12-04 Inspreekbijdrage mevrouw Van der Maat

© ToornendPartners / AF0538A

4/17

Uitbreiding Schuur, Haarlem Businesscase, ruimtelijke inpassing en investering d.d. 27 januari 2023

Om de inhoudelijke ambities te verwezenlijken worden twee extra zalen voorzien. Dit zijn multifunctionele zalen voor 130 personen (zittend). In die zalen krijgen experimenten op het raakvlak tussen film en andere kunstvormen de ruimte. Een van de nieuwe ruimtes wordt primair ingezet voor filmeducatie: een medialab om kinderen en jongeren al doende beeldwijzer te maken. In de uitbreiding is naast de twee multifunctionele zalen ook kantoorruimte opgenomen om werkplekken in de Schuur aan Arbo eisen te laten voldoen. Daarnaast wordt ook kantoorruimte geboden voor medewerkers van de FilmHub. 3.2

ruimteprogramma

Op basis van een analyse van de bestaande ruimten, de reeds bekende knelpunten in het bestaande gebruik en de beperkingen en de benodigde ruimte voor de inhoudelijke ambities voor de toekomst, is de ruimtebehoefte uitgewerkt. In de onderstaande tabel is die ruimtebehoefte, uitgedrukt in functioneel nuttig vloeroppervlak conform de NEN 2580.

Ruimte Zaal 1 (multifunctioneel, maximaal 65 personen) Zaal 2 (multifunctioneel, maximaal 65 personen) Kantoorruimte (6 flexplekken, o.a. FilmHub) Sanitaire groep (bezoekers en medewerkers) Totaal NO

Nuttig vloeroppervlak (NO) 90 m² 90 m² 45 m² 15 m² 240 m²

Het ruimteprogramma voor de uitbreiding bestaat primair uit het realiseren van twee multifunctionele zalen voor film, debat, woordkunst en contextprogrammering met bijbehorende sanitaire voorziening en ook het realiseren van (flex)werkplekken. Het totaaloppervlak aan NO komt uit op 240 m². Uitgaande van een toeslag van circa 30% voor verkeersruimte, techniek en ook ontwerpverlies door inpassing, wordt uitgegaan van een ruimtebehoefte van circa 315 m² bruto vloeroppervlakte (BVO conform de NEN 2580) zijnde het totale oppervlak gemeten van buitenkant muur tot buitenkant muur. 3.3

randvoorwaarden en uitgangspunten inpassing

Er is een verkenning uitgevoerd naar de randvoorwaarden en uitgangspunten waar voor de inpassing van de uitbreiding op deze locatie rekening mee dient te worden gehouden, onder meer kijkende naar het vigerende bestemmingsplan.

© ToornendPartners / AF0538A

5/17

Uitbreiding Schuur, Haarlem Businesscase, ruimtelijke inpassing en investering d.d. 27 januari 2023

Voor de beoogde uitbreiding heeft de gemeente het naastgelegen pand, Korte Begijnestraat 10 – 12) aangedragen als eventueel mogelijke locatie. Het pand en het kavel, dat deel uit maakt van hetzelfde kadastrale perceel als waar de Schuur op staat, zijn eigendom van de gemeente Haarlem.

(© afbeeldingen GoogleMaps)

© ToornendPartners / AF0538A

6/17

Uitbreiding Schuur, Haarlem Businesscase, ruimtelijke inpassing en investering d.d. 27 januari 2023

Tijdens de ontwikkeling van de Toneelschuur in 2002 was het perceel in beeld om erbij betrokken te worden, maar daar is destijds kennelijk vanaf gezien. Het pand wordt momenteel verhuurd door de gemeente als woning. Het gebouw bestaat uit twee delen: een poortgebouw (nummer 12) en het naastgelegen pand (nummer 10). Het gebouw is ongeveer 105 m² NO groot. Om de ruimtebehoefte van de Schuur op te kunnen vangen, zal het uitgebreid moeten worden met ongeveer 135 m² NO. De tuin is ongeveer 90 m² groot. Indien de tuin bij de uitbreiding betrokken kan worden, dan zou de ruimtebehoefte ingepast kunnen worden. Daarvoor zouden minimaal twee bouwlagen voor nodig zijn. Het pand is niet aangewezen als geen monument, maar in het bestemmingsplan ‘Reparatieplan B’ van november 2019 wordt aangegeven dat sprake is van een bouwhistorische waarde “van na 1830 en voor 1950”. Dit houdt in dat om de benodigde vergunning te kunnen verkrijgen voor aanpassing van het pand “uit een bouwhistorisch onderzoek moet blijken dat de bouwhistorische waarden niet op een onaanvaardbare wijze worden verstoord”. Volgens het bestemmingsplan ‘Bakenes’ van juni 2013 is de plek ook interessant in het kader van archeologie waardoor ook een “waardestellend, archeologisch onderzoeksrapport” te worden overlegd. Verder maakt het onderdeel uit van het beschermd stadsgezicht.

Een uitsnede van de bestemmingsplankaart is hieronder weergegeven.

Een aandachtspunt voor het uitbreiden van de Schuur door het pand bij het bestaande gebouw te betrekken voor en het voor culturele doelen te gebruiken, is dat het de bestemming ‘Wonen’ heeft.

© ToornendPartners / AF0538A

7/17

Uitbreiding Schuur, Haarlem Businesscase, ruimtelijke inpassing en investering d.d. 27 januari 2023

Daarbij komt dat de bebouwingsgrens nu ongeveer op de gevellijn van het bestaande gebouw ligt. Om een uitbreiding mogelijk te maken, zal de bestaande tuin ook bebouwd moeten worden. Daarvoor zal de boom verwijderd moeten worden, waardoor er in het project waarschijnlijk rekening moet worden gehouden met een vervangende groenvoorziening. Er staat volgens oudere tekeningen ook een transformatorhuisje op de binnenplaats c.q. in de tuin. Gelet op de vertrouwelijkheid van de plannen kan geen opname gedaan worden ter plaatse, maar dat een dergelijke voorziening op een omsloten plek nog werkend is, is niet goed voorstelbaar. Netbeheerders stellen immers de eis dat transformatoren te allen tijde bereikbaar zijn. Aangenomen wordt daardoor dat het huisje, zo het er nog staat, niet meer functioneel is. 3.4

inpassingsstudies

De Schuur heeft in 2019 opdracht gegeven aan Döll Architecten om onderzoek te doen naar de inpassing van het ruimteprogramma voor de uitbreiding ter plaatse van Korte Begijnestraat 10-12. Henk Döll, oprichter en eigenaar van Döll Architecten, is een van de oprichters van het architectenbureau Mecanoo Architects, dat destijds Joost Swarte en de Toneelschuur ondersteund heeft bij het ontwerp van de bestaande Toneelschuur. Döll Architecten heeft de ontwerpstudies voor de uitbreiding in samenwerking met Niels Olivier Architect uitgevoerd.

In de loop van 2019 zijn verschillende varianten uitgewerkt waarvan uiteindelijk ontwerpvariant 3 als meest geschikte uitwerking is beoordeeld door de Schuur. De tekeningen behorend bij ontwerpvariant 3 zijn als bijlage 2 bijgevoegd.

De studie gaat ervan uit dat de bestaande gevels behouden blijven. Dat is van belang in het kader van het beschermde stadsgezicht. Daarachter echter, wordt het volume substantieel gewijzigd en uitgebreid om de ruimtebehoefte op te vangen. Behalve het kunnen opvangen van de ruimtebehoefte, wordt in de studie ook de benodigde aansluiting gemaakt op de bestaande ruimten van de Schuur. Hierdoor kan maximaal gebruik worden gemaakt van de daar reeds aanwezige voorzieningen. De plattegronden van de studie bekijkend, leveren de aansluitingen zoals nu geschetst vrij veel verkeersruimte op om de bezoekers op een goede wijze de nieuwe ruimten in te leiden. Doordat de nieuwe ruimten bereikbaar zullen worden vanuit de Schuur, kan het naastgelegen gebouw en de uitbreiding volledig functioneel ingezet worden, zonder entree en andere ondersteunende ruimten.

© ToornendPartners / AF0538A

8/17

Uitbreiding Schuur, Haarlem Businesscase, ruimtelijke inpassing en investering d.d. 27 januari 2023

In de onderstaande tabel is weergegeven welke ruimten opgenomen zijn in het ontwerpvoorstel en hoe deze aansluiten op het ruimteprogramma, zoals dat hiervoor is opgenomen. Ruimte Zaal 1 Zaal 2 Kantoorruimte Sanitaire groep Totaal NO Bij: Uitloopruimte en verkeersruimte Constructies en afronding (omhoog) Totaal bruto vloeroppervlakte (BVO)

behoefte 90 m² 90 m² 45 m² 15 m² 240 m²

schets 89 m² 89 m² 46 m² 16 m² 240 m²

135 m² 25 m² 400 m²

De geschetste inpassing van het ruimteprogramma past goed in de ruimte die geboden wordt ter plaatse. Het levert bij elkaar een bouwprogramma op van circa 400 m² BVO. 3.5

toetsing randvoorwaarden inpassing

De gemeente heeft een interne quickscan laten uitvoeren op basis van de schetsen. Het ontwerpvoorstel is de afgelopen twee jaar getoetst aan diverse relevante planologische aspecten. Uit de interne quickscan is gebleken dat vanuit erfgoed en vanuit stedenbouw bezien er geen bezwaren zijn of een negatief advies verwacht wordt. Er dient te zijner tijd wel nog beeldmateriaal van de architectonische uitwerking van de uitbreiding te worden aangereikt ter beoordeling. Ten aanzien van de groen is aangegeven dat onderzoek moet worden gedaan naar vervangende groenvoorziening ervan uitgaande dat de boom gekapt moet worden, bijvoorbeeld in de vorm een groen dak. De planologische aandachtspunten lijken op basis van de resultaten van de interne quickscan, zoals die zijn weergegeven in mailwisselingen tussen de gemeente en de Schuur (periode januari – april 2022) oplosbaar. De gemeente heeft opgemerkt dat in de planvorming voldoende rekening moet worden gehouden met de doorlooptijden van een bestemmingsplanwijziging en de vergunningsaanvragen. Ook dient rekening te worden gehouden met het feit dat het pand momenteel verhuurd wordt door de gemeente als woning. Voor de zittende huurder dient de gemeente vervangende woonruimte te verzorgen. Hier is door de gemeente nog geen onderzoek naar gedaan.

Het is daardoor op dit moment nog niet bekend of de huurder bereid is om mee te werken aan een verhuizing.

© ToornendPartners / AF0538A

9/17

Uitbreiding Schuur, Haarlem Businesscase, ruimtelijke inpassing en investering d.d. 27 januari 2023

4

Doorkijk aanpak en planning

4.1

aanpak

De Schuur blijft graag een actieve inhoudelijke rol vervullen in de verdere ontwikkeling van de uitbreiding. In een nauwe samenwerking met de gemeente Haarlem als eigenaar van de bestaande gebouwen en ook als inhoudelijk opdrachtgever van de Schuur kan de uitbreiding op een goede wijze worden vormgegeven: dit geldt zowel voor het ontwerp van de uitbreiding als het proces. De Schuur gaat uit van een strak georganiseerd ontwikkelingsproces dat volgens alle gebruikelijke principes van het projectmatig werken zal worden opgezet. Voor het welslagen van deze complexe uitbreidingsopgave dient een professioneel, kwalitatief hoogstaand team aan ontwerpers en adviseurs aangetrokken te worden.

De belangrijkste eerst stap is uiteraard dat de gemeente instemt met het uitbreidingsplan en het daarvoor benodigde budget ter beschikking stelt. Voor de organisatie, aanpak en bewaking van het project na deze besluitvorming zal een plan van aanpak worden opgesteld. In dat projectplan worden de taakstellende projectkaders en de wijze waarop deze bewaakt worden, inclusief risicomanagement, omschreven. De projectorganisatie zal worden uitgeschreven, de verdelen van taken en verantwoordelijkheden als ook de diverse belangrijke momenten van besluitvorming, stakeholdermanagement en dergelijke. Met het projectplan in handen wordt planmatig op een beheerste wijze toegewerkt naar het beoogde eindresultaat.

Voor de bepaling van de investeringskosten is het van belang om de uitgangspunten te bepalen voor de contractvorming met uitvoerende partijen. Gecombineerde contracten waarbij uitvoerende partijen in bepaalde mate verantwoordelijk worden gemaakt voor het ontwerp zijn in de regel duurder dan traditionele contractmodellen. Voor deze inbreidingsopgave waarbij een bestaand oud gebouw aangepast moet worden wordt uitgegaan van een traditioneel contract, maar waarbij uitvoerende partijen op basis van een Definitief Ontwerp met een werkomschrijving en een set aan contractdocumenten gecontracteerd zullen worden. In bouwteam wordt het ontwerp verder uitgewerkt tot een uitvoeringsgereed geheel. De uitvoerende partijen krijgen daarin alle ruimte om alternatieven voor te stellen op basis van wat beschikbaar is aan materialen op de nog altijd krappe bouwmarkt.

© ToornendPartners / AF0538A

10/17

Uitbreiding Schuur, Haarlem Businesscase, ruimtelijke inpassing en investering d.d. 27 januari 2023

Er zal ook veel ruimte geboden worden om in goed overleg de beste uitvoeringsmethodiek te bedenken voor de bouwwerkzaamheden. Dit is nodig voor de beperkte fysieke ruimte en het zo veel mogelijk voorkomen van overlast voor omwonenden en natuurlijk voor de Schuur zelf. De Schuur gaat ervan uit dat de programmering tijdens de verbouwingswerkzaamheden door kan gaan, behoudens een aantal piekactiviteiten in de bouw zoals heiwerkzaamheden. 4.2

doorlooptijden en mijlpalen

Behalve een globaal ontwerp en een idee voor de aanpak dient er ook een beeld zijn van de planning om de investeringskosten van het project te bepalen. De plannen zijn in 2019 gedeeld met de gemeente met het idee en de verwachting dat de uitbreiding voor het seizoen 2022-2023 in gebruik genomen zou kunnen worden. Dat is anders verlopen. Doordat de verschillende inhoudelijke vragen van de interne quickscan van de gemeente achtereenvolgens en met enige tussenpozen in de tijd zijn gesteld, is de voorbereidingstijd die de Schuur voor ogen had waarbinnen de uitbreiding gerealiseerd zou moeten zijn, alleen al daaraan opgegaan. Voor de Schuur is en blijft het echter zaak dat de uitbreiding snel gerealiseerd wordt. Vandaar dat ervoor gekozen is om gestelde vragen, maar ook mogelijk nog te stellen vragen zelf in de businesscase op een rij te zetten en te beantwoorden, in de hoop en verwachting daarmee het proces tot en met realisatie te bespoedigen.

Voor de planning van de uitbreiding wordt op basis van recente gesprekken met de gemeente, ervan uitgegaan dat pas in de loop van 2023 een besluit genomen kan worden over het benodigde budget om de uitbreiding te realiseren. Veiligheidshalve wordt er daardoor vanuit gegaan dat de uitwerking van de ontwerpstudie pas begin 2024 ter hand genomen kan worden. De projectplanning na ziet er als volgt uit: −

eind 2022 – indiening businessplannen en start gemeentelijke besluitvorming

−

begin 2023 – eind 2023: gemeentelijke besluitvorming toekenning budget (groen licht verbouwing), vervaardiging plan van aanpak en invulling projectorganisatie (o.a. selectie ontwerp- en adviesteam) en duidelijkheid beschikbaarheid Korte Begijnestraat 10-12;

−

begin 2024: start ontwerpfasen

−

begin 2024: uiterlijke datum beschikbaar zijn Korte Begijnestraat 10 – 12

−

maart 2025: startbouw

−

maart 2025 – medio 2026 realisatieperiode uitbreiding

−

najaar 2026 inrichting, proefdraaien en heropening seizoenstart 2026-2027.

© ToornendPartners / AF0538A

11/17

Uitbreiding Schuur, Haarlem Businesscase, ruimtelijke inpassing en investering d.d. 27 januari 2023

Voor de exploitatiekant van de businesscase wordt ervan uitgegaan dat bij de start van het seizoen 2026-2027 de ruimten van de uitbreiding vol meedraaien in de programmering.

Zoals in het planningsoverzicht is aangegeven, is er een vol jaar de tijd voor besluitvorming over de uitbreiding. Dat is normaal gesproken, meer dan voldoende tijd. Met name omdat de vraagstelling al langere tijd bekend is. De gemeente heeft twee jaar de tijd om ervoor te zorgen dat de voorgestelde de uitbreidingslocatie beschikbaar komt. Het moet echter al in 2023 duidelijk worden dat de locatie werkelijk beschikbaar kan komen. Mocht de gemeente er onverhoopt niet in slagen om afspraken te maken met de huurder over een verhuizing naar een andere woning, dan dient snel een andere oplossing voor de benodigde uitbreiding van het bestaande gebouw te worden gevonden.

© ToornendPartners / AF0538A

12/17

Uitbreiding Schuur, Haarlem Businesscase, ruimtelijke inpassing en investering d.d. 27 januari 2023

5

Investeringskosten

5.1

toelichting

Bij ontwerpvariant 3 is in januari 2022 door Basalt bouwadvies bv een investeringskostenraming opgesteld op basis van de NEN 2699. Voor opname in de businesscase zijn de uitgangspunten van die raming beoordeeld en deels geactualiseerd. Bouwkosten hebben in 2022 een stromachtige ontwikkeling doorgemaakt. Ook speelt krapte op de markt een grote rol. Het is niet eenvoudig om aannemers te vinden die tijd hebben om werken aan te nemen en die op voorhand nog harde afspraken over prijzen durven te maken. De hoge inflatiekosten, stijgende energieprijzen en ook andere omstandigheden maken het niet eenvoudig om een betrouwbare, houdbare investeringskostenraming op te stellen.

De raming van Basalt als uitgangspunt nemend, zijn de geraamde bedragen zoals is aangegeven geactualiseerd op benchmarks van projecten van ToornendPartners die recent zijn aanbesteed en in uitvoering zijn gegaan. Daarmee is er in ieder een goed beeld wat de actuele marktsituatie is. Het is vervolgens de uitdaging om een goed geïnformeerde beoordeling te maken van welke risico’s in het verschiet liggen en daar een passend bedrag op te zetten. Dit alles zonder risicoafkoop op risicoafkoop te stapelen waardoor uiteindelijk nooit sprake zal zijn van haalbaar project. 5.2

investeringskostenoverzicht

De geactualiseerde investeringskostenraming, die uitgaat van de planning zoals die in het vorige hoofdstuk is uitgewerkt, is in de onderstaande tabel samengevat.

© ToornendPartners / AF0538A

13/17

Uitbreiding Schuur, Haarlem Businesscase, ruimtelijke inpassing en investering d.d. 27 januari 2023

Uit de beoordeling is gekomen, dat de directe bouwkosten zoals door Basalt zijn bepaald goed passend zijn bij de aard en omvang van de opgave. Een beperkt aantal kostenposten is door ToornendPartners gecorrigeerd of aangevuld, zoals de kosten voor coördinatie tijdens de uitvoering. Aan de zijde van de indirecte kosten, zijn meer correcties doorgevoerd op onder meer de kosten voor ontwerp, advies en begeleiding door deskundige partijen. Hoewel het niet een omvangrijk project is, is het wel complex. Daar moet voldoende capaciteit voor ingezet kunnen worden. Verder is ook het budget voor risicomanagement (onvoorzien en prijsstijgingen) verhoogd. Het is zaak om lopende de uitwerking van het project goed in de gaten te houden hoe de markt zich ontwikkelt. Mogelijk kunnen te zijner tijd lagere budgetten aangehouden worden voor bijvoorbeeld prijsstijgingen.

Het globale investeringskostenoverzicht met daarin de geactualiseerde bedragen van de Basalt raming, is als bijlage 3 bijgevoegd.

© ToornendPartners / AF0538A

14/17

Uitbreiding Schuur, Haarlem Businesscase, ruimtelijke inpassing en investering d.d. 27 januari 2023

6

Doorkijk structurele kosten

6.1

doorkijk huurprijs

De gemeente heeft gevraagd om inzicht te geven in het effecten van de uitbreiding op de huursom. Doordat de berekening van de actuele huursom c.q. de kale huurprijs, niet bekend is, kan niet een bedrag aangegeven worden dat daaraan gerelateerd kan worden. Kijkende echter naar de totale investeringskosten, wordt ervan uitgegaan dat alleen de bouwkosten, op een of andere manier doorbelast zullen worden aan de Schuur en dat de overige kosten ten laste gebracht zullen worden van de gemeente exploitatie. De dekking door de gemeente van de bouwkosten zou als een lening gezien zou worden. Uitgaande van condities zoals geldend bij een BNG lening (gebruikmakend van euribor rentetarieven, momenteel tussen de 1,382 % en 2,843 %, gemiddeld uitkomend op 2,11 %), zou sprake zijn van een rentelast van ongeveer € 30.000 per jaar. 6.2

doorkijk onderhoud en beheer

Door de gemeente is gevraagd om een doorkijk te geven naar de financiële consequenties van de uitbreiding ten aanzien van het onderhoud en beheer. Gedacht wordt daarbij aan de kosten voor het eigenarenonderhoud, het huurdersonderhoud, de beheerkosten maar ook de impact op de exploitatiekosten zoals energieverbruik, schoonmaak en dergelijke. Uitgaande van een uitbreiding van circa 400 m² BVO waarbij een groot deel van het bouwwerk, nadat het eenmaal gebouwd is, nauwelijks meer werkzaamheden zullen vergen voor de instandhouding, wordt voor de beantwoording van de vraag gekeken naar de bestaande kosten voor het onderhoud en beheer en ook de exploitatiekosten.

In de meest recente beschikking van de gemeente Haarlem van 7 juni 2022 waarin de subsidie voor 2022 in wordt toegekend, is de onderstaande tabel opgenomen aan kosten voor het onderhoud en beheer.

© ToornendPartners / AF0538A

15/17

Uitbreiding Schuur, Haarlem Businesscase, ruimtelijke inpassing en investering d.d. 27 januari 2023

Uit deze tabel zijn de posten die in gelijke mate van toepassing zijn voor de uitbreiding gehaald. Deze kunnen op basis van bruto vloeroppervlakte worden geëxtrapoleerd om de kosten voor de uitbreiding te bepalen. Extrapolatie levert het onderstaande beeld op.

Kosten onderhoud en beheer Subsidie 2022

huurdersonderhoud dagelijks onderhoud planmatig onderhoud beheerskosten servicekosten

101.698 17.049 33.174 7.005 62.857 221.783

gemiddeld per aanvullend m² BVO 400 m² BVO (5.200 m² ) 20 7.823 3 1.311 6 2.552 1 539 12 4.835 17.060

Voor deze kosten is sprake van een verwachte toename van € 17.060 per jaar dat met aanvullende subsidie ondervangen dient te worden.

Voor de vervangingsinvesteringen wordt voor bedragen gewerkt met het meerjarenonderhoudsplan dat ToornendPartners in 2013 voor alle podia heeft opgesteld, gebruikmakend van de overall onderhoudsbudgetten zoals die door de gemeente zijn bepaald. Ook voor de Toneelschuur is een dergelijk plan gemaakt.

Met name ten aanzien van de theatertechniek is de uitbreiding niet een-op-een vergelijkbaar met de Toneelschuur. Er zijn geen dure trekkenwanden of andere kostbare technieken voorzien. Hierdoor wordt voor de vervangingsinvesteringen gekeken naar de investeringskostenraming van bijlage 3. Het gaat dan met name om de kosten voor de installaties. Daar zullen immers voornamelijk vervangingskosten gemaakt moeten worden.

In totaal komt het investeringsbedrag voor de installaties uit op € 500.000. Ervan uitgaande dat deze installaties een gemiddelde levensduur hebben van circa 20 jaar (elektrotechnische voorzieningen tussen de 10 en 15 jaar en werktuigbouwkundige voorzieningen tussen de 15 en 25 jaar) dient met een gemiddeld bedrag van € 25.000 per jaar aan vervangingsinvesteringen rekening te worden gehouden.

© ToornendPartners / AF0538A

16/17

Uitbreiding Schuur, Haarlem Businesscase, ruimtelijke inpassing en investering d.d. 27 januari 2023

De verwachting is niet dat er op enig moment een vervanging van een onderdeel zal zijn van die meer dan € 100.000 kost. Deze vervangingspost komt er daardoor ook bij in de subsidiebeschikking.

De totale toename van de kosten voor onderhoud en beheer wordt hiermee afgerond € 42.000 per jaar. Dit komt overeen met een toename ten opzichte van het huidige bedrag van € 679.041 voor het onderhoud en beheer (€ 221.783 plus € 457.258 voor vervangingen < €100.000) van 6 %.

© ToornendPartners / AF0538A

17/17

CULTUURPLAN 2022 — 2024 VOOR DE GEMEENTE HAARLEM

MAAKT JE WERELD GROTER

Samenvatting INLEIDING De Schuur is een huis voor makers en publiek. Al vanaf de oprichting heeft de Schuur het pionieren in het dna en kent daarmee een lange traditie van constante vernieuwing. Talentontwikkeling, het presenteren van nieuwe vormen van theater en film, educatie, het bouwen aan een publiek dat zich wil laten verrassen. Zo werd de Schuur een landelijk toonaangevend theater voor de ontwikkeling van podiumkunsten en film. Bij ons kom je vooral voor nieuwe perspectieven. Dat wat je kent dat weet je immers al. Het gaat ergens over bij de Schuur; verhalen die vaker wel dan niet zich uitspreken over de wereld nu. Misschien soms even ongemakkelijk, maar vaker juist uitdagend en inspirerend. Dit plan voor 22-24 is een ode aan jou, het publiek. Voor de makers die je in de Schuur kan zien doet het ertoe dat je er bent. Wat je denkt, voelt, zegt. En wat je doet of misschien juist niet doet. In het geven van betekenis aan wat kunstenaars maken, ben jij namelijk medemaker. Ergens in het tussengebied tussen de voorstelling en jouw beleving daarvan ontstaat de betekenis. Live. Misschien kom je nog niet, in die mooie Schuur. Dan komen we je verleiden om het avontuur aan te gaan, op school, online of op plekken waar je wel je kostbare vrije tijd doorbrengt om het avontuur aan te gaan. Of je nu 75 bent of 4. Omdat we elkaar willen ontmoeten in en rond Haarlem.

Omdat we de geschiedenis van deze stad van makers nieuwe impulsen willen blijven geven. 2

HET GEBOUW De Schuur is gevestigd in het centrum van Haarlem- een vlakke vloer theater en filmtheater dat speciaal voor dat doeleinde werd gebouwd. Zowel de vlakke vloer theaters als de filmhuizen vormen binnen het Nederlandse culturele veld een uniek en fijnmazig netwerk, cruciaal voor de presentatie van vernieuwend werk. Qua capaciteit kent de Schuur een menselijke maat met vier zalen van 75 tot 266 stoelen en een café dat recentelijk in eigen beheer is gekomen. De Schuur is zeven dagen in de week en twaalf maanden per jaar open met een programma waarvoor dagelijks verschillende publieksgroepen van alle leeftijden gastvrij worden ontvangen. Met ruim 200.000 bezoeken per jaar (2019) zijn we Haarlems meest druk bezochte cultuurpodium. Er zullen de komende jaren aanpassingen aan het gebouw en de inrichting worden gedaan om deze inclusiever, gastvrijer en laagdrempeliger te maken. In 22-24 is uitbreiding van ons pand noodzakelijk met kantoorruimte en twee kleine, multifunctionele zalen om onze bredere functie goed uit te kunnen oefenen en financieel gezond te blijven. PROGRAMMA We zijn je gids in een kwalitatief hoogwaardig aanbod van professionele theater en dansvoorstellingen, arthouse films, woordkunst , educatieve programma’s en eigen cafe-specials waarin makers en het verhaal dat zij met een publiek willen delen centraal staan.

In de Schuur ontdek je zowel nieuw talent als nieuw werk van gevestigde namen.

Jeugd en jongeren programmering vormt een belangrijke pijler in ons aanbod. De Schuur is het huistheater van Toneelschuur Producties: het Haarlems stadsgezelschap en landelijke productiehuis voor regietalent.

In de Schuur ontdek je zowel nieuw talent als nieuw werk van gevestigde namen. Het programma wordt net als de rest van de organisatie ontwikkeld binnen een nieuwe interdisciplinaire en meerstemmige koers. We gaan bij het introduceren van nieuwe genres voor de hoogste kwaliteit in partners om dit mee te realiseren. Daarnaast neemt de Schuur een meer agenderende rol aan wat educatie en contextprogrammering en debat betreft. Uiteraard volgen we de makers, de kunstenaars, maar in de context die we scheppen bijvoorbeeld door thematisch te clusteren of verdiepende programma’s te ontwikkelen of meerdere perspectieven aan te dragen agenderen we ook. Bij alles wat getoond wordt is er altijd ruimte voor reflectie. Dit geldt zowel voor makers, spelers als publiek. Met onze nieuw opgezette sociaal-artistieke projecten gaan inwoners van Haarlem en omstreken de dialoog 3

aan met door ons gepresenteerde of geproduceerde voorstellingen, vanuit hun eigen, unieke perspectief. Nieuw is ook de ambitie om meer buiten de muren van de Schuur te zien te zijn, bijvoorbeeld met een zomerprogramma in Openlucht theater Caprera maar ook op pop-up achtige wijze op plekken en bij partners in de stad. De Schuur wordt een huis waar je niet altijd een kaartje hoeft te kopen om iets te beleven. Ook in het Schuurcafe kun je wekelijks op een laagdrempelige manier (en soms tot laat in de avond) kennis nemen van theater, muziek, woordkunst en talks op het Cafepodium. Het Cafeprogramma gaat plaats bieden aan zowel lokaal als landelijk talent en aan samenwerkingen met partners uit de stad. In het assortiment van het Schuurcafe zijn duurzaamheid en lokaal geproduceerd aanbod het uitgangspunt. In de avond worden Schuurbites geserveerd, en zijn er bijzondere biertjes op de tap en natuur wijnen op fles. Verse sappen en speciale tosties zijn overdag verkrijgbaar. Je wilt na theater of een film niet direct naar huis, maar onder genot van een drankje en hapje napraten. Vanaf 1 september 2021 communiceren we vanuit de naam ‘Schuur’ in plaats van Toneelschuur/Filmschuur om meer uiting te geven aan het interdisciplinaire profiel. Met een bijpassend nieuw lettertype van Joost Swarte. Een aanpassing die de rijke historie en het nieuwe profiel met elkaar verbinden.

VERANDEREND FILMVELD Met de komst van zes nieuwe filmzalen in De Koepel per januari 2022 verandert het filmlandschap in Haarlem en wordt het filmprofiel van de Schuur verder aangescherpt met nog meer focus op kwaliteit en artistieke vernieuwing. De Schuur kiest ervoor om de kunstzinnige film in zijn volle breedte en in samenhang te laten zien; van oscarwinnende arthouse films tot experimentele debuutfilms. Daarnaast wordt er ruimte gemaakt voor lokale initiatieven en continueren we de samenwerking met landelijke festivals als Cinekid en IDFA. De huidige twee zalen zijn niet afdoende om dit filmprogramma op de juiste manier te kunnen presenteren. NIEUW: FILMEDUCATIEHUB NOORD-HOLLAND Passend bij dit geëngageerde film profiel en het al bestaande theatereducatieve bereik heeft de Schuur in 2019 de Filmeducatiehub Noord Holland geïnitieerd. Na een aanvraag en selectieprocedure bij het Filmfonds werd De Schuur penvoerder van één van de zes landelijke hubs. Om kinderen en jongeren beeld- en mediawijzer te maken en te enthousiasmeren voor film als kunstvorm, zet FilmhubNH zich –vanuit De Schuur - sinds het voorjaar van 2020 in om filmeducatie te verankeren in het Primair, Speciaal en Voortgezet onderwijs in heel Noord-Holland. Ook deze hub moet werkruimte krijgen in onze uitbreiding.

TONEELSCHUUR PRODUCTIES Toneelschuur Producties is het in Haarlem gewortelde productiehuis met landelijke werking die jonge talenten begeleidt om dé regisseurs en artistiek leiders van te toekomst te worden. Zij willen grootse theaterproducties maken voor een breed publiek waarbij bestaande verhalen opnieuw verteld worden en nieuwe verhalen kunnen ontstaan. Vlieguren maken met volwaardige producties voor een niet-vak publiek is cruciaal om het vakmanschap als regisseur te scherpen. Daarom spelen de producties van de talenten die we meerjarig begeleiden in de kleine en middenzalen door heel Nederland. Tournees beginnen en eindigen in de Schuur. Na een lovende beoordeling door de Raad voor Cultuur is Toneelschuur Producties per 2021 opgenomen in de landelijke culturele Basisinfrastructuur (BIS) als ontwikkelinstelling. Toneelschuur Producties is een aparte stichting met een eigen Raad van Toezicht en dient een eigen Cultuurplan 22-24 in. Schuur en Toneelschuur Producties zijn complementair en versterken elkaar in hun missie, artistieke en zakelijke doelen. Zij delen expertise, netwerk en infrastructuur.

Kinderen en jongeren beeld- en mediawijzer maken en te enthousiasmeren voor film als kunstvorm 4

Toneelschuur Producties is het in Haarlem gewortelde productiehuis met landelijke werking die jonge talenten begeleidt om dé regisseurs en artistiek leiders van te toekomst te worden.

PUBLIEK De Schuur wil mensen van alle leeftijden een ‘sense of belonging’ bieden. We beogen een crossgenerationeel publiek, divers samengesteld dus van jong tot oud. Binnen onze huidige publiekssamenstelling zoeken we daarom naar groei van het segment 20 tot 45 jarigen zoals de groeiende groep ‘nieuwe’ Haarlemmers die recent in stad of regio zijn komen wonen. Ook het bereik onder jonge gezinnen zou flink uitgebreid moeten worden de komende jaren. Het aandeel ouderen in de samenleving en ihb in Haarlem neemt fors toe. Ook de Schuur heeft door de jaren heen een loyaal publiek opgebouwd dat ouder is geworden. En hoewel er sprake is van veel fysiek actieve ouderen wordt er ook eenzaamheid of meer behoefte aan ontmoeting geconstateerd (bron; gemeente monitor). Oudereneducatie en participatie staan cultureel in de kinderschoenen, de aandacht gaat vaak uit naar verjongen en vernieuwen. De Schuur wil dat graag omdenken, passend bij haar crossgenerationele missie, en mee oplopen met het Age Friendly Cultural Cities netwerk waar de Gemeente Haarlem zich bij heeft aangesloten. Met vele landelijke premières van zowel Toneelschuur Producties als van andere theatergezelschappen, en de agenderende programmering trekt De Schuur ook veel publiek uit metropoolregio Amsterdam en de rest van het land naar Haarlem.

5

Bovendien ontwikkelen we een bijzonder ambitieuze en concrete inclusieve aanpak die de toegankelijkheid van ons aanbod aanzienlijk zal vergroten voor mensen met een visuele , auditieve of andersoortige beperking. Door de voortdurende gevolgen van Corona en de komst van de Filmkoepel terwijl onze eigen uitbreiding (nog) niet gereed is prognosticeren we in de periode 22-24 een terugloop van het aantal bezoeken. Dit zien we als transitiefase waarin we keihard werken aan behoud en uitbreiding van ons publiek in een zo divers mogelijke mix. Op het moment dat de uitbreiding gereed is en ons brede programma van theater, film, dans , woordkunst en debat door de opstartfase heen is zien we voldoende mogelijkheden om die aantallen weer te bereiken danwel te overtreffen. ORGANISATIE Het huis biedt een hoge professionele kwaliteit in de inbedding van het ‘experiment’. Facilitair, productioneel en technisch wordt de programmering op het hoogste niveau gedragen. In de loop van seizoen 21/22 wordt de huisstijl en website vernieuwd om optimale online toegankelijkheid te bieden terwijl de nieuwe afdeling publieksservice live en persoonlijk zorgt voor een gastvrij onthaal. De 50 medewerkers worden net als optredende makers Fair Practice betaald volgens de CAO.

De Schuur kent een vijfkoppige Raad van Toezicht, de organisatie wordt geleid door 1 directeur –bestuurder met een adjunct en een breed Management Team.

MISSIE

Samenvattend geloven we bij de Schuur in het doorlopend verruimen van je perspectief. Omdat we hartstochtelijk geloven in kunstenaars als belangrijke vernieuwers geven we die maximaal de ruimte. Dan doen we door de ontmoeting tussen publiek en kunstenaars optimaal vorm te geven op onze podia en via het delen van verhalen.

6

VISIE

De Schuur is een pionierend en avontuurlijk huis van makers en publiek, een producerend en presenterend theater van landelijke betekenis. De ‘Schuur’ staat voor alles wat het behuist. Een plek met een trotse geschiedenis. Waar al 50 jaar verandering werd ingezet en het ‘nieuwe’ de ruimte krijgt. De Schuur is meer en ruimer in haar opvatting dan Toneelschuur of Filmschuur. Vele genres vinden een plek voor ontmoeting. De Schuur is een verrassende en toegankelijke plek die nieuwsgierig maakt.

7

Programmering Er is een marketingwet die stelt dat onbekend onbemind maakt en dat bekend vertrouwd maakt. Daarom kopen mensen liever een wasmiddel dat bekend is van reclame dan een wasmiddel met een onbekende naam. Bij de keuze voor theater- en filmvoorstellingen geldt die marketingwet even hard. Niet voor niets zetten de grote filmstudio’s vooral in op sequels (vervolgen) en de zogenoemde franchises (Marvel, Star Wars), en ook het publiek koopt eerder een kaartje voor de nieuwe film van Quentin Tarantino of ‘die ene theatervoorstelling met een bekende acteur van TV in de hoofdrol’ dan voor een voorstelling van een debuterende regisseur met onbekende cast. Bij de Schuur geloven we echter juist in de kracht van het onverwachte en het onbekende. En met die traditie van constante vernieuwing hebben we onze naam gevestigd. Wij geloven dat het niet de zoveelste James Bond of Annie, de musical is (hoe vakkundig gemaakt ook) die uiteindelijk de meest blijvende indruk achterlaat, maar voorstellingen die de verwachtingen en percepties van de kijker uitdagen, bevragen of zelfs volledig op z’n kop zetten. De kijkbeleving in de zaal is intens, dichtbij en de sfeer daarom heen in de foyer en het café juist relaxed en open. De ideale mix voor een ervaring die beklijft, of je nou een nieuwe of gevorderde kijker bent.

THEATER EN DANS Ook in 2022-2024 voert nieuw werk van getalenteerde, professionele podiumkunstenaars, zowel jong als meer ervaren, de boventoon in de Schuur. Een nieuw, breed samengesteld programmateam maakt de keuzes in het 8

enorme aanbod zodat er meerdere stemmen aan bod komen. We kiezen ervoor in de twee theaterzalen zo divers mogelijk te programmeren; dus juist een ervaren toneelgezelschap met nieuw werk in de benedenzaal en een jong, opkomend danstalent boven op dezelfde avond. Zodat die diversiteit in zowel aanbod als publiek elkaar kan ontmoeten.

Soms brengen we clusters aan rond een thema of discipline om even in te zoomen op een ontwikkeling. Soms brengen we clusters aan rond een thema of discipline om even in te zoomen op een ontwikkeling. Zo introduceren we met het drie daagse Cirque Mania het genre nieuw circus bij het Haarlemse publiek. We zijn partner in het nieuwe Boring Festival (met 7 Haarlemse instellingen onder curatorschap van Klein Haarlem) en beginnen we te bouwen aan een dansfestival in samenwerking met de Stadsschouwburg. Met onze eigen Solodagen maken we ruimte voor een kaleidoscoop aan kort, persoonlijk werk van opkomend theater en dans talent; dicht op de huid van de maker en de bezoeker. Bestaande samenwerkingen met de Koorbiënnale, Twee Turven Hoog festival en Het Debuut worden voortgezet.

Diversiteit in zowel aanbod als publiek

We kiezen voor aanzienlijk meer jeugdprogrammering, zowel in de vakanties voor bezoek met familie en vrienden maar ook in besloten schoolvoorstellingen. Jong in aanraking komen met theater en dans is - naast erg leuk op allerlei manieren van belang voor je ontwikkeling. Zeker als dat bezoek aan het Nederlandse en Vlaamse jeugdtheateraanbod betreft dat qua kwaliteit op eenzame hoogte staat in Europa. De Schuur blijft een belangrijk première theater in Nederland. Dat betekent dat makers die laatste spannende montage fase bij ons in huis kunnen doormaken, ondersteund door ons geweldig technisch team, en dat we dan de landelijke pers ontvangen voor dat eerste toonmoment. Uiteraard zijn we dat ook voor Toneelschuur Producties, het eigen productiehuis, waar jonge regisseurs bestaande verhalen opnieuw urgentie geven. Toneelschuur Producties is huismaker en hoofdbespeler van de Schuur en sluit na een landelijke tournee ook weer in Haarlem af. Deze seriebespeling geeft ruimte voor allerlei bijzondere participatie activiteiten met Haarlemmers zoals we verderop zullen toelichten. Er is goede afstemming qua programmering van theater en dans met de andere podia. Het theater en dansaanbod voor de grote zalen (Stadsschouwburg/Philharmonie) is bijvoorbeeld een duidelijk ander aanbod en circuit dan het vlakke vloertheater waar de Schuur in opereert.

Wel trekken we samen op naar bezoekers door het maken van kijkseries voor volwassen publiek met combinatie 9

aanbod op onze beide podia en we brengen het familieaanbod qua theater en dans in 1 handige brochure naar buiten. Waar de focus van de Schuur ligt op de presentatie van professioneel theater en dans aanbod zoeken we ook de kruisbestuiving met het lokale amateurveld op. Het podium bieden aan jaarlijkse leerlingen presentaties van verenigingen gebeurt vooral in de Schouwburg en Philharmonie. Voor amateur en semi-prof groepen reserveren we in de Schuur minimaal 10 dagen per jaar onze zalen. De Schuur onderschrijft het belang van een rijk amateurveld voor de cultuursector en de samenleving en zoekt, naast bovengenoemde dagen, meer de samenwerkingsprojecten op waar professioneel en amateur elkaar inhoudelijk kunnen ontmoeten en samenwerken. Op individuele basis zijn er voor amateurs en semi-profs mogelijkheden het podium te beklimmen tijdens bijvoorbeeld het jaarlijkse Open Podium en in de Cafeprogrammering.

Een deel van onze nieuw te ontwikkelen Filmspecials zullen ook buiten de muren plaatsvinden

FILM Zoals gezegd zien wij het als onze kerntaak om juist die debuterende regisseur voor het voetlicht van de Haarlemse filmliefhebber te brengen. Dat is geen gemakkelijke taak, maar wel één waar we ons met hart en ziel voor zullen blijven inzetten. Die taak vervullen we niet in een vacuüm maar in de context van een Haarlems bioscoopen uitgaansveld, een veld dat verandert met de komst van de Filmkoepel. Met de komst van de Filmkoepel is de Schuur niet langer de enige plek in Haarlem voor de liefhebber van kwaliteitsfilms. Waar het voorheen zo was dat je voor de nieuwe film van Pedro Almodóvar automatisch bij de Schuur terecht kwam, zal zijn nieuwe film nu ook bij de Filmkoepel geprogrammeerd worden. Gezien het verschil in aantal filmzalen (twee versus zes) zal diezelfde film waarschijnlijk vaker per dag te zien zijn bij de Filmkoepel dan bij de Schuur. Het is voor de Schuur geen optie om de nieuwe film van Almodóvar niet te vertonen. Ten eerste omdat wij het belangrijk vinden om de kunstzinnige film in zijn volle breedte en in samenhang te laten zien. Ten tweede omdat we er de debuterende regisseur met haar vernieuwende cinema geen dienst mee bewijzen: als wij ermee stoppen om de grote auteursfilms uit Cannes en Venetië te

10

programmeren dan zal het niet lang duren eer er geen publiek meer over is. Al helemaal niet voor de minder aansprekende titels die ons zo aan het hart gaan. Onder andere om de juiste programmeringsmix te kunnen maken met veel ruimte voor specials en context rond bekende en startende filmmakers is uitbreiding nodig (zie onder). BREDER; WOORDKUNST, MUZIEK & CONTEXTPROGRAMMA’S Taal en tekst krijgen al jaren het podium in de Schuur via de vele toneelvoorstellingen. De woordkunst programmering verbreedt dat en omvat subgenres als Spoken word en Storytelling. Woordkunst kent een decennia lange ontwikkeling, meestal buiten de theaters. Omdat woordkunst hele interessante makers kent en relevante geluiden in de samenleving verwoordt kiezen we ervoor dat ook in de Schuur een podium te geven. We verwachten dat deze programma’s interessant zullen zijn voor bestaand en nieuw publiek; juist omdat woordkunst uitnodigt perspectieven en verhalen te delen. Net als in onze theater en dans programmering gaan we samenwerken met toonaangevende makers en instellingen (oa Babs Gons, Mezrab, Marjorie Boston) en ontwikkelen we programma’s met nieuw landelijk en lokaal talent zoals de Loading Dock Sessions, Lettertypes en de Schuur Stories.

In opdracht van de Schuur doken theatermaker/regisseurs Nita Kersten en Mike van Wetten Haarlem in op zoek naar wie er al met woordkunst bezig waren en wat er onder de oppervlakte aan behoeftes sluimerde. Daaruit zijn de Loading Dock Sessions ontstaan die inmiddels een zaal, cafe en buitenpodium variant kennen. Elke Loading Dock avond heeft een andere focus of thema en kent een mix van muziek, woordkunstenaars en interviews met bijzondere vernieuwers. Lettertypes is een format dat voortkwam uit het Open Podium 2020 en wordt ontwikkeld door Mike Warners, zelf spoken word artiest en werkzaam als programma maker bij de Bibliotheek Zuid Kennemerland. Het biedt drie keer per jaar op het cafepodium plaats aan iedereen met een voorliefde voor taal. Mike stelt uit inschrijvingen een programma met muzikanten, standuppers en vertellers samen. Het Cafepodium biedt laagdrempelig en kosteloos toegang tot de Schuur, met een wekelijkse DJ-avond, een keer per maand op de zondagmiddag live muziek van theater of filmmakers met een dubbelleven als muzikant, elke vakantie een kinderdisco na een jeugdvoorstelling, en bijna wekelijks afwisselend een woordkunst, context-

programma of talkshow. Steeds vaker wordt de Schuur benaderd door maatschappelijk geëngageerde makers die in het verlengde van een voorstelling ook via een talkshow of ander contextprogramma het gesprek met het publiek op zoeken. Een ontwikkeling die we graag het podium geven. Veel van de gasten op het cafepodium zijn ook te zien in onze zalen of op andere podia. Het Cafepodium is dus ook het visitekaartje voor verder cultuurbezoek. OP LOCATIE Waar bovenstaande programmering zich vooral in ons eigen gebouw afspeelt zal de Schuur het publiek ook op andere plekken opzoeken. Een deel van onze nieuw te ontwikkelen filmspecials zullen ook buiten de muren plaatsvinden. In samenwerking met Patronaat ontwikkelen we bijvoorbeeld muziek & film specials. In 2020 en 2021 zijn we begonnen met een zomerprogramma van theater, jeugdtheater en filmspecials in Openluchttheater Caprera in Bloemendaal. Dit is inmiddels bestendigd tot een langdurige samenwerking met focus op een achttal jeugdzondagen met voorstellingen en educatieve workshops. Een programma dat ook financieel toegankelijk gemaakt wordt voor families met lage inkomens. Hiermee bereiken we een nieuw lokaal en regionaal publiek dat we ook in de winter proberen te verleiden tot herhaalbezoek.

Omdat woordkunst hele interessante makers kent en relevante geluiden in de samenleving verwoordt kiezen we ervoor dat ook in de Schuur een podium te geven

11

Publiekswerking: Educatie & Participatie SOCIAAL-ARTISTIEKE TRAJECTEN We kiezen voor 22-24 ook voor meerjarige samenwerking met een aantal specifieke makers die sociaal-artistiek werken in andere domeinen. Zo gaan we met theatermaker Alexandra Broeder, Het Museum voor de Geest en nieuwe Haarlemse GGZ instelling het Huis werken rond het thema psychische kwetsbaarheid. Met acteur Bright Richards van New Dutch Connections werken we samen met Nieuwkomers in Haarlem en het bedrijfsleven. En theatermaker Ilay den Boer (woonachtig in Haarlem), gaat jaarlijks ‘undercover’ in een gemeenschap die hem intrigeert en maakt daar – vaak op locatie- een theatrale vertaling van. In 2022 zal dat bijvoorbeeld resulteren in een serie huiskamervoorstellingen naar aanleiding van zijn werkperiode als beslisambtenaar bij de Immigratie en Naturalisatie Dienst (IND). De makers produceren dit werk zelf, de Schuur is sparringspartner in hun sociaal-artistieke onderzoek en ondersteunt en faciliteert waar mogelijk de presentatie, de publiekswerving en de koppeling naar lokale samenwerkingspartners. Voor de uiteindelijke publieksactiviteiten zal aanvullende financiering noodzakelijk zijn. Daarnaast initiëren we samen met Toneelschuur Producties vanaf 2022 twee keer per jaar wat we ‘Social Impact’ projecten noemen.

Rond een gedeelde fascinatie ontmoeten een jonge regisseur van Toneelschuur Producties en een per project te werven groep deelnemers, haarlemse inwoners, elkaar. Via een rijk netwerk van maatschappelijke instellingen en stadsmakers maakt de Schuur deze koppeling. Vanuit dat gedeelde gesprek en al die perspectieven op een onderwerp start een parallel maakproces. De jonge regisseur gaat het repetitielokaal in om te werken aan zijn/haar voorstelling waar die fascinatie aan ten grondslag ligt. De deelnemers gaan olv een stadsmaker ook gedurende zes weken ‘maken’ vanuit diezelfde fascinatie. De vorm die de stadmaker en de deelnemers ontwikkelen is vrijhet resultaat kan een film, een podcast een magazine of wat dan ook worden; zolang het uiteindelijk deelbaar is met een groter publiek. Onderweg blijven de twee maaktrajecten elkaar ontmoeten; in gesprek, in ontwikkeling en soms ook in inhoud. De voorstelling en het werk van de deelnemers worden meerdaags samen gepresenteerd aan het publiek; daarvoor is bijvoorbeeld de grote foyer van de Schuur een expositieplek maar dat kan ook online zijn. Het social impact project reist ook mee met de voorstelling naar andere steden in Nederland. In 20/21 deden we ervaring op met deze werkwijze in samenwerking 12

met deelnemers die bijvoorbeeld via Bureau Discriminatie zaken, de Wereldkeuken, stadmakers Marieke Boon en Mirna Ligthart en onlangs via Triple Threat meededen. Hiermee werden thema’s als anders-zijn, daden versus dromen en kansenongelijkheid onderzocht. Het zijn intensieve trajecten waarbinnen individuele perspectieven en ervaringen samenkomen tot een groter en gedeeld project van meer universele waarde en impact. Dat klinkt misschien zwaarwichtig maar als je merkt dat je eigen bijdrage van waarde is voor een veel grotere groep of thema dan geeft dat betekenis voor maker, deelnemer en bezoeker. EDUCATIE Altijd verrassend en geen dag hetzelfde: kinderen en jongeren van uiteenlopende scholen in Haarlem en wijde omgeving zorgen wekelijks voor een fijne dynamiek in ons gebouw. Van schoolvoorstelling tot culturele dag, van workshop of inspirerend nagesprek tot rondleiding: met onze zorgvuldig op maat gemaakte educatieve activiteiten bereiken wij veel primair onderwijs scholen en praktisch alle voortgezet onderwijs scholen in Haarlem e.o. Het gaat jaarlijks om ruim 4.000 kinderen en jongeren onder de 18 jaar. Een belangrijk doel in ons educatiebeleid is dat we de vaak eerste theaterervaring van kinderen en jongeren een positieve willen laten zijn. Met dezelfde zorgvuldigheid doen we dit voor film.

We weten welke voorstellingen geschikt zijn voor welke doelgroep en zorgen ervoor dat kinderen en jongeren zich welkom voelen bij ons in huis. Wij zijn actief betrokken bij landelijke projecten op het gebied van theater- en filmeducatie, en hebben in de loop der jaren een groot netwerk opgebouwd. Met Hart Haarlem werken we intensief samen voor schoolvoorstellingen op het gebied van theater en dans en zijn we gesprekspartner als het gaat om ontwikkelingen en projecten op gebied van kunsteducatie. Zelf maken kan ook in de Schuur. Jaarlijks presenteren we de jongeren theatervoorstelling Starring# en kan je als je tussen de 15 en 21 bent deelnemen aan onze korte filmcompetitie Shoot Your Shot#. Jongeren die meer achter de schermen betrokken willen zijn vind je in onze poule Schuurjongeren. Ze creëren eigen inleidingen en nagesprekken onder de noemer Backstage en geven gevraagd en ongevraagd advies.

Nieuw: Filmeducatiehub Noord-Holland Film en bewegend beeld zijn overal om ons heen. Kinderen en jongeren maken en delen film dagelijks. Om beelden ook te kunnen duiden en creatief in te zetten, hebben zij meer kennis, vaardigheid en inzicht nodig. Filmeducatiehub Noord-Holland is een netwerk van filmeducatie-aanbieders en cultuurbemiddelaars en adviseert, ondersteunt en inspireert scholen en cultuuraanbieders op het gebied van filmeducatie. Samen zetten wij filmeducatie in om van kinderen en jongeren kritische kijkers en vaardige filmmakers te maken. We zijn verbinder, wegwijzer en aanjager voor het onderwijs en het culturele veld. De Schuur onderzocht in 2019 of zij de functie van Filmeducatiehub voor Noord-Holland kon gaan vervullen. Het FilmFonds is – onder de vleugels van OCW - de uitvoerder van deze nieuwe subsidiestructuur, die tot doel heeft zes plekken in Nederland te creëren waar filmeducatie aanbod en onderwijs in de regio aan elkaar gekoppeld worden. Met steun van de Provincie Noord-Holland vormden we onder leiding van de Schuur een leernetwerk van filmtheaters in Noord-Holland. Ook creëerden we partnerschappen met regionale steunfuncties zoals Hart Haarlem, Artiance Alkmaar en Fluxus Zaandam. Aanbieders filmeducatie met een landelijk bereik – zoals IDFA, Cinekid, Beeld en Geluid en Eye Filmmuseum – werkten mee aan de totstandkoming van de hub.

Het is daarmee ook een mooi voorbeeld van een wijd vertakte samenwerking in de Metropool Regio Amsterdam. Begin 2020 werd de aanvraag enthousiast ontvangen bij het FilmFonds en ging de pilotfase van de meerjarige Rijksfinanciering van FilmhubNH van start. De Schuur trok projectleider Christine Ravenhorst aan om de Hub in nauwe samenwerking met de regionale partners en het landelijke netwerk cultuureducatie verder vorm te geven. We kozen voor een strategie om zo dicht mogelijk bij de scholen te gaan werken. We formeerden een team van 5 regiocoördinatoren en een communicatiemedewerker. Voor de regio Zuid-West (Zuid-Kennemerland en Amstel- en Meerlanden) werd een educatief medewerker vanuit De Schuur voor een aantal uur bij de Filmhub gedetacheerd. Zo kunnen we de ontwikkelingen op de voet volgen en breiden we ook ons eigen educatief aanbod en netwerk onder scholen uit. 13

Elke regiocoördinator startte met een verkenning van de aanbieders van filmeducatie in de eigen regio. Nadat we de infrastructuur voor filmeducatie in elke regio in kaart hadden gebracht, zijn we in gesprek gegaan met PO en VO scholen. In deze gesprekken haalden we de vraag naar filmeducatie op. We enthousiasmeerden leraren om mee te doen aan ons tweejarig scholenprogramma, waarbij de Filmhub scholen begeleidt om stappen te zetten om filmeducatie te introduceren in de klas.

We enthousiasmeerden leraren om mee te doen aan ons tweejarig scholenprogramma Na de zomervakantie is dit scholenprogramma in volle gang gezet. Basisscholen maken gebruik van de door de Schuur ontwikkelde filmtechniek-set. Leerkrachten volgen workshops en teamtrainingen om deskundiger te worden in filmeducatie. Ook zijn de banden tussen scholen en de Noord-Hollandse filmtheaters aangehaald. Door de coronamaatregelen waren de VO-scholen voor de zomervakantie onbereikbaar. In dit najaar hebben we de draad direct opgepakt en ook daar zijn nu volop activiteiten in gang gezet, zoals een scholierenfestival en het opzetten van een programma docu-maken. Naast de scholen-activiteiten was er meer te vieren, zoals de lancering van de visuele identiteit van de zes hubs samen, een eerste leerlijn filmeducatie, regionale meetings met culturele partners en aanbieders en het aantrekken van meerdere cultuurcoaches Filmeducatie vanuit een subsidie van de gemeente Amsterdam. De Filmhub NH kent een projectorganisatie die grotendeels los staat van de rest van de Schuur, maar past goed in het geëngageerde, maatschappelijke filmprofiel dat de Schuur in de toekomst nog verder zal aanscherpen. In die zin is De Schuur en de stad Haarlem met haar rijke filmverleden een logisch ‘thuis’ voor de hub in Noord-Holland.

In 2022 hopen we opnieuw de Provincie Noord-Holland als financieel ondersteunend partner te verwelkomen.

Uitbreiding, onze hoogste prioriteit

Laat er geen twijfel over bestaan: Haarlem schreeuwt al zeker tien jaar om uitbreiding van het aantal filmzalen voor kwaliteitscinema. Het is dus heel goed dat er zalen bij komen, al hadden we de gang van zaken graag anders gezien in meer afstemming en samenwerking tussen Gemeente en Schuur gezien onze bekende uitbreidingswensen. De impact die het toestaan van de filmontwikkelingen in de Koepel zal hebben op de investeringen die de Gemeente jarenlang in de Schuur heeft gedaan zijn onmiskenbaar groot. Het was goed te horen bij een eerdere inspraakavond (zie bijlage)dat de Gemeenteraad zich realiseert dat de filminkomsten van de Schuur zonder eigen uitbreiding drastisch zullen teruglopen en open staat voor voorstellen van de Schuur hoe dat op te vangen. Ook na de komst van de Filmkoepel blijft er – volgens de verschillende stoelenonderzoeken die mede in opdracht van de Gemeente zijn gedaan- immers voldoende ruimte in het veld voor een beperkte capaciteitsuitbreiding in de Schuur. AMBITIE Onze ambities liegen er niet om, en onze handen jeuken om deze ambities te verwezenlijken. Conform onze nieuwe programmavisie die reageert op de ontwikkelingen in het steeds meer interdisciplinaire makersveld en de groei en diversiteit van de stad worden de toekomstige twee extra zalen geen specifieke filmzalen maar ‘multifunctioneel’ voor totaal ongeveer 130 personen (zittend).

Juist in die zalen krijgen experimenten op het raakvlak tussen film en andere kunstvormen de ruimte, vinden workshops, festivals, specials, context programma’s, talks, woordkunstavonden en ontmoetingen met makers en andere instellingen uit de stad plaats. We gaan er op alle mogelijke manieren het gesprek ‘met de stad’ aan, waarmee het tevens ruimtes zijn waarin we onze ambities op het gebied van inclusiviteit en diversiteit verwezenlijken. Bovendien 14

wordt een van de nieuwe ruimtes geschikt gemaakt voor filmeducatie; een waar medialab om kinderen en jongeren al doende beeldwijzer te maken. Cultuureducatie- en in het bijzonder filmeducatie is voor de Schuur één van de belangrijkste speerpunten voor de toekomst. Niet voor niets heeft de nieuwe Filmeducatiehub Noord-Holland als standplaats voor de Schuur gekozen. Momenteel ontbreekt het ons echter te vaak aan ruimtes die geschikt zijn voor ontvangst van onderwijsgroepen voor film- en theatereducatie. In de uitbreiding is naast twee zalen ook enige kantoorruimte voorzien aangezien we de arbo normen voor vierkante meters per werkplek op dit moment al overschrijden. In de nieuwe zalen bieden we naast filmspecials, woordkunstprogramma’s en educatieve activiteiten ook plek aan meer kunstenaar gedreven ‘talks’ (die we nu al beperkt doen). We overwegen ook plek te bieden aan het maatschappelijke debat en daarmee onze contextfunctie uit te breiden. De voorstellingen van de jonge makers in de Schuur onderscheiden zich door groot engagement; onderwerpen als identiteit, klimaatverandering, eenzaamheid en hoe samen te leven zijn vaak inspiratiebron voor nieuwe films en theatervoorstellingen. Verbreding met maatschappelijk debat biedt een kans om thema’s breed te agenderen in de stad en meer publiek te genereren en te verbinden via verschillende activiteiten rond een gedeeld thema.

De Schuur heeft de Pletterij uitgenodigd samenwerking te verkennen. De Pletterij zoekt immers een locatie in het centrum voor continuering van de activiteiten. De Schuur verwacht samen het debat in Haarlem een nog beter podium te kunnen geven en voor Pletterij, Schuur en Gemeente een winwin situatie te creëren. De gesprekken met de Pletterij bevinden zich ten tijden van het schrijven van dit plan in een eerste, prille fase.

WAAR Die uitbreiding is voorzien op een aangrenzende locatie, in eigendom van de Gemeente, waarvoor eerste schetsen en doorrekeningen (o.l.v. de architecten van de huidige Toneelschuur) in 2019 bij de Gemeente zijn aangeleverd. De quickscan van de Gemeente om de haalbaarheid te toetsten en vraagstukken in kaart te brengen zouden we graag zien versnellen. In een eerdere fase van de ontwikkeling van de nieuwe Toneelschuur bijna 20 jaar geleden maakte de nu beoogde uitbreidingslocatie al deel uit van de toenmalige plannen. Doordat de locatie aansluit kan gebruik gemaakt worden van de huidige ingang en algemene bestaande voorzieningen waarmee de impact op de omgeving en de extra exploitatiekosten beperkt blijven. FINANCIEEL Financieel ziet de Schuur mogelijkheden om de exploitatiekosten na uitbreiding te dekken uit de inkomsten van de uitbreiding en is de financiële vraag aan de Gemeente om de uitbreiding in de huidige huurconstructie te betrekken en een eenmalige investering te doen om het pand te kunnen verbouwen. De uitbreiding is noodzakelijk om in het nieuwe speelveld op den duur evenveel publiek binnen te halen als nu het geval is – hopelijk meer- en een grotere diversiteit aan inkomsten te generen. In de begroting 22-24 zie je dit ook doorgerekend. We hebben bij deze aanvraag een begroting zonder uitbreiding en een versie met uitbreiding gemaakt.

Zonder uitbreiding is er per 2022 – ondanks allerlei organisatieaanpassingen – sprake van een structureel, jaarlijks tekort van €500.000. Het verlies aan filminkomsten voor de Schuur door de komst van de Filmkoepel wordt in de stoelenonderzoek rapporten ingeschat op jaarlijks 1 miljoen euro. Met onze inhoudelijke plannen en aangepaste organisatie kunnen we dat met de bestaande zaalruimte beperken tot €500.000 per jaar, te dekken door een structurele 15

meervraag aan exploitatiesubsidie. Terwijl na uitbreiding – een eenmalige investering – de exploitatie vanaf 2023 rond te maken is uit eigen inkomsten, ons inziens zonder extra meerjarige exploitatiesubsidie tov de huidige situatie. Er is meer haast bij de besluitvorming over dit dossier dan in het Cultuurplan van de Gemeente is verwoord. Zo willen we voorkomen dat tekorten na 2022 verder oplopen. Vanzelfsprekend zetten we onze ambities niet stil tot de uitbreiding is gerealiseerd. We gaan creatief om met de prachtige ruimtes die we wél al hebben getuige ons nieuwe cafepodium en de Filmeducatiehub Noord Holland die al uit de startblokken is geschoten.

a gbm k Marketing & publieksbereik VERNIEUWDE IDENTITEIT De kortere naam Schuur past beter bij het vernieuwde profiel met een breder programma. Bij de vernieuwde naam is een nieuwe grafische huisstijl gepresenteerd. Joost Swarte werkte samen met de Haarlemse vormgevers Mels Broekman en Saar Manders. Ze gaven het eerdere logo een nieuwe twist en maakten gezamenlijk een uniek lettertype voor de Schuur. De kenmerkende geometrische vormen van Joost Swarte werden aangevuld met eigenwijze uitgerekte letters. Het resultaat is een eerbetoon aan de lange historie van de Schuur in een toekomstbestendige jas. De vernieuwde naam en huisstijl worden gedurende het seizoen 21-22 geleidelijk steeds verder doorgevoerd. FOCUS OP INHOUD De Schuur zet in de marketing vooral in op het inhoudelijke aspect van de programma’s. Natuurlijk zijn er de bekende en vertrouwde gezelschappen maar vaker introduceren we geheel nieuwe makers of voorstellingen zonder bij het publiek bekende namen of titels. Belangrijker is de kwaliteit en de inhoud van de verhalen die verteld worden en het aanwakkeren van een avontuurlijke kijkhouding. Anders dan het ophangen van ladders met klinkende programma-namen probeert de Schuur in de marketing vooral de bezoeker op basis van de inhoud van de verhalen te prikkelen. Zo hopen we vooral een connectie te vinden tussen de makers en persoonlijke verhalen van publiek.