20220683924 3. Bijlage 2 Benchmark Bezwaarschriften
Tekst van het document
2019 was ook het jaar waarin we als Regionale Commissie nog beter hebben gekeken naar hoe de behandeling van bezwaarschriften sneller kan zonder afbreuk te doen aan de kwaliteit. Vanuit Servicepunt71 werd het hele proces onder de loep genomen. Met verschillende aanpassingen en veranderingen in bestaande werkprocessen werd zo samen met het bezwarensecretariaat en de betrokken bestuursorganen actief gewerkt aan het verkorten van de proceduretijd voor de behandeling van bezwaarschriften. Natuurlijk was dat niet meteen allemaal succesvol, maar werkenderweg komen we steeds verder. We leren van onze nieuwe werkafspraken, bespreken wat werkt en wat niet en passen daar waar dat zinvol is onze afspraken aan. Ook in 2020 zal dit onderwerp onze volle attentie krijgen en houden. 2019 was ook het jaar waarin voor het eerst meerdere commissieleden afzwaaiden. Sommigen omdat zij hun bakens verzetten en Nederland voor langere tijd achter zich laten om hun loopbaan elders voort te zetten en anderen helaas omdat hun gezondheid niet langer toelaat dat zij blijven werken als commissielid. In alle gevallen gold dat we afscheid moesten nemen van goede en inspirerende collega-commissieleden.
Voor mij in het bijzonder geldt dat ik het mis om hun constructieve geluid te horen over hoe we ons als commissie verder kunnen ontwikkelen, hun kennis en inbreng op juridisch gebied bij vraagstukken die meer nadenk-werk vergen en vooral hun jarenlange ervaring op het gebied van bezwaarbehandeling.
0 4 J aar v e r sl a g b e z w a a r b e h an del i n g 2 0 1 9
Meestal eindig ik mijn voorwoord met een optimistische blik het nieuwe jaar in. Deze keer is door de situatie die vooruitblik iets ongewisser. Ook voor de werkzaamheden van de commissie hebben de maatregelen rond het Corona-virus gevolgen. We horen op afstand in die zaken die dat toelaten en kijken naar manieren waardoor bezwaarmakers en bestuursorganen niet te lang in het ongewisse hoeven te blijven over de afhandeling van bezwaarschriften. Hoe lang deze situatie voortduurt weet niemand maar op deze manier draagt de bezwaarschriftencommissie haar steentje bij in deze onzekere tijden. Lieke Schouwenaars voorzitter Regionale commissie bezwaarschriften
VOORWOORD SECRETARIAAT BEZWAARBEHANDELING Terugkijkend op 2019 hebben het bezwarensecretariaat en de bezwarencommissie gezamenlijk 1055 bezwaarschriften ontvangen over besluiten van de vier gemeenten en de Omgevingsdienst West Holland (ODWH). In goede samenwerking zijn deze bezwaren en de werkvoorraad uit de voorgaande jaren opgepakt, wat heeft geleid tot 707 adviezen en concept beslissingen op bezwaar. Daarnaast is een groot deel van de bezwaarschriften in informeel overleg opgelost. Het verslagjaar 2019 bracht de volgende bijzonderheden:
Procesoptimalisatie We blijven het proces samen met de gemeenten verbeteren met als doel het bezwaarproces waar mogelijk nog efficiënter inrichten, te versnellen en de kwaliteit te behouden. In 2019 hebben we daar extra aandacht voor gehad. Door middel van de LEAN werkwijze is het totale proces, van binnenkomst bij de gemeente van het bezwaar tot het nemen van de beslissing op het bezwaar, in kaart gebracht. Vervolgens zijn volgens het principe van co-creatie in nauw overleg tussen het bezwarensecretariaat, de commissie en de vertegenwoordigers van de gemeenten verschillende verbeterpunten gesignaleerd en verandervoorstellen voor gedaan. Dit heeft geleid tot een aantal pilots waarmee eind 2019 gestart is en in 2020 volop gewerkt zal worden. Deze zien op andere het maken van een pre-advies door de secretaris en een andere taakverdeling. Ook is het belang van de gemaakte afspraken bij alle betrokkenen opnieuw onder de aandacht gebracht, zoals het maken van een toelichting door de vakafdeling. Eind 2020 zullen de pilots worden geëvalueerd en wordt bekeken of en zo ja welke wijzigingen in het proces we handhaven of welke acties nog nodig zijn.
Beleving bezwaarbehandeling In 2019 hebben we met digitale vragenlijsten bezwaarden bevraagd over hun beleving van de bezwaarbehandeling. Welke ervaringen hebben zij opgedaan tijdens de informele gesprekken en het horen (ambtelijk of commissie). Daarnaast hebben we bezwaarmakers die het advies van de commissie ontvangen telefonisch benaderd met de vraag of het advies voor hen duidelijk leesbaar was. De eerste reacties zijn positief. In 2020 zetten we deze onderzoeken voort en delen we de uitkomsten.
Privacy persoonsgegevens in het bezwaardossier Het blijkt dat ook in 2019 de dossiers die aan het bezwarensecretariaat worden aangeboden in veel gevallen nog niet gescreend zijn op privacygevoelige gegevens. Zowel de commissie als bezwaarmakers hebben daar vragen over gesteld. Vooral bij bezwaarzaken waarbij meerdere bezwaarschriften tegen hetzelfde besluit worden ingediend, worden de bezwaarschriften, inclusief de gegevens van bezwaarmakers die daarin staan, vaak integraal in het dossier opgenomen. Dit is onwenselijk en onnodig. Het bestuursorgaan is verantwoordelijk voor het samenstellen en de inhoud van het dossier en daarmee ook voor
0 5 J aar v e r sl a g b e z w a a r b e h an del i n g 2 0 1 9
de in het dossier opgenomen persoonsgegevens. Het bezwarensecretariaat kan daarin een signalerende rol vervullen. In 2020 stellen we richtlijnen op met als doel alle dossiers privacy-proof te krijgen.
Vooruitblik naar 2020 Inmiddels zijn we alweer enige tijd aan de slag in 2020 en zijn alle werkzaamheden door het corona-virus behoorlijk anders ingericht dan in ‘normale tijden’. Prioriteit voor het bezwarensecretariaat ligt bij het zoveel mogelijk door laten gaan van het bezwarenproces onder deze nieuwe en bijzondere omstandigheden. Dit betekent ook dat we onze pilots voor de procesoptimalisatie en het onderzoek naar de bezwaarbeleving niet allemaal de volledige prioriteit kunnen geven. In het jaarverslag over 2020 gaan we verder in op de werkzaamheden in dit nu al bijzondere jaar.
Filomele Bautz teammanager Juridische Zaken
301
Totaaloverzicht bezwaarbehandeling vier gemeenten
43% 45% in 2018 48% in 2017 ADVIES
59%
321 in 2018 754 in 2017
664
62%1 in 2018 65% in 2017
974
INGEKOMEN BEZWAREN
6172 in 2018 495 in 2017
COMMISSIE HOREN
979 in 2018 1379 in 2017
Waaronder: 290 Participatiewet 240 omgevingsvergunningen 152 Fiets fout = fiets weg
BOB
BOB
INFORMELE AANPAK
BESLISSING OP BEZWAAR
31%
INTREKKINGEN
34% in 2018 42% in 2017
0 6 J aar v e r sl a g b e z w a a r b e h an del i n g 2 0 1 9 | To taal o verzi ch t
373
AMBTELIJK HOREN
291 in 2018 294 in 2017
59% 64% in 2018 64% in 2017
1 en 2
excl. clusterzaak Van Vollenhovenkade
TOELICHTING Aantal bezwaren
Beslissingen op bezwaar
In 2019 zijn vrijwel hetzelfde aantal bezwaarschriften ontvangen (974) als in 2018 (979).
In 2019 zijn in totaal na zowel commissie horen als ambtelijk horen 664 beslissingen op bezwaar genomen. In 2018 zijn 617 beslissingen op bezwaar genomen (zonder meerekenen van de 505 beslissingen op bezwaar Van Vollenhovenkade). In 2019 is in 59% van de bezwaarschriften tijdig op bezwaar beslist. Na ambtelijk horen is in 69% van de bezwaren tijdig beslist en na commissie horen in 48%.
Uitgebrachte adviezen en concept beslissingen op bezwaar In 2019 heeft de commissie ten aanzien van 301 bezwaarschriften advies uitgebracht. Dit is een lichte daling op de 321 adviezen uit 2018. Na ambtelijk horen zijn in 2019 373 concept beslissingen op bezwaar uitgebracht. Dat is 82 meer dan in 2018. In totaal zijn er daarmee 674 adviezen en concept beslissingen aangeboden aan de bestuursorganen (47 meer dan in 2018). De bestuursorganen hebben in 2019 in totaal in geval van 7 bezwaarschriften en in 1 grote clusterzaak besloten in afwijking van het advies van de commissie (contrair). Dat is vergelijkbaar met 2018, toen is 8 keer contrair gegaan. In het hoofdstuk per gemeente staat een toelichting op de contrair zaken. In het geval van ambtelijk horen hebben de bestuursorganen niet afgeweken.
Intrekkingen Het aantal ingetrokken bezwaarschriften is iets afgenomen ten opzichte van de vorige twee jaar. In 2019 zijn er 306 bezwaarschriften ingetrokken, in 2018 waren 331 bezwaarschriften ingetrokken en in 2017 waren het er 367. Afgezet tegen het aantal ingekomen bezwaarschriften is dat voor 2019 31%.
Tijdigheid De tijdigheid van het commissie horen is in 2019 licht gedaald van 45% in 2018 naar 43% in 2019. Het opleveren van de concept beslissingen op bezwaar na ambtelijk horen is ook iets gedaald van 64% in 2018 naar 59% in 2019.
1
excl. clusterzaak Van Vollenhovenkade
0 7 J aar v e r sl a g b e z w a a r b e h an del i n g 2 0 1 9 | To taal o verzi ch t
INGEKOMEN BEZWAREN
DICTA BESLISSINGEN OP BEZWAAR1 ongegrond 373 416 492
390 488
565
491
409
gegrond 53 69 71
989 ambtelijk horen
niet-ontvankelijk 67 132 98
commissie
2017
2018
2019
In 2019 zijn in totaal 974 bezwaarschriften ontvangen. Dit is vrijwel hetzelfde aantal bezwaarschriften als 2018 (979).
ambtshalve herzien
2 0 3 2017
1
0 8 J aar v e r sl a g b e z w a a r b e h an del i n g 2 0 1 9 | To taal o verzi ch t
excl. clusterzaak Van Vollenhovenkade
20182
2019
0 9 J aar v e r sl a g b e z w a a r b e h an del i n g 2 0 1 9 | To taal o verzi ch t
Bezwaarbehandeling
Gemeente Zoeterwoude
5
40% 67% in 2018 29% in 2017 ADVIES
3 in 2018 7 in 2017
21
6
INGEKOMEN BEZWAREN
Waaronder: 10 omgevingsvergunningen 4 leges 7 overig
50% in 2018 60% in 2017
4 in 2018 10 in 2017
COMMISSIE HOREN
12 in 2018 36 in 2017
67%
BOB
BOB
INFORMELE AANPAK
BESLISSING OP BEZWAAR
57% INTREKKINGEN
158% in 2018 44% in 2017
1 0 J aar v e r sl a g b e z w a a r b e h an del i n g 2 0 1 9 | Gem een te Zo eterwoud e
3
AMBTELIJK HOREN
1 in 2018 4 in 2017
67% 0% in 2018 100% in 2017
gemeente
Zoeterwoude
TOELICHTING
Beslissingen op bezwaar
In 2019 zijn er meer bezwaarschriften ontvangen (21) dan in 2018 (12). Het aantal bezwaarschriften zit daarmee, na een daling in 2017 en 2018, weer op het niveau van 2016. Het grootste deel van de ingediende bezwaarschriften betreft omgevingsvergunningen (10). Dat is 48% van het geheel. Het aantal bezwaarschriften betreffende leges is verdubbeld van 2 naar 4.
In 2019 zijn in totaal na zowel commissie horen als ambtelijk horen 6 beslissingen op bezwaar genomen (4 in 2018). In het geval van horen door de commissie was 50% (2 van de 4) binnen de wettelijke termijn van 18 weken na einde van de bezwaartermijn. Bij de ambtelijk gehoorde bezwaren was 100% (2 van de 2) binnen de wettelijke termijn van 12 weken. Gemiddeld was daarmee 67% van de beslissingen op bezwaar op tijd. In vergelijking tot vorige twee jaar is dit in lichte stijging, 2017 was het 60% en in 2018 50%.
Uitgebrachte adviezen en concept beslissingen op bezwaar
Vergadering commissie in Zoeterwoude
In 2019 heeft de commissie ten aanzien van 5 bezwaarschriften advies uitgebracht. Na ambtelijk horen zijn er in 2019 3 concept beslissingen op bezwaar uitgebracht. In totaal zijn er daarmee 8 adviezen en concept beslissingen aangeboden. Het bestuursorgaan heeft in 2019 in geval van 2 beslissingen op bezwaar beslist in afwijking van het advies van de commissie (contrair). In het geval van ambtelijk horen is er geen contrair besluit genomen.
De commissie heeft in 2019 niet vergaderd in Zoeterwoude. Er waren 2 zittingen ingepland. Deze zittingen zijn geannuleerd omdat er geen zaken uit Zoeterwoude ter behandeling waren.
Meer bezwaren
INGEKOMEN BEZWAREN 9
Intrekkingen In 2019 zijn 12 bezwaarschriften ingetrokken, dat is 57% ten opzichte van het aantal van 21 ingekomen bezwaren. Dit is in vergelijking met 2017 (44%) een stijging. Met 2018 is het moeilijk te vergelijken want toen was het percentage 158%. Het percentage uit 2018 is zo hoog doordat er in dat jaar een grote clusterzaak uit het voorgaande jaar was ingetrokken waardoor het aantal intrekkingen hoger lag dan het aantal ingekomen bezwaren.
Tijdigheid Horen door commissie Voor het proces van bezwaarbehandeling door de commissie zijn procesafspraken gemaakt. Deze afspraken gaan over de stappen van ontvangst bij de gemeente tot en met het uitbrengen van het advies aan het bestuursorgaan. Voor het doorlopen van dat proces is een werktermijn afgesproken van 14 weken na het einde van de bezwaartermijn. In 2019 zijn er in 5 bezwaarzaken commissieadviezen uitgebracht. Bij 3 van de 5 adviezen is het in 2019 niet gelukt het advies binnen de afgesproken termijn op te leveren. De tijdigheid van de adviezen komt daarmee op 40% (2 van de 5 adviezen op tijd). In 2018 was dat 67% (2 van de 3 bezwaarschriften op tijd).
Ambtelijk horen In 2019 zijn er 3 concept beslissingen op bezwaar na ambtelijk horen uitgebracht, waarvan 2 concept beslissingen op bezwaar tijdig waren (67%). In 2018 was er één concept beslissing op bezwaar en die was niet tijdig (0%). Daarmee is de tijdigheid gestegen. Het is lastig om een lijn in deze cijfers te zien, met name omdat het door de lage aantallen casusafhankelijk wordt.
8 27
2
2017
commissie
2018
2019
In 2019 zijn in totaal 21 bezwaarschriften ontvangen. Dit betreft een stijging van het aantal bezwaarschriften ten opzichte van 2018 met 75% (9 bezwaarschriften meer).
DICTA BESLISSINGEN OP BEZWAAR ongegrond
6 3 3
(deels) gegrond
0 0 2
niet-ontvankelijk
4 1 0 2017
1 1 J aar v e r sl a g b e z w a a r b e h an del i n g 2 0 1 9 | Gem een te Zo eterwoud e
ambtelijk horen
13
10
2018
2019
CONTRAIR In 2019 heeft het bestuursorgaan twee besluiten op bezwaar genomen in afwijking van het advies van de commissie (contrair).
3 2 1 0
contrair advies
2017
2018
2019
Verlenen omgevingsvergunning - deels contrair In 2018 heeft het college een besluit genomen om een omgevingsvergunning te verlenen voor de bouw van een dakopbouw en de realisatie van een woning aan een pand. De commissie vindt dat de omgevingsvergunning niet had mogen worden verleend, omdat er onvoldoende stukken waren ingediend over de constructie en fundering. Dit zou in strijd zijn met de Regeling omgevingsrecht (artikel 2.7, tweede lid). De betreffende stukken hadden voor besluitvorming aanwezig moeten zijn en lenen zich niet voor aanleveren op een later moment. Het college stelt dat de benodigde stukken later, na uitbrengen van het advies door de commissie, zijn ingediend, waardoor uiteindelijk wel is voldaan aan de vereisten van de Mor. De stukken zijn door de constructeur van de gemeente gecontroleerd en akkoord gevonden. De overige bezwaargronden zijn ongegrond. Het college gaat contrair aan het advies door het besluit niet te herroepen, maar volgt de commissie in haar advies om de proceskosten te vergoeden. De commissie stelt dat deze kosten door het bestuursorgaan vergoed dienen te worden indien het bestreden besluit wordt herroepen wegens aan het bestuursorgaan te wijten onrechtmatigheid. Dat is bij onderhavig besluit het geval.
Contrair besluit last onder dwangsom tot het staken van heiwerkzaamheden In 2019 heeft het college een besluit genomen om de heiwerkzaamheden voor een grootschalig project in Zoeterwoude stil te leggen en een last onder dwangsom op te leggen indien de bouwstop niet zou worden opgevolgd. De commissie vond dat er concreet zicht was op legalisatie, vanwege een aanvraag om ontheffing van de dagwaarden en/of de daarbij behorende maximale blootstellingsduur was ingediend. De commissie hanteert daarbij dat er voor ‘concreet zicht op legalisatie’ twee voorwaarden gelden: iemand moet een aanvraag om ontheffing hebben ingediend en het college moet in principe willen meewerken aan het verlenen van de ontheffing. Omdat de aanvraag reeds was ingediend maar daar nog geen inhoudelijke reactie op was gegeven
1 2 J aar v e r sl a g b e z w a a r b e h an del i n g 2 0 1 9 | Gem een te Zo eterwoud e
concludeert de commissie dat de kans bestond dat de ontheffing alsnog zou kunnen worden verleend en de dwangsom dus niet opgelegd had mogen worden. Het college heeft het advies niet opgevolgd. Het college meent dat de aanvraag om ontheffing niet voldeed aan de vereisten; bovendien was niet bekend of de aanvrager belanghebbend was. Daarnaast staat in artikel 8.3, lid 3, van het Bouwbesluit dat het college een ontheffing kan verlenen. Het college geeft aan niet mee te willen werken aan het verlenen van de ontheffing en heeft bezwaarde meerdere keren laten weten dat de geluidsnormen aan het Bouwbesluit moesten voldoen.
(HOGER) BEROEP In 2019 zijn de volgende uitspraken van de Rechtbank Den Haag of de Afdeling bestuursrechtspraak Raad van State (de Afdeling) bij de commissie bekend over besluiten van de gemeente Zoeterwoude waarbij voorafgaand aan het (hoger) beroep een bezwaarprocedure is doorlopen.
Uitspraak Afdeling Bestuursrechtspraak inzake onvoldoende motivatie omgevingsvergunning Bij besluit van 19 september 2016 heeft het college aan betrokkene een omgevingsvergunning verleend voor het aanleggen van een kavelpad richting de bestaande ontsluiting aan de Nieuwe Weg in Zoeterwoude en het bouwen van twee dammen. De commissie heeft geadviseerd de daartegen gemaakte bezwaren ongegrond te verklaren en het besluit te handhaven. De Afdeling concludeert dat het college onvoldoende heeft gemotiveerd of de aanleg van de paden al of niet leidt tot een onevenredig aantasting van de natuurlijke en/of landschappelijke waarden van de gronden. De Afdeling besluit dat het college haar besluit moet heroverwegen en daarmee haar besluit goed moet motiveren.
UITVOERING AANBEVELINGEN 2019
AANBEVELINGEN 2020
Direct aanleveren bezwaarschriften en primair besluit Voor dit punt is in 2019 en in het project procesoptimalisatie aandacht geweest. Het gaat vaker goed dat bezwaarschriften en primair besluit direct na ontvangst bij het bestuursorgaan ook aan het bezwarensecretariaat worden toegestuurd.
Optimaliseren bezwaarproces
Pilots optimaliseren bezwaarproces
In 2019 is het project ter optimalisatie van het bezwaarproces uitgevoerd. Daarbij is in samenspraak met alle betrokken partners (gemeenten, commissie en bezwarensecretariaat) het bezwaarproces in kaart gebracht, knelpunten gesignaleerd en zijn suggesties gedaan om verbeteringen door te voeren. Hieruit zijn diverse pilots gestart. Deze pilots gaan ook in 2020 nog verder. Eind 2020 wordt het project geëvalueerd en zal worden besproken of en zo ja welke wijzigingen in het proces we handhaven, wellicht nog aanpassen of terugdraaien.
Uit het project voor het optimaliseren van het bezwaarproces zijn een aantal pilots voortgekomen met als doel de bezwaarbehandeling efficiënter in te richten. Voor 2020 is het, voor alle betrokkenen in het proces, een aandachtspunt de werkafspraken hieruit na te komen. Als er aandachtspunten zijn, kunnen deze aan het bezwarensecretariaat worden doorgegeven. Najaar 2020 volgt de evaluatie.
Bezwaarbeleving
Bezwaarbeleving
Het onderzoek naar de beleving van bezwaarmakers op het proces van de bezwaarbehandeling is in 2019 opgestart. Bezwaarmakers worden bevraagd hoe zij de gesprekken en de hoorzittingen beleven. Ook wordt gevraagd of de adviezen en beslissingen op bezwaar begrijpelijk genoeg geschreven zijn. De eerste resultaten zijn heel positief, maar het zijn er nog onvoldoende om van een representatief beeld te kunnen spreken. Vandaar dat het bezwarensecretariaat het onderzoek in 2020 voortzet.
Het onderzoek naar bezwaarbeleving zetten we voort in 2020 om te komen tot een meer representatief beeld.
Persoonsgegevens in het dossier (Privacy / AVG)
Persoonsgegevens in het dossier (Privacy / AVG)
Het blijkt dat ook in 2019 de dossiers die aan het bezwarensecretariaat worden aangeboden in veel gevallen nog niet gescreend zijn op privacygevoelige gegevens.
Het dossier zoals aan de commissie wordt aangeboden, dient te voldoen aan de vereisten die de AVG daaraan stelt. Persoonsgegevens die niet noodzakelijk zijn voor de behandeling van het bezwaar door de commissie (maar misschien wel voor het behandelen van de aanvraag) mogen niet aan de commissie worden verstrekt. Het bestuursorgaan is verantwoordelijk voor het samenstellen en de inhoud van het dossier en daarmee ook voor de in het dossier opgenomen persoonsgegevens. In clusterzaken of openbare zaken moeten ook de niet vereiste gegevens van bezwaarmaker achterwege blijven. Gegevens die voor het in behandeling nemen van een aanvraag wellicht van belang zijn (zoals BSN in sociaal domein) zijn voor de behandeling van het bezwaar niet van belang en moeten dus achterwege worden gelaten in het dossier t.b.v. de commissie. Dit blijft ook voor 2020 een aandachtspunt. Vanuit Informatiemanagement wordt gezocht naar een technische oplossing voor gegevensbescherming voor de regio. De verwachting is dat er in 2020 een toepassing gerealiseerd kan worden, waarmee weglakken wordt vereenvoudigd.
1 3 J aar v e r sl a g b e z w a a r b e h an del i n g 2 0 1 9 | Gem een te Zo eterwoud e
UITVOERING AANBEVELINGEN 2019
AANBEVELINGEN 2020 Toesturen uitspraken (hoger) beroep Het doorsturen van uitspraken in zaken waaraan de bezwaarprocedure vooraf is gegaan, is voor de commissie van belang om inzicht te krijgen in hoeverre de advisering door de commissie door rechtbank of Raad van State is beoordeeld. De uitspraken kunnen aan het bezwarensecretariaat worden gemaild.
1 4 J aar v e r sl a g b e z w a a r b e h an del i n g 2 0 1 9 | Gem een te Zo eterwoud e
1 5 J aar v e r sl a g b e z w a a r b e h an del i n g 2 0 1 9 | Gem een te Zo eterwoud e
Bezwaarbehandeling
Gemeente Oegstgeest
50
42% 12% in 2018 78% in 2017 ADVIES
35%
58 in 2018 32 in 2017
55
26% in 2018 34% in 2017
77
INGEKOMEN BEZWAREN
73 in 2018 32 in 2017
COMMISSIE HOREN
110 in 2018 97 in 2017
Waarvan: 38 omgevingsvergunningen
BOB
INFORMELE AANPAK
BESLISSING OP BEZWAAR
47%
INTREKKINGEN
31% in 2018 22% in 2017
1 6 J aar v e r sl a g b e z w a a r b e h an del i n g 2 0 1 9 | Gem een te Oeg s tg e e st
8
AMBTELIJK HOREN
21 in 2018 8 in 2017
38% 48% in 2018 75% in 2017
BOB
TOELICHTING Beslissingen op bezwaar
Minder bezwaren In 2019 zijn er minder bezwaarschriften ontvangen (77) dan in 2018 (110). Vanaf 2016 was er sprake van een stijgende lijn (42, 92, 110). De 110 bezwaren in 2018 waren mede veroorzaakt door een aantal grote clusterzaken, waarbij meerdere bezwaarschriften waren ingediend tegen één besluit. In 2019 is het aantal ingediende bezwaarschriften voor het eerst weer gedaald.
Uitgebrachte adviezen en concept beslissingen op bezwaar In 2019 heeft de commissie ten aanzien van 50 bezwaarschriften advies uitgebracht. Dit is een lichte daling ten opzichte van de 58 adviezen in 2018. Na ambtelijk horen zijn in 2019 8 concept beslissingen op bezwaar uitgebracht. In totaal zijn er daarmee 58 adviezen en concept beslissingen aangeboden aan het bestuursorgaan. Dit is 27% minder ten opzichte van de 79 adviezen en concept beslissingen in 2018. Het bestuursorgaan heeft in 2019 één besluit op bezwaar genomen in afwijking van het advies van de commissie (contrair).
Intrekkingen
In 2019 zijn in totaal na zowel commissie horen als ambtelijk horen 55 beslissingen op bezwaar genomen (73 in 2018 en 32 in 2017). In het geval van horen door de commissie was hiervan 28% (13 van de 47) binnen de wettelijke termijn van 18 weken. In 2018 was dit 12% (6 van de 51) en in 2017 was dit 35% (9 van de 26). In geval van ambtelijk gehoorde bezwaren was 88% (7 van de 8) binnen de wettelijke termijn van 12 weken. In 2018 was dit 59% (13 van de 22) en in 2017 was dit 33% (2 van de 6). Gemiddeld was daarmee 35% van de beslissingen op bezwaar op tijd in 2019. Een stijging ten opzichte van 2018 waar dit 26% was en in 2017 waar het 34% was.
Vergadering commissie in Oegstgeest De commissie heeft in 2019 3 keer een vergadering gehouden in Oegstgeest. Eén geplande vergadering is geannuleerd omdat er voor die vergadering geen bezwaarzaken uit Oegstgeest beschikbaar waren.
Het aantal ingetrokken bezwaarschriften is opnieuw gestegen van 19 in 2017 via 34 in 2018 naar 36 in 2019. Dit is 47% procent van de totaal ingekomen bezwaren, in 2017 was dit 22% en in 2018 31%.
Tijdigheid Horen door commissie Voor het proces van bezwaarbehandeling door de commissie zijn procesafspraken gemaakt. Deze afspraken gaan over de stappen vanaf ontvangst bij de gemeente tot en met het uitbrengen van het advies aan het bestuursorgaan. Voor het doorlopen van dat proces is een werktermijn afgesproken van 14 weken na het einde van de bezwaartermijn. De tijdigheid van de bezwaarbehandeling van ontvangst van het bezwaar bij de gemeente tot het opleveren van het commissieadvies is flink gestegen in vergelijking met 2018, maar nog niet op het zelfde niveau als 2017. In 2019 was 42% (21 van de 50) commissieadviezen tijdig, in 2018 was dat 12% en in 2017 78%.
Ambtelijk horen Voor het proces van ambtelijk horen door het bezwarensecretariaat is een werktermijn afgesproken van 8 weken na einde bezwaartermijn. Daarbij geldt voor legeszaken een aangepaste termijn1. De tijdigheid van het opleveren van de concept beslissingen op bezwaar is gedaald naar 38% (3 van de 8). Dit is een daling gezien de cijfers van de voorgaande jaren 2018 (48% van de 21), 2017 (75% van de 8).
1
1 7 J aar v e r sl a g b e z w a a r b e h an del i n g 2 0 1 9 | Gem een te Oeg s tg e e st
lopend kalenderjaar en tenminste 6 weken met mogelijkheid tot eenmalig verdagen met 6 weken
CONTRAIR
INGEKOMEN BEZWAREN
Het bestuursorgaan heeft in 2019 één besluit op bezwaar genomen in afwijking van het advies van de commissie (contrair). 13
30
3 2 15
1 0
84
80
contrair advies
2017
2018
2019
62 ambtelijk horen commissie
2017
2018
2019
In 2019 zijn in totaal 77 bezwaarschriften ontvangen. Dit betreft een daling van het aantal bezwaarschriften ten opzichte van 2018 met 30% (33 bezwaarschriften minder).
DICTA BESLISSINGEN OP BEZWAAR 20 ongegrond 43 39 gegrond
10 2 4
Contrair besluit inzake verleende omgevingsvergunning in strijd met regels ruimtelijke ordening In 2019 zijn een evenementenvergunning en - omdat het evenement niet binnen het bestemmingsplan paste - een omgevingsvergunning verleend voor een festival in Oegstgeest. Tegen beide vergunningen is bezwaar gemaakt. De commissie heeft geadviseerd om het bezwaar tegen de omgevingsvergunning gegrond te verklaren en het besluit te herroepen, omdat door het late tijdstip van de publicatie van het besluit (een week nadat het evenement heeft plaatsgevonden) het recht om effectief bezwaar te maken is ontnomen. De commissie meende dat de evenementenvergunning wel tijdig is verleend waardoor belanghebbenden op tijd op de hoogte waren dat er een festival zou komen. Het college is het met de commissie eens dat de omgevingsvergunning - zeker wat betreft het moment waarop deze was aangevraagd - te laat is gepubliceerd, maar gaat contrair op het punt betreffende het herroepen van het besluit. Het evenement was reeds achter de rug en daarmee was de vergunning inmiddels verbruikt. Bovendien zou het college de vergunning, indien zij een nieuw besluit had moeten nemen, opnieuw hebben verleend.
(HOGER) BEROEP
2 niet-ontvankelijk 28 7
In 2019 zijn geen uitspraken in beroep of hoger beroep bij de commissie bekend over besluiten van de gemeente Oegstgeest waarbij voorafgaand aan het (hoger) beroep een bezwaarprocedure is doorlopen. 2017
2018
2019
1 8 J aar v e r sl a g b e z w a a r b e h an del i n g 2 0 1 9 | Gem een te Oeg s tg e e st
UITVOERING AANBEVELINGEN 2019
AANBEVELINGEN 2020
Aanleveren stukken
Pilots optimaliseren bezwaarproces
Het tijdig aanleveren van het complete dossier inclusief productielijst gebeurt regelmatig niet binnen de daarvoor afgesproken termijn van 10 werkdagen. Gemiddeld ging hier in Oegstgeest in 2019 33 dagen overheen. Voor de behandeling van het bezwaar is tijdig aanleveren van het dossier van belang. Zonder een dossier kan een bezwaar niet op zitting worden gepland. Ook op het moment dat informeel overleg plaatsvindt, is het tijdig aanleveren van het dossier belangrijk.
Uit het project voor het optimaliseren van het bezwaarproces zijn een aantal pilots voortgekomen met als doel de bezwaarbehandeling efficiënter in te richten. Voor 2020 is het, voor alle betrokkenen in het proces, een aandachtspunt de werkafspraken hieruit na te komen. Als er aandachtspunten zijn, kunnen deze aan het bezwarensecretariaat worden doorgegeven. Najaar 2020 volgt de evaluatie.
Tijdigheid beslissingen op bezwaar
Tijdigheid beslissingen op bezwaar
Het blijft een aandachtspunt voor het bestuursorgaan om direct na uitbrengen van het advies of de concept beslissing op bezwaar, de beslissing te nemen. Gemiddeld duurde het in 2019 in Oegstgeest 7 weken om na uitbrengen advies of concept beslissing op bezwaar de beslissing op bezwaar uit te brengen.
Het blijft aandachtspunt voor het bestuursorgaan in Oegstgeest om direct na uitbrengen van het advies of de concept beslissing op bezwaar, snel de beslissing op bezwaar te nemen. Aanbeveling is om de ruimte die de mandaten bieden te benutten om de besluitvorming te versnellen. Niet alle beslissingen op bezwaar in Oegstgeest hoeven door het bestuursorgaan te worden genomen. In sommige gevallen is een mandaat verleend. Vanuit het project optimaliseren bezwaarproces zijn ook diverse suggesties gedaan aan de vaktafel Juridische Zaken om binnen de gemeenten het proces van nemen van de beslissing op bezwaar te optimaliseren.
Direct aanleveren bezwaarschriften en primair besluit Voor dit punt is in 2019 en in het project procesoptimalisatie aandacht geweest. Het direct toesturen van bezwaarschriften en het primaire besluit na ontvangst bij het bestuursorgaan aan het bezwarensecretariaat gaat vaker goed.
Optimaliseren bezwaarproces In 2019 is het project ter optimalisatie van het bezwaarproces uitgevoerd. Daarbij is in samenspraak met alle betrokken partners (gemeenten, commissie en bezwarensecretariaat) het bezwaarproces in kaart gebracht, knelpunten gesignaleerd en zijn suggesties gedaan om verbeteringen door te voeren. Hieruit zijn diverse pilots gestart. Deze pilots gaan ook in 2020 nog verder. Eind 2020 wordt het project geëvalueerd en zal worden besproken of en zo ja welke wijzigingen in het proces we handhaven of welke acties nog nodig zijn.
1 9 J aar v e r sl a g b e z w a a r b e h an del i n g 2 0 1 9 | Gem een te Oeg s tg e e st
UITVOERING AANBEVELINGEN 2019
AANBEVELINGEN 2020
Bezwaarbeleving
Bezwaarbeleving
Het onderzoek naar de beleving van bezwaarmakers op het proces van de bezwaarbehandeling is in 2019 opgestart. Bezwaarmakers worden bevraagd hoe zij de gesprekken en de hoorzittingen beleven. Ook wordt gevraagd of de adviezen en beslissingen op bezwaar begrijpelijk genoeg geschreven zijn. De eerste resultaten zijn heel positief, maar het zijn er nog onvoldoende om van een representatief beeld te kunnen spreken. Vandaar dat het bezwarensecretariaat het onderzoek in 2020 voortzet.
Het onderzoek naar bezwaarbeleving zetten we voort in 2020 om te komen tot een meer representatief beeld.
Persoonsgegevens in het dossier (Privacy / AVG)
Persoonsgegevens in het dossier (Privacy / AVG)
Het blijkt dat ook in 2019 de dossiers die aan het bezwarensecretariaat worden aangeboden in veel gevallen nog niet gescreend zijn op privacygevoelige gegevens.
Het dossier zoals aan de commissie wordt aangeboden, dient te voldoen aan de vereisten die de AVG daaraan stelt. Persoonsgegevens die niet noodzakelijk zijn voor de behandeling van het bezwaar door de commissie (maar misschien wel voor het behandelen van de aanvraag) mogen niet aan de commissie worden verstrekt. Het bestuursorgaan is verantwoordelijk voor het samenstellen en de inhoud van het dossier en daarmee ook voor de in het dossier opgenomen persoonsgegevens. In clusterzaken of openbare zaken moeten ook de niet vereiste gegevens van bezwaarmaker achterwege blijven. Gegevens die voor het in behandeling nemen van een aanvraag wellicht van belang zijn (zoals BSN in sociaal domein) zijn voor de behandeling van het bezwaar niet van belang en moeten dus achterwege worden gelaten in het dossier t.b.v. de commissie. Dit blijft ook voor 2020 een aandachtspunt. Vanuit Informatiemanagement wordt gezocht naar een technische oplossing voor gegevensbescherming voor de regio. De verwachting is dat er in 2020 een toepassing gerealiseerd kan worden, waarmee weglakken wordt vereenvoudigd.
Toesturen uitspraken (hoger) beroep Het doorsturen van uitspraken in zaken waaraan de bezwaarprocedure vooraf is gegaan, is voor de commissie van belang om inzicht te krijgen in hoeverre de advisering door de commissie door rechtbank of Raad van State is beoordeeld. De uitspraken kunnen aan het bezwarensecretariaat worden gemaild.
2 0 J aar v e r sl a g b e z w a a r b e h an del i n g 2 0 1 9 | Gem een te Oeg s tg e e st
2 1 J aar v e r sl a g b e z w a a r b e h an del i n g 2 0 1 9 | Gem een te Oeg s tg e e st
Bezwaarbehandeling
Gemeente Leiderdorp
18
33% 38% in 2018 34% in 2017 ADVIES
35%
47 in 2018 29 in 2017
99
55
34% in 2018 39% in 2017
INGEKOMEN BEZWAREN
82 in 2018 96 in 2017
61 in 2018 46 in 2017
COMMISSIE HOREN
Waaronder: 22 Participatiewet 37 omgevingsvergunningen
BOB
INFORMELE AANPAK
BESLISSING OP BEZWAAR
23%
INTREKKINGEN
38% in 2018 31% in 2017
2 2 J aar v e r sl a g b e z w a a r b e h an del i n g 2 0 1 9 | Gem een te L ei derdorp
31
AMBTELIJK HOREN
16 in 2018 27 in 2017
48% 69% in 2018 59% in 2017
BOB
TOELICHTING Meer bezwaren
Ambtelijk horen
In 2019 zijn meer bezwaarschriften ontvangen (88) dan in 2018 (82), dit betreft een groei van 7% ten opzichte van 2018.
De tijdigheid van het opleveren van de concept beslissingen op bezwaar is gedaald naar 48% (15 van de 31 op tijd). Dit is een daling in vergelijking tot de voorgaande jaren, waarin een stijgende lijn te zien was. In 2017 was het 59% en in 2018 69%. Ook hier speelt het niet binnen 10 werkdagen aanleveren van de stukken een rol bij de daling van de tijdigheid. Daarnaast is het in verband met hoge werkdruk op de bezwaren sociaal domein in deze zaken niet altijd gelukt om binnen een week na ontvangst van het bezwaar bij het bezwarensecretariaat het bezwaar in behandeling te nemen en binnen een week bezwaarmaker te bellen. Voor het proces van ambtelijk horen door het bezwarensecretariaat is een werktermijn afgesproken van 8 weken na einde bezwaartermijn. Daarbij geldt voor legeszaken een aangepaste termijn1.
Uitgebrachte adviezen en concept beslissingen op bezwaar In 2019 heeft de commissie ten aanzien van 18 bezwaarschriften advies uitgebracht. In 2018 waren het er 47 en in 2017 waren het er 29. In 2018 waren er een aantal clusterzaken waarin meerdere bezwaarschriften tegelijk zijn afgehandeld, waaronder een clusterzaak van 8 bezwaarschriften inzake een verkeersbesluit voor het instellen van een éénrichtingsweg. Daardoor was er in 2018 ten aanzien van meer bezwaren advies uitgebracht. Ten opzichte van 2018 is er 60% minder advies uitgebracht. Na ambtelijk horen zijn in 2019 31 concept beslissingen op bezwaar uitgebracht. Dit aantal is 48% toegenomen in vergelijking met het jaar daarvoor (2018 – 16) In totaal zijn er 49 adviezen en concept beslissingen aangeboden aan het bestuursorgaan, dit is een afname van 22% in vergelijking met 2018 (63). Dit valt zoals aangegeven te verklaren door meerdere clusterzaken uit 2018 waardoor toen in aanzienlijk meer bezwaarschriften advies is uitgebracht. Het bestuursorgaan heeft in 2019 geen besluiten op bezwaar genomen in afwijking van het advies van de commissie (contrair).
Beslissingen op bezwaar In 2019 zijn in totaal na zowel commissie horen als ambtelijk horen 55 beslissingen op bezwaar genomen. In 2018 was dit 61 en in 2017 waren dit 46 beslissingen op bezwaar. Van de beslissingen op bezwaar in 2019 was 29% binnen de wettelijke termijn van 18 weken na einde bezwaartermijn in geval van horen door de commissie. Dit is een stijging ten opzichte van 2017 toen was 25% op tijd (5 van de 20) en 26% in 2018 (11 van de 43). In geval van ambtelijk gehoorde bezwaren was in 58% (18 van 31) binnen de wettelijke termijn van 12 weken besloten. Er is een stijgende lijn te zien ten aanzien van de voorgaande jaren. In 2017 was dit namelijk 50% (13 van de 26) en in 2018 was dit 56% (10 van de 18). Gemiddeld was daarmee 35% van de beslissingen op bezwaar op tijd, wat redelijk gelijk is aan de voorgaande jaren. In 2018 was 34% van de beslissingen op bezwaar op tijd en in 2017 was dat 39%.
Intrekkingen Het aantal ingetrokken bezwaarschriften ten opzichte van het aantal ingekomen bezwaarschriften is gedaald in vergelijking tot de voorgaande jaren naar 23% in 2019 (was 38% in 2018 en 31% in 2017).
Tijdigheid
Vergadering commissie in Leiderdorp
Horen door commissie Voor het proces van bezwaarbehandeling door de commissie zijn procesafspraken gemaakt. Deze afspraken gaan over de stappen van ontvangst bij de gemeente tot en met het uitbrengen van het advies aan het bestuursorgaan. Voor het doorlopen van dat proces is een werktermijn afgesproken van 14 weken na het einde van de bezwaartermijn. De tijdigheid van de bezwaarbehandeling vanaf de ontvangst van het bezwaar door de gemeente tot het opleveren van het commissieadvies is licht gedaald naar 33% in 2019 (6 van de 18 adviezen tijdig). In 2018 was dit 38% (18 van de 47 adviezen tijdig) en in 2017 34% (10 van de 29 adviezen tijdig). Voor de daling van de tijdigheid zijn een aantal oorzaken aan te wijzen: De doorlooptijd van het aanleveren van de stukken is in veel zaken flink langer dan 10 werkdagen (27 van de 49 zaken). In 11 van de 49 zaken is het niet gelukt om het advies of de concept-bob binnen de afgesproken termijn van 5 weken na de hoorzitting uit te brengen. In geval van 10 bezwaarschriften heeft het langer dan een maand geduurd voordat er plek was om een bezwaar na afronding van de informele fase op zitting te behandelen.
2 3 J aar v e r sl a g b e z w a a r b e h an del i n g 2 0 1 9 | Gem een te L ei derdorp
De commissie heeft in 2019 3 keer een vergadering gehouden in Leiderdorp. Eén geplande vergadering is geannuleerd omdat er voor die vergadering geen bezwaarzaken uit Leiderdorp konden worden ingepland.
1
lopend kalenderjaar en tenminste 6 weken met mogelijkheid tot eenmalig verdagen met 6 weken
INGEKOMEN BEZWAREN
CONTRAIR Het bestuursorgaan heeft in 2019 geen besluiten op bezwaar genomen in afwijking van het advies van de commissie (contrair).
4
43
36 32
3 2
60
1 50
56 ambtelijk horen
2018
2016
2017
2018
2019
contrair advies
commissie
2017
0
2019
(HOGER) BEROEP
In 2019 zijn in totaal 99 bezwaarschriften ontvangen. Dit betreft een toename van het aantal bezwaarschriften ten opzichte van 2018 met 21% (17 bezwaarschriften meer).
Over 2019 zijn twee uitspraken in beroep of hoger beroep bij de commissie bekend over besluiten van de gemeente Leiderdorp waarbij voorafgaand aan het (hoger) beroep een bezwaarprocedure is doorlopen.
DICTA BESLISSINGEN OP BEZWAAR
Gehandicaptenparkeerkaart Voor de duur van twee jaar heeft de gemeente een gehandicaptenparkeerkaart voor een bestuurder verleend. Bezwaarmaker wil graag een parkeerkaart voor tenminste 5 jaar omdat dan ook een gehandicaptenparkeerplaats kan worden aangevraagd. Het bezwaar hiertegen is na ambtelijk horen ongegrond verklaard. Uit zowel het aanvullend advies van de GGD naar aanleiding van het bezwaar volgt dat geadviseerd wordt om een gehandicaptenparkeerkaart toe te kennen voor één jaar. Verbetering van de medische situatie wordt mogelijk geacht, een herkeuring na 1 jaar wordt geadviseerd. Nu het besluit oorspronkelijk is toegekend voor de duur van 2 jaar blijft het college daar in bezwaar bij. De rechtbank ziet ook geen basis voor de toekenning van een gehandicaptenkaart voor de duur van vijf jaar en verklaart het beroep ongegrond.
31 ongegrond 31 35 8 gegrond 16 7 niet-ontvankelijk ambtshalve herzien
6 13 13 1 1 0
Beroep tegen niet tijdig beslissen – proceskosten 2017
2018
2 4 J aar v e r sl a g b e z w a a r b e h an del i n g 2 0 1 9 | Gem een te L ei derdorp
2019
Wegens het niet tijdig beslissen op het bezwaar is op 13 november 2018 beroep ingesteld. Vervolgens heeft het bestuursorgaan op 20 december 2018 alsnog op het bezwaar beslist. Bij brief van 11 maart 2019 wordt het beroep ingetrokken, maar wordt wel verzocht het bestuursorgaan te veroordelen tot vergoeding van de proceskosten. De rechtbank overweegt dat aan het beroep tegemoet is gekomen en dat de intrekking daarvan het gevolg is. Het bestuursorgaan wordt door de rechtbank veroordeeld in de proceskosten.
UITVOERING AANBEVELINGEN 2019
AANBEVELINGEN 2020
Bezwaarbeleving
Bezwaarbeleving
Het onderzoek naar de beleving van bezwaarmakers op het proces van de bezwaarbehandeling is in 2019 opgestart. Bezwaarmakers worden bevraagd hoe zij de gesprekken en de hoorzittingen beleven. Ook wordt gevraagd of de adviezen en beslissingen op bezwaar begrijpelijk genoeg geschreven zijn. De eerste resultaten zijn heel positief, maar het zijn er nog onvoldoende om van een representatief beeld te kunnen spreken. Vandaar dat het bezwarensecretariaat het onderzoek in 2020 voortzet.
Het onderzoek naar bezwaarbeleving zetten we voort in 2020 om te komen tot een meer representatief beeld.
Tijdigheid beslissingen op bezwaar
Tijdigheid beslissingen op bezwaar
In het direct na uitbrengen van het advies of de concept beslissing op bezwaar zien we verbetering ten opzichte van voorgaande jaren. In de meeste gevallen duurt het in Leiderdorp ongeveer 4 weken na uitbrengen advies of concept beslissing op bezwaar om de beslissing op bezwaar te nemen. Met enkele uitschieters (ongeveer 4 van de 42) waarin dit nog wel 2 maanden heeft geduurd.
Het blijft aandachtspunt voor het bestuursorgaan van Leiderdorp om direct na uitbrengen van het advies of de concept beslissing op bezwaar, snel de beslissing op bezwaar te nemen. Wel zien we hier verbetering ten opzichte van vorige jaren. In de meeste zaken duurt het ongeveer 4 weken om na uitbrengen van advies of concept-besluit op bezwaar de beslissing op bezwaar te nemen. Vanuit het project optimaliseren bezwaarproces zijn ook diverse suggesties om binnen de gemeenten het proces van nemen van de beslissing op bezwaar te versnellen.
Optimaliseren bezwaarproces
Pilots optimaliseren bezwaarproces
In 2019 is het project ter optimalisatie van het bezwaarproces uitgevoerd. Daarbij is in samenspraak met alle betrokken partners (gemeenten, commissie en bezwarensecretariaat) het bezwaarproces in kaart gebracht, knelpunten gesignaleerd en zijn suggesties gedaan om verbeteringen door te voeren. Hieruit zijn diverse pilots gestart. Deze pilots gaan ook in 2020 nog verder. Eind 2020 wordt het project geëvalueerd en zal worden besproken of en zo ja welke wijzigingen in het proces we handhaven of welke acties nog nodig zijn.
Uit het project voor het optimaliseren van het bezwaarproces zijn een aantal pilots voortgekomen met als doel de bezwaarbehandeling efficiënter in te richten. Voor 2020 is het, voor alle betrokkenen in het proces, een aandachtspunt de werkafspraken hieruit na te komen. Als er aandachtspunten zijn, kunnen deze aan het bezwarensecretariaat worden doorgegeven. Najaar 2020 volgt de evaluatie.
Aanleveren stukken Het tijdig aanleveren van het complete dossier inclusief productielijst gebeurt regelmatig niet binnen de daarvoor afgesproken termijn van 10 werkdagen. Voor de behandeling van het bezwaar is tijdig aanleveren van het dossier van belang. Zonder een dossier kan een bezwaar niet op zitting worden gepland. Ook op het moment dat informeel overleg plaatsvindt, is het tijdig aanleveren van het dossier belangrijk.
2 5 J aar v e r sl a g b e z w a a r b e h an del i n g 2 0 1 9 | Gem een te L ei derdorp
UITVOERING AANBEVELINGEN 2019
AANBEVELINGEN 2020
Persoonsgegevens in het dossier (Privacy / AVG)
Persoonsgegevens in het dossier (Privacy / AVG)
Het blijkt dat ook in 2019 de dossiers die aan het bezwarensecretariaat worden aangeboden in veel gevallen nog niet gescreend zijn op privacygevoelige gegevenfs.
Het dossier zoals aan de commissie wordt aangeboden, dient te voldoen aan de vereisten die de AVG daaraan stelt. Persoonsgegevens die niet noodzakelijk zijn voor de behandeling van het bezwaar door de commissie (maar misschien wel voor het behandelen van de aanvraag) mogen niet aan de commissie worden verstrekt. Het bestuursorgaan is verantwoordelijk voor het samenstellen en de inhoud van het dossier en daarmee ook voor de in het dossier opgenomen persoonsgegevens. In clusterzaken of openbare zaken moeten ook de niet vereiste gegevens van bezwaarmaker achterwege blijven. Gegevens die voor het in behandeling nemen van een aanvraag wellicht van belang zijn (zoals BSN in sociaal domein) zijn voor de behandeling van het bezwaar niet van belang en moeten dus achterwege worden gelaten in het dossier t.b.v. de commissie. Dit blijft ook voor 2020 een aandachtspunt. Vanuit Informatiemanagement wordt gezocht naar een technische oplossing voor gegevensbescherming voor de regio. De verwachting is dat er in 2020 een toepassing gerealiseerd kan worden, waarmee weglakken wordt vereenvoudigd.
Toesturen uitspraken (hoger) beroep Het doorsturen van uitspraken in zaken waaraan de bezwaarprocedure vooraf is gegaan, is voor de commissie en het bezwarensecretariaat van belang om inzicht te krijgen in hoeverre de advisering door de commissie door rechtbank of Raad van State is beoordeeld. De uitspraken worden niet altijd doorgestuurd aan het bezwarensecretariaat. De commissie en het bezwarensecretariaat vragen hiervoor aandacht.
Direct aanleveren bezwaarschriften en primair besluit Voor dit punt is in 2019 en in het project procesoptimalisatie aandacht geweest. Het toesturen van bezwaarschriften en het primaire besluit na ontvangst bij het bestuursorgaan aan het bezwarensecretariaat gaat vaker goed.
2 6 J aar v e r sl a g b e z w a a r b e h an del i n g 2 0 1 9 | Gem een te L ei derdorp
F o t o : B u ro J P
2 7 J aar v e r sl a g b e z w a a r b e h an del i n g 2 0 1 9 | Gem een te L ei derdorp
Bezwaarbehandeling
Gemeente Leiden Algemene zaken
167
46% 46% in 2018 41%2 in 2017 ADVIES
70%
147 in 2018 606 in 2017
424
328
64%3 in 2018 68% in 2017
INGEKOMEN BEZWAREN
412 in 2018 3511 in 2017 (856 incl. clusterzaak)
Waaronder: 94 omgevingsvergunningen 151 Fiets Fout/Fiets Weg 36 wegsleepregeling
COMMISSIE HOREN
2664 in 2018 203 in 2017
BOB
BOB
INFORMELE AANPAK
BESLISSING OP BEZWAAR
28% INTREKKINGEN
34% in 2018 51% in 2017
2 8 J aar v e r sl a g b e z w a a r b e h an del i n g 2 0 1 9 | Gem een te L ei den | Alge me ne Z a ke n
171
AMBTELIJK HOREN
98 in 2018 127 in 2017
84% 73% in 2018 71% in 2017
1, 2, 3 en 4
excl. clusterzaak Van Vollenhovekade
TOELICHTING Meer bezwaren
Beslissingen op bezwaar
In 2019 zijn er voor het tweede jaar op rij meer bezwaarschriften ontvangen (424) dan in het voorgaande jaar. In 2018 waren er 412 ingekomen bezwaarschriften en in 2017 waren het er 351 (exclusief de clusterzaak Van Vollenhovenkade van 505 bezwaarschriften). In twee jaar betreft dat een toename van 20%.
In 2019 zijn in totaal na zowel commissie horen als ambtelijk horen 328 beslissingen op bezwaar genomen (266 in 2018). In het geval van horen door de commissie was 55% (90 van 164) binnen de wettelijke termijn van 18 weken na einde bezwaartermijn. In 2018 was dit 50% (80 van de 159).
Uitgebrachte adviezen en concept beslissingen op bezwaar
Bij ambtelijk horen was 85% (140 van de 164) binnen de wettelijke termijn van 12 weken. In 2018 was dit 84% (89 van de 106). Gemiddeld was 70% van de beslissingen op bezwaar op tijd. Meer dan in 2018, toen was 64% van de beslissingen op bezwaar op tijd6.
In 2019 heeft de commissie ten aanzien van 167 bezwaarschriften advies uitgebracht. In vergelijking met 2018 (147) heeft de commissie 20 adviezen meer uitgebracht. Dat is een stijging van 14%. Na ambtelijk horen zijn in 2019 171 concept beslissingen op bezwaar aangeboden aan het bestuursorgaan. In 2018 waren dit 98 concept beslissingen op bezwaar, waardoor er een stijging is van 74% op concept beslissingen op bezwaar. In totaal zijn daarmee 338 adviezen en concept beslissingen aangeboden aan het bestuursorgaan in 2019. Het bestuursorgaan heeft in 2019 in een clusterzaak in 47 van de 80 bezwaarschriften besloten in afwijking van het advies van de commissie (contrair).
INGEKOMEN BEZWAREN
157
Intrekkingen
144
Het aantal ingetrokken bezwaarschriften is in 2019 gedaald naar 117 (28% afgezet tegen de 424 ingekomen bezwaarschriften). In 2018 waren dit 140 intrekkingen (34%) en in 2017 178 (51%). In 19 bezwaarschriften is een alternatieve oplossing gevonden wat tot intrekking heeft geleid. In 39 bezwaarschriften is het bestreden besluit aangepast. In 24 bezwaarschriften is de gegeven uitleg reden geweest om het bezwaar in te trekken en in 35 bezwaarschriften heeft een ‘overige’ reden geleid tot de intrekking.
207
Tijdigheid Horen door commissie Voor het proces van bezwaarbehandeling door de commissie zijn procesafspraken gemaakt. Deze afspraken gaan over de stappen van ontvangst van het bezwaar door de gemeente tot en met het uitbrengen van het advies aan het bestuursorgaan. Voor het doorlopen van dat proces is een werktermijn afgesproken van 14 weken na het einde van de bezwaartermijn. De tijdigheid van de bezwaarbehandeling na ontvangst van het bezwaar bij de gemeente tot het opleveren van het commissieadvies is gelijk gebleven met 46% in 2019 (76 van de 167 commissieadviezen tijdig) net als in 2018 (67 van de 147 commissieadviezen tijdig).
226
255
198
commissie
2017
2018
2019
De grafiek is exclusief de clusterzaak Van Vollenhovenkade uit 2017 waarbij 505 bezwaarschriften ter behandeling door de commissie zijn ingekomen. Inclusief deze bezwaarschriften zou het aantal door de commissie te behandelen bezwaarschriften in 2017 uitkomen op 712.
Ambtelijk horen Voor het proces van ambtelijk horen door het bezwarensecretariaat is een werktermijn afgesproken van 8 weken na einde bezwaartermijn. De tijdigheid van het opleveren van de concept beslissingen op bezwaar is in 2019 gestegen naar 84% (143 van de 171 tijdig). Het was 73% in 2018 en 71% in 2017. 5 en 6
2 9 J aar v e r sl a g b e z w a a r b e h an del i n g 2 0 1 9 | Gem een te L ei den | Alge me ne Z a ke n
ambtelijk horen
excl. clusterzaak Van Vollenhovekade
DICTA BESLISSINGEN OP BEZWAAR
Beslissingen op bezwaren omgevingsvergunning studentenbewoning – contrair
168 ongegrond 198 263 6 gegrond 22 26 28 niet-ontvankelijk 46 38 doorgezonden
0 0 1 2017
2018
2019
De grafiek is exclusief de clusterzaak Van Vollenhovenkade. In deze zaak zijn 505 beslissingen op bezwaar genomen in 2018. De beslissing op bezwaar luidt hierbij voor sommige bezwaarschriften niet-ontvankelijk en voor sommige bezwaarschriften gegrond. Gelet op het hoge aantal bezwaarzaken is hiervan geen specifiek aantal per bezwaarschrift bijgehouden.
CONTRAIR Het bestuursorgaan heeft in 2019 in een grote clusterzaak in 47 van de 80 bezwaarschriften besloten in afwijking van het advies van de commissie (contrair). Voor de grafiek tellen we dit mee als één contrair besluit.
7
In 2019 heeft het college van Leiden beslist op 80 bezwaarschriften die waren ingediend tegen de verleende omgevingsvergunning om het gebruik van een groot vrijstaand kantoorpand aan de Oude Rijn te wijzigen naar 37 studentenkamers. Omdat het niet ging om het omzetten van een zelfstandige woning (gezinnen/starters/appartementen) naar onzelfstandige bewoning (studentenkamers), was er geen onttrekkingsvergunning nodig op grond van de Huisvestingsverordening en gold de Tijdelijke beleidsregel onttrekkingsvergunningen (verkamering-stop) niet direct. De commissie oordeelde dat er weliswaar geen onttrekkingsvergunning nodig was waardoor de verkamering-stop niet direct gold, maar dat de overwegingen rond die verkamering-stop in het kader van de belangenafweging wel een rol dienden te spelen. Het college had eerder toegegeven dat de leefbaarheid in de betreffende straat in het geding is door (al dan niet legale) kamerverhuur, maar heeft dat niet voldoende bij deze omgevingsvergunning betrokken, aldus de commissie. De commissie concludeerde dat de belangenafweging hier ten onrechte was uitgevallen in het belang van aanvrager. In de beslissing op bezwaar heeft het college, in afwijking van het advies van de commissie (contrair), besloten om de 47 ontvankelijke bezwaarschriften ongegrond te verklaren.
Volgens het college is de betreffende straat en omgeving bij nader inzien niet zo overbelast door verkamering en volgens een toekomstig straatquotum zou de wijk dit studentenhuis er bij kunnen hebben. Inmiddels loopt er een beroepsprocedure tegen de beslissing op bezwaar. Het advies van de commissie om 33 andere bezwaarschriften tegen hetzelfde besluit niet-ontvankelijk te verklaren, is door het college overgenomen.
(HOGER) BEROEP In 2019 zijn 3 uitspraken in beroep of hoger beroep bij de commissie bekend over besluiten van de gemeente Leiden waarbij voorafgaand aan het (hoger) beroep een bezwaarprocedure is doorlopen.
6
Uitspraak Afdeling bestuursrechtspraak inzake omgevingsvergunning kinderdagverblijf
5
Betrokkene procedeerde tegen het verlenen van een omgevingsvergunning aan een kinderdagverblijf met als functie crèche en buitenschoolse opvang met openingstijden van 7:30 tot 20:00. In samenhang met de destijds geldende bouwverordening in Leiden en de geldende parkeernormen zou het kinderdagverblijf 27 Kiss and Ride parkeerplaatsen moeten hebben. Het college heeft besloten af te wijken van deze eis omdat het groot belang hecht aan een kinderdagverblijf in deze buurt. Tevens vindt het college dat in de omliggende straten voldoende parkeerruimte beschikbaar is om kort te kunnen parkeren. De betrokkene woont in de buurt van dit kinderdagverblijf en vreest voor een verergering van de parkeeroverlast en is van mening dat de gemeente haar besluit onvoldoende heeft voorbereid/gemotiveerd met onderzoek. Naar het oordeel van de Afdeling was het college op de hoogte van de
4 3 2 1 contrair advies
0
2017
2018
2019
3 0 J aar v e r sl a g b e z w a a r b e h an del i n g 2 0 1 9 | Gem een te L ei den | Alge me ne Z a ke n
verkeerssituatie in de buurt en heeft terecht gesteld dat er voldoende parkeerplaatsen in de buurt zijn om kortstondig te parkeren, hier hoefde het college geen onderzoek naar te doen. Hierdoor heeft het college gelet op de gegeven motivering in redelijkheid mogen afwijken van de parkeernormen uit de beleidsnota. Hiermee is deze uitspraak in lijn met die van de commissie.
Uitspraak Afdeling bestuursrechtspraak inzake vergoeding rederij De commissie heeft in 2016 het college geadviseerd over de hoogte van de schadevergoeding voor de stremming van de Nieuwe Rijn in de periode van 2 december 2013 tot en met 7 januari 2014. Contrair aan dit advies is het college tot een lagere schadevergoeding gekomen. De rederij is het niet eens met de berekening die het college maakte om tot de hoogte van de schadevergoeding te komen. De Afdeling overweegt doordat het college zelf stelde dat de rederij 50% van de gemiddelde omzet had kunnen genereren als de rederij een alternatieve route had kunnen varen, dat de rederij om deze omzet te kunnen genereren kosten had moeten maken om het GPS-systeem aan te passen. Hierdoor moet het college deze kosten dan ook vergoeden. De uitspraak van de Afdeling is in lijn met het advies van de commissie.
Uitspraak Afdeling Bestuursrechtspraak inzake onterecht verbeuren dwangsom Op 11 juni 2015 heeft eigenaar een omgevingsvergunning aangevraagd voor het omzetten van kantoorruimte naar 89 appartementen op de eerste tot en met zestiende verdieping van het gebouw. Na controle is geconstateerd dat op de zesde tot en met negende verdieping de te vergunnen appartementen nagenoeg gerealiseerd waren en met de bouw van de overige appartementen was aangevangen. Bij besluit van 1 maart 2016 heeft het college betrokkene een preventieve last onder dwangsom opgelegd. De last strekt ertoe dat betrokkene de appartementen op de zesde tot en met negende verdieping van het gebouw niet in gebruik geeft ten behoeve van woondoeleinden tot de op 11 juni 2015 aangevraagde omgevingsvergunning is verleend, de uitvoering hiervan is gereed gemeld en de bouwwerkzaamheden zijn afgeschouwd. Daarbij is bepaald dat een dwangsom van € 75.000,00 ineens wordt verbeurd in het geval zij nalatig is in de nakoming van de last. Op 4 maart 2016 wordt een gewijzigde aanvraag voor omgevingsvergunning ingediend voor omzetting kantoorruimte naar 52 appartementen op de eerste tot en met negende verdieping, de aanvraag van 11 juni 2015 wordt ingetrokken.
Op 22 april 2016 wordt aan de eigenaar meegedeeld dat een dwangsom is verbeurd en dat dit bedrag wordt ingevorderd omdat op de achtste verdieping twee appartementen in gebruik zijn genomen. Op advies van de commissie wordt het bezwaar gericht tegen de besluiten van 1 maart 2016 en van 22 april 2016 ongegrond verklaard. De rechtbank verklaart het beroep inzake het opleggen van de preventieve last onder dwangsom ongegrond en het beroep inzake de invordering van de dwangsom gegrond. Het college stelt daarop hoger beroep in tegen het
3 1 J aar v e r sl a g b e z w a a r b e h an del i n g 2 0 1 9 | Gem een te L ei den | Alge me ne Z a ke n
gegrond verklaren van het beroep tegen de invordering. De Afdeling concludeert het volgende. Het hoger beroep van het college is ongegrond. Doordat de aanvraag van 11 juni 2015 is ingetrokken en het college de preventieve last onder dwangsom niet heeft aangepast op de nieuwe aanvraag, kon de preventieve last onder dwangsom niet verbeuren. Het college heeft de blijvende onmogelijkheid om aan de last te voldoen over zichzelf afgeroepen nu de intrekking van de aanvraag van 11 juni 2015 op aangeven van een bevoegde ambtenaar is gedaan.
UITVOERING AANBEVELINGEN 2019
AANBEVELINGEN 2020
Bezwaarbeleving
Bezwaarbeleving
Het onderzoek naar de beleving van bezwaarmakers op het proces van de bezwaarbehandeling is in 2019 opgestart. Bezwaarmakers worden bevraagd hoe zij de gesprekken en de hoorzittingen beleven. Ook wordt gevraagd of de adviezen en beslissingen op bezwaar begrijpelijk genoeg geschreven zijn. De eerste resultaten zijn heel positief, maar het zijn er nog onvoldoende om van een representatief beeld te kunnen spreken. Vandaar dat het bezwarensecretariaat het onderzoek in 2020 voortzet.
Het onderzoek naar bezwaarbeleving zetten we voort in 2020 om te komen tot een meer representatief beeld.
Optimaliseren bezwaarproces
Pilots optimaliseren bezwaarproces
In 2019 is het project ter optimalisatie van het bezwaarproces uitgevoerd. Daarbij is in samenspraak met alle betrokken partners (gemeenten, commissie en bezwarensecretariaat) het bezwaarproces in kaart gebracht, knelpunten gesignaleerd en zijn suggesties gedaan om verbeteringen door te voeren. Hieruit zijn diverse pilots gestart. Deze pilots gaan ook in 2020 nog verder. Eind 2020 wordt het project geëvalueerd en zal worden besproken of en zo ja welke wijzigingen in het proces we handhaven of welke acties nog nodig zijn.
Uit het project voor het optimaliseren van het bezwaarproces zijn een aantal pilots voortgekomen met als doel de bezwaarbehandeling efficiënter in te richten. Voor 2020 is het, voor alle betrokkenen in het proces, een aandachtspunt de werkafspraken hieruit na te komen. Als er aandachtspunten zijn, kunnen deze aan het bezwarensecretariaat worden doorgegeven. Najaar 2020 volgt de evaluatie.
Persoonsgegevens in het dossier (Privacy / AVG)
Persoonsgegevens in het dossier (Privacy / AVG)
Het blijkt dat ook in 2019 de dossiers die aan het bezwarensecretariaat worden aangeboden in veel gevallen nog niet gescreend zijn op privacygevoelige gegevens.
Het dossier zoals aan de commissie wordt aangeboden, dient te voldoen aan de vereisten die de AVG daaraan stelt. Persoonsgegevens die niet noodzakelijk zijn voor de behandeling van het bezwaar door de commissie (maar misschien wel voor het behandelen van de aanvraag) mogen niet aan de commissie worden verstrekt. Het bestuursorgaan is verantwoordelijk voor het samenstellen en de inhoud van het dossier en daarmee ook voor de in het dossier opgenomen persoonsgegevens. In clusterzaken of openbare zaken moeten ook de niet vereiste gegevens van bezwaarmaker achterwege blijven. Gegevens die voor het in behandeling nemen van een aanvraag wellicht van belang zijn (zoals BSN in sociaal domein) zijn voor de behandeling van het bezwaar niet van belang en moeten dus achterwege worden gelaten in het dossier t.b.v. de commissie. Dit blijft ook voor 2020 een aandachtspunt. Vanuit Informatiemanagement wordt gezocht naar een technische oplossing voor gegevensbescherming voor de regio. De verwachting is dat er in 2020 een toepassing gerealiseerd kan worden, waarmee weglakken wordt vereenvoudigd.
3 2 J aar v e r sl a g b e z w a a r b e h an del i n g 2 0 1 9 | Gem een te L ei den | Alge me ne Z a ke n