2 Bijlage 1 Concept jaarverslag en jaarrekening 2023 van het Participatiebedrijf Zuid-Kennemerland (Spaarne Werkt)
Tekst van het document
Project ‘Aan de Slag’ (statushouders)
-
Project ‘Perspectief Op Werk’
-
Project 'Dichterbij dan je denkt'
-
Regionale werkgeverservicepunt (WSP)
-
Regionale mobiliteitsteam (RMT)
-
Begeleiding doelgroep Beschut werk
Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023
22
2.2.1
Overzicht van baten en lasten programma ‘Re-integratie’
In het onderstaande overzicht is het verzicht van baten en lasten weergegeven met de kosten en opbrengsten van het programma ‘Re-integratie’ over 2023:
Overzicht van baten en lasten programma 'Re-integratie':
2023 Werkelijk
2023 Begroting
2023 Verschil B - W
Opbrengsten Netto omzet Overige opbrengsten Totaal opbrengsten
3.258.850 471.634 3.730.484
2.492.132 191.313 2.683.444
766.718 280.321 1.047.040
Personeelskosten ambtelijke medewerkers Bruto lonen Sociale lasten en pensioenpremies Vervoerskosten Overige personeelskosten Totaal personeelskosten ambtelijke medewerkers
1.902.566 602.483 80.004 56.462 2.641.514
1.731.070 474.033 73.076 45.823 2.324.001
171.496 128.450 6.928 10.639 317.513
3.710 2 4.087 21.347 429 127.361 156.935
2.817 3.851 63.500 70.168
893 2 236 21.347 429 63.861 86.767
2.798.449
2.394.169
404.280
Doorbelaste kosten Incidentele baten (+) en las ten (-)
289.276 -
289.276 -
-
Totaal gerealiseerd resultaat
642.759
0
642.759
Overige (bedrijfs-) kosten Afschrijvingskosten materiële vaste activa Rente Huur Onderhoudskosten Energieverbruik Belastingen en verzekeringen Algemene kosten Diverse kosten Totaal overige (bedrijfs-) kosten Totaal kosten
Het programma ‘Re-integratie’ realiseerde een goed resultaat van +/+ € 642.759 positief. De begroting ging uit van een nettoresultaat van € nihil. Het positieve resultaat vloeit hoofdzakeFinancieel
lijk voort uit hogere netto omzet uit re-integratie dienstverlening +/+ € 766.718 en deels hogere
resultaat
overige opbrengsten +/+ € 243.571 (ESF-subsidie). Daartegenover staat een overschrijding van de personeelskosten van het ambtelijk personeel van € 404.280, vanwege een hoger aantal fte’s. De overige bedrijfskosten liggen boven begroting maar dit betreft vooral kosten voor het Werkgeverservicepunt waartegenover ook opbrengsten staan.
Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023
23
2.2.2
Toelichting
Er is meer netto omzet gerealiseerd dan in vergelijking tot de begroting +/+ € 766.718. Vooral de reguliere re-integratiedienstverlening voor het contract preventie en bemiddeling ten behoeve van Opbrengsten
de deelnemende gemeenten, maar ook een aantal afzonderlijke re-integratieprojecten zijn met succes uitgevoerd. Dit betreft projecten zoals; ‘AanDeSlag’, voor statushouders, ‘Perspectief Op Werk’ en ‘Dichterbij dan je denkt’. Met het project ‘Aan de Slag’, wat in samenwerking met stichting Vluchtelingenwerk werd uitgevoerd, werd +/+ € 104.945 meer omzet gerealiseerd. Met dit project, dat ook gefinancierd wordt uit de budgetten van stichting Vluchtelingenwerk, worden de kansen op de arbeidsmark voor statushouders verbeterd. Werk is immers een zeer belangrijk onderdeel van het integratieproces van vluchtelingen statushouders. In onderstaand overzicht zijn de opbrengsten van ‘Re-integratie’ nader uitgesplitst:
Opbrengsten: Programmarekening Re-integratie: opbrengsten 2023 Werkelijk Omzet Preventi e en bemi ddel i ng Re-i ntegra tie diens tverle ning IASZ Project 'Aa nDe Sla g' (s ta tus houders ) DGR: jobcoa chi ng Ha a rle m en Za ndvoort Di ens tverl eni ng 'a a nvul l end s oci a a l pa kket' Ha a rl em (POW) Arbei ds ma rkt gerel a te erde projecten 'Sta rtba nen' en 'Di chterbij da n je denkt' Aa nde el pa rtners in geza menl ijke a ctivi teiten (WSP) Overig Totaal omzet
2023 Begroting
2.488.761 164.756 249.945 181.275
2.102.553 97.871 145.000 50.000
114.257 61.165 46.282 103.936
114.461 95.448 98.029
2023 Verschil B - W
386.208 66.885 104.945 131.275 -204 -34.283 46.282 5.907
3.410.377
2.703.362
707.016
Kos tpri js omzet
151.527
211.230
-59.703
Totaal netto omzet
3.258.850
2.492.132
766.718
228.063
191.313
243.571 471.634
191.313
36.750 243.571
3.730.484
2.683.444
Overige opbrengsten Bes chut werk: vergoedi ng begel eidings kos ten Subs i di e Europees Socia a l Fonds (ESF) Totaal overige opbrengsten Totaal opbrengsten
280.321 1.047.040
De hogere overige opbrengsten +/+ € 280.321 zijn vooral gerealiseerd met subsidie van het Europees Sociaal Fonds (ESF) € 243.571. Deze ESF-subsidie was niet begroot. In paragraaf 1.3 is reeds toegelicht wat de reden is van deze hoge ESF-subsidie.
De personeelskosten van het ambtelijk personeel overschrijden de begroting met € 317.513. Dit Personeels-
wordt vooral verklaard door een hoger aantal fte’s (+/+ 3,6 fte) in vergelijking tot de begroting. Er
kosten
is meer personeel ingezet om de toegenomen vraag aan re-integratiediensten aan te kunnen. Daarnaast speelt bij de hogere loonkosten uiteraard ook de forse indexering van de cao-lonen een rol. De overige (bedrijfs-) kosten overschrijden de begroting met € 86.767. Dit heeft vooral te maken
Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023
24
Overige
met de kosten voor het Werkgeverservicepunt. Hier tegenover staan ook opbrengsten van
kosten
€ 46.282, welke zijn opgenomen onder de overige opbrengsten.
Personele bezetting (ambtelijk):
2023
2023
2023
Werkelijk
B egro ting
Verschil
Perso nen
Personele bezetting
2.2.3
36
Fte
30,8
P erso nen
34
Fte
26,7
P erso nen
Fte
2
4,0
Maatschappelijke impact
Het bedrijfsonderdeel ‘Re-integratie’ vormt een essentieel onderdeel van Spaarne Werkt, het eigen dienstverlenende re-integratiebedrijf van de aangesloten gemeenten. ‘Re-integratie’ vervult voor deze gemeenten zowel een rol als opdrachtnemer als strategisch partner op het terrein van re-integratie. Daarnaast is ‘Re-integratie’ samenwerkingspartner in relatie tot diverse lokale en regionale organisaties in het sociaal domein. De toegevoegde waarde van het onderdeel ‘Re-integratie’ is gebaseerd op drie elementen: • ‘Re-integratie’ kent de werkzoekenden en heeft ruime ervaring en expertise opgebouwd gericht op de ontwikkeling van werkzoekenden en het bevorderen van uitstroom naar werk. • ‘Re-integratie’ beschikt over een groot netwerk van werkgevers als bron van werk en maatschappelijke partners voor het aanbieden van alternatieven voor werk als vrijwilligerswerk en andere vormen van participatie. Re-integratie werkt hiertoe samen met het UWV en IJmond Werkt in het regionale werkgeversservice punt (WSP). • Tot slot kent ‘Re-integratie’ de opdrachtgevers en is zij effectief in het beperken van de gemeentelijke lasten, omdat door uitstroom naar werk het aantal uitkeringen kan worden beperkt. Zoals in het voorgaande reeds genoemd is de situatie op de regionale arbeidsmarkt tamelijk overspannen. Mensen die kunnen en ook willen vinden hierdoor veel sneller een baan.
Dit heeft Resultaten
er dit jaar toe geleid dat, evenals in het jaar daarvoor, het aantal kandidaten dat door de
re-integratie
gemeenten werd aangemeld voor een re-integratietraject, achter bleef bij de uitgangspunten van het meer-jaren kaderprogramma (MJK). In het MJK is het aantal nieuwe aanmeldingen vastgesteld op circa 500. In werkelijkheid zijn er circa 400 kandidaten aangemeld. Deze ontwikkeling heeft ertoe geleid dat de doelstelling van het MJK, het uitvoeren van 950 re-integratietrajecten,
Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023
25
500 nieuwe aanmeldingen en 450 uit vorig jaar overlopende trajecten niet kon worden gehaald. In totaal hebben 641 kandidaten daadwerkelijk in een re-integratietraject gevolgd. Ondanks het feit dat er feitelijk minder trajecten zijn uitgevoerd dan in het MJK was voorzien, zijn er wel degelijk goede resultaten behaald bij de bemiddeling van werkzoekenden. In navolgend overzicht zijn de behaalde resultaten beknopt samengevat:
Overzicht behaalde resultaten preventie en bemiddeling:
Re-integratie trajecten Aantal mensen dat gedurende het jaar in een traject heeft gezeten Gemiddelde trajectduur (maanden) Aantal mensen dat duurzaam passend werk heeft gevonden Percentage van de gestarte trajecten dat met duurzame uitstroom naar werk is afgerond *) Percentage van de aangemelde kandidaten dat start met traject
MJK 2022
Werkelijk 2022
MJK 2023
Werkelijk 2023
MJK 2024
MJK 2025
MJK 2026
950
668
950
641
950
950
950
10
11
9
11
9
9
9
220
188
240
165
260
280
290
50%
58%
52%
61%
55%
57%
60%
85%
81%
85%
85%
85%
85%
85%
*) Het percentage van het aantal gestarte en afgeronde trajecten dat met plaatsing is afgesloten.
Voor alle deelnemende gemeenten tezamen zijn dus in totaal 641 re-integratietrajecten uitgevoerd. Een bemoedigend gegeven is dat het percentage van de gestarte én beëindigde trajecten dat met duurzame uitstroom naar werk is afgerond met 61% hoger ligt dan begroot, maar ook is met 3% is toegenomen ten opzichte van 2022. Dus ook onder de gunstige omstandigheden op de arbeidsmarkt is het goed mogelijk om de categorie mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt en die hier niet toe in staat is te begeleiden naar betaald werk, in totaal 165 personen. Voor een meer uitgebreidere rapportage over de resultaten van het programma re-integratie wordt verweren naar de jaarrapportage van het programma. In tegenstelling tot voorgaande jaren is er dit jaar fors ingezet op loonkostensubsidies (LKS), Loonkostensubsidie
ofwel garantiebanen. In totaal waren er dit jaar 32 personen met een garantiebaan in dienst bij Spaarne Werkt. De gemiddelde duur van een dienstverband ligt hierbij op 9 maanden. Wij ervaren de garantiebanen als een belangrijke toegevoegde waarde voor de re-integratie van een specifieke groep werkzoekenden. De extra coaching die wij in deze periode kunnen bieden is net het duwtje in de rug dat zij nodig hadden om zich in een reguliere setting staande te houden. In toenemende mate wordt arbeidsontwikkeling, voor de doelgroep die al bij Spaarne Werkt in
Arbeidsontwikkeling
dienst is, een factor van belang. Het doel daarbij is om de duurzame inzetbaarheid, in de breedste zijn des woords, te bevorderen. Hiertoe worden onder de titel ‘coaching on the job’
Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023
26
heldere en binnen redelijke termijn haalbare doelen gesteld, die onder begeleiding van een teamleider en jobcoach worden gerealiseerd. Hierbij worden verschillende coaching instrumenten ingezet waaronder; e-learning, conversatieles, opleiding/training, Zorg/hulpverlening en snuffelstages. In totaal zijn er 169 coachtrajecten uitgevoerd voor 140 deelnemers. Iets meer dan de helft van de trajecten (89) is afgesloten en van de 89 afgesloten trajecten, is in 71% van de gevallen sprake van een succesvol traject. Tot slot is Spaarne Werkt, als ‘founding partner’ van het regionale Werkgevers Servicepunt Zuid-Kennemerland en IJmond (WSP), in belangrijke mate betrokken bij de opbouw van de Werkgevers
organisatie van het WSP. Dit samenwerkingsverband waarin ook het UWV en IJmond
servicepunt
Werkt deelnemen, vertegenwoordigt de gemeenten Beverwijk, Bloemendaal, Haarlem, Heemskerk, Heemstede, Velsen, Zandvoort op de regionale arbeidsmarkt. De belangrijkste taak van het WSP is het verstrekken van informatie aan werkgevers over de arbeidsmarkt en het bieden van ondersteuning bij het aannemen van mensen met afstand tot de arbeidsmarkt. De dienstverlening is kosteloos.
Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023
27
2.3 Programma ‘Onderwijs Jongeren’ Het Programma ‘Onderwijs Jongeren’, georganiseerd binnen het label ‘Perspectief’, biedt Kern-
intensieve leerwerktrajecten voor jongeren tussen 16 en 27 jaar die het reguliere onderwijs
activiteiten
niet aankunnen of uitvallen door andere omstandigheden en daardoor geen uitzicht hebben op regulier werk. Onder leiding van ervaren leermeesters en docenten gaan zij toch en direct vanaf de start aan het werk. ‘Perspectief’ vervult al vele jaren een cruciale rol in de uitvoering van het Haarlemse en regionale jeugdbeleid en vooral de bestrijding van voortijdig schoolverlaten. Door middel van het bieden van passend onderwijs, binnen een hulpverleningskader, worden jongeren van 16 tot 27 jaar toegeleid naar de arbeidsmarkt. Veel jongeren tussen de 16 en 27 jaar hebben problemen en soms zijn die problemen zo groot dat het tot schooluitval en nog meer problemen leidt. De leerwerkbedrijven bieden onderwijs en begeleiding aan jongeren die de school hebben verlaten of dreigen te verlaten, geen diploma en/of startkwalificatie bezitten en/of geen uitzicht hebben op regulier werk. ‘Perspectief’ biedt deze jongeren een laatste kans om hun leven weer op de rails te krijgen. Op basis van maatwerktrajecten leren jongeren een vak onder intensieve begeleiding van ervaren en vakkundige leermeesters, docenten en trajectbegeleiders. Door op de praktijkgerichte werkzaamheden wordt veel kennis overgebracht.
Jongeren hebben de keuze om te werken binnen een aantal eigen kleinschalige leerwerkbedrijven zoals; de restaurants ‘De Ripper’ en de ‘De Kloosterkeuken’, het bouwbedrijf ‘De Adriaan’, de cateringservices of het onderdeel Metaal. Het aantal jongeren dat een leerwerktraject volgt bij ‘Perspectief’ is de laatste jaren aan het
Knelpunten
dalen en structureel onvoldoende voor een kostendekkende exploitatie. Eerder is becijferd dat een aantal van minimaal 50 leerlingen noodzakelijk is om kostendekkend te kunnen draaien. De oorzaak van deze daling ligt in het feit dat vanuit het VO (Voortgezet Onderwijs) te weinig jongeren worden aangemeld, evenals vanuit het ROC. Er is wel een toename gerealiseerd bij de certificerende trajecten, maar het aantal van 50 is niet gehaald. Het aantal gerealiseerde leerwerktrajecten lag in 2023 op gemiddeld circa 42. Hoe de aanwas zich in de toekomst verder zal ontwikkelen is op dit moment niet te voorspellen. De oorzaken voor het achterblijven van de aantallen liggen met name op het vlak van de gunstige arbeidsomstandigheden, waardoor jongeren makkelijker aan het werk komen en andere alternatieven zoals; My Talent (ROC), trajecten bij werkgevers en passende onderwijstrajecten. Naast de afname van het aantal leerlingen is de constructie met Nova College, die in de praktijk lijkt op een Beroeps Begeleidende Leerweg (BBL), met een praktijkdeel van circa 4 dagen, maar in feite een BOL-variant is (Beroeps Opleidende Leerweg), door aanscherping van regelgeving en controles door de Inspectie, niet langer haalbaar. Het Nova College heeft aangegeven niet langer in een BOL-variant verder te willen, maar de samenwerking voort te willen zetten in een BBLvariant.
Hierbij moet het onderwijsdeel (1 dag) dan verzorgd worden door het Nova en het prak-
Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023
28
tijkdeel (4 dagen maximaal) door Spaarne Werkt. Deze omschakeling heeft financiële gevolgen voor Spaarne Werkt. De samenwerking in een BBL-constructie is namelijk duurder dan in een BOL-variant. In overleg met het bestuur is besloten om met ingang van het schooljaar 24/25 de BOL-financiering om te zetten in een BBL-financiering, waarbij de leerlingen dus in dienst komen bij Spaarne Werkt en loon zullen ontvangen. In het licht van het dalend aantal leerlingen en het onderzoek naar mogelijkheden voor een duurSluiting restau- zame toekomst voor Spaarne Werkt is besloten de activiteiten van restaurant ‘De Ripper’, te rant ‘De Ripper’ beëindigen. Jarenlang was restaurant ‘De Ripper’ een beeldbepalende factor in het portfolio van ‘Perspectief’, maar omdat het gewenste dienstenniveau van het restaurant, in combinatie met de services voor hotel ‘Staats’, niet langer zijn vol te houden met de beperkte bezetting van leerlingen en leermeesters, volgt nu dus sluiting. Daar staat tegenover dat restaurant ‘De Kloosterkeuken’, gevestigd in het monumentale Rosenstock Huessy Huis, in 2023 volledig is vernieuwd en voldoet aan de meest recente normen. Omdat de capaciteit van de ‘De Kloosterkeuken’ is opgewaardeerd zullen de restaurantactiviteiten worden geconcentreerd in één restaurant. De openingstijden zullen worden verruimd van 4 naar 5 dagen en het aantal couverts per avond wordt ook meer.
Een bijkomend voordeel is dat de theorie van de opleiding ook op één plek kan worden geconcentreerd, wat een stuk efficiënter is dan het aanhouden van twee locaties. Per saldo blijft het aantal beschikbare leerplekken gelijk.
2.3.1
Overzicht van baten en lasten programma ‘Onderwijs Jongeren’
‘Perspectief’ sluit 2023 af met een gerealiseerd resultaat van € 294.207 negatief. Hogere persoFinancieel
neelskosten van de ambtelijke medewerkers, hogere overige bedrijfskosten en in mindere mate
resultaat
de lagere overige opbrengsten, zijn hiervan de oorzaak. In het navolgende overzicht is het overzicht van baten en lasten van het programma ‘Onderwijs Jongeren’ weergegeven:
Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023
29
Overzicht van baten en lasten programma 'Onderwijs Jongeren':
2023 Werkelijk
2023 Begroting
2023 Verschil B - W
Opbrengsten Netto omzet Overige opbrengsten Totaal opbrengsten
425.074 846.951 1.272.026
405.800 900.134 1.305.934
19.274 -53.183 -33.909
Personeelskosten ambtelijke medewerkers Bruto lonen Sociale lasten en pensioenpremies Vervoerskosten Overige personeelskosten Totaal personeelskosten ambtelijke medewerkers
767.123 236.753 25.561 13.472 1.042.909
696.648 185.360 35.241 14.010 931.259
70.475 51.393 -9.680 -538 111.650
18.040 -380 120.095 71.835 132.075 58.459 45.047 326 445.497
22.248 119.500 62.350 32.100 9.650 51.000 296.848
-4.208 -380 595 9.485 99.975 48.809 -5.953 326 148.649
1.488.406
1.228.108
260.298
77.827 -
77.827 -
-
-294.207
0
-294.207
Overige (bedrijfs-) kosten Afschrijvingskosten materiële vaste activa Rente Huur Onderhoudskosten Energieverbruik Belastingen en verzekeringen Algemene kosten Diverse kosten Totaal overige (bedrijfs-) kosten Totaal kosten Doorbelaste kosten Incidentele baten (+) en las ten (-) Totaal gerealiseerd resultaat
2.3.2
Toelichting
De gerealiseerde netto omzet kwam met € 19.274 hoger uit dan begroot, ondanks het feit dat restaurant ‘De Kloosterkeuken’ enkele maanden was gesloten wegens grootschalige verbouwing. Oplopende prijzen vanwege de inflatie resulteerde in toename van de kostprijs van de Opbrengsten
omzet, met name ingrediënten, maar dit werd meer dan gecompenseerd door een hogere bruto omzet. Vooral de cateringservices, voor de gemeenten Heemstede en Bloemendaal, springen daarbij in het oog. Door intensivering van de activiteiten en goede contractafspraken werd ruim € 115.000 meer bruto omzet gerealiseerd dan begroot. De gerealiseerde overige opbrengsten stonden onder druk door vooral de achterblijvende onderwijssubsidies en diplomavergoedingen, € 53.183 minder dan begroot. Zoals hiervoor aangehaald, blijft het aantal leerlingen structureel achter bij de verwachtingen, wat zich vertaalt in lagere onderwijssubsidies. Voor wat betreft de gemeentelijke subsidie geldt dit in principe ook, echter hier is voor dit jaar met het Leerplein overeengekomen dat als het aantal leerlingen achterblijft bij de begroting, dat de gemeentelijke subsidie voor het tekort door het Leerplein wordt aangevuld. De door de EU beschikbaar gesteld ESF-subsidie, voor het project ‘EUSF20250Toeleiding naar en behoud van werk’, kon geheel worden gerealiseerd op basis van de gemaakte
Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023
30
projectkosten. Inclusief de overloop van gerealiseerde subsidie uit het voorgaande ESF-project resulteerde dit in € 83.618 meer ESF-subsidie dan begroot. In onderstaand overzicht zijn de opbrengsten van ‘Perspectief’ nader uitgesplitst:
Opbrengsten: 2023 Werkelijk
2023 Begroting
2022 Verschil B - W
Omzet Omzet res ta ura nts 'De Ri pper' en 'De Kloos terkeuken' Omzet certi fi cering (ca teri ng) Omzet bouwbedrijf 'Adri a a n' Omzet overig Totaal omzet
482.072 205.173 1.004 143.255
450.000 90.000 25.000 150.000
32.072 115.173 -23.996 -6.745
831.503
715.000
116.503
Kos tpri js omzet
406.429
309.200
97.229
Totaal netto omzet
425.074
405.800
19.274
Overige opbrengsten Onderwijs s ubs i die s en di ploma vergoedi ngen Gemeentel ijke subs idi es Subs i di e Europees Socia a l Fonds (ESF) Di vers e opbrengs ten Totaal overige opbrengsten
122.452 333.247 391.252 846.951
260.000 332.500 307.634 900.134
-137.548 747 83.618 -53.183
1.272.026
1.305.934
-33.909
Totaal opbrengsten
De personeelskosten van het ambtelijk personeel overstijgen de begroting met € 111.650. Dit Personeelskosten
wordt deels verklaard door de loonstijging die uit de cao-SGO voortvloeit, zie toelichting paragraaf 1.3, en deels door een hoger aantal fte’s (+/+ 0,8 fte) in vergelijking tot de begroting. Daar staat tegenover dat er 1,2 fte werkzaam zijn geweest voor het ROC Nova college en de gemeente Haarlem. De personele lasten van deze 1,2 fte zijn door deze partijen ook vergoedt maar verantwoord onder de opbrengsten. De overige (bedrijfs-) kosten liggen, met een overschrijding van € 148.649, aanzienlijk boven
Overige
begroting. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de kosten van energieverbruik en hogere
kosten
kosten van belastingen en verzekeringen. Dit laatste betreft de kosten van niet aftrekbare btw, die als gevolg van een groter aandeel van niet belaste prestaties, hoger waren dan begroot.
Personele bezetting (ambtelijk):
2023
2023
2023
Werkelijk
B egro ting
Verschil
Perso nen
Personele bezetting
Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023
15
Fte
11,8
P erso nen
15
Fte
11,1
P erso nen
-
Fte
0,8
31
2.3.3
Maatschappelijke impact
Succesvol met ‘Perspectief’ zet zich al ruim 20 jaar in voor jongeren van 16 tot 27 jaar met een stapeling lastige groep
van persoonlijke, sociaal maatschappelijke problemen. In samenwerking met onder meer het ROC Nova College, SVOK, het Leerplein en Kenter Jeugdzorg biedt ‘Perspectief’ aan jongeren maatwerktrajecten gericht op het vergroten van de zelfredzaamheid en het leren van een vak. Veel jongeren hebben hierdoor in de afgelopen jaren uiteindelijk werk gevonden en een behoorlijk bestaan opgebouwd. De maatschappelijke baten van de investeringen in deze doelgroep jongeren zijn dus groot. De inspanningen van ‘Perspectief’ zijn succesvol omdat ruim driekwart van de deelnemers uitstroomt naar werk. Door te voorkomen dat jongeren ontsporen, kunnen anderzijds de maatschappelijke kosten aanzienlijk worden beperkt. Gemiddeld genomen waren er circa 44 jongeren in een traject opgenomen. Van deze jongeren zijn er uiteindelijk 25 uitgestroomd naar werk, een vervolgopleiding of een re-integratietraject. Het aantal leerwerktrajecten bleef achter bij de verwachtingen omdat er in 2023 onvoldoende jongeren werden aangemeld. Deze problematiek is onder de aandacht van het management en in samenwerking met het Leerplein wordt gezocht naar alternatieve oplossingen. ‘Perspectief’ gaat uit van een minimum van circa 50 leerlingen om het programma goed vorm te kunnen geven en kostendekkend te kunnen draaien.
… en kansen
De investeringen van ‘Perspectief’ werken niet alleen preventief. Driekwart van de jongeren
creëren
die deelnemen aan trajecten vinden werk en vaak lukt het deze jongeren ook hun opleiding af te ronden. Perspectief biedt jongeren de keus tussen een ontwikkelingstraject gericht op het behalen van een startkwalificatie, in nauwe samenwerking met het ROC Nova College, of het verkrijgen van certificaten door leren ‘on the job’ van functionele vaardigheden waarmee jongeren toch kansen hebben op de arbeidsmarkt. De maatschappelijke waarde van een startkwalificatie is berekend op € 70.000 per jongere. In totaal behaalde 12 jongeren een MBO-1 of MBO-2 diploma en daarnaast nog een aantal jongeren een certificaat. Voor een deel van de jongeren geldt immers dat een volledige mbo-opleiding uiteindelijk niet haalbaar is. ‘Perspectief’ biedt voor deze jongeren door middel van een certificeringsprogramma mogelijkheden om op alternatieve wijze startkwaliteiten te verzamelen voor participatie in reguliere werkprocessen. ‘Perspectief’ biedt jongeren niet alleen mogelijkheden om vakinhoudelijk kennis op te doen maar er is vaak ook ruimte voor vakken als Nederlands en rekenen en er wordt bovendien voorzien in studie- en loopbaanbegeleiding.
Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023
32
3
Gemeentelijke bijdragen per programma In het voorgaande is uitgebreid ingegaan op de financiële en maatschappelijke aspecten van de uitvoering van de verschillende programma’s van Spaarne Werkt. Op welke wijze dit zich financieel vertaalt in de afzonderlijk bijdragen van de deelnemende gemeenten wordt in dit hoofdstuk uiteengezet. In onderstaand overzicht zijn de gemeentelijke bijdragen per programma en per gemeente weergegeven:
Overzicht gemeentelijke bijdragen per programma:
Programma
Omschrijving
Werk Werk Re-integratie
Uitvoering Wsw Uitvoering Beschut werk Kandidaten met grote afstand tot arbeidsmarkt
Totaal gemeentelijke bijdrage
2023 Werkelijk
2023 Begroting
2023 Verschil B - W
18.876.956 2.177.084 3.260.159
17.288.522 2.589.089 2.555.333
1.588.434 -412.005 704.827
24.314.200
22.432.944
1.881.255
De bijdragen van de deelnemende gemeenten komen in totaal € 1.881.255 hoger uit dan begroot. De verhoging van het Wsw-deel van de Integratie-uitkering Participatie met (I-uP) verklaart, met € 1.588.434, het merendeel van de hogere bijdrage. In paragraaf 2.1.3.2 zijn de achtergronden van deze forse aanpassing van het Wsw-deel (I-uP) reeds nader toegelicht. De dienstverlening van het programma Re-integratie, met name op het vlak van preventie en bemiddeling, heeft ook geresulteerd in een hogere bijdrage van de deelnemende gemeenten, ad. € 704.827. De bijdrage voor Beschut werk kwam daarentegen ruim € 400.000 lager uit dan begroot. Dit vloeit voort uit het feit dat gemeenten uiteindelijk een derde van het begrote tekort van Beschut werk hebben bijgedragen en niet het volledige bedrag van het tekort ad. € 711.246, wat in de begroting is opgenomen. De gemeentelijke bijdragen zijn per gemeente nader gespecificeerd in het onderstaande overzicht, daarna volgt nog een meer inhoudelijk toelichting op de gemeente bijdragen:
Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023
33
Overzicht gemeentelijke bijdragen per programma en per gemeente:
2023 Werkelijk
2023 Begroting
2023 Verschil B - W
Programma
Gemeente
Werk: Uitvoering Wsw
Bloemendaal Haarlem Heemstede Zandvoort
835.483 16.131.911 1.260.825 648.737 18.876.956
735.123 14.737.034 1.271.200 545.164 17.288.522
100.360 1.394.877 -10.375 103.573 1.588.434
Werk: Uitvoering Beschut Werk
Bloemendaal Haarlem Heemstede Zandvoort
55.645 1.764.999 235.466 77.849
98.632 2.169.903 197.264 123.290
-42.987 -404.905 38.202 -45.441
Overig
43.126 2.177.084
2.589.089
43.126 -412.005
Bloemendaal Haarlem Heemstede Zandvoort
57.665 2.811.927 107.092 283.476 3.260.159
34.255 2.206.461 63.616 251.001 2.555.333
23.410 605.466 43.475 32.475 704.827
24.314.200
22.432.944
1.881.255
122.452 333.247
332.500 260.000
-210.048 73.247
455.699
592.500
-136.801
24.769.899
23.025.444
1.744.455
Re-integratie: Re-integratie dienstverlening
Totaal gemeentelijke bijdrage 'Werk & Inkomen' Onderwijs Jongeren
Leerplein Onderwijssubsidies (NOVA-College)
Totaal bijdragen leer-werktrajecten jongeren
Totaal bijdragen programma's
De uitvoering van de Wsw wordt bekostigd uit het Wsw-deel van de Integratie-uitkering Participatie. Deze Wsw-subsidie, die aan de deelnemende vanuit het Participatiebudget wordt toegekend, dekt het grootste deel van de uitvoeringskosten van het Participatiebedrijf af, waar de uitvoering van de Wsw nog steeds de belangrijkste kerntaak is. Zowel het totaalbedrag van de Wsw-subsidie € 18.876.956 als de verdeling per afzonderlijke gemeente komt geheel overeen met de door het Ministerie werkelijk toegekende bedragen voor 2023. De gemeentelijke bijdrage voor Beschut werk van programma Werk totaal € 2.177.084 is opgebouwd uit een drietal componenten. De eerste component (€ 1.146.073), is de loonkostensubsidie die Spaarne Werkt als werkgever, voor deze doelgroep ontvangt. De hoogte van deze loonkostensubsidie wordt, per individuele deelnemer, vastgesteld aan de hand van een objectieve loonwaardebepaling. Op deze loonwaardebepaling heeft Spaarne werkt weinig tot geen invloed. De tweede component (€ 793.929) betreft de vergoeding voor begeleidingskosten. De financiering hiervoor is afkomstig is uit de door het Rijk vastgestelde Participatiebudget en specifiek voor de begeleiding van deze doelgroep geoormerkt. De loonkostensubsidie tezamen met de vergoeding voor begeleidingskosten zijn echter niet toereikend om de totale uitvoeringskosten voor Beschut werk te dekken.
Daarom is in aanvulling hierop door gemeenten een aanvullende loonkostensubsidie verstrekt. Deze laatste component, de aanvullende financiering, komt in 2023 uit op € 237.082.
Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023
34
In de meeste gevallen zullen gemeenten zowel de loonkostensubsidie als de aanvullende financiering onttrekken uit de gebundelde uitkering (BUIG) van het Rijk voor het bekostigen van uitgaven in het kader van de Participatiewet, IOAW, IOAZ en loonkostensubsidies. De bedragen die in bovenstaande tabel per gemeente zijn berekend bestaan dus deels uit loonkostensubsidie en deels uit aanvullende financiering, rekening houdend met het werkelijke aantal kandidaten in 2023 dat voor de betreffende gemeente is gerealiseerd. Zoals eerder aangehaald is de financiering van de uitvoering van Beschut werk structureel niet kostendekkend. De bijdragen van gemeenten voor het programma ‘Re-integratie’ worden geheel bepaald door de gerealiseerde re-integratiedienstverlening van Spaarne Werkt aan de deelnemende gemeenten op basis van de gemaakte afspraken over deze dienstverlening. De bijdrage voor het programma ‘Onderwijs Jongeren’ is deels afkomstig van gemeentelijke subsidie uit het budget van ‘Het Leerplein’ en deels van onderwijssubsidies van het Nova College en het VO. De optelling van alle bijdragen van de deelnemende gemeenten resulteert voor 2023 in de onderstaande totaalbedragen per gemeente.
Totaal gemeentelijke bijdrage 'Werk & Inkomen' per gemeente:
2023 Werkelijk
2023 Begroting
2023 Verschil B - W
Bloemendaal Haarlem Heemstede Zandvoort Overig
948.792 20.708.837 1.603.382 1.010.062 43.126
868.010 19.113.399 1.532.081 919.455 -
80.782 1.595.438 71.302 90.608 43.126
Totaal gemeentelijke bijdrage
24.314.200
22.432.944
1.838.129
Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023
35
4
Paragrafen (BBV)
4.1 Weerstandsvermogen Opvangen tegenvallers
Onder weerstandsvermogen wordt verstaan, de mogelijkheid om (financiële) tegenvallers op te vangen. Bij het bepalen van het weerstandsvermogen spelen in essentie twee begrippen een belangrijke rol: • De weerstandscapaciteit. • De mogelijke risico’s. De weerstandscapaciteit wordt bepaald door de middelen en mogelijkheden waarover de organisatie kan beschikken om niet begrote kosten te dekken. Een van de mogelijkheiden die Spaarne Werkt heeft om niet begrote kosten te dekken is het doorvoeren van bezuinigingen binnen de begroting zelf. Omdat echter een groot deel van de kosten bestaan uit niet of nauwelijks beïnvloedbare kosten is deze mogelijkheid beperkt. Een andere mogelijkheid is dat de aan de gemeenschappelijke regeling deelnemende gemeenten, ieder voor hun aandeel, bijdragen in het negatieve exploitatiesaldo van enig jaar. Immers de GR gemeenten zijn hier aan gehouden conform artikel 20 van de gemeenschappelijke regeling. Een inventarisatie leert dat de weerstandscapaciteit van Spaarne Werkt per ultimo 2023 € 6.171.741 bedraagt. Een algemene indicator van het weerstandsvermogen is de solvabiliteit. De solvabiliteit komt per ultimo 2023 uit op een percentage van 50,4% en is, ten opzichte van de stand per ultimo 2022 met 2,7% afgenomen.
Een goede solvabiliteit is van essentieel belang om mogelijke tegenvallers, mede als gevolg van de krimpende organisatie, te kunnen opvangen. Voor de beoordeling van het weerstandsvermogen is het voorts van belang om de risico’s te benoemen, die (in het geval zich een dergelijke, in de begroting onvoorziene positieve dan wel negatieve, gebeurtenis voordoet) van materiële invloed zijn op de begroting. Een belangrijke gebeurtenis die in dit verband kan worden genoemd is de mogelijke afname van de (regionale) economische groei. Van een dergelijke situatie kan Spaarne Werkt nadelige effecten ondervinden, met name bij het uitplaatsen van deelnemers bij werkgevers als ook bij de ontwikkeling van de omzet en de druk op de verkoopprijzen. Voor een meer uitgebreide omschrijving van de mogelijke risico’s wordt verwezen naar paragraaf 4.2 en de begroting 2023. De verwachtingen voor de toekomst zijn, mede gezien de onrust rond de regionale conflicten, de hoog blijvende inflatie en rente, tamelijk ongewis en daarom moeilijk te voorspellen. Spaarne Werkt zal echter zover als mogelijk anticiperen op deze ontwikkelingen en rekening houden met de gevolgen hiervan. Er wordt veel inspanning geleverd om de benodigde omzet te realiseren en alle uitgaven worden kritisch beoordeeld op de noodzaak ervan.
In het verslagjaar hebben zich geen risico’s voorgedaan, behoudens de nasleep van de coronacrisis, waarvan de financiële invloed van materieel belang was op de begroting.
Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023
36
Kengetallen
Onderstaand zijn enkele kengetallen opgenomen die een indicatie geven van het weerstandsvermogen van Spaarne Werkt: Kengetallen
2023 Werkelijk
Netto schuldquote
5,8%
Netto schuldquote (gecorrigeerd)
13,2%
Solvabiliteit
50,4%
Structurele exploitatieruimte
-/- 1,8%
Belastingcapaciteit
n.v.t.
Grondexploitaties
n.v.t.
Ter toelichting: • De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. • De solvabiliteit geeft een indicatie van de mate waarin Spaarne Werkt in staat is om aan haar verplichtingen op de langere termijn te voldoen. Het bestuur van Spaarne Werkt heeft besloten dat een solvabiliteit 30 procent het minimumniveau is. • De structurele exploitatieruimte geen aan welke structurele ruimte Spaarne Werkt heeft om de eigen lasten te betalen.
4.2 Risico’s en maatregelen ter beperking van risico’s In deze paragraaf worden de belangrijkste risico’s benoemd, waarbij tevens wordt aangegeven of en zo ja hoe, Spaarne Werkt tracht deze risico’s te beperken en te beheersen. Economische
Ten tijde van het opstellen van deze jaarrekening ting laat de economie een zeer gematigde groei
ontwikkeling
zien, in combinatie met een afnemende maar nog steeds hoge inflatie. Deze ontwikkeling kan leiden tot neerwaartse druk op de opbrengsten en een toename van de kosten. Het is echter zeer goed mogelijk dat de economische ontwikkelingen minder gunstig zullen zijn dan de voortuitzichten nu laten zien. Wanneer een dergelijke ontwikkeling zich in de toekomst manifesteert houdt dit een risico in voor de financiële positie van Spaarne Werkt. In welke mate zich dit risico zal voordoen en wat hiervan de financiële effecten zullen zijn op de exploitatierekening is moeilijk te voorspellen. Dit risico wordt gematigd doordat een groot deel van de opbrengsten contractueel is geborgd. Daarnaast kan mogelijk gebruik worden gemaakt van steunprogramma’s van het Rijk,
Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023
37
zoals het structurele budget sociale infrastructuur dat, specifiek voor sociaal ontwikkelbedrijven beschikbaar wordt gesteld om te komen tot een toekomstbestendige infrastructuur. Voor zover dit risico niet kan worden beperkt zullen uitgaven zoveel als mogelijk worden gereduceerd of zal uiteindelijk gebruik moeten worden gemaakt van aanvullende gemeentelijke bijdragen. Politieke
De ontwikkeling van het politieke landschap en de beleidskeuzes die daaruit voortvloeien
ontwikkelingen zijn van grote invloed op Spaarne Werkt. Met name de ontwikkelingen rond de Participatiewet en de hieraan gerelateerde regelgeving kunnen de bedrijfsvoering als ook de financiering van de uit te voeren regelingen beïnvloeden. Zo zijn de effecten van de vigerende Participatiewet door de Tweede Kamer onderzocht en zijn er initiatieven om te komen tot een meer inclusieve arbeidsmarkt. Hoewel de tendens gaat naar een toenemende steun en toekomst bestendige ontwikkeling van Participatiebedrijven kunnen de beleidskeuzes ook negatieve implicaties hebben. Wij signaleren voor de komende jaren verbeteringen in de financiering van de Wsw, maar de ontwikkeling van het overkoepelende budget van de Integratie-uitkering Participatie, waarvan de Wsw deel uit maakt, blijft ongewis. Zeker gezien de toenemende druk op de Rijks- en gemeentebegrotingen. Indien de beleidskeuzes ertoe zullen leiden dat hoogte van de Integratie-uitkering Participatie minder gunstig uitpakt, dan heeft dit uiteraard een negatieve impact op het financiële resultaat. In dat geval zal een groter beroep moeten worden gedaan op de gemeentelijk bijdrage om het financiële tekort wat hierdoor ontstaat te compenseren. De totale loonkosten van de Wsw, Beschut werk en die van het ambtelijk personeel tezamen Loonkosten
vormen het overgrote deel van de bedrijfskosten van Spaarne Werkt. De komende periode verwachten we een meer gematigde indexering van de lonen in dan vergelijking tot dit jaar. Het bestaat het risico bestaat, mede door een minder snel afnemende inflatie, dat de loonkostenstijging veel hoger uitvalt. Gezien het forse aandeel van de loonkosten in het totaal van de kosten van Spaarne Werkt, zal een dergelijke loonstijging moeilijk opgevangen kunnen worden. Te meer omdat Spaarne Werkt ook nagenoeg geen invloed heeft op de ontwikkeling van de hoogte van de lonen. Zo resulteert een verhoging van het Wsw-loon met bijvoorbeeld 1% al gauw in een kostenoverschrijding van circa € 150.000. Dit risico, als het gaat om de Wsw, is beperkt omdat een indexering van de Wsw-lonen over het algemeen wordt gecompenseerd in het toegekende Rijksbudget. Voor afwijkingen met betrekking tot de loonstijging van Beschut werkenden en het ambtelijk personeel ligt compensatie met Rijksmiddelen minder voor de hand en zal dit binnen de financiële kaders van de begroting opgelost moeten worden. In paragraaf 2.2 is benoemd dat een juiste afstemming van de omvang van de personele
Taakstelling
formatie op de bedrijfsomvang momenteel een van de belangrijkste opgaven van het
formatie
management is. Daarbij wordt getracht de personeelskosten van het ambtelijk personeel te beheersen en binnen de financiële kaders van de begroting te houden. Daar staat tegenover dat de uitvoering van de opgedragen taken en de daarmee samenhangende bedrijfsvoering niet in gevaar mogen komen of tot onveilige situatie mag leiden. Daarom zijn in vervolg op het door adviesbureau Berenschot uitgevoerde onderzoek, naar een meer duurzame toekomst voor Spaarne Werkt, geheel in samenwerking met de deelnemende gemeenten keuzes gemaakt die moeten
Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023
38
leiden tot een meer toekomstbestendige inrichting van de organisatie. Dit neemt niet weg dat er een reëel risico bestaat dat de personele bezetting, die zou moeten afnemen om gelijke tred te houden met de krimp van de Wsw-populatie, niet toereikend is om de uitvoeringstaken verantwoord te kunnen doen. Dit vormt een risico voor de begroting en zal met aanvullende bijdragen van gemeenten moeten worden opgevangen.
‘Beschut
De uitvoering van ‘Beschut werk’ is momenteel verliesgevend en additionele financiering
werk’
van de gemeenten is nodig om te komen tot een kostendekkende exploitatie. Het risico bestaat dat dit tekort meer toeneemt dan waarmee nu is rekening gehouden. Hiervan is sprake wanneer de instroom van het aantal cliënten Beschut werk hoger is dan waarvan in de begrotingen wordt uitgegaan. Dit risico is reëel omdat niet alleen gemeenten maar ook cliënten zelf een advies kunnen aanvragen bij het UWV en gemeenten gehouden zijn, voor zover de taakstelling van het Ministerie nog niet is gerealiseerd, cliënten een werkplek aan te bieden. Een hierdoor ontstaan structureel tekort kan door Spaarne Werkt niet opgevangen worden binnen de eigen begroting en zal in dit geval met aanvullende financiële middelen van de betrokken gemeenten moeten worden afgedekt. Voor het onderhoud aan bedrijfspanden en installaties is een meerjaren onderhoudsplan
Onderhouds-
opgesteld. Uit dit meerjaren onderhoudsplan blijkt dat de hoogte van de uitgaven voor
kosten
onderhoud per jaar aanzienlijk kunnen verschillen. Zo is de dakbedekking van de hoofdvestiging aan de Cruquius nodig aan vervanging toe. De kosten die hiermee gemoeid zijn bedragen circa € 1,46 miljoen, uitgesmeerd over 2 jaar, en worden onttrokken aan de reserves, € 625.000 in 2024 en € 837.000 in 2025. Ten aanzien van de financiële dekking van de kosten van groot onderhoud heeft het bestuur aangegeven dat dit uit de reserves van Spaarne Werkt dient te worden bekostigd en niet uit de gemeentelijke bijdrage. Gezien de omvang van dit onderhoudsproject is het niet precies mogelijk om de hoogte van deze uitgaven te voorspellen, hetgeen een financieel risico inhoudt. Een technische en bedrijfseconomisch verantwoorde sturing en planning van het onderhoud en de daarmee gepaard gaande kosten biedt het management van Spaarne Werkt een handvat om overschrijding van de onderhoudskosten op de begroting te voorkomen. Het risico op schade door een cyberaanval of hack is reëel, blijkende uit de jaarlijkse rapportage
Uitval kritische van het Nationaal Cyber Security Centrum en uit recente gebeurtenissen. Bij een cyberaanval ICT-systemen
is sprake van ICT-voorzieningen die normaliter afdoende zijn maar kortdurend en herstelbaar worden verstoord. Een dergelijke verstoring kan bijvoorbeeld bestaan uit een gijzeling van data, wijziging of vernietiging ervan, of diefstal van privacygevoelige informatie. Een incident van enige omvang brengt schade met zich mee in de vorm van mogelijke kosten van specialisten om de schade te herstellen en kosten van forensisch onderzoek om vast te stellen wat er precies is gebeurd. De omvang van een dergelijke schade is vooraf niet goed in te schatten, maar de bedragen kunnen zeer fors zijn. Als maatregel geeft Spaarne Werkt uitvoering aan het strategisch informatiebeveiligingsbeleid en zijn er uiteenlopende voorzieningen getroffen als firewalls, virusscanners, spamfilters etc. In aanvulling daarop worden periodieke audits uitgevoerd.
Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023
39
De liquiditeitsbehoefte wordt momenteel afgedekt met rekening-courantkrediet en kasgeldRentelasten
leningen van de BNG. Gezien de toenemende financieringsbehoefte, mede als gevolg van de kosten van groot onderhoud welke uit de reserves worden bekostigd en mogelijke tekorten op de programmarekening, zal meer ingezet worden op financiering met een langlopend karakter. Het voornemen is om per ultimo 2024 een deel van de kortlopende financiering om te zetten in een lening met een meer langlopend karakter. Een toenemende financieringsbehoefte in combinatie met aanhoudend hoge of hogere rentestand resulteert in hogere rentelasten. Met deze hogere rentelasten is in de begroting slechts deels rekening gehouden. Het risico bestaat echter dat de rentetarieven verder zullen stijgen dan het percentage waarmee in de begroting is rekening gehouden. Dit vormt een risico voor de begroting en zal, voor zover mogelijk, binnen de begroting worden opgevangen of moeten worden afgedekt met een aanvullende gemeentelijke bijdrage. Spaarne Werkt maakt, voor de programma’s Re-integratie en Onderwijs Jongeren al vele jaren
ESF-subsidie
gebruik van ESF-subsidie. De mogelijkheid bestaat dat, om welke reden dan ook, niet langer of in mindere mate van ESF-subsidie gebruik kan worden gemaakt. Dit vormt een financieel risico, zeker voor het programma Onderwijs Jongeren, omdat een deel van de financiering nodig is om de kosten te kunnen dekken. In dit geval zullen de stakeholders worden gevraagd aanvullende financiering beschikbaar te stellen.
Overig
Naast de hiervoor genoemde risico’s wijzen wij volledigheidshalve op de onderstaande overige categorieën risico’s die zich voor kunnen doen: • Onzekerheden en wijzigingen van de (sociale) wetgeving • Bedrijfsschade als gevolg van calamiteiten zoals bijvoorbeeld brand of het coronavirus • Claims van derden waaronder afnemers • Onjuiste toepassing van de sociale-, fiscale- wet- en regelgeving
4.3 Bedrijfsvoering Voor een nadere toelichting op de bedrijfsvoering wordt verwezen naar hoofdstuk 2.
4.4 Financiering en risicobeheer Treasury-
Het treasurybeleid van Spaarne Werkt is vastgelegd in het treasurystatuut. Hiermee wordt
beleid
voldaan aan de eisen die vanuit de Wet fido aan decentrale overheden worden gesteld. Spaarne Werkt onderkent het belang van een verantwoord en adequaat beheer van haar financiële middelen en wenst haar activiteiten op het gebied van treasury op een zo transparante en beheersbaar mogelijke wijze in te richten.
Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023
40
• Risicobeheer: In dit verslagjaar heeft Spaarne Werkt geen leningen of garanties bij derden uitgezet. Spaarne Werkt onderhield, ten behoeve van de verrekening van de onderlinge vorderingen en schulden, een rekening-courantverhouding met Werkpas Holding BV. Er werd geen gebruik gemaakt van derivaten en er is geen sprake van exposures in vreemde valuta. De toetsing aan de kasgeldlimiet en de renterisiconorm zoals deze door de Wet fido worden voorgeschreven en in onderstaande tabellen zijn uitgewerkt, leert dat deze niet worden overschreden. De vorderingen op debiteuren stonden dit jaar gemiddeld zo’n 50 dagen open. Over het algemeen wordt een betalingstermijn gehanteerd van 30 dagen. Het betalingsrisico op debiteuren wordt is beperkt doordat een substantieel deel van de vorderingen uitstaat bij overheids- (gerelateerde) instellingen, welke per definitie een lager betalingsrisico kennen. De liquiditeitspositie, tot uitgedrukking gebracht met de current ratio komt per ultimo 2023 uit op 0,9 hetgeen als onvoldoende wordt beschouwd. Een current ratio tussen 1,2 en 2,0 wordt over het algemeen gezien als financieel gezond. Door middel van een adequate liquiditeitsplanning en -bewaking wordt getracht de liquiditeitsrisico's te beheersen. • Financiering: De gecontracteerde ruimte op het rekening-courantkrediet bij Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) bedroeg € 2,5 miljoen.
In aanvulling hierop is op 3 maart 2023 bij de BNG een kasgeldlening doorgezet van € 1,5 miljoen met een looptijd van 364 dagen en een rentepercentage van 3,95 %. • Schatkistbankieren: Spaarne Werkt valt als decentrale overheid binnen de reikwijdte van de Wet financiering decentrale overheden (Fido) en is daarmee verplicht overtollige liquide middelen aan te houden bij de schatkist. De drempelwaarde van € 1.000.000, die op dit zogenaamde schatkistbankieren van toepassing is, werd in 2023 niet overschreden. Over deze aan het Rijk beschikbaar gestelde saldi wordt geen rente vergoed. • De totaal van de rentelasten bedroegen in 2023 € 92.704 (2022 € € 32.821). De toetsing aan de kasgeldlimiet, zoals weergegeven in het onderstaande overzicht, moet plaatsvinden per eerste datum van ieder kwartaal. Voor de toetsing aan de renterisiconorm wordt het gehele jaar in aanmerking genomen.
Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023
41
Toetsing aan de kasgeldlimiet: Toeges ta ne kas geldli miet: Omva ng van de begroti ng per 1 ja nua ri (gronds la g)
36.741.552
36.741.552
36.741.552
36.741.552
8,2%
8,2%
8,2%
8,2%
3.012.807
3.012.807
3.012.807
3.012.807
Opgenomen gelden korter dan 1 jaa r Schuld in rekening-coura nt
1.500.000 25.787
1.500.000 2.042.293
1.500.000 552.561
1.500.000 -
Totaa l vlottende s chuld
1.525.787
3.542.293
2.052.561
1.500.000
Conta nte gelden in kas Tegoeden i n rekening-courant Overi ge uits ta a nde gel den korter da n 1 ja ar
18.458 89.576 34.615
11.507 14.375 36.251
7.518 97.674 37.410
9.584 199.794 858.045
Totaa l vlottende mi ddelen
142.649
62.133
142.603
1.067.423
1.383.138
3.480.160
1.909.959
432.577
Toeges ta ne kas geldli miet Netto vlottende s chuld
3.012.807 1.383.138
3.012.807 3.480.160
3.012.807 1.909.959
3.012.807 432.577
Ruimte
1.629.669
-467.353
1.102.848
2.580.231
Renteherziening op la nglopende s chulden o/g Renteherziening op la nglopende s chulden u/g
-
-
-
-
Netto renteherzieni ng op la nglopende s chul den
-
-
-
-
Nieuw a angetrokken la nglopende s chulden o/g Nieuw vers trekte la ngl opende leningen u/g
-
-
-
-
Netto ni euw a a ngetrokken l anglopende s chulden
-
-
-
-
175.000
175.000
175.000
175.000
Herfi nanciering
-
-
-
-
Renterisico op de langlopende schulden
-
-
-
-
302.014
477.014
652.014
827.014
In procenten va n de gronds l ag Kasgeldlimiet Netto vlottende s chuld: vlottende korte s chuld
Netto vlottende s chuld: vlottende middelen
Netto vlottende schuld Toets i ng aa n de ka s geldlimiet:
Toetsing aan de renterisiconorm: Renteris i co op la nglopende s chulden:
Beta a lde a fl os s ingen
Renteris i conorm: Sta nd van de va ste s chuld op 1 ja nua ri Het bi j minis teriële regeling vas tges tel de percenta ge
20%
20%
20%
20%
60.403
95.403
130.403
165.403
Renteris i conorm (minimum) Renteris i co op de la nglopende s chulden
2.500.000 -
2.500.000 -
2.500.000 -
2.500.000 -
Ruimte
2.500.000
2.500.000
2.500.000
2.500.000
Renterisiconorm Toetsing renterisiconorm:
Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023
42
4.5 Verbonden partijen Verbonden
De juridische organisatie van Participatiebedrijf Zuid-Kennemerland (Spaarne Werkt)
partijen
kwalificeert als verbonden partij. Een verbonden partij is een privaat- dan wel een publiekrechtelijke organisatie waarin een bestuurlijk én een financieel belang wordt gehouden. Een bestuurlijk belang is aanwezig indien er zeggenschap bestaat uit hoofde van stemrecht dan wel vertegenwoordiging in het bestuur van de organisatie. Een financieel belang is aanwezig wanneer een ter beschikking gesteld bedrag niet verhaalbaar is bij faillissement, dan wel als financiële aansprakelijkheid bestaat indien de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt. Spaarne Werkt is juridisch georganiseerd als gemeenschappelijke regeling (GR) en als verbonden partij gelieerd met de aan de gemeenschappelijke regeling deelnemende gemeenten. Dit zijn de gemeente Bloemendaal, Haarlem, Heemstede en Zandvoort.
Organogram
De organisatiestructuur van Spaarne Werkt is ingericht op basis van vier product-/ dienstgeoriënteerde bedrijfsonderdelen, zoals weergegeven in onderstaand organogram. De vier onderdelen dragen ieder afzonderlijk resultaatverantwoordelijkheid. De bedrijfsonderdelen worden voor wat betreft de primaire bedrijfsprocessen ondersteund door de afdeling ‘operational services’, die zorgdraagt voor werkvoorbereiding, logistiek en de facturering. Het organisatiemodel van Spaarne Werkt kan als volgt worden gevisualiseerd:
B estuur
A lgemene directie
HRM
Financiën & inko o p
Facilitair & ICT
Directieadviseur/ directiesecretariaat
P ersoneelsdiensten en externe bedrijven
- Onderwijs Jo ngeren - Kringlo op en duurzaamheid - Detacheren
Diensten
- Scho o nmaak - Gro en - P o st - P arkeerbeheer en fietswerk - Fietsdepot
Communicatie
P ro ductie
- B eschut - Techniek - Grafisch - Operatio nele support
WSP en B emiddeling
- Re-integratie - Werkgeversservicepunt - Arbeidso ntwikkeling
- Catering (intern)
Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023
43
4.6 Onderhoud kapitaalgoederen Onderhoud
Het beleid van Spaarne Werkt is er op gericht dat er uitsluitend wordt geïnvesteerd in kapitaal-
kapitaal-
goederen die ten dienste staan van de bedrijfsvoering en bijdragen aan de realisatie van
goederen
de doelstellingen. Het merendeel van de kapitaalgoederen bestaat uit gronden, gebouwen, machines, apparaten, installaties en vervoermiddelen. Het beleid ten aanzien van aanschaf en onderhoud kan als volgt worden samengevat: • Aanschaf: Kapitaalgoederen zoals machines, apparaten, installaties en vervoermiddelen worden vervangen indien de economische dan wel de technische levensduur is verstreken en de continuïteit van de bedrijfsvoering dit vereist. Nieuwe investeringen worden slechts gedaan als aan de daarvoor opgestelde criteria wordt voldaan. Kapitaalgoederen waarvan het niet langer is gerechtvaardigd dat zij worden aangehouden worden afgestoten. • Onderhoud: Het beleid ten aanzien van het onderhoud van kapitaalgoederen is geënt op instandhouding en waarborging van de inzetbaarheid tegen de laagste 'total cost of ownership'. Om goed inzicht te houden in het noodzakelijke onderhoud van gebouwen wordt het meerjaren onderhoudsplan periodiek geactualiseerd. De kosten van incidenteel en planmatig onderhoud worden gedekt uit de lopende exploitatierekening.
4.7 Wet Open Overheid (Woo) Wet Open Overheid (Woo) is de opvolger van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). In de Woo Woo
wordt voorgeschreven dat bestuursorganen in de jaarlijkse verantwoording verslag doen van de uitvoering ervan, waarmee beoogd wordt een impuls te geven aan actieve openbaarheid. Spaarne Werkt heeft in 2023 geen Wob- of Woo-verzoek gekregen. Spaarne Werkt werkt op continue basis aan professionalisering van het informatiebeheer. Bestuurlijke informatie en management informatie wordt o.a. in de vorm van vergaderverslagen conform de archiefwet blijvend bewaard. De verslagen van het bestuur zijn te raadplegen via de website.
4.8 Rechtmatigheid Het onderdeel rechtmatigheid is nog niet verwerkt in deze jaarrekening vanwege een leemte in de van toepassing zijnde regelgeving en zal, in afwachting van nadere uitwerking worden toegevoegd aan deze jaarrekening en worden toegelicht.
Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023
44
5
Kerngegevens
5.1 Kerngegevens: financiën, formatie, en organisatie
2023
2023
2022
Werkelijk
Begroting
Werkelijk
Regelinggebonden m edew erkers: Wsw (personen) Wsw (fte)
614
615
651
522,7
524,1
567,5
Wsw begeleid w erken (fte)
12,2
12,1
12,5
Wsw standaard eenheden (SE)
552,9
552,8
590,2
Nieuw beschut w erk (personen)
114
105
90
Nieuw beschut w erk (fte)
77,3
71,5
61,7
Overig participatiew et (personen)
5,0
5,0
7,0
Overig participatiew et (fte)
3,5
3,5
4,1
113,4
100,6
103,9
14.255.044
12.907.582
13.854.904
-640.129
-
480.414
63.565
-
82.739
Balanstotaal
12.241.954
10.719.632
12.837.291
Eigen vermogen
6.171.741
6.331.456
6.811.870
548.065
554.115
723.215
7.207.331
Niet-regelinggebonden (am btelijke) w erknem ers: Ambtelijke w erknemers (fte)
Resultaat: Netto omzet Gerealiseerd resultaat Cash flow
Verm ogen (per 31-12-2023):
Langlopende schulden
Activa (per 31-12-2023): Materiële vaste activa
7.315.982
7.884.122
Investeringen
768.610
1.479.540
427.379
Afschrijvingen
675.569
827.758
586.893
Solvabiliteit
50,4%
59,1%
53,1%
Current ratio
0,9
-
1,1
Schuldquote
5,8%
4,6%
3,2%
Schuldquote (gecorrigeerd)
13,2%
10,6%
14,2%
Overige financiële ratio's (per 31-12-2023):
Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023
45
6
Samenstelling bestuur
6.1 Bestuur Gemeente Haarlem
Mw. D. van Loenen, voorzitter
Gemeente Heemstede
Dhr. S. Meerhoff, secretaris
Gemeente Bloemendaal
Mw. A. Gamri
Gemeente Zandvoort
Dhr. G.J. Bluijs
6.2 Directie Directie
Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023
De heer J.R. Coops, algemeen directeur
46
7
Jaarrekening 2023
7.1 Balans per 31 december 2023
31 december 2023
31 december 2022
ACTIVA
Vaste activa Materiële vaste activa Investeringen met een economisch nut Financiële vaste activa Kapitaalverstrekkingen aan overige verbonden partijen
Totaal vaste activa
7.315.982
7.207.331
1
1
7.315.983
7.207.332
Vlottende activa Voorraden Grond- en hulpstoffen Gereed product en handelsgoederen
791.453 166.419
604.277 115.990 957.872
Uitzettingen met een rente typische looptijd korter dan één jaar Vorderingen op openbare lichamen Overige vorderingen Overige uitzettingen
1.850.873 1.387.732 34.615
720.268
2.997.439 1.001.089 626.436 3.273.220
Liquide middelen Kassaldi Banksaldi
17.098 154.501
Overlopende activa Overige nog te ontvangen bedragen en vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen
Totaal vlottende activa
TOTAAL ACTIVA
Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023
4.624.963
18.458 89.576 171.599
108.034
523.281
176.694
4.925.971
5.629.959
12.241.954
12.837.291
47
Balans per 31 december 2023 (vervolg)
31 december 2023
31 december 2022
PASSIVA
Vaste passiva Eigen vermogen Algemene reserve Bestemmingsreserve Gerealiseerde resultaat
5.561.870 1.250.000 -640.129 Totaal eigen vermogen
Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's
6.331.456 480.414 6.171.741
6.811.870
-
-
Vaste schulden met een rente typische looptijd van één jaar of langer Onderhandse leningen van binnenlandse banken en overige financiële instellingen Waarborgsommen
525.000 23.065
Totaal vaste schulden
700.000 23.215 548.065
723.215
Vlottende passiva Netto vlottende schulden met een rente typische looptijd korter dan één jaar Kasgeldleningen Banksaldi Overige schulden
1.500.000 2.719.683 Totaal Totaal Netto vlottende schulden
1.500.000 25.787 2.480.807 4.219.683
4.006.594
Overlopende passiva Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen. Overige vooruit ontvangen bedragen die ten bate van volgende begrotingsjaren komen Totaal overlopende passiva
TOTAAL PASSIVA
Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023
1.115.019
911.551
187.446
384.060 1.302.465
1.295.611
12.241.954
12.837.291
48
7.2 Overzicht van baten en lasten 2023
Spaarne Werkt: 2023 Werkelijk
2023 Begroting
2022 Werkelijk
Netto omzet
14.255.044
12.907.582
13.854.904
Overige opbrengsten Bijdragen uitvoeringskosten Wsw gemeenten Diverse bijdragen en baten Totaal overige opbrengsten
18.876.956 3.361.578 22.238.534
17.288.522 3.489.224 20.777.746
17.979.127 3.521.709 21.500.836
Totaal opbrengsten
36.493.578
33.685.328
35.355.740
Personeelskosten Wsw en beschut werk Bruto lonen Lage inkomens voordeel (LIV) Sociale lasten en pensioenpremies Uitkeringen Vervoerskosten Overige kosten Werkgeverssubsidies begeleid werken (Wsw) Totaal personeelskosten Wsw en beschut werk
16.482.250 -356.083 4.273.014 -384.037 441.393 369.886 113.260 20.939.683
15.609.066 -323.494 4.235.671 478.281 282.527 104.421 20.386.473
16.047.067 -483.758 4.250.980 -293.837 445.813 448.294 107.342 20.521.903
Personeelskosten ambtelijke medewerkers Bruto lonen Sociale lasten en pensioenpremies Vervoerskosten Overige kosten Doorbelaste loonkosten derden Totaal personeelskosten ambtelijke medewerkers
7.265.741 2.229.941 247.074 850.209 86.004 10.678.969
6.588.847 1.798.480 251.567 312.367 8.951.260
6.788.836 2.233.992 242.917 714.080 32.322 10.012.147
Overige kosten Afschrijvingskosten materiële vaste activa Rente Huur Onderhoudskosten Energieverbruik Belastingen en verzekeringen Algemene kosten Diverse lasten Totaal overige kosten
675.569 52.721 844.553 1.146.770 1.305.573 442.234 1.006.569 44.981 5.518.971
827.758 65.704 593.851 988.350 618.225 370.713 882.993 4.347.594
586.893 26.651 685.590 1.040.156 601.232 404.172 996.972 3.377 4.345.043
Totaal kosten
37.137.624
33.685.327
34.879.093
-644.046
-
476.647
3.917
-
3.767 480.414
Bedrijfsresultaat Doorbelaste kosten Incidentele baten (+) en lasten (-) Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten
-640.129
-
Toevoegingen (-) onttrekkingen (+) aan reserves
-
-
-
-640.129
-
480.414
Totaal gerealiseerd resultaat
Een overzicht van algemene dekkingsmiddelen en een overzicht van de bedragen van de heffing van vennootschapsbelasting zijn niet van toepassing voor Spaarne Werkt en derhalve niet opgenomen in deze jaarrekening. Er zijn geen wijzigingen geweest op de begroting. Er is geen bedrag voor onvoorzien begroot en er zijn ook geen onvoorziene uitgaven gerealiseerd.
Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023
49
Overzicht van baten en lasten 2023 (vervolg)
Programma ‘Werk’:
2023 Werkelijk
2023 Begroting
2023 Verschil B - W
Opbrengsten Netto omzet Bijdragen uitvoeringskosten Ws w gemeenten Overige opbrengsten Totaal opbrengsten
10.571.120 18.876.956 2.042.993 31.491.068
10.009.650 17.288.522 2.397.777 29.695.949
561.470 1.588.434 -354.784 1.795.120
Personeelskosten Wsw en beschut werk Bruto lonen Lage inkomens voordeel (LIV) Sociale lasten en pensioenpremies Uitkeringen Vervoerskosten Overige kosten Werkgeverssubs idies begeleid werken (Wsw) Totaal personeelskosten Wsw en beschut werk
16.482.250 -356.083 4.273.014 -384.037 441.393 369.886 113.260 20.939.683
15.609.066 -323.494 4.235.671 478.281 282.527 104.421 20.386.473
873.183 -32.589 37.343 -384.037 -36.888 87.359 8.839 553.210
Personeelskosten ambtelijke medewerkers Bruto lonen Sociale lasten en pensioenpremies Vervoerskosten Overige kosten Doorbelaste loonkosten Totaal personeelskosten ambtelijke medewerkers
4.596.052 1.390.705 141.509 780.276 86.004 6.994.546
4.161.129 1.139.087 143.250 252.534 5.696.000
434.923 251.618 -1.741 527.742 86.004 1.298.546
Overige (bedrijfs-) kosten Afschrijvingskosten materiële vaste activa Rente Huur Onderhoudskosten Energieverbruik Belastingen en verzekeringen Algemene kosten Diverse las ten Totaal overige (bedrijfs-) kosten
653.820 53.099 720.371 1.053.588 1.173.498 383.347 834.161 44.655 4.916.540
802.693 65.704 470.500 926.000 586.125 361.063 768.493 3.980.578