
Jaarrekening
31-12-2023
31-12-2022
Activa Vaste activa Materiële vaste activa
(1)
32.638
33.985
Financiële vaste activa
(2)
959
776
Voorraden
(3)
739
606
Vorderingen
(4)
8.765
4.468
Liquide middelen
(5)
2.598
4.012
45.699
43.848
31-12-2023
31-12-2022
Gestort en opgevraagd kapitaal
3.889
3.889
Agioreserve
3.987
3.987
Overige reserves
7.201
6.144
Resultaat boekjaar
862
1.357
15.939
15.377
1.431
692
10.863
12.716
(9)
17.466
15.063
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
45.699
43.848
Vlottende activa
Totaal activa
Toelichting Passiva Groepsvermogen
(6)
Voorzieningen
(7)
Langlopende schulden
(8)
Schulden aan kredietinstellingen
Kortlopende schulden Totaal passiva Spaarnelanden · Jaarverslag 2023
53
Spaarnelanden en haar activiteiten
Geconsolideerde winst- en verliesrekening over 2023 (bedragen x € 1.000,-)
Corporate governance
Ontwikkelingen in 2023
Jaarrekening
Toelichting
2023
2022
(11)
61.837
53.349
externe kosten
(12)
15.385
16.974
Personeelskosten
(13)
26.841
18.861
Afschrijvingen op materiële vaste activa
(14)
4.824
4.671
Overige bedrijfskosten
(15)
13.554
10.920
Som der bedrijfslasten
60.604
51.426
Bedrijfsresultaat
1.233
1.923
-147
-200
1.086
1.723
-224
-366
862
1.357
Netto-omzet
Kosten uitbesteed werk en andere
Financiële baten en lasten
(16)
Resultaat voor belasting
Vennootschapsbelasting
(17)
Resultaat na belasting
Spaarnelanden · Jaarverslag 2023
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
54
Spaarnelanden en haar activiteiten
Ontwikkelingen in 2023
Geconsolideerd kasstroomoverzicht over 2023 (bedragen x € 1.000,-)
Corporate governance
Toelichting Bedrijfsresultaat
Jaarrekening
2023
2022
1.233
1.923
Aanpassingen voor: Afschrijvingen
(14)
4.824
4.680
Mutatie voorzieningen
(7)
739
-166
-2.398
1.183
-147
-200
4.251
7.420
Mutatie in het werkkapitaal Betaalde interest Kasstroom uit operationele activiteiten
Investeringen in materiële vaste activa
(1)
-3.953
-4.441
Desinvesteringen materiële vaste activa
(1)
441
241
-3.512
-4.200
Kasstroom uit investeringsactiviteiten
Dividend en winstafkoop
(20)
-300
-300
Aflossing langlopende schulden
(8)
-1.853
-2.128
Opname langlopende schulden
(8)
-
-
Kasstroom uit financieringsactiviteiten
-2.153
-2.428
Netto kasstroom
-1.414
792
Stand liquide middelen per 1 januari
(5)
4.012
3.220
Stand liquide middelen per 31 december
(5)
2.598
4.012
-1.414
792
Mutatie liquide middelen
Spaarnelanden · Jaarverslag 2023
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
55
Spaarnelanden en haar activiteiten
Ontwikkelingen in 2023
Corporate governance
Jaarrekening
Toelichting op de geconsolideerde balans en winst- en verliesrekening Statutair doel
Spaarnelanden is in 2004 opgericht. Het bedrijf werd gevormd door de verzelfstandiging van taken en activiteiten van de gemeenten Haarlem en Zandvoort. Spaarnelanden heeft tot doel overwegend voor de gemeenten Haarlem en Zandvoort binnen hun gemeentegrenzen werkzaam te zijn. Daarnaast werkt Spaarnelanden ook voor derden en buiten de gemeentegrenzen, op het gebied van: • inzameling, verwerking en recycling van afvalstoffen; • straatreiniging en gladheidsbestrijding; • het verzorgen van openbare hygiëne en het verwijderen van drijvend afval uit openbare wateren; • het verrichten van onderhoud aan gemotoriseerde voertuigen en machines; • het beheren van wagen- en materieelpark; • het beheren, exploiteren en verhuren van onroerende en roerende goederen; • het (op afstand) toezicht houden op, beheren en bedienen van onroerende en roerende goederen; • het verlenen van transport- en vervoersdiensten; • het verrichten van: - dagelijks groenonderhoud in de openbare ruimte en wegbebakening; - dagelijks onderhoud van bestratingen en verhardingen. • het beheer en dagelijks onderhoud van parkeergarages, parkeervoorzieningen en fietsenstallingen; • in het algemeen het verrichten van diensten die voorzien in de behartiging van een openbaar belang. De 100% dochter van Spaarnelanden, Spaarnelanden Bedrijven B.V., is op 14 december 2006 opgericht.
De financiële informatie van Spaarnelanden Bedrijven B.V. is opgenomen in de geconsolideerde jaarrekening van Spaarnelanden N.V.
Spaarnelanden · Jaarverslag 2023
Continuïteitsveronderstelling
De jaarrekening is opgesteld uitgaande van de continuïteitsveronderstelling.
Vestigingsadres, rechtsvorm en inschrijfnummer handelsregister
Spaarnelanden N.V. is feitelijk gevestigd op de Minckelersweg 40, 2031 EM te Haarlem en is bij het handelsregister ingeschreven onder nummer 34208676.
Aandeelhouders
Spaarnelanden N.V. kent per 31 december 2018 twee aandeelhouders, de Gemeente Haarlem en de Gemeente Zandvoort.
Groepsverhoudingen
De gemeente Haarlem bezit 90% procent van het aandelenkapitaal en de gemeente Zandvoort 10% van het aandelenkapitaal van Spaarnelanden N.V. Spaarnelanden N.V. is verzelfstandigd en wordt niet opgenomen in de geconsolideerde jaarrekening van de gemeenten, echter wel als verbonden partij.
Consolidatie
In de consolidatie worden de financiële gegevens opgenomen van Spaarnelanden N.V. samen met haar groepsmaatschappij waarop zij overheersende zeggenschap kan uitoefenen of waarover zij de centrale leiding heeft. Groepsmaatschappijen zijn rechtspersonen waarin Spaarnelanden N.V. direct of indirect overheersende zeggenschap kan uitoefenen doordat zij beschikt over de meerderheid van de stemrechten of op enige andere wijze de financiële en operationele activiteiten kan beheersen.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
De groepsmaatschappijen en andere rechtspersonen waarop zij een overheersende zeggenschap kan uitoefenen of waarover zij de centrale leiding heeft, worden voor 100% in de consolidatie betrokken. Binnen Spaarnelanden N.V. is geen sprake van aandeel van derden in het groepsvermogen en van deelnemingen waarop geen overheersende zeggenschap kan worden uitgeoefend (geassocieerde deelnemingen). De jaarrekening bevat de financiële informatie van zowel Spaarnelanden N.V. als haar groepsmaatschappij. Intercompany-transacties, intercompany-winsten en onderlinge vorderingen en schulden tussen groepsmaatschappijen worden geëlimineerd, voorzover de resultaten niet door transacties met derden buiten de groep zijn gerealiseerd. Ongerealiseerde verliezen op intercompany-transacties worden ook geëlimineerd, tenzij er sprake is van een bijzondere waardevermindering. De waarderingsgrondslagen van de groepsmaatschappij zijn waar nodig gewijzigd om aansluiting te krijgen bij de geldende waarderingsgrondslagen voor de groep. De in de consolidatie begrepen vennootschap is: • Spaarnelanden Bedrijven B.V., Haarlem (100%).
Toepassing van artikel 2:402 BW
Aangezien de winst- en verliesrekening over 2023 van Spaarnelanden Bedrijven B.V. is verwerkt, is (in de enkel voudige jaarrekening) volstaan met weergave van een beknopte winst- en verliesrekening in overeenstemming met artikel 2:402 BW.
56
Spaarnelanden en haar activiteiten
Verbonden partijen
Als verbonden partij worden alle rechtspersonen aangemerkt waarover overheersende zeggenschap, gezamenlijke zeggenschap of invloed van betekenis kan worden uitgeoefend. Ook rechtspersonen die overwegende zeggenschap kunnen uitoefenen worden aangemerkt als verbonden partij. Ook het statutaire directielid, andere sleutelfunctionarissen in het management van Spaarnelanden en nauwe verwanten zijn verbonden partijen. Transacties van betekenis met verbonden partijen worden toegelicht voor zover deze niet onder normale marktvoorwaarden zijn aangegaan. Hiervan wordt toegelicht de aard en de omvang van de transactie en andere informatie die nodig is voor het verschaffen van het inzicht.
Oordelen, schattingen en onzekerheden
Bij toepassing van de grondslagen en regels voor het opstellen van de jaarrekening vormt de leiding van Spaarnelanden N.V. zich verschillende oordelen en schattingen die essentieel kunnen zijn voor de in de jaarrekening opgenomen bedragen. Indien het voor het geven van het in artikel 2:362 lid 1 BW vereiste inzicht noodzakelijk is, is de aard van deze oordelen, schattingen inclusief de bij de onzekerheden behorende veronderstellingen opgenomen bij de toelichting op de desbetreffende jaarrekeningposten.
Spaarnelanden · Jaarverslag 2023
Ontwikkelingen in 2023
Corporate governance
Jaarrekening
Kasstroomoverzicht
Het kasstroomoverzicht is opgesteld volgens de indirecte methode. De geldmiddelen in het kasstroomoverzicht bestaan uit de liquide middelen. Ontvangsten en uitgaven uit hoofde van interest zijn opgenomen onder de kasstroom uit operationele activiteiten. De investeringen in materiële vaste activa zijn opgenomen onder de kasstroom uit investeringsactiviteiten. Hierin zijn alleen die investeringen opgenomen waarvoor geldmiddelen zijn opgeofferd. Betaalde dividenden zijn opgenomen onder de kasstroom uit financieringsactiviteiten. Transacties waarbij geen instroom of uitstroom van kasmiddelen plaatsvindt, waaronder financiële leasing, zijn niet in het kasstroomoverzicht opgenomen. De waarde van de gerelateerde activa en leaseverplichting zijn in de toelichting van balansposten verantwoord. De betaling van de leasetermijnen uit hoofde van het financiële leasingcontract zijn voor het gedeelte dat betrekking heeft op de aflossing als een uitgave uit financieringsactiviteiten aangemerkt en voor het gedeelte dat betrekking heeft op de interest als een uitgave uit operationele activiteiten.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
57
Spaarnelanden en haar activiteiten
Ontwikkelingen in 2023
Corporate governance
Jaarrekening
Algemene grondslagen Algemeen
De geconsolideerde jaarrekening is opgesteld in overeen stemming met de wettelijke bepalingen van Titel 9 Boek 2 BW en de stellige uitspraken van de Richtlijnen voor de jaar verslaggeving, die uitgegeven zijn door de Raad voor de Jaarverslaggeving. Activa en verplichtingen worden in het algemeen gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs of de actuele waarde. Indien er geen specifieke waarderingsgrondslag is vermeld, vindt waardering plaats tegen de verkrijgingsprijs. In de balans, de winst- en verliesrekening en het kasstroom overzicht zijn referenties opgenomen. Met deze referenties wordt verwezen naar de toelichting.
Vergelijking met voorgaand jaar
De gehanteerde grondslagen van waardering en van resultaat bepaling zijn ongewijzigd gebleven ten opzichte van het voorgaande jaar.
Functionele valuta
De geconsolideerde jaarrekening is opgesteld in euro’s.
Financiële instrumenten en risicobeheersing Algemeen
Renterisico en kasstroomrisico
De vennootschap maakt in de normale bedrijfsuitoefening gebruik van uiteenlopende financiële instrumenten die de instelling blootstellen aan markt- en/of kredietrisico’s. Deze betreffen financiële instrumenten die in de balans zijn opgenomen. De vennootschap handelt niet in financiële derivaten. Bij het niet nakomen door een tegenpartij van aan de instellingen verschuldigde betalingen blijven eventuele daaruit voortvloeiende verliezen beperkt tot de marktwaarde van de desbetreffende instrumenten. De contractwaarde of fictieve hoofdsommen van de financiële instrumenten zijn slechts een indicatie van de mate waarin van dergelijke financiële instrumenten gebruik wordt gemaakt en niet van het bedrag van de krediet- of marktrisico’s.
Het renterisico is beperkt tot eventuele veranderingen in de marktwaarde van opgenomen en uitgegeven leningen. Bij deze leningen is sprake van een vast rentepercentage over de gehele looptijd. De leningen worden aangehouden tot het einde van de looptijd. De vennootschap heeft derhalve als beleid om geen afgeleide financiële instrumenten te gebruiken om (tussentijdse) rentefluctuaties te beheersen.
Reële waarde De reële waarde van de meeste in de balans verantwoorde financiële instrumenten, waaronder vorderingen, effecten, liquide middelen en kortlopende schulden, benadert de boekwaarde ervan.
Kredietrisico De vorderingen uit hoofde van handelsdebiteuren zijn voor circa 78% geconcentreerd bij twee gemeenten (gerubriceerd onder vorderingen op participanten). Verkoop vindt plaats op basis van krediettermijnen van 30 dagen.
Spaarnelanden · Jaarverslag 2023
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
58
Spaarnelanden en haar activiteiten
Ontwikkelingen in 2023
Corporate governance
Jaarrekening
Grondslagen voor de waardering van activa en passiva Materiële vaste activa
Bedrijfsgebouwen en -terreinen worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs plus bijkomende kosten of vervaardigingsprijs onder aftrek van lineaire afschrijvingen gedurende de verwachte toekomstige gebruiksduur. Op terreinen wordt niet afgeschreven. Er wordt rekening gehouden met de bijzondere waardeverminderingen die op balansdatum worden verwacht. Dit is het geval als de boekwaarde van het actief (of van de kasstroomgenererende eenheid waartoe het actief behoort) hoger is dan de realiseerbare waarde ervan. Voor de vaststelling of er voor een materieel vast actief sprake is van een bijzondere waardevermindering wordt verwezen naar de desbetreffende paragraaf. Overige vaste activa worden gewaardeerd tegen verkrijgingsof vervaardigingsprijs inclusief direct toerekenbare kosten, onder aftrek van lineaire afschrijvingen gedurende de verwachte toekomstige gebruiksduur en bijzondere waardeverminderingen. Subsidies op investeringen worden in mindering gebracht op de verkrijgings- of vervaardigingsprijs van de activa waarop de subsidies betrekking hebben. Groot onderhoud na een langere gebruiksperiode aan materiële vaste activa worden verwerkt in de boekwaarde van het actief. Regelmatig voorkomende onderhoudskosten worden verwerkt in de winst- en verliesrekening.
Financiële vaste activa
Bijzondere waardeverminderingen
Deelnemingen Deelnemingen waarin invloed van betekenis kan worden uitgeoefend worden gewaardeerd volgens de vermogens mutatiemethode (nettovermogenswaarde). Wanneer 20% of meer van de stemrechten uitgebracht kan worden, wordt ervan uitgegaan dat er invloed van betekenis is. De nettovermogenswaarde wordt berekend volgens de grondslagen die gelden voor deze jaarrekening. Als resultaat wordt het bedrag verantwoord waarmee de boekwaarde van de deelneming sinds de voorafgaande jaarrekening is gewijzigd als gevolg van het door de deelneming behaalde resultaat.
Latente belastingvorderingen Latente belastingvorderingen worden opgenomen voor verrekenbare fiscale verliezen en voor verrekenbare tijdelijke verschillen tussen de waarde van de activa en passiva volgens fiscale voorschriften enerzijds en de in deze jaarrekening gevolgde waarderingsgrondslagen anderzijds, met dien verstande dat latente belastingvorderingen alleen worden opgenomen voor zover het waarschijnlijk is dat er toekomstige fiscale winst zal zijn waarmee de tijdelijke verschillen kunnen worden verrekend en verliezen kunnen worden gecompenseerd. De berekening van de latente belastingvorderingen geschiedt tegen de op het einde van het verslagjaar geldende belastingtarieven of tegen de in komende jaren geldende tarieven, voor zover deze al bij wet zijn vastgesteld. Latente belastingvorderingen worden gewaardeerd op nominale waarde.
Spaarnelanden · Jaarverslag 2023
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
De vennootschap beoordeelt op iedere balansdatum of er aanwijzingen zijn of een vast actief aan een bijzondere waardevermindering onderhevig is. Indien dergelijke indicaties aanwezig zijn, wordt de realiseerbare waarde van het actief vastgesteld. Indien het niet mogelijk is de realiseerbare waarde voor het individuele actief te bepalen, wordt de realiseerbare waarde bepaald van de kasstroomgenererende eenheid waartoe het actief behoort. Van een bijzondere waardevermindering is sprake als de boekwaarde van een actief hoger is dan de realiseerbare waarde. De realiseerbare waarde is de hoogste van de opbrengstwaarde en de bedrijfswaarde. Een bijzonder waardeverminderingsverlies wordt direct als last verwerkt in de winst- en verliesrekening onder gelijktijdige verlaging van de boekwaarde van het betreffende actief. Ook voor financiële instrumenten beoordeelt de vennootschap op iedere balansdatum of er objectieve aanwijzingen zijn voor bijzondere waardeverminderingen van een financieel actief of een groep van financiële activa. Bij objectieve aanwijzingen voor bijzondere waardeverminderingen bepaalt de vennootschap de omvang van het verlies uit hoofde van de bijzondere waardeverminderingen, en verwerkt dit direct in de winst- en verliesrekening.
Voorraden voor gebruik en verkoop
De voorraden grond- en hulpstoffen worden gewaardeerd tegen kostprijs of verkrijgingsprijzen van Spaarnelanden onder toepassing van de FIFO-methode (‘first in, first out’) of lagere opbrengstwaarde. De kostprijs bestaat uit de verkrijgingsprijs. De opbrengstwaarde is de geschatte verkoopprijs onder aftrek van direct toerekenbare verkoopkosten. Bij de bepaling van de opbrengstwaarde wordt rekening gehouden met de incourantheid van de voorraden.
59
Spaarnelanden en haar activiteiten
Vorderingen
Vorderingen worden bij eerste verwerking gewaardeerd tegen de reële waarde van de tegenprestatie. Vorderingen worden na eerste verwerking gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. Als de ontvangst van de vordering is uitgesteld op grond van een verlengde overeengekomen betalingstermijn, wordt de reële waarde bepaald aan de hand van de contante waarde van de verwachte ontvangsten en worden er op basis van de effectieve rente rente-inkomsten ten gunste van de winst- en verliesrekening gebracht. Voorzieningen wegens oninbaarheid worden in mindering gebracht op de boekwaarde van de vordering.
Liquide middelen
De liquide middelen bestaan uit kas- en banktegoeden met een looptijd korter dan twaalf maanden. De liquide middelen staan ter vrije beschikking van de onderneming. Liquide middelen worden gewaardeerd tegen nominale waarde.
Eigen vermogen
Het eigen vermogen is gebaseerd op de intrinsieke waarde van de onderneming.
Spaarnelanden · Jaarverslag 2023
Ontwikkelingen in 2023
Corporate governance
Voorzieningen
Langlopende schulden
Wanneer de verwachting is dat een derde de verplichtingen vergoedt, en wanneer het waarschijnlijk is dat deze vergoeding zal worden ontvangen bij de afwikkeling van de verplichting, dan wordt deze vergoeding als een actief in de balans opgenomen.