20230207399 2 Bijlage 1 Kadernota 2024 en Voortgangsrapportage 2023

Ondanks deze bijstelling is er overigens nog altijd sprake van een klein positief saldo van ongeveer € 250.000 op de BUIG. Voor 2024 wordt een verdere verlaging van de rijksbaten verwacht (lagere baten ca. € 1,17 miljoen) en zijn de lasten geactualiseerd en naar beneden bijgesteld (met ca. € 1,7 miljoen). Voor de jaren 2025 en verder worden de baten en lasten op hetzelfde niveau als 2024 constant geraamd. Omvang bestand Jaarlijks wordt in de kadernota en bestuursrapportage de omvang van het cliëntenbestand afgezet tegen de omvang van de flexibele schil. Daarvoor wordt op 1 februari en 1 augustus van elk kalenderjaar de omvang van het totale klantenbestand bepaald. De omvang van het bestand blijft afnemen. Op 1 februari 2022 was de omvang 3.876 (-3,53%, inclusief BBZ-cliënten). Op 1 augustus 2022 was het klantenbestand 3.751 (-6,6%). En op het meest recente peilmoment, 1 februari 2023, was de omvang het bestand 3.646 (-9,26%).

Kadernota 2024

43

Op grond van deze cijfers zou er sprake moeten zijn van het inperken van de flexibele schil. Gelet op de krapte op de arbeidsmarkt is dat een ongewenste oplossing. In de huidige krappe arbeidsmarkt zijn geen ervaren klantmanagers te vinden. Het lang open hebben staan van vacatures en het opleiden van onervaren klantmanagers kost tijd en legt extra druk op zittende collega’s. Om te voorkomen dat de kwaliteit van de dienstverlening naar klanten daalt en er niet voldoende tijd is voor re-integratie taken, wordt de omvang van de flexibele schil niet bijgesteld. 10. Principe-akkoord Hervormingsagenda Jeugd Op 17 april 2023 heeft de VNG een principeakkoord bereikt met het kabinet over het financieel kader bij de Hervormingsagenda Jeugd. Met dit akkoord komt er de komende jaren voldoende financiële ruimte om de Hervormingsagenda uit te voeren. De eerder door het Rijk ingeboekte bezuiniging wordt van 2023 tot en met 2025 bevroren. Daarna (vanaf 2026) blijft de besparingsdoelstelling van € 1 miljard overeind, maar erkent het akkoord dat € 650 miljoen onderbouwd en ‘mogelijk haalbaar’ is en € 380 miljoen ‘met onzekerheden omgeven’ is. Kern van de afspraken is dat: • Gemeenten en Rijk verantwoordelijk zijn voor het uitvoeren van de maatregelen waarop zij kunnen sturen; indien geen opvolging: voor eigen rekening.

• Gemeenten zijn verantwoordelijk voor een doelmatige en doeltreffende uitvoering van de Jeugdwet. • Gemeenten dragen de financiële verantwoordelijkheid voor bovenwettelijke initiatieven. • Onvoorziene omstandigheden en autonome groei vallen onder verantwoordelijkheid van het Rijk. Ten aanzien van de € 380 miljoen geldt dat deze grotendeels betrekking heeft op de maatregel “bepalen reikwijdte van de Jeugdwet” (welke zorg valt wel/niet onder de wet?). Het Rijk is verantwoordelijk voor deze opdracht en draagt ook het (financiële) risico van het niet-realiseren. Er is afgesproken dat er een deskundigencommissie komt. Deze commissie zal een zwaarwegend advies uitbrengen, met terugwerkende kracht vanaf 2023: • In 2025 over de jaren 2023/2024 met uitspraak over de reeks vanaf 2025 • In 2028 over fase 2025/2026/2027 De commissie zal daarbij ook oordelen of partijen (Rijk en gemeenten) voldoende inspanning hebben geleverd de afgesproken doelen te behalen. Tenslotte wordt via het akkoord bevestigd dat de extra besparingen van € 511 miljoen volledig voor rekening en risico van het Rijk is. Het principeakkoord wordt 14 juni 2023 in stemming gebracht op het VNG-congres. Afhankelijk van de uitkomsten van het congres, zal het akkoord financieel verwerkt worden door het Rijk.

Op welk moment de financiële betekenis voor de gemeenten zichtbaar is, en hoe dit zich verhoudt tot financiële reeks die nu in de begroting is opgenomen, is nog niet duidelijk. Om die reden wordt het effect van de Hervormingsagenda vooralsnog als pm opgenomen.

Kadernota 2024

44

11. Reserve Ontwikkelzones Om de uitvoeringskracht te versterken is het van belang dat de sturing en beheersing van de zones optimaal wordt ingericht. Voorgesteld wordt om een reserve Ontwikkelzones in te stellen, waarin de volledige cofinanciering van de businesscase wordt gestort. Doel van de reserve is, om binnen de vastgestelde kaders van de businesscase, makkelijker te kunnen schuiven tussen begrotingsjaren en dekkingsbronnen (IP/exploitatie/grondexploitatie). Daarnaast geeft de reserve direct inzicht in de nog beschikbare cofinanciering voor de zone. Doordat ook de kapitaallasten van de investeringen binnen de zone gedekt worden uit de reserve, zal er een structureel budgettaire voordeel van circa € 0,5 miljoen worden gerealiseerd. Dit voordeel vindt plaats bij het actualiseren van het IP. 12. Reserve Groei De Algemene uitkering van het gemeentefonds was gekoppeld aan de reserve Groei van de stad. Het doel van de koppeling was een systematiek voor het afwegen van groei met het voorzieningenniveau. De praktijk functioneerde echter anders. Daarnaast beperkte het apart ramen van middelen die al dan niet direct gelieerd zijn aan de groei van de stad de integrale afweging. Daarom is gekozen voor een andere systematiek en wordt de reserve Groei van de stad opgeheven.

Het gekozen alternatief is dat er niet meer gewerkt wordt met een reserve Groei waarin onderbesteding wordt gereserveerd. De gevolgen van de groei van de stad op het voorzieningen niveau worden direct verwerkt in het meerjarig investeringsplan en de meerjarenbegroting. Dat gaat dan concreet om investeringslasten Investeringsprogramma en in de meerjarenbegroting de kapitaallasten (rente, afschrijving) van deze investeringen in nieuwe voorzieningen/areaal uitbreiding en de daarbij behorende exploitatielasten (onderhoudsbudget). Kosten voortvloeiend uit areaaluitbreiding zullen voortaan opgenomen worden onder autonoom als subcategorie. 13. Reserve Corona Vanaf 1 juli 2022 zijn de terugbetalingen op de Tozo-kredieten gestart. Begin april 2023 stond er in totaal aan Tozo-vorderingen (inclusief Tozo-kredieten) een bedrag van € 2,1 mln. open. Het merendeel (schatting 90 à 95%) van de ondernemers betaalt het verschuldigde maandbedrag tijdig terug. Eind 2022 zit er nog ruim € 3 miljoen in de reserve Steunmaatregelen corona speciaal bestemd als dekking voor de (verwachte) uitvoeringskosten ToZo. In 2022 is € 170.000 in werkelijkheid besteed (grotendeels ingezet ten behoeve van de afhandeling bezwaren). De looptijd van de terugbetaling is 6 jaar.

Aangezien nu een groot deel normaal wordt terugbetaald en er geen nieuwe verstrekkingen worden gedaan, ligt het niet voor de hand om tot en met medio 2028 een financiële buffer van de huidige omvang aan te houden als dekking voor (mogelijke) uitvoeringskosten. In de reserve Steunmaatregelen corona hoeft voor de Tozo alleen rekening te worden gehouden met te maken uitvoeringskosten. Deze zijn tot en met 2026 jaarlijks € 150.000, in totaal derhalve € 600.000. Daarom wordt voorgesteld de komende 4 jaar (2023 tot en met 2026), jaarlijks € 150.000 te begroten voor uitvoeringskosten en deze lasten (in totaal € 600.000) aan de Coronareserve te onttrekken. Het resterende bedrag in de reserve kan dan vrijvallen. 14. Voorstel Rekenkamercommissie Als gevolg van een wijziging in de wet verandert de Rekenkamercommissie per 01-01-2024 in een Rekenkamer en dat heeft consequenties voor de samenstelling en de wettelijke omvang van de taken. De hogere lasten die hier het gevolg van zijn hangen mede af van de te kiezen vorm van de rekenkamer. Een indicatie achter de pm-post: € 50.000 hogere lasten i.v.m. onderzoeken en externe

Kadernota 2024

45

leden. Naar verwachting wordt aan de raad van september of oktober een vormgevingsvoorstel aangeboden. 15. Aanvullend IP In het kader is ruimte gemaakt voor kapitaallasten van nieuwe investeringen € 0,5 miljoen oplopend tot € 2 miljoen in 2027. Dit biedt ruimte om voor circa € 30 miljoen aan nieuwe en hogere investeringen in het Investeringsplan op te nemen. Voor nadere toelichting wordt verwezen naar paragraaf 4.1. 16. Structurele voorstellen Er is binnen het financiële kader € 1 miljoen structureel vrijgemaakt voor noodzakelijke uitgaven. Onderstaande tabel geeft inzicht in de structurele voorstellen. Structurele voorstellen Burger en bestuur KCC dienstverlening capaciteitsuitbreiding telefonie en immigratie/naturalisatie Haarlem KCC dienstverlening capaciteitsuitbreiding verkiezingen Haarlem Voorstel griffie

2023 -

2024 500

2025 500

2026 500

2027 500

-

387 113 pm

387 113 pm

387 113 pm

387 113 pm

Bedrijfsvoering Intensivering beheerlasten digitalisering Privacy & Security

500 280 220

500 280 220

500 280 220

500 280 220

500 280 220

Totaal

500

1.000

1.000

1.000

1.000

Er zijn structurele middelen gereserveerd ten behoeve van (KCC) dienstverlening zodat er kan worden voldaan aan de afgesproken servicenormen en wettelijke taken zoals immigratie en naturalisatie. In het kader van wijzigingen in wetgeving, en het verbeteren van interne processen, wordt tevens geïntensiveerd op het uitvoeren van het proces verkiezingen. Tot slot zijn er middelen gereserveerd voor bedrijfsvoering. Er zijn in 2022 en in het eerste kwartaal van 2023 nieuwe applicaties in gebruik genomen of vervangen. Dit heeft geleid tot nieuwe of intensivering van de licentie- en beheerkosten. Verder wordt er een intensivering op het gebied van Privacy & Security beoogd om bewustzijn te vergroten en risico’s te verminderen. Verder is er een pm post opgenomen voor een voorstel voor de griffie. 17. Incidentele voorstellen Er wordt voorgesteld om voor circa € 40 miljoen aan incidentele voorstellen in de begroting op te nemen tot en met 2026. Deze voorstellen betreffen niet allemaal nieuw beleid, maar ook voor een deel noodzakelijke bijstellingen van budgetten om uitvoering van huidige beleid door te kunnen laten lopen, of omdat incidentele dekking hiervan wegvalt. Het totaal pakket aan voorstellen draagt bij aan het versterken van de stad en organisatie, ook als het gaat om de basis als dienstverlening en het genereren van baten.

De voorstellen worden op hoofdlijnen toegelicht in paragraaf 1.5 Uitwerking prioritering én op detailniveau in Bijlage 4 Toelichting voorstellen en intensiveringen.

Besluit: 1. De financiële consequenties, waaronder autonome ontwikkelingen, zoals gepresenteerd in het financieel kader meerjarig te ramen en deze financieel technisch te verwerken in de begroting 2024 e.v. (paragraaf 2.2). Kadernota 2024

46

2. Na onttrekking van de uitvoeringskosten Tozo t/m 2026 (totaal € 600.000) de reserve Steunmaatregelen corona op te heffen en het restant van de reserve vrij te laten vallen in 2023.

2.3 Ontwikkeling reserves Algemene reserve en ontwikkeling weerstandsvermogen. Algemene reserve Begin Mutatie Resultaat 2022 Eind

2023 55.824 -3.557 40.375 92.642

2024 92.642 -4.852

2025 87.790 -

2026 87.790 -7.833

2027 79.957 -

87.790

87.790

79.957

79.957

Zoals gepresenteerd in het Jaarverslag en de Jaarrekening 2022 is het weerstandsvermogen verbeterd door enerzijds meer weerstandscapaciteit (door toevoeging van het positieve rekeningresultaat aan de algemene reserve) en anderzijds door daling van het benodigde weerstandsvermogen.

2.4 Bestemming rekeningresultaat 2022 Het rekeningresultaat 2022 bedraagt € 49 miljoen positief. Bestemmingsvoorstel jaarrekening 2022 Resultaat

-49.015 v

Voorstellen: Decentralisatie-uitkering Versterken sociale basis

89 n

Overschot programmabudget Transformatie Sociaal Domein

275 n

Pilot economische daklozen ( versterkers Duurzaam Doen )

114 n

Breed offensief

78 n

Gezond in de stad

77 n

Extra middelen Speeltuinen (versterkers Duurzaam Doen)

185 n

Dichterbij dan je denkt

239 n

Energietoeslag

6.046 n

Bijzondere Bijstand Vroegsignalering

403 n

Versterker Duurzaam Doen Actieplan Schone Energie

75 n

Business continuïteitsmanagement

185 n

Wet Inburgering (oud) re-integratie

342 n

Wet Inburgering (oud) – maatschappelijke begeleiding

532 n 8.640 n

Resterend saldo

Kadernota 2024

-40.375 v

47

Bestemming rekeningresultaat 2022: 1. Decentralisatie-uitkering Versterken sociale basis (€ 89.000) In de Decembercirculaire 2022 is € 89.000 aan extra middelen binnengekomen voor het versterken van de sociale basis. De gemeente Haarlem wil € 50.000 van deze middelen graag in 2023 inzetten voor deelname aan een pilot met Logeerzorg als algemene voorziening, waar dit nu nog als maatwerkvoorziening is ingericht. Logeerzorg is een van de voorzieningen om mantelzorgers adempauze te geven. De resterende € 39.000 wil de gemeente Haarlem graag inzetten in een strategisch huisvestingsplan Gewoon in de Wijk. Het doel van het plan is om duidelijk te maken op welke manier vastgoed, binnen de beschikbare middelen, maximaal kan bijdragen aan de maatschappelijke ambities. 2. Programmabudget Transformatie Sociaal Domein (€ 275.000) De onderbesteding programmabudget sociaal domein 2022 ad € 275.000 wordt vooral veroorzaakt door vertraagde uitvoering van “Versterken gemeentelijke dienstverlening sociaal domein (Decembercirculaire 2021). Het voortzetten van de digitale transformatie sociaal domein draagt bij aan verbetering van de dienstverlening aan inwoners, maar er zijn in 2023 geen middelen voor gereserveerd. Voorgesteld wordt om de resterende middelen van € 275.000 in 2023 beschikbaar te stellen. 3.

Gezond in de stad (€ 76.235) In de decembercirculaire is € 76.000 beschikbaar gesteld voor het doel Gezond in de stad. Via het programma Kansrijke Start zullen deze middelen hiervoor ingezet worden. Kansrijke Start is een landelijk actieprogramma waarin gemeenten en het Rijk samen met lokale partners in de geboorteen jeugdgezondheidszorg nauw samenwerken aan een kansrijke start voor zoveel mogelijk kinderen. Vanuit het Rijk worden er middelen uitgekeerd om de lokale coalitie te vormen, versterken en behouden rondom de eerste 1.000 dagen van kinderen. Deelnemers aan de lokale coalitie zijn onder andere de JGZ, GGD, kraamzorg, verloskundigen en het Spaarne Gasthuis. In de gemeente Haarlem en Zandvoort worden er in het kader van dit programma drie projecten uitgevoerd, waaronder Prenatale Huisbezoeken & Centering Pregnancy. Er wordt voorgesteld de beschikbaar gestelde middelen in 2023 in te zetten. 4. Het Breedoffensief (€ 78.000) In de Decembercirculaire 2022 zijn middelen toegekend voor het Breedoffensief. De Participatiewet/het Breedoffensief beoogt processen te stroomlijnen en te harmoniseren om meer mensen met een arbeidsbeperking aan het werk te krijgen. Om dit te realiseren heeft de gemeente Haarlem een bedrag van € 78.000 ontvangen.

Deze wet is per 1 januari 2023 in werking getreden en er wordt voorgesteld de middelen in 2023 beschikbaar te stellen voor de uitvoering hiervan. 5. “Dichterbij dan je denkt” (€ 239.000) De krapte op de arbeidsmarkt is niet door een organisatie of de gemeente op te lossen. Daarom werkt de Gemeente Haarlem in de regio met verschillende partijen samen aan (de uitvoering van) een regionale arbeidsmarktagenda. Haarlem heeft in de Decemberrapportage 2022 hiervoor € 239.000 aan regionale middelen ontvangen voor het project Dichterbij Dan Je Denkt (DDJD). Dit project richt zich op het vinden van onbenut arbeidspotentieel in de regio. In 2023 zijn deze middelen nodig voor de voortzetting en opschaling van ingezette regionale projecten.

Kadernota 2024

48

6. Energietoeslag (€ 5.744.000 + € 302.000 = € 6.046.000) Om mensen met een laag inkomen te ondersteunen bij het voldoen van de energierekening is de Wetswijziging eenmalige energietoeslag 2022 tot stand gekomen. De energietoeslag bedroeg voor het jaar 2022 € 1.300 voor mensen die leven van 120% van het sociaal minimum of minder. Het kabinet heeft besloten om in 2023 nogmaals € 1.300 aan deze doelgroep uit te keren. Van de € 1,4 miljard die hiervoor beschikbaar wordt gesteld is € 500 miljoen al verdeeld bij deze Decembercirculaire 2022 en expliciet voor Haarlem € 5,7 miljoen. De overige middelen voor 2023 worden bij de Meicirculaire 2023 verdeeld. Daarnaast hebben gemeenten eenmalig een bedrag ontvangen voor studenten die een beroep doen op de individuele bijzondere bijstand als gevolg van de stijgende energieprijzen. Voor Haarlem is dit bedrag € 0,3 miljoen. In 2023 wil de gemeente deze middelen inzetten voor deze doelgroep. 7. Bijzondere Bijstand Vroegsignalering (€ 403.000) In het kader van maatregelen voor de energierekening ontvangen gemeenten incidenteel middelen om zowel via vroegsignalering als via bijzondere bijstand gerichte hulp aan te bieden, voor Haarlem € 0,4 miljoen. In 2023 wil de gemeente dit besteden aan vroegsignalering en aanpak van geldzorgen. 8.

Pilot economische daklozen (€ 114.000) In juli 2019 is gestart met een pilot om economisch daklozen trajectbegeleiding aan te bieden. In 2020 is de pilot is in het kader van de brede aanpak dak -en thuisloosheid met één jaar verlengd. Bij de verlenging is ervoor gekozen om geen maximum meer te stellen aan het aantal deelnemers. Daarom kunnen vanaf 1 januari 2021 alle economisch daklozen extra begeleiding krijgen vanuit de pilot. Hoewel de veronderstelling was dat economisch daklozen zelfstandig konden uitstromen is de realiteit dat veel economisch daklozen, net zoals de OGGZ-doelgroep, niet op eigen kracht de opvang kunnen verlaten en dat de verblijfsduur relatief lang is. Dat heeft onder andere te maken met het feit dat er weinig passende woningen beschikbaar zijn en economisch daklozen niet altijd de benodigde inspanningen verrichten om aan woonruimte te komen en/of dat er toch sprake is van achterliggende problematiek. Daar richt deze pilot zich op. De pilot is in 2022 verlengd met als doel deze te evalueren en de resultaten mee te nemen in de nieuwe aanbesteding voor Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen. Omdat de aanbesteding voor Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen is uitgesteld zal de pilot ook in 2023 gecontinueerd worden.

In 2023 wordt de pilot geëvalueerd om te komen tot een advies over op welke wijze trajectbegeleiding voor economisch daklozen gecontinueerd kan worden. Er wordt voorgesteld de resterende middelen van € 114.000 in 2023 beschikbaar te stellen. 9. Extra middelen Speeltuinen (€ 185.000) In 2022 is een speeltuin in Vijverpark (Schalkwijk) en in het Ramplaankwartier (Speeltuinvereniging Overveen) gerealiseerd. Doordat het achterstallig onderhoud op openbare speeltuinplekken werd uitgevoerd samen met vertraagde projecten voor de openbare ruimte, zijn nog niet alle middelen aan de speeltuinen besteed. Het restant van € 185.000 komt voort uit de extra middelen in het kader van 'Duurzaam Doen'. Voorgesteld wordt om in 2023 € 131.000 in te zetten voor de vertraging in het opknappen en verbeteren van speelplaatsjes en € 26.000 voor subsidie aan speeltuin- en scoutingverenigingen. Tot slot zou de speeltuin op het Brouwersplein nog een impuls van € 28.000 moeten krijgen. Deze speeltuinvereniging heeft een ambitieus plan liggen (om te verduurzamen, de straat veiliger te maken en bedrijven uit de buurt te betrekken) maar dit is momenteel vertraagd in de uitvoering.

Kadernota 2024

49

10. Versterker Duurzaam Doen Actieplan Schone Energie (€ 75.000) Voor het versnellen van Actieplan Schone Energie was in 2022 € 145.000 beschikbaar. Er is € 70.000 besteed aan het versnellen van projecten zoals zon op daken van VVE's, scholen en ondernemers, maar ook van de gemeente zelf door collectieve inkoopacties Zon in beschermd stadsgezicht. Het resterend bedrag van € 75.000 was nog niet besteed en maar wel gereserveerd voor de aanleg van een hoogwaardige groenstructuur in de Poelpolder ter compensatie van de Zonneweide op Schoteroog. De Zonneweide ligt in het Natuurnetwerk Nederland (NNN) gebied en doordat een deel van het natuurgebied verloren gaat moet dat op een andere plek gecompenseerd worden. Dat gebeurt in de Poelpolder. De Zonneweide had eerder een vergunning aan kunnen vragen maar er moest nader ecologisch onderzoek gedaan worden. Ook moest het NNN-compensatieplan opgesteld worden en moet grond in de Poelpolder worden aangekocht om de compensatie te kunnen realiseren. Eind 2022 was het ecologisch onderzoek afgerond waarna het besluit genomen is over de grondaankoop en het compensatieplan bij de provincie Noord-Holland is ingediend.

Daarmee kan in het eerste kwartaal ook de vergunning voor de Zonneweide worden aangevraagd en kunnen de middelen die gereserveerd staan ter compensatie voor de Zonneweide in de loop van 2023 besteed worden aan de verbetering van de groenstructuur in de Poelpolder. Deze post ligt onder het grensbedrag van € 100.000. Echter het college stelt de raad voor om het budget van € 75.000 via resultaatsbestemming beschikbaar te stellen in 2023. 11. Uitvoering Business continuïteitsmanagement (€ 185.000) De gemeenteraad heeft in 2022 middelen ter beschikking gesteld om als gemeentelijke organisatie beter voorbereid te zijn op een aanval met ransomware. Door onderbezetting is het in 2022 onvoldoende gelukt om de voorgenomen werkzaamheden uit te voeren. Gelet op het belang van digitale veiligheid zijn deze wel voor 2023 geprioriteerd. Voorstel is € 185.000 van het incidentele projectbudget over te hevelen naar 2023. 12. Wet Inburgering (oud) Re-integratie (€ 342.000) In 2022 is de ingestroomde groep statushouders die onder de oude wet inburgering valt (de zogenaamde 'ondertussengroep') groter dan verwacht. Er is een wettelijke verplichting om deze groep te begeleiden en de verwachting is dat de begeleiding van deze groep langer dan een jaar duurt. Voor de begeleiding van deze groep naar de arbeidsmarkt worden extra lasten verwacht.

Om de ingestroomde groep statushouders verder te kunnen begeleiden wordt voorgesteld om het bedrag van € 342.000 beschikbaar te stellen in 2023. 13. Wet Inburgering (oud) maatschappelijke begeleiding (€ 532.000) Voor de maatschappelijke begeleiding van statushouders die onder de oude wet inburgering vallen (de 'ondertussengroep') is budget beschikbaar gesteld van € 2.370 per statushouder. Aangezien de lasten afhankelijk zijn van het moment van instroom en deze begeleiding meerjarig is, zijn er in 2023 en wellicht in 2024 nog lasten te verwachten. Het voorstel is daarom om het resterende bedrag ter hoogte van € 532.000 over te hevelen naar 2023. Deze resultaatbestemming is noodzakelijk om te voorkomen dat voor de maatschappelijke begeleiding, specifieke middelen uit de nieuwe wet ingezet moeten worden voor deze groep.

Besluit In te stemmen met de bestemmingsvoorstellen jaarrekeningresultaat 2022 tot een totaalbedrag van € 8.640.000. (paragraaf 2.4) 2. Het restant jaarrekeningresultaat 2022, na bestemming (€ 40.375.000) te doteren aan de Algemene reserve (paragraaf 2.3). 1.

Kadernota 2024

50

3 Voortgangsrapportage 2023 3.1 Samenvatting budgettaire wijzigingen In de Voortgangsrapportage 2023 wordt gerapporteerd over de afwijkingen (wijzigingen) ten opzichte van de lopende begroting 2023. In paragraaf 2.2 financieel kader bent u geïnformeerd over deze wijzigingen en de aanleiding daarvan (aanpassingen gemeentefonds n.a.v. o.a. rijkcirculaires, indexatie van loonsommen, materiele en investeringsbudgetten als gevolg van inflatie, ontwikkelingen sociaal domein, etc.). Na vaststelling van de Programmabegroting 2023-2027 (inclusief amendementen) resteerde er een positieve begrotingsruimte 2023 van € 12,2 miljoen. De in het financieel kader gepresenteerde wijzigingen hierop tellen op tot € 13,9 miljoen nadelig, waarmee het begrotingssaldo 2023 op € 1,7 miljoen nadelig uitkomt. Zie tabel hieronder voor de resultaatanalyse over 2023. Saldo begroting 2023 (stand Programmabegroting 2023 incl. amendementen)

-€ 12.204

v

Septembercirculaire 2022

-€ 6.884

v

Decembercirculaire 2022

-€ 248

v

Saldo indexatie, CAO en bijstelling gemeentefonds

€ 156

n

-€ 2.391

v

Autonome ontwikkelingen Autonoom IP

-€ 38

v

-€ 3.000

v

Trendanalyse WMO

-€ 500

v

BUIG

€ 6.734

n

Reserve ontwikkelzones

€ 11.100

n

Opheffen reserve groei

-€ 1.577

v

Opheffen reserve steunmaatregelen corona

-€ 4.671

v

Structurele voorstellen

€ 500

n

Incidentele voorstellen

€ 14.757

n

Saldo begroting 2023 (stand na Voortgangsrapportage 2023)

€ 1.734

n

Trendanalyse Jeugd

€ 13.938

n

* = saldo Voortgangsrapportage 2023

In voorliggende Voortgangsrapportage 2023 worden bovengenoemde wijzigingen optellend tot € 13,9 miljoen op programmaniveau weergegeven. Door de vaststelling van deze wijziging keurt de raad de gewijzigde budgetten en de reservemutaties in de begroting 2023 goed.

Kadernota 2024

51

2023 Programma 1 Maatschappelijke participatie Lasten

€ 13.171

Baten

-€ 867

Reserves

-€ 625

Totaal

€ 11.678

Programma 2 Ondersteuning en Zorg Lasten

€ 14.075

Baten

-€ 23.462

Reserves

-€ 4.735

Totaal

-€ 14.122

Programma 3 Werk, Inkomen en Schulden Lasten

€ 11.940

Baten

€ 5.215

Reserves

-€ 8.445

Totaal

€ 8.709

Programma 4 Aantrekkelijke woon-werkstad Lasten

€ 11.863

Baten

-€ 2.531

Reserves

€ 14.392

Totaal

€ 23.724

Programma 5 Gezonde en duurzame stad Lasten

€ 1.799

Baten

-€ 775

Reserves

-€ 545

Totaal

€ 480

Programma 6 Burger, Bestuur en Veiligheid Lasten

€ 3.549

Baten

-€ 300

Reserves Totaal

€ 3.250

Programma 7 Algemene Dekkingsmiddelen & Overhead Lasten

-€ 1.271

Baten

-€ 10.363

Reserves

-€ 8.146

Totaal

-€ 19.780

Totaal programma's

€ 13.938

Kadernota 2024

52

3.2 Wijzigingen per programma Programma 1 Maatschappelijke participatie Neutrale wijzigingen (neutraal over alle programma's) Formatie en bezetting subsidiebureau naar primair L proces

65 n

Mutaties personeel

L

113 n

Mutaties personeel

B

-121 v

Opdracht Gewoon in de Wijk

L

9.717 n

Opvangkosten Oekraïense vluchtelingen 2023

L

555 n

Regionale programmastructuur opvang

B

-161 v

Regionale programmastructuur opvang

L

161 n

Uitvoering aanbeveling uit 213a onderzoek 'benchmark overhead'

L

346 n

Uitvoering verrijkte schooldag

L

586 n

Uitvoering verrijkte schooldag

B

-586 v

Wijzigingen met een effect op reserves Bestemmingsvoorstellen resultaat jaarrekening 2022

625 n

Totaal bestedingsvoorstellen incidentele middelen

548 n

Saldo mutaties financieel kader

454 n

Totaal wijzigingen programma exclusief reserves

12.303 n

Toevoegingen / onttrekkingen reserves Onderwerp en mutatie per reserve Bestemmingsvoorstellen resultaat jaarrekening 2022 Onttrekking Algemene reserve Totaal wijzigingen programma inclusief reserves

-625 V 11.678 n

Toelichtingen Neutrale wijzigingen Formatie en bezetting subsidiebureau naar primair proces Per 01-01-2023 is de formatie en bezetting van het subsidiebureau verplaatst van overhead naar het primaire proces. Daardoor schuift ook het materieelbudget naar het primaire beleidsveld. Mutaties personeel Met het detacheren van een medewerker worden inkomsten verkregen van € 121.000, deze inkomsten worden hiermee neutraal in de begroting verwerkt. Door een stijging van de ambtelijke inzet op combifuncties wordt voorgesteld om de formatie uit te breiden met 0,11 fte ten laste van het combifunctionarissen budget. Met betrekking tot onderwijskansen is de regierol uitgebreid, de Kadernota 2024

53

wettelijke vereisten uitgebreid en is het aantal activiteiten vergroot, ook op regionaal en landelijk niveau. Dit leidt tot een formatiestijging van 0,11 fte ten laste van het onderwijskansen budget. Opdracht Gewoon in de Wijk Als gevolg van de contractering van Buurt per 1 januari 2023 wordt de begroting bijgesteld zodat een eenvoudigere begrotingsstructuur ontstaat. De budgetneutrale wijziging heeft de volgende gevolgen per programma: - Een verhoging van ca. € 10 miljoen van de begroting op Programma 1. - Een verlaging van ca. € 9,4 miljoen van de begroting op Programma 2. - Een verlaging van ca. € 0,2 miljoen op Programma 3. - Een verlaging van ca. € 0,3 miljoen op Programma 6. De verschuiving van budget van Programma's 2, 3 en 6 naar Programma 1 is voornamelijk het gevolg van een verschuiving van zorg (met name begeleiding en dagopvang) die aangeboden werd door gecontracteerde zorgaanbieders naar meer preventief werken en bieden van begeleiding door Buurt via de Sociale Wijkteams. Opvangkosten Oekraïense vluchtelingen 2023 In 2022 is er gestart met de opvang van Oekraïners in Haarlem. De verwachting is dat de opvanglocaties in Haarlem in 2023 ook nog in gebruik blijven voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne voor het gehele jaar 2023.

Deze zal zelfs worden uitgebreid met een locatie aan de Meester Lottelaan en door de vervanging van het opvangcruiseschip Aurora door de Carissima, die een grotere capaciteit heeft. Op basis van de uitgaven 2022, de lopende contracten en verwachte verlengingen worden de kosten voor geheel 2023 geschat op circa € 21 miljoen. Het betreft: - Subsidies voor de ondersteuning van particuliere initiatieven (ca. € 105.000) en de kosten voor onderwijshuisvesting voor Oekraïense ontheemden (ca. € 450.000) in Programma 1; - Opvang-gerelateerde kosten (ca. € 19,6 miljoen) in Programma 2; - Kosten voor leefgeld in de gemeentelijke opvang locaties en particuliere opvang (ca. € 845.000) in Programma 3; - Kosten voor de registratie van Oekraïense ontheemden (ca. € 25.000) in Programma 6. Het voorstel is om de begroting met ca. € 21 miljoen bij te stellen en in afwachting van de Rijksbijdrage hetzelfde bedrag als baat op te nemen. Regionale programmastructuur opvang Sinds begin 2022 wordt er in de Veiligheidsregio gewerkt aan de gezamenlijke opdracht opvang vluchtelingen uit Oekraïne, asielzoekers en statushouders. Naast de individuele gemeentelijke aanpakken en organisatie is er sprake van een regionale programmastructuur omdat de opgaven zijn geadresseerd aan de Veiligheidsregio. Voor 2023 is begroot dat deze regionale programmastructuur circa € 161.000 gaat kosten.

De kosten komen binnen bij de Gemeente Haarlem en worden middels een verdeelsleutel op basis van inwonersaantallen over de negen deelnemende gemeenten (inclusief Gemeente Haarlem) verdeeld. Middels deze mutatie wordt de begroting hier budgetneutraal voor bijgesteld. Uitvoering aanbeveling uit 213a onderzoek 'benchmark overhead' In 2022 heeft Berenschot een benchmark onderzoek gedaan naar hoe de overhead van de Gemeente Haarlem zich verhoudt tot andere gemeenten. Bij deze benchmark heeft Berenschot de overheadformatie per 1 januari 2022 nader geanalyseerd en per categorie gekeken of een functie Kadernota 2024

54

tot de overhead behoort of niet. Hierbij is geconstateerd dat Haarlem administratief meer functies tot de overhead rekent dan verplicht is op basis van het BBV. Een aanbeveling in het betreffende 213a onderzoek ‘benchmark overhead’ was om op basis van de uitkomsten van de benchmark de administratieve inrichting van de overheadformatie op een aantal onderdelen in lijn te brengen met het BBV. Naar aanleiding van de uitkomsten wordt nu 27,7 fte aan overheadfuncties voortaan aangemerkt als functies ten behoeve van het primair proces. Dit betekent tegelijkertijd een verschuiving in de begroting van € 2,5 miljoen van het beleidsveld overhead naar diverse andere beleidsvelden. Uitvoering verrijkte schooldag Door het Rijk is € 586.000 per jaar beschikbaar gesteld voor het uitvoeren van de verrijkte schooldag. De verrijkte schooldag is een samenwerking van schoolbesturen en maatschappelijke partners in Haarlem. Dit project stelt scholen en maatschappelijke partners vanaf 2023 t/m 2025 in staat om kinderen in en om school een omgeving te bieden die uitdaagt om hun talenten te ontdekken en te ontplooien en wordt ook wel een ‘rijke’ of ‘verlengde’ schooldag genoemd. De subsidie is ontstaan vanuit het programma ‘School & Omgeving’ van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.

Deze middelen worden samen met de Haarlemse middelen vanuit het onderwijskansenbeleid en de subsidie ‘School in de Wijk’ toegevoegd en vanuit de Gemeente gesubsidieerd aan scholen in Haarlem met een hoog wegings- en/of spreidingspercentage. Reservemutaties Bestemmingsvoorstellen resultaat jaarrekening 2022 Dit betreft verwerking van de bestemmingsvoorstellen resultaat jaarrekening 2022 ad € 625.000 volgens paragraaf 2.4 van deze kadernota. Totaal bestedingsvoorstellen incidentele middelen Dit betreft het saldo van de bestedingsvoorstellen incidentele middelen 2023 binnen Programma 1 ad € 548.000 Deze worden toegelicht in paragraaf 1.3 en bijlage 4. Saldo mutaties financieel kader Dit betreft het saldo van de mutaties financieel kader 2023 als opgenomen in paragraaf 2.2 dat betrekking heeft op Programma 1. Dit saldo van € 454.000 nadelig binnen Programma 1 wordt verklaard door: -

€ 171.000 bijstelling exploitatievergoeding aan SRO ten behoeve van sportverenigingen, € 165.000 mutaties actualisatie kapitaallasten € 118.000 prijseffect leerlingenvervoer.

Kadernota 2024

55

Programma 2 Ondersteuning en Zorg Neutrale wijzigingen (neutraal over alle programma's) Opdracht Gewoon in de Wijk

L

-9.132 v

Opvangkosten Oekraïense vluchtelingen 2023

B

-21.000 v

Opvangkosten Oekraïense vluchtelingen 2023

L

19.575 n

Tussenvoorziening Laan van Decima

L

1.650 n

Tussenvoorziening Laan van Decima

B

-1.650 v

Uitvoering aanbeveling uit 213a onderzoek 'benchmark overhead'

L

115 n

Wilhelminastraat 10-12

L

-240 v

Wijzigingen met een effect op reserves Bestemmingsvoorstellen resultaat jaarrekening 2022 Bijstelling Regionaal Budget MO

114 n 4.011 n

Onttrekking Reserve OW&H t.b.v. uitkering POK middelen aan lokale gemeenten

610 n

Totaal bestedingsvoorstellen incidentele middelen

253 n

Saldo mutaties financieel kader

-3.693 v

Totaal wijzigingen programma exclusief reserves

-9.387 v

Toevoegingen / onttrekkingen reserves Onderwerp en mutatie per reserve Bestemmingsvoorstellen resultaat jaarrekening 2022 Onttrekking Algemene reserve

-114 v

Bijstelling Regionaal Budget MO Onttrekking Opvang, wonen en herstel

-4.011 v

Onttrekking Reserve OW&H t.b.v. uitkering POK middelen aan lokale gemeenten Onttrekking Opvang, wonen en herstel Totaal wijzigingen programma inclusief reserves

-610 v -14.122 v

Toelichtingen Neutrale wijzigingen Opdracht Gewoon in de Wijk Als gevolg van de contractering van Buurt per 1 januari 2023 wordt de begroting bijgesteld zodat een eenvoudigere begrotingsstructuur ontstaat. De budgetneutrale wijziging heeft de volgende gevolgen per programma: - Een verhoging van ca. € 10 miljoen van de begroting op Programma 1. - Een verlaging van ca. € 9,4 miljoen van de begroting op Programma 2. - Een verlaging van ca. € 0,2 miljoen op Programma 3. Kadernota 2024

56

-

Een verlaging van ca. € 0,3 miljoen op Programma 6.

De verschuiving van budget van Programma's 2, 3 en 6 naar Programma 1 is voornamelijk het gevolg van een verschuiving van zorg (met name begeleiding en dagopvang) die aangeboden werd door gecontracteerde zorgaanbieders naar meer preventief werken en bieden van begeleiding door Buurt via de Sociale Wijkteams. Opvangkosten Oekraïense vluchtelingen 2023 In 2022 is er gestart met de opvang van Oekraïners in Haarlem. De verwachting is dat de opvanglocaties in Haarlem in 2023 ook nog in gebruik blijven voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne voor het gehele jaar 2023. Deze zal zelfs worden uitgebreid met een locatie aan de Meester Lottelaan en door de vervanging van het opvangcruiseschip Aurora door de Carissima, die een grotere capaciteit heeft. Op basis van de uitgaven 2022, de lopende contracten en verwachte verlengingen worden de kosten voor geheel 2023 geschat op circa € 21 miljoen. Het betreft: - Subsidies voor de ondersteuning van particuliere initiatieven (ca. € 105.000) en de kosten voor onderwijshuisvesting voor Oekraïense ontheemden (ca. € 450.000) in Programma 1; - Opvang-gerelateerde kosten (ca. € 19,6 miljoen) in Programma 2; - Kosten voor leefgeld in de gemeentelijke opvang locaties en particuliere opvang (ca. € 845.000) in Programma 3; - Kosten voor de registratie van Oekraïense ontheemden (ca. € 25.000) in Programma 6. Het voorstel is om de begroting met ca.

€ 21 miljoen bij te stellen en in afwachting van de Rijksbijdrage hetzelfde bedrag als baat op te nemen. Tussenvoorziening Laan van Decima Aan de Laan van Decima is eind 2022 een tussenvoorziening voor statushouders gerealiseerd. Hier wordt tijdelijk opvang geboden aan gemiddeld 110 statushouders die in afwachting zijn van toewijzing van woonruimte in Haarlem en versneld uit een AZC naar de tussenvoorziening in Haarlem zijn gehaald. De exploitatie (en daarmee en groot deel van de kosten) wordt in 2023 door het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) verzorgd. Alleen de beveiligingskosten, schoonmaak en huur van woonunits (inclusief inrichting) worden door de Gemeente Haarlem voorgefinancierd vanwege contractuele verplichtingen. De verwachting is dat dit rond de € 1.650.000 zal gaan kosten. De begroting wordt daarom aan zowel de lasten- als de batenkant hier budgetneutraal voor bijgesteld. Uitvoering aanbeveling uit 213a onderzoek 'benchmark overhead' In 2022 heeft Berenschot een benchmark onderzoek gedaan naar hoe de overhead van de Gemeente Haarlem zich verhoudt tot andere gemeenten. Bij deze benchmark heeft Berenschot de overheadformatie per 1 januari 2022 nader geanalyseerd en per categorie gekeken of een functie tot de overhead behoort of niet. Hierbij is geconstateerd dat Haarlem administratief meer functies tot de overhead rekent dan verplicht is op basis van het BBV.

Een aanbeveling in het betreffende 213a onderzoek ‘benchmark overhead’ was om op basis van de uitkomsten van de benchmark de administratieve inrichting van de overheadformatie op een aantal onderdelen in lijn te brengen met het BBV. Naar aanleiding van de uitkomsten wordt nu 27,7 fte aan overheadfuncties voortaan aangemerkt als functies ten behoeve van het primair proces. Dit betekent tegelijkertijd een verschuiving in de begroting van € 2,5 miljoen van het beleidsveld overhead naar diverse andere beleidsvelden.

Kadernota 2024

57

Wilhelminastraat 10-12 Deze mutatie betreft een voortzetting van bestaande afspraken. De lasten voor de huur en baten voor de verhuur van het pand aan de Wilhelminastraat 10-12 landen jaarlijks op programma 5 voor doeleinden van de Maatschappelijke Opvang (programma 2). Het verschil tussen de huur en de verhuur van € 240.000 wordt gedekt uit het regionale budget Maatschappelijke Opvang. Met deze mutatie wordt de dekking budgetneutraal overgeheveld van Programma 2 naar Programma 5 voor de periode 2023-2026. In 2026 wordt een besluit door het Rijk genomen over de eventuele doordecentralisatie van de huidige centrumgemeente taak Haarlem voor de Maatschappelijke Opvang en zal er mogelijk opnieuw gekeken moeten worden naar de financiering van de Wilhelminastraat 10-12 vanaf 2027. Reservemutaties Bestemmingsvoorstellen resultaat jaarrekening 2022 ad € 114.000 Dit betreft verwerking van de bestemmingsvoorstellen resultaat jaarrekening 2022 volgens paragraaf 2.4 van deze kadernota. Bijstelling Regionaal Budget MO De begroting voor de maatschappelijke opvang wordt in 2023 met ca. € 4,0 miljoen netto (baten en lasten tezamen) naar boven bijgesteld. Dit bestaat uit de volgende onderdelen: - De kosten voor de verlenging van het Joops Hotel (zie collegebesluit 2022/1234496); - Een significante indexering van de huidige contracten en subsidies.

- Daarnaast leidt het uitstellen van de (eventuele) uitbreiding van het aantal bewoners in de tussenvoorziening Anton Pieckhofje tot extra kosten; - Tot slot wordt de begroting voor 2023 en 2024 van ca. € 316.000 per jaar naar boven bijgesteld voor de regionale bijdrage aan preventie van daklozen op Schiphol. In de meicirculaire 2023 wordt naar verwachting bekend welke structurele extra middelen vanuit het Rijk beschikbaar komen voor de brede aanpak van dak- en thuisloosheid. Omdat de omvang van deze extra middelen nog niet bekend is en deze naar verwachting niet voldoende zullen zijn om het gehele tekort te dekken, wordt deze bijstelling gedekt uit de reserve Opvang, Wonen en Herstel. Onttrekking Reserve OW&H t.b.v. uitkering POK middelen aan lokale gemeenten Haarlem heeft als centrumgemeente middelen ontvangen vanuit de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslagen (POK). Het doel van deze middelen is ter voorbereiding op het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming stevige lokale teams neer te zetten. Dit vraagt om lokale benadering, omdat deze teams qua opdracht en samenstelling verschillend zijn. Om te zorgen dat gemeenten lokaal aan de slag gaan, zullen deze middelen uitgekeerd moeten worden.

Middels deze mutatie ad € 610.000 wordt voorgesteld om de 2022 POKmiddelen uit de reserve Opvang, Wonen en Herstel te onttrekken, zodat deze uitkering in 2023 mogelijk wordt gemaakt. Totaal bestedingsvoorstellen incidentele middelen Dit betreft het saldo ad € 253.000 van de bestedingsvoorstellen incidentele middelen 2023 binnen Programma 2. Deze worden toegelicht in paragraaf 1.3 en bijlage 4.

Kadernota 2024

58

Saldo mutaties financieel kader Dit betreft het saldo van de mutaties financieel kader 2023 als opgenomen in paragraaf 2.2 die betrekking hebben op programma 2. Dit saldo van € 3.693.000 voordelig binnen Programma 2 wordt verklaard door: - € 3.000.000 voordeel trendanalyse jeugd; - € 517.000 voordeel trendanalyse wmo; - € 312.000 voordeel verwerking septembercirculaire 2022; - € 130.000 nadeel hogere energielasten; - € 6.000 nadeel overig.

Programma 3 Werk, Inkomen en Schulden Neutrale wijzigingen (neutraal over alle programma's) Correctie van programma 3 naar programma 5

L

-600 v

Opdracht Gewoon in de Wijk

L

-240 v

Opvangkosten Oekraïense vluchtelingen 2023

L

845 n

Uitvoering aanbeveling uit 213a onderzoek 'benchmark overhead'

L

1.029 n

Wijzigingen met een effect op reserves Bekostiging budgetcoach middels reserve KOT Bestemmingsvoorstellen resultaat jaarrekening 2022

78 n 7.640 n

Onttrekking reserve regionale arbeidsmarkt

905 n

Totaal bestedingsvoorstellen incidentele middelen

294 n

Saldo mutaties financieel kader

7.204 n

Totaal wijzigingen programma exclusief reserves

17.154 n

Toevoegingen / onttrekkingen reserves Onderwerp en mutatie per reserve Bekostiging budgetcoach middels reserve KOT Onttrekking KOT Kinderopvangtoeslag affaire

-118 v

Bestemmingsvoorstellen resultaat jaarrekening 2022 Onttrekking Algemene reserve

-7.640 v

Onttrekking reserve regionale arbeidsmarkt Onttrekking Reg. middelen arbeidsmarktbeleid

-905 v

Opheffen reserve steunmaatregelen corona (Fin.K) Onttrekking Steunmaatregelen corona Totaal wijzigingen programma inclusief reserves

Kadernota 2024

218 n 8.709 n

59

Toelichtingen Neutrale wijzigingen Correctie van programma 3 naar programma 5 In de begroting is rekening gehouden met € 3 miljoen voor energiebesparende maatregelen binnen het beleidsveld Inkomen. Nu de activiteiten zijn verduidelijkt, op basis van een collegebesluit, wordt een overheveling naar het beleidsveld Duurzaamheid voorgesteld van € 0,6 miljoen. De overige € 2,4 miljoen van de middelen is bestemd voor de energietoeslag voor huishoudens tussen de 120-130% van de bijstandsnorm en voor nieuwe HaarlemPashouders die uitsluitend de energietoeslag 2023 gaan ontvangen. Conform de Programmabegroting 2023 is vanaf 1 januari 2023 het minimabeleid structureel verruimd van 120% naar 130% van de bijstandsnorm. Het college heeft besloten de nieuwe groep HaarlemPashouders die leven van een inkomen van tussen de 120%-130% van de bijstandsnorm terugwerkend de energietoeslag 2022 van inmiddels in totaal € 1.800 toe te kennen. Hiermee wordt de potentiële doelgroep vergroot met 1.840 huishoudens en wordt de totale doelgroep voor inkomensondersteuning geraamd op maximaal 12.450 huishoudens. In de praktijk ligt dit aantal lager: niet-zelfstandige huishoudens en dak- en thuislozen vallen overeenkomstig de beleidsregel eenmalige energietoeslag niet onder de doelgroep. Ook dienen de aanvragen voor de energietoeslag 2022 van € 1.800 uiterlijk 30 juni 2023 ingediend zijn.

Het is wel wenselijk, maar niet realistisch dat ondanks de intensieve communicatiecampagnes de totale doelgroep een aanvraag zal indienen. Huishoudens die uitsluitend voor de energietoeslag 2023 in aanmerking komen zullen bovenop de daarvoor beschikbare € 800 vanuit het Rijk vanuit de Gemeente Haarlem aanvullend € 500 ontvangen. Voor de nieuwe doelgroep en voor de huishoudens die uitsluitend de energietoeslag 2023 toegekend krijgen, zet het college maximaal € 2,4 miljoen van de € 6 miljoen in. Opdracht Gewoon in de Wijk Als gevolg van de contractering van Buurt per 1 januari 2023 wordt de begroting bijgesteld zodat een eenvoudigere begrotingsstructuur ontstaat. De budgetneutrale wijziging heeft de volgende gevolgen per programma: - Een verhoging van ca. € 10 miljoen van de begroting op Programma 1. - Een verlaging van ca. € 9,4 miljoen van de begroting op Programma 2. - Een verlaging van ca. € 0,2 miljoen op Programma 3. - Een verlaging van ca. € 0,3 miljoen op Pprogramma 6. De verschuiving van budget van Programma's 2, 3 en 6 naar Programma 1 is voornamelijk het gevolg van een verschuiving van zorg (met name begeleiding en dagopvang) die aangeboden werd door gecontracteerde zorgaanbieders naar meer preventief werken en bieden van begeleiding door Buurt via de Sociale Wijkteams.

Opvangkosten Oekraïense vluchtelingen 2023 In 2022 is er gestart met de opvang van Oekraïners in Haarlem. De verwachting is dat de opvanglocaties in Haarlem in 2023 ook nog in gebruik blijven voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne voor het gehele jaar 2023. Deze zal zelfs worden uitgebreid met een locatie aan de Meester Lottelaan en door de vervanging van het opvangcruiseschip Aurora door de Carissima, die een grotere capaciteit heeft. Op basis van de uitgaven 2022, de lopende contracten en verwachte verlengingen worden de kosten voor geheel 2023 geschat op circa € 21 miljoen. Het betreft: - Subsidies voor de ondersteuning van particuliere initiatieven (ca. € 105.000) en de kosten voor onderwijshuisvesting voor Oekraïense ontheemden (ca. € 450.000) in Programma 1; Kadernota 2024

60

-

Opvang-gerelateerde kosten (ca. € 19,6 miljoen) in Programma 2; Kosten voor leefgeld in de gemeentelijke opvang locaties en particuliere opvang (ca. € 845.000) in Programma 3; Kosten voor de registratie van Oekraïense ontheemden (ca. € 25.000) in Programma 6.

Het voorstel is om de begroting met ca. € 21 miljoen bij te stellen en in afwachting van de Rijksbijdrage hetzelfde bedrag als baat op te nemen. Uitvoering aanbeveling uit 213a onderzoek 'benchmark overhead' ad € 1.029.000 In 2022 heeft Berenschot een benchmark onderzoek gedaan naar hoe de overhead van de Gemeente Haarlem zich verhoudt tot andere gemeenten. Bij deze benchmark heeft Berenschot de overheadformatie per 1 januari 2022 nader geanalyseerd en per categorie gekeken of een functie tot de overhead behoort of niet. Hierbij is geconstateerd dat Haarlem administratief meer functies tot de overhead rekent dan verplicht is op basis van het BBV. Een aanbeveling in het betreffende 213a onderzoek ‘benchmark overhead’ was om op basis van de uitkomsten van de benchmark de administratieve inrichting van de overheadformatie op een aantal onderdelen in lijn te brengen met het BBV. Naar aanleiding van de uitkomsten wordt nu 27,7 fte aan overheadfuncties voortaan aangemerkt als functies ten behoeve van het primair proces. Dit betekent tegelijkertijd een verschuiving in de begroting van € 2,5 miljoen van het beleidsveld overhead naar diverse andere beleidsvelden.

Reservemutaties Bekostiging budgetcoach middels reserve KOT ad € 78.000 Ten behoeve van de extra tijdelijke inzet van budgetcoach voor de brede gemeentelijke ondersteuning voor het Herstel van de Kinderopvang Toeslagaffaire wordt voorgesteld 1,1 fte extra in te zetten in de jaren 2023 en 2024 en te dekken uit de reserve KOT. Bestemmingsvoorstellen resultaat jaarrekening 2022 ad € 7.640.000 Dit betreft verwerking van de bestemmingsvoorstellen resultaat jaarrekening 2022 volgens paragraaf 2.4 van deze kadernota. Onttrekking reserve regionale arbeidsmarkt ad € 905.000 De arbeidsmarkt is een sociaaleconomisch én een publiek-privaat vraagstuk dat vraagt om een samenwerkingsstructuur met alle partijen die hierin een rol hebben. Het doel is door samenwerking tussen gemeenten, UWV, werkgeversorganisaties, werknemersorganisaties en onderwijs zo goed mogelijk in te spelen op de vraag van de regionale arbeidsmarkt, zowel van werkzoekenden, werkenden als werkgevers. De Rijksoverheid stelt hiervoor structureel en incidenteel middelen beschikbaar. De opgave in de huidige krappe arbeidsmarkt is groot(s), er zijn extra middelen nodig voor de voortzetting en opschaling van projecten. Het Regionaal Beraad Arbeidsmarkt, bestaande uit bestuurders van de regiogemeenten en van de hierboven genoemde partijen hebben hierop positief geadviseerd.

Daarom doen we een beroep op de regionale bestemmingsreserve. Deze is opgebouwd uit regionale incidentele middelen die in eerdere jaren niet volledig zijn benut. Voor 2023 onttrekken we daarom iets meer dan € 900.000 uit de regionale reserve. Het budget voor 2023 wordt o.a. ingezet voor de aanpak jeugdwerkloosheid, het bereiken van onbenut arbeidspotentieel, het versterken van dienstverlening rondom de banenafspraak en de hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur (RMT, WSP, LWL).

Kadernota 2024

61

Totaal bestedingsvoorstellen incidentele middelen ad € 294.000 Dit betreft het saldo van de bestedingsvoorstellen incidentele middelen 2023 binnen programma 3. Deze worden toegelicht in paragraaf 1.3 en bijlage 4. Saldo mutaties financieel kader Dit betreft het saldo van de mutaties financieel kader 2023 als opgenomen in paragraaf 2.2 die betrekking hebben op programma 3. Dit saldo van € 7.204.000 nadelig binnen programma 3 wordt verklaard door: - € 6.734.000 nadelig effect bijstellen BUIG, - € 320.000 nadeel verwerken septembercirculaire 2022, - € 150.000 nadeel uitvoeringskosten TOZO in exploitatie (na vrijval reserve coronasteunmaatregelen).

Programma 4 Aantrekkelijke woon-werkstad Neutrale wijzigingen (neutraal over alle programma's) Aanstelling beleidsadviseur fietssubsidies

B

-132 v

Aanstelling beleidsadviseur fietssubsidies

L

95 n

Beheer begraafplaatsen beleidsveld 4.3

L

-211 v

Beheer begraafplaatsen beleidsveld 4.5

L

211 n

L

-183 v

L

65 n

Huur Anijsstraat

L

-110 v

Huur Anijsstraat

B

110 n

Inhuur programma 4

L

400 n

Uitvoering aanbeveling uit 213a onderzoek 'benchmark overhead'

L

353 n

Verhogen onderhoudsniveau Frans Hals Museum

L

155 n

Verhogen huur Frans Hals Museum

B

-155 v

Wilhelminastraat 10-12

L

240 n

Correctieboeking middelen handhaven ten behoeve van leegstandverordening AirBNB Formatie en bezetting subsidiebureau naar primair proces

Wijzigingen met een effect op reserves Aanpassing reguliere onderhoudsbegroting met dekking Reserve Vastgoed Aart van der Leeuwstraat: Actualiseren Onttrekking Reserve Leefomgeving Actualisatie Transvaalbuurt Gebiedsvisie Budgetoverheveling beheer en onderhoud openbare ruimte Incidentele onderhoudsmiddelen met dekking Reserve Vastgoed inzetten reserve wonen tbv Woonvisie

Kadernota 2024

568 n 0 n 85 n 743 n 1.853 n 70 n

62

Onttrekking Reserve GREX tbv Zwemmerslaan

750 n

Reserve Beheer en Onderhoud Openbare Ruimte

3.300 n

Schade herstel

299 n

Uitwerking parkeerregulering 11 wijken

1.330 n

Verkopen objecten en gronden

-2.562 v

Totaal bestedingsvoorstellen incidentele middelen

1.936 n

Saldo mutaties financieel kader Totaal wijzigingen programma exclusief reserves

122 n 9.332 n

Toevoegingen / onttrekkingen reserves Onderwerp en mutatie per reserve Aanpassing reguliere onderhoudsbegroting met dekking Reserve Vastgoed Onttrekking Vastgoed

-568 v

Aart van der Leeuwstraat: Actualiseren Onttrekking Reserve Leefomgeving Dotatie

Kapitaallasten maatschappelijk nut

Onttrekking Leefomgeving

-159 v 159 n

Actualisatie Transvaalbuurt Gebiedsvisie Onttrekking Leefomgeving

-85 v

Budgetoverheveling beheer en onderhoud openbare ruimte Onttrekking Beheer en onderhoud openbare ruimte

-743 v

Incidentele onderhoudsmiddelen met dekking Reserve Vastgoed Onttrekking Vastgoed

-1.853 v

inzetten reserve wonen tbv Woonvisie Onttrekking Wonen

-70 v

Onttrekking Reserve GREX tbv Zwemmerslaan Onttrekking Grondexploitatie

-750 v

Reserve Beheer en Onderhoud Openbare Ruimte Dotatie

Kapitaallasten maatschappelijk nut

Onttrekking Beheer en onderhoud openbare ruimte

-1.275 v -2.025 v

Schade herstel Onttrekking Vastgoed

-299 v

Uitwerking parkeerregulering 11 wijken Dotatie

Parkeerfonds

Onttrekking Parkeerfonds

-1.330 v

Verkopen objecten en gronden Dotatie

Vastgoed

Kadernota 2024

2.562 n

63

Bestedingsvoorstellen incidentele middelen / Financieel kader Dotatie

Parkeerfonds

2.000 n

Dotatie

Ontwikkelzones

11.100 n

Dotatie

Grondexploitatie

1.500 n

Onttrekking Steunmaatregelen corona

770 n

Onttrekking Groei van de stad

575 n

Kapitaallasten maatschappelijk nut FHM

4.750 n

Onttrekking Kapitaallasten maatschappelijk nut (IP)

133 n

Totaal wijzigingen programma inclusief reserves

23.724 n

Dotatie

Toelichtingen Neutrale wijzigingen Aanstelling beleidsadviseur fietssubsidies ad € 95.000 De inzet van een beleidsadviseur die zich richt op het verzilveren van fietssubsidies is in 2022 geëvalueerd (2022/1056140). Gebleken is dat deze aanpak werkt. Daarom wordt de inzet van deze beleidsadviseur structureel in de begroting opgenomen. Beheer begraafplaatsen € 211.000 Het onderhoudsbudget begraafplaatsen wordt overgeheveld van beleidsveld 4.3 Aantrekkelijke leefomgeving naar het product begraafplaatsen op beleidsveld 4.5 Overige beheertaken. Correctieboeking middelen handhaven ten behoeve van leegstandverordening AirBNB Voor het meer handhaven ten behoeve van leegstandverordening AirBNB zijn er extra middelen ingezet voor 2023 en 2024 in het coalitieakkoord. In de verwerking is een fout gemaakt. De gelden worden nu gecorrigeerd. Formatie en bezetting subsidiebureau naar primair proces ad € 65.000 Per 01-01-2023 is de formatie en bezetting van het subsidiebureau verplaatst van overhead naar het primaire proces. Daardoor schuift ook het materieelbudget naar het primaire beleidsveld. Huur Anijsstraat ad € 110.000 In verband met de vertraagde oplevering van de Anijsstraat 1-13 (Anton Pieckhofje) wordt dit pand nog niet verhuurd. Inhuur programma 4 Vanwege de krappe arbeidsmarkt heeft de Gemeente Haarlem nog steeds moeite met het vinden van kwalitatief goed personeel.

Om activiteiten doorgang te laten vinden is daarom ook in 2023 voor € 3,8 miljoen vervangende inhuur nodig. De meerkosten van deze inhuur worden gedekt uit de budgetten op de beleidsvelden (€ 1,75 miljoen) en de projecten (€ 1,5 miljoen) waarop de inhuur wordt ingezet en de verwachte vacatureruimte (€ 0,55 miljoen). Hierbij verschuift per saldo € 400.000 van Programma 5 naar Programma 4.

Kadernota 2024

64

Uitvoering aanbeveling uit 213a onderzoek 'benchmark overhead' ad € 353.000 In 2022 heeft Berenschot een benchmark onderzoek gedaan naar hoe de overhead van de Gemeente Haarlem zich verhoudt tot andere gemeenten. Bij deze benchmark heeft Berenschot de overheadformatie per 1 januari 2022 nader geanalyseerd en per categorie gekeken of een functie tot de overhead behoort of niet. Hierbij is geconstateerd dat Haarlem administratief meer functies tot de overhead rekent dan verplicht is op basis van het BBV. Een aanbeveling in het betreffende 213a onderzoek ‘benchmark overhead’ was om op basis van de uitkomsten van de benchmark de administratieve inrichting van de overheadformatie op een aantal onderdelen in lijn te brengen met het BBV. Naar aanleiding van de uitkomsten wordt nu 27,7 fte aan overheadfuncties voortaan aangemerkt als functies ten behoeve van het primair proces. Dit betekent tegelijkertijd een verschuiving in de begroting van € 2,5 miljoen van het beleidsveld overhead naar diverse andere beleidsvelden. Verhogen onderhoudsniveau en huur Frans Hals Museum In het coalitieakkoord zijn middelen geraamd voor het Frans Hals Museum (€ 625.000). Voor de locatie Groot Heiligland 62 gaat het om een hoger onderhoudsniveau van het museum dat specifiek aansluit bij het onderhoud van musea.

Daarnaast is er voor de gehele Frans Hals Museum organisatie een hogere exploitatiebijdrage overeengekomen. De gemeente zal structureel voor € 145.000 aan extra onderhoud aan het object uitvoeren. Tegenover de verhoging van het onderhoudsdeel van de gemeente staat een (volledig gesubsidieerde) huurverhoging van € 155.000 die doorgevoerd moet worden vanwege de kostprijsdekkende huursystematiek. Met het Frans Hals Museum is overeengekomen dat zij zelf € 163.000 aan extra onderhoud zal uitgeven welke wordt gesubsidieerd. Tevens wordt de reguliere exploitatiesubsidie aan het FHM met € 350.000 verhoogd. Wilhelminastraat 10-12 Deze mutatie betreft een voortzetting van bestaande afspraken. De lasten voor de huur en baten voor de verhuur van het pand aan de Wilhelminastraat 10-12 landen jaarlijks op Programma 5 voor doeleinden van de Maatschappelijke Opvang (Programma 2). Het verschil tussen de huur en de verhuur van € 240.000 wordt gedekt uit het regionale budget Maatschappelijke Opvang. Met deze mutatie wordt de dekking budgetneutraal overgeheveld van Programma 2 naar Programma 5 voor de periode 2023-2026. In 2026 wordt een besluit door het Rijk genomen over de eventuele doordecentralisatie van de huidige centrumgemeente taak Haarlem voor de Maatschappelijke Opvang en zal er mogelijk opnieuw gekeken moeten worden naar de financiering van de Wilhelminastraat 10-12 vanaf 2027.

Reservemutaties Aanpassing reguliere onderhoudsbegroting met dekking Reserve Vastgoed In 2022 zijn door SRO de meerjaren onderhoud programma’s van de objecten binnen de sportportefeuille geactualiseerd. Dit leidt per saldo tot € 568.000 aan extra onderhoudslasten, deze worden onttrokken uit de Reserve Vastgoed. Aart van der Leeuwstraat: Actualiseren Onttrekking Reserve Leefomgeving Aart van der Leeuwstraat: Actualiseren Onttrekking Reserve De actualisatie van de begrote reserve onttrekkingen (437k) en per saldo extra onttrekking vanuit de reserve is nodig doordat er bij Aart vd Leeuwstraat ooit was uitgegaan van een te ontvangen baat uit een grondverkoop in het project waarbij was vergeten dat daar eerst kosten voor grond aankoop tegenover zouden staan. Zowel aan-

Kadernota 2024

65

als verkoop gaan niet door, maar voor het project valt er dus een (zij het onterecht) begrote baat ad € 159.000 weg. Daar komt bij dat de uitvoeringskosten hoger worden. Actualisatie Transvaalbuurt Gebiedsvisie Actualisatie Transvaalbuurt Gebiedsvisie: Totaal benodigd budget 2023: € 205.000. Gedekt uit regulier budget 2023: € 120.000. Gedekt uit onderbesteding 2022: € 85.000. Waarvoor extra onttrekking benodigd is vanuit de reserve leefomgeving t.a.v. de jaarschijf 2023, hetgeen in 2022 uiteindelijk minder is onttrokken uit de reserve." Budgetoverheveling beheer en onderhoud openbare ruimte ad € 743.000 In 2022 is minder uitgegeven op beheer en onderhoud openbare ruimte. Doordat dit voordeel is verrekend met de reserve Beheer en onderhoud Openbare ruimte blijft het budget voor dit doel beschikbaar. Met deze onttrekking worden de budgetten in 2023 ook daadwerkelijk beschikbaar gesteld en kunnen de geplande uitgaven doorgang vinden. Incidentele onderhoudsmiddelen met dekking Reserve Vastgoed Door onderhoudswerkzaamheden uit 2022 die in 2023 worden afgerond, en onderhoud wat niet in de reguliere onderhoudsopdracht aan SRO is opgenomen wordt er € 1,8 miljoen aan extra uitgaven verricht.

Conform de nota Reserves en Voorzieningen 2021-2025 (2021/608291) mogen werkelijke tekorten op de exploitatie van onderhoud aan het gemeentelijk vastgoed worden onttrokken vanuit de Reserve Vastgoed. Inzetten reserve wonen tbv Woonvisie Voorstel is om de in de reserve Wonen resterende middelen van € 70.000 in te zetten in 2023 in verband met de opgaven die er liggen mbt de Woonvisie en met name tbv het onderzoek wonen in de Metropoolregio Amsterdam. Onttrekking Reserve GREX tbv Zwemmerslaan ad € 750.000 In 2012 is een krediet verleend voor de sloop van het schoolgebouw aan de Zwemmerslaan 2-4. De financiering heeft destijds plaatsgevonden met een onttrekking uit de Reserve Vastgoed, waarbij aangetekend is dat wanneer de grondexploitatie voor dit gebied geopend wordt er een terugstorting naar de Reserve Vastgoed zou plaatsvinden. De grondexploitatie is inmiddels geopend, maar de terugstoring heeft echter nog niet plaatsgevonden. In 2022 is bij de meerjarige ramingen voor de Reserve Vastgoed al rekening gehouden met de storting. Bij de Reserve Grondexploitatie was hier nog geen rekening mee gehouden. Reserve Beheer en Onderhoud Openbare Ruimte ad € 3.300.000 In de aanvullende voorstellen bij de Programmabegroting 2023-2027 is het "construct Strategische beheervisie" opgenomen.

Daarin worden de exploitatielasten van extra uitgaven voor beheer en onderhoud in de openbare ruimte gefinancierd uit extra onttrekkingen uit de reserve Beheer en Onderhoud Openbare ruimte en de reserve Kapitaallasten Maatschappelijk nut. Inmiddels is er een nadere uitwerking van de mutaties per individuele reserve over de komende jaren. Schade herstel Afgelopen jaren zijn er schades geweest aan de Mercuriusstraat 20 (€ 338.000) en de Westergracht 3 (€ 632.000) en overige kosten (€ 10.000) die in 2023 hersteld worden. De totale schade uitkering (€ 681.000) is niet toereikend om de kosten van het herstel te dekken. Om deze reden wordt het Kadernota 2024