Document · PDF

2 Bijlage 1 Concept jaarverslag en jaarrekening 2023 van het Participatiebedrijf Zuid-Kennemerland (Spaarne Werkt)

commissie Samenleving 6 juni 2024, gemeente HaarlemBij agendapunt: Jaarrekening 2023 Spaarne Werkt26.516 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Jaarverslag en jaarrekening 2023 Werkvoorzieningsschap Zuid-Kennemerland (Spaarne Werkt)

Opgesteld door: Spaarne Werkt

Datum: 25 april 2024

VOOR INFORMATIE:

Spaarne Werkt Adres:

Spieringweg 835 2142 ED Cruquius

Telefoon:

023 – 54 34 767

Fax:

023 – 54 34 800

E-mail:

info@spaarnewerkt.nl

Website:

www.spaarnewerkt.nl

Voorwoord

Hierbij presenteert Spaarne Werkt de jaarrekening over 2023. Het resultaat over 2023 werd sterk beïnvloed door oorzaken van buitenaf. Zo waren er forse salarisverhogingen in de cao’s voor de medewerkers die bij Spaarne Werken aan de slag zijn. Daarnaast zagen we ons geconfronteerd met een verdubbeling van de energielasten. Met name dat laatste drukte zwaar op de exploitatie. Daar staat tegenover dat de opbrengsten gelukkig beter waren dan begroot. Dat zorgde er voor een belangrijk deel voor dat financiële schade beperkt bleef. We zijn er als Spaarne Werkt erg trots op dat we er alles aan hebben gedaan om een positieve bijdrage aan het resultaat te leveren. We zijn ons ons ook volledig bewust dat het tij niet zomaar gekeerd is. In het afgelopen jaar waren de effecten van de Participatiewet (geen nieuwe instroom Wsw, lagere instroom regeling Beschut Werk, toename beperkingen en verzuim) binnen Spaarne Werkt goed voelbaar. Dat zorgt er voor dat het verdienend vermogen onder druk staat. Om dat tij te keren hebben we samen met het bestuur van Spaarne Werkt keuzes gemaakt voor een duurzame toekomst. Deze keuzes zullen in 2024 leiden tot een transitieplan waarmee we deze toekomst kunnen vormgeven.

Cruquius, Jeroen Coops

Inhoud

Managementsamenvatting

Financieel resultaat 2023 negatief 1.1

De opzet van het Participatiebedrijf ‘Spaarne Werkt’ ............................................................ 3

1.2

Overzicht van baten en lasten Spaarne Werkt ....................................................................... 6

1.3

Toelichting ................................................................................................................................. 7

1.4

Geen (additionele) gemeentelijke bijdrage over 2023 ........................................................... 9

De programma’s nader belicht

2.1

Programma ‘Werk’ ............................................................................................................. 10

2.1.1

Overzicht van baten en lasten programma ‘Werk’ ........................................................... 11

2.1.2

Toelichting........................................................................................................................... 11

2.1.3

Bedrijfsonderdelen programma ‘Werk’ ............................................................................. 13

2.1.3.1 Uitvoering Wet sociale werkvoorziening (Wsw) ................................................................. 13 2.1.3.2 Uitvoering ‘Beschut werk’ .................................................................................................. 16 2.1.3.3 Duurzame activiteiten gericht op werk.............................................................................. 19 2.1.3.4 Opbrengst uit verhuur ........................................................................................................ 20 2.1.4

Maatschappelijke impact ................................................................................................... 21

2.2

Programma ‘Re-integratie’ ................................................................................................. 22

2.2.1

Overzicht van baten en lasten programma ‘Re-integratie’ .............................................. 23

2.2.2

Toelichting........................................................................................................................... 24

2.2.3

Maatschappelijke impact................................................................................................... 25

2.3

Programma ‘Onderwijs Jongeren’ ..................................................................................... 28

2.3.1

Overzicht van baten en lasten programma ‘Onderwijs Jongeren’ ................................... 29

2.3.2

Toelichting........................................................................................................................... 30

2.3.3

Maatschappelijke impact................................................................................................... 32

Gemeentelijke bijdragen per programma

Paragrafen (BBV)

4.1

Weerstandsvermogen ............................................................................................................ 36

4.2

Risico’s en maatregelen ter beperking van risico’s .............................................................. 37

4.3

Bedrijfsvoering ........................................................................................................................ 40

4.4

Financiering en risicobeheer .................................................................................................. 40

4.5

Verbonden partijen ................................................................................................................. 43

4.6

Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................ 44

4.7

Wet Open Overheid (Woo) ...................................................................................................... 44

4.8

Rechtmatigheid....................................................................................................................... 44

Kerngegevens 5.1

Kerngegevens: financiën, formatie, en organisatie .............................................................. 45

Samenstelling bestuur

6.1

Bestuur .................................................................................................................................... 46

6.2

Directie .................................................................................................................................... 46

Jaarrekening 2023

7.1

Balans per 31 december 2023 ............................................................................................. 47

7.2

Overzicht van baten en lasten 2023 ..................................................................................... 49

7.3

Kasstroomoverzicht over 2023 ............................................................................................. 53

7.4

Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ............................................................ 54

7.5

Toelichting op balans.............................................................................................................. 57

7.6

Toelichting op overzicht van baten & lasten ......................................................................... 62

7.7

Gebeurtenissen na balansdatum .......................................................................................... 69

7.8

Overige gegevens.................................................................................................................... 70

7.9

Investeringen .......................................................................................................................... 71

7.10 Overzicht van baten & lasten: overhead en taakvelden ....................................................... 72

Controleverklaring

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023

Managementsamenvatting In de managementsamenvatting zijn de belangrijkste punten uit de jaarrekening samengevat: • Gerealiseerd resultaat 2023 Spaarne Werkt € 640.000 negatief. In onderstaande tabel is de samenstelling van het resultaat kort samengevat: (V = voordelig, N = nadelig) Hogere netto omzet Hogere bi jdra ge ui tvoerings kos ten Ws w Hogere ESF-s ubs idi e La gere onderwi js s ubs i di es La gere a ddi ti onel e bi jdra ge Bes chut werk Hogere vergoedi ng begel eidi ngs kos ten Bes chut werk La gere overi ge opbrengs ten Hogere pers oneel s kos ten Ws w en Bes chut werk Hogere pers oneel s kos ten a mbtel i jk pers oneel Hogere overi ge bedri jfs kos ten Overi g

1.347.000 (V) 1.588.000 (V) 327.000 (V) 138.000- (N) 474.000- (N) 128.000 (V) 107.000- (N) 553.000- (N) 1.728.000- (N) 1.171.000- (N) 141.000 (V) -640.000 (V)

• Hogere overige bedrijfskosten +/+ € 1.171.000 hoofdzakelijk veroorzaakt door extreme stijging energielasten in 2023. Voor 2024 weer daling naar normaal niveau verwacht. • Structurele afname populatie Wsw zet door in lijn met landelijke beeld. In 2023 gemiddeld 615 personen op de loonlijst (2022 651 personen) en een van uitstroom van 37 personen. • Per 31-12-2023 is 60% van populatie Wsw 55 jaar of ouder! Dit ligt enkele procenten hoger dan het landelijk gemiddelde. Verdienvermogen populatie hierdoor verder onder druk. • Het subsidietekort Wsw (loonkosten -/- subsidie) in 2023 omgeslagen naar subsidieoverschot van € 124.000. Komende jaren verdere verbetering verwacht. • Aantal medewerkers Beschut werk, de nieuwe doelgroep van de Participatiewet, neemt verder toe, met 13 personen, naar 106 personen per ultimo 2023. • Financieel tekort Beschut werk 2023 gerealiseerd € 650.000 in lijn met begroting € 711.000, maar inverdientaakstelling van € 474.000 blijkt niet te realiseren. • Programma ‘Werk’ biedt meer dan 700 mensen uit de regio zinvol en betaald werk en levert met de inzameling en verwerking van 2.100 ton huisraad en textiel een forse bijdrage aan duurzaamheidsdoelstelling. • Programma ‘Re-integratie’ voert 641 re-integratietrajecten uit ten behoeve van deelnemende gemeenten. Van de daadwerkelijk gestarte trajecten is 61% met duurzame uitstroom naar werk is afgerond.

• Programma ‘Jongeren’ 44 jongeren in traject opgenomen waarvan 25 zijn uitgestroomd naar werk, een vervolgopleiding of een re-integratietraject. • Programma ‘Re-integratie’ en programma ‘Jongeren’ realiseerden tezamen € 635.000 ESFsubsidie met projecten ‘Toeleiding naar en behoud van werk’. • Gerealiseerde opbrengst uit verhuur bedrijfsruimte van het pand te Cruquius bijna € 400.000 en draagt substantieel bij aan dekking exploitatiekosten van het gebouw. • In deze jaarrekening worden met name de financiële resultaten over het jaar 2023 belicht en in mindere mate de sociaal- maatschappelijk resultaten. Hiervoor wordt verwezen naar het sociaal jaarverslag.

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023

Financieel resultaat 2023 negatief Spaarne Werkt sluit het boekjaar af met een gerealiseerd resultaat van € 640.129 negatief. De hogere kosten van het personeel en hogere overige bedrijfskosten, vooral als gevolg van de enorme stijging van de energielasten, konden niet in voldoende mate worden gecompenseerd met de hogere netto omzet en de hogere bijdrage in de uitvoeringskosten. In dit hoofdstuk volgt een nadere toelichting op de resultaten van Spaarne Werkt als geheel. In de hoofdstukken die daarop volgen wordt ingegaan op de resultaten van de afzonderlijke programma’s. In het onderstaande overzicht is het totaal van de baten en lasten, gecomprimeerd, weergegeven.

Overzicht van baten en lasten (gecomprimeerd): 2023

2023

Werkelijk

Begroting

Verschil B - W

Opbrengsten Netto omzet Bi jdra ge ui tvoerings kos ten Ws w gemeenten Divers e bi jdra gen en ba ten Inci dentel e baten (+) en la s ten (-) Totaal opbrengsten

14.255.044 18.876.956 3.361.578 3.917 36.497.495

12.907.582 17.288.522 3.489.224 33.685.328

1.347.462 1.588.434 -127.646 3.917 2.812.167

Kosten Pers oneel s kos ten Regeli ng gebonden medewerkers Pers oneel s kos ten Niet- Regel i ng gebonden medewerkers Overige bedri jfs kos ten Totaal kosten

20.939.683 10.678.969 5.518.971 37.137.624

20.386.473 8.951.260 4.347.594 33.685.327

553.210 1.727.709 1.171.378 3.452.297

-640.129

Exploitatieresultaat

1.1 De opzet van het Participatiebedrijf ‘Spaarne Werkt’ In het nieuwe Participatiebedrijf ‘Spaarne Werkt’ zijn alle activiteiten van de sociale werkvoorziening waaronder; de uitvoering van de Wsw, Beschut werk en de bedrijfsactiviteiten van voormalig Werkpas Holding BV samengevoegd en ingebracht in de gemeen schappelijke regeling (GR). Kort Participatie-

na de oprichting is Spaarne Werkt geconfronteerd met de snel veranderende economische

bedrijf

omstandigheden. Een sterk oplopende inflatie en als gevolg daarvan de loonkostenstijgingen, die zich op een breed front hebben voltrokken. Tegen de achtergrond van een bedrijfsvoering met structureel afnemende Wsw-populatie, die het noodzakelijk maakt om de omvang van de organisatie en infrastructuur hierop aan te passen, is dit geen gemakkelijke opgave. Spaarne Werkt is niet het enige sociaal ontwikkelbedrijf dat met een krimpende Wsw-populatie

Landelijk

te maken heeft. Eigenlijk geldt dit voor alle sociaal ontwikkelbedrijven in Nederland. Dit is de

onderzoek

reden dat het Ministerie van SZW, VNG en Credris aan adviesbureau Berenschot de opdracht

Berenschot

hebben gegeven om onderzoek te doen naar de huidige infrastructuur van sociaal ontwikkelbe-

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023

drijven en te voorziene ontwikkelingen in de sector. De resultaten van dit onderzoek zijn medio 2023 gepubliceerd. In vervolg op dit landelijk onderzoek heeft het bestuur van Spaarne Werk Berenschot gevraagd om dit onderzoek specifiek voor Spaarne Werkt, verder te verdiepen en te kijken op welke manier Spaarne Werkt een duurzame toekomst kan verwezenlijken. Voor de conclusies en aanbevelingen wordt verwezen naar de resultaten van het onderzoeksrapport, dat in december 2023 is gepubliceerd. Met de oprichting van het Participatiebedrijf is al een eerste stap gezet naar een duurzame toekomst voor Spaarne Werkt. Daarom is het goed om nog even stil te staan bij de achterliggende doelstellingen van het Participatiebedrijf. Met het Participatiebedrijf, dat door gezamenlijk is gevormd, wordt de organisatie van betaald werk voor de doelgroepen Wet sociale werkvoorziening en Beschut werk geborgd. Daarnaast wordt de focus gelegd op de toeleiding naar betaald werk voor werkzoekenden met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt, de doelgroep banenafspraak en leerwerktrajecten voor jongeren zonder beroeps -of startkwalificatie, voortijdige schoolverlaters en jongeren in kwetsbare posities. Met het Participatiebedrijf hebben de gemeenten beoogd te komen tot een ondernemende, Gezamenlijke

effectieve en flexibele netwerkorganisatie die samenwerkt met de klantmanagers van ‘Werk en In

Ontwikkel-

komen’ van de deelnemende gemeenten, partners in de stad en werkgevers. Het gezamenlijk

agenda

doel is om voor zoveel mogelijk kwetsbare werkzoekenden in Zuid-Kennemerland betaald werk te realiseren. Om deze doelstelling zo goed als mogelijk te kunnen realiseren is, in samenwerking met de deelnemende gemeenten, voor de komende jaren een gezamenlijke ontwikkelagenda opgesteld. Deze ontwikkelagenda, welke is vastgelegd in het meerjaren kaderprogramma 2022 2026 (MJK), omvat de onderstaande kernpunten: •

Continuïteit aanbod van gevarieerd werk voor krimpende doelgroep Wsw

•

Gevarieerd en passend werkaanbod voor doelgroep Beschut werk

•

Terugdringen structureel financieringstekort Beschut werk ten behoeve van de deelnemende gemeenten

•

Intensiveren samenwerking partners op het gebied van re-integratie

•

Samenwerken in de participatieketen: simpel switchen, van arbeidsmatige dag-

•

Ontwikkeling Participatiebedrijf als samenwerkingspartner in arbeidsmarktregio

•

Duurzame inzetbaarheid doelgroep Wsw en Beschut werk

•

Organiseren van leerlijnen

•

Extra inzet op plaatsingen garantiebanen

besteding naar betaald werk

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023

Programma’s

De maatschappelijke opdracht van Spaarne Werkt en de taken waarop zij zich richt worden vormgegeven in de navolgende programma’s: • Programma ‘Werk’ o

Uitvoering Wet sociale werkvoorziening (Wsw)

Uitvoering Beschut werk

Duurzame activiteiten gericht op werk

• Programma ‘Re-integratie’ • Programma ‘Onderwijs Jongeren’

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023

1.2 Overzicht van baten en lasten Spaarne Werkt De financiële resultaten van Spaarne Werkt komen tot uitdrukking in het onderstaande overzicht van baten en lasten. Het gerealiseerd resultaat over 2023 komt uit op € 640.129 negatief.

Overzicht van baten en lasten van Spaarne Werkt: 2023 Werkelijk

2023 Begroting

2023 Verschil W - B

Netto omzet

14.255.044

12.907.582

1.347.462

Overige opbrengsten Bijdragen uitvoeringskosten Wsw gemeenten Diverse bijdragen en baten Totaal overige opbrengsten

18.876.956 3.361.578 22.238.534

17.288.522 3.489.224 20.777.746

1.588.434 -127.646 1.460.788

Totaal opbrengsten

36.493.578

33.685.328

2.808.250

Personeelskosten Wsw en beschut werk Bruto lonen Lage inkomens voordeel (LIV) Sociale lasten en pensioenpremies Uitkeringen Vervoerskosten Overige kosten Werkgeverssubsidies begeleid werken (Wsw) Totaal personeelskosten Wsw en beschut werk

16.482.250 -356.083 4.273.014 -384.037 441.393 369.886 113.260 20.939.683

15.609.066 -323.494 4.235.671 478.281 282.527 104.421 20.386.473

873.183 -32.589 37.343 -384.037 -36.888 87.359 8.839 553.210

Personeelskosten ambtelijke medewerkers Bruto lonen Sociale lasten en pensioenpremies Vervoerskosten Overige kosten Doorbelaste loonkosten derden Totaal personeelskosten ambtelijke medewerkers

7.265.741 2.229.941 247.074 850.209 86.004 10.678.969

6.588.847 1.798.480 251.567 312.367 8.951.260

676.894 431.462 -4.493 537.843 86.004 1.727.709

Overige kosten Afschrijvingskosten materiële vaste activa Rente Huur Onderhoudskosten Energieverbruik Belastingen en verzekeringen Algemene kosten Diverse lasten Totaal overige kosten

675.569 52.721 844.553 1.146.770 1.305.573 442.234 1.006.569 44.981 5.518.971

827.758 65.704 593.851 988.350 618.225 370.713 882.993 4.347.594

-152.189 -12.983 250.702 158.420 687.348 71.521 123.576 44.981 1.171.378

Totaal kosten

37.137.624

33.685.327

3.452.297

-644.046

3.917

3.917 -640.129

Bedrijfsresultaat Doorbelaste kosten Incidentele baten (+) en lasten (-) Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

-640.129

Toevoegingen (-) onttrekkingen (+) aan reserves

-640.129

Totaal gerealiseerd resultaat

Een overzicht van algemene dekkingsmiddelen en een overzicht van de bedragen van de heffing van vennootschapsbelasting zijn niet van toepassing voor Spaarne Werkt en derhalve niet opgenomen in deze jaarrekening. Er zijn geen wijzigingen geweest op de begroting. Er is geen bedrag voor onvoorzien begroot en er zijn ook geen onvoorziene uitgaven gerealiseerd.

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023

1.3 Toelichting Zoals reeds hiervoor opgemerkt was 2023 in financieel opzicht een zwaar jaar voor Spaarne Werkt. De oplopende inflatie en de forse cao-loonstijgingen, zowel voor het ambtelijk personeel als dat van het regeling gebonden personeel, hebben de kosten van de bedrijfsvoering substantieel verhoogd. Hoewel Spaarne Werkt in reactie op deze ontwikkeling, ook de prijzen van de eigen dienstverlening heeft verhoogd, was dit in combinatie met de forse verhoging van de Wswsubsidie van het Rijk, onvoldoende om alle kostenstijgingen te dekken. De netto omzet, dat deel van de opbrengsten dat met de ‘eigen’ bedrijfsactiviteiten wordt gerealiseerd, kwam € 1,3 miljoen hoger uit dan begroot. Vanwege de sterk opgelopen inflatie Netto omzet

werd Spaarne Werkt genoodzaakt om de tarieven van de dienstverlening te verhogen met percentages van 8 tot 10%, wat uiteindelijk heeft bijgedragen aan een hogere netto omzet. Ongeveer de helft van de hogere omzet +/+ € 766.718 is gerealiseerd met het programma Reintegratie. De dienstverlening voor de aangesloten gemeenten in het kader van preventie en bemiddeling droeg hier in belangrijke mate aan bij. Daarnaast werd ook met een aantal specifieke projecten zoals; het project ‘AanDeSlag’ voor statushouders, ‘Perspectief op werk’ en het project ‘Dichterbij dan je denkt’ meer omzet gerealiseerd. Ook met het programma Werk werd meer netto omzet gerealiseerd dan begroot +/+ € 561.470, al liepen de behaalde resultaten binnen de afzonderlijke bedrijfsonderdelen wel uiteen. Groen, Grafisch, Schoonmaak, Post en Parkeerbeheer en ook de duurzame activiteiten van kringloop en kleding sorteren deden het goed. Met name Groen, dat de groenwerkzaamheden voor de gemeente Heemstede heeft uitgebreid, sprong daarbij in het oog. De onderdelen Detacheren, Techniek en Beschut werk realiseerde minder omzet. Het op peil houden van het verdienvermogen van de organisatie is een van de belangrijkste opgaven voor Spaarne Werkt. Door de afnemende en steeds ouder worden populatie van de Wsw staat dit onder steeds meer onder druk. Met programma’s rond het thema duurzame inzetbaarheid wordt hieraan gewerkt.

De overige opbrengsten zijn onderverdeeld in de bijdragen van de deelnemende gemeenten in de uitvoeringskosten van de Wsw en de diverse bijdragen en baten. De hogere bijdrage in de uit-

Overige

voeringskosten Wsw +/+ 1.588.434 vloeit geheel voort uit de bijstelling van de Wsw-subsidie, die

opbrengsten

vanwege de forse verhoging van het minimumloon en de cao-lonen van de Wsw, dit jaar veel meer is gestegen dan in vergelijking met voorgaande jaren. De deelnemende gemeenten, aan wie dit Rijksbudget wordt toegekend hebben dit, zoals gebruikelijk, volledig doorgezet naar Spaarne Werkt. De diverse bijdragen en baten -/- € 127.646 kunnen als volgt worden uitgesplitst: -

Beschut Werk, vergoeding begeleidingskosten +/+ € 127.935

ESF-subsidie +/+ € 327.189

Beschut Werk, additionele bijdrage gemeenten -/- € 474.164

Onderwijssubsidies en diplomavergoedingen -/- € 137.548

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023

Er is +/+ € 327.189 meer ESF-subsidie gerealiseerd voor het project ‘Toeleiding naar en behoud van werk’, voor de programma’s Re-integratie en Jongeren. Het ESF-deel van het programma Reintegratie was niet de begroting opgenomen, maar hiervoor werd uiteindelijk wel subsidie toegekend en ook gerealiseerd. Daarnaast was er nog overloop van gerealiseerde subsidie uit het voorgaande ESF-project, wat dus in 2023 is verantwoord. De additionele bijdrage gemeenten voor Beschut werk is niet gerealiseerd in 2023 -/- € 474.164. Dit betreft het 2/3-deel van het tekort Beschut werk, wat verwijst naar de taakstelling Beschut werk. Zie voor een nadere toelichting paragraaf 2.1.3.2. De personeelskosten van het regeling-gebonden personeel, Wsw en Beschut werk, overschrijden de begroting met +/+ € 553.210. Dit wordt in essentie verklaard door de verhogingen van het minimumloon (WML), per 1 januari met 10,15% en per 1 juli 2023 met 3,13%. Deze loonstijPersoneels-

ging werkt deels ook door in de hogere loonschalen van de Wsw en niet alleen in de schalen op

kosten regeling- minimumloonniveau. Hoewel deze loonstijging ook effect heeft gehad op de loonkosten van personeel

Beschut werk werd deze stijging tenietgedaan door een veel hoger bedrag aan ontvangen ziekengeld € 239.509, waarvan circa € 80.000 overloop uit 2022. Dit heeft niet alleen te maken met het hoge ziekte verzuim van deze doelgroep, waarvoor het ziekengeld wordt ontvangen, maar ook met omissies in de uitvoering van deze regeling bij het UWV. Spaarne Werkt heeft dit in vroeg stadium gesignaleerd en het mogelijk te veel uitbetaalde geld gereserveerd op de balans. Medio 2023 heeft het UWV echter schriftelijk laten weten van deze omissies op de hoogte te zijn en dat kon worden afgezien van terugbetaling. De personele bezetting van de Wsw als ook die van Beschut werk lagen vrijwel exact op het niveau van de begroting waardoor dit nagenoeg geen financieel effect sorteert. De personeelskosten van het niet-regeling gebonden (ambtelijk) personeel overschrijden de

Personeels-

begroting met € 1.727.709. Deze overschrijding wordt op hoofdlijnen verklaard door 3 factoren:

Kosten NRG • Hogere personele bezetting van gemiddeld 13,4 fte. Dit komt overeen met een bedrag van circa € 816.000 en betreft de bruto loonkosten inclusief sociale lasten en pensioenpremies. • Hogere gemiddelde loonkosten circa € 378.000. De lonen van het ambtelijk personeel zijn in 2023, conform de afspraken uit de cao-SGO, verhoogd met € 240 per maand en een aanvullend percentage van 2%. In de begroting was deze stijging, van gemiddeld 9%, niet in deze mate voorzien. • Hogere overige personeelskosten circa € 538.000, waarvan € 478.000 voor de inhuur van ondersteunend personeel. Deze inhuur van externe krachten ten behoeve van de afdelingen bedrijfsbureau, HRM, facilitair en catering, houdt verband met de uitrol van de organisatieveranderingen, vervanging wegens ziekte en uitbesteding van de cateringactiviteiten.

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023

Personele bezetting (ambtelijk):

2023

Werkelijk

B egro ting

Verschil

Perso nen

Fte

P erso nen

Fte

P erso nen

Fte

Werk Werk Kringloop en Kledi ng Re-integra tie Onderwijs Jongeren

62 21 36 15

56,1 14,6 30,8 11,8

63 8 34 15

56,4 6,4 26,7 11,1

-1 13 2 -

-0,3 8,2 4,0 0,8

Totaal personele bezetting

134

113,4

120

100,6

12,8

Zoals uit het overzicht van de personele bezetting valt op te maken zijn vooral bij de duurzame activiteiten (Kringloop en Kleding) en Re-integratie meer medewerkers ingezet. De grote uitdaging voor de komende periode is dat een deel van de functies bij de duurzame activiteiten wordt ingevuld met garantiebanen, waarmee de bezetting van het ambtelijk personeel kan worden teruggebracht. De overige (bedrijfs-) kosten overschrijden de begroting met € 1.171.378. Dit is hoofdzakelijk het Overige

gevolg van de hogere kosten van energie +/+ € 687.348 en algemene kostenstijging vanwege

kosten

de sterk opgelopen inflatie. Als gevolg van de energiecrisis zijn de tarieven voor gas- en elektra in 2023 enorm gestegen. Voor de inkoop van gas en elektra neemt Spaarne Werkt deel aan het inkoopconsortium van brancheorganisatie Cedris. In het najaar van 2022 is met Vattenfall, de leverancier van energie, een nieuw contract afgesloten, omdat het lopende contract per ultimo 2022 afliep. De tarieven waren in dit nieuwe contract voor heel 2023 gefixeerd. De energieprijzen waren op dat moment nog zeer hoog, waardoor Spaarne Werkt, evenals veel andere sectorgenoten, werd geconfronteerd met meer dan verdubbeling van de kosten van energie. Naast de overschrijding van de kosten van energie zijn ook de kosten van huur gebouwen en installaties toegenomen. Dit is enerzijds het gevolg van forse indexeringen van de huurprijzen en bijkomende servicekosten, als gevolg van inflatie, en anderzijds van de huur van extra bedrijfsruimte voor de duurzame activiteiten van Kringloop en Kleding. Er is tevens meer uitgegeven aan de huur van overige bedrijfs- en transportmiddelen, met name voor het onderdeel Groen (vervoermiddelen) en Grafisch voor de kosten van lease van kopieerapparaten, wegens vervanging van de oude machines.

1.4 Geen (additionele) gemeentelijke bijdrage over 2023 Op grond van artikel 35 lid 4 van de Gemeenschappelijke Regeling Werkvoorzieningsschap Additionele

Zuid-Kennemerland, wordt aan de deelnemende gemeenten een bijdrage gevraagd in geval het

bijdrage

jaar wordt afgesloten met een negatief exploitatiesaldo. In de voorliggende jaarrekening over 2023 is geen additionele bijdrage van de deelnemende gemeenten opgenomen en wordt het tekort over 2023 € 640.129 gedekt uit de algemene reserve.

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023

De programma’s nader belicht

2.1 Programma ‘Werk’ Het programma ‘Werk’ is geheel gericht op het aanbieden van werk voor de doelgroep van de Wsw, Beschut werk en andere doelgroepen van de Participatiewet. Hierbij staat voorop dat de best passende leerwerkplek voor de medewerkers wordt gezocht. Dit is een essentieel uitgangspunt voor Spaarne Werkt en opdracht voor het management. Wanneer dit wordt gerealiseerd, komen medewerkers het best tot hun recht en zij in staat zijn zichzelf verder te ontwikkelen. Hierin ligt ook de sleutel om het verdienvermogen van de organisatie op peil te houden. In totaal waren gemiddeld 614 Wsw’ers en circa 100 Beschut werkenden werkzaam bij Spaarne Werkt. In aanvulling hierop waren ook andere cliënten uit de doelgroep van de Participatiewet (garantiebanen) en een groot aantal vrijwilligers, betrokken bij de bedrijfsactiviteiten. Kern-

Het programma ‘Werk’ bestaat uit een drietal kernactiviteiten.

activiteiten • Uitvoering Wet sociale werkvoorziening (Wsw) • Uitvoering Beschut werk • Duurzame activiteiten gericht op werk In dit verslagjaar is veel aandacht besteed aan het op peil houden van het verdienvermogen van Duurzame

Spaarne Werkt. Vanwege de steeds ouder en beperkt inzetbaar wordende populatie van de Wsw,

inzetbaarheid

neemt dit verdienvermogen structureel af. Het verdienvermogen van cliënten uit de nieuwe doelgroep van Beschut werk, ligt aanzienlijk lager en biedt onvoldoende compensatie. Daarom wordt continu gewerkt aan het verbeteren en op peil houden van de duurzame inzetbaarheid van de populatie. Met het programma ‘Duurzame inzetbaarheid’, dat is gericht op het vergroten van kennis en bewustwording van de medewerkers op het gebied van fysieke belastbaarheid, gezond (werk-) gedrag en gezonde leefstijl, wordt dit vorm gegeven. Het doel is onder meer om preventief werk gerelateerde (fysieke) klachten te voorkomen en ook het ziekteverzuim structureel te verlagen. Het einddoel is duurzame inzetbaarheid en het verbeteren van vitaliteit en gezondheidsvaardigheden. De noodzaak van deze aanpak blijkt wel uit de gerealiseerde verzuimcijfers over 2023. Zo lag het verzuimpercentage van de Wsw op gemiddeld 14,8% (2022 - 14,4%) en dat van Beschut werk op 12,3% (2022 - 13,5%). Hoewel de verzuimpercentages aan de hoge kant lijken, liggen deze wel ruimschoots onder het landelijke gemiddelde van 16,3% voor de Wsw en 13,4% voor beschut werk.

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023

2.1.1

Overzicht van baten en lasten programma ‘Werk’

Het overzicht van baten en lasten 2023 van het programma ‘Werk’ is in navolgend overzicht weergegeven en sluit met een gerealiseerd resultaat van € 988.681 negatief.

Programma 'Werk' overzicht van baten en lasten:

2023 Werkelijk

2023 Begroting

Opbrengsten Netto omzet Bijdragen uitvoeringskosten Ws w gemeenten Overige opbrengsten Totaal opbrengsten

10.571.120 18.876.956 2.042.993 31.491.068

10.009.650 17.288.522 2.397.777 29.695.949

561.470 1.588.434 -354.784 1.795.120

Personeelskosten Wsw en beschut werk Bruto lonen Lage inkomens voordeel (LIV) Sociale lasten en pensioenpremies Uitkeringen Vervoerskosten Overige kosten Werkgeverssubs idies begeleid werken (Wsw) Totaal personeelskosten Wsw en beschut werk

16.482.250 -356.083 4.273.014 -384.037 441.393 369.886 113.260 20.939.683

15.609.066 -323.494 4.235.671 478.281 282.527 104.421 20.386.473

873.183 -32.589 37.343 -384.037 -36.888 87.359 8.839 553.210

Personeelskosten ambtelijke medewerkers Bruto lonen Sociale lasten en pensioenpremies Vervoerskosten Overige kosten Doorbelaste loonkosten Totaal personeelskosten ambtelijke medewerkers

4.596.052 1.390.705 141.509 780.276 86.004 6.994.546

4.161.129 1.139.087 143.250 252.534 5.696.000

434.923 251.618 -1.741 527.742 86.004 1.298.546

Overige (bedrijfs-) kosten Afschrijvingskosten materiële vaste activa Rente Huur Onderhoudskosten Energieverbruik Belastingen en verzekeringen Algemene kosten Diverse las ten Totaal overige (bedrijfs-) kosten

653.820 53.099 720.371 1.053.588 1.173.498 383.347 834.161 44.655 4.916.540

802.693 65.704 470.500 926.000 586.125 361.063 768.493 3.980.578

-148.874 -12.605 249.871 127.588 587.373 22.283 65.668 44.655 935.962

Totaal kosten

32.850.769

30.063.051

2.787.718

Doorbelaste kosten Incidentele baten (+) en las ten (-)

-367.103 3.917

-367.103 -

3.917

Totaal gerealiseerd resultaat

-988.681

2.1.2

2023 Verschil B - W

Toelichting

De bedrijfsactiviteiten van het programma Werk realiseerde bijna € 1,8 miljoen meer opbrengOpbrengsten

sten dan begroot, hoofdzakelijk vanwege een forse bijstelling van het Wsw-deel van de Integratieuitkering Participatie (I-up). De opbrengsten per bedrijfsonderdeel zijn in het onderstaande overzicht weergegeven.

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023

Programma 'Werk' opbrengsten: 2023 Werkelijk Netto omzet Deta cheren Schoonma a k en Pa rkeerbehee r Groen, Gra fi s ch en Techni ek Bes chut werk en Pos t Duurza me a cti vi teiten: Kri ngloop en Kl eding Duurza me a cti vi teiten: Fi ets depot Overig Totaal netto omzet

2.357.146 1.095.739 2.736.336 2.040.896 1.536.144 198.901 605.957

2023 Begroting

2022 Verschil B - W

-42.454 103.239 304.336 -106.946 121.774 48.901 132.619

10.571.120

2.399.600 992.500 2.432.000 2.147.842 1.414.370 150.000 473.338 10.009.650

Gemeentelijke bijdragen uitvoeringskosten Wsw

18.876.956

17.288.522

1.588.434

Overige opbrengsten Bes chut werk: vergoedi ng begel eidings kos ten Bes chut werk: ontva nge n l oonkos tens ubs i di es Bes chut werk: a a nvul lende bi jdra gen gemeenten Overige ba ten Totaal overige opbrengsten

565.866 1.146.073 237.082 93.972

474.681 1.161.850 711.246 50.000

91.185 -15.777 -474.164 43.972

2.042.993

2.397.777

-354.784

Totaal opbrengsten

31.491.068

29.695.949

1.795.120

561.470

De netto omzet, het deel van de opbrengsten dat met de eigen werksoorten wordt gegenereerd, lag met € 561.470 ruim boven begroting. In algemene zin wordt de hogere omzet verklaard door prijsindexeringen die in 2023 zijn doorgevoerd en die niet in die mate konden worden voorzien in de begroting 2023. Dit heeft te maken met de sterk opgelopen inflatie in deze verslagperiode. Meer specifiek en kijkend naar de afzonderlijke bedrijfsonderdelen lopen de resultaten sterk uiteen. Zo realiseerden de bedrijfsonderdelen Groen, Grafisch en techniek ruim € 300.000 meer netto omzet, waarbij vooral Groen en Grafisch goede resultaten boekten. Zo heeft Groen de meerjarige contractactiviteiten voor de gemeente Heemstede kunnen uitbreiden en daarmee meer omzet gerealiseerd. Het onderdeel Grafisch lijkt, na een aantal jaren van afnemende omzet, de weg omhoog weer gevonden te hebben. De afzetmogelijkheden en marktomstandigheden zijn in 2023 aanzienlijk verbeterd. Ook de duurzame activiteiten van Kringloop, Kleding en het Fietsdepot deden het goed, ondanks het feit dat de kringloopwinkel in Haarlem afzet moest inleveren vanwege de bouwwerkzaamheden in het omliggende gebied. Beschut werk, het onderdeel dat voor een groot deel omzet realiseert met de fabricage van Secrid-wallets, realiseerde daarentegen een lager dan begrote netto omzet.

Dit houdt verband met de afgenomen afzet van de wallets als gevolg van de economische ontwikkelingen, lees afnemende consumentenbestedingen. De hogere gemeentelijke bijdrage voor de uitvoering van de Wsw +/+ € 1.588.434, vloeit voort Gemeentelijke

uit de bijstelling van de Wsw-subsidie, Wsw-deel I-uP, in de meicirculaire van 2023. De Wsw-

bijdrage Wsw

subsidie wordt door de GR-gemeenten een-op-een doorgegeven aan Spaarne Werkt, ter dekking van de uitvoeringskosten. De hoge aanpassing van de Wsw-subsidie in 2023, houdt verband met de forse toename van de Wsw-lonen. De lagere overige opbrengsten -/- € 354.784 hangen geheel samen met de lagere aanvullende gemeentelijk bijdrage voor Beschut werk. Dit wordt nader toegelicht in paragraaf 2.3.2.

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023

De personeelskosten van het ambtelijk personeel overschrijden de begroting met € 1.298.546. Personeels-

Dit wordt verklaard door de hogere personele bezetting en hogere loonkostenontwikkeling, zie

Kosten

voor een meer uitgebreide toelichting paragraaf 1.3. De overige (bedrijfs-) kosten overschrijden de begroting met € 935.962. Dit is hoofdzakelijk het

Overige

gevolg van de hogere kosten van energie, +/+ € 587.373 en algemene kostenstijging

kosten

vanwege de sterk opgelopen inflatie, zie voor een meer uitgebreide toelichting paragraaf 1.3.

Personele bezetting (ambtelijk):

2023

Werkelijk

B egro ting

Verschil

Perso nen

Fte

P erso nen

Fte

P erso nen

Fte

Werk Werk Kringloop en Kledi ng

62 21

56,1 14,6

63 8

56,4 6,4

-1 13

-0,3 8,2

Personele bezetting

70,8

62,8

8,0

Voor een nadere toelichting op de personele bezetting wordt verwezen naar paragraaf 1.3.

2.1.3

Bedrijfsonderdelen programma ‘Werk’

In deze paragraaf wordt nader ingegaan op de uitvoering van de Wsw en Beschut werk.

2.1.3.1 Uitvoering Wet sociale werkvoorziening (Wsw) De trendmatige afname van de Wsw-populatie heeft zich wederom bestendigd. Zo zijn er in 2023 Structurele

gemiddeld 37 Wsw’ers uitgestroomd. In de meeste gevallen is de reden voor de uitstroom

krimp Wsw

pensionering maar er zijn ook andere verklaringen waaronder, uitstroom wegens langdurige ziekte, overlijden of, in incidentele gevallen, verhuizing naar een andere gemeente. De invoering van de ‘Regeling Vervroegd Uittreden’, die voortvloeit uit de cao-Wsw, draagt ook bij aan de afname van het bestand. Desalniettemin waren er in 2023 nog gemiddeld 614 Wsw’ers (534,9 fte) werkzaam bij Spaarne Werkt. De afname van de personele bezetting Wsw voltrekt zich min of meer gelijkmatig gespreid over alle onderdelen van de organisatie. Binnen alle werkunits was in 2023 sprake van uitstroom van Wsw’ers. Het is de taak en de uitdaging van het management om de krimp van het personeels-

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023

bestand Wsw goed te managen en de balans tussen mens en werk in evenwicht te houden. In de onderstaande grafiek is het verloop van het aantal Wsw’ers over de jaren weergegeven:

W = werkelijk

Een belangrijke uitdaging voor Spaarne Werkt is de uitstroom van ervaren Wsw-medewerkers die, als meewerkend voorman, een belangrijk deel van de dagelijkse aansturing voor hun rekening nemen. Deze uitstroom werd in het verleden meestal gecompenseerd door jongere Wsw’ers klaar te stomen voor deze functies. Het komt echter steeds meer voor dat het onvermijdelijk is om de opengevallen plek in te vullen met reguliere, ambtelijke medewerkers. Dit beperkt de mogelijkheid om de ambtelijke bezetting in gelijke tred met de krimp van de Wsw terug te brengen en leidt tot relatieve kostenstijging van de kosten van het ambtelijk personeel. De operationele marge van de bedrijfsactiviteiten komt hierdoor mede onder druk te staan. Naast het wegvallen van ervaren Wsw-medewerkers die als meewerkend voorman functioneren vorm de inzetbaarheid van de Wsw-populatie en steeds grotere uitdaging. De fysieke gezondheid van de Wsw-populatie neemt met de jaren af. Per 1 januari 2024 was meer dan 60% van de Wsw’ers 55 jaar of ouder. Dit is ook te merken aan het toenemende ziekteverzuim, dat dit jaar uitkwam op 14,8%. In 2022 lag dat nog 0,4% lager, op 14,4%. Een analyse van de verzuimcijfers leert dat met name de toename van het lange en middellange verzuim hierbij een rol speelt. Zoals hiervoor reeds beschreven wordt met het programma ‘Duurzame inzetbaarheid’ getracht de inzetbaarheid op peil te houden.

Wsw-deel

De Wsw-subsidie die SW-bedrijven van de gemeenten ontvangen, het Wsw-deel van de

Integratie-uit-

Integratie-uitkering Participatie (I-uP), laat de laatste jaren een relatieve toename zien ten

kering Partici-

opzichte van de personeelskosten van de Wsw, e.e.a. ook blijkend uit de forse aanpassing van de

patie

Wsw-deel I-uP bij de meicirculaire van 2023. Dit is een bemoedigende ontwikkeling voor sociaal

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023

ontwikkel-bedrijven omdat ook Spaarne Werkt nauwelijks invloed heeft op de personeelskosten van de Wsw. Immers die worden bepaald door de, op landelijk niveau, af te sluiten cao-Wsw. Anderzijds komt de toekenning van het Wsw-deel I-uP tot stand op basis van een verdeelmodel, wat mede afhankelijk is van beleidsmatige keuzes op ‘Haags niveau’. Het hierdoor ontstane subsidietekort of -overschot is daarmee een gegeven. Spaarne Werkt noch de aangesloten gemeenten hebben daadwerkelijk invloed op de hoogte van de loonkosten of de Wsw-subsidie. In onderstaande grafiek is het verloop van de personeelskosten Wsw in relatie tot het Wsw-deel van de Integratie-uitkering Participatie over de jaren weergegeven:

W = werkelijk

Het subsidieoverschot is voor dit jaar becijferd op € 124.496 positief. Dit is dus een omslag in vergelijking tot voorgaande jaren waarin sprake was van een tekort. Uit de grafiek blijkt een duidelijke tendens van een jaarlijks afnemend tekort, naar nu zelfs een overschot. Dit is heeft vooral te maken met de zogenaamde prijs- en volume effecten. Dit laatste komt erop neer dat de subsidie die in een jaar minder hoeft te worden uitgekeerd, omdat er meer Wsw’ers zijn uitgestroomd dan eerder berekend op basis van de modellen van het Ministerie, wordt teruggegeven aan sociaal ontwikkel bedrijven en wordt verdeeld naar rato van de overblijvende aantallen per gemeente. Of deze ontwikkeling zich in de komende jaren inderdaad zal voorzetten is geheel afhankelijk van de ontwikkeling van de loonkosten en verdere besluitvorming over de hoogte van de I-uP. Het is echter een belangrijke ontwikkeling die er toe bijdraagt dat de uitvoering van de Wsw voor de aangesloten gemeenten zoveel als mogelijk kostendekkend wordt gemaakt.

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023

Wsw-deel I-uP per gemeente:

Bloemendaal Haarlem Heemstede Zandvoort

Uitvoeringskosten Wsw

2023 Wsw-deel (I-uP)

Werkelijk

Begroot

Verschil

835.483 16.131.911 1.260.825 648.737

735.123 14.737.034 1.271.200 545.164

100.360 1.394.877 -10.375 103.573

18.876.956

17.288.522

1.588.434

De aangesloten gemeenten dragen elk voor hun deel bij in de uitvoeringskosten van de Wsw. Het totaal van de uitvoeringskosten is de optelsom van alle opbrengsten en kosten die gerelateerd zijn aan de uitvoering van de Wsw en de overige programma’s, inclusief de loonkosten Wsw. De bijdrage per deelnemende gemeente komt overeen met de verdeling van de bedragen van het Wsw-deel I-uP uit het Participatiebudget. Er is over 2023, bovenop de door het Rijk verstrekte Wsw-subsidie, door de GR-gemeenten geen additionele bijdrage verstrekt.

2.1.3.2 Uitvoering ‘Beschut werk’ In tegenstelling tot de afname van de Wsw-populatie neemt het aantal medewerkers Beschut werk, de nieuwe doelgroep uit de Participatiewet, juist toe. Beschut werk is expliciet bedoeld Uitvoering

voor die groep mensen die wel beschikt over enig arbeidsvermogen, maar nog uitsluitend kunnen

Beschut werk

werken in een beschutte werkomgeving. Het gaat hierbij om mensen die een dusdanige mate van begeleiding en/of aanpassing van het werk nodig hebben, dat dit redelijkerwijs niet van een werkgever kan worden verwacht. Spaarne Werkt voert deze regeling voor de deelnemende gemeenten uit, waarbij cliënten uit deze doelgroep binnen het programma ‘Werk’ op verschillende bedrijfsonderdelen worden ingezet. De doelgroep Beschut werk betreft mensen die weliswaar arbeidsvermogen hebben maar die (nog) niet in een reguliere baan kunnen werken, ook niet met extra begeleiding en ondersteuning. Zij hebben uitsluitend in een beschutte omgeving onder aangepaste omstandigheden mogelijkheden tot arbeidsparticipatie. Dit brengt met zich mee dat de kosten per werkplek hierdoor aanzienlijk hoger liggen dan die van de reguliere Wsw-medewerkers. Bij de intake van kandidaten Beschut werk wordt door de assessoren van het onderdeel reintegratie veel aandacht besteed aan de inzetbaarheid van de betreffende kandidaten. Er wordt goed beoordeeld op welke werksoorten deze mensen kunnen worden geplaatst. Uit ervaring blijkt dat niet alle werksoorten even geschikt zijn voor deze mensen. Echter omdat Spaarne Werkt beschikt over een palet aan werksoorten zijn er voldoende mogelijkheden om deze mensen goed in te passen in de leer- werkprocessen en werksoorten die worden geboden, al dan niet met de be-

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023

nodigde werkplekaanpassingen. Per ultimo 2023 waren er 106 Beschutwerkplekken gerealiseerd, een toename van 13 personen ten opzichte van de stand ultimo 2022. Plaatsing vindt vooral plaats binnen het bedrijfsonderdeel Beschut werk en relatief minder binnen andere bedrijfsonderdelen zoals Groen en Detacheren.

W = werkelijk

In de bovenstaande grafiek is het verloop van de aantallen medewerkers Beschut werk, in personen en fte, over de jaren 2017 tot en met 2023 weergegeven. De kosten van Beschut werk bestaan voor het grootste deel uit loonkosten, dit jaar circa € 2,2 miljoen. Daarnaast worden uitvoeringskosten gemaakt voor (intensieve) begeleiding, noodKosten en

zakelijke werkplekaanpassingen en infrastructuur. De loonkosten worden bepaald door de

financiering

arbeidsvoorwaarden die voortvloeien uit de cao ‘Aan de Slag’, zoals die zijn overeengekomen met de VNG en de vakbonden. Deze cao voorziet onder andere in een salariëring op het niveau van het minimum loon of, afhankelijk van de inschaling, iets daarboven met een pensioenregeling bij het PWRI. Op de hoogte van de loonkosten heeft Spaarne Werkt weinig tot geen invloed. De werkgevers die Beschut werkenden in dienst nemen, zo ook Spaarne Werkt, worden in de loonkosten tegemoetgekomen met een loonkostensubsidie (LKS). De hoogte van de LKS wordt bepaald aan de hand van een objectieve loonwaarde-meting die door het UWV wordt uitgevoerd. Daarbij geldt een minimumloonwaarde van 30% en een maximum van 70%. In de begroting 2023 is uitgegaan van een gemiddelde loonkostensubsidie van 53%, in werkelijkheid wordt dit niet gehaald ligt dit percentage onder de 50%. De loonkostensubsidie die Spaarne Werkt ontvangt is sowieso, bij lange na, niet toereikend om de loonkosten, tezamen met de kosten voor de organisatie van de uitvoering van Beschut werk, volledig te dekken. Het structurele tekort Beschut werk legt een zware last op het beschikbare Participatiebudget van de deelnemende gemeenten en noodzaakt tot efficiënte uitvoering van deze regeling. In samen-

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023

Taakstelling

werking met de deelnemende gemeenten is daarom, bij het opstellen van de begroting een

Beschut werk

ontwikkelopgave gedefinieerd, die uiteindelijk moet leiden tot een meer kostendekkende uitvoering. De financiële taakstelling uit deze ontwikkelopgave komt erop neer dat het tekort, wat in de begroting is becijferd op € 711.243, in 2023 met 2/3 wordt teruggebracht. De opzet is om in drie jaar toe te werken naar een kostendekkende uitvoering van Beschut werk. Voor 2023 is deze taakstelling dus € 474.164. In de basis zijn er drie elementen waarop gestuurd kan worden, dit zijn: -

Verhogen van het percentage loonkostensubsidie, door het verbeteren van de systematiek van loonwaardebepaling, in samenwerking met het UWV

Optimaliseren van de inzetbaarheid en verdiencapaciteit

Efficiëntere uitvoering en begeleiding van deze doelgroep

De tot nu toe behaalde resultaten stellen echter niet tot tevredenheid. Het blijkt niet haalbaar om het tekort verder terug te dringen. Dit heeft verschillende oorzaken. Ten eerste is het moeilijk om het percentage van de loonkostensubsidie te verhogen. Zoals gezegd is Spaarne Werkt bij het bepalen van de hoogte van de loonkostensubsidie geheel afhankelijk van het UWV, die de objectieve loonwaardebepaling uitvoert. In veel gevallen blijkt dat de loonwaarde door het UWV hoger wordt vastgesteld dan in de dagelijkse praktijk tot uitdrukking komt. Dit betekent dat er feitelijk te weinig loonkostensubsidie wordt ontvangen. In 2023 lag dit gemiddeld onder de 50%. Deze problematiek is niet specifiek voor Spaarne Werkt maar wordt ook landelijk erkend. In de gesprekken met het verantwoordelijke Ministerie wordt door de brancheorganisatie van SWbedrijven (Cedris) ook aangevoerd dat het beter is om de systematiek van loonwaardebepaling te vervangen door een vaste loonkostensubsidie. Dit draagt tevens bij aan een veel efficiëntere uitvoering van de regeling. Ten tweede moet worden vastgesteld dat de verdiencapaciteit van deze doelgroep, d.w.z. de toegevoegde waarde die deze mensen realiseren met bedrijfsactiviteiten, veel lager ligt dan die van de reguliere Wsw’ers. Zo zijn er een minimumaantal van de medewerkers gedetacheerd bij extern werkgevers.

Bij de doelgroep van de Wsw’ers is dit, ter vergelijking, ruim 30%. Tot slot laat een efficiënte uitvoering van deze regeling ook nog te wensen over. De belangrijkste oorzaak hiervan ligt in het hoge ziekteverzuim, ruim 12,3%, waardoor veel interventie van de verzuimbegeleiding noodzakelijk is, met alle administratieve rompslomp van dien. Samenvattend komt het voorgaande erop neer dat het een zeer moeilijke opgave is om tot verbetering te komen. Dit heeft ertoe geleid dat de taakstelling ook niet is niet gerealiseerd. Het gerealiseerde tekort komt in 2023 uit op circa € 650.000, waarbij rekening is gehouden met alle toerekenbare kosten en opbrengsten. Vanuit financieel perspectief is de uitvoering van Beschut werk dus nog steeds nadrukkelijk een punt van zorg. Te meer omdat per 1 januari 2024 het minimumloon, na de forse verhoging van 14,28% over 2023 en wat op de gehele populatie van toepassing is, wederom met 4,56% is verhoogd. Dit leidt tot hogere loonkosten en derhalve tot een toename van het tekort. Het feit dat de uitvoering van Beschut werk structureel niet kostendekkend is, is een landelijk en bekend probleem. In verschillende gremia wordt overleg gevoerd om te komen tot een betere financiering.

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023

De eerste tekenen van verbetering zijn inmiddels zichtbaar, blijkend uit de recentelijke verhoging van de vergoeding voor begeleidingskosten.

2.1.3.3 Duurzame activiteiten gericht op werk Met de duurzame activiteiten gericht op werk beschikt Spaarne Werkt over een waardevolle loot binnen het activiteitenportfolio. Met dit bedrijfsonderdeel wordt een tweeledige maatschappelijke doelstelling gerealiseerd. Enerzijds zijn deze activiteiten ondersteunend aan de realisatie van de doelstellingen van de Participatiewet, omdat wordt voorzien in gevarieerde leer-werkplekken met een reële kans op uitstroom naar regulier werk. Anderzijds worden met deze activiteiten ook duurzaamheidsdoelstellingen gerealiseerd, zoals het hergebruik van textiel en ingezamelde huisraad, het scheiden van waardevolle afvalstromen en hergebruik van materialen. De duurzame activiteiten bestaan uit de volgende onderdelen: • Kledingsortering • Kringloopactiviteiten van de ‘Snuffelmug’ • Logistiek centrum Waarderpolder Kringloop en

De kringloopactiviteiten van ‘De Snuffelmug’, in combinatie met kledingsortering, realiseerde

Kleding-

met ruim € 1,4 miljoen het grootste deel van de netto omzet van de duurzame activiteiten.

sorteren

Deze opbrengst wordt verkregen met de kringloopwinkels van ‘De Snuffelmug’ in Schalkwijk en Heemstede, die regionaal een goede bekendheid genieten met een vaste toestroom van klanten en daaruit voortvloeiende inkomsten. Op drukke dagen vinden honderden betalende klanten hun weg naar de winkels, waarbij navenante omzetten worden gerealiseerd. In aanvulling hierop wordt op contractuele basis binnen de regio textiel en huisraad ingezameld die binnen de eigen kringloopwinkels wordt afgezet. De markt voor tweedehands textiel heeft zich in 2023 weer volledig hersteld van de slechte situatie van de afgelopen jaren. Zo lieten de tarieven voor textiel weer toename zien naar een meer acceptabel niveau en zijn de afzetmogelijkheden, zowel in de eigen winkels als naar marktpartijen, aanzienlijk verbeterd. Ook de kringloopwinkels van ‘De Snuffelmug’ in Heemstede en Haarlem draaiden aanzienlijk beter dan vorig jaar. Beide winkels realiseerde een hogere netto omzet van circa € 80.000, totaal € 170.000, dan in vergelijking tot het voorgaande jaar, ondanks het feit dat ‘De Snuffelmug’ in Haarlem beperkingen ondervond van de omliggende bouwwerkzaamheden. Het was reeds bekend dat deze locatie zou moeten sluiten vanwege de gebiedsontwikkeling, maar dat heeft wel tot de nodige operationele problemen geleid en de afzetmogelijkheden beperkt.

Inmiddels is de kringloopwinkel gesloten en is een nieuwe winkel geopend die is gevestigd aan de Riviéradreef in het winkelcentrum Schalkwijk. De vooruitzichten zijn veel belovend. De kringloopactiviteiten van ‘De Snuffelmug’ en kledingsortering kunnen, vanwege de aard van de

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023

Formatie

bedrijfsactiviteiten, worden beschouwd als een zeer waardevolle activiteit die vele kansen voor mensen uit de doelgroep. De formatie wordt ingevuld met een gevarieerd palet aan arbeidskrachten, van vaste krachten, Wsw’ers en Beschut werkenden tot en met vrijwilligers. Het aantal reguliere vaste krachten is met 1,2 fte licht toegenomen naar 7,6 fte, ten opzichte van de begroting van 6,4 fte. Zie hiervoor het overzicht van de personele bezetting in paragraaf 2.1.2. Dit heeft vooral te maken met het feit dat het steeds moeilijker wordt om mensen uit de doelgroep direct in te zetten op reguliere functies. Er nog steeds een dringende behoefte aan mensen uit de doelgroep van de Participatiewet, waarbij de voorkeur uitgaat naar de inzet van loonkostensubsidie. Zo zijn garantiebanen bij uitstek geschikt om deze rollen te vervullen in combinatie met een reintegratietraject. Hoewel dit jaar een eerste aanzet is gemaakt, blijkt het tot op heden lastig om deze doelgroep in te zetten. Dit gegeven tezamen met het feit dat met de invoering van de Wet arbeidsmarkt in balans (WAB) het veel moeilijker heeft gemaakt om op flexibele basis en tegen beperkte kosten personeel in te huren, heeft het aantal fte’s dat op reguliere basis moet worden ingehuurd doen toenemen.

Het fietsendepot richt zich op de diensteverlening rond het ophalen en verwerken van foutgeparkeerde fietsen binnen de gemeente Haarlem. Dit omvat het transport, de opslag en

Fietsdepot

de duurzame verwerking van verwijderde fietsen. De activiteiten rond het fietsdepot worden in nauwe samenwerking met de gemeente uitgevoerd en bemenst met medewerkers uit de doelgroep van de Participatiewet die op verschillende onderdelen worden ingezet. Hiermee draagt het fietsdepot bij aan het vergroten van de participatie van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Daarnaast krijgen de opgehaalde fietsen een duurzame bestemming, hetzij als tweedehands fiets, hetzij voor hergebruik van onderdelen of door middel van recycling van bruikbare materialen. Het fietsendepot realiseerde een netto omzet van bijna € 200.000 met een volledig dekkende exploitatie.

2.1.3.4 Opbrengst uit verhuur Naast de omzet die door de werkunits wordt gerealiseerd vormt de opbrengst uit verhuur van Opbrengst uit

bedrijfsruimte van het pand te Cruquius een additionele opbrengstencategorie. In totaal is

verhuur

in 2023 bijna € 400.000 (2022 € 409.726) aan opbrengsten uit verhuur van bedrijfsruimte gerealiseerd. Hier stond een begrote opbrengst tegenover van € 423.338. De gerealiseerde huuropbrengst is enigszins lager dan begroot omdat o.a. het huurcontract met het NoordHollands Archief is beëindigd. Het benutten van de mogelijkheden om bedrijfsruimte te verhuren is een belangrijk element om de exploitatiekosten van het pand te Cruquius (de hoofdlocatie) te reduceren en daarmee het verdienvermogen te optimaliseren. Het blijkt echter niet altijd even makkelijk om de ruimtes die beschikbaar komen goed af te stemmen op de behoeften van potentiële huurders. Dat vergt vaak de nodige bouwkundige aanpassingen. Daarnaast wordt aan huurders ook gevraagd om mensen uit de doelgroep in te zetten voor hun eigen bedrijfsactiviteiten.

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023

2.1.4 Maatschappelijke impact Met de uitvoering van de Wsw en Beschut werk, wat in essentie gemeentelijke taken zijn die uit de wet voortvloeien, heeft het programma ‘Werk’ een grote maatschappelijk impact. Meer dan 700 mensen uit de regio ontlenen eigenwaarde aan participatie door middel van zinvol en betaald werk. Er wordt mensen reële kansen geboden op verdere ontwikkeling en perspectief op werk. Sociaal

Voor de sociale ontwikkeling van deze mensen worden allerlei trajecten ingezet, zoals

ontwikkel-

begeleiding, training en scholing, werken in een beschermde werkomgeving, groep- en

bedrijf

individuele detachering of zelfs directe plaatsing op een zelfstandige baan in het bedrijfsleven. Dit leidt uiteindelijk tot persoonlijke groei wat zich vertaalt in meer welzijn, een betere gezondheid, een betere toekomst voor kinderen en minder criminaliteit. Kortom een meer inclusieve samenleving. Een onderdeel van de sociale ontwikkeling van deze mensen, met veelal beperkte capaciteiten, is ook de mogelijkheid om terug te kunnen vallen als het even niet lukt. Daarmee wordt voorkomen dat mensen langer uit de roulatie zijn en daardoor niet meer kunnen participeren. De medewerkers van het programma ‘Werk’ worden ingezet op uiteenlopende bedrijfsactiviteiten en werksoorten. Deze diversiteit maakt het mogelijk dat medewerkers kunnen worden geplaatst op werkplekken waar zij het best tot hun recht komen en waar zij daadwerkelijk toegevoegde waarde hebben. Niet alleen voor zichzelf maar vooral ook voor de bedrijven en organisaties waarvoor het werk wordt gedaan of waar zij middels detachering zijn geplaatst. Daar komt bij dat de bedrijfsactiviteiten die gericht zijn op duurzaamheid niet alleen voorzien in zinvol werk, waarmee invulling wordt gegeven aan sociale ontwikkeling, maar ook bijdragen aan de maatschappelijke opgave rond duurzaamheid.

De duurzame activiteiten gericht op werk, een speciaal onderdeel binnen het programma ‘Werk’, hebben een grote maatschappelijke impact in de regio. Zo is er dit jaar meer dan 2.100 ton aan

Duurzaamheid huisraad en textiel verwerkt, waarvan 1.850 ton als product of grondstof is hergebruikt. De ingezamelde huisraad wordt ingeleverd bij de kringloopwinkels of aan huis opgehaald. Na sortering wordt ongeveer de helft van de ingeleverde huisraad als product verkocht, voornamelijk in de eigen kringloopwinkels, en vindt daarmee een nieuwe eigenaar. Mensen met een smalle beurs kunnen zichzelf voorzien van de noodzakelijke huisraad. Ruim 35% wordt gescheiden en in relevante stromen zoals hout, plastic, metaal, glas etc. gescheiden aangeboden aan de regionale afvalinzameling voor hergebruik van grondstoffen. Slechts circa 12% (256 ton) was niet geschikt voor grondstof voor hergebruik en is als restafval aangeboden bij de afvalverwerking. Deze circulaire aanpak wordt ook gehanteerd bij de inzameling van textiel, op jaarbasis zo’n 800 ton. Dit wordt na een zorgvuldig sorteerproces als bruikbare kleding afgezet in de eigen kringloopwinkels of bij derden met duurzame of sociale doelstellingen en initiatieven. Reststromen die niet geschikt zijn voor product of grondstof worden hergebruik. Opgeteld wordt meer dan 90% van de ingezamelde textiel opnieuw gebruikt en slechts 10%, circa 80 ton, wordt gescheiden aangeboden aan de regionale afvalverwerking.

Spaarne Werkt – jaarverslag en jaarrekening 2023

2.2 Programma ‘Re-integratie’ Het bedrijfsonderdeel binnen Spaarne Werkt dat zich richt op het programma ‘Re-integratie’ is Kernactiviteiten

gespecialiseerd in het naar werk toeleiden van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Dit betreft vooral de doelgroepen van de Participatiewet, maar met name diegenen met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt. De kernactiviteiten betreffen job coaching, loopbaancoaching, assessments, outplacements, ‘Tweede Spoor’-trajecten en allerlei vormen van opleiding en training. Naast toeleiding naar werk krijgt arbeidsontwikkeling een steeds prominentere rol binnen het programma re-integratie. Arbeidsontwikkeling richt zich in eerste instantie op de doelgroep die bij Spaarne Werkt in dienst is; Wsw’ers, Beschut werkenden en in toenemende mate garantiebanen. Het doel is om met verschillende instrumenten en begeleiding de duurzame inzetbaarheid van werknemers te verbeteren. De activiteiten van het programma Re-integratie speelden zich in 2023 af tegen de achtergrond van een gespannen arbeidsmarkt. Dit is goed voor mensen die een baan zoeken en het terugdringen van de werkeloosheid, maar voor de re-integratie van kandidaten met een afstand tot de arbeidsmarkt betekent dit een veel ingewikkelder speelveld. Zo waren er per ultimo 2023 371.000 werkelozen in Nederland, wat overeenkomt met 3,6% van de beroepsbevolking. Daar tegenover stonden 410.000 vacatures. De vacaturegraad, d.w.z. het aantal openstaande vacatures per 1.000 banen, komt hiermee uit op 46.

Het resultaat van de, zeg maar overspannen arbeidsmarkt is, dat er in 2023 minder aanmeldingen zijn geweest dan dat in het meerjaren kaderprogramma was voorzien, maar ook dat de kandidaten die wel zijn aangemeld een steeds grotere afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Voor werkzoekende betekent deze situatie een grotere kans om een baan te vinden. De groep die hier echter niet in slaagde kon terecht bij Spaarne Werkt. Ondanks de grote vraag naar personeel blijkt het voor deze doelgroep nog steeds erg moeilijk om aan betaald werk te komen, juist vanwege deze grotere afstand tot de arbeidsmarkt. Met de activiteiten rond preventie en bemiddeling, ten behoeve van de deelnemende gemeenten, heeft Spaarne Werkt getracht met de nodige extra inspanning en programma’s ook deze categorie mensen verder te helpen. Naast de re-integratiedienstverlening op het vlak van preventie en bemiddeling, zijn in 2023 een reeks van aanvullende projecten en activiteiten uitgevoerd. Dit betreft onder andere: -

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14198676/1