12-21 Transcript Raad

Ik kan u zeggen ook dat wij in de gemeenschappelijke regeling Zuid-Kennemerland hebben opgenomen dat wij elkaar informeren over regionale ontwikkelingen. Omdat ik in uw overweging toch een aantal zaken lees die ik echt niet herken, voorzitter, staat u het mij toe, wij hebben nog wel spreektijd, om dat even toe te lichten. Namelijk op 27 oktober 2020 heeft het college van Haarlem een ontwerpbesluit genomen over de milieuzone en een principe voor nul-emissiezone voor stadslogistiek per 2025 met het gebied, inclusief de bolwerkenroute waar nu zoveel om van doen is. Daar zijn zienswijzen op mogelijk geweest. Uw raad hier in deze zaal heeft op 25 maart 2021 met beide ingestemd, dus met de milieuzone en ook met de zero-emissiezone in het principebesluit. Het verkeersbesluit is natuurlijk ook nog ter visie gelegd, oftewel zienswijze. Dat ging over die milieuzone, maar weer in hetzelfde gebied. Op basis daarvan heeft de gemeenschappelijke regeling, dus deze zelfde gemeenschappelijke regeling, op 8 december 2021 besloten om een verkenning uit te laten voeren naar mogelijkheden van een regionale nul-emissiezone. Die

36

studie werd gefinancierd door het ministerie van I&W. Die verkenning richtte zich op de praktische, technische en juridische mogelijkheden van een nul-emissiezone die meerdere gemeenten zou gaan kunnen bevatten. Dat was op dat moment en is ook nog steeds nergens in Nederland gerealiseerd. Die verkenning leverde toen op dat het technisch mogelijk is, er schaalvoordelen te behalen zijn en dat er ook verschillen voor- en nadelen aan zitten als we dat met een gezamenlijke backoffice doen. Dat is ook in de gemeenschappelijke regeling in het voorjaar van 2022 met elkaar besproken. En geconcludeerd dat het aan iedere gemeente zelf was om daar verder al dan niet vervolg aan te geven. U heeft met elkaar kennis kunnen nemen van de besluitvorming die in Haarlem al geweest was, 2020-2021, dat dit ook weer is herbevestigd in het coalitieakkoord. Daarna, en dat zal ik wel gewoon eerlijk toegeven, het vorige GR-bestuur heeft voorjaar 2022 gezegd, het is goed als het nieuwe GR-bestuur het hier nog een keertje over heeft. Zowel de bestuurders zijn gewisseld alsook de adviseurs die erbij zitten. Dus dat hebben we niet met elkaar gedaan. Dat vind ik spijtig, want dat had wel inderdaad gekund. Want dan hadden we ook weer even de gezamenlijke weg die we al hadden afgelegd nog met elkaar expliciet kunnen bespreken.

Daarnaast is hier natuurlijk ook wel in de ambtelijke sfeer inhoudelijk contact met elkaar over geweest. Uiteindelijk hebben nu een aantal buurgemeentes, Heemstede, Zandvoort, Bloemendaal, een zienswijze ingediend. Die gaan we natuurlijk kundig behandelen, zoals wij dat altijd doen met alle zienswijzen. Ik heb ook de collega-wethouders van Zandvoort, Heemstede en Bloemendaal uitgenodigd om, wat ik eigenlijk ook … Het gesprek wat ik met u in commissie Beheer heb gehad over, hoe werken dan de overgangsregelingen? Waar u ook als commissie heel complimenteus over was trouwens, omdat die eigenlijk heel coulant was. Sterker nog, iemand van Hart voor Haarlem merkte op, wat goed eigenlijk dat de rechterpartijen in deze raad complimenten geven, gaat het voor de linkerpartij in deze raad wel snel genoeg, deze zero-emissiezone? Dus dat even als reactie op de overwegingen in de VVD-motie waar een eigen beeld lijkt te ontstaan in de regio over hoe dit gegaan zou zijn. Dus, voorzitter, ik heb even de tijd genomen om dit goed toe te lichten en waarbij ik ook maar duidelijk maakt dat we weleens kunnen zeggen, alleen ga je misschien sneller, maar samen kom je verder. En deze GR is juist gemaakt om samen verder te komen aan het werk aan mobiliteit in deze regio. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Tweede termijn, de heer Bruch. De heer Bruch: Dank u wel.

Ik hoor het betoog van de wethouder en ik kan alleen maar constateren dat deze motie dus ondersteuning is van wat er nog gaat gebeuren. Dus het lijkt me prima om deze motie in stemming te brengen en aan te nemen. De voorzitter: Dank u wel. Nog anderen in tweede termijn? de heer Visser. De heer Visser: Dank voor de toelichting van de wethouder dat er dus wel overleg is geweest, alleen de bestuurswisseling dus … Dat geeft wel een stuk helderheid. Wij waren ook positief over die overgangsregelingen. Ik moet eerlijk gezegd wel bekennen dat ik vanuit de stad nu andere signalen krijg, dat er toch eenmansbedrijven, dan heb ik het toch weer over de klusbedrijven, dat die er toch tegenaan lopen omdat het best wel een dure investering is. Dus ik vraag daar wel kritisch naar te kijken. Ik weet dat, als je het financieel kon aantonen en zo, dat je dan uitstel krijgt. Maar de vraag is, hoeveel administratieve rompslomp gaat het juist voor die eenmansbedrijven opleveren? Dus daar wil ik toch even in dit verband een kritische noot plaatsen. De voorzitter: Dank u wel. Dat was het in tweede termijn? Mevrouw Oosterbroek nog. Mevrouw Oosterbroek: Ik wil graag dan, omdat ik eigenlijk de twee toezeggingen dan heb gehoord, eentje van het college en eentje van onze collega-raadsleden om het een stapje verder te brengen, daar ben ik

37

ontzettend blij mee. Dat gaan we oppakken. Dus dan trek ik de motie in, ook namens OPH, de heer Procee, en ook nog een beetje van de heer Smit natuurlijk. En de Actiepartij met Danny van Leeuwen. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik nog … IK kijk even naar de wethouder of hij nog iets wil toevoegen. De wethouders. Nee. Dan gaan we over naar besluitvorming. Stemverklaring over de actualisatie van de ZuidKennemer Agenda? Geen. Wie is daarvoor? Even kijken. Iedereen behalve Forum voor Democratie en Trots Haarlem. Die is in ieder geval vastgesteld. Dan gaan we naar de motie 19.01, de motie Verbinden van onze opgaven met betere bereikbaarheid. Stemverklaring? Niet. Wie is voor de motie? Dat is OPHaarlem, Jouw Haarlem, Hart voor Haarlem, SP en VVD. Dat is te weinig. De motie is verworpen. 20. Vaststellen van de propositie van Zuid-Kennemerland voor de MRA Agenda 2024-2028 De voorzitter: Daarmee zijn we toe aan agendapunt 20, Vaststellen van de propositie van Zuid-Kennemerland voor de MRA Agenda 2024-2028. Wie wenst daarover het woord? De heer Visser. De heer Visser: Voorzitter, ik besef dat ik een op het eerste oog ingewikkelde motie heb ingediend, maar eigenlijk is de bijlage vooral bedoeld om aan te tonen dat een heel langgekoesterde wens in deze raad echt kan. Sterker nog, er is een ruimtelijke reservering voor.

Die langgekoesterde wens is dat we weer doorgaande treinen krijgen in Haarlem naar Utrecht, maar wat betreft onze fractie ook richting Hilversum en Almere. Alleen dat vraagt nog wel een investering en dat vraagt dus lobby. Lobby duurt over het algemeen voor dit soort projecten … Dan ben je zo tien jaar verder. Maar daar moeten we dan wel mee beginnen. Juist die MRA Agenda gaat over lobbyen. Er staat een aantal hele goede dingen bij waar denk ik brede steun voor is. Maar juist die spoorontsluiting van Haarlem staat er niet in. Dat is toch wel jammer, vinden wij. Ik erken helemaal dat ik daar inderdaad onze contactpersoon de MRA had moeten benutten, dus bedankt voor die tip. Maar laten we daar wel voor lobbyen, want anders is stilstand achteruitgang. Die achteruitgang dreigt. Als we niet oppassen, raken we in Haarlem de intercity’s op termijn kwijt. En als we niet oppassen, blijven we altijd overstappen in Amsterdam. En als we niet oppassen, wordt de reistijd in de toekomst naar Amersfoort of Almere zelfs langer, omdat ze dan in sprinters moeten gaan rijden in plaats van intercity's. Dat willen wij voorkomen. Daarvoor moeten we lobbyen. Er is een gezamenlijk belang, ook met andere MRA-gemeenten, met name met Hilversum. Degene die het minst belang heeft, is misschien wel Amsterdam zelf.

Die vindt het niet erg als we allemaal uitstappen op Amsterdam Centraal en daar naar de winkeltjes gaan. Maar laten we hiervoor lobbyen en de andere MRA-gemeenten meekrijgen. Daarom het verzoek aan het college, in aanvulling op de propositie uit Kennemerland, zich in te zetten dat in de MRA Agenda 2024-2028 behoud van intercityverbindingen en realisatie van rechtstreeks doorgaande treinen in alle richtingen via Amsterdam Centraal wordt opgenomen met als doel dit doorstroomstation Amsterdam Centraal te realiseren voor 2036. Het tweede, het project Doorstroom station Amsterdam Centraal tevens op te nemen in de volgende ZuidKennemer Agenda en zich de komende jaren in te zetten voor een gezamenlijke lobby in MRA- en ZuidKennemerlandverband bij het Rijk voor dit project. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik of er nog anderen zijn. De heer Krouwels. De heer Krouwels: Heel kort. Ik wil nog even zeggen, degene voor de MRA, dan moet u bij mevrouw Scholten zijn. Want ik ga daar geen … Daar wil ik geen credit voor. De voorzitter: Ik wil u het feestje niet bederven, maar de inhoudelijke zaken lopen dan juist wel weer via het college. Goed. De heer Bruch.

38

De heer Bruch: Dank u wel. Even over de motie van de ChristenUnie. Inderdaad, een enorme hoeveelheid tekst om tot een beknopt verzoek aan het college te komen. Maar het dictum is duidelijk en dat kunnen wij steunen. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Oosterbroek. Mevrouw Oosterbroek: Wij steunen de motie van de ChristenUnie, omdat het altijd goed is om extra te lobbyen voor OV. De voorzitter: Dank u wel. De heer Abbasi. De heer Abbasi: Dank u wel, voorzitter. Wij steunen de motie van ChristenUnie ook. Dat komt omdat het inderdaad een langgekoesterde wens is van de raad om lijnen, treinverbindingen, door te trekken vanuit Amsterdam, die dan vanuit Haarlem komen richting de andere delen van het land. Het is heel goed om dit te gaan doen. Ik denk dat het belangrijk is om dit soort dingen … Voor dit soort dingen te blijven lobbyen, zodat het openbaar vervoer inderdaad een goed en beter alternatief wordt voor de auto, zodat steeds meer mensen minder de auto gebruiken en vaker met het OV gaan. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk nog even. De heer Dreijer. De heer Dreijer: Dank u wel, voorzitter. Het CDA vond de MRA-propositie niet concreet genoeg. Daarom willen we graag de Zuid-Kennemer Agenda meesturen met deze propositie. Daarvoor dienen we de volgende motie in samen met de Actiepartij en ChristenUnie. Ik zal het dictum even voorlezen.

Roept het college op de ZuidKennemerland Agenda onverkort mee te sturen met de propositie, waarbij nadrukkelijk aandacht wordt gevraagd voor de daarin opgenomen belangrijkste acties. De 80 procent-versie van de MRA Agenda te beoordelen op de belangrijkste acties uit de Zuid-Kennemerland Agenda, die zonder de betrokkenheid van de MRA minder kans van slagen hebben, en op basis hiervan een gezamenlijke zienswijze met andere betrokken gemeentes in Zuid-Kennemerland voor te stellen voor de definitieve MRA Agenda 2024-2028 en het meerjarig uitvoeringsprogramma 2025-2028. En gaat over tot de orde van de dag. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Nog anderen? Niet. Wethouder Berkhout. Wethouder Berkhout: Dank u wel. Ook dit is een gezamenlijke propositie van de Zuid-Kennemerlandgemeenten. Opgesteld in ieder geval de laatste twee radenbijeenkomsten, voor en na de zomer. Is input, om het maar zo te zeggen, voor de MRA Agenda die nog terugkomt ter zienswijze naar u toe. Dus ik zal ook trouwens straks weer, als het eventjes om het bereikbaarheidsdeel gaat om de motie van de ChristenUnie, even het woord geven aan de wethouder Mobiliteit voor de toelichting daarop. Maar in reactie op de motie van het CDA, ik denk dat dat … Het college staat daar positief tegenover. Het is heel goed mogelijk om de ZuidKennemer Agenda gewoon mee te sturen.

Inderdaad, er komt dus nog een vervolgfase. Het is natuurlijk wel zo dat de Zuid-Kennemer Agenda een concreet werkpakket is van deze vier gemeentes in deze regio. De MRA Agenda of de propositie, dat gaat natuurlijk over een veel groter gebied. Dat gaat vaak om de grotere thema's en onderwerpen. Maar daar, de tweede bullet dekt denk ik de lading dat het een en ander, waar het samenhang heeft, we die boodschap kunnen versterken. Dus positief tegenover de motie van het CDA. Ik geef even het woord aan wethouder Van Leeuwen … De voorzitter: Dat doe ik.

39

Wethouder Berkhout: Dat doet u. Ik stop hier. De voorzitter: Wethouder Van Leeuwen. Wethouder Van Leeuwen: Voorzitter, dank u wel. Bij het lezen van deze motie beseften wij ons als college weer dat vele zaken zich buiten uw zicht plaatsvinden. Want natuurlijk zetten wij ons, zowel ambtelijk als bestuurlijk, sterk in voor de treinverbindingen van Haarlem. Dan ga ik u ook een primeur geven. Iets wat niet is gelukt, maar wel het afgelopen jaar is gepasseerd. Toen wij vernamen dat door de verbouwing van Amsterdam Centraal de Eurostar daar een tijd niet kon stoppen, hebben wij zowel ambtelijk als bestuurlijk ook gekeken, zou het niet mogelijk zijn dat de trein naar Londen voor een aantal jaar naar Haarlem komt? Dat kon niet, omdat dan het Nederlandse net, dus gewoon onze intercity’s naar Den Haag en naar Rotterdam, dat die te veel onder druk zouden komen te staan. Dus dit college, zowel ambtelijk als bestuurlijk, doet alles eraan om de positie van het OV in Haarlem keer op keer te versterken. Dat doen wij ook door samen met de provincie, met de Vervoerregio Amsterdam samen op te trekken naar Rijk, naar Europa en in de regio om te kijken, waar liggen kansen? Dan kom ik naar de motie. Is dit dan de beste waarin het plan van 1993 is toegevoegd, waarbij een aantal zaken gewoon al technisch onmogelijk zijn geweest? Ik was vandaag nog op Amsterdam Centraal.

Daar worden gewoon al een aantal tussensporen weggehaald. Dus de vraag is of, als u mij met deze motie op pad stuurt, of ik dan heel serieus wordt genomen. Dus als uw oproep is, zet u in voor treinverbindingen in Zuid-Kennemerland en IJmond, dan zeg ik volmondig, ja, doen we, zullen we doen, blijven we doen. Zegt u, dit moet het plan worden, ik vraag me af of ik dan bijzonder serieus genomen ga worden. Dus dat is een genuanceerd stemadvies, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. De heer Visser. De heer Visser: Voorzitter, ik zeg niet dat het plan uit 1993 moet worden uitgevoerd. Sterker nog, ik zeg in de bijlage dat een aantal onderdelen van het plan uit 1993 achterhaald zijn. Maar de cruciale onderdelen van dat plan, die zijn weldegelijk haalbaar. Dat heb ik recent nog geverifieerd. Die ruimtelijke reserveringen zijn er gewoon. Het gaat om het doel, namelijk die doorgaande treinen en het voorkomen dat we intercity’s kwijtraken. Dat zal nooit het exacte plan van 1993 zijn, maar wel elementen daaruit bevatten. De voorzitter: Dank u wel. Nog anderen in tweede termijn? Niet. Wethouder nog een reactie? Niet. Dan gaan we stemmen. Om te beginnen over de propositie van Zuid Kennemerland voor de MRA Agenda 2024-2028. Wenst iemand stemming? Nee. Kunnen we het gewoon vaststellen? Dan doen we dat. Nee, Forum. Mevrouw Hartman. Mevrouw Hartman: Wij willen graag tegenstemmen.

De voorzitter: Uw tegenstem is genoteerd. Dan gaan we door naar de moties. Motie 20.01, Amsterdam Centraal van eindpunt naar centrale draaischijf van MRA spoornetwerk. Stemverklaring? De heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Actiepartij zal voor de motie stemmen. We begrijpen dat de wethouder, en daar vertrouwen we ook op, datgene zal naar voren brengen dat in het belang is van onze gemeente en in de regio en dat hij zorgt dat hij niet voor schut staat met onderdelen uit een plan die hij ook niet van meerwaarde of van toepassing acht. De voorzitter: De heer Abbasi.

40

De heer Abbasi: Zoals gezegd, gaan wij ook voorstemmen. Ook vanuit ons de bevestiging dat de wethouder niet het plan uit 1993 hoeft uit te voeren. De voorzitter: De heer Van den Berg. De heer Van den Berg: We stemmen ook voor en we sluiten ons aan bij de vorige sprekers. De heer Van den Raadt: Voorzitter, Trots Haarlem gaat voorstemmen. Als je als beleid hebt iedereen uit de auto te krijgen, zul je ook alternatieven moeten aanbieden. Dus prachtig voorstel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Moedt. Mevrouw Moedt: Ook de Partij voor de Dieren zal voor dit voorstel stemmen. Wat eerder gezegd is, daar sluiten we ons bij aan. De voorzitter: Wie is voor het voorstel? De motie. Eens even kijken. Forum is degene die tegenstemt en de rest stemt voor. Dan gaan we naar 20.03, Propositie MRA-Hoe concreter, hoe beter. Stemverklaring? Niet. Wie is voor de motie? Dat is een … Mijnheer Van den Raadt, bent u voor of tegen? Toch tegen. Dan met de stemmen van Forum voor Democratie, BVNL en Trots is het aangenomen. Dan gaan wij door naar de Haarlemse belastingvoorstellen twee… De heer Procee: Voorzitter? Ook wij waren tegen. De voorzitter: Mijnheer Procee. De heer Procee: Ook wij waren tegen. De voorzitter: Ook u was tegen. Had ik niet genoteerd. Sorry. De heer Philips: Maar nu wel. De voorzitter: U krijgt … In ieder geval wordt het opgenomen in de notulen dat u dat hier nu heeft gemeld. 21.

Haarlemse belastingvoorstellen 2024 De voorzitter: Haarlemse belastingvoorstellen 2024. Is er iemand die daarover het woord wenst te voeren? De heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Dank u wel, voorzitter. De financiën van de gemeente Haarlem zijn structureel niet in evenwicht. De gemeenteraad van Haarlem staat erbij en kijkt ernaar. Bij de begroting heeft de VVD samen met de ChristenUnie een voorstel gedaan om de raad mee te nemen in de mogelijkheden om de begroting te stabiliseren. Want alleen een goed geïnformeerde raad is in positie om keuzes te maken, de balans terug te vinden. Het is een moeilijke keuze. Minder investeren, minder uitgeven, of de lasten verzwaren? Maar deze raad geeft liever de sleutel van de schatkist aan het college en dan wordt de keuze voor je gemaakt. Meer belasting op huizen, meer belasting op parkeren, belasting op je hond. De VVD stemde daarom al tegen de begroting en zal om deze reden ook tegen de belastingvoorstellen stemmen. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Wiedemeijer.

41

De heer Van Kessel: Nog één zin graag. De belastingen in Haarlem zijn namelijk te hoog en de gemeenteraad laat het toe. De voorzitter: De heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Voorzitter, ik zat aandachtig te luisteren naar mijn collega, dat de rest hier financieel onverantwoord beleid zou voeren. Maar, en misschien laat mijn geheugen me in de steek, maar volgens mij was het amendement van de VVD om de OZB met 500.000 te verlagen zonder dekking. Dat was toch zo, of niet? De voorzitter: Een vraag aan de heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Het klopt dat wij een voorstel hebben gedaan om de OZB te verlagen. De heer Wiedemeijer: Zonder dekking, toch? De heer Van Kessel: Daar was geen dekking voor nodig, want het was een … Dat geld lag er gewoon. Dat was een voorstel wat wij deden. Wij zeiden, wij vinden het belangrijk dat in tijden waarin je het incidenteel … Dat mensen in Haarlem met zwaar hebben, is het belangrijk dat we de OZB op huizen omlaag doen. Ondertussen hebben wij voorgesteld om op langere termijn de begroting in balans te brengen. Dus wij hebben gezegd, op korte termijn, een goed voorstel om OZB … Op langere termijn … Goed, u had geen interesse om op langere termijn inzage daarin te krijgen en daar verschillen we dus van mening. De voorzitter: U bent ondertussen door uw spreektijd heen, constateer ik. Ik kijk even verder. De heer Rademaker.

De heer Rademaker: De verhogingen van de belastingen en heffingen zijn niets minder dan een straf voor de inzet en het ondernemerschap van onze inwoners. Dit zou niet nodig zijn als we stoppen met het verspillen van geld aan onzinnige ideologische hobbyprojecten. Geld dat wordt besteed aan deze hobby's kan beter worden gebruikt om de lasten voor onze inwoners te verlagen. Daarom stemmen wij tegen. De voorzitter: Dank u wel. Nog anderen? De heer Visser. De heer Visser: Dank u wel, voorzitter. Ik heb een amendement Afvalstoffenheffing is al genoeg gedifferentieerd, waarin wij vragen het besluit te nemen de verdergaande differentiatie van de afvalstoffenheffing niet door te voeren, zodat de tariefstijging voor alle Haarlemse huishoudens 6,5 procent is en daarom het besluit dus daarop technisch aan te passen. En we hebben een motie, verzoekt het college in het vervolg in de relevante documenten van de P&C-cyclus op de momenten dat een vergelijking wordt gemaakt van lokale belastingdruk deze vergelijking uit te splitsen in één-, twee-, drie- en vier- of meerpersoonshuishoudens, zodat de raad zicht heeft op de werkelijke lastendruk ten opzichte van andere gemeenten. Wij zijn tegen de wijziging van de afvalstoffenheffing, want die maakt de lastendruk voor gezinnen veel hoger, terwijl die al boven het landelijk gemiddelde is. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel.

Nog anderen? De heer Visser: Het amendement is mede ingediend door Jouw Haarlem. De voorzitter: Dank u wel. Nog anderen? Nee. Dan kijk ik even naar de wethouder, Roduner.

42

Wethouder Roduner: Dank u wel, voorzitter. Het amendement ontraad ik. Dat is niet in lijn in ieder geval met de kadernota. Volgens mij hebben we hier heel vaak discussie gevoerd over het verder differentiëren op verzoek van de raad van de afvalstoffenheffing. Dus die is … Het amendement is daarmee strijdig. De motie, we hebben gewoon de cijfers niet voor de één-, twee-, drie-, vierpersoonshuishoudens. Dus er wordt nu volgens mij vooral geregistreerd op eenpersoonshuishoudens en meerpersoonshuishoudens. Als die informatie beschikbaar is, zou ik die prima willen toevoegen. Maar er zijn gewoon nog niet zoveel gemeenten die op dat niveau differentiëren, dus er zijn ook nog niet echt betrouwbare landelijke vergelijkingscijfers beschikbaar die ik hier kan presenteren. Dus deze motie ga ik … Vanuit de praktijk en de uitvoerbaarheid ontraad ik hem. De voorzitter: U heeft geen spreektijd meer, mijnheer Visser. Sorry. Ik kijk even of er nog anderen zijn die in tweede termijn wat willen zeggen. Niet? Dan gaan we stemmen. Eerst over het amendement, Afvalstoffenheffing al genoeg gedifferentieerd. Stemverklaring? Mevrouw Hartman. Mevrouw Hartman: Gezinnen hebben het al zwaar genoeg, dus stemmen we voor het voorstel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Moedt. Mevrouw Moedt: Dank u wel, voorzitter.

Wij zullen voor dit amendement stemmen, omdat de, wat zal ik zeggen … Ik breng met mijn gezin van vier ongeveer één keer per maand een zak naar de restcontainer en mijn buurman die dondert alles erin en lacht mij uit als hij mij ziet sjouwen met dat plastic en glas en karton. Die zegt, die restcontainer eet alles. Dus die afvalstoffenheffing beloont degenen die afval scheiden niet. Daarom zullen wij voor dit amendement stemmen. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Anders dan het welbegrepen eigenbelang van de Partij voor de Dieren, gaan wij niet voor dit stemmen. De voorzitter: Dank u. Dan gaan we nu stemmen. Wie is voor het amendement? Dat is Partij voor de Dieren, Jouw Haarlem, ChristenUnie, Forum voor Democratie en BVNL. Dat is te weinig. Het amendement is verworpen. Dan gaan we naar het voorstel zelf, of de voorstellen. Wenst iemand nog een stemverklaring af te leggen? Mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Hart voor Haarlem stemt tegen deze voorstellen. Wij vinden de lastendruk veel te hoog, de toeristenbelasting te hoog. Wij zijn tegen de hondenbelasting. De voorzitter: Dank u wel. De heer Visser. De heer Visser: Jouw Haarlem en ChristenUnie kunnen niet instemmen met de wijziging van de afvalstoffenheffing. De voorzitter: Dank u wel. mevrouw Moedt.

Mevrouw Moedt: Ook de Partij voor de Dieren kan niet instemmen met het verder differentiëren van de afvalstoffenheffing en ook niet met de hondenbelasting. Afgezien daarvan zijn wij akkoord. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Van den Raadt.

43

De heer Van den Raadt: Voorzitter, Trots Haarlem gaat tegenstemmen. Het leven is inderdaad duur genoeg. Dus als je belastingen gaat verhogen, dan ben je eigenlijk tegen de bevolking. Wij zijn sowieso, dat weet u, tegen de hondenbelasting, maar al die andere belastingen die omhooggaan, dat moet je echt niet doen. Ga eens een keertje kijken wat je niet moet doen in de gemeente in plaats van alleen maar alles te blijven doen en dan elke keer extra geld te zoeken. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Hartman. Mevrouw Hartman: Wij sluiten ons aan bij Hart voor Haarlem. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan wij over tot de stemming. Wie stemt in met de voorliggende belastingvoorstellen, waarbij de opmerkingen net genoteerd zijn natuurlijk? Uiteindelijk is dat dan … Nee, ik ga toch maar even opnoemen wie voor is. Partij van de Arbeid, D66, Partij voor de Dieren, OPHaarlem, Jouw Haarlem, Actiepartij, ChristenUnie, CDA en GroenLinks. Heb ik een partij overgeslagen? En de SP. Dat is dus aanvaard. Dan ligt daar nog de motie, Lokale lastendruk gedifferentieerd monitoren. Stemverklaring? Mevrouw Hartman. Mevrouw Hartman: Wij dienden laatst ook een motie in om onder andere de belastingdruk te monitoren. Dus wij kunnen dit alleen maar steunen. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we stemmen. Wie is voor de motie? Dat is ChristenUnie en Forum voor Democratie en Trots Haarlem.

Die motie is verworpen. 22. Decemberrapportage 2023 De voorzitter: Dan gaan we door naar de decemberrapportage 2023. Wie wenst daarover het woord? U heeft geen tijd, maar u mag wel uw amendement indienen. Dus als u dat voorleest, dat is dan uw tijd. Gaat uw gang. De heer Van den Raadt: Moet ik het dan helemaal voorlezen, voorzitten, of wat wilt u? De voorzitter: Ik wil graag dat u het dictum voorleest. De heer Van den Raadt: Omdat het daarnet anders was. We dragen het college op om de hondenbelasting in de gemeente Haarlem af te schaffen. En het besluit, de dekking, en dan moet je weten dat de dekking van de Oekraïneopvang altijd door de Rijksoverheid betaald wordt, dus het maakt niet uit welk getal de gemeente opschrijft, maar de bedekking van ongeveer 600.000 te halen uit de positieve decemberrapportage die 9,3 miljoen is, zodat daarna het positieve saldo 8,7 miljoen zal zijn. En op pagina 28 dan de zin, de oude zin, vervangen door een nieuwe zin. Die oude zin is, voor de realisatie van de opvanglocatie voor vluchtelingen wordt een krediet vrijgegeven van 7.860.000 waarvan 4.404.000 wordt gedekt door een te ontvangen subsidie. De nieuwe zin wordt, voor de realisatie van de opvang van vluchtelingen wordt een kredietvraag vrijgegeven van 7.260.000 waarvan 4.404.000 wordt gedekt door de ontvangen subsidie.

Het besluitpunt wordt dan, de hondenbelasting wordt afgeschaft en gedekt met 600.000 uit de decemberrapportage. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Verder nog iemand het woord? Niemand. Wil de wethouder nog iets zeggen? Wethouder Roduner.

44

Wethouder Roduner: Volgens mij, dit amendement, daar klopt niks van. Maar dat had denk ik ook bij het vorige agendapunt moeten zitten, denk ik. Als we het over de belastingvoorstellen hadden in plaats van bij de decemberrapportage. De heer Van den Raadt: Punt van orde, voorzitter. De voorzitter kwam naar mij toe in de pauze en die zei, het kan alleen maar hier ingediend worden. Dus u bent daar wel abuis, wethouder. De voorzitter: Ik zal even toelichten. De heer Van den Raadt heeft hetzelfde amendement twee keer ingediend. Eén keer bij de decemberrapportage en één keer bij de belastingvoorstellen. Ik heb gezegd, maak een keus. Dit is de keus geworden omdat er ook hier de dekking bijstond. Goed. Dat is zoals het is. De heer Van den Raadt: Maar dus, kan de wethouder daar dan op reageren? De voorzitter: Dan was het volgens mij niet de goede keuze. Wethouder Roduner: De dekking, volgens mij, het krediet is hier ook niet voor beschikbaar en bedoeld. Dus de dekking klopt denk ik daarmee ook niet. De voorzitter: Goed. Maar het amendement ligt er. Dus ik stel voor dat we snel tot besluitvorming overgaan. Stemverklaring? Mevrouw Moedt. Mevrouw Moedt: De Partij voor de Dieren is voor het afschaffen van hondenbelasting, maar niet op deze manier. Dus geen steun inderdaad. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Dank u wel, voorzitter.

De VVD is voor het afschaffen van de hondenbelasting, maar niet met een amendement wat een rommeltje is als dit. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we stemmen over het amendement. Wie is voor het amendement? Dat zijn de fracties van Trots Haarlem, BVNL, Hart voor Haarlem en Forum voor Democratie. Het amendement is verworpen. Dan ligt voor de decemberrapportage. Wenst iemand verder stemming? Niet. Dan wordt hij vastgesteld. 23. Vaststellen Gedragscode integriteit raads- en commissieleden en Gedragscode integriteit burgemeester en wethouders, alsmede vaststellen Protocol vermoeden van integriteitsschendingen door politieke ambtsdragers De voorzitter: Dan gaan wij over naar het vaststellen van de Gedragscode integriteit raads- en commissieleden en de Gedragscode integriteit burgemeester en wethouders, alsmede het vaststellen van het Protocol vermoeden van integriteitsschendingen door politieke ambtsdragers. Omdat ik wellicht nog als portefeuillehouder wat moet reageren op dingen, vraag ik aan de vicevoorzitter van de raad om de discussie voor te zitten. voorzitter: Z. Klazes De voorzitter: Goed. We zijn dus bij agendapunt 23 aangekomen, de Gedragscode. Wie mag ik als eerst het woord geven? Mevrouw Wegman? Ja, Wegman, gaat uw gang.

45

Mevrouw Wegman: Dank u wel, voorzitter. Het is mevrouw Wegman. Zoals ik al aangaf in de commissie, viel het me op dat de aandacht voor ambtenaren in de voorgestelde gedragscode wat is afgezwakt in vergelijking met de vorige. Ondanks de terechte opmerking van de burgemeester dat het in de toelichting staat, zou het goed zijn om dit toch wel wat explicieter te vermelden. Een toelichting lees je pas als iets niet duidelijk is of als je meer info wilt lezen. Daarom dien ik samen met Actiepartij, D66, GroenLinks en CDA een amendement in. Het is technisch, maar amendement, voegt het volgende toe. Raadsleden en commissieleden spreken zich in het openbaar niet negatief uit over het functioneren van individuele bij de gemeente Haarlem werkzame ambtenaren. En gaat over tot de orde van de dag. Daarnaast dienen we de motie van Jouw Haarlem voor de aanstelling van een externe vertrouwenspersoon mee in. Goed om dit ook te regelen voor de raad, waardoor de drempel hopelijk lager is als je een melding moet maken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u we, mevrouw Wegman. Wie mag ik het woord geven? Mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Graag. Ik heb gekeken naar dat amendement en daar wordt gezegd, in het verleden zijn ambtenaren aangesproken op hun functioneren. Ik vraag me af, over welke casus heeft u het dan? Want ik kan het me niet herinneren.

De voorzitter: Ik neem aan dat dit een vraag is aan mevrouw Wegnam. Mevrouw Wegman, gaat uw gang. Mevrouw Wegman: Dank u wel, voorzitter. Dat gebeurt eigenlijk bijna elke week. Dus ik kan heel veel voorbeelden noemen eigenlijk. Ik hoor ook best wel vaak van ambtenaren dat ze het heel vervelend vinden als ze aangesproken worden op hun functioneren. Dus ik kan eigenlijk heel veel voorbeelden … Ik zou bijna elke raadsvergadering wel terugkijken dan. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Drost, gaat uw gang. De heer Drost: Dank u wel, voorzitter. In de commissie Bestuur hebben we een mooie discussie gevoerd over deze gedragscode. Het bleek aan de vele voorbeelden, hoe we elkaar bejegenen, van afgelopen jaren dat we allemaal soms wel een keer in het heetst van de strijd een tikje uitdelen en ook wel incasseren. Dat is ook helemaal niet erg. Het is denk wel goed om met elkaar, met dat artikel 2.2 elkaar scherp te houden. We maken immers samen de politiek. Dus het is wel goed wat ons betreft dat die daar ook in blijft staan. Ik vond het een goede toevoeging, het stond inderdaad in de toelichting, maar ook het refereren aan ambtenaren. Dus daarom ook dat we dat amendement mede indienen, opgesteld door de PvdA. Verder inderdaad, het klopt, in de gedragscode ging het vooral over mannelijke voornaamwoorden en niet over vrouwelijke.

We hebben een goede discussie daarover gehad in de fractie. Uiteindelijk bleek na die discussie dat vijf van de zes dat wel wilde veranderen naar vrouwelijke voornaamwoorden. Dus die gaan we steunen. De vertrouwenspersoon lijkt ons ook een goede, dus die zullen we ook mede steunen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Drost. Wie mag ik het woord geven? Mevrouw Van den Broek, gaat uw gang. Mevrouw Van den Broek: Voorzitter, heel goed dat deze gedragscode nu voor ons ligt. Het biedt voor ons allemaal duidelijke handvatten hoe we ons ambt transparant en integer kunnen uitvoeren. Ook waardering voor het proces hiernaartoe door de werk sessie in het Van der Valk Hotel te organiseren. Er zijn een aantal amendementen ingediend die de punten op de i zetten en in het geheel ook nog eens inclusief maken voor iedereen, zoals de motie Het zij zo, die we mede indienen met Jouw Haarlem. We steunen alle overige amendementen met uitzondering die van Forum voor Democratie en BVNL. Als je als raadslid als

46

volksvertegenwoordiger niet bereid bent om elkaar en het college met respect te bejegenen, dan vragen we ons af wat je hier überhaupt komt doen. De Partij voor de Dieren vind het een raadslid-onwaardig amendement en zullen het zeker niet steunen. De voorzitter: Mevrouw Hartman. U heeft een interruptie. Gaat uw gang. Mevrouw Hartman: Even voor de goede orde. Er staat nergens in ons amendement dat we het onrespectvol bejegenen van collega's goedkeuren. Dus dat wilde ik wel even helder hebben. De voorzitter: Mevrouw Van den Broek. Mevrouw Van den Broek: U haalt dat als randvoorwaarde, als basisomgangsvorm, haalt u het eruit. Dat betekent dat u vrij spel heeft om hier ook mensen onrespectvol te kunnen bejegenen. Dat vind ik gewoon bij voorbaat gewoon niet kunnen. De voorzitter: Mevrouw Hartman, laatste keer. Gaat uw gang. Mevrouw Hartman: Wij zijn van mening dat je dit niet in regels moet vastleggen, maar we kunnen dit prima met elkaar afspreken. Mevrouw Van den Broek: Dat dat doen we toch in deze gedragscode? De voorzitter: Mijnheer Rademaker, gaat uw gang. De heer Rademaker: Dank u wel, voorzitter. Dit stond er hiervoor toch ook niet in? Het was toch ook niet dat hiervoor de raadszaal een soort gevecht was tussen allemaal raadsleden? De voorzitter: Wenst u daar nog op te reageren, mevrouw Van den Broek? Gaat uw gang.

Mevrouw Van den Broek: Volgens mij zaten wij allebei niet in deze raadszaal de vorige periode, maar zijn de verhalen toch iets anders. De voorzitter: Mevrouw Van Zetten, u heeft een interruptie op mevrouw Van den Broek? Gaat uw gang. Mevrouw Van Zetten: Ik hoor mevrouw Van den Broek zeggen van, wat je hier dan komt doen. Ik denk dat wij in de eerste plaats toch gewoon gekozen volksvertegenwoordigers zijn en hier niet zijn om elkaar de maat te nemen en te zeggen van, wat komt u hier eigenlijk doen, omdat uw woorden mij niet aanstaan. Ik vind dat eigenlijk te ver gaan. De voorzitter: Mevrouw Van den Broek. Mevrouw Van den Broek: Volgens mij hebben we juist als raadslid ook een voorbeeldfunctie over hoe je met elkaar omgaat. Dat vind ik dat we hier gewoon wel kunnen uitdragen met zijn allen. Als dat al te moeilijk is om daar een afspraak over te maken, dan stel ik wel die vraag van, als we dat niet kunnen afspreken … Mevrouw Van Zetten: Dan moet je maar naar huis. De voorzitter: Mevrouw Van den Broek.

47

Mevrouw Van den Broek: Ik vind die … Wij, de Partij voor de Dieren, vindt die voorbeeldfunctie zwaar wegen. De voorzitter: Dank u wel. Wie mag ik het woord geven? Mijnheer Aynan, u heeft nog 26 seconden. Gaat uw gang. De heer Aynan: Toch blijf ik respectvol. Voorzitter, dan maar kort. Ik vind het echt jammer dat … Met zo weinig spreektijd. Voorzitter, bij twijfel over een handeling of integriteitsmelding is het de bedoeling dat je dat bij de griffier of de burgemeester meldt. De burgemeester heeft ook echt in de verordening de rol als regisseur en aanspreekpunt. Maar het kan zo zijn in de praktijk dat een raads- of commissielid zich niet helemaal senang voelt bij het melden bij de griffier of de burgemeester. Dat kan om allerlei redenen. Dan is het goed om een externe vertrouwenspersoon te hebben. Want ook de griffier en de burgemeesters zijn mensen, net als wij. Ook die kunnen fouten maken. Dan is het goed om dat bij een extern iemand te kunnen melden en die kan dan een bemiddelende rol spelen of een gesprek initiëren. Vandaar ook ons amendement, mede ingediend door SP, PvdA, Actiepartij en OPH. Voorzitter, nog even een paar seconden alstublieft. Ons amendement, Het zij zo, 30 maart 2022 was een historische dag, want toen werd de gemeenteraad geïnstalleerd voor het eerst sinds … De voorzitter: Mijnheer Aynan, ik ga u even heel beleefd en respectvol onderbreken.

Ik heb u een tijd laten uitpraten, want ik ben respectvol en ik heb u even uw motie laten uitleggen, of uw amendement. Dat heb ik ook gedaan. Maar ik wil wel vragen om het nu toch een beetje geserreerd te houden. Want u bent ver over uw tijd heen. Respectvol. De heer Aynan: Zo zie ik er niet uit overigens. Voorzitter, dus het amendement, Het zij zo, die willen we wijzigen in … Want nu normaal gesproken is het zo dat, de hij-vorm is de normale aanspreekvorm. Dat willen we graag veranderen in zij. En dan, te wijzigen in de Gedragscode integriteit raads- en commissieleden gemeente Haarlem 2024 vast te stellen onder intrekking van Gedragscode integriteit raadsleden gemeente Haarlem van 20 augustus 2003. U kunt zien dat ik hem niet zelf geschreven heb. Met dien verstande dat, en dan komt het, waar het in de Gedragscode integriteit raadsleden en commissieleden van de gemeente Haarlem 2024 om raads- en commissieleden gaat, de mannelijke voornaamwoorden door vrouwelijke voornaamwoorden worden vervangen en de gedragscode daarop wordt aangepast. En artikel 1.1 Begripsbepaling wordt toegevoegd. In deze gedragscode wordt in de vrouwelijke vorm naar personen verwezen. Overal waar zij of haar staat, wordt ook hij, zij, hen, hun, die, diens bedoeld. Want als we menen een inclusieve gemeente te zijn, dan moeten we zelf ook het goede voorbeeld geven in onze eigen gedragscode.

Dank u wel, voorzitter, en dank voor uw begrip. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Aynan voor uw korte en bondige samenvatting. Mevrouw Hartman, gaat uw gang. Mevrouw Hartman: Dank u wel, voorzitter. Ik vermoed dat we hier in de raadszaal allemaal wel van mening zijn dat het wenselijk is om op een gepaste manier met elkaar om te gaan. Misschien floept er bij een raadslid of een commissielid in een vurig betoog een keer een scheldwoord uit, al valt dat volgens mij wel hier mee. Of komen er toch persoonlijke aanvallen voorbij? Vaak zonde van de discussie, want dan gaat het niet langer over de inhoud. Forum voor Democratie is een algemene zin van mening dat discussies ook juist daarop gevoerd moet worden, op de inhoud. Maar ook dat elk raadslid gaat over zijn eigen inbreng en woordkeus en daar zelf de regie over zou moeten kunnen voeren, zolang dit niet in de strijd is met de wet, zoals bij geweldsoproep. In deze gedragscode wordt in 2.2 gesproken over een waardige, correcte en respectvolle bejegening. Hoe we dit wenden of keren, het zijn allemaal subjectieve kwalificaties. Wat de ene correct vindt, hoeft niet voor de

48

ander te gelden. Net als dat voor wat voor de ene beledigend of kwetsend is, voor de ander geen probleem is. Het is dus heel lastig om hierover überhaupt regels te stellen. Wie definieert deze termen vervolgens, de voorzitter? Wij denken dat dit verschijnsel onwenselijk is, waarin de opvatting wat correct is ook aangepast en uitgebreid kan worden, en vrezen voor een glijdende schaal-effect. Laten we deze omgangsnormen over bijdragen niet in regels vastleggen en daarmee mogelijk een flinke macht aan de voorzitter geven. De beoordeling over al onze bijdragen is uiteindelijk aan de burger die we hier vertegenwoordigen. Niet aan een arbiter die stelt wat wel en niet gezegd mag worden. Wel willen we waarborgen dat ons uitvoerend personeel individueel geen onderwerp wordt in deze debatten. Hierom dient Forum voor Democratie mede met BVNL het amendement Krachtig of kwetsend, wie zal het zeggen, in. Met als besluit, het voorgestelde besluitpunt de Gedragscode integriteit raads- en commissieleden gemeente Haarlem 2024 vast te stellen onder intrekking van de Gedragscode integriteit raadsleden gemeente Haarlem van 20 augustus 2003. En dan daaraan toe te voegen, met dien verstande dat artikel 2 lid 2 Bejegening wordt gewijzigd in, een raadslid spreekt zich in het openbaar niet uit over het functioneren van individuele bij de gemeente Haarlem werkende ambtenaren.

Dan even om terug te komen op de opmerking van de Partij voor de Dieren, dit is dus eigenlijk precies wat we wilden tegengaan. Er wordt hier gesteld dat op het moment dat de toon niet juist is, men hier in zijn volksvertegenwoordigende rol niet thuishoort. Dit vinden wij kwalijk dan wel niet gevaarlijk om te stellen in de democratie. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Hartman. Wil nog iemand het woord? Nee. Dan geef ik het woord aan de burgemeester. Gaat … De heer Philips: De heer Procee wil nog het woord. De voorzitter: Wie? Mijnheer Procee, gaat uw gang. De heer Procee: Dank u wel, voorzitter. OPHaarlem is gelukkig met de notie dat we met de gedragscode elkaar wat bij de les kunnen houden. Op een hopelijk laagdrempelige manier kun je toch met elkaar spreken op het moment dat iemand zich onheus bejegend voelt, doordat we ons allemaal voornemen om correct en fatsoenlijk en waardig ons te gedragen. Dus wij hopen er het beste van en verwachten er ook het beste van. Want uiteindelijk, ook de commissievergadering heeft ons toch wel geleerd dat veel mensen zich slachtoffer voelen en pas bij reflectie bedenken dat ze ook dader zijn. Dat zal voor ons allemaal gelden.

Met zeker ook artikel 2.2 hebben we … Heeft OPHaarlem het idee dat we het gesprek beter aan kunnen gaan op een wat lichtere manier onderling, om elkaar bij de les te houden en dat dat waardevol is of in elk geval kan zijn. Het amendement, Hij, zij, x, het zij zo, daar zullen wij niet mee instemmen, omdat de veelzijdigheid van mensen heel mooi gevat wordt in het onzijdige woord lid, als in raadslid of commissielid. Dus daarmee hebben we waarschijnlijk een elegante onzijdige uitweg uit dit veelzijdige probleem. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Procee. Was dat het wat betreft de eerste termijn? Mevrouw Van Zetten, gaat uw gang. Mevrouw Van Zetten: Laat ik stellen dat ik in de eerste plaats verantwoording afleg aan mijn kiezers en ik neem aan dat dat voor ons allemaal gaat. Wat betreft de normale fatsoensregels, hoe we hier met elkaar omgaan in raad, ik vind het eigenlijk dat we best heel erg aardig tegen elkaar zijn. In het verleden heb ik ook, het is niet altijd leuk, maar daar zal ik maar verder niks over zeggen. Wat ik opval uit deze gedragscode, en ik vind het eigenlijk jammer dat hij niet meer uitgebreid is besproken in de commissie, en dan kom ik bij het punt 2.4 en daar neemt Hart voor Haarlem ook afstand van, dat er voldoende gelegenheid moet zijn om tot zorgvuldige besluitvorming te komen.

En vaak genoeg, en zeker als kleine partij, merken wij, dat merken we

49

vanavond ook, dat mensen over een belangrijk onderwerp gewoon hun mond moeten houden omdat ze onvoldoende spreektijd hebben. Ik vind ook, wat dat betreft neem ik afstand van 2.4, wat die bejegening betreft en wat de uitleg erbij is, en dan heb je het over kinderachtige dingen dat je niet mag roddelen of weet ik veel wat, roddelen hoort er gewoon bij. Er wordt aan je poten gezaagd, zeker als je in een grote fractie zit. We hebben het allemaal, of tenminste, veel mensen hebben dat wel meegemaakt. Dat is gewoon een onderdeel van de politiek. We hoeven dat niet uit te dragen aan de buitenwereld. Maar je moet natuurlijk niet, wat ik zeg, je moet ook geen slap wijf zijn, want dat hoort er ook wel een beetje bij. Als het gaat over de gedragscode, dan wordt er natuurlijk ook gesproken over het college, want die zijn onderdeel van hoe we met elkaar omgaan. En als ik dan lees dat de burgemeester en wethouders open en transparant moeten zijn over hun eigen beslissingen en de beweegredenen waardoor ze tot besluiten komen, ik constateer dat we onlangs een rapport hebben gehad over het slavernijverleden van Haarlem, dat die absoluut niet besproken is. Niet in de raad, niet in de commissie. Er zijn excuses aangeboden door de burgemeester in een klein gezelschap, zonder dat het gedeeld is met de gemeenteraadsleden.

Dan denk ik van, wat is dan de inhoud van deze gedragscode? Hoe gaan wij elkaar daar dan op aanspreken? Want ik vind best, we kunnen allemaal best regels zetten en dan gooien we het gewoon in een la. Het gaat er uiteindelijk om dat we elkaar … Een beetje leuk met elkaar omgaan. Inderdaad fatsoenlijk, wat dat ook moge zijn, want het is uiteindelijk natuurlijk ook subjectief. Maar, dus ik heb wel enige terughoudendheid met deze gedragscode. Ik hou me zo ver mogelijk eraan, maar ik zal ook wel eens onaardig zijn. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Zetten. Dat kan ik me bij u nauwelijks voorstellen trouwens. Was dat het wat betreft de eerste termijn? Mevrouw Özogul, gaat uw gang. Mevrouw Özogul-Özen: Ik twijfelde even, maar ik wil kort iets zeggen. Gedragsregels zijn goed. Eigenlijk zijn dat ook fatsoensnormen, in mijn ogen, die we in het dagelijks leven, maar ook hier gewoon moeten hanteren. Waar we wel voor moeten waken. is dat niet mensen op hun tenen moeten gaan lopen als ze iets willen zeggen. En politiek moet ook wel goed uitgevoerd kunnen worden. Dus dat is mijn punt. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Özogul. Dat was het. Dan ga ik over naar de burgemeester. Gaat uw gang. Burgemeester Wienen: Dank u wel. Ik kan kort zijn. Dit is een gedragscode van de raad. Die is ook echt van de raad, dus u geeft zelf aan hoe u dat wil hebben. Er lag een voorstel.

Daar is een keer van tevoren uitvoerig over gesproken, daar is ook naar verwezen. Uiteindelijk lag er een tekst en daar zijn nu een aantal amendementen op. Ik loop er even heel kort langs. Ik denk dat de toevoeging over ambtenaren, inderdaad stond het in de toelichting, maar ik begrijp de behoefte om te zeggen van, laten we het gewoon in de tekst opnemen, want dit is toch best een belangrijk punt. Dus dat lijkt me goed. Of je dan alleen niet negatief spreekt over ambtenaren, daar kan je dan nog over twisten. Want je kunt ook zeggen van, in de politiek worden de bestuurders aangesproken en niet de ambtenaren. Maar in ieder geval, zeker niet negatief. Maar dat wordt dan in ieder geval geformuleerd. Dat lijkt me uitstekend. Ten aanzien van de vraag of je een vertrouwenspersoon zou moeten kunnen benaderen. Ik vind de argumentatie zelf niet helemaal overtuigend, want dan denk ik, en als je die dan niet ziet zitten, dan kan je daar ook weer niet naartoe. Dan moet je weer een ander hebben. Het belangrijkste is, er is een weg aangewezen van, waar ga je naartoe als er iets aan de hand is? En als er iets aan de hand is met de burgemeester, ga je niet naar de burgemeester, maar dan ga je naar iemand anders. Als het een vraag is over de raad of een integriteitskwestie rond een raadslid, dan is het wel de aangewezen persoon om naartoe te gaan.

En met of zonder vertrouwenspersoon, daar kom je uiteindelijk dan toch terecht. Als er behoefte is aan een vertrouwenspersoon, u gaat er zelf over, maar uiteindelijk kom je wel terecht bij degene die is aangewezen om hier dan op een zorgvuldige manier mee om

50

te gaan. 23.04, Krachtig of kwetsend, wij hebben in de commissie vond ik een hele goede discussie gehad, waaruit bleek dat er best raadsleden zijn die in het verleden c.q. commissieleden sommige uitingen van anderen niet echt respectvol vonden. Juist die discussie maakt nu duidelijk hoe belangrijk het is dat we onszelf realiseren van, we zijn inderdaad een voorbeeld. Dit zijn normen die je gewoon in het dagelijks leven van iedereen verwacht en die je dus ook als raadsleden wil uitdrukken. Mevrouw Van Zetten die zei dat net. Daarin heb ik ook het gevoel dat dat is uitgedrukt. Wij willen gewoon fatsoenlijk met elkaar omgaan. Hier is dan weer een iets ander woord gebruikt, respectvol, waardig, maar dat is wat je wilt. Ik kan me eigenlijk niet voorstellen dat iemand op een andere manier met zijn medemensen zou willen omgaan. Het is niet zo dat er dan een arbiter zegt, dat is fout of dat is fout, maar dat we elkaar wel zo nu en dan kunnen herinneren aan het feit, jongens, het is wel de bedoeling dat wij hier respectvol met elkaar omgaan. Volgens mij is dat de bedoeling van wat hier is uitgedrukt. Het lijkt me alleen maar goed als we elkaar zo nu en dan die spiegel ook kunnen voorhouden. De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Hartman. Gaat uw gang. Mevrouw Hartman: Ik ben ook op zich helemaal voor fatsoensnormen. Ik denk alleen niet dat je ze in regels moet vaststellen.

Maar op het moment dat hierin staat dat iets correct moet zijn, dan is daar impliciet toch sowieso wel een arbiter bij nodig? Hoe denkt de burgemeester daarover? De voorzitter: Burgemeester. Burgemeester Wienen: Wij zitten hier met elkaar om te discussiëren. We zeggen van, dat doen we waardig, dat doen we correct, dat doen we respectvol. Bij al die woorden kun je zeggen van, daar zal het goed van de een soms weer net iets anders zijn dan van de ander. Maar het is niet zo dat er een lijst is, dat had je vroeger in de Tweede Kamer, een lijst van verboden woorden en uitdrukkingen en dergelijke. Dat is niet wat we hier met elkaar doen. Maar het is, nogmaals, het is de bedoeling om duidelijk te maken van, jongens, we kunnen elkaar er ook op aanspreken. Gebruik nou gewoon fatsoenlijke taal en probeer elkaar niet te beledigen. Daar schieten we niks mee op. Het gaat om de inhoud, niet om mensen te beledigen. Volgens mij is dat uitgedrukt en ook het woord correct moet je in die sfeer zien. En dan, ik heb overgeslagen 23.02. Ik vind dat echt … Dat is uw zaak. Als u zegt, wij willen zij zetten, dan zet u zij. Als u zegt, zet voortaan overal lid, dan maakt u er lid van. Maar dat amendement ligt niet voor, mijnheer Procee. Dus het is of hij of zij. U besluit daarover door te besluiten over dit amendement. De voorzitter: Dank u wel. Is er nog behoefte aan een tweede termijn? Nee.

Dan gaan we over tot stemming. Burgemeester, ik stel voor dat u dat doet. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Klazes. Dan gaan we over tot besluitvorming inderdaad. Dan hebben we in de eerste plaats een aantal amendementen. Amendement 23.01, Duidelijkheid in de gedragscode over ambtenaren. Wenst iemand een stemverklaring af te leggen? Mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Hart voor Haarlem zal tegen deze motie stemmen. Laat ik stellen dat er heel veel ambtenaren zijn die politiek bedrijven en heel veel politici die ambtenaren zijn. Dat geeft gewoon al een soort wrijving in deze wereld. Dan wil ik nog even aanhalen dat vandaag de ambtenaren van buitenlandse zaken gingen protesteren op het Binnenhof tegen, Binnenhof, daar voor de deur, tegen hun eigen regeringsbeleid inzake Israël en dan voer je gewoon politiek. Dan denk ik van, waar hebben we het hier dan over? Ik zie ook, dat verleden …

51

De voorzitter: U bent bezig met een stemverklaring, dus wilt u het afronden? Mevrouw Van Zetten: Laat ik dan zeggen dat ik dit echt een heel verkeerd signaal vind en ik ben tegen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Procee. De heer Procee: Ook tegen. Hier vragen wij verantwoording van het college. We spreken met elkaar. Daar hebben ambtenaren in principe geen rol bij. Het wordt verder in onze eigen gedragscode voldoende gedekt zonder een verbod om over ambtenaren te spreken. Dus overbodig wat ons betreft. De voorzitter: Dank u wel. Dat was het. De heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Voorzitter, we gaan tegenstemmen. Artikel 2.2, dat is gewoon voor ons cruciaal. Als je dat goed leest en onthoudt dat je vroeger moorkop mocht zeggen en nu chocoladebol en niet meer fijne kerstdagen maar fijne feestdagen, dat is die afglijdende schaal waar ik voor waak. Dat kan gebeuren bij 2.2, dus we gaan tegenstemmen. De voorzitter: Dank u wel. We zijn op het ogenblik bezig met amendement 23.01. De heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Dank u wel, voorzitter. Wij zullen voor het amendement stemmen, omdat een ambtenaar zich in deze zaal niet kan verdedigen. Dan is het goed dat deze regel er is. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we stemmen.

Wie is voor het amendement? Dat zijn de fracties van Partij van de Arbeid, D66, Partij voor de Dieren, Jouw Haarlem, Actiepartij, ChristenUnie, SP, CDA, VVD en GroenLinks. Het amendement is aangenomen. Amendement 23.02, Het zij zo. Stemverklaring? De heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Actiepartij heeft geworsteld, maar stemt tegen dit amendement. De constatering die wordt gepresenteerd als een overweging, er zijn meer vrouwen in de raad, dat is een constatering. Dat het dan logisch is, vinden wij niet per se logisch. We vinden wel dat we de taal altijd tegen het licht moet houden en we pleiten ervoor in de toekomst naar een genderneutrale variant te komen en niet het een in te wisselen voor het ander. De voorzitter: Dank u wel. De heer Visser. De heer Visser: Voorzitter, wij zullen tegen dit amendement stemmen. We volgen gewoon de Nederlandse taal en het is heel gebruikelijk in allerlei beleidsstukken als er hij staat, dat er inderdaad in de inleiding staat, bij hij kunt u ook zij lezen. Het argument dat we nu, omdat de meerderheid vrouwen is, zij gaan gebruiken, dan krijgen we echt, als er dan tussentijds een raadslid opstapt en er is weer een meerderheid mannen, dan blijven we wisselen. We vinden dit echt een non-discussie en we denken dat dit het typische voorbeeld is waarom zoveel mensen een proteststem hebben uitgebracht bij de Tweede Kamerverkiezing.

Dit is symboolpolitiek. De voorzitter: De heer Rademaker. De heer Rademaker: Dank u. Ik sluit me aan bij de woorden van de heer Visser dat zij, haar enigszins … Dat ik daar nog iets van begrip van zou hebben. Maar hen, hun en die, diens, kom op, zeg. Wat een onzin. Wij zijn tegen.

52

De voorzitter: Dank u wel. De heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Voorzitter, Trots Haarlem gaat tegenstemmen. Ik zat zelf te denken aan x, maar ik vind eigenlijk van collega het woord lid eigenlijk nog wel mooier. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Hart voor Haarlem heeft geen problemen met hij. Wij stemmen ook tegen. De voorzitter: Mevrouw Oppenhuis. Mevrouw Oppenhuis? Mevrouw Oppenhuis: Wij hadden bijna voorgestemd. Maar ik zeg al, bijna. Wij kunnen ons eigenlijk wel aansluiten bij de woorden van de Actiepartij. Als er nou niet in het onderste stuk was gezet dat het wordt toegevoegd overal waar hij, zij, haar … Waar zij, haar staat, wordt ook hij, zij, zijn enzovoorts bedoeld. Dat hadden wij liever gewoon dan helemaal erin gezet, zodat het echt genderneutraal was. Dus helaas, wij stemmen tegen. De voorzitter: Dank u wel. Dat waren de stemverklaringen. Dan gaan we stemmen. Wie is voor het amendement? Dat is de Partij van de Arbeid. Heel goed dat u mij even scherp houdt. Minus mevrouw Verhoeff en de Visser. De heer Visser ook niet. Wel? Goed. Dan Partij voor de Dieren, Jouw Haarlem, mevrouw Özogul. GroenLinks helemaal? Vijf, zes. Waar komen we dan op uit? Dus PvdA min één. De heer Philips: 17 voor. De voorzitter: Voor. Dus hoeveel tegen? De heer Philips: Het is 21 tegen en 17 voor, want … is ook tegen.

De voorzitter: Het is verworpen met, even kijken, 17 voor en 21 tegen. Dan gaan wij naar … Dan gaan we naar amendement nummer 3. Amendement nummer 3, Externe vertrouwenspersoon. Stemverklaring? Niet. Dan gaan we … Wel. Mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Ik heb ook wel een probleem met een extern vertrouwenspersoon. Ik vind dat we dat onderling … Er zijn altijd mensen, vrienden waar je dingen mee kan bespreken. Uiteindelijk kom je toch terecht inderdaad bij de burgemeester of de griffier als die er zin in heeft. Dan lossen we het zelf wel op. De voorzitter: De heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Voorzitter, wij gaan voorstemmen. De Tweede Kamer heeft al aangenomen dat het wettelijk verplicht is een vertrouwenspersoon te hebben als je tien mensen in dienst hebt. De Eerste Kamer gaat er ook nog overstemmen. Het zal wel een wet worden. Maar we lopen altijd een beetje vooruit, dus prima. De voorzitter: De heer Visser. De heer Visser: De burgemeester had gelijk dat hij in principe de vertrouwenspersoon is. Dus ik denk eigenlijk dat we een externe vertrouwenspersoon meestal niet nodig hebben, maar er zijn … Er kunnen uitzonderingen denkbaar zijn, dus we steunen het wel.

53

De voorzitter: Dank u wel. We gaan stemmen. Wie is voor het amendement? Dat is Partij van de Arbeid, D66, Partij voor de Dieren, OPHaarlem, Jouw Haarlem, Actiepartij, ChristenUnie, Forum voor Democratie, Trots en dan, even kijken, SP, CDA, VVD en GroenLinks. Dan is het amendement aangenomen. En dan, 23.04, Krachtig of kwetsend, wie zal het zeggen. Stemverklaring? De heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Voorzitter, hier gaan we voorstemmen. Dit is het belangrijkste punt want in dat hele stuk staat. De afglijdende schaal ligt echt op de loer. Wat ik daarnet al zei, moorkop mocht niet meer, dat moest chocoladebol worden. Fijne kerstdagen moest fijne feestdagen worden. Iemand gaat straks bepalen wat wij zeggen niet goed is en daar moeten we ons allemaal naar aanpassen. De rest van het stuk is goed, maar dit is gewoon een cruciaal punt. De voorzitter: Dank u wel. de heer Aynan. De heer Aynan: Dank u wel, voorzitter. Als moorkop wil ik iedereen fijne kerstdagen wensen. Binnen onze gedragscode kan het prima, dus tegen dit amendement. De voorzitter: Dank u wel. Wie is voor het amendement? Dat zijn de fracties van Forum voor Democratie, BVNL, Trots Haarlem en Hart voor Haarlem. Het amendement is verworpen. Dan de verschillende codes die wij hier voor hebben.

Ik neem ze nu even allemaal tegelijk, want ik neem aan dat er geen reden is om aan te nemen dat u tegen de ene en voor de andere bent. Dus wenst iemand een stemverklaring over deze codes? De heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Actiepartij is natuurlijk voor. We willen ook bij deze toch eventjes van de gelegenheid gebruik maken om, waar we nooit meer over mogen spreken, de ambtenaren, om ze toch deze laatste raadsvergadering ook zoals ze hier zitten te bedanken voor hun geweldige werk voor deze stad en deze avond. De voorzitter: Dank u wel. Dat is respectvol, dat zal het zijn. Even kijken. De heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Voorzitter, ik wilde nog iets zeggen over de gedrags- en integriteitscode voor de burgemeester en wethouders. Ik zou toch willen aanraden … De voorzitter: Als u dat dan wel doet als stemverklaring. De heer Van den Raadt: Ik dat we daarmee bezig waren, maar … De voorzitter: Zeker, maar u kondigt het aan, ik wil er iets over gaan zeggen. Geef gewoon uw stemverklaring. De heer Van den Raadt: Dat doe ik dus nu. Dat het belangrijk is dat als de burgemeester op televisie komt, dat het duidelijk is, spreekt hij als burgemeester van Haarlem of spreekt hij als geschiedenisdeskundige of spreekt hij als CDA-deskundige, dat we daar ook een keer een code voor bedenken.

De voorzitter: Dus stemt u? De heer Van den Raadt: Dus stem ik tegen, want het staat er niet in. De voorzitter: Helder. De heer Aynan.

54

De heer Aynan: Dank u wel, voorzitter. Ons amendement om onze gedragscode in de vrouwelijke aanspreekvorm te herschrijven, werd door een paar fracties belachelijk gemaakt. Eigenlijk is dat symptomatisch voor hoe diep het zit. Ik hoop dat we daar in de toekomst ook echt wat beter bij stilstaan. Maar uiteraard zullen we de gedragscode steunen. De voorzitter: Dank u wel. Wie is voor de … Mevrouw Van Zetten nog. Mevrouw Van Zetten: Ik wil hem voor een deel wel steunen, maar er zijn ook wel punten waar ik problemen mee heb. Dat is vooral punt 2.4 en inderdaad 2.2, want een mening over een ander is vaak toch subjectief. Ik vind het toch ook wel jammer dat je dan misschien niet in deze zaal zou thuishoren, terwijl mensen je toch in volle overtuiging hebben gekozen. Dus dat soort dingen vind ik dat dat … Daar moeten we mee uitkijken. Maar voor het algemeen goede sfeer in deze raad, ga ik akkoord met deze gedragsregels. Maar inderdaad, voor sommige dingen bepaal ik zelf wel hoe ik me gedraag. De voorzitter: Kijk aan. Dank u wel. Wie is voor het vaststellen van deze codes? Dat zijn alle partijen behalve Forum voor Democratie en BVNL en Trots. Dan is dat vastgesteld. Overige punten 24. Benoeming voorzitter en lid Rekenkamer Haarlem 2024 De voorzitter: Dan gaan wij over naar benoeming voorzitter en lid Rekenkamer Haarlem 2024. Kunt u zich erin vinden dat bij acclamatie … Kijk aan.