2 Bijlage 1 Strategisch Portefeuilleplan 2023

De gemeente hanteert daarom als uitgangspunt dat de speeltuinlocaties in eigendom blijven van de gemeente en dat afdeling Vastgoed verantwoordelijkheid draagt voor het beheer en onderhoud. Daarnaast zal afdeling Jeugd een investeringsplan opstellen om te zorgen dat structureel budget beschikbaar komt voor vervangingsonderhoud en eventuele uitbreidingsbehoeften. In het gemeentelijk budget wordt namelijk wel rekening gehouden met activiteiten, maar is geen ruimte gereserveerd voor vastgoedinvesteringen. Vastgoedprojecten (reeds besloten): • Op basis van de motie ‘spelen en duurzaam ontmoeten’ is € 242.000 krediet beschikbaar gesteld om de bestaande speeltuingebouwen versnelt te verduurzamen. • Voor de locatie Theemsplein is € 550.000 krediet beschikbaar gesteld voor sloop/nieuwbouw. Vastgoedonderzoeken (in onderzoek): • Speeltuinen voldoen wel aan de NEN2767-normen, maar de wens is om meer kwaliteit en comfort te realiseren en hierbij verder te gaan dan de NEN2767-norm.

31

10. Kunst & Cultuur 10.1 Huidige stand van zaken Indeling van de deelportefeuille Kunst & Cultuur is als volgt. Omschrijving Kunst en Cultuur Musea / presentatieinstellingen Kunst & Cultuur

Bibliotheken Erfgoed

Dolhuys, Frans Hals Museum Hof, Frans Hals Museum Hal, Vishal, Groot Heiligland 47 (ABC Architectuurcentrum/Museum Haarlem) Podia: Phil, Schouwburg, Patronaat, Schuur Atelierpanden (met in totaal circa 80 atelierruimtes) Diverse cultuurfuncties Hoofdbibliotheek Centrum, drie wijkbibliotheken Monumenten, molens, torens

Subtotaal

Aantal*

Oppervlakte (m² bvo)

5

14.853

5

29.852

10

8.165

15

20.372

4

9.200

15

1.921

54

84.362

*) aantal moet gelezen worden als aantal panden. Een pand kan uit meerdere verhuureenheden bestaan.

10.2 Relevante beleidsuitgangspunten Kunst en cultuur wordt breed erkend als bepalend voor de identiteit van Haarlem. Zowel in de Omgevingsvisie 2045 als in het Coalitieakkkoord 2022-2026 krijgt Cultuur een prominente plek. Het Cultuurplan 2022-2028xi benoemt de vijf Haarlemse ambities op het gebied van Kunst & Cultuur: • Kunst en cultuur voor iedereen; • Ruimte voor cultuurmakers en creativiteit; • Verstevigen van de dwarsverbanden tussen zorg, welzijn en cultuur; • Versterken van cultuureducatie; • Vergroten van het belang van culturele voorzieningen en erfgoed voor Haarlem als cultuurstad. Het Cultuurplan benoemt de Haarlemse culturele basisinfrastructuur, waarmee de gemeente duidelijkheid biedt aan betreffende instellingen door het benoemen van langjarige partnerschappen en structurele subsidie. Het benoemen van deze basisinfrastructuur geeft ook duidelijkheid voor de huisvestingsvraag van deze instellingen. De instellingen zijn veelal gehuisvest in gemeentelijk vastgoed.

32

10.3 Huisvestingsbehoeftes Musea Haarlem heeft vijf musea van hoge kwaliteit. De objecten worden geconsolideerd, met in achtneming van gebruikerswensen om de exploitatiemogelijkheden te vergroten. Voor het Frans Hals Museum wordt de mogelijkheid onderzocht om te verdichten tot één locatie op locatie Hof (Groot Heiligland), met het eventueel verlaten van de locatie Hal. Voor de opslag van verschillende musea wordt gezocht naar een gecombineerd depotgebouw, waarin ook enkele archieven in kunnen worden ondergebracht. Beeldende kunst, ateliers Voor talentontwikkeling beschikt Haarlem over ateliers. Momenteel bezit de gemeente veel individuele- en kleine ateliers. Het streven is om ateliers vaker gezamenlijk te huisvesten in grotere panden in plaats van panden met maximaal drie ateliers. Op deze manier kunnen deze panden de functie van culturele broedplaats vervullen. Deze broedplaatsen worden bij voorkeur gerealiseerd in andere stadsdelen dan het centrum. Er ligt een behoefte aan 100 extra atelierruimtes bovenop de huidige 80 ateliers. Stichting 37PK verzorgt de toewijzing van beschikbare ateliers aan nieuwe huurders. Alle professionele kunstenaars die in Haarlem wonen of werken kunnen zich inschrijven bij Stichting 37PK en daarna reageren op vrijkomende atelierruimtes. Bij Stichting 37PK is een grote wachtlijst met vraag naar atelierruimtes.

Voor een levendige nachtcultuur wordt gezocht naar geschikte locaties. Bij voorkeur in ‘regelarme’ locaties zodat overlast beperkt is. De locaties kunnen ook tijdelijke of pop-up locaties zijn. Kunst & Cultuur, Podia en muziekcentrum De vier podia (Phil, Schouwburg, Patronaat en Schuur) dragen sterk bij aan de aantrekkelijkheid van Haarlem als woonstad. Er wordt daarom gestreefd naar consolidatie van de sterke positie van de podia. Om de podia te faciliteren in de wijze waarop zij hun panden optimaal kunnen exploiteren, is met de gezamenlijke podia een afspraak gemaakt om de regie over het eigenaarsonderhoud door henzelf uit te laten oefenen. Voor de Schuur is een haalbaarheidsonderzoek gedaan om uit te breiden in het achtergelegen pand aan de Korte Begijnstraat 12. Bij bestuurlijke behandeling in mei 2023 heeft de gemeenteraad ingestemd met de wens voor uitbreiding. De benodigde financiële middelen zijn meegenomen in de Kadernota 2024. Bibliotheken Bibliotheken hebben een brede functie in de maatschappij. Naast de educatieve uitleenfunctie functioneren bibliotheken steeds meer als plek voor ontmoeting, debat, zelfstudie en bestrijding van eenzaamheid. Het interieur moet voor deze brede functie geschikt. De centrumlocatie is gerenoveerd, voor de vestigingen Noord en Oost is een opknapbeurt gewenst.

De locatie Schalkwijk gaat verhuizen naar een prominente locatie in het Winkelcentrum Schalkwijk. De zo vrijkomende locatie wordt een culturele broedplaats. In Zuid-West wordt een ontmoetingsplaats gerealiseerd, de wens is om hier een bibliotheekfunctie aan toe te voegen.

33

Erfgoed Haarlem staat in de top-5 van de Nederlandse erfgoedsteden. Erfgoed draagt in belangrijke mate bij aan de identiteit van Haarlem en haar aantrekkelijkheid als vestigingsstadxii. Binnen de portefeuille van de gemeente hebben circa 100 panden een beschermde status (rijks- of gemeentelijk monument, beschermd stadsgezicht). Wanneer een van deze panden functioneel in gebruik is dan zijn ze ingedeeld in bijbehorende deelportefeuille. Voorbeelden zijn het Frans Halsmuseum, het Stadhuis of zwembad de Houtvaart. Binnen de groep Erfgoed zijn de overige panden te vinden. Voorbeelden zijn molens, muziekkoepels en (kerk)torens. De gemeente streeft er naar om de erfgoedportefeuille in goede technische staat te houden en de omvang en samenstelling stabiel te houden. In de studie naar een gecombineerd depotgebouw wordt ook de mogelijkheid onderzocht om de archeologische archieven in onder te brengen.

10.4 Vastgoedopgaven Voor de periode 2024-2025 staan de volgende vastgoedopgaven op het programma. Vastgoedprojecten (reeds besloten): • Er is geld opgenomen in het InvesteringsProgramma om (kleine) atelierlocaties uit te breiden • Verhuizing bibliotheek Schalkwijk naar nieuwbouwlocatie en herbestemming van de huidige bibliotheeklocatie (Fie Carelsenplein) tot een culturele broedplaats. Vastgoedonderzoeken (in onderzoek): • Musea:  onderzoek naar de verdichting van het Frans Hals Museum naar een locatie.  Haalbaarheidsonderzoek naar de gecombineerde huisvesting van depots en archieven. • Ateliers:  Voor het realiseren van atelierwoningen of broedplaatsen zijn geschikte locaties nodig. Er wordt een functioneel/ruimtelijk concept ontwikkeld, zodat een pand dat op de markt komt snel kan worden beoordeeld op haar geschiktheid om als atelier te worden ingezet.  Er wordt een plan opgezet om de doorstroming te bevorderen.  Zoekopgave naar geschikte locaties voor Nachtcultuur. • Podia:  Uitbreidingsmogelijkheid de Schuur. • Bibliotheken  Onderzoeken haalbaarheid bibliotheeklocatie in Zuid-West.

34

11. BBOR (parkeren en fietsenstallingen) 11.1 Huidige stand van zaken Indeling van de deelportefeuille BBOR is als volgt. Parkeergarages Omschrijving Parkeergarages

Fietsenstallingen

Openbare parkeergarages (8 garages en 1 ondersteunend pand) Bewonersparkeergarages (4 garages en 2 ondersteunende panden) Openbare fietsenstallingen Buurt fietsenstallingen

Subtotaal

Aantal* 9

Oppervlakte (m² bvo) 119.096

6

3.286

10 34

9.108 1.469

59

132.959

*) aantal moet gelezen worden als aantal panden. Een pand kan uit meerdere verhuureenheden bestaan

11.2 Relevante beleidsuitgangspunten Parkeervoorzieningen ondersteunen het parkeerbeleid van de gemeentexiii. Het beleid beoogt een prettige, leefbare en toekomstbestendige stad voor zowel bewoners, ondernemers als bezoekers, waarbij de lusten en lasten van parkeren zo eerlijk mogelijk worden verdeeld. Het parkeerbeleidxiv wordt in 2023 geactualiseerd, waarbij aansluiting wordt gezocht bij de strategische keuze uit de Omgevingsvisie voor mobiliteitstransitie. Hierbij wordt er naar gestreefd het aantal auto’s stabiel te houden, ondanks de toename van het aantal woningen. De mobiliteitstransitie beoogt meer korte verplaatsingen per fiets en een groter aandeel OV. De manier waarop het parkeren van auto’s in de stad wordt georganiseerd, heeft een sleutelrol binnen de mobiliteitstransitie. Het bezit van parkeervoorzieningen is voor Haarlem een strategisch instrument om te sturen op de parkeerdruk en mobiliteitstransitie. Hiertoe bezit de gemeente parkeergarages en fietsenstallingen (openbaar en voor bewoners). Om als instrument effectief te zijn, moeten de parkeervoorzieningen op de juiste plek liggen en voldoende capaciteit hebben. Bijvoorbeeld openbare parkeergarages nabij het stadscentrum en fietsenstallingen in de dichtbebouwde wijken en nabij ov-knooppunten.

Het beheer- en de exploitatie van de parkeergarages en openbare fietsenstallingen is ondergebracht bij Spaarnelanden, voor de buurtfietsenstallingen verzorgt Haarlem Fietsstad het beheer en de exploitatie.

11.3 Huisvestingsbehoeftes Voor zowel het auto- als het fietsparkeren geldt dat er een grote vraag naar parkeercapaciteit is. Voor autoparkeren is de capaciteit volgend aan gebiedsontwikkelingen. Voor fietsparkeren neemt

35

de vraag toe door zowel het aantal fietsen als door de opkomst van nieuwe typen fietsen, zoals bakfietsen en elektrische fietsen.

11.4 Vastgoedopgaven Voor de periode 2024-2025 staan de volgende vastgoedopgaven op het programma. Vastgoedprojecten (reeds besloten): • Afronding van de acquisitie van de parkeervoorziening onder de Hudson Bay. • Er vindt doorlopend onderzoek plaats naar de mogelijkheden tot uitbreiding van het aantal parkeerplaatsen. Vastgoedonderzoeken (in onderzoek): • De mogelijkheden voor de aanleg van een nieuwe openbare parkeergarage aan de Papentorenvest wordt onderzocht. • Er is een sterke wens tot uitbreiding van het aantal parkeervoorzieningen. Om op de krappe vastgoedmarkt slagvaardig te kunnen handelen, is een goed ingericht acquisitieproces nodig (een overzicht van eisen en wensen, in combinatie met een snel beschikbaar verwervingsbudget).

36

12. Bedrijven

(NME, Havendienst en Begraafplaatsen) De deelportefeuille Bedrijven omvat de objecten van de drie gemeentelijke bedrijven. Deze worden per bedrijf behandeld.

12.1 Huidige stand van zaken Indeling van de deelportefeuille Bedrijven is als volgt. Bedrijven Omschrijving NME: NME-kantoor Schooltuinen Kinderboerderijen Huisdierencentrum

Kleverlaan 11 4 adressen Houthoeve, Schoterhoeve Van Oosten de Bruijnstraat

Aantal*

1 4 2 1 8

Havendienst: Havenkantoor Brugwachtershuisjes Passanten douche/toilet

Spaarndamseweg 1 Faciliteit voor brugwachters Faciliteit voor passanten van recreatievaart

1 7 2 10

Begraafplaatsen: Begraafplaatsen

Opstallen en grafmonumenten op Begraafpark Kleverlaan, begraafplaatsen St Jozef en Akendam

Subtotaal

14

Oppervlakte (m² bvo) 862 180 570 317 1.929

212 217 27 456

2.164

14

2.164

32

4.549

*) aantal moet gelezen worden als aantal panden. Een pand kan uit meerdere verhuureenheden bestaan.

12.2 Natuur, Milieu en Educatie (NME) Haarlem heeft een grote vergroenings- en verduurzamingsopgave te realiseren. Voor deze opgave is de medewerking en inzet van de inwoners nodig. Om hen van de benodigde kennis en vaardigheden te voorzien, voorziet de gemeente in natuur- en milieueducatie. Team Natuur, Milieu en Educatie (NME) faciliteert en stimuleert dit leren over natuur, milieu en duurzaamheid voor kinderen, ouders en andere bezoekers. Zij beschikt hiervoor over faciliteiten (stadspark Haarlemmer Kweektuin, schooltuincomplexen en stadsboerderijen) xv.

37

Relevante beleidsuitgangspunten In 2023 is een actieplan ‘Basis op orde 2023-2025’ xvi opgesteld, waarin richting wordt gegeven aan het natuur- en milieueducatiewerk. In het actieplan worden acties benoemd om achterstallig onderhoud weg te werken, zodat NME goed is toegerust om haar missie te kunnen volbrengen. NME werkt aan haar doelstelling volgens enkele programmalijnen: • Recreatie: de mogelijkheid om natuur in en om de stad te beleven. • Educatie: kennisoverdracht over natuur en verdiepende thema’s, primair gericht om kinderen van 4 tot 12. • Participatie: faciliteren van vrijwilligerswerk op de NME-locaties en samenwerking met maatschappelijke natuurorganisaties. Huisvestingsbehoeftes In het actieplan ‘Basis op orde 2023-2025’ zijn beschrijvingen van de bestaande locaties opgenomen: Voorzien de locaties in een behoefte? Voldoen de locaties aan de functionele en technische eisen? Van de bestaande locaties wordt aangegeven dat deze voorzien in een grote behoefte, die past bij de schaal van Haarlem en de organisatieomvang van NME. De Poelpoldertuin wordt niet meer als schooltuincomplex gebruikt. Uit deze beschrijvingen blijkt ook dat de kwaliteit van diverse werkplekken (naar normen uit de Arbo-wetgeving) verbetering behoeft.

Vanuit de gemeentelijke voorbeeldrol op het gebied van verduurzaming heeft de NME een grote behoefte om haar hoofdkantoor in de Haarlemmer Kweektuin (Kleverlaan 11) te verduurzamen. Hiervoor is hier al een project in voorbereiding. Vastgoedopgaven Voor de periode 2024-2025 staan de volgende vastgoedopgave op het programma. Vastgoedprojecten (reeds besloten): • De realisatie van de verduurzaming van het NME-kantoor in de Haarlemmer Kweektuin. Vastgoedonderzoeken (in onderzoek): • Verduurzaming van alle overige NME-gebouwen. • Verbeteringsproject om alle werkplekken te laten voldoen aan technische, functionele en arboeisen. • Onderzoeken van de mogelijkheid om Schotertuin en Schoterhoeve samen te voegen, zodat deze complexen efficiënter kunnen worden gebruikt (project Schoterdroom).

12.3 Havendienst Team Havendienst verzorgt het veilig gebruik van de Haarlemse waterwegen, havens en bruggen voor de recreatie- en de beroepsvaart. Zij beschikt hiertoe over diverse faciliteiten, zoals aanlegplaatsen en vastgoedpanden (havenkantoor, brugwachtershuisjes en passantendouche/toilet).

38

Relevante beleidsuitgangspunten Beleidsuitgangspunten staan in de Ambitiekaart Haarlemse waterenxvii, waarin de doelstellingen worden benoemd om het watertoerisme en -recreatie te stimuleren. Daarnaast wordt toegewerkt naar de geleidelijke invoer van centrale afstandsbediening van bruggen (CAB) xviii. Huisvestingsbehoeftes De voorzieningen voor de havendienst hebben betrekking op: • Havenkantoor: er komt een nieuw havenkantoor (verwachte oplevering 2024), dat voorziet in werkplekken voor de havenmeesters en ondersteuning. Het oude havenkantoor komt vrij voor herbestemming of afstoot; • Brugwachtershuisjes: de bedienruimtes voor de beweegbare bruggen. De functie van de huisjes vervalt op het moment dat een brug onder de CAB valt. Op het moment dat de functie vervalt wordt onderzocht of herbestemming een reële optie is; • Passantenvoorzieningen: vanuit de Ambitiekaart wordt een grotere capaciteit aan sanitaire voorzieningen, zoals douches en toiletten bepleit. Vastgoedopgaven Voor de periode 2024-2025 staan de volgende vastgoedopgaven op het programma. • Vastgoedprojecten (reeds besloten):  Oplevering van de nieuwbouw Havenkantoor Spaarndamseweg (oplevering in 2024). • Vastgoedonderzoeken (in onderzoek):  Herbestemming of afstoot van het oude havenkantoor.

 Herbestemming of afstoot van brugwachtershuisjes nadat de bijbehorende brug wordt opgenomen in de centrale afstandsbediening.  Zoekopgave naar nieuwe locatie passantenvoorzieningen.

12.4 Begraafplaatsen De gemeente Haarlem bezit drie gemeentelijke begraafplaatsen: het monumentale begraafpark Kleverlaan aan de Kleverlaan 7, de katholieke begraafplaats St. Jozef aan de Vergierdeweg 456 en de algemene begraafplaats Akendam aan de Vergierdeweg 273. Relevante beleidsuitgangspunten Elke gemeente moet haar inwoners de gelegenheid bieden tot een laatste rustplaatsxix. De gemeente Haarlem voldoet hier met drie begraafplaatsen aan, maar heeft verder geen expliciet beleid ten aanzien van begraafplaatsen. Huisvestingsbehoeftes Er is een (landelijke) trend dat er vaker wordt gekozen voor crematie in plaats van ter aarde stelling. Deze trend zorgt er voor dat, ondanks de vergrijzing en groei van het aantal inwoners van Haarlem, de huidige capaciteit aan begraafplaatsen voldoet.

De begraafplaatsen hebben als primaire taak het voorzien in rustplaatsen, wat vraagt om grafrust en respect voor de privacy van nabestaanden. Maar begraafplaatsen maken ook deel uit van de openbare toegankelijke ruimte, met ruimte voor natuur en biodiversiteit. Waar mogelijk biedt de gemeente ruimte aan deze toegankelijkheid.

39

Op de drie begraafplaatsen staan enkele publiekstoegankelijke panden (aula’s, kapel). De gemeente zorgt er voor dat deze gebouwen goed toegankelijk zijn. Ook streeft de gemeente er naar om deze gebouwen in te zetten voor bijeenkomsten, zolang het karakter van de bijeenkomsten passend is voor de plek. De ervaring leert dat de gebouwen beperkt geschikt zijn voor koffietafels, hiervoor wordt voornamelijk uitgeweken naar nabij gelegen etablissementen. Verder staan er op de begraafplaatsen diverse niet publiekstoegankelijke panden (bergingen, grafmonumenten en enkele werkplekken). Vastgoedopgaven Voor de periode 2024-2025 staan de volgende vastgoedopgaven op het programma. Vastgoedprojecten (reeds besloten): • Diverse onderhoudsprojecten en het opfrissen van de werkruimtes, zodat deze weer voldoen aan Arbo-eisen. Vastgoedonderzoeken (in onderzoek): • Onderzocht wordt of de aula van begraafplaats Akendam beter geschikt te maken is voor het houden van bijeenkomsten.

40

13. Dienstgebouwen 13.1 Huidige stand van zaken Indeling van de deelportefeuille Dienstgebouwen is als volgt. Dienstgebouwen Stadhuis Ambtelijke kantoor

Omschrijving

Voorbeelden: Raakspoort en Zijlpoort

Subtotaal

Aantal* 1 7

Oppervlakte (m² bvo) 10.187 27.726

8

37.912

*) aantal moet gelezen worden als aantal panden. Een pand kan uit meerdere verhuureenheden bestaan

13.2 Relevante beleidsuitgangspunten In de dienstgebouwen is de centrale huisvesting van de ambtenarenwerkplekken ondergebracht. De decentrale huisvesting (werkplekken voor bijvoorbeeld havenmeesters of medewerkers NME en Begraafplaatsen) zijn bij de deelportefeuille Bedrijven beschreven. In 2023 wordt een visiedocument geschreven gericht op het toekomstgeschikt maken van deze decentrale werkplekken. De huisvesting voor ambtenarenwerkplekken en het beheer van de dienstgebouwen wordt aangestuurd door Facilitaire Zaken. Voor de centrale huisvesting is een programma Hybride werkenxx opgesteld. Dit beleid is er op gericht om werkplekken geschikt te maken voor een eigentijdse manier van werken: meer plek-onafhankelijk gewerkt en voorzien van bijpassende ruimtebehoefte, zoals: ontmoetingsruimtes, bureauwerkplekken en ruimtes voor Teams-overleg. De publieksfunctie van het stadhuis en het stadskantoor vervult een belangrijke rol bij de dienstverlening aan burgers waarbij een bezoek gewenst of noodzakelijk is. De toegankelijkheid van gebouwen voor mindervaliden is een blijvend aandachtspunt.

13.3 Huisvestingsbehoeftes Er zijn twee duidelijke ontwikkelingen herkenbaar ten aanzien van de centrale huisvesting. Er wordt meer hybride gewerkt (combinatie van thuiswerken en op kantoor werken). Deze ontwikkeling is in een stroomversnelling geraakt in de coronajaren. Daarnaast neemt het aantal gemeentelijke ambtenaren toe, door groei van de stad en door decentralisatie van overheidstaken. Door middel van het programma Hybride werken wordt gestuurd op het realiseren van voldoende en geschikte huisvesting. Het Hybride werken maakt een efficiënter gebruik van de ruimte mogelijk, waardoor er vooralsnog geen opgave of aanleiding is om de hoeveelheid kantoorruimte te wijzigen.

41

13.4 Vastgoedopgaven Voor de periode 2024-2025 staan de volgende vastgoedopgaven op het programma. Vastgoedprojecten (reeds besloten): • Geen vastgoedtransacties; • Uitvoering programma Hybride werken waarbinnen werkplekken geschikt worden gemaakt voor een eigentijdse manier van werken. Vastgoedonderzoek (in onderzoek): • Formuleren huisvestingsvisie op decentrale werkplekken.

42

14. Commercieel en Wonen 14.1 Huidige stand van zaken De deelportefeuille is als volgt opgebouwd. Commercieel

Omschrijving

Bedrijven

Bedrijfsruimten, waaronder kinderdagverblijven.

Woningen Bergingen Subtotaal

Aantal*

Oppervlakte (m² bvo)

23

21.525

39 33

9.474 652

95

31.651

*) aantal moet gelezen worden als aantal panden. Een pand kan uit meerdere verhuureenheden bestaan

14.2 Relevante beleidsuitgangspunten De gemeente heeft geen wettelijke verplichting voor het aanhouden van een deelportefeuille Commercieel en Wonen. Er zijn twee redenen waarom de gemeente deze deelportefeuille heeft. Als eerste reden omdat de stad ontwikkelingen op gang wil brengen: een ruimtelijke ontwikkeling, het vergroten van de leefbaarheid of het verbeteren van het vestigingsklimaat. Het hebben van een vastgoedpositie kan een krachtig instrument zijn om deze ontwikkelingen tot stand te brengen. Voor de huurders of gebruikers geldt normaliter dat er geen subsidierelatie met de gemeente is. Als tweede reden omdat objecten hun oorspronkelijke gebruik verliezen en niet meer voor andere beleidsafdelingen aanwendbaar zijn. Deze objecten worden op de verkooplijst gezet en worden op termijn verkocht. Tot het moment van afstoot wordt geprobeerd deze panden optimaal te exploiteren. Een verkoop wordt verricht volgens een vastgelegde werkwijzexxi, gebaseerd op het TOM-principe (Transparant, Open en Marktconform).

14.3 Vastgoedopgaven op gebied van commercieel en wonen Basisopgaven Tot het moment van verkoop worden gebouwen geëxploiteerd volgens de basisregels van het vastgoedbeleid. Zodra een object wordt benoemd als verkoopbaar, word daar rekening mee gehouden in het onderhoudsbeleid. Er wordt getracht optimaal te exploiteren. In de basis wordt de omvang van de deelportefeuille Commercieel en Wonen beperkt gehouden. Voor het ontwikkelingsgerichte vastgoed geldt dat er een concrete ontwikkeling op het oog moet zijn en voor de verkooplijst geldt dat er wordt gestreefd naar een optimaal verkoopmoment.

43

Op het moment dat een object vrij van huur komt, wordt een consultatieronde doorlopen: beleidsafdelingen worden bevraagd of het betreffende object voor één van hun beleidsprogramma’s kan worden ingezet. Op het moment dat de consultatieronde geen resultaat oplevert, zal de verkoopprocedure worden opgestart. Strategische opgaven De voorgaande jaren zijn flinke stappen gezet in het verkopen van vastgoed en is de verkooplijst aanmerkelijk ingekort. Inmiddels krijgt de gemeente uit verschillende hoeken meer huisvestingsvragen. Als eerste vraagt het Rijk aan de gemeente om medewerking bij de asielzoekersopvang. Daarnaast hebben meerdere beleidsafdelingen inmiddels een grotere huisvestingsbehoefte. En tot slot vragen enkele maatschappelijke spelers die in beginsel zelf voor hun huisvesting moeten zorgen (bijvoorbeeld zorginstellingen, kinderopvang of huisartsen) de gemeente om hulp bij het realiseren van hun ruimtebehoefte.

Voor het invullen van deze huisvestingsvragen wordt regelmatig naar de afdeling Vastgoed gekeken: kunnen de panden op de verkooplijst hier niet voor worden ingezet? Kan afdeling Vastgoed de objecten niet wat langer vasthouden voordat tot verkoop wordt over gegaan? Afdeling Vastgoed ziet het als haar opgave om zo goed mogelijk te faciliteren in deze ruimtevragen, maar is wel gebonden aan haar spelregels: • Uitbreiding van de portefeuille (zowel tijdelijk als permanent) is voor de afdeling Vastgoed alleen mogelijk wanneer daar een dekking tegenover staat. • Een besluit om een object terug te halen van de verkooplijst naar de permanente portefeuille, heeft twee consequenties:  Objecten die op de verkooplijst staan worden onderhouden op een lager niveau. Op het moment dat ze weer verschuiven naar de permanente portefeuille, zal het onderhoudsniveau weer worden verhoogd en moet het pand gaan voldoen aan het duurzaamheidsbeleid.  De verwachte verkoopopbrengsten (die dienen als voeding voor de Reserve Vastgoed) worden niet gerealiseerd. • Bij tijdelijke exploitatie (leegstandsbeheer totdat verkoop of herontwikkeling mogelijk is) wordt de voorkeur gegeven om objecten ter beschikking te stellen aan maatschappelijke initiatieven. Het motief om objecten tijdelijk in exploitatie te houden, ligt in de benodigde voorbereidingstijd om tot succesvolle verkoop of herontwikkeling te komen.

Afdeling Vastgoed beperkt zich tot dit motief, omdat andere motieven het risico met zich meebrengen dat het karakter van tijdelijk gebruik verandert in permanent gebruik. Dit brengt vervolgens hoge kosten met zich mee voor het wegwerken van achterstallig onderhoud én verduurzamingskosten.

14.4 Vastgoedopgaven Binnen deze deelportefeuille spelen doorlopend de volgende opgaven: • Het optimaal exploiteren van de portefeuille; • Het faciliteren van het consultatieproces. Van elk vrijkomend pand wordt zorgvuldig onderzocht of het kan worden ingezet voor een van de beleidsprogramma’s; • Uitvoeren van de verkoopopgave, waarbij eventuele tijdelijke exploitatie wordt ingezet ten behoeve van maatschappelijke initiatieven; • Woningen in verhuur moeten uiterlijk in 2030 een energielabel D hebben. Indien een woning naar verwachting niet voor 2030 verkocht zal zijn, zal deze worden verduurzaamd naar label D.

44

15. Gronden en Erfpachten De deelportefeuille Gronden en Erfpachten omvat de (grond)posities die door verschillende type overeenkomsten (grondhuur, pacht, erfpacht of gebruiksovereenkomsten) in gebruik worden gegeven aan inwoners van Haarlem, maatschappelijk instellingen of commerciële partijen. Deze worden per type overeenkomst behandeld.

15.1 Huidige stand van zaken De indeling van de deelportefeuille Gronden en Erfpachten is als volgt. Indeling Erfpacht

Omschrijving Woningen Bedrijven Buitensport Scouting Benzinestations Nader te bepalen

Grondhuur

Tuin (individueel) Parkeerplaatsen Trafo's Grond voormalig openbaar gebied Bedrijfsfuncties Zendmasten Standplaatsen kiosken Benzinestations Doe-tuin Weiland (geen pacht) Volkstuinverenigingen Volkstuinen (individueel) Leegstand Scouting Stadslandbouw

162 35 26 21 19 11 9 8 8 6 5 4 3 1 1

Zakelijke rechten

Ten behoeve van o.a. trafo's, recognities

55

Woonwagenstandplaatsen

Woonwagenstandplaatsen

25

Pacht

Landbouwgrond

9

Subtotaal

Aantal 233 57 7 6 2 2

715

15.2 Relevante beleidsuitgangspunten De deelportefeuille Gronden en Erfpachten is een deelportefeuille waarvan de samenstelling historisch is bepaald. Daardoor zijn voor veel objecten geen expliciete beleidsdoelen te benoemen. Veel afspraken hebben in het verleden een eigen specifieke aanleiding gehad en dat is ook vandaag

45

de dag het geval. Afdeling Vastgoed faciliteert het maken van de afspraken. Omdat het afsluiten en beheren van de contracten kennis en inzet vraagt, is de gemeente terughoudend bij de inzet van dit instrumentxxii. Afdeling Vastgoed let er bij het aangaan van een overeenkomst op of het dienstbaar is aan één of meerdere beleidsdoelen. Bij het aangaan van een overeenkomst wordt rekening gehouden met de kaders van het Didam-arrest en de wet Markt en Overheid, zodat een gelijk speelveld tussen overheden en ondernemers wordt geborgd. De verschillende vormen van overeenkomst hebben elk hun eigen kenmerken. We lichten twee belangrijke vormen toe:  Grondverhuur heeft als doel ruimte te kunnen bieden aan inwoners van Haarlem, maatschappelijk instellingen of commerciële partijen voor een afgebakende periode.  Erfpacht heeft ditzelfde doel, maar heeft het voordeel dat het tegelijk een financieringsmogelijkheid voor de erfpachter biedt. Daarentegen is het een ‘zwaarder’ instrument dan een reguliere grondhuurovereenkomst. Erfpachten worden binnen de gemeente Haarlem voor bepaalde dan wel voortdurende tijd afgegeven.

15.3 Behoeftes en opgaven Gestreefd wordt om de deelportefeuille zo klein mogelijk te houden. De inzet van afdeling Vastgoed is om in de huidige deelportefeuille enkele accenten aan te brengen:  Voor lopende erfpachten voor woningen is het beleid om de portefeuille af te bouwen, zodat de beheerlast van het Haarlemse erfpachtstelsel zal afnemen. Hiertoe wordt aan erfpachters de mogelijkheid gegeven het erfpachtrecht af te kopen of eigenaar te worden van de grond (verkoop bloot eigendom), waardoor de erfpacht door vermenging vervalt;  Bij enkele onderwerpen (benzinestations en zendmasten) is geen onderliggend gemeentelijk beleid beschikbaar, waardoor afdeling Vastgoed binnen de gestelde kaders overgaat tot afstoten als hiervan de overeenkomst wordt beëindigd. Ook is er niet altijd sprake van eenduidigheid van contractvormen en de opgenomen voorwaarden. Voor een toekomstbestendige doorkijk van deze onderwerpen zijn heldere en eenduidige beleidskaders gewenst;  Woonwagenstandplaatsen: de gemeente stelt een actieplan woonwagens op. Woonwagenstandplaatsen behoren, net als woningen, niet tot de kernportefeuille. Vanuit oogpunt van de afdeling Vastgoed is de inzet om de resterende gemeentelijke woonwagenstandplaatsen over te dragen aan Woonwagenstandplaatsen Kennemerland BV xxiii.

46

Bijlage 1 Toelichting op aantallen Toelichting aantallen Wanneer in het Portefeuilleplan wordt gesproken over aantallen, dan spreken we over objecten met een adres. Een object is een gebouw (wanden, dak, toegankelijk via een deur), eventuele bijgebouwen (schuur, kas, bouwwerk) vallen onder het betreffende pand. De aantallen objecten zijn niet hetzelfde als de aantallen verhuurbare eenheden. Twee voorbeelden ter illustratie: • Een woningcomplex kan meerdere woningen bevatten met elk een eigen adres. • Een object met één adres kan meerdere verhuurbare eenheden bevatten, bijvoorbeeld meerdere atelierruimtes onder één dak.

47

Bijlage 2 Overzicht beleidsdocumenten Beleidsdocumenten vastgoed Algemeen Vastgoednota Haarlem Opdracht geven en opdracht nemen bij gemeentelijk vastgoed Omgevingsvisie 2045 (2021/492095) Coalitieakkoord 2022-2026 'Actie!"

Jaar 2018 2018 2022 2022

Assetmanagement Strategisch vastgoed Nota Verhuurbeleid Uitgangspunten erfpachtbeleid gemeente Haarlem Art 213a erfpacht; eindrapport Nota Grondbeleid Nota Grondprijsbeleid 2018 Vaststellen beleidskader voor selectie marktpartijen Verkoopopbrengsten vastgoed en ontwikkelkosten Rollen bij verkoop van vastgoed Stand van zaken kostprijsdekkende huur Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Versnellingsprogramma verduurzaming gemeentelijk vastgoed

Jaar 2012 2013 2014 2012 2013 2018 2017 2018 2018 2018 2020 2023

Onderhoud Overdracht eigenarenonderhoud cultuurpodia Onderhoud vastgoed Onderhoudskosten vastgoed Onttrekking aan reserve Vastgoed voor actualisatie onderhoudsplannen en inventarisatie duurzaamheid en vaststelling van de plannen van aanpak ten behoeve van het gemeentelijk strategische vastgoed Opdrachtverlening gemeentelijk vastgoedonderhoud Verduurzaming gemeentelijk vastgoed, Plan van Aanpak Uitbesteden onderhoud vastgoed aan SRO

Jaar 2012 2012 2013 2017 2018 2018 2021

48

Overzicht beleidsdocumenten huisvestingsvragers I II III IV

Behoefte maatschappelijke voorzieningen Haarlem (22 december 2022) Verordening op de WMO 2023 (2022/1394097) Kader Opvang, wonen en herstel, 2022-2027 (2021/0593411) Stadsdeal ouderenhuisvesting (2022/0073147) Accommodatiegebonden jongerenwerk in Haarlem_ 213a-onderzoek V (2017/594344) Wet op het Primair Onderwijs, Wet op het VO en Verordening voorzieningen VI huisvesting onderwijs gemeente Haarlem 2015 VII Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs 2023-2028 (2023/0009349) VIII Uitbreiding huisvesting ISH (2018/305699) IX Jaarlijks Onderwijshuisvestingsplan 2023 X Onderwijskansenbeleid Haarlem 2019-2022 (2019-462550) XI Integraal uitvoeringsplan Sport accommodaties 2018-2028 "Sport aan zet", 2017.

XII Investeringsplan Sportaccommodaties 2023-2027, 2028-2032 XIII Integrale nota jeugd Samen voor jeugd Haarlem (2019-293239) XIV Cultuurplan 2022-2028 (2021/0581363) XV Erfgoedverordening Haarlem 2023 (2022/0888839) Informatienota Bewoners naar de garage (2018/684410) en raadsstuk krediet XVI uitbreiding Autoluwe Binnenstad (2018/389960) XVII Parkeerbeleid (wordt in 2023 geactualiseerd) XVIII Verklaren van Volks-, school- en doetuinen als strategisch vastgoed, 2019/184461 Actieplan 'Basis op orde 2023-2025: voor toekomstbestendige Natuur- en XIX Milieueducatie' (2023/351535) XX Ambitiekaart Haarlemse Wateren, maart 2018, 2018/450652 Groot onderhoud beweegbare bruggen en Centrale Afstandsbediening beweegbare XXI bruggen 2023/368064 XXII Wet op de Lijkbezorging, art. 33 XXIII Programma Hybride Werken (in wording) Gestandaardiseerde werkwijze voor de verkoop van gemeentelijk bezit XXIV (2019/441246) XXV Erfpachtbeleid, 2014, 2014/139724 XXVI Actieplan Woonwagens 2021 - 2022 (2021/0133105) XXVII Groenbeleidsplan (2022/606659) Ecologisch Beleidsplan, de uitwerking van een robuust ecologisch netwerk XXVIII (2022/1515365)

Jaar 2022 2018 2021 2022 2017 2015 2023 2018 2023 2019 2017 2023 2019 2021 2023 2018 2023 2019 2023 2018 2023 volgt 2019 2014 2021 2022 2022

49

Bijlage 3: Portefeuilleoverzicht en specifiek de verkooplijst

50

51

52

53

54

Specificatie Verkooplijst (niet-strategisch vastgoed) Objecten met vastgoedconclusie afstoten-verkoop Deelportefeuille

Groep

Gebruiksfunctie

Adres

3. Sport

Sport

Gymzaal

Florence Nightingalestraat 3 naast

Objectnaam

Verhuurd/vrij van huur

Perspectief nieuw

Vrij van huur

Afstoten-verkoop

Totaal 3. Sport 5. Kunst & Cultuur

Kunst en Cultuur Kunst en Cultuur

Gasthuisvest 47

De Egelantier

Vrij van huur

Afstoten-verkoop

Totaal 5. Kunst & Cultuur 6. Parkeren en stallingen

Bewonersgarage Europan

Oppervlakte in BVO 1

398

1

398

1

7.716

1

7.716

1

131

1

131

Parkeergarages

Bewonersparkeergarages

Petrus Planciusstraat 2-36

Vrij van huur

Afstoten-verkoop

Commercieel

Woningen

Amsterdamsevaart 54 ZW

Vrij van huur

Afstoten-verkoop

1

61

Amsterdamsevaart 56 RD + ZW

Vrij van huur

Afstoten-verkoop

1

184

Amsterdamsevaart 58 RD + ZW

Vrij van huur

Afstoten-verkoop

1

192

Amsterdamsevaart 60 RD + ZW

Verhuurd

Afstoten-verkoop

1

194

Baljuwslaan 10

Verhuurd

Afstoten-verkoop

1

91

Baljuwslaan 12

Verhuurd

Afstoten-verkoop

1

Baljuwslaan 14

Verhuurd

Afstoten-verkoop

1

88

Amsterdamsevaart 192

Verhuurd

Afstoten-verkoop

1

176

Barendsestraat 51

Verhuurd

Afstoten-verkoop

1

127

Voormalig dienstwoning begraafplaats Kleverlaan Verhuurd

Totaal 6. Parkeren en stallingen 9. Commercieel en Wonen

Aantal

Kleverlaan 1

88

Afstoten-verkoop

1

276

Noord Schalkwijkerweg 111

Vrij van huur

Afstoten-verkoop

1

110

Noord Schalkwijkerweg 133

Verhuurd

Afstoten-verkoop

1

576

Noord Schalkwijkerweg 93

Verhuurd

Afstoten-verkoop

1

338

Slaperdijkweg 116

Verhuurd

Afstoten-verkoop

1

113

Vondelweg 515

Verhuurd

Afstoten-verkoop

1

530

Zuid Schalkwijkerweg 10

Verhuurd

Afstoten-verkoop

1

562

Generaal Bothastraat 2 RD

Verhuurd

Afstoten-verkoop

1

Harmenjansweg 63

Verhuurd

Afstoten-verkoop

1

97

Jacobijnestraat 58 + 60

Verhuurd

Afstoten-verkoop

1

122

Kennemerstraat 18 RD + ZW

Verhuurd

Afstoten-verkoop

1

164

Verhuurd

Afstoten-verkoop

1

68

Verhuurd

Afstoten-verkoop

1

115

Vrij van huur

Afstoten-verkoop

1

888

Lange Wijngaardstraat 22 RD

Verhuurd

Afstoten-verkoop

1

Nieuw Heiligland 15

Verhuurd

Afstoten-verkoop

1

80

Slachthuisstraat 55

Verhuurd

Afstoten-verkoop

1

1.320

Ruysdaelstraat 14 RD

Verhuurd

Afstoten-verkoop

1

133

Vaartstraat 2

Vrij van huur

Afstoten-verkoop

1

181

Wagenweg 226

Vrij van huur

Afstoten-verkoop

1

135

Zuid Schalkwijkerweg 45 A

Verhuurd

Afstoten-verkoop

1

173

Zuid Schalkwijkerweg 32

Verhuurd

Afstoten-verkoop

1

Jan Sluyterslaan 2

Verhuurd

Afstoten-verkoop

1

483

Verhuurd

Afstoten-verkoop

1

5.292

Rijksstraatweg 22 - 24

Vrij van huur

Afstoten-verkoop

1

451

Ternatestraat 16

Verhuurd

Afstoten-verkoop

1

589

Venkelstraat 99

Verhuurd

Afstoten-verkoop

1

611

Bergingen

Berckheydestraat 3A

Verhuurd

Afstoten-verkoop

27

420

Winkelruimtes

Grote Markt 31 - Jansstraat 80

Verhuurd

Afstoten-verkoop

1

161

Spekstraat 5

Verhuurd

Afstoten-verkoop

1

Vrij van huur

Afstoten-verkoop

1

97

Totaal 9. Commercieel en Wonen

66

15.988

Eindtotaal

69

24.232

Klaverstraat 24 Kolkstraat 7 RD Lange Wijngaardstraat 14 A/B/C/D/E/F

Bedrijven

Oudeweg 91-95

Kabels/Leidingen/Bemalingen/Germaal

Leidsevaart 404-404A

Voormalig Joods Gemeentegebouw

MAAK-terrein

Voormalig gemaalgebouwtje

52

188

245

217

55

Dit is een uitgave van gemeente Haarlem, 14 juli 2023

________________________________ Postbus 511 2003 PB Haarlem Tel. 14 023 haarlem.nl

56

i

Behoefte maatschappelijke voorzieningen Haarlem (22 december 2022) Accommodatiegebonden jongerenwerk in Haarlem_ 213a-onderzoek (2017/594344) iii Wet op het Primair Onderwijs, Wet op het Voortgezet Onderwijs en Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Haarlem 2015 9349) v Uitbreiding huisvesting ISH (2018/305699) vi Jaarlijks Onderwijshuisvestingsplan 2023 vii Onderwijskansenbeleid Haarlem 2019-2022 (2019/462550) viii Integraal uitvoeringsplan Sport accommodaties 2018-2028 "Sport aan zet", 2017 ix Investeringsplan Sportaccommodaties 2023-2027, 2028-2032 x Integrale nota jeugd Samen voor jeugd Haarlem (2019/293239) xi Cultuurplan 2022-2028 (2021/0581363) xii Erfgoedverordening (2022/0888839) xiii Informatienota Bewoners naar de garage (2018/684410) en raadsstuk krediet uitbreiding Autoluwe Binnenstad (2018/389960) xiv Parkeerbeleid, wordt in 2023 geactualiseerd xv Verklaren van Volks-, school- en doetuinen als strategisch vastgoed, 2019/184461 xvi Actieplan 'Basis op orde 2023-2025: voor toekomstbestendige Natuur- en Milieueducatie' (2023/351535) xvii Ambitiekaart Haarlemse Wateren, maart 2018, 2018/450652 xviii Groot onderhoud beweegbare bruggen en Centrale Afstandsbediening beweegbare bruggen 2023/368064 xix Wet op de Lijkbezorging, art.

33 xx Programma Hybride werken, ambtelijk document xxi Gestandaardiseerde werkwijze voor de verkoop van gemeentelijk bezit (2019/441246) xxii Erfpachtbeleid, 2014, 2014/139724 xxiii Actieplan Woonwagens 2021 - 2022 (2021/0133105) ii

57