20220153073 Mail + reactie mbt Leegstand in de binnenstad - voorbeeld Schiedam (tbv publicatie)
Tekst van het document
Tip van een bezoeker: richt leegstaande panden in als speelplek voor kinderen (zoals knutselen of educatief) met professioneel toezicht, zodat de ouders op hun gemak de stad in kunnen! Van de bevraagde ondernemers in de binnenstad heeft 60% aan de eigenaar of verhuurder van het pand om kostenverlaging of uitstel van betaling gevraagd. Meestal zijn dit individuele afspraken tussen eigenaren en huurders, en is de rol van de gemeente Haarlem hierin relatief beperkt. Voorbeelden en best practices van oplossingen voor eigenaren en huurders, kunnen andere ondernemers echter wel helpen. Bijvoorbeeld via de VEBH als belangbehartiger van eigenaren in commercieel vastgoed, de ondernemersverenigingen in de binnenstad en de communicatiekanalen van de gemeente.
“Zorg dat er geen winkels leegstaan en dat er niet alleen maar grote ketens en horeca overblijven in de binnenstad. Dus vooral startende ondernemers en pop-upstores ondersteunen.” – Ondernemer detailhandel
Transformatie De transformatie van panden wordt door stakeholders in de binnenstad belangrijk geacht. In de bezoekersenquête wordt veel belang gehecht aan wonen boven winkels als manier om de binnenstad aantrekkelijker te maken. Dit sluit aan bij de bredere woningbehoefte in Haarlem.
Samenwerking en communicatie Samenwerking is van zeer groot belang voor ondernemers in de binnenstad. Voor een optimale communicatie tussen de verschillende stakeholders, betrokkenheid van de gemeente en marketing (Haarlem-breed en gebiedsspecifiek) is een online platform wenselijk. In Haarlem wordt door winkeliersvereniging Cronjé bijvoorbeeld het online platform Chainels gebruikt, wat als zeer effectief wordt ervaren. Het is belangrijk dat de verschillende stakeholders niet alleen informatie ‘brengen’ maar ook ‘halen’: welke informatie is beschikbaar, en maak ik er voldoende gebruik van? Gemeente Haarlem wil daarom inzetten op meer bekendheid voor zowel het ondernemerspanel en het ondernemersspreekuur.
Acties • B4) Een communicatie-offensief lanceren over samenwerking in de stad, voor ondernemers. Welke samenwerkingsverbanden en communicatiekanalen zijn er, hoe kunnen mensen betrokken zijn (bijvoorbeeld via het ondernemerspanel)? Verspreiding online en persoonlijk via een flyer.
•
B5) Onderzoek doen naar het opstarten van een online communicatieplatform (zoals Chainels).
•
B6) Inzetten op meer bekendheid voor ondernemerspanel- en spreekuur Gemeente Haarlem
Binnenstad
21 van 110
Promotie en marketing De promotie en marketing van de binnenstad wordt door de ondernemers en vastgoedeigenaren als belangrijk ervaren.
“Ondernemen met normen- en waardenbesef. Wees creatief en gastvrij. Omarm de gasten die door de stad lopen.” – Horecaondernemer binnenstad
Toeristische koers In de Toeristische Koers 2021 – 2025 (concept) worden concrete maatregelen voorgesteld met betrekking tot toeristische kansen en knelpunten (zie bijlage 2). Hierbij ligt de aandacht niet op het aantrekken van meer bezoekers, maar op het aantrekken van bewuste bezoekers, het trekken van bezoekers buiten de piekmomenten en -plekken en het managen van bezoekersstromen. De gemeente gaat hier samen met lokale partners, zoals CMG en Haarlem Marketing, de komende jaren mee aan de slag.
Gastvrijheid Aan gastvrijheid wordt veel prioriteit gegeven door stakeholders en bezoekers. Gastvrijheid heeft onder andere te maken met de inrichting en het onderhoud van de openbare ruimte. Ook leeft het idee voor het inzetten van gastheren en gastvrouwen op straat. Zij kunnen een rol spelen bij het informeren en spreiden van bezoekers.
Lokale bezorgdienst Consumenten zullen in de toekomst zowel fysiek als online winkelen. Ook winkels zullen optimaal moeten aansluiten op deze behoefte. Doordat winkeliers hun voorraad vaak lokaal opslaan kunnen zij goed aansluiten op de vraag van bewoners (in de regio). Juist nu sommige doelgroepen meer thuisblijven en vanuit huis winkelen, kan het laten thuisbezorgen door winkeliers een verschil maken. In Haarlem is sinds maart 2020 een lokale bezorgservice actief. De zendingen worden aan het einde van de dag bij de winkeliers opgehaald en nog dezelfde avond bezorgd in de regio. Er wordt gebruik gemaakt van kleine elektrische voertuigen waardoor de bezorgingen duurzaam zijn. Met een app kunnen de winkeliers zendingen eenvoudig aanmelden. Wandelroutes binnenstad Uit zowel de stakeholdersenquête als de bezoekersenquête kwam een duidelijke behoefte aan meer
Routes binnenstad Winkelroutes De Gouden Straatjes Vintagewinkels Antiek- en curiosawinkels Kinderwinkels Wandelroutes Haarlem Monumentaal Van Bavo tot Bavo Wandelen tussen Teyler en Hals Haarlems zoekplaatje Kenau, heldin van Haarlem Haarlem van A tot Z De Bolwerken voorbij Verborgen Groen Klimaatwandeling natuurlijk Haarlem
22 van 110
Binnenstad
wandelroutes in de binnenstad naar voren. Haarlem Marketing heeft een aantal wandelroutes door de binnenstad zowel digitaal als op papier. Veel ondernemers of bezoekers weten dit nog niet. Het implementeren van de (of een selectie) routes in digitale apps (zoals route.nl, BeleefRoutes, etc.); maar ook aanpassingen in bestrating, muurgedichten of kunstwerken om routes aan te duiden dragen bij aan spreiding van bezoekers en het aantrekken van ‘bewuste bezoekers’. Deze behoefte kan slim worden gecombineerd met de behoefte aan groen: bewegwijzering in de vorm van planten/bloemen. Profilering deelgebieden binnenstad De profilering van de Gouden Straatjes werd regelmatig genoemd als voorbeeld van een goede manier om straten letterlijk en figuurlijk op de kaart te zetten. Een soortgelijke profilering van deelgebieden kan ook bijdragen aan de spreiding van bezoekers, wat
Bereikbaarheid: auto In de stakeholdersenquête wordt aan de bereikbaarheid van de Haarlemse binnenstad relatief veel belang gehecht. De tevredenheid over de bereikbaarheid met het openbaar vervoer is opvallend hoog. Interessant om te zien is dat geen enkele geënquêteerde bewoner met de auto naar de binnenstad komt. Er wordt door zowel ondernemers als bezoekers gesproken over het verder vergroten van het autoluwe gebied in de binnenstad (dat in 2019 al is vergroot). In bijlage 2 gaan we hier verder op in. De aantrekkelijkheid van de Haarlemse binnenstad hangt ook samen met de bereikbaarheid met de auto van (de rand van) de binnenstad en parkeergelegenheid. Vooral bezoekers van buiten de stad geven aan dat hier aandacht voor moet blijven. Veel van de stakeholders geven een hoge prioriteit aan parkeren van auto’s in de binnenstad. Dit uit zich vooral in oplossingen over de bewegwijzering en informatievoorziening voor automobilisten. Dit voor het beter benutten van de bestaande parkeercapaciteit voor auto’s.
vanwege corona nog relevanter is geworden. Routes kunnen zorgen voor meer aandacht voor een bepaald aanbod, zoals de ‘buy social’ route in Haarlem in 2019 (onderdeel van de landelijke Social Impact Days). Informatie over historische panden Verschillende bezoekers spraken de behoefte uit voor meer informatie over de historische panden die ze tegenkomen wanneer ze door de binnenstad wandelen. Acties B7) Onderzoeken (verlenging) venstertijdontheffing voor duurzame (collectieve) bezorgdiensten.
• •
B8) Zorgen voor profilering aanvullende straten/ deelgebieden, en/of op basis van thema’s.
“Verander afslag Haarlem Zuid in Haarlem Centrum wanneer je de snelweg wilt verlaten. Parkeergarage de Dreef is op zaterdag vrijwel leeg en Houtplein voor de helft leeg, terwijl er voor de garage Raaks een file staat.” – Horecaondernemer binnenstad
Voor bezoekers van buiten de stad (inclusief buitenlandse toeristen) is het niet altijd duidelijk waar er mag of kan worden geparkeerd. De wens is om te bekijken op welke manieren de communicatie met betrekking tot parkeren kan worden verbeterd (zowel offline als online). Dit komt de gastvrijheid van Haarlem ten goede, zorgt voor minder opstoppingen in het verkeer, en leidt tot een betere verdeling van auto’s over de verschillende parkeergarages in de stad. Actie • B9) Verbeteren bewegwijzering en informatievoorziening voor automobilisten over parkeermogelijkheden.
Binnenstad
23 van 110
Bereikbaarheid: fiets Men is blij met het voetgangersgebied, maar de beleving op straat wordt verstoord door (verkeerd) gestalde fietsen, weesfietsen en wildfietsers. Dit zorgt voor een rommelig straatbeeld en onveilige situaties. Ook bemoeilijken fietsen en andere obstakels op straat bezoekers om 1,5 meter afstand te houden. Door de coronacrisis is daarom de urgentie van de aanpak van dit probleem nog hoger geworden. In de stakeholdersenquête geeft 85% prioriteit aan fietsparkeren. De relatieve (on)tevredenheid over fietsparkeren sluit hier op aan: bezoekers geven dit een 6,1.
Communicatie en handhaving wildfietsers Naast behoefte aan handhaving voor fietsparkeren, is een aanpak van wildfietsers gewenst. Er wordt op verschillende locaties in het voetgangersgebied gefietst op tijden waarop dat niet mag. Dit leidt tot onveilige situaties. Wildfietsers worden in de binnenstad door de gemeente tegengegaan. Met banieren waarop staat dat fietsers moeten afstappen in de Warmoesstraat en Lange Veerstraat. Ook lopen er op drukke momenten Groene Muggenteams rond die fietsers aanspreken. Als deze aanpak niet werkt, kan er worden bekeken welke opties er zijn vanuit handhaving.
Veel van de acties zijn al opgenomen in het Actieplan Fiets 2020 – 2022 (zie bijlage 2). We herhalen ze hier zodat er een integraal overzicht ontstaat van zowel de reeds geplande als aanvullend gewenste acties. Veel ondernemers zijn overigens niet bekend met het Actieplan Fiets. Beter benutten huidige fietsparkeercapaciteit De huidige fietsparkeercapaciteit wordt onvoldoende benut. Gemeente Haarlem neemt daarom meerdere maatregelen om fietsparkeerders te faciliteren. Enerzijds door ze via een betere bewegwijzering naar de stallingen te leiden. Anderzijds door de inpandige fietsenstallingen herkenbaarder en aantrekkelijker te maken. Meer parkeerplekken voor fietsers Gemeente Haarlem gaat extra fietsparkeerplekken realiseren in de toekomst. Omdat er onvoldoende fietsplekken zijn, is er in de tussentijd behoefte aan tijdelijke oplossingen. Bijvoorbeeld fietsparkeerplekken in leegstaande gebouwen. Dit kan als pilot worden ingezet om de geschiktheid van locaties voor fietsparkeren te testen. Ook werkt Gemeente Haarlem aan extra (tijdelijke) fietsparkeermaatregelen voor de periode herfst 2020 tot aan de uitvoering van het Actieplan Fiets 2020 – 2022.
Het gaat dan om vijf extra (tijdelijke) fietsvakken, extra permanente fietsvakken op drie locaties, krijtmarkeringen op drukke stoepen voor een vrije doorgang van voetgangers, en raamposters in winkels met verwijzing naar een dichtstbijzijnde fietsenstalling.
24 van 110
Binnenstad
“In de oude binnenstad moeten de voetgangers echt voorrang krijgen in de winkelgebieden. De fietsers moeten eromheen geleid worden zodat de bezoekers rustig en relaxed kunnen winkelen en rustig op de terrassen kunnen zitten, ook met kinderen.”
Rommelige situatie fietsparkeren Verwulft Bron: gemeente Haarlem, via Google
– Horecaondernemer binnenstad
Acties • B10) Eén keer per jaar proactief richting stakeholders (inclusief Fietsersbond) communiceren over de voortgang van de uitvoering van het Actieplan Fiets 2020 - 2022.
•
B11) Centrumbreed parkeerverwijssysteem en dynamisch telsysteem in alle gemeentelijke fietsenstallingen in combinatie met verbeteren vindbaarheid en modernisering gemeentelijke stallingen.
•
B12) Verkennen van mogelijkheid fietsenstalling in voormalig pand VenD/Hudson’s Bay.
•
B13) Extra fietsparkeervoorzieningen toevoegen en communiceren over beschikbaarheid (nieuwe) fietsparkeervoorzieningen zoals Raaks III.
•
Ter inspiratie: ‘doe je dat thuis ook?’
B14) Handhaven van fietsparkeren. Bron: Omroep Brabant, 17 juli 2020
•
B15) Zorgen voor aanscherpen van beleid rond fietsroutes genoemd in Actieplan Fiets 2020 - 2022.
•
B16) Evalueren van huidige aanpak van wildfietsers en zorgen voor benodigde aanvulling/uitbreiding.
Op initiatief van ondernemers in het Eindhovense uitgaansgebied Stratumseind zijn wildfietsers onlangs op hun gedrag gewezen via de ludieke campagne ‘Doe je dat thuis ook?’. Op straat werden op drie verschillende locaties tijdelijk huiskamers neergezet en flyers uitgedeeld ter bewustwording.
Binnenstad
25 van 110
Inrichting en onderhoud openbare ruimte Uit de enquête blijkt dat de stakeholders veel waarde hechten aan de inrichting en het onderhoud van de openbare ruimte. Er is vooral behoefte aan meer groen in het straatbeeld. Ook bij bewoners en bezoekers. Er zijn onlangs 200 extra bomen geplant in de Haarlemse binnenstad, maar dit kan niet op alle locaties vanwege kabels, leidingen en de archeologische waarde. Daarnaast is er in 2020 tientallen meters geveltuin in de binnenstad met bewoners aangelegd (Smedestraat, Nieuwe Groenmarkt en Nobelstraat). Ook is in 2020 op enkele locaties in de openbare ruimte stenen weggehaald en groen aangeplant. Afval Er zijn klachten over vuiligheid en rommel op straat, volle afvalbakken en te weinig afvalbakken. Ook komt een collectieve aanpak van logistiek en afvalinzameling naar voren op de prioriteitenlijst van de stakeholders in de binnenstad. Deze prioriteit sluit aan bij de uitgesproken duurzame ambitie van Haarlem in o.a. de Economische visie Haarlem. Om dit aan te pakken is er een samenwerkende rol
weggelegd voor ondernemers, gemeenten, financiers; maar ook voor onderzoeksinstellingen, experts vanuit diverse domeinen en initiatiefnemers uit de stad. Goede uitwisseling tussen deze spelers rond ‘impact ondernemen’ is essentieel om ervoor te zorgen dat ondernemers en bedrijven meer impact kunnen maken. Zie bijlage 2 voor meer informatie over het Actieprogramma Impact Ondernemen. Acties • B17) Verkennen van concrete wensen voor extra vergroening bij ondernemers en pandeigenaren en kom tot een gezamenlijk plan.
•
B18) Afval melden op straat via BuitenBeter app
•
B19) Evalueren aanpak van problemen rondom afvalcontainers met Handhaving, Spaarnelanden en de lokale ondernemers.
•
B20) Aanjagen van duurzaamheidsinitiatieven met ‘Haarlem doet Duurzaam’ en ‘Actieprogramma Impact Ondernemen’ om zo de transitie naar duurzaam ondernemerschap te maken.
Overzicht voorgenomen acties Binnenstad Actie
Wie
Urgentie
B1) Verkennen behoefte en mogelijkheden transformatie Binnenstad. Voor deze opgave volgt een apart voorstel in 2021
Gemeente Haarlem
Hoog
B2) Zorgen voor meer financiële slagkracht, bewustwording en het opzetten van of meer betrokkenheid van eigenaren-BIZ. Besluit wenselijkheid eigenaren-BIZ uiterlijk medio 2021.
VEBH Gemeente Haarlem
Middel
B3) Het communiceren van ‘best practices’ op gebied van samenwerking tussen eigenaren en huurders.
VEBH Gemeente Haarlem
Laag
B4) Een communicatie-offensief lanceren over samenwerking in de stad, voor ondernemers. Welke samenwerkingsverbanden en communicatiekanalen zijn er, hoe kunnen mensen betrokken zijn (bijvoorbeeld via het ondernemerspanel)? Verspreiding online en persoonlijk via een flyer.
CMG
Middel
B5) Onderzoek doen naar het opstarten van een online communicatieplatform (zoals Chainels).
BIZ Binnenstad CMG
Hoog
B6) Inzetten op meer bekendheid voor ondernemerspanel en -spreekuur
Gemeente Haarlem
Middel
B7) Onderzoeken (verlenging) van venstertijdontheffing voor duurzame (collectieve) bezorgdiensten.
Gemeente Haarlem
Hoog
B8) Zorgen voor profilering aanvullende straten/deelgebieden, en/of op basis van thema’s.
CMG Haarlem Centraal
Hoog
Gemeente Haarlem
Middel
Gemeente Haarlem: levert informatie aan. Collectieven: delen informatie met achterban
Middel
Economisch vitaal
Samenwerking en communicatie
Promotie en marketing
Auto B9) Verbeteren bewegwijzering en informatievoorziening voor automobilisten over parkeermogelijkheden.
Fiets B10) Eén keer per jaar proactief richting stakeholders (inclusief Fietsersbond) communiceren over de voortgang van de uitvoering van het Actieplan Fiets.
26 van 110
Binnenstad
Binnenstad
27 van 110
> vervolg voorgenomen acties 2020 - 2022 binnenstad Actie
Wie
Urgentie
B11) Centrumbreed parkeerverwijssysteem en dynamisch telsysteem in alle gemeentelijke fietsenstallingen in combinatie met verbeteren vindbaarheid en modernisering gemeentelijke stallingen.
Gemeente Haarlem Actieplan Fiets 2020 2022
Hoog
B12) Verkennen mogelijkheid fietsenstalling in voormalig VenD-pand
Gemeente Haarlem
Hoog
B13) Extra fietsparkeervoorzieningen toevoegen en communiceren over Actieplan Fiets 2020 beschikbaarheid (nieuwe) fietsparkeervoorzieningen zoals Raaks III. 2022
Hoog
B14) Handhaven fietsparkeren.
Handhaving (Actieplan Fiets 2020 - 2022) en gemeente Haarlem
Middel
B15) Zorgen voor aanscherpen van beleid rond fietsroutes genoemd in Actieplan Fiets.
Gemeente Haarlem
Middel
B16) Evalueren van de huidige aanpak van wildfietsers en zorg voor benodigde aanvulling/uitbreiding.
Gemeente Haarlem Ondernemers
Laag
B17) Verkennen concrete wensen voor extra vergroening bij ondernemers en pandeigenaren en kom tot een gezamenlijk plan.
BIZ Binnenstad Haarlem VEBH Gemeente Haarlem
Middel
B18) Afval melden op straat via BuitenBeter app
Ondernemers
Laag
B19) Evalueren aanpak van problemen rondom afvalcontainers met Handhaving, Spaarnelanden en de lokale ondernemers.
Spaarnelanden Gemeente Haarlem Ondernemers Gebiedsteam
Hoog
B20) Aanjagen van duurzaamheidsinitiatieven met ‘Haarlem doet Duurzaam’ en ‘Actieprogramma Impact Ondernemen’ om zo de transitie naar duurzaam ondernemerschap te maken.
Gemeente Haarlem BIZ Binnenstad Haarlem
Middel
Inrichting en onderhoud openbare ruimte
28 van 110
Binnenstad
Binnenstad
29 van 110
Generaal Cronjéstraat Vroeger een straat met woonhuizen. Nu een onderscheidende winkelstraat van onschatbare waarde in Haarlem-Noord met een enorme kleinschalige variëteit en typische beleving door de winkelpanden en hun aaneengesloten luifels. De Generaal Cronjéstraat – De Cronjé in de volksmond – is na de binnenstad en Centrum Schalkwijk met meer dan 140 ondernemers het derde winkelgebied van Haarlem. Ondernemers en vastgoedeigenaren hebben vanuit hun collectief met de gemeente afspraken gemaakt over de herinrichting van de straat binnen 2 à 3 jaar.
Samenwerking Gemeente Haarlem werkt in de Generaal Cronjéstraat samen met verschillende partijen aan de ambities: • Winkeliersvereniging • Bedrijveninvesteringszone (BIZ) eigenaren • Samen Veilig Ondernemen (SVO)
Ambtie gemeente Haarlem De ambitie van de gemeente voor het winkelgebied Generaal Cronjéstraat en Julianapark is: ondernemers ondersteunen bij het realiseren van een goed functionerend winkelgebied. Gemeente Haarlem vernieuwt de openbare ruimte. Deze vernieuwing moet goed aansluiten bij de functie en inrichting van het winkelgebied. Bijvoorbeeld door meer ruimte te geven aan voetgangers en fietsers. Om de ambitie voor het winkelgebied Generaal Cronjéstraat te realiseren, is er regulier overleg met onder andere betrokken BIZvereniging en winkeliersvereniging. Voor de onderlinge communicatie tussen alle betrokkenen is er het online communicatieplatform Chainels.
30 van 110
Generaal Cronjéstraat
Voorafgaand aan de vernieuwing stelt de gemeente in overleg met alle betrokkenen een gebiedsvisie op voor de Transvaalbuurt. Het winkelgebied is daar onderdeel van. In 2021 start het participatietraject. Een projectcoordinator van de gemeente begeleidt dit traject.
Actielijnen Generaal Cronjéstraat Voor een aantrekkelijke en vitale Cronjé zien we de volgende aandachtspunten:
• • • • • • •
Economische vitaliteit: leegstand en wonen boven winkels Aanbod Samenwerking en communicatie Promotie en marketing Bereikbaarheid auto en fiets Veiligheid Inrichting en onderhoud openbare ruimte
Generaal Cronjéstraat
31 van 110
Acties Economische vitaliteit: leegstand en wonen boven winkels Leegstand De stakeholders en bezoekers vinden het tegengaan van leegstand uitermate belangrijk. Er heerst angst dat er extra gaten zullen ontstaan door de coronacrisis. In een florerende detailhandelsomgeving zijn het meestal de verhuurders die opteren voor omzetgerelateerde huur, maar in crisistijden komt dit verzoek veelal vanuit de huurders. Als belangrijkste voordeel geldt het gezamenlijk belang. Hoe slechter de straat rendeert, des te minder de huurder en verhuurder hiervan profiteren. Dit motiveert beide partijen te blijven investeren in de kwaliteit van het winkelgebied. En daarmee ook het tegengaan van leegstand. Daarnaast wordt door de gemeente nagedacht over het compacter en ‘korter’ maken van de lange winkelstraat. Toch geeft een groot deel van de ondernemers hier geen of lage prioriteit aan.
“Ontwikkel beleid om het gebied compacter te maken met een kwalitatief hoogwaardig aanbod en weinig leegstand.”
Bij de herinrichting is het belangrijk opnieuw te kijken naar het bestemmingplan van de Cronjé, waar op dit moment bijna op alle locaties wonen op de begane grond is toegestaan. Deze bestemming is, ook volgens de ondernemers, niet wenselijk in een klassieke winkelstraat. Het onderbreekt het winkellint, terwijl juist een aaneengesloten winkelstraat belangrijk is om ‘gaten’ te voorkomen. Acties G1) Onderzoeken mogelijkheden omzet-gereleerde huur t.b.v. tegengaan leegstand.
• •
•
– Ondernemer Cronjé
Wonen boven winkels Transformatie van de Cronjé biedt kansen en kan op steeds meer steun van ook ondernemers rekenen. Door de populariteit van de binnenstad wordt ook Cronjé en omgeving een geliefde woonplek. Het wonen boven winkels zou ook volgens bezoekers in deze groeiende behoefte kunnen voorzien. Er bestaat voor de Cronjé nog geen transformatieplan of een aanpak ‘wonen boven winkels’ zoals in de binnenstad van Haarlem. Veel ondernemers gebruiken de bovenverdieping nu nog als opslagplaats voor de voorraad. De Cronjé kan leren van opgedane (procesmatige) ervaring in de binnenstad: de knelpunten én de kansen.
32 van 110
Generaal Cronjéstraat
•
G2) Overleg organiseren tussen de ‘Werk-/ stuurgroep Leegstand Binnenstad en de vastgoedeigenaren Cronjéstraat om ervaringen te delen en de wenselijkheid tot het formeren van een ‘Werk-/ stuurgroep Leegstand Cronjé’ te onderzoeken. G3) Mogelijkheden verkenning transformatie opnemen in de gebiedsvisie Transvaalbuurt die aansluit bij de herinrichting van de straat en aandacht hebben voor eventuele mogelijkheden verplaatsing ondernemers van ondernemers Schoterweg naar de Cronjéstraat. G4) Inventariseren bij vastgoedeigenaren beter benutten mogelijkheden wonen boven winkels in de Cronjé.
Aanbod Een vitale, aantrekkelijke en toekomstbestendige detailhandelsstructuur is belangrijk in de Cronjé. De gemeente geeft ruimte aan kwaliteit en innovatie en wil hiermee inspelen op toekomstige trends. De aandacht moet uitgaan naar acquisitie van nieuwe formules door positionering, branding en profilering van de straat. Dit kan worden gefaciliteerd door flexibele regelgeving met maatwerkoplossingen. De bezoekers geven het winkelaanbod een 6,8. Bezoekers adviseren meer diversiteit in aanbod en de kwaliteit van de winkels. Ook zijn zij op zoek naar speciaalzaken (zoals hippe kleding voor jongeren) en kwalitatief goede,vernieuwende horeca (koffiebar en avondhoreca) in de straat. Het horeca-aanbod krijgt een 5,9 van de bezoekers. De samenstelling van de wijk verandert naarmate wonen (en werken) een grotere rol gaat spelen in en om de Cronjé. Dit is kansrijk voor het aantrekken van (innovatieve) ondernemers naar de straat. Het is van belang dat het aanbod meegroeit of mee verandert met de samenstelling van de wijk. Het herinrichten van de fysieke ruimte biedt ook kansen om de programmering aan te passen, bijvoorbeeld via het organiseren van activiteiten in en met de buurt.
Acties G5) Een gebiedsvisie Transvaalbuurt opstellen waarin o.a. aandacht is voor toekomstige branchering en bereikbaarheid.
•
•
G6) Experimenteren met tijdelijke opvulling van leegstaande panden: waar is behoefte aan? Voorbeelden: - Horeca als tijdelijke invulling - Speelvoorziening - Creatieve broedplaats (37PK voert het Atelierbeleid uit in gemeente Haarlem) - Flexwerkplekken/start-ups - Inpakservice of uitgiftepunt
•
G7) Verkennen van de financiële mogelijkheden voor inzet van acquisiteur en communicatie voor het aantrekken van: - Een of meerdere koffiebar(s) - Kledingzaak voor jongeren - Avondhoreca
•
G8) Verkennen mogelijkheden pick-up-points, opslag en bezorging
•
G9) Ontwikkelen nieuwe programmering (activiteiten, evenementen, etc.) die past bij de veranderende samenstelling van de buurt. Daarbij ook ouderen en kinderen betrekken.
Generaal Cronjéstraat
33 van 110
Samenwerking en communicatie Professionaliseringsslag samenwerking Stakeholders vinden samenwerking in het gebied belangrijk en dit is terug te zien in de collectieven in de straat, waaronder BIZ eigenaren en een winkeliersvereniging. Toch vinden verschillende stakeholders dat de samenwerking beter kan. Vooral als het gaat om de organisatiegraad, betrokkenheid en communicatie tussen de stakeholders in het gebied. Het verder professionaliseren van deze aspecten is een wens. Samenwerking andere winkelgebieden Naast de samenwerking in de straat wordt ook gesproken over het verbeteren van de samenwerking en communicatie met en tussen andere (winkel) gebieden in Haarlem. De verschillende BIZ’en en (ondernemers)verenigingen in de gebieden kunnen hier een speciale rol in vervullen.
Bereikbaarheid en auto Duidelijke communicatie gemeente Ook is er behoefte aan een duidelijkere communicatie vanuit de gemeente richting stakeholders. Ter illustratie: 67% is niet bekend met het ondernemersspreekuur. Acties • G10) De gemeente (en stakeholders) beter aansluiten op Chainels (ook belangrijk als communicatieinstrument bij de herontwikkeling).
•
G11) Een structurele samenwerking opzetten met BIZ Binnenstad Haarlem en andere BIZ’en in de omgeving.
Bewegwijzering parkeergelegenheid auto Van 2008 tot 2014 was de Cronjé autovrij om fietsers en voetgangers meer ruimte te geven. Op verzoek van de winkeliers is het besluit om geen autoverkeer toe te staan teruggedraaid en is de straat nu alleen in het weekend autovrij. De stakeholders benadrukken ook in de enquête het belang van toegankelijkheid met de auto. Zij zien dit als onderscheidend vermogen ten opzichte van de binnenstad. Onder de bezoekers (deels ook bewoners) zijn de meningen over de terugkeer van de auto verdeeld. Wel is men het eens dat automobilisten beter moeten worden gewezen op nabijgelegen parkeergelegenheden en dat de bewegwijzering verbeterd moet worden op momenten dat de straat is afgesloten in het weekend.
de laatste plek. Dit legt een interessante tegenstelling bloot over het belang van de auto: ondernemers benadrukken dit belang (omzetbehoud), maar het grootste deel van de bevraagde bezoekers geeft aan niet met de auto te komen en benadrukt met name het belang van ruimte voor voetgangers en fietsers. Bij de herprofilering en nieuwe inrichting van de straat dient goed te worden gekeken naar de verschillende (weg) gebruikers en de impact daarvan op de uitstraling, beleving en veiligheid van de straat voor bezoekers én ondernemers. Acties • G13) Onderzoek naar verbeteren bewegwijzering gemeentelijke parkeergarages
Ruimte voor fietsers en voetgangers Bezoekers geven aan voornamelijk te voet en/of met de fiets de Cronjé te bezoeken. Zij geven qua toegankelijkheid de prioriteit aan voetgangers, gevolgd door fietsers en het openbaar vervoer, met de auto op
Promotie en marketing Meer regiobezoekers De stakeholders geven de promotie en marketing van de Cronjé redelijke tot hoge prioriteit. Aan geen enkel ander aspect wordt zoveel belang toegekend. In de toekomst wil Gemeente Haarlem samen met ondernemers en vastgoedeigenaren onderzoeken hoe we dit kunnen bereiken. Lokaal momenteel plaatsvindt, namelijk het meer lokaal kopen en de ‘support your local’ beweging. Ondanks de coronacrisis doet de Cronjé het namelijk aardig goed. De bezoekers hebben de Cronjé weer in beeld
34 van 110
Generaal Cronjéstraat
en het is belangrijk dit in stand te houden en de kwaliteit en gastvrijheid bij het lokaal winkelen extra te benadrukken. De Cronjé heeft een regionale en lokale functie, maar kan meer lokaal gepromoot worden om zo de buurt (en haar nieuwe inwoners) beter te verbinden aan het gebied. Acties • G12) Ondernemers denken na over hoe ze meer regio-bezoekers kunnen aantrekken.
Generaal Cronjéstraat
35 van 110
Fiets Fietsparkeren is een probleem in de Cronjé. Stakeholders en bezoekers storen zich aan de hoeveelheid omgewaaide fietsen en fietswrakken. Het is van belang dat er meer parkeerplekken voor fietsers komen. Acties • G14) Bij het opstellen van een herinrichtingsplan aandacht hebben voor fietsparkeren voor zowel bezoekers als bewoners.
Veiligheid Het verbeteren van de veiligheid in de straat is belangrijk voor de stakeholders. Zowel door ondernemers als bezoekers wordt geduid op aanwezigheid van witwaspraktijken en ondermijning De aanpak van ondermijning is een belangrijk thema van het door de raad vastgestelde Integrale Veiligheids- en handhavingsbeleid 2019 – 2022. Via Project Lelie werkt de gemeente Haarlem integraal samen met RIEC, OM, politie, belastingdienst en de FIOD aan een duurzame aanpak van ondermijnende criminaliteit rondom het gebied aan de Schoterweg. Zo ontstaat er een eerlijk en integer ondernemersklimaat.
•
G15) Namens de ondernemers met een voorstel komen voor aanvullende fietsparkeergelegenheid; de gemeente bekijkt vervolgens wat financieel haalbaar is. Fietsvakken zijn relatief makkelijk en goedkoop om aan te brengen. Belangrijk dat hiervoor draagvlak is, ook bij de Fietsersbond.
•
G16) Een keer per kwartaal de fietswrakken verwijderen.
Acties • G17) Ondernemers en bewoners informeren over de signalen die kunnen wijzen op ondermijning en de mogelijkheid om dit te melden via ondermijning@haarlem.nl. Daarnaast zorgen voor meer communicatie /terugkoppeling over de aanpak van ondermijning..
•
G18) Continuering wijkwinkel en activiteiten tegen ondermijning via Cronjé van 1A naar Beter.
Inrichting en onderhoud openbare ruimte Meer groen Ondanks dat bezoekers de sfeer en beleving in de straat hoog achten, krijgt de uitstraling slechts een 6. De bezoekers (en ondernemers) wensen meer groen, meer kleur, meer zitgelegenheden, een verbreed wandelgebied, beperkte uitstallingen en beter onderhoud van de overkappingen. De ondernemers, vastgoedeigenaren en gemeente kunnen de mogelijkheden onderzoeken om meer (duurzaam) groen toe te voegen en daarin samen te investeren.
– Ondernemer Cronjé
Afval De afvalproblematiek in de straat en omgeving is groot. De afvalbakken zijn moeilijk toegankelijk, worden
Generaal Cronjéstraat
Acties • G19) Continueren van onderhoud/renovatie aan/ van de luifels.
•
G20) Zorgen dat het melden van problemen in de openbare ruimte makkelijker wordt (afval: bijplaatsing, volle afvalcontainers, etc.) door: - Meer bekendheid genereren voor meldingsapps bij bewoners/ondernemers - Een meldingsknop/ servicepagina toevoegen aan communicatieplatform Chainels Cronjé
•
G21) Zorgen voor tijdig legen van afvalbakken en zorgen voor extra (capaciteit) in de handhaving van bijplaatsing bij afvalcontainers.
•
G22) Inspelen op de vraag naar extra toiletten door met ondernemers (horeca) collectieve afspraken te maken over het gebruik van hun toiletten, en deze extra gastvrijheid communiceren richting bezoeker. Een andere optie om te verkennen is het openen van een toiletwinkel (zie bijvoorbeeld https://www.2theloo.com/).
Het verhogen van de verblijfskwaliteit verbetert het gevoel van gastvrijheid en verhoogt zowel de naamsbekendheid als de omzet in de Cronjé. Het belang van ondersteunende voorzieningen, zoals toiletten voor bezoekers, komt ook sterk naar voren. In de huidige situatie vindt 82% dat onvoldoende.
“De herinrichting van de Cronjé is een goede mogelijkheid om de wensen van ondernemers en bewoners in praktijk te brengen voor de verloedering toeslaat.”
36 van 110
niet vaak geleegd, er wordt veel bijgeplaatst en het zijn er te weinig. Dit komt omdat de afvalcontainers bovengronds zijn geplaatst in plaats van ondergronds, zoals in andere gebieden. De straatafvalproblematiek wordt meegenomen bij de herinrichtingsplannen.
Generaal Cronjéstraat
37 van 110
Overzicht voorgenomen acties Generaal Cronjéstraat Actie
Wie
G1) Onderzoeken mogelijkheden omzet-gereleerde huur t.b.v. tegengaan leegstand.
Winkeliersvereniging BIZ eigenaren
Hoog
G2) Overleg organiseren tussen de ‘Werk-/stuurgroep Leegstand Binnenstad en de vastgoedeigenaren Cronjéstraat om ervaringen te delen en de wenselijkheid tot het formeren van een ‘Werk-/ stuurgroep Leegstand Cronjé’ te onderzoeken.
BIZ eigenaren Stuurgroep Leegstand
Middel
G3) Verkennen mogelijkheden transformatie opnemen in de gebiedsvisie Transvaalbuurt die aansluit bij de herinrichting van de straat en aandacht hebben voor eventuele mogelijkheden verplaatsing ondernemers van ondernemers Schoterweg naar de Cronjéstraat.
Gemeente Haarlem Ondernemers Vastgoedeigenaren
Middel
G4) Inventariseren bij vastgoedeigenaren beter benutten mogelijkheden wonen boven winkels in de Cronjé.
BIZ vastgoedeigenaren
Middel
Urgentie
G8) Verkennen mogelijkheden pick-up-point, opslag en bezorging
Winkeliersvereniging, ondersteund door gemeente Logistieke professionals (hub)
Hoog
G9) Ontwikkelen nieuwe programmering (activiteiten, evenementen, etc.) die past bij de veranderende samenstelling van de buurt. Daarbij ook ouderen en kinderen betrekken.
Winkeliersvereniging Bewoners
Laag
G10) De gemeente (en stakeholders) beter aansluiten op Chainels (ook belangrijk als communicatie-instrument bij de herontwikkeling).
Winkelstraatmanager
Hoog
G11) Een structurele samenwerking opzetten met BIZ Binnenstad Haarlem en andere BIZ’en in de omgeving
BIZ eigenaren Centrummanager en winkelstraatmanager Gemeente Haarlem
Hoog
Ondernemers
Laag
Gemeente Haarlem
Hoog
G14) Bij het opstellen van een herinrichtingsplan aandacht hebben voor fietsparkeren voor zowel bezoekers als bewoners.
Ondernemers Bewoners Bezoekers Gemeente Haarlem
Middel
G15) Namens de ondernemers met een voorstel komen voor aanvullende fietsparkeergelegenheid; de gemeente bekijkt vervolgens wat financieel haalbaar is. Fietsvakken zijn relatief makkelijk en goedkoop om aan te brengen. Belangrijk dat hiervoor draagvlak is, ook bij de Fietsersbond.
Ondernemers Gemeente Haarlem Fietsersbond
Middel
G16) Een keer per kwartaal de fietswrakken verwijderen.
Gemeente Haarlem Handhaving
Middel
Samenwerking en communicatie
Promotie en marketing G12) Ondernemers denken na over hoe ze meer regio-bezoekers kunnen aantrekken.
Bereikbaarheid en auto
Aanbod G5) Een gebiedsvisie Transvaalbuurt opstellen waarin o.a. aandacht is voor toekomstige branchering en bereikbaarheid.
Winkeliersvereniging Winkelstraatmanager Gemeente Haarlem
Hoog
G6) Experimenteer met tijdelijke opvulling van leegstaande panden: waar is behoefte aan? Voorbeelden: • Horeca als tijdelijke invulling • Speelvoorziening • Creatieve broedplaats (interessant want lagere huur dan de binnenstad) • Flexwerkplekken/start-ups • Inpakservice of uitgiftepunt in de wintermaanden
Winkeliersvereniging BIZ eigenaren Bezoekers
Middel
G7) Verkennen van de financiële mogelijkheden voor inzet van acquisiteur en communicatie voor het aantrekken van: • Een of meerdere koffiebar(s) • Kledingzaak voor jongeren • Avondhoreca • Eventuele overige behoeften die voortkomen uit de quickscan branchering
Ondernemers Bezoekers
Generaal Cronjéstraat
Wie
Urgentie
Economisch vitaal
38 van 110
Actie
G13) Onderzoek naar verbeteren bewegwijzering gemeentelijke parkeergarages
Fiets
Laag
Generaal Cronjéstraat
39 van 110
> vervolg overzicht voorgenomen acties 2020 - 2022 Generaal Cronjéstraat Actie
Wie
Urgentie
G17) Ondernemers en bewoners informeren over de signalen die kunnen wijzen op ondermijning en de mogelijkheid om dit te melden via ondermijning@haarlem.nl. Daarnaast zorgen voor meer communicatie /terugkoppeling over de aanpak van ondermijning.
Ondernemers Vastgoedeigenaren Bewoners Handhaving Politie
Middel
G18) Continuering wijkwinkel en activiteiten tegen ondermijning via Cronjé van 1A naar Beter.
Gemeente Haarlem
Hoog
G19) Continueren van onderhoud/renovatie aan/van luifels
Eigenaren BIZ
Hoog
G20) Zorgen dat het melden van problemen in de openbare ruimte makkelijker wordt (afval: bijplaatsing, volle afvalcontainers, etc.) door: • Meer bekendheid genereren voor meldings-apps bij bewoners/ ondernemers • Een meldingsknop/ servicepagina toevoegen aan communicatieplatform Chainels Cronjé
Bewoners en ondernemers Eigenaren BIZ Cronjé, Chainels, winkelstraatmanagement
Middel
G21) Zorgen voor een tijdig legen van afvalbakken en zorgen voor extra (capaciteit) in de handhaving van bijplaatsing bij afvalcontainers.
Spaarnelanden Handhaving
Laag
G22) Collectieve afspraken maken over het gebruik van hun toiletten, en deze extra gastvrijheid communiceren richting bezoeker. Verkennen mogelijkheden toiletwinkel (zie pagina 43).
Winkeliersvereniging
Hoog
Veiligheid
Inrichting en onderhoud openbare ruimte
40 van 110
Generaal Cronjéstraat
Generaal Cronjéstraat
41 van 110
Amsterdamstraat Al decennialang is de Amsterdamstraat het gezellige en multiculturele winkelgebied van de wijk Haarlem-Oost. Het winkelgebied is een historisch gegroeid winkellint langs een belangrijke toegangsweg naar de binnenstad. Maar, het aanbod in de Amsterdamstraat staat vanaf 2001 onder druk. Het aantal vierkante meters is gedaald, van 3.600 naar 3.294 m2 (wvo). In dit winkelgebied zitten vooral winkels voor de dagelijkse boodschappen met één supermarkt, een aantal speciaalzaken en een beperkt aantal kledingwinkels. Tot slot: auto’s rijden vaak te hard door de smalle straat.
Samenwerking Gemeente Haarlem werkt in de Amsterdamstraat samen met de Bedrijveninvesteringszone (BIZ) ondernemers aan de ambities.
Ontwikkelingen Amsterdamstraat De volgende ontwikkelingen zijn de komende tijd relevant voor de Amsterdamstraat: • Een andere demografische samenstelling(verjonging) in de wijk vanwege toename van aantal studentenwoningen. • Toename bewoners met meer bestedingsruimte: stelletjes en jonge gezinnen vanuit Amsterdam. Dit creëert mogelijk een andere vraag, zoals koffietentjes en lunchgelegenheden. • Mogelijk positief effect van de toekomstige ontwikkeling van een MKB-hub en onderwijs in de nabijgelegen Koepel.
Ambtie gemeente Haarlem De ambitie van de gemeente voor het winkelgebied Amsterdamstraat is: in stand houden van de huidige winkelstructuur en aansluiten bij de toekomstige
42 van 110
Amsterdamstraat
ontwikkelingen in dit gebied. Om deze ambitie te realiseren, werken we nauw samen met de betrokken ondernemers en onderhouden we contact met het georganiseerde ondernemerscollectief. Regulier overleg vindt plaats met de voorzitter van de BIZvereniging. De gebiedsverbinder is het aanspreekpunt bij de gemeente en verbindt ondernemers met andere partijen die actief zijn in het winkelgebied. Vanuit Economie is er een contactpersoon die wordt betrokken bij ontwikkelingen in het gebied.
Actielijnen Amsterdamstraat Voor een aantrekkelijke en vitale Amsterdamstraat zien we de volgende aandachtspunten:
• • • • •
Aanbod Samenwerking Corona Auto Inrichting en onderhoud openbare ruimte
Amsterdamstraat
43 van 110
Acties Aanbod Het laagste rapportcijfer geven de bezoekers aan het horeca-aanbod in de Amsterdamstraat. Meer variatie in functies (zoals meer horecabestemmingen) in straat wordt dan ook genoemd als een van de manieren om de straat en het gebied aantrekkelijker te maken. Ook mag het aanbod gevarieerder en beter aansluiten op de verschillende leeftijdsgroepen in het gebied.
“Het gebied mist horeca- en uitgaansgelegenheden voor jong en oud.”
Bezoekers geven de sfeer en beleving in de straat het hoogste rapportcijfer, namelijk een 7,5. Op één na zijn alle respondenten woonachtig in Haarlem Oost. Actie • A1) Op het moment dat er genoeg draagvlak is en ruimte in het bestemmingsplan, actief op zoek gaan (communiceren/marketen/acquireren) naar branches die gewenst zijn en nog missen in de straat. ‘Amsterdamstraat zoekt horecaondernemer(s): voor jong en oud’. In gesprek gaan met jonge én oude bezoekers.
– Bezoeker Amsterdamstraat
Corona
Samenwerking Het merendeel van de stakeholders geeft aan samenwerking (zeer) belangrijk te vinden. Men denkt echter voornamelijk ‘neutraal’ over de huidige samenwerking in de straat. De communicatie, organisatiegraad en betrokkenheid van ondernemers, vastgoedeigenaren en gemeente kan volgens hen beter. Ook de relatief lage respons vanuit de Amsterdamstraat kan wijzen op onvoldoende betrokkenheid. Ook in de Amsterdamstraat is behoefte aan meer marketing en zichtbaarheid voor en van het gebied.
44 van 110
Amsterdamstraat
In alle overige winkelgebieden geven de stakeholders aan de coronamaatregelen adequaat te vinden. De stakeholders in de Amsterdamstraat ervaren het gebied echter niet voldoende coronaproof. Ook de communicatie over corona(maatregelen) is volgens hen onvoldoende; in andere gebieden wordt dit wel als voldoende ervaren.
Acties
•
A2) Communicatie verbeteren omtrent coronamaatregelen en -voorschriften, zoals loopstromen, markeringen, verwijderen uitstallingen, fietsparkeerverbod, plaatsen hygiënische punten, etc.
“Fietsen worden veel op de stoep geparkeerd waar nu ook mensen moeten wachten voor winkels waardoor afstand houden moeilijk/niet mogelijk is.” – Ondernemer, Amsterdamstraat.
Amsterdamstraat
45 van 110
Auto Stakeholders vinden dat het verbeteren van het parkeren met de auto en de bereikbaarheid in en naar de straat prioriteit moeten hebben. Het programma ‘Moderniseren Parkeren’ is in 2017 aangenomen door de gemeenteraad en de maatregelen worden gefaseerd uitgerold.
Actie A3) De gemeente informeren bij ontevredenheid over de parkeersituatie via parkeren@haarlem.nl. Op het moment dat er minimaal 15 onafhankelijke signalen bij de gemeente hierover zijn ontvangen, kan parkeerregulering worden uitgebreid.
•
Overzicht voorgenomen acties Amsterdamstraat Actie
Wie
Urgentie
Aanbod A1) Op het moment dat er genoeg draagvlak is en ruimte in het bestemmingsplan, actief op zoek gaan (communiceren/marketen/ acquireren) naar branches die gewenst zijn en nog missen in de straat. ‘Amsterdamstraat zoekt horeca-ondernemer(s): voor jong en oud’. In gesprek gaan met jonge én oude bezoekers.
Laag BIZ Bezoekers Ondernemers Gemeente Haarlem
Corona A2) Communicatie verbeteren omtrent coronamaatregelen en -voorschriften, zoals loopstromen, markeringen, verwijderen uitstallingen, fietsparkeerverbod, plaatsen hygiënische punten, etc.
Inrichting en onderhoud openbare ruimte Uitstraling gebied De stakeholders geven de uitstraling van de Amsterdamstraat een rapportcijfer van een 6,6. Het op een na laagste cijfer van de te beoordelen aspecten. Bezoekers geven aan dat extra groen in het gebied al zou helpen voor een meer positieve uitstraling. Meer informatie over vergroening in bijlage 2.
“Het is van belang dat de straat goed wordt schoongehouden. Daarnaast wordt er op dit moment geen aandacht besteed aan de perken.” – Ondernemer
Acties A4) Mogelijkheden verkennen voor vergroening, waarbij aandacht is voor onderhoudskosten (hanging baskets zijn bijvoorbeeld relatief duur qua onderhoud). Ook vergroenen zonder dat dit de verkeerssituatie aantast.
Auto
•
Inrichting en onderhoud openbare ruimte
•
A5) Een (terugkerende) ‘straatpoetsdag’ organiseren met ondernemers en bewoners om de straat en de perken eens een goede beurt te geven. Goed voorbeeld doet volgen. Vervolgens in gesprek met Spaarnelanden om te kijken hoe jullie dit samen meer gestructureerd aan kunnen pakken. Concrete afspraken maken.
BIZ Hoog Gemeente Haarlem
Ondernemers Bewoners
Middel
A4) Verkennen mogelijkheden voor vergroening, waarbij aandacht is voor onderhoudskosten (hanging baskets zijn bijvoorbeeld relatief duur qua onderhoud). Daarnaast: vergroenen zonder dat dit de verkeerssituatie aantast.
BIZ
Middel
A5) Een (terugkerende) ‘straatpoetsdag’ organiseren met ondernemers en bewoners om de straat en de perken eens een goede beurt te geven. Goed voorbeeld doet volgen. Ga vervolgens in gesprek met Spaarnelanden om te kijken hoe jullie dit samen meer gestructureerd aan kunnen pakken. Maak concrete afspraken.
BIZ Ondernemers Bewoners Spaarnelanden
Middel
A3) De gemeente informeren bij ontevredenheid over de parkeersituatie via parkeren@haarlem.nl. Op moment dat er minimaal 15 onafhankelijke signalen bij de gemeente hierover zijn ontvangen, kan parkeerregulering worden uitgebreid.
Ruimte voor wandelen Ook wordt aangegeven dat er te weinig ruimte is voor mensen om te wandelen. Wat in coronatijd nog meer aandacht nodig heeft. Meer ruimte voor voetgangers heeft consequenties voor andere mobiliteitsvormen, dus daar moet een afweging in worden gemaakt (zie bijlage 2).
46 van 110
Amsterdamstraat
Amsterdamstraat
47 van 110
Marsmanplein Marsmanplein is een wijkwinkelcentrum, gelegen in de kop van Haarlem Noord. Het winkelcentrum heeft een belangrijke functie voor Delftwijk. En zet in op meer bezoekers uit het Vondelkwartier en de Vogelenbuurt (in totaal hebben deze drie gebieden circa 12.000 inwoners). Het winkelcentrum was begin 21e eeuw achter de Rijksstraatweg aan het verpauperen. Na een herontwikkeling van wijk- en winkelcentrum opende in 2013 het nieuwe Marsmanplein met een flink vergroot winkelaanbod, een verkeersvrij plein en wijkpark. Je vindt er nu twee supermarkten (Albert Heijn en PLUS), verschillende speciaalzaken, dienstverlenende bedrijven (inclusief gezondheidszorg), een kinderdagverblijf en horeca.
Marsmanplein Foto: Etiënne Hessels
Samenwerking Haarlem werkt op het Marsmanplein samen met verschillende partijen aan de ambities: • Winkeliersvereniging Marsmanplein • SVO (Samen Veilig Ondernemen) • Buurtcoöperatie Duurzaam Garenkokerskwartier
tussen de afdeling Handhaving en Veiligheid via de overlegstructuur Samen Veilig Ondernemen (SVO). Voor de onderlinge communicatie tussen alle betrokkenen wordt er gewerkt met online communicatieplatform Chainels.
Ambitie gemeente Haarlem
Actielijnen Marsmanplein
De ambitie van gemeente Haarlem voor het winkelgebied Marsmanplein is: in stand houden van de huidige winkelstructuur. In november 2020 opent de vernieuwde parkeergarage onder het Marsmanplein. De parkeergarage wordt daardoor weer volledig benut, wat zorgt voor voldoende parkeercapaciteit. Gemeente Haarlem werkt samen met ondernemers en vastgoedeigenaren aan een communicatie-offensief over de heropening, zodat iedereen weet dat de parkeergarage weer volledig beschikbaar en veilig is.
Voor een aantrekkelijk en vitaal Marsmanplein zien we de volgende aandachtspunten:
• • • • • •
Aanbod Samenwerking en communicatie Promotie en marketing Bereikbaarheid Veiligheid Inrichting en onderhoud openbare ruimte
Gemeente Haarlem vindt het samenwerken met ondernemers belangrijk en doet dat door in contact te zijn en blijven met de georganiseerde ondernemerscollectieven. Er is ook regulier overleg
48 van 110
Marsmanplein
Marsmanplein
49 van 110
Acties
Samenwerking en communicatie
Aanbod Het horeca-aanbod op het Marsmanplein krijgt hele wisselende rapportcijfers, waaronder een 7 en 8 maar ook tweemaal een 1. Er zijn vijf horecazaken gevestigd, waarvan 1 in een paviljoen op het centrale plein. Ook was er in coronatijd steun voor de lokale horeca.
In de brochure over het vernieuwde winkelcentrum staat het Marsmanplein aangeduid als de “centrale ontmoetingsplek van Haarlem Noord en als “levendig middelpunt”. Desondanks oogt het centrale plein vaak leeg. Volgens bezoekers en stakeholders kan horeca op het autovrije plein van meerwaarde zijn, maar het is nog niet bekend of dit economisch rendabel is.
De hoge deelname van stakeholders aan de enquête toont een grote betrokkenheid. Marsmanplein heeft twee grote vastgoedeigenaren, waardoor afstemming en overleg relatief gemakkelijk is. De ondernemers op het Marsmanplein zijn verenigd in een winkeliersvereniging. Het lidmaatschap en de bijdrage zijn vrijwillig, maar een groot deel is desondanks lid (inclusief een grootwinkelbedrijf).
nemen. Dit om te bekijken of deze nog passend is bij de uitdagingen waar het Marsmanplein mee te maken krijgt de komende jaren. Zo zou een bedrijveninvesteringszone (BIZ) geschikt kunnen zijn; zie voor meer informatie hierover bijlage 2. Acties M3) Passende organisatievorm verkennen voor de toekomst, zoals een BIZ.
•
Vanwege corona hebben meerdere ondernemers hun lidmaatschap opgezegd; hierover gaan de bestuursleden met ze in gesprek. Het kan daarnaast lonen om de huidige organisatievorm onder de loep te
Acties M1) Wenselijkheid en haalbaarheid verkennen uitbreiding horeca aan het autovrije plein.
“Wij zelf hebben erg hartverwarmende berichten mogen ontvangen en ook tegoedbonnen ontvangen via Help De Horeca.”
•
- horecaondernemer Marsmanplein
•
M2) Pro-actief op zoek gaan naar een gepaste invulling van leegstaande pand(en).
Promotie en marketing Er worden op het Marsmanplein regelmatig markten, feesten, toernooien en kinderactiviteiten georganiseerd. Deze vinden vanwege corona nu geen doorgang. Een van de stakeholders geeft aan dit heel jammer te vinden omdat deze juist bijdragen aan gezelligheid en klantenbinding. De stakeholders geven aan promotie en marketing van het gebied een redelijke (5) en hoge (3) prioriteit.
Online zichtbaarheid De website www.marsmanplein.nl is eind september 2020 vernieuwd en het winkelcentrum is sindsdien ook zichtbaar op Instagram. De Facebookpagina van het winkelcentrum eft meer dan 2.400 volgers. Op deze pagina worden regelmatig berichten geplaatst door de efte ondernemers, bijvoorbeeld met kortingen. Een filmpje dat de ondernemers samen maakten om ook in coronatijd lokaal winkelen te stimuleren, is meer dan 4.500 keer bekeken.
Het najaar, met verschillende feestdagen, leent zich er uitstekend voor om rondom de feestinkopen een extra gastvrije sfeer te creëren (zie ook hoofdstuk 2). De winkeliersvereniging heeft een extern bureau ingehuurd om de marketing en promotie van het winkelgebied te professionaliseren. In coronatijd kan meer online aandacht een kans zijn voor de winkels aan het Marsmanplein om omzet te vergroten, bijvoorbeeld door het aanbieden van een online bestelservice. Ook is het slim om de trend richting meer lokaal kopen nog meer te laten landen op het Marsmanplein. Er zijn diverse sportverenigingen actief in de buurt van het Marsmanplein, en in het winkelcentrum is een sportschool voor vrouwen gevestigd. De fysieke ruimte van het plein leent zich goed voor gezamenlijke sportactiviteiten, ook in coronatijd. Sport zorgt voor verbinding, trekt jong en oud, en past bij een gezonde levensstijl. Acties
•
M4) Organiseren van sportactiviteiten voor bewoners en bezoekers
Ondernemer Marsmanplein Foto: Etiënne Hessels
50 van 110
Marsmanplein
Marsmanplein
51 van 110
Inrichting en onderhoud openbare ruimte
Bereikbaarheid Parkeren voor auto’s is gratis rondom het Marsmanplein en in de parkeergarage. Het winkelcentrum is goed bereikbaar per bus. Vanwege zorgen over de bouwconstructie na het instorten van een vergelijkbare parkeergarage in Eindhoven, moest de parkeergarage onder het Marsmanplein vanaf oktober 2017 tijdelijk dicht. Daarna mocht de parkeergarage weer open, maar waren ongeveer 57 parkeervakken niet beschikbaar vanwege het plaatsen van 1135 stutpalen. Het is dan ook begrijpelijk dat alle stakeholders (hoge) prioriteit geven aan auto-parkeren. De parkeergarage gaat in november 2020 weer volledig open, als de herstelwerkzaamheden zijn afgerond.
Prioriteit bereikbaarheid Van de zeven aspecten die in de bezoekersenquête werden gewaardeerd, kregen de volgende twee de hoogste rapportcijfers: mogelijkheden voor fietsparkeren (een 7,7) en bereikbaarheid per OV (een 7,4). Opvallend is dat alle stakeholders bereikbaarheid veel prioriteit geven (van wie 9 hoge prioriteit). Mogelijk hangt dit samen met de tijdelijk lagere beschikbaarheid van parkeerplekken.
Actie • M5) Heropening parkeergarage zo breed mogelijk communiceren; als kans aangrijpen om weer aandacht op het plein te vestigen. Eventueel een actie eraan koppelen.
Zowel bewoners als stakeholders hebben sterke behoefte aan meer groen op het Marsmanplein. Extra groen draagt bij aan de biodiversiteit en leefbaarheid van de stad, en helpt tegen hittestress en verdroging. Ook maakt groen het verblijf in het gebied aantrekkelijker. Er wonen veel kinderen in de omgeving. Het toevoegen van spelelementen kan de verblijfskwaliteit van het plein verhogen en maakt het voor ouders van jonge kinderen aantrekkelijker om hier boodschappen te doen. Bij de keuze van het plaatsen voor de spelelementen moet rekening worden gehouden dat er genoeg ruimte blijft voor evenementen die regelmatig op het plein plaatsvinden. Zowel stakeholders als bezoekers willen openbare toiletten op het Marsmanplein. Omdat openbare toiletten ook nadelen hebben, bijvoorbeeld qua stankoverlast, loont het de moeite om alternatieven te bekijken. Bestaande toiletten (zoals in supermarkten en horeca) kunnen bijvoorbeeld beschikbaar worden
gesteld aan bezoekers. Dit zorgt ook voor meer gastvrijheid in het gebied, waaraan de stakeholders een relatief hoge prioriteit geven. Ook zwerfvuil en het schoonhouden van de openbare ruimte zijn aandachtspunten voor het Marsmanplein. Acties M7) Mogelijkheden inventariseren om meer (duurzaam) groen toe te voegen en daar vervolgens samen in investeren.
•
•
M8) De mogelijkheden verkennen voor geschikte spelelementen voor op het plein; bewoners, bezoekers en het kinderdagverblijf erbij betrekken.
•
M9) Inventariseren welke toiletten op het Marsmanplein en in de nabije omgeving beschikbaar zijn voor bezoekers en ze aanmelden op de Hoge Nood app. Over deze toiletten communiceren in het kader van de gastvrijheid van het gebied.
•
M10) Meer bekendheid voor meldingapps (meldingen openbare ruimte, zoals vuilnis).
Veiligheid Veiligheid op straat is voor stakeholders belangrijk. Het gaat dan om bijvoorbeeld de overlast van hangjongeren, vernielingen en openbare dronkenschap op het plein. Jeugdoverlast op het Marsmanplein stond in 2019 in het actieprogramma van het Integraal Veiligheids- en Handhavingsbeleid 2019 – 2022. Dit sluit ook goed aan bij het Burgeradvies Veiligheid en Handhaving, Delftwijk (dat eind 2017 aan de gemeente werd aangeboden). Dit advies kwam tot stand na een gesprek met 38 inwoners van Delftwijk (via loting uitgenodigd) eind oktober 2017 over de vraag waar de handhavers van de gemeente en de politie in 2018 hun aandacht aan moeten besteden. In dit burgeradvies werd tevens gesproken over overlast van fietsers die vlak langs de kinderopvang rijden en op trottoirs.
overleg opgestart voor een integrale aanpak van problemen op het plein die vooralsnog niet op te lossen zijn via het SVO (jeugdoverlast en openbare dronkenschap). De coronatijd brengt een nieuwe veiligheidsdimensie met zich mee. De bezoekers geven aan dat afstand houden buiten goed lukt. Ook aanduiding van maatregelen op straat vindt men adequaat. Winkels worden echter niet altijd als coronaproof ervaren, extra belangrijk dus om daar dit najaar aandacht aan te schenken. Acties • M6) Continueren integrale aanpak veiligheid en SVO .
De gebiedsverbinder heeft samen met de afdeling Veiligheid en BBOR en alle betrokken partners een
Ondernemer Marsmanplein Foto: Etiënne Hessels
52 van 110
Marsmanplein
Marsmanplein
53 van 110
Overzicht voorgenomen acties Marsmanplein Actie
Wie
Urgentie
M1) Wenselijkheid en haalbaarheid verkennen uitbreiding horeca aan het autovrije plein.
Vastgoed Gemeente Haarlem
Laag
M2) Pro-actief op zoek gaan naar een gepaste invulling van leegstaande pand(en).
Vastgoed Winkeliersvereniging
Middel
Winkeliersvereniging
Laag
Winkeliersvereniging Lokale sportverenigingen De Fitstudio
Middel
Van der Vorm (vastgoed)
Hoog
Deelnemers integrale aanpak
Hoog
M7) Mogelijkheden inventariseren om meer (duurzaam) groen toe te voegen en daar vervolgens samen in investeren.
Gemeente Haarlem Winkeliersvereniging Vastgoedeigenaren
Laag
M8) De mogelijkheden verkennen voor geschikte spelelementen voor op het plein; bewoners, bezoekers en het kinderdagverblijf erbij betrekken.
Gemeente Haarlem Winkeliersvereniging Kinderdagverblijf Het Vosje
Laag
Economisch vitaal
Actie
Wie
Urgentie
M9) Inventariseren welke toiletten op het Marsmanplein en in de nabije omgeving beschikbaar zijn voor bezoekers en ze aanmelden op de Hoge Nood app. Over deze toiletten communiceren in het kader van de gastvrijheid van het gebied.
Winkeliersvereniging
Middel
M10) Meer bekendheid voor meldingapps (meldingen openbare ruimte, zoals vuilnis).
Bewoners Ondernemers Winkeliersvereniging
Middel
Samenwerking en communicatie M3) Passende organisatievorm verkennen voor de toekomst, zoals een BIZ.
Promotie en marketing M4) Organiseren van sportactiviteiten voor bewoners en bezoekers.
Bereikbaarheid M5) Heropening parkeergarage zo breed mogelijk communiceren; als kans aangrijpen om weer aandacht op het plein te vestigen. Eventueel een actie eraan koppelen.
Veiligheid M6) Continueren integrale aanpak veiligheid en SVO
Inrichting en onderhoud openbare ruimte
54 van 110
Marsmanplein
Marsmanplein
55 van 110
Westergracht De plek rondom het voormalige EKP (Expeditie Knoop Punt) terrein wordt op dit moment opnieuw ontwikkeld op basis van het plan ‘Plaza West’ Met als middelpunt het oude expeditiegebouw van de voormalige PTT. Het terrein kent een rijke geschiedenis. In het verleden was er een Kolenhaven, rangeerterrein, kantoor van de gemeente Haarlem en GGD-kantoor. In de omgeving van de Westergracht vindt ook een transformatie plaats. De Stephensonstraat en omgeving transformeert naar een dynamisch centrum (bovenwijks) met een mix aan functies van winkelen en wonen. Met supermarkten zoals Albert Heijn en Aldi, winkels waaronder Action, Etos en Gall en Gall en een speelparadijs (Monkey Town), een fitnesscentrum en circa 600 woningen. De Westergracht kan baat hebben bij de ontwikkelingen aan de Stephensonstraat en de zone daaromheen. Het winkelcentrum Plaza-West is sinds november 2013 geopend.
Ontwikkelvisie Zuid-West Westergracht ligt tegen de ontwikkelzone Zuid-West aan; dit gebied wordt ontwikkeld tot een nieuw woonwerkgebied, met in totaal 1.400 extra woningen. In de Ontwikkelvisie Zuid-West zijn ruimtelijke kwaliteitseisen met betrekking tot het sfeergebied Plaza West / Entree Noord opgenomen: • aansluiten bij inrichting openbare ruimte Plaza West. • entreegebied van de zone • stedelijk karakter (bebouwing en openbare ruimte) • stedelijk wonen • start/eind langzaam verkeersroute • aandacht voor verblijfskwaliteit voor voetgangers • aandacht voor verblijfskwaliteit van fietsers
Ambitie gemeente Haarlem De Westergracht staat in directe verbinding met de Westelijke Randweg. Punten van aandacht in dit nieuwe winkelgebied zijn de ervaren verkeersdrukte, de parkeerintensiteit en de ontsluiting van het private
56 van 110
Westergracht
winkelgebied aan de Westergracht. Het winkelgebied ligt aan de kop van de zone Zuidwest. Voor de kortere termijn is de ambitie van de gemeente voor deze zone: het winkelgebied betrekken bij bestaande en nieuwe creatieve en innovatieve initiatieven. En leegstaande panden benutten door ruimte te bieden aan pop-up initiatieven. Bij de gebiedsontwikkeling van deze zone is het belangrijk om de samenhang tussen functies en voorzieningen te bewaken.
Actielijnen Westergracht Voor een aantrekkelijke en vitale Westergracht zien we de volgende aandachtspunten:
• • • • •
Samenwerking en communicatie Aanbod Promotie en marketing Bereikbaarheid auto en fiets Inrichting en onderhoud openbare ruimte
Westergracht
57 van 110
Acties
Promotie en marketing
Samenwerking en communicatie De stakeholders staan neutraal tegenover de huidige samenwerking in het gebied. Zij geven aan dat de communicatie en betrokkenheid tussen de stakeholders, gemeente en organisaties (bijvoorbeeld de buurtcoöperatie) verbeterd dient te worden. Er wordt een behoefte uitgesproken aan ondersteuning en gebiedsmanagement voor de Westergracht/Plaza West. Daarnaast waarderen stakeholders het als de gemeente hen eerder en vaker betrekt bij de plannen. Acties • W1) Er is op dit moment geen ondernemersvereniging, BIZ of een dergelijk samenwerkingsverband.
Behoefte hieraan is wel uitgesproken. Samen onderzoeken of en hoe dit mogelijk te maken. Het bestaan en opzetten van een samenwerkingsverband zal de uitvoer van en communicatie over alle actiepunten vereenvoudigen en kracht bij zetten.
•
W2) Contact zoeken en onderhouden met ondernemers, huidige en toekomstige bewoners en hen betrekken bij het project en blijven communiceren bij eventuele veranderingen tijdens bouw en ontwikkeling. Door alle partijen betrokken te houden is het mogelijk vroeg in het traject weerstand weg te nemen.