20220153073 Mail + reactie mbt Leegstand in de binnenstad - voorbeeld Schiedam (tbv publicatie)

Aanbod Het winkelcentrum Plaza West is er vooral voor de dagelijkse boodschappen. Ook is speelparadijs Monkey Town een belangrijke reden voor veel mensen om het gebied te bezoeken. Het supermarktaanbod bestaat uit Albert Heijn en Aldi met daarbij Etos en Gall en Gall. Begin 2015 heeft ook Action er een winkel geopend. Alle bezoekers geven dan ook dat zij naar het gebied komen om een of meer ‘dagelijkse’ winkel(s) te bezoeken. Een derde van de bezoekers die Gemeente Haarlem gesproken heeft geeft aan Plaza West te bezoeken omwille van de sportschool (Fit For Free) die

58 van 110

Westergracht

zich hier heeft gevestigd. Behalve Café Spoorloos op de hoek van de Westergracht en Westerstraat, is er in het gebied geen horeca te vinden. Het horeca-aanbod ontvangt als rapportcijfer een 2,0 van de bezoekers.

Stakeholders geven aan dat er meer aandacht uit mag gaan naar de promotie en marketing van de Westergracht en het Plaza West gebied. Daarnaast zouden zij graag de online zichtbaarheid van het gebied en Plaza West vergroten. Het verkennen van de mogelijkheden van een BIZ, waarin o.a. ondernemers zich kunnen verenigingen, kan hieraan bijdragen.

Bereikbaarheid auto en fiets Het winkelgebied is gelegen aan de Westergracht en heeft een goede ontsluiting richting de Westelijke Randweg. Auto- en fietsparkeergelegenheid zou volgens de stakeholders prioriteit moeten krijgen in het gebied. Daar is het gebied op het moment ook naar ingericht en er is veel ruimte voor vrijgemaakt. Van de ondervraagde bezoekers komen de meesten met de auto. Daarna is de fiets het meest gebruikte vervoersmiddel. Het is dan ook niet verrassend dat de bezoekers, van binnen en van buiten Haarlem, aangeven dat de Westergracht het best toegankelijk moet zijn voorauto en fiets. Bewoners voorzien dat door de grote toename van het aantal woningen de verkeersoverlast in de omgeving fors zal toenemen.

“Zorg voor duidelijke bewegwijzering in Haarlem en daarbuiten. Niet alleen incoronatijd maar ook voor daarna. De mensen die op de camping staan in Zand voort komen bijvoorbeeld ook hier hun boodschappen doen. Daar kun je op inspelen.” – bezoeker Westergracht, bewoner Haarlem

Actie • W4) Bewegwijzering toevoegen van en naar Plaza West

Actie • W3) Het toevoegen van functies (zoals horeca) om zo meer (verschillende) bezoekers te trekken en werkgelegenheid te creëren.

Westergracht

59 van 110

Inrichting en onderhoud openbare ruimte

Idee: experiment in de openbare ruimte (voorbeeld uit Leiden)

De bezoekers van Plaza West vinden de uitstraling van het gebied onvoldoende. Onder de bezoekers wordt het vergroenen van de openbare ruimte als dé manier gezien om het gebied aantrekkelijker te maken Interessant, aangezien de stakeholders het toevoegen van groen onbelangrijk vinden. De stakeholders kennen juist meer waarde toe aan het verbeteren van de verlichting in het gebied.

Meer werkruimte, presentatie-mogelijkheden en vooral meer experimenteerruimte: dat is waar jonge makers in Leiden komende jaren ernstig behoefte aan hebben. Als er geen ruimte wordt gecreëerd voor experiment kunnen er ook geen nieuwe dingen ontstaan. Met als risico dat talent de wijk naar elders neemt, en er verschraling optreedt van het kunst- en cultuuraanbod.

De bezoekers geven een rapportcijfer van een 4,3 voor de uitstraling van het gebied (bezoekersenquête 2020). Dit is het laagste cijfer voor uitstraling gebied van alle onderzochte winkelgebieden voor dit actieplan.

Experimenten zijn een goed middel voor participatie, inspiratie en het winnen van vertrouwen (zoals van bewoners/ondernemers). Er kunnen, samen met (toekomstige) inwoners en creatievelingen, experimenten worden bedacht en uitgevoerd, geëvalueerd en bijgestuurd. Zo ontstaat een gezamenlijke aanpak. De succesvolle elementen van dit soort experimenten kunnen beleidsmakers integreren in lange termijnplannen en -beleid zodat deze beter te begrijpen en benutten zijn.

“Ik mis creatieve broedplaatsen in de buurt. Die verdwijnen door al die huizen en nieuwbouw hier.” – bezoeker Westergracht

Het concept vindt aansluiting op de vernieuwde Economische visie Haarlem: • Faciliteren placemaking en pop-up initiatieven • Verbinden van partijen in de stad en regio om innovatie te stimuleren • Aanjagen, versterken en versnellen van innovatie gericht op maatschappelijke opgaven door (pilot) projecten in samenwerking met bedrijven en kennisinstellingen • Versterken creatieve industrie door de sector meer te verbinden aan maatschappelijke opgaven en economische clusters voor toegepaste innovatie.

Ruimte voor creativiteit en innovatie: broedplaatsenbeleid en ateliers Gemeente Haarlem heeft een broedplaatsenbeleid dat wordt uitgevoerd door 37PK. Het gaat hierbij om het beschikbaar stellen van vrijgekomen ruimtes aan nieuwe initiatieven (bijvoorbeeld pop-up). Of het bevorderen van doorstroming en zichtbaarheid van ateliers, het ondersteunen van kunstenaars en collectieven in dit gebied. 37PK zet zich in voor meer ruimte waar ateliers zich kunnen vestigen.

37PK 37PK houdt zich bezig met kunst in de openbare ruimte van de stad, permanente en tijdelijke ateliers, artists residencies en ondersteuning en professionalisering van het veld en promotie van het kunstaanbod in de stad. 37PK ontwikkelt haar activiteiten in samenspraak met kunstenaars en andere (kunst)organisaties in de stad en regio. Uitgangspunt is dat het nieuwe platform op een kwalitatief goede manier snel en effectief kan inspelen in de diverse behoeften van gemeente, organisaties en kunstenaars in de stad.

60 van 110

Westergracht

Acties • W5) Samen met bewoners, ondernemers en bezoekers onderzoeken hoe de verblijfswaarde van het gebied te vergroten. Betrek ook de projectontwikkelaar (Plaza West) bij het traject.

•

Overzicht voorgenomen acties Westergracht Actie

Wie

Urgentie

Samenwerking Gemeente Haarlem W1) Er is op dit moment geen ondernemersvereniging, BIZ of een dergelijk Ondernemers samenwerkingsverband. Behoefte hieraan is wel uitgesproken. Samen Eigenaren onderzoeken of en hoe dit mogelijk te maken. Het bestaan en opzetten van een samenwerkingsverband zal de uitvoering van en communicatie over alle actiepunten vereenvoudigen en kracht bijzetten.

Middel

Gemeente Haarlem

Hoog

Gemeente Haarlem Eigenaren Ondernemers

Middel

Gemeente Haarlem

Laag

W5) Samen met bewoners, ondernemers en bezoekers onderzoeken hoe de verblijfswaarde van het gebied te vergroten (mogelijk door experiment in de openbare ruimte). Betrek ook de projectontwikkelaar (Plaza West) bij het traject. Op dit moment wordt er al geëxperimenteerd via Stadslab met huidige nieuwe bewoners.

Gemeente Haarlem, bewoners, ondernemers, bezoekers, projectontwikkelaar 37PK

Middel

W6) Idee Vanuit Economische Visie Haarlem: Proeftuinfunctie voor toegepaste innovatie door middel van het invullen van tijdelijke leegstand door het faciliteren van pop-up initiatieven.

Gemeente Haarlem 37PK

Middel

W2) Contact zoeken en onderhouden met ondernemers, huidige en toekomstige bewoners en hen betrekken bij het project en blijven communiceren bij eventuele veranderingen tijdens bouw en ontwikkeling. Door alle partijen betrokken te houden is het mogelijk vroeg in het traject weerstand weg te nemen.

Aanbod W3) Het toevoegen van functies (zoals horeca)om zo meer (verschillende) bezoekers te trekken en werkgelegenheid te creëren.

Bereikbaarheid, auto en fiets W4) Bewegwijzering toevoegen van en naar Plaza West.

Inrichting en onderhoud openbare ruimte

W6) Idee vanuit Economische visie Haarlem: Proeftuinfunctie voor toegepaste innovatie door middel van het invullen van tijdelijke leegstand door het faciliteren van pop-up initiatieven.

Westergracht

61 van 110

Zijlweg De Zijlweg geniet nationale bekendheid als een van de straten in het Monopoly bordspel. Het wijkcentrum Zijlweg ligt tussen het viaduct van de spoorlijn en de Raaksbruggen. De toegangsweg aan de westzijde van de binnenstad. De weg ligt op een voormalig waterverloop waarin aan de stadskant een sluisje (zijl) lag, dat het veenwater uit de duinen moest tegenhouden. Het is geen klassieke winkelstraat met veel dienstverlening, waardoor het veel gerichte bezoekers trekt.Met name de Zijlweg ten oosten van het spoor voelt niet aan als winkelgebied. In het gemeentelijke bestemmingsplan heeft de straat een gemengde bestemming (wonen, werken en winkels).

Ontwikkelzones De gemeente heeft 8 ontwikkelzones in Haarlem. Dit zijn de gebieden waar plaats is voor extra woningbouw. Ontwikkelzone Zijlweg is daar één van. De Zijlweg is de spil van deze zone, waar verschillende buurten met ieder een eigen identiteit aan grenzen. In de Ontwikkelvisie Zijlweg (‘De tuinen van Haarlem’) wordt aangegeven dat het toevoegen van nieuwe woningen en overige functies op te transformeren locaties een goed middel is om deze kwaliteitsslag te kunnen maken. Dit draagt bij aan de verlevendiging van dit gebied.

Ambitie gemeente Haarlem De ambitie van de gemeente voor het winkelgebied Zijlweg is: in stand houden van de huidige winkelstructuur. Opvallend aan dit winkelgebied is dat er naast detailhandel, ook veel dienstverlenende bedrijven gevestigd zijn. Samenwerking met de ondernemers in het winkelgebied is – net als bij de andere winkelgebieden – belangrijk. Ondernemers zijn betrokken – dat blijkt ook uit de resultaten van de online enquête die gemeente Haarlem uitvoerde in juli.

62 van 110

Zijlweg

Er is op dit moment nog geen regulier overleg tussen gemeente en ondernemers aan de Zijlweg. Gemeente Haarlem wil dit in de toekomst bevorderen en aansluiten op bestaande ondernemerscollectieven. De gemeente heeft één aanspreekpunt in het gebied, de gebiedsverbinder. De gebiedsverbinder is het contact tussen ondernemer en inwoner. Met dit aanspreekpunt ontstaat verbinding met de bewonersinitiatieven op het gebied van duurzaamheid en sfeerverlichting. Indien nodig wordt de contactpersoon vanuit de beleidsafdeling Economie betrokken.

Actielijnen Zijlweg Voor een aantrekkelijke en vitale Zijlweg zien we de volgende aandachtspunten:

• • • • •

Economische vitaliteit Aanbod Samenwerking en communicatie Bereikbaarheid auto en fiets Inrichting en onderhoud openbare ruimte

Zijlweg

63 van 110

Acties

Samenwerking en communicatie

Economische vitaliteit De aanpak van leegstand wordt door bezoekers gezien als de manier om het gebied te verbeteren. Dit terwijl er tijdens de verdiepingsbijeenkomst met stakeholders door een ondernemer werd aangegeven dat er geen of nauwelijks leegstand is in de straat. Mogelijk zien bezoekers dit meer in zijn algemeenheid als gebiedsverbetering, evenals het wonen boven winkels.

Actie • Z1) Verkennen mogelijkheden in bestemmingsplan, om bestaande panden in te zetten voor toekomstige behoefte, wensen en (diverse) functies.

Aanbod Veel bezoekers van de Zijlweg komen daar met een specifiek doel. Gerichte shoppers die slechts één (speciaal)zaak of dienstverlener bezoeken. Het gevoel van een winkelcentrum of winkelstraat mist. Mede door het ervaren gemis van horeca in de straat, blijven de bezoekers minder lang aanwezig in het gebied.

Het horeca-aanbod in de straat krijgt relatief het laagste rapportcijfer (6,1). Er wordt aangegeven dat men graag meer variatie aan horeca in de straat ziet. Ook bezoekers geven aan 1 of 2 goede horecazaken met terras in de straat te missen. De sfeer en beleving in de straat krijgen desondanks het hoogste rapportcijfer: een 7,7.

64 van 110

Zijlweg

“Communicatie is key en ook een punt van aandacht voor de gebiedsverbinder.”

Ondernemers geven aan samenwerking belangrijk te vinden en zijn neutraal tevreden over de huidige samenwerking in het gebied. Op dit moment zijn er nog geen samenwerkingsverbanden in de straat.

“Rond lunchtijd verzamelen veel (werkende) mensen zich rond de groentewinkel, die zichzelf een ‘lunchfunctie’ heeft toegekend en nu al verblijfswaarde creëert.” - ondernemer Zijlweg

De komst van meer (betaalbare) woningen, zoals aangegeven in de Ontwikkelvisie Zijlweg, betekent ook dat het voorzieningenaanbod zich hierop dient aan te passen. Actie • Z2) Verkennen mogelijkheden toevoegen horeca voor meer aansluiting met de binnenstad. Locatie(s)waar het mogelijk is om een terras te plaatsen hebben hierbij de voorkeur.

Stakeholders De respons op de stakeholdersenquête (88%) duidt op een hoge betrokkenheid, en een kwart wil graag meedoen in het Ondernemerspanel. Een ondernemersvereniging of BIZ kan deze betrokkenheid verzilveren en van grote meerwaarde zijn voor de Zijlweg. Het opstarten van een collectief zou ook een nuttig instrument zijn bij het (vervolg) van het participatietraject Ontwikkelvisie Zijlweg. Daarnaast draagt het oprichten van een collectief bij aan de uitvoering van alle eerder genoemde actiepunten. De volgende punten vinden de stakeholders belangrijk om collectief op te pakken: • Belangenbehartiging richting gemeente en vastgoed. • Het intensiveren van het contact met de gemeente. • De (digitale) promotie en marketing van het gebied. • Auto- en fietsparken en verkeersveiligheid. • Sfeerverlichting in de wintermaanden. • Duidelijke online communicatie: 1 platform waar je alle relevante informatie kunt terugvinden of delen.

“Ik wil graag samen met andere ondernemers een rol spelen in het verkennen van een ondernemerscollectief.” – ondernemer Zijlweg

– ondernemer Zijlweg

Overig Op dit moment verzorgt de buurtvereniging (Vereniging Bewonersraad Prins Hendriklaan Oost e.o.) met een bijdrage van de ondernemers de sfeerverlichting. Een derde van de ondernemers betaalt hier aan mee. Het oprichten van een BIZ zorgt ervoor dat alle ondernemers gezamenlijk investeren in het gebied en je geen free-riders meer hebt (zie ook bijlage 2). Naast de organisatie van (duurzame) sfeerverlichting neemt de buurtvereniging ook de maandelijkse nieuwsbrief voor haar rekening. Acties • Z3) Er is op dit moment geen ondernemersvereniging, BIZ of een dergelijke samenwerkingsverband. Behoefte hieraan is wel uitgesproken. Samen onderzoeken of en hoe dit mogelijk te maken. Het bestaan en opzetten van een samenwerkingsverband zal de uitvoering van en communicatie over alle actiepunten vereenvoudigen en kracht bijzetten.

•

Z4) Gebruik maken van het feit dat ondernemers aansluiting zoeken bij de buurtvereniging (kansen wat betreft aansluiting behoeften en wensen Ontwikkelvisie en toekomstige bewoners).

•

Z5) Ondernemers laten onderzoeken hoe ze marketing voor de Zijlweg gezamenlijk kunnen organiseren (nu is er nog geen marketing).

Gemeente De informatievoorziening en communicatie vanuit de gemeente richting de stakeholders kan beter of ontbreekt in sommige gevallen. Voorbeelden die worden genoemd zijn informatie en communicatie omtrent het wijzigen van het parkeerbeleid en de Ontwikkelvisie Zijlweg. De ondernemers geven aan dat het kan komen doordat er geen centraal aanspreekpunt is in de straat. Een dergelijke persoon of organisatie zou de vraag of de informatie kunnen communiceren richting de achterban. Dat zou het voor de gemeente gemakkelijker maken om in (direct) contact te staan met alle stakeholders.

Zijlweg

65 van 110

Bereikbaarheid, auto en fiets De bezoekers van de Zijlweg geven aan dat de straat het meest toegankelijk zou moeten zijn voor (1) fietsers, (2) voetgangers, (3) auto’s en (4) het openbaar vervoer. De bereikbaarheid van de Zijlweg en het autoparkeren is onder de stakeholders van uiterst belang. Verkeersveiligheid Er zijn twee verkeersknooppunten in de straat die regelmatig tot onveilige situaties leiden. Ten aanzien van mobiliteit geldt dat er in de Zijlwegzone verschillende verkeerskundige onderzoeken zijn uitgevoerd die ook enkele knelpunten aantonen. Hiervoor moet aandacht zijn in het mobiliteits- en uitvoeringsplan dat door het college is aangekondigd. Dit wordt niet als een nieuw actiepunt opgenomen in dit actieplan.

66 van 110

Zijlweg

Enkele aanbevelingen uit het Verkeersonderzoek Zijlweg e.o. van Goudappel Coffeng (16 mei 2019):

Inrichting en onderhoud openbare ruimte

“Oversteekbaarheid van Zijlweg dient verbeterd te worden. Mogelijk invulling hiervoor is het toepassen van middeneilanden ter hoogte van de kruispunten. […] Wenselijk is deze aanpassingen zo spoedig mogelijk te realiseren, omdat de onveilige situaties zich in de huidige situatie al voordoen.” (p. 39)

Vergroening staat bij de bezoekers hoog op de lijst. Ook in de Ontwikkelvisie, ook wel ‘De tuinen van Haarlem,’ is veel ruimte opgenomen voor groen en blauw. De uitstraling van de straat krijgt, samen met de sfeer en beleving, ook een hoog rapportcijfer van de bezoekers: een 7,7.

“De sfeerverlichting in de wintermaanden wordt nu door de wijnwinkel georganiseerd.”

“Doorstroming op de het kruispunt Julianalaan - Zijlweg is met de huidige uitgangspunten in de toekomstige situatie niet te garanderen, door de grote stroom aan ‘sluipverkeer’ door de stad. Maatregelen zoals een knip of eenrichtingsverkeer zijn voor de buurt niet wenselijk en daarom dient er op stadsniveau onderzocht te worden hoe dit ‘sluipverkeer’ tegengegaan kan worden.” (p. 39)

Zijlweg

67 van 110

Overzicht voorgenomen acties Zijlweg Actie

Wie

Urgentie

Gemeente Haarlem

Laag

Ondernemers Gemeente Haarlem

Middel

Economisch vitaal Z1) Verkennen mogelijkheden in bestemmingsplan, om bestaande panden in te zetten voor toekomstige behoefte, wensen en (diverse) functies.

Aanbod Z2) Verkennen mogelijkheden toevoegen horeca voor meer aansluiting met de binnenstad. Locatie(s) waar het mogelijk is terras te plaatsen hebben voorkeur.

Samenwerking en communicatie Ondernemers Z3) Er is op dit moment geen ondernemersvereniging , BIZ of een dergelijk samenwerkingsverband. Behoefte hieraan is wel uitgesproken. Vastgoedeigenaren Gemeente Haarlem Samen onderzoeken of en hoe dit mogelijk te maken. Het bestaan en opzetten van een samenwerkingsverband zal de uitvoering van en communicatie over alle actiepunten vereenvoudigen en kracht bij zetten (van bijvoorbeeld gezamenlijk investeren in sfeerverlichting).

Hoog

Z4) Ondernemers zoeken aansluiting bij de buurtvereniging (kansen wat betreft aansluiting behoeften en wensen Ontwikkelvisie en toekomstige bewoners).

Ondernemers Buurtvereniging

Hoog

Z5) Ondernemers laten onderzoeken hoe ze marketing voor de Zijlweg gezamenlijk kunnen organiseren (nu is er nog geen marketing).

Ondernemers

Laag

68 van 110

Zijlweg

Zijlweg

69 van 110

In 2014 kwam een grondexploitatie Schalkstad met als doel het bestaande winkelcentrum Schalkwijk te ontwikkelen tot een multifunctioneel stadsdeelcentrum; Centrum Schalkwijk. Dit door een duurzame mix van functies te laten landen in het centrum. In 2019 is de bouw van de eerste fase gestart. Acties Centrum Schalkwijk Relevante acties voor dit Actieplan Detailhandel en Horeca: • Eind 2020: Uitwerking Toekomst Centrum Schalkwijk Haarlem opgesteld. Dit document is in samenwerking met de stuurgroep opgesteld en zal worden meegenomen bij de actualisatie van de structuurvisie Schalkstad. Dit is een ruimtelijk economisch kader voor ontwikkeling. Hiermee wordt de positie van Centrum Schalkwijk als ‘hart van de wijk’ expliciet vastgelegd. De afdeling Economie participeert hierin en levert inhoudelijke input.

04 Winkelgebieden in ontwikkeling

•

Eind 2020: De informatienota fase 2 ontwikkeling Centrum Schalkwijk wordt medio november 2020 naar de commissie Ontwikkeling gestuurd.

•

2021: Actualiseren van de Structuurvisie Schalkstad inclusief stedenbouwkundige visie en beeldkwaliteitsplan; afdeling Economie levert hiervoor inhoudelijke input. Dit wordt voorgelegd aan de gemeenteraad. De gefaseerde transformatie naar een multifunctioneel stadsdeelcentrum met een breed publiekstrekkend aanbod functies en voorzieningen wordt voortgezet: - Kleiner en compacter maken van het winkelcentrum door het saneren van vierkante meters winkelvloeroppervlakte (eerste fase is gestart in 2019); - Ontwikkelen van woningen; - Toevoegen van nieuwe functies, zoals een budget-supermarkt, bioscoop en horeca; - Aantrekken en huisvesten van sociaal-maatschappelijke voorzieningen waaraan lokaal behoefte is.

Centrum Schalkwijk Al jaren is in Centrum Schalkwijk sprake van structurele leegstand van winkelpanden. Ook economische ontwikkelingen in de detailhandel in de regio bevestigen dat een kleiner en compacter winkelcentrum gewenst is voor dit gebied. De ambitie van de gemeente is: het winkelcentrum ontwikkelen tot een aantrekkelijk, vitaal en toekomstbestendig multifunctioneel stadsdeelcentrum met een duurzame mix van functies (wonen, werken, uitgaan). Om deze ambitie te realiseren, werkt de gemeente al langere tijd samen met de betrokken ondernemers, vastgoedeigenaren, diverse aannemers en de CVVE, Coöperatieve Vereniging van Eigenaren. De plannen voor vernieuwing van het winkelcentrum Schalkwijk bestaan al sinds 1990. Dat resulteerde toen niet tot een daadwerkelijke ontwikkeling. In 2010 nam de gemeente samen met de Coöperatieve Vereniging van Eigenaren winkelcentrum Schalkwijk (CVvE) het voortouw om alsnog deze ambitie waar te maken.

70 van 110

Winkelgebieden in ontwikkeling

Multifunctioneel stadsdeelcentrum De plannen voor vernieuwing van het winkelcentrum Schalkwijk bestaan al sinds 1990. Dat resulteerde toen niet in een daadwerkelijke ontwikkeling. In 2010 nam de gemeente samen met de Coöperatieve Vereniging van Eigenaren winkelcentrum Schalkwijk (CVvE) het voortouw om alsnog deze ambitie waar te maken. In 2014 kwam een grondexploitatie Schalkstad met als doel het bestaande winkelcentrum Schalkwijk te ontwikkelen tot een multifunctioneel stadsdeelcentrum; Centrum Schalkwijk. Dit door een duurzame mix van functies te laten landen in het centrum. In 2019 is de bouw van de eerste fase gestart.

•

Winkelcentrum Prinses Beatrixplein De ontwikkeling van het gebied bij het Prinses Beatrixplein in Haarlem Oost is urgent. Dit omdat het gebied verschraalt terwijl er veel mogelijkheden zijn voor groei. Zowel kwantitatief als kwalitatief zijn er kansen, vooral voor het toevoegen van sociale voorzieningen. De ambitie van de gemeente en de twee vastgoedeigenaren en mede-initiatiefnemers Pré Wonen en Dreef Beheer (Dekamarkt) is: het in gang zetten van duurzame gebiedsontwikkeling met diverse functies die in samenhang met elkaar ontwikkeld worden. Deze ambitie sluit aan bij het coalitieprogramma ‘Duurzaam Doen 2018-2022’. Daarnaast werkt de gemeente samen met de ondernemers, Pré Wonen, politie, brandweer, het CCV (Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid) en Stichting Ontmoet Elkaar in Parkwijk aan een schoon en veilig winkelgebied. Deze samenwerking werd in mei 2016 bekroond met de tweede ster van het Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO). Acties Prinses Beatrixplein Relevante acties voor dit Actieplan Detailhandel en Horeca: • Najaar 2020: opnieuw informeren en betrekken van ondernemers, bewoners en belanghebbenden bij de vernieuwingsplannen voor het gebied rondom het Prinses Beatrixplein.

•

2020 en 2021: uitvoeren van ruimtelijke onderzoeken en opstellen van het stedenbouwkundig programma van eisen (ontwikkelkaders en uitgangspunten); de beleidsafdeling Economie levert hiervoor inhoudelijke input voor de sector Detailhandel.

•

Rond februari 2021: stedenbouwkundig programma van eisen voorleggen aan de gemeenteraad.

•

Hierna start de vernieuwing van het winkelcentrum en uitbreiding van functies en voorzieningen: - Realiseren van een nieuwe supermarkt voor de dagelijkse boodschappen. - Ontwikkelen van woningen. - Aantrekken en huisvesten van sociaalmaatschappelijke voorzieningen waaraan lokaal behoefte is, zoals de Internationale Taalklas, sportfaciliteiten en zorg- en welzijnsvoorzieningen.

•

Verkennen wenselijkheid aansluiting op het initiatief Haarlemsewinkels.nl om de online zichtbaarheid van het aanbod van het Prinses Beatrixplein te vergroten.

Aansluiten van extra ondernemers op het initiatief Haarlemsewinkels.nl om de online zichtbaarheid van het aanbod van Centrum Schalkwijk te vergroten.

Winkelgebieden in ontwikkeling

71 van 110

05 Uitvoering en borging De voorgestelde acties uit dit plan dienen goed in (structurele) samenwerkingsverbanden uitgevoerd en geborgd te worden.

Werkgroep Actieplan De acties rond corona-maatregelen zijn urgent en worden bij voorkeur per direct opgepakt. Een deel van de acties geldt voor heel Haarlem, maar het grootste deel is gebiedsspecifiek. We stellen voor per winkelgebied een Werkgroep Actieplan in te stellen die aansluiting vindt bij de bestaande structuur van het gebiedsteam. Een werkgroep bevat dan een afvaardiging van het ondernemerscollectief uit het gebied (bij voorkeur vanuit detailhandel en horeca) en een afvaardiging vanuit de gemeente. De werkgroep kan, indien wenselijk of nodig, worden uitgebreid met andere stakeholders (denk aan bewoners, brancheorganisaties of vastgoed). De onverwachte wendingen rondom de coronacrisis kunnen van invloed zijn op de mate waarin en wijze waarop acties worden uitgevoerd. Ook kunnen zij leiden tot het tussentijds maken van andere keuzes. De werkgroep zal dus

72 van 110

Uitvoering en borging

regelmatig de acties moeten evalueren en tegen het licht van de op dat moment geldende maatregelen moeten houden. De voortgang van de acties uit het actieplan zal worden gedeeld met betrokken partijen. De verwachting is dat de werkgroep regelmatig overleg heeft om de voortgang te bespreken en evalueren. De coördinatie van deze werkgroep(en) zal (in overleg) gebiedsspecifiek en -overstijgend moeten worden opgepakt. Binnen de coronamaatregelen komen thema’s als leegstand, transformatie, fietsen en marketing aan bod die ook op de (middel-)lange termijn spelen. Het is belangrijk dat de Werkgroep Actieplan bespreekt hoe ze met deze thema’s omgaan en welke aanpak er in de (nabije) toekomst wenselijk is. Idealiter zet de werkgroep zich na 2022 voort zodat er een structurele samenwerking blijft bestaan tussen de verschillende winkelgebieden en men gezamenlijk aan de slag blijft gaan met de belangrijkste thema’s om de winkelgebieden economisch vitaal en aantrekkelijk te houden.

Borging gebied specifieke maatregelen

Aanpak gevolgen coronacrisis

Naast de Haarlembrede maatregelen, zijn er in dit plan gebieds-specifieke maatregelen opgenomen. Per gebied moet worden gekeken welke stakeholders zich gaan inzetten voor het actieplan: in ieder geval de gemeente, ondernemers en waar mogelijk/relevant ook vastgoedeigenaren. Met betrekking tot de ondernemers gaat idealiter een bestaand samenwerkingsverband, zoals een KVO-werkgroep, (BIZ-) vereniging of -stichting, aan de slag met het actieplan door er binnen de huidige structuur aan te werken óf een aparte werkgroep voor op te richten. Daar waar een centrum of winkelstraatmanager actief is, kan hij/zij de acties borgen in de actieplannen voor het gebied en de rol van coördinator op zich nemen. Waar geen professionele ondersteuning is, kan de voorzitter deze rol op zich nemen óf kan worden overwogen tijdelijk ondersteuning in te zetten. Voor de uitwisseling van kennis en ervaringen heeft het de voorkeur dat degene die zich inzet in het gebied ook de afvaardiging is in de Werkgroep Actieplan Haarlem-breed. Wat betreft de gemeente: de afdelingen Veiligheid, Handhaving, Beheer en Beleid Openbare Ruimte (BBOR) en gebiedsmanagement werken allemaal gebiedsgericht. Zij vormen een belangrijke schakel in de verschillende gebieden tussen de gemeente en ondernemers, dus is het belangrijk ze op voorhand te betrekken bij afspraken over planning, rolverdeling en uitvoering.

De acties uit het Actieplan Detailhandel en Horeca worden gedurende het jaar afgestemd met de nadere uitwerking van de nota ‘Aanpak van de gevolgen van de coronacrisis’ (zie: https:// gemeentebestuur.haarlem. nl/Vergaderingen/ Besluitenlijst-BenW/2020/22september/10:00/Nota- Aanpak-gevolgen-van-decoronacrisis). Doelstelling van die nota is om met een brede inzet van de gemeente de gevolgen van de coronacrisis te beperken. Er zijn duurzame economische verbanden als handelingsperspectief gekozen, omdat vanuit dat perspectief de Haarlemse samenleving als geheel geholpen kan worden.

Communicatie Er is gekozen voor een actieplan omdat er bij de verschillende stakeholders behoefte is aan actie. Naast het uitvoeren van de benoemde acties, is het belangrijk om regelmatig te communiceren over de voortgang hiervan. Dit dient ten eerste binnen de gebieden te gebeuren, om lokale betrokkenheid te vergroten en stakeholders te stimuleren om actief deel te nemen aan initiatieven. Publiciteit is vaak de belangrijkste reden voor ondernemers om mee te willen doen aan een project, bijvoorbeeld met betrekking tot duurzaamheid. Daarnaast is het leerzaam én inspirerend om voortgang en ‘best practices’ tussen winkelgebieden te delen, zodat zij baat kunnen hebben van elkaars ervaringen. Deze behoefte kwam uit meerdere winkelgebieden naar voren. Qua communicatie kan er bijvoorbeeld worden gekozen voor een Nieuwsbrief Actieplan of een tijdelijke landingspagina om deze communicatie te faciliteren.

Voor de aanpak van de coronacrisis werken de gemeenten in Zuid-Kennemerland en IJmond samen. Gemeenten stemmen af over thema’s die de gemeentegrens overstijgen, zoals vraagstukken omtrent werk en werkgelegenheid. Er wordt een samenwerkingsagenda opgesteld met daarin concrete thema’s waarop de samenwerking meerwaarde heeft. Daarbij wordt ook gekeken naar het Actieplan Detailhandel en Horeca.

Middelen en uitvoering De acties uit het Actieplan Detailhandel en Horeca vragen om investeringen van overheid, bedrijven en andere stakeholders in de stad. De beschikbare capaciteit en middelen uit de Programmabegroting. Beleidsveld 4.2 en 5.2 worden ingezet om de acties uit te voeren. Dekking van de overige acties, uitgevoerd door andere afdelingen, komt uit de bijbehorende programma’s of dient door de desbetreffende afdeling te worden aangevraagd/ geborgd. Ook worden de opties voor cofinanciering vanuit (subsidie)regelingen van Provincie Noord- Holland, MRA of Rijksoverheid en/ of publiek-private financiering waar mogelijk benut. Met het uitwerken van de diverse acties komt meer zicht op de financiële implicaties daarvan. Mochten er aanvullende middelen nodig zijn voor het realiseren van de acties uit het programma dan worden die meegenomen in de prioritering binnen de bestaande budgetten of aangevraagd bij eerstvolgende kadernota. De gemeente kan het Actieplan Detailhandel en Horeca niet alleen uitvoeren. Uitvoering van acties is medeafhankelijk van de inzet van externe partijen en de partners in de stad en van hun eigen besluitvorming over het nemen van initiatieven, het inzetten van capaciteit en financiële middelen. Sámen maken we Haarlem sterker. De voortgang van de acties uit het actieplan worden teruggekoppeld aan alle betrokkenen.

Uitvoering en borging

73 van 110

Dankwoord Het Actieplan Detailhandel en Horeca 2020 t/m 2022 is tot stand gekomen dankzij een integrale aanpak en een intensief participatietraject met de stad en haar bezoekers. Gesprekken en online enquêtes met detailhandel- en horecaondernemers, vastgoedeigenaren, stakeholders en bezoekers van de winkelgebieden hebben relevante inzichten opgeleverd. Hun inbreng was van grote waarde om de acties en prioriteiten scherp te krijgen voor dit Actieplan Detailhandel en Horeca. We vertrouwen erop dat deze dialoog ook heeft geleid tot draagvlak voor een gezamenlijke uitvoering van de geformuleerde acties. Om samen te werken aan een aantrekkelijke, vitale en toekomstbestendige winkelgebieden en het economische herstel van Haarlem. Wij willen iedereen – ondernemers, vastgoedeigenaren, bezoekers en andere belanghebbenden die meegedacht hebben – enorm bedanken. We hebben veel inspirerende en goede ideeën opgehaald. Ook geeft de grote betrokkenheid van ondernemers en andere partijen bij onze stad veel positieve energie om verder te denken en te doen. Zowel nu als in de toekomst.

Pagina 74 van 110

Bijlagen

Bijlage 1 Aanpak en proces

Om te komen tot concrete acties, hebben we de ambities en doelstellingen van de gemeente Haarlem gekoppeld aan de wensen en behoeften van detailhandel- en horecaondernemers, vastgoed eigenaren en bezoekers. Hierna lichten we kort toe hoe we de verschillende inzichten hebben verzameld.

Desk research beleidsstukken

S Desk research beleidsstukken juni 2020

Analyse wensen en acties Centrum Schalkwijk en Prinses Beatrixplein juni 2020

Stakeholdersenquête (online) 18 juni - 1 juli

B Schrijven concept actieplan juli en augustus

Verdiepingsbijeenkomst (online) 20 juli

Bezoekersenquête (op straat) 16 en 23 juli

Feedbackronde 1 (ambtenaren) Schriftelijk: 20 – 27 aug Online bijeenkomst: 24 aug

Feedbackronde 2 (stakeholders en ambtenaren) Schriftelijk: 30 sept – 7 okt Online bijeenkomsten: 6 oktober

Definitief concept actieplan gereed 14 oktober

Uitvoering 2020 t/m 2022

Pagina 76 van 110

Startbijeenkomst Q1 2021

Bestuurlijke besluitvorming Q4 2020

Bij de start van het onderzoek hebben we de vigerende (beleids)kaders en plannen geanalyseerd om de kaders en richting van het actieplan te bepalen. Een aantal van de geraadpleegde documenten die voor heel Haarlem gelden zijn genoemd in het kader hierna. Een volledig overzicht van de geraadpleegde stukken vindt u in Bijlage 5. Omdat de Economische visie de belangrijkste kaders biedt voor het Actieplan, lichten we deze hierna kort toe.

Wensen en acties Centrum Schalkwijk en Prinses Beatrixplein Acties en wensen voor Centrum Schalkwijk en het Prinses Beatrixplein zijn voortgekomen uit de beleidsstukken – respectievelijk – Toekomstvisie Centrum Schalkwijk (2018) en de Startnotitie ontwikkeling Prinses Beatrixplein (2019).

Lokale expertise 6 winkelgebieden De ondernemers, vastgoedeigenaren en bezoekers weten als geen ander wat er speelt in hun winkelgebied; wat er nodig is om het gebied toekomstbestendig te maken en houden. Met een online enquête in juli vroegen we ondernemers in detailhandel en horeca en vastgoedeigenaren naar wat zij denken dat daarvoor nodig is (Stakeholdersenquête 2020). Ook hielden we in dezelfde periode straatinterviews bij

Economische visie Haarlem In 2020 is de Economische visie Haarlem vastgesteld. Hierin zijn de economische ambities van de stad vastgelegd. Op basis van vijf groeibepalende factoren - ruimte, talent, innovatie, ondernemerschap en profilering - met bijbehorende uitvoeringslijnen en acties, wordt gewerkt aan een aantrekkelijk ondernemingsen vestigingsklimaat voor bedrijven. Uitvoering van het Actieplan Detailhandel en Horeca 2020 t/m 2022 draagt bij aan de doelstellingen van de Economische visie Haarlem.

bezoekers, die als relatieve buitenstaanders met een ‘frisse blik’ naar de gebieden kijken (Bezoekersenquête 2020). Voor beide enquêtes geldt dat de bevindingen indicatief zijn. Het is niet bekend in hoeverre de deelnemers aan de enquêtes afwijken van de nietdeelnemers; de representativiteit kan per gebied verschillen (mede afhankelijk van de respons). Wanneer we in de tekst naar ‘stakeholders’ of Stakeholdersenquête 2020 verwijzen, bedoelen we de ondernemers en vastgoedeigenaren en stakeholders (brancheverenigingen) die zijn bevraagd met een online enquête en bij de online bijeenkomst. Bij een verwijzing naar ‘bezoekers’ of Bezoekersenquête 2020 bedoelen we bezoekers van de winkelgebieden (voor een deel bewoners van Haarlem).

Geraadpleegde overkoepelende documentatie Economische visie Haarlem Structuurvisie Openbare Ruimte 2020 – 2040 Detailhandelsvisie Haarlem 2016 – 2020 Detailhandelsbeleid Zuid-Kennemerland 2018 – 2023 Integrale Veiligheids- en handhavingsbeleid 2019 – 2022 Coalitieprogramma Duurzaam Doen 2018 – 2022 Naar een toekomstbestendige toeristische koers 2021 – 2025 (concept)

77 van 110