Document · PDF

12-04 Inspreekbijdrage mevrouw Van der Maat

commissie Ontwikkeling 4 december 2024, gemeente HaarlemBij agendapunt: 20.20 uur Aanvraag uitvoeringskrediet en stand van zaken uitbreiding Schuur (DL)25.935 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Intern

2024-12-04, Geachte Commissieleden. Vriendelijk dank voor uw kostbare tijd. Als bewoners zijn we niet vanaf het begin bij de uitbreidingsplannen van de Schuur betrokken, daarom wil ik u nu, namens de direct omwonenden, alsnog onze argumenten voorleggen om de uitbreiding van de Schuur op de plek van de Korte Begijnestraat 10-12 te stoppen; Waarom heel veel geld investeren in één culturele instelling wanneer dit ten koste lijkt te gaan van de overige culturele instellingen, (1). 1. De uitbreiding stond al ingetekend in een ontwerpstudie uit maart 2019 (2) dus vóór de covid periode. In de tussentijd is er veel veranderd waardoor de haalbaarheid en financiële onderbouwing niet meer realistisch en inmiddels achterhaald lijkt. 2. Tijdens de covid periode hebben veel mensen de streamingdiensten als Netflix en Disney+ ontdekt en kijkt men vaker films vanuit huis. 3. Er zijn in Haarlem al 22 filmzalen dus waarom nog 2 zalen toevoegen? 4. Er worden door de Schuurdirectie zelf, na de uitbreiding, geen hogere bezoekersaantallen verwacht dus hoe verhoog je dan de omzet en dus de winst? 5. Kan het bouwbudget niet beter verdeeld worden over méér instellingen waarmee zowel het cultuuraanbod als de bezoekersdruk en het fiets-parkeerprobleem over héél Haarlem wordt verdeeld. Naast deze algemene bezwaren voorzien wij nog een aantal specifieke problemen t.w. 6.

Het bouwrijp maken van de zwaar vervuilde grond; de sloop van de woning en de bouw van de 2 zalen geeft tijdens de hele bouwperiode, in de smalle Korte Begijnestraat, een enorme overlast. 7. We zijn oprecht bang voor serieuze schade aan onze omliggende oude en monumentale woningen bovenop de al eerder ontstane schade bij de bouw van de Schuur. 8. U kiest voor cultuur in plaats van wonen maar…WIJ wonen hier, in een van de oudste straten van Haarlem en met de uitbouw van de schuur wordt een karakteristieke, ruime woning met grote tuin onherstelbaar veranderd; we hebben juist meer woningen nodig! U bent allemaal van harte uitgenodigd voor een bezoek in onze straat waarbij we al uw vragen kunnen beantwoorden! Bedenk: “beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald” Bedankt. +++ Leestijd 2 min.

(1) Brandbrief 2023-6-1 namens diverse Haarlemse Culturele instellingen, door Lisa Honnebier (2) Ontwerpstudie uitbreiding Toneelschuur Haarlem, 11-03-2019 door Henk Döll

Intern

Programma van Eisen

Uitbreiding Schuur, Haarlem

2022.306 AH0110/Te/MPt 3 juni 2024 © ToornendPartners

Inleiding

2 2.1 2.2 2.3 2.4

Programma van Eisen demarcatie doel en gebruik detailprogramma’s gebruikersinrichting leeswijzer

2 2 2 4 4

3 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5

Uitgangspunten ontwerpuitwerking stedenbouwkundige context ruimtelijk planologisch kader universeel ontwerp duurzaamheid wet- en regelgeving

5 5 8 10 11 11

4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6

Ruimteprogramma overzicht ruimten multifunctionele zaal filmzaal ondersteunende ruimten sanitaire voorzieningen overig programma

13 13 15 17 20 21 21

5 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6

Ruimtelijke verkenning beperken impact op bestaand inpassingstudie aandachtspunten aanpassingen bestaand opslagruimte cafépodium dienstingang/nooduitgang/kantoren

22 22 22 27 27 28 28

Niets uit dit document mag op enigerlei wijze worden verveelvoudigd en/of openbaar ge-

maakt, daaronder mede begrepen gehele of gedeeltelijke bewerking van het document, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van ToornendPartners.

Bijlagen 1. Businesscase, Deelrapport: ruimtelijke inpassing en investering, AF0538B, d.d. 27 januari 2023 a. bijlage 1: Schuur Cultuurplan 2022-2024 b. bijlage 2: Verkenning Döll Architecten c. bijlage 3: investeringskostenraming – vertrouwelijk (niet bijgevoegd) 2. Demarcatielijn gemeente – Schuur, d.d. 2 mei 2024 3. Cultuurplan Schuur, 2022-2024, d.d. december 2021 4. Overzicht technische eisen, AH0063, d.d. 27 mei 2024 5. Basis PvE CinemaNext (ter informatie) 6. map met dwg tekeningen bestaande gebouw

Uitbreiding Schuur, Haarlem Programma van Eisen, d.d. 3 juni 2024

INLEIDING

De gemeente Haarlem heeft besloten om het gebouw van de Schuur in Haarlem uit te breiden. De grondslag voor deze uitbreiding wordt gevormd door de businesscase die in 2022 in nauwe samenwerking tussen de Schuur en de gemeente Haarlem tot stand is gebracht. De integrale businesscase is als bijlage 1 aangehecht. De businesscase gaat enerzijds in op de inhoudelijke ambities en doelstellingen die met de uitbreiding worden beoogd en anderzijds op de ruimtelijke aspecten van de uitbreiding. De ruimtelijke aspecten zijn beschreven in het rapport Businesscase, Deelrapport: ruimtelijke inpassing en investering met referentie AF0538B d.d. 27 januari 2023 van ToornendPartners.

De gemeente werkt de ontwikkeling en realisatie van de uitbreiding projectmatig uit. De gemeente Haarlem is verantwoordelijk voor de realisatie en heeft het projectmanagement op zich genomen, e.e.a. conform de voor de gemeente Haarlem gebruikelijke werkwijze en aanpak. Dit houdt in dat de benodigde tussentijdse resultaten om tot het eindresultaat te komen in fasen tot stand worden gebracht, binnen taakstellende kaders die door de gemeente Haarlem als opdrachtgever voor het project zijn vastgesteld, zoals voor het budget en de planning. Een standaard onderdeel van het projectmatig werken, ook van de gemeente Haarlem, is het uitwerken van de beheersfactor ‘kwaliteit’ in een Programma van Eisen. De gemeente heeft daardoor opdracht gegeven om de ruimtelijke contouren zoals die reeds in de businesscase op hoofdlijnen zijn bepaald uit te werken in een Programma van Eisen (PvE). Het bevat de uitgangspunten voor het ontwerp dat door het ontwerpteam, onder meer bestaande uit een architect en een breed scala aan andere adviseurs, uitgewerkt dient te worden.

Het voorliggende PvE geeft functioneel en ook technisch aan waar de bouwopgave aan moet voldoen ten einde de gevraagde, beoogde functionaliteit van de uitbreiding te borgen. Daarbij geldt dat de inhoud van het PvE aansluiting moet behouden op de financiële kaders, met name de raming van de investeringskosten die in de businesscase is opgenomen.

1/28

Uitbreiding Schuur, Haarlem Programma van Eisen, d.d. 3 juni 2024

PROGRAMMA VAN EISEN

2.1 demarcatie De uitbreiding van de Schuur zal door de gemeente Haarlem gerealiseerd worden. Het huidige gebouw van de Schuur is eigendom van de gemeente Haarlem en wordt door de Schuur gehuurd. In de Businesscase en ook de daarop gebaseerde besluitvorming, is het uitgangspunt dat de bestaande afspraken over de huur van het gebouw worden uitgebreid met de huur van de ruimten van de uitbreiding. Door de gemeente is een demarcatielijst opgesteld van de elementen die onderdeel uitmaken van de bouwopgave, en daarmee tot de verantwoordelijkheid van de gemeente behoren, en elementen waarvoor de Schuur verantwoordelijk is. Op hoofdlijnen gaat de demarcatielijn ervan uit dat de gemeente verantwoordelijk is voor de bouwkundige en installatietechnische elementen voor zover die aard en nagelvast zijn en ook tot de vaste gebruikersinrichting behoren. De Schuur is verantwoordelijk voor alle losse gebruikersinrichting. Het overzicht van de demarcatielijn is als bijlage 2 bijgevoegd.

Het PvE beschrijft primair de eisen die de gemeente Haarlem stelt aan het ontwerp en de (ver)bouw. Met betrekking tot de gebruikersinrichting, dient aan het begin van het ontwerpproces door de Schuur te worden aangegeven welke losse gebruikersinrichting en -voorzieningen in de uitbreiding nodig zullen zijn, zodat de benodigde voorzieningen daarvoor opgenomen kunnen worden. Gedacht wordt bijvoorbeeld aan aansluitpunten voor theaterlicht en AV middelen. Het PvE gaat ervan uit dat het maken van de aansluitpunten in de benodigde aantallen en kwaliteit onderdeel uitmaken van de ontwerpscope, maar dat positionering in goed overleg met de Schuur bepaald zal worden. 2.2 doel en gebruik Een PvE kan verschillende doelen dienen en het kan ook op verschillende wijzen gebruikt worden. Een PvE is altijd maatwerk omdat bouwen een project is: er dient een uniek, eenmalig product te worden opgeleverd. De wijze waarop het PvE gebruikt zal worden, wordt onder andere bepaald door de contractstrategie voor de ontwikkeling en bouw van het project. Dit PvE is opgesteld ervan uitgaande dat na de fase Definitief Ontwerp (DNR STB TO-05) een overgang wordt gemaakt naar een bouwteam. Dit houdt in dat uitvoerende partijen worden gevraagd om mee te denken over het ontwerp, met name vooruitkijkend naar uitvoeringsaspecten en de maakbaarheid.

De uitbreiding van de Schuur dient op een plek te worden gerealiseerd die in de binnenstedelijke structuur ligt, met omwonenden en andere belanghebbenden nabij.

2/28

Uitbreiding Schuur, Haarlem Programma van Eisen, d.d. 3 juni 2024

Er is weinig ruimte om een bouwplaats in te richten en bijvoorbeeld materiaal op te slaan ten behoeve van de bouw. Ook dient overlast voor omwonenden te worden beperkt en schade aan belendingen te worden voorkomen. In de loop van de eerste ontwerpfase (Voorontwerp of VO) zal met de gemeente met het te contracteren ontwerp- en adviesteam overleggen of deze beoogde strategie inderdaad het beste past bij de opgave. Lopende het VO zullen voorbereidingen voor de aanbesteding van een bouwteam ter hand worden gekomen. Ondanks dat er waarschijnlijk in bouwteam gewerkt zal worden, houdt ook voorbij dat moment de gemeente Haarlem als opdrachtgever en gebouw eigenaar de ‘touwtjes’ zelf in handen.

Het PvE dient een aantal doelen. Het is onder andere een: −

contractstuk: Het PvE beschrijft de beoogde functionele en technische kwaliteit van het eindresultaat dat door middel van een ontwerp voor het nieuwe gebouw uiteindelijk tot stand gebracht moet worden. Het bevat uitgangspunten en randvoorwaarden voor de ontwikkeling van het ontwerp en het is een taakstellend kader voor alle betrokken partijen die uitwerking aan het PvE moeten geven. De opdracht aan te betrekken adviseurs en ontwerpers is om de inhoud van het PvE dusdanig uit te werken in advies- en ontwerpdocumenten opdat het eindresultaat aantoonbaar aan het PvE voldoet.

−

toetsingskader: Het ontwerpproces bestaat uit verschillende opeenvolgende fasen waarin het ontwerp beginnend bij een ontwerp op hoofdlijnen, iedere fase meer gedetailleerd wordt uitgewerkt tot op het punt dat het ontwerp gereed kan worden gemaakt voor uitvoering. De tijd, het inzicht in functionaliteit en het ontwerp kunnen leiden tot wijzigingen in het PvE. Na elke fase controleert de opdrachtgever of het ontwerp voldoet aan de uitgangspunten zoals vastgelegd in het PvE. Eventueel door de opdrachtgever geaccordeerde afwijkingen of wijzigingen worden bij een faseovergang vastgelegd in een fasedocument en prevaleren nadien boven het PvE.

−

sturingsmiddel: De opdrachtgever van een project houdt budgettair rekening met de kosten van het project en moet zekerheid hebben dat het project gedurende de looptijd steeds binnen budget blijft. Voor de uitbreiding is in 2022 een globaal investeringskostenbudget bepaald op basis van kengetallen. Deze raming is na besluitvorming nader gedetailleerd en ingevuld door de gemeente Haarlem. Aan de hand van het in dit PvE geformuleerde ambitieniveau en het gevraagde bouwvolume kunnen meer gedetailleerde kostenramingen worden opgesteld.

3/28

Uitbreiding Schuur, Haarlem Programma van Eisen, d.d. 3 juni 2024

Op basis van een eerste verkenning sluit de inhoud van het PvE aan op het investeringskostenniveau waar rekening mee wordt gehouden. Met behulp van het PvE kan de gemeente gedurende alle projectfasen actief sturen op de aansluiting tussen de bouwopgave en de beschikbare middelen. −

communicatiemiddel: Het PvE is een communicatiemiddel en heeft mede als doel discussies te voorkomen. Het dient zo eenduidig als mogelijk te zijn om interpretatieverschillen en discussie over het beoogde resultaat te voorkomen. Een heldere definitie van de ontwerpopgave en van de eisen die eraan gesteld worden, draagt daaraan bij.

2.3 detailprogramma’s gebruikersinrichting De nadruk van het PvE ligt op het overbrengen van de aard en omvang van de te bouwen opgave op het ontwerp- en adviesteam dat na besluitvorming geselecteerd en gecontracteerd zal worden. Met name voor onderdelen van de gebruikersinrichting die onderdeel uit maken van de scope, zoals de inschuifbare tribune, dienen te zijner tijd vraagspecificaties te worden opgesteld die gedetailleerd genoeg zijn voor marktconforme inkopen. Aangenomen wordt dat de aanwezige specialistische kennis en ervaring van de Schuur met technieken zoals AV, licht en projectoren voor film voldoende is om dergelijke specificaties op te stellen e.e.a. ook gebruikmakend van kennis van de markt. 2.4 leeswijzer Voor het ontwerp- en adviesteam dat gecontracteerd wordt is van de Businesscase het Cultuurplan van de Schuur een belangrijk document om beeld en gevoel te verkrijgen voor het beoogde gebruik van de ruimten. Dat plan is daardoor behalve als onderdeel van de businesscase ook separaat als bijlage 3 bijgevoegd.

In hoofdstuk 3 van het PvE wordt stilgestaan bij de diverse uitgangspunten voor de ontwerpopgave. Vervolgens is in hoofdstuk 4 het ruimteprogramma uitgewerkt, waarin de functionele eisen worden belicht. Vooruitlopend op de eerste ontwerpfase is op hoofdlijnen een studie gedaan van de inpassing van de ruimtebehoefte op de locatie. Het resultaat van de inpassingsstudie is in hoofdstuk 5 weergegeven.

4/28

Uitbreiding Schuur, Haarlem Programma van Eisen, d.d. 3 juni 2024

UITGANGSPUNTEN ONTWERPUITWERKING

3.1 stedenbouwkundige context De Schuur bevindt zich in binnenstedelijk gebied waarbij de ruimte om uit te kunnen breiden zeer

beperkt is. In de oorspronkelijke plannen voor de nieuwbouw voor de toenmalige Toneelschuur, was een groter ruimteprogramma voorzien. Door beperkingen van de aangewezen locatie voor de nieuwbouw, is destijds onder andere een derde filmzaal komen te vervallen. Binnen de mogelijkheden van toen, is het maximaal haalbare gerealiseerd. Met het beschikbaar komen van het naastgelegen pand, of eigenlijk het naastgelegen kavel, Korte Begijnestraat 10-12, kan een deel van het oorspronkelijke plan, uiteraard geactualiseerd naar de huidige toekomstvisie, alsnog gerealiseerd worden.

Het gebied voor de uitbreiding is in de onderstaande figuur afgebeeld. De contour van het bestaande gebouw is op onderstaande kaart blauw omlijnd. Het rode vlak is het uitbreidingsvlak ter plaatse van Korte Begijnestraat 10-12.

(Omgevingsloket)

5/28

Uitbreiding Schuur, Haarlem Programma van Eisen, d.d. 3 juni 2024

Ingezoomd op de kadastrale kaart is te zien dat Korte Begijnestraat 10-12 onderdeel uitmaakt van het perceel waar ook het bestaande gebouw van de Schuur op staat. Dit is perceel 9222.

(pdok.nl)

Zoals is aangegeven, is de ruimte om ter plaatse uit te breiden beperkt. Voor de uitbreiding van de Schuur wordt uitgegaan dat voor een groot deel van het bestaande gebouw op Korte Begijnestraat 10-12 vervangende nieuwbouw gerealiseerd dient te worden. Het uitgangspunt is dat de gevel behouden blijft. Dit houdt in dat alle bouwactiviteit ingepast moet worden waar nu de tuin van de woning ligt. De omsloten ligging maakt dat de afstand tot belendingen beperkt is. De achterzijde en linkerzijde van de tuin grenzen aan de Schuur.

6/28

Uitbreiding Schuur, Haarlem Programma van Eisen, d.d. 3 juni 2024

Aan de rechterkant grenst de tuin aan het gebouw en de tuinmuur van de oudste verzekeringsmaatschappij van Nederland, Onderlinge van 1719 u.a., gevestigd aan de Korte Begijnestraat 14. Ook Korte Begijnestraat 16, dat een Rijksmonument is, is eigendom van Onderlinge van 1719 u.a.. Op dit moment wordt dat pand verhuurd als woning. De tuin behorend bij beide panden is beschikbaar gesteld aan de bewoners van huisnummer 16. Zij zullen net als andere omwonenden goed geïnformeerd moeten worden over de plannen.

Diverse omwonenden hebben reeds aangegeven te vrezen voor schade door bouwactiviteiten. Hier dient als eerste het ontwerpteam, maar uiteindelijk ook het team aan uitvoerende partijen bedacht op te zijn. Er zullen onder andere nulmetingen gedaan worden om te kunnen monitoren of tijdens de bouw schades, zoals bijvoorbeeld scheurvorming, optreedt. De bouwmethodiek zal enerzijds gericht moeten zijn op het actief voorkomen van schade.

Een bijkomend voordeel van een minder invasieve bouwmethodiek is dat het ook voor het milieu, bijvoorbeeld denkend aan stikstofdepositie, beter kan zijn. Een dergelijke bouwmethodiek gaat uit van het prefabriceren van bouwelementen op een locatie elders waarna de elementen betrekkelijk eenvoudig op de locatie gemonteerd kunnen worden. Dit houdt idealiter in dat elementen na verloop van tijd ook gedemonteerd kunnen worden. Dit is een van de pijlers onder circulariteit in de bouw. In hoeverre dit alles voor deze uitbreiding mogelijk is, hangt af van meerdere factoren. Zo zal het pakket aan gevels en daken zwaar uitgevoerd moeten worden (veel massa) om overdracht van geluid vanuit de Schuur op de omgeving (en omgekeerd) tegen te gaan. Een andere factor zijn de samenhangende bouwkosten. Tot nu toe is circulair, demontabel bouwen door de ontwikkelingskosten en de nog beperkte vraag, duurder dan meer traditionele uitwerkingen.

7/28

Uitbreiding Schuur, Haarlem Programma van Eisen, d.d. 3 juni 2024

3.2 ruimtelijk planologisch kader Het bestaande gebouw op de uitbreidingslocatie bestaat uit twee delen: een poortgebouw (nummer

12) en het naastgelegen pand (nummer 10). Het gebouw is ongeveer 105 m² NO groot. Voor het ruimtelijk planologische kader is het Omgevingsloket geraadpleegd. Deze nieuwe centrale database, bevat nog geen plekinformatie van de locatie voor de uitbreiding. Terugkijkend naar de informatie uit bestemmingsplan ‘Bakenes’ op www.ruimtelijkeplannen.nl, is de onderstaande plankaart te vinden.

Het bestaande gebouw is niet aangewezen als monument. Wel valt het onder beschermd stadsgezicht. Dit houdt in “de aangewezen gronden, behalve voor de andere daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor het behoud, herstel en de uitbouw van de in de toelichting aangegeven cultuurhistorische en ruimtelijke waarden van het gebied en zijn bebouwing.”

Deze aanwijzing houdt ook in dat gebouwen uitsluitend binnen het bouwvlak mogen worden gebouwd. Op dit moment volgt het bouwvlak de contour van de bestaande bebouwing. Daarnaast geldt voor bouwwerken dat er moet worden aangesloten op de belendende gebouwen en dat gebouwen niet mogen worden samengevoegd. Ook mogen voorgevels uitsluitend in de voorgevelrooilijn worden opgericht.

Voor het bouwvlak geldt tevens de specifieke bouwaanduiding ‘orde 2’. Uit die aanduiding volgt dat de bestaande nokrichting en kapvorm gehandhaafd dient te blijven, met uitzondering van ondergeschikte onderdelen zoals dakkapellen en dakdoorbrekingen.

8/28

Uitbreiding Schuur, Haarlem Programma van Eisen, d.d. 3 juni 2024

Boven de goothoogte mag uitsluitend worden afgedekt met een kap waarvan de maximale hoogte 4 m bedraagt, verticaal gemeten vanaf de goothoogte. De dakhelling moet minimaal 45 en maximaal 70 graden bedragen. Bij een samengestelde kap dient de dakhelling van de bovenste dakvlakken minimaal 20 graden te bedragen. De maximale goothoogte is 9 meter. Deze eis geldt ook voor de naastgelegen bouwdelen van de Schuur. Er kan echter tot voorbij 9 meter hoog gebouwd worden, indachtig de voorgenoemde eisen ten aanzien van de daklaag.

In het onderstaande figuur zijn de bouwhoogtes te zien van gebouwen rondom de Schuur. Een groot deel van de omliggende gebouwen is hoger dan 9 meter.

(BAG 3D)

In het bestemmingsplan ‘Reparatieplan B’ van november 2019 wordt voorts aangegeven dat sprake is van een bouwhistorische waarde “van na 1830 en voor 1950”. Dit houdt in dat om de benodigde vergunning te kunnen verkrijgen voor aanpassing van het pand “uit een bouwhistorisch onderzoek moet blijken dat de bouwhistorische waarden niet op een onaanvaardbare wijze worden verstoord”.

9/28

Uitbreiding Schuur, Haarlem Programma van Eisen, d.d. 3 juni 2024

Volgens het bestemmingsplan ‘Bakenes’ van juni 2013 is de plek ook interessant in het kader van archeologie, waardoor ook een “waardestellend, archeologisch onderzoeksrapport” dient te worden overlegd. Een aandachtspunt voor het uitbreiden van de Schuur is dat het bouwvlak van het bestemmingsplan vergroot dient te worden. Zoals in de Businesscase is aangegeven, zal om het ruimteprogramma in te passen vrijwel de gehele plot van het naastgelegen pand bebouwd moeten worden. Daarvoor zal de boom verwijderd moeten worden. In de investeringskosten voor het project wordt intussen al rekening gehouden met de kosten in verband met de herplantingsplicht. Er staat ook een voormalig transformatorhuisje op de binnenplaats c.q. in de tuin. Er staat al lange tijd geen transformator meer in het gebouw, maar heeft dienstgedaan als schuur. De technische staat is dusdanig slecht, dat het gesloopt zal worden. Daarnaast dient de bestemming van wonen te worden aangepast naar cultuur en ontspanning zoals op de Schuur van toepassing is. De voorbereidingen om de benodigde ruimtelijke onderbouwing op te stellen lopen al. Een aantal onderzoeken die daarvoor nodig zijn, zijn al uitgevoerd of worden binnenkort uitgevoerd. 3.3 universeel ontwerp Universeel ontwerp is een belangrijk uitgangspunt voor het ontwerp, omdat de Schuur voor inclusie en toegankelijkheid staat.

Hoewel er meerdere interpretaties zijn, wordt uitgegaan van het principe van ‘universeel ontwerp’ of ‘Design for All’ waarbij het ontwerp ervoor zorgt dat ruimten en voorzieningen geschikt zijn voor gebruik door iedereen: alles is in basis voor iedereen gelijk toegankelijk. Er ligt een breed scala aan wet- en regelgeving ten grondslag aan dit principe voor publieke gebouwen, bijvoorbeeld het Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap van de Verenigde Naties. Dat verdrag is in 2006 vastgesteld en Nederland heeft het ook ondertekend. Een belangrijk principe van dat Verdrag is universeel ontwerp met de onderstaande definitie: “„universeel ontwerp”: ontwerpen van producten, omgevingen, programma’s en diensten die door iedereen in de ruimst mogelijke zin gebruikt kunnen worden zonder dat aanpassing of een speciaal ontwerp nodig is. “Universeel ontwerp” omvat tevens ondersteunende middelen voor specifieke groepen personen met een handicap, indien die nodig zijn.”

De concrete uitwerking van het verdrag is sinds 2021 beschikbaar in de vorm van de NEN-EN 17210 met de titel: ‘accessibility and usability of the built environment’. Deze norm geeft handvatten ten behoeve van het universeel ontwerp in breedst mogelijke zin.

10/28

Uitbreiding Schuur, Haarlem Programma van Eisen, d.d. 3 juni 2024

Het gaat ook niet alleen om personen met een handicap, maar het toepassen van de norm is een waarborg voor de gebruiksveiligheid en het comfort van alle gebruikers. In het kader van de toegankelijkheid en inclusie dienen het ontwerp voor het gebouw, alle ruimten in het gebouw en de inrichting ervan aan de toepasselijke functionele eisen van de NEN-EN 17210. Dit houdt in dat met deze norm in de hand ontworpen dient te worden. Ook houdt het in dat doorlopend onderzocht dient te worden, als onderdeel van de ontwerpuitwerking, hoe de principes en aanwijzingen van de norm het beste geïmplementeerd kunnen worden in de uitbreiding van de Schuur.

De Schuur heeft tijdens de ontwikkeling van het bestaande gebouw gewerkt met een klankbordgroep op het gebied van inclusie en toegankelijkheid. Een checklist waar deze klankbordgroep destijds eventueel mee gewerkt heeft, zal aan het ontwerpteam meegegeven worden in een vroeg stadium van het ontwerpproces.

Opgemerkt wordt dat in het kader van inclusie en toegankelijkheid een nieuwe personenlift gerealiseerd dient te worden in de uitbreiding. Daarmee dienen ook de huidige kantoren van de Schuur toegankelijk te worden gemaakt. 3.4 duurzaamheid De gemeente Haarlem heeft op het gebied van duurzaamheid verschillende beleidsdoelen gedefinieerd, onder andere met betrekking tot circulariteit en het doel om in 2050 klimaatbestendig te zijn. Omdat het project een beperkte uitbreiding van een bestaand gebouw betreft, is voor de uitbreiding alleen de eis gesteld dat het gasloos dient te zijn. Los daarvan beschouwt de gemeente het als een gegeven dat duurzame materialen toegepast zullen worden, kijkend naar mogelijkheden voor hergebruik en het toepassen van hernieuwbare materialen. Mede vanuit logistiek oogpunt (beperkte bouwplaats) en het beperken van overlast voor de omgeving wordt het ontwerpteam gevraagd om mogelijkheden voor modulair en demontabel bouwen te onderzoeken en indien mogelijk toe te passen. 3.5 wet- en regelgeving Behalve de in de paragrafen hiervoor aangegeven uitgangspunten voor het ontwerp, dient door middel van het ontwerp te worden voldaan aan wet- en regelgeving. Hierbij is de inhoud van wet- en regelgeving de minimumeis waaraan voldaan moet worden.

Met wet- en regelgeving, normen, bepalingen, voorwaarden, keurmerken en dergelijke die van toepassing zijn op de uitbreiding wordt de meest recente versie bedoeld die op het moment van opdrachtverstrekking is gepubliceerd of verkrijgbaar is.

11/28

Uitbreiding Schuur, Haarlem Programma van Eisen, d.d. 3 juni 2024

Het ontwerp en het gerealiseerde gebouw moeten voldoen aan toepasselijke, vigerende wet- en regelgeving. Dit zijn (niet limitatief): −

Omgevingswet

−

Besluit bouwwerken leefomgeving

−

wet Kwaliteitsborging

−

Bouwstoffenbesluit

−

wet Milieubeheer

−

wet Natuurbescherming

−

Arbeidsomstandighedenwet

−

Arbeidsomstandighedenregeling

−

Arbeidsomstandighedenbeleidregels

−

Arbo-informatiebladen

−

Integrale Toegankelijkheid standaard (ITstandaard), uitgaande van de NEN-EN 17210 zoals hiervoor is aangegeven

−

Warmtewet

−

Drinkwaterwet ter preventie van legionella

−

Drinkwaterbesluit

−

Bouwverordening van de gemeente Haarlem

−

Omgevingsplan

−

plaatselijke voorschriften voor welstand

−

Archiefwet

−

voorschriften van de Nutsbedrijven in de gemeente Haarlem

−

Europese Richtlijn liften nr. 95/16/EG

−

alle van toepassing zijnde NEN en/of NPR-normen;

−

…

De ontwerpers en adviseurs dienen te anticiperen op wijziging van de normen om te voorkomen dat kostbare ingrepen nodig zijn tijdens de bouw of om de gebruiksvergunning te verkrijgen. Alle wijzigingen die voor de verwachte startdatum van de realisatiefase van kracht worden, dienen te zijn verwerkt evenals alle wijzigingen waarvan de overgangstermijn tot een jaar na afronding van de bouwopgave (oplevering) afloopt.

12/28

Uitbreiding Schuur, Haarlem Programma van Eisen, d.d. 3 juni 2024

RUIMTEPROGRAMMA

4.1 overzicht ruimten De ruimtebehoefte voor de uitbreiding is op hoofdlijnen al in de Businesscase bepaald. Op basis van een analyse van de bestaande ruimten, de reeds bekende knelpunten in het bestaande gebruik en de beperkingen en de benodigde ruimte voor de inhoudelijke ambities voor de toekomst, is toen de ruimtebehoefte uitgewerkt. In de onderstaande tabel is die ruimtebehoefte uitgedrukt in de functionele nuttige vloeroppervlakte (FNO) conform de NEN 2580 Oppervlakten en inhouden van gebouwen – termen, definities en bepalingsmethoden.

De NEN 2580 biedt een basis om uniforme, vergelijkbare informatie uit te kunnen wisselen over de verschillende soorten oppervlakten waarin een gebouw kan worden uitgedrukt. Het FNO is het aandeel van het vloeroppervlak, dat specifiek gebruikt wordt voor de doelstelling van het gebouw, de gebouwdelen en/of voorziening. Zie de onderstaande figuur voor een uitleg over verschillende soorten oppervlakten.

13/28

Uitbreiding Schuur, Haarlem Programma van Eisen, d.d. 3 juni 2024

Het ruimteprogramma voor de uitbreiding bestaat primair uit het realiseren van een kleine filmzaal en een multifunctionele zaal voor woordkunst, contextprogrammering, educatie (medialab), film en dans. Er wordt ook additionele werkruimte gerealiseerd voor medewerkers. Afhankelijk van de inpassing van de ruimten en de aansluiting op bestaande voorzieningen in de Schuur, wordt zekerheidshalve uitgegaan van het toevoegen van een kleine sanitaire groep. Het totaaloppervlak komt uit op 243 m² FNO. Dit is marginaal groter dan in de businesscase. Dit verschil dient te worden opgevangen binnen het voorgeschreven BVO.

ruimte 1. Multifunctionele zaal (60 personen) inclusief projectie in de zaal 2. Filmzaal (70 personen) inclusief projectie in de zaal 3. Ondersteunende ruimte (werkplekken, educatie en eventueel publieksactiviteiten) 4. Sanitaire groep (bezoekers, medewerkers en werkkast) totaal FNO

FNO 96 m² 87 m² 45 m² 15 m² 243 m²

Opgemerkt wordt dat de uitbreiding geen eigen entree krijgt: alle bezoekers komen via de bestaande ingang naar binnen en kunnen gebruik maken van de aldaar aanwezige faciliteiten. Uitgaande van een toeslag van circa 30% voor verkeersruimte, techniek en ook ontwerpverlies door inpassing, wordt uitgegaan van een ruimtebehoefte van circa 315 m² bruto vloeroppervlakte (BVO conform de NEN 2580) zijnde het totale oppervlak gemeten van buitenkant muur tot buitenkant muur.

Als bijlage 4 is een ruimtestaat opgenomen met de ruimten die hierna worden uitgewerkt (AH0063). Aan de ruimten zijn in dat overzicht verschillende technische eisen en kenmerken opgenomen die voor het ontwerp relevant zijn. Voor het bepalen van een aantal eisen zoals die met betrekking tot het binnenklimaat, afwerkingen en de akoestiek wordt aan het ontwerp- en adviesteam inbreng gevraagd, om in een conceptversie aangegeven eisen te beoordelen. Adviezen van het ontwerp- en adviesteam zijn, voor zover ontvangen, in deze versie van het PvE verwerkt. Ten aanzien van de installaties en bouwfysica, dient een aantal zaken lopende de fase Voorontwerp, nader te worden bepaald.

14/28

Uitbreiding Schuur, Haarlem Programma van Eisen, d.d. 3 juni 2024

4.2 multifunctionele zaal Deze zaal is geschikt voor multifunctioneel gebruik. Er wordt film geprogrammeerd, woordkunst, contextprogrammering en (film)educatie. Hier is het medialab gevestigd dat bedoeld is om kinderen en jongeren al doende beeldwijzer te maken. Om het beoogde flexibele gebruik van de ruimte mogelijk te maken, moet er eenvoudig en snel kunnen worden geschakeld tussen verschillende indelingen en opstellingen. De zaal heeft een vlakke vloer en wordt voorzien van een uitschuifbare tribune voor circa 60 zittende bezoekers. De zitkwaliteit van de stoelen op de uitschuifbare tribune is gelijkwaardig aan de stoelen in de bestaande filmzalen. Ook voor programmering zonder het inzetten van de tribune wordt uitgegaan van de aanwezigheid van 60 personen. Het ombouwen van de zaal van educatief naar filmgebruik moet binnen een half uur mogelijk zijn door (niet-gespecialiseerde) medewerkers na een korte instructie.

In deze ruimte moet ook een groep van minimaal 35 personen in een kringopstelling kunnen zitten. Als de daarvoor benodigde tafels en stoelen niet in de zaal zelf kan worden opgeslagen, dan dient er aansluitend een opslag te worden gerealiseerd. Daar dient ook ruimte te zijn voor het opslaan van presentatiemiddelen, twee film-educatieve sets/koffers, cinemini speel-installaties en VR apparatuur.

De multifunctionele zaal is 96 m² FNO groot en de netto lengte/breedte afmetingen zijn 8,0 m bij 12,0 m. De vrije hoogte is 5,0 m. Bij een uitgeschoven tribune is er een strook van minimaal 3,4 m vrij tussen de wand waar het doek hangt en de eerste rij stoelen, voor spelende kinderen of het geven van een presentatie. Vanuit het uitgangspunt van een universeel ontwerp dient er voor minstens twee rolstoelen plaats te kunnen worden gemaakt in het geval dat de tribune in gebruik is. De zaal wordt voorzien van een geluidssluis, vergelijkbaar met de bestaande filmzalen van de Schuur. De oppervlakte van de sluis valt buiten de 96 m² FNO.

Deze zaal ligt op de begane grond zodat kinderen en jongeren, een deel van de doelgroep van de programmering in de zaal met name overdag, niet door het gebouw hoeven te dwalen. Deze ligging zorgt er ook voor dat de zaal bij evenementen goed aansluit op het theatercafé.

15/28

Uitbreiding Schuur, Haarlem Programma van Eisen, d.d. 3 juni 2024

De ruimte is een verblijfsruimte en wordt daardoor voorzien van daglichtopeningen en uitzicht. Daglichtopeningen zijn dusdanig gepositioneerd dat er geen hinderlijke inkijk is van derden in de ruimte en omgekeerd de gebruikers in de ruimte ook geen inkijk hebben in naburige ruimten. Daglichtopeningen zijn voorzien van lichtwering en ook van verduistering. Deze voorzieningen zijn lokaal, elektrisch bedienbaar en zijn te allen tijde goed bereikbaar voor (vervangings)onderhoud. Dit houdt in dat deze niet in de opbouw van het raampakket geïntegreerd zijn. Ramen zijn bij voorkeur te openen in het kader van behaaglijkheid.

Aan het plafond dienen twee vaste buizen te worden opgenomen (plaatsing in overleg met de Schuur) met ieder geschikt voor een netto last 200 kg ten behoeve van het ophangen van theaterverlichting. De buizen hangen buiten de zichtlijn van het publiek op de tribune naar het doek. Daarnaast zijn er ophangpunten voorzien voor de AV apparatuur. Er dienen afdoende stroom- en data-aansluitpunten te worden gerealiseerd.

In de ruimte is een evenementenaansluiting aanwezig met een koud- en warmwateraansluiting, afvoer en (kracht)stroom. Er is ook een kleine pantry aanwezig met warm- en koudstromend water, met een wasbak om handen in te kunnen wassen. De ruimte is voorzien van voldoende wandcontactdozen en in totaal 20 data-aansluitpunten. De ruimte is voorzien van een wifipunt.

De wandafwerking nabij de pantry (zoals rondom een wasbak) is betegeld. Overige wandafwerking is stootvast, is eenvoudig herstelbaar en goed te onderhouden. De kleur van wanden, plafond en vloer worden in overleg met de Schuur bepaald.

Het is van belang dat de akoestiek van de zaal geschikt is voor de verschillende beoogde activiteiten: van goede spraakverstaanbaarheid in een kleine intieme groep tot (pop)muziek en filmgeluid. De vloer is vlak en slijtvast afgewerkt. Het hoeft niet zwevend te zijn, maar het is wel geschikt voor een balletvloer.

16/28

Uitbreiding Schuur, Haarlem Programma van Eisen, d.d. 3 juni 2024

De schil van de ruimte is dusdanig dat geen hinderlijk geluid naar binnenkomt van andere ruimten in de Schuur noch van buiten. Dit houdt in dat bij bepaalde vormen van gebruik de ramen niet geopend mogen worden. Gelijktijdig met het gebruik van de multifunctionele zaal, moet de muziekprogrammering van het cafépodium (live en dj) kunnen plaatsvinden. De zaal moet daarom voldoende akoestisch geïsoleerd zijn, zodat er geen geluid van het podium te horen is in de zaal. Zowel de dikte van de isolatie, als de benodigde akoestische afwerking, dienen door de bouwfysisch adviseur nader te worden bepaald. De ruimte die deze voorzieningen behoeven, valt buiten het functioneel oppervlak van de zaal van 96 m² FNO.

Het filmdoek is vast aanwezig, met achter het doek de geluidsinstallatie. De vaste geluidsinstallatie in de ruimte zorgt voor goede immersie van bezoekers in geluid. Aan het plafond hangt een DCP projector, omsloten door een geluidsdichte doos.

Behalve specifieke theaterverlichting die naar gelang de programmering kan worden ingezet, is de ruimte voorzien van dimbare basisverlichting. 4.3 filmzaal Voor een optimale filmbeleving zijn de juiste verhoudingen van de afmetingen van een filmzaal van groot belang. Het beïnvloedt het zicht op het scherm en de kwaliteit van het geluid. CinemaNext is een bedrijf dat gespecialiseerd is in geluidssystemen en andere uitrusting voor bioscopen en de kwaliteit van filmbeleving. Voor een indruk van de ruimtelijke maar ook technische aspecten van een goede filmzaal, heeft CinemaNext een Programma van Eisen document opgesteld. Dat document is ter informatie als bijlage 5 bijgevoegd. Als expert in filmzalen is CinemaNext door de Schuur gevraagd om voor het vereiste aantal stoelen voor de filmzaal een indeling te schetsen en daarbij ook aan te geven wat de afmetingen van de zaal dienen te zijn.

17/28

Uitbreiding Schuur, Haarlem Programma van Eisen, d.d. 3 juni 2024

18/28

Uitbreiding Schuur, Haarlem Programma van Eisen, d.d. 3 juni 2024

De schets van CinemaNext geeft aan dat de filmzaal 87 m² groot moet zijn met netto afmetingen van 11,6 m bij 7,5 m. Deze afmetingen zijn exclusief de benodigde dikte voor geluidsisolatie en andere akoestiekvoorzieningen. De vaste tribune met stoelen voor 70 bezoekers is van hoogwaardige kwaliteit, qua zitcomfort minimaal gelijkwaardig aan de (nieuwe) stoelen in de bestaande filmzalen. Tussen de wand waar het scherm hangt en de eerste rij stoelen is een strook van 2,1 meter vrij. De eerste rij stoelen is uitneembaar. Aan weerszijden van de tribune is een gangpad. De filmzaal heeft een geluidssluis, gelijk aan die van de bestaande filmzalen van de Schuur. De oppervlakte van de sluis valt buiten de 87 m² FNO.

In het kader van flexibiliteit naar de toekomst toe heeft de zaal een constructief vlakke vloer, waarin een bouwkundige tribune wordt gemaakt. Evenals de multifunctionele zaal, is de vrije hoogte van de filmzaal 5,0 m, waarbij het filmscherm vast aanwezig is met een kaderinstallatie om het projectievlak naar gelang het filmformaat aan te passen, e.e.a. analoog aan de bestaande filmzalen. Aan het plafond of op de achterwand hangt een filmprojector van hoge industriële standaard omsloten door een geluidsdichte doos. Achter het scherm bevindt zich de geluidsinstallatie. Deze vaste geluidsinstallatie in de ruimte zorgt voor goede immersie van bezoekers in geluid.

De ruimte is voorzien van dimbare basisverlichting. Analoog aan de bestaande filmzalen worden aan het plafond in overleg met de Schuur ophangpunten opgenomen.

De wandafwerking is stootvast, is eenvoudig herstelbaar en goed te onderhouden. De kleur van wanden, plafond en vloer worden in overleg met de Schuur bepaald.

In de filmzaal zijn geen daglichtopeningen aanwezig. De schil van de ruimte is dusdanig dat er geen hinderlijk geluid naar binnenkomt van andere ruimten in de Schuur noch van buiten. Ook is er voldoende akoestisch geïsoleerd zodat er geen geluidsoverdracht vanuit de zaal op andere functies in de Schuur plaatsvindt, zoals het cafépodium.

In het kader van inclusie dient er voor ten minste twee rolstoelen plaats te kunnen worden gemaakt op een plek met een goed zicht op het scherm, door middel van uitneembare stoelen.

19/28

Uitbreiding Schuur, Haarlem Programma van Eisen, d.d. 3 juni 2024

4.4 ondersteunende ruimten In de uitbreiding dient ook een ondersteunende ruimte te worden gerealiseerd. Dit is een flexibele ruimte die ingezet kan worden als werkruimte voor de organisatie. Dit kunnen werkplekken zijn, maar ook een overlegruimte. Idealiter wordt de ruimte dusdanig ingericht en ook gepositioneerd in de uitbreiding, dat het naast werkruimte ook kan dienen als ondersteunende ruimte voor publieksactiviteiten. Een groep van 35 personen moet in kringopstelling kunnen zitten en gebruik kunnen maken van opklapbare tafels. Voor de flexibele werkruimte wordt een oppervlak van 45 m² FNO (minimaal) aangehouden en een vrije hoogte van 3,0 m.

Deze ruimte is een verblijfsruimte en wordt daardoor voorzien van daglicht en zicht. De daglichtopeningen zijn voorzien van lichtwering en van verduistering. Deze voorzieningen zijn lokaal, elektrisch bedienbaar en zijn te allen tijde goed bereikbaar voor (vervangings)onderhoud. Dit houdt in dat deze niet in de opbouw van het raampakket geïntegreerd zijn. Ramen zijn te openen in het kader van behaaglijkheid. In de ruimte is een kleine pantry aanwezig met koudstromend water en een afvoer. Op iedere wand in de ruimte zitten voldoende wandcontactdozen en data-aansluitpunten. De ruimte heeft uitstekende wifi dekking.

De wandafwerking kan tegen een stootje, is eenvoudig herstelbaar en goed te onderhouden. De kleur van wanden, plafond en vloer worden in overleg met de Schuur bepaald. Indien nodig wordt ten behoeve van de akoestiek plaatmateriaal toegepast op de wanden om het auditieve comfort van medewerkers te borgen. De vloer is vlak en slijtvast afgewerkt.

Onderdeel van de ondersteunende ruimten is ook opslag. Niet alleen voor deze werkruimte is een berging nodig. Ook voor in de multifunctionele ruimte zijn tafels nodig (opklapbaar) en losse stoelen. Daarnaast moet worden gedacht aan een scherm en presentatiemogelijkheden/TV die eenvoudig te gebruiken door een docent/leek.

20/28

Uitbreiding Schuur, Haarlem Programma van Eisen, d.d. 3 juni 2024

4.5 sanitaire voorzieningen Onderdeel van het programma is het openen van benodigde sanitaire voorzieningen. In de Businesscase is uitgegaan van minimaal een miva toilet met alle bijbehorende voorzieningen en twee gescheiden genderneutrale toiletten met wasbakken etc. Mocht het mogelijk zijn om door de wijze waarop de uitbreiding aangesloten wordt op de bestaande gebouw, gebruik te maken van bestaande sanitaire voorzieningen, dan dient de 15 m² FNO ruimte te worden ingezet als opslag. 4.6 overig programma Naast het inhoudelijk functionele programma dat in de uitbreiding gerealiseerd dient te worden, zijn er ook beleidsmatige aspecten waar rekening mee moet worden gehouden. Zo dient voor ieder gebouw, passend bij het gebruik, parkeervoorzieningen te worden opgenomen. Er zijn regels voor het aantal benodigde plekken voor fietsparkeren en ook voor het parkeren van auto’s. Als gevolg van het toevoegen van in totaal 130 zitplaatsen, zouden er conform staand beleid 25-30 fietsparkeerplekken nodig zijn voor bezoekers en 4 plekken voor medewerkers. Dit komt overeen met een ruimtebehoefte van ongeveer 30 m2 FNO. Uitgaande van de CROW norm voor de functie filmtheater/filmhuis zou een uitbreiding van deze omvang 4 extra parkeerplekken opleveren. Dit betekent 100 m² terreinoppervlakte om de auto’s te kunnen stallen.

Hoewel gemeentelijk beleid uiteraard dient te worden opgevolgd, wordt door de (on)mogelijkheden van de locatie overwogen of gemotiveerd af mag worden geweken van het beleid. Als eerste is de vaststelling dat onder andere sinds de opening van de Filmkoepel bezoekersaantallen zijn gedaald. Het doel van de Schuur is met de additionele, diverse programmering weer in de buurt te komen van bezoekersaantallen van 2019. Ook toen waren er geen autoparkeerplaatsen op eigen terrein. Ook de fietsenstalling onder de Schuur wordt niet exclusief gebruikt door bezoekers van de Schuur, in tegendeel: ook bezoekers van de naastgelegen Philharmonie en omliggende horeca, die vrijwel allemaal niet beschikken over eigen parkeervoorzieningen voor fietsen of auto’s voor bezoekers en medewerkers, maken hier gebruik van. In de hoop dat het inderdaad mogelijk wordt om gemotiveerd af te wijken van het beleid wordt er vooralsnog vanuit gegaan dat de realisatie van parkeervoorzieningen achterwege kan blijven. Mocht dit lopende het ontwerptraject veranderen, dan zal het plan daarop aangepast moeten worden.

21/28

Uitbreiding Schuur, Haarlem Programma van Eisen, d.d. 3 juni 2024

RUIMTELIJKE VERKENNING

5.1 beperken impact op bestaand Omdat de tijd voor het ontwerp- en adviesteam om tot een ontwerp te komen kort is, is vooruitlopend op het ontwerp onderzoek studie gedaan naar de inpassing van de ruimtebehoefte. De twee zalen zijn allebei omvangrijk en dienen op een dusdanige manier te worden ingepast dat de functionaliteit van de uitbreiding optimaal is, onder andere kijkend naar de aansluiting op bestaande vloerpeilen, maar ook zodat de impact op de omwonenden beperkt is, ondanks het grote volume. Dit houdt in dat daar waar de aansluiting wordt gemaakt tussen het bestaande gebouw en de uitbreiding, ruimten aangepast moeten worden. Daar waar aanpassingen ten koste gaan van bestaande functies, dienen die functies op een goede, functionele plek terug te worden gebracht. Omdat er niet met een grote mate aan overloop rekening is gehouden in de businesscase en de initiële kostenramingen, dient overloop waar mogelijk te worden voorkomen. Iedere meter die in de bestaande bouw verbouwd moet worden, betekent in feite een verkleining c.q. versobering van het programma van de uitbreiding. Het beperkt houden van de impact van de uitbreiding op het bestaande gebouw van de Schuur is dus van groot belang, niet alleen gelet op financiële middelen.

Ook de doorlooptijd tot de ingebruikname van de uitbreiding in het najaar van 2026 en het feit dat de Schuur zal tijdens de verbouwing open blijven, zorgen ervoor dat de ingrepen in het bestaande gebouw tot een minimum moeten worden beperkt. 5.2 inpassingstudie In de onderstaande tekening is de ruimte ter plaatse van Korte Begijnestraat 10-12 aangegeven.

22/28

Uitbreiding Schuur, Haarlem Programma van Eisen, d.d. 3 juni 2024

Het uitgangspunt is dat de bestaande vrije ruimte tussen de tuinmuur van het buurpand op nummer 14 en het Schuur van circa 40 cm, wordt aangehouden als buitenste lijn voor de uitbreiding.

De twee zalen zijn voor de studie omgezet naar volumen waarbij op het FNO een toeslag van 5% is toegepast voor de ruimte voor constructies. Bij uitwerking van het ontwerp dient te worden onderzocht of 5% constructietoeslag voldoende is om daarin ook akoestische isolatiepakketten in op te nemen. De studies zijn voor nu met name bedoeld om een indruk te geven van de volumen en zijn niet een ontwerp. Voor de vertaling van het FNO programma naar een BVO ontwerpt wordt daarnaast rekening gehouden met een toeslag voor verkeersruimte en inpassingsverlies van circa 25%.

Het onderstaande model pakt de lijnen op van de studie die eerder gedaan is waarbij de twee zalen boven elkaar liggen, aan de achterkant van het uitbreidingsvlak, tegen de bestaande Schuur aan. Door de positionering van de zalen in dit model, is de impact van de uitbreiding op het bestaande gebouw op de uitbreidingslocatie beperkt. Daarentegen resulteert het behoud van de gevel in een complexe bouwopgave, omdat alle bouwactiviteiten achter de gevel plaatsvinden. Daarnaast levert dit model een groot volume op naast de tuin van het naastgelegen pand, met als gevolg veel schaduw en weinig uitzicht. Ook is de daglichttoetreding in de multifunctionele zaal in dit model beperkt.

23/28

Uitbreiding Schuur, Haarlem Programma van Eisen, d.d. 3 juni 2024

Een alternatieve indeling is het onderstaande beeld, met de zalen aan de straatkant. Dit geeft ruimte aan de achterzijde (daglicht) en beperkt het volume ten opzichte van belendingen. Ook is er een mogelijkheid dat de toegang tot de uitbreiding aangesloten wordt op het bestaande centrale ‘plein’ van de Schuur.

Het uitgangspunt is dat de gevel van de bestaande bebouwing behouden blijft. Dat is met het plaatsen van de zalen aan de gevel een belangrijk aandachtspunt. Qua hoogte en ook geleding dient aansluiting te worden gevonden op de naastgelegen bebouwing.

24/28

Uitbreiding Schuur, Haarlem Programma van Eisen, d.d. 3 juni 2024

Kijkend naar het zoekgebied, is het eventueel mogelijk om de zalen in langsrichting in te passen.

In hoeverre dit haalbaar is, dient aan de hand van de inrichting van de zalen in nauw overleg met de Schuur te worden bepaald. In dit model is sprake van overloop van de zalen op de bestaande bouw.

25/28

Uitbreiding Schuur, Haarlem Programma van Eisen, d.d. 3 juni 2024

Een andere optie is om de zalen ten opzichte van elkaar te draaien. Hier onder zijn twee modellen weergegeven.

Bij deze uitwerking ontstaat door het gedraaid stapelen van de zalen een verhoogde bouwtechnische complexiteit, in vergelijking met het recht boven elkaar stapelen van de zalen, omdat de draaglijnen niet door kunnen lopen zonder overgangsconstructies.

26/28

Uitbreiding Schuur, Haarlem Programma van Eisen, d.d. 3 juni 2024

Afhankelijk van de concrete uitwerking van de zalen, routing en aansluiting op bestaande ruimten, maar uiteraard ook de impact op het bestaande gebouw en de gevel, dient er gelijk aan het begin van het ontwerpproces een voorkeursvariant te worden ontwikkeld om verder mee te werken. 5.3 aandachtspunten aanpassingen bestaand Hiervoor is reeds aangegeven dat het beperken van de impact van de uitbreiding op het bestaande gebouw een belangrijk aandachtspunt is. Er zullen desondanks ruimten in het bestaande gebouw aangepast moeten worden om een goede verbinding tussen de uitbreiding en het bestaande gebouw te realiseren. In de onderstaande schets is een gebied gearceerd dat nodig zou kunnen zijn om deze verbinding te maken. De nummering in de schets verwijst naar de paragrafen waarin meer toelichting wordt gegeven over de betreffende ruimte.

5.4 opslagruimte De ruimte achter het cafépodium wordt momenteel gebruikt als opslagruimte. De ruimte is 25 m² FNO groot en heeft een vrije hoogte van 3,0 m. In het geval dat deze ruimte betrokken wordt bij de uitbreiding dan dient in de uitbreiding vervangende opslagruimte te worden gerealiseerd. Ook dient rekening te worden gehouden met het verplaatsen van de (klimaat)installaties die in de huidige opslagruimte aanwezig zijn.

27/28

Uitbreiding Schuur, Haarlem Programma van Eisen, d.d. 3 juni 2024

5.5 cafépodium Het cafépodium is een belangrijk onderdeel van het programma van de Schuur. Als de plek van het cafépodium nodig is voor het aansluiten van de uitbreiding, dan moet het cafépodium op een andere locatie terugkomen, in/aan de bestaande foyerruimte van de Schuur zoals nu. Het cafépodium is 18 m² FNO groot, maar er moet voldoende ruimte zijn voor het publiek (40 m²). In geval het niet mogelijk is om het cafépodium op een andere geschikte locatie te realiseren, dan zou het gecombineerd worden met de flexibele ruimte van 45 m² FNO in de uitbreiding, mits die ruimte aan de foyer is komen te liggen. Bij het samenvoegen van deze functies zal echter een separate ruimte gerealiseerd moeten worden waar minimaal 15 personen kunnen overleggen. 5.6 dienstingang/nooduitgang/kantoren De bestaande dienstingang naar de kantoren, dat ook dienst doet als vluchtweg, raakt ook aan het zoekgebied voor de uitbreiding. Hier zal in ieder geval een verbinding mee gemaakt moeten worden om de bestaande kantoren op de verdieping toegankelijk te maken door middel van de lift die in de uitbreiding gerealiseerd dient te worden. Het goed oplossen van deze logistieke knoop zonder grote ingrepen in bestaand is een belangrijk onderdeel van de ontwerpopgave.

28/28

Bijlage 1

Businesscase Deelrapport: Ruimtelijke inpassing en investering Uitbreiding Schuur, Haarlem

Opdracht

Cultuurplan Schuur 2022-2024

3 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5

De uitbreiding 4 aanleiding 4 ruimteprogramma 5 randvoorwaarden en uitgangspunten inpassing 5 inpassingsstudies 8 toetsing randvoorwaarden inpassing 9

4 4.1 4.2

Doorkijk aanpak en planning aanpak doorlooptijden en mijlpalen

10 10 11

5 5.1 5.2

Investeringskosten toelichting investeringskostenoverzicht

13 13 13

6 6.1 6.2

Doorkijk structurele kosten doorkijk huurprijs doorkijk onderhoud en beheer

15 15 15

Bijlagen 1. Cultuurplan Schuur 2022-2024, december 2021 2. Ontwerpstudie uitbreiding Toneelschuur Haarlem - Versie 3 (concept), d.d. 18 mei 2020, Döll architecten 3. Globale investeringskostenraming, AF0650A, d.d. 27 januari 2023

Niets uit dit document mag op enigerlei wijze worden verveelvoudigd en/of openbaar ge-

maakt, daaronder mede begrepen gehele of gedeeltelijke bewerking van het document, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van ToornendPartners.

Uitbreiding Schuur, Haarlem Businesscase, ruimtelijke inpassing en investering d.d. 27 januari 2023

Opdracht

De Schuur in Haarlem heeft plannen voor een uitbreiding van het gebouw. Deze uitbreiding is nodig om de verbreding van het aanbod te faciliteren. Die verbreding is om als vooruitstrevend producerend en presenterend huis voor cultuur niet alleen bij de tijd te blijven, maar juist ook om klaar te zijn voor de toekomst. Dat een uitbreiding noodzakelijk is voor de toekomst, is een aantal jaren geleden al door de Schuur bij de gemeente aangekaart.

De gemeente heeft naar aanleiding daarvan een interne quickscan gedaan naar de (on)mogelijkheden van een dergelijke uitbreiding op/van de locatie. Daarbij is onder meer gekeken naar de fysieke mogelijkheden voor uitbreiding van de locatie en de nabije omgeving. Uit de gemeentelijk quickscan is gebleken dat er vanuit planologisch oogpunt geen bezwaren zijn tegen de voorgestelde uitbreiding. Ook is de reactie vanuit stedenbouw en vanuit erfgoed positief. Om het voornemen een stap verder te brengen, heeft de gemeente aan de Schuur gevraagd om een aantal onderwerpen nader te onderzoeken en uit te werken. Dit zijn onder meer de effecten van de uitbreiding op de exploitatie van de Schuur en die van de gemeente. Ook op het gebied van vormgeving (verschijningsvorm en groen) zijn vragen gesteld.

Op basis van deze positieve en hoopgevende geluiden vanuit de gemeente, is door de Schuur het planvoornemen inhoudelijk verder uitgewerkt. Hierover heeft tussentijdse afstemming met de gemeente plaatsgevonden. De gemeente heeft daarin onder meer gevraagd om een en ander in een business case bij elkaar te brengen, zoals dat voor een andere plannen van culturele instellingen in de stad ook gedaan is. Nadien is de vraagstelling uitgesplitst in een tweetal delen: een deel over de beoogde ruimtelijke uitbreiding en de kosten daarvan en een deel over de exploitatiekant van het voornemen. In dit voorliggende deel van de businesscase wordt uitwerking gegeven aan de investeringsaspecten en de ruimtelijke inpassing. In een onderzoek dat door Blueyard wordt uitgevoerd, komt de exploitatie aan bod. Dat onderzoek gaat in op de inwerking van de coronacrisis (tijdelijk en blijvend), de komst en programmering van de Filmkoepel, inflatie en veranderingen in de markt op de exploitatie van de Schuur, mede in relatie tot publieksbereik en verdienmodellen.

In de hoofdstukken hierna wordt eerst kort ingegaan op de inhoudelijke ambities van de Schuur zoals die zijn verwoord in het Cultuurplan 2022-2024, dat eind 2021 bij de gemeente is ingediend.

1/17

Uitbreiding Schuur, Haarlem Businesscase, ruimtelijke inpassing en investering d.d. 27 januari 2023

Die ambities en de toekomstvisie van de Schuur zijn leidend voor het uitbreidingsplan. Op basis de inhoud van het Cultuurplan, de beoogde brede programmering en het daarbij behorende ruimtegebruik, is een verkennend ontwerpvoorstel gemaakt door Döll Architecten. Architect Henk Döll was voorheen bij Mecanoo architecten verantwoordelijk voor het ontwerp van de Toneelschuur zoals dat in samenwerking met Joost Swarte is ontworpen. Op basis van ontwerponderleggers van Döll en van de constructeur van het gebouw, ABT, is voor dit deel van de businesscase een doorrekening gemaakt van de investeringskosten. De berekende investeringskosten zijn vervolgens op verzoek van de gemeente ook vertaald naar de gevolgen van de investering op de kosten voor het toekomstige onderhoud en beheer van het gebouw en ook de gevolgen voor de huurprijs.

2/17

Uitbreiding Schuur, Haarlem Businesscase, ruimtelijke inpassing en investering d.d. 27 januari 2023

Cultuurplan Schuur 2022-2024

De Schuur, dat een vernieuwde gezamenlijke identiteit vormt voor de Toneelschuur en Filmschuur, is een huis voor makers en publiek waar vele genres een plek voor ontmoeting vinden. Door de ontmoeting tussen publiek en kunstenaars optimaal vorm te geven op de verschillende podia en via het delen van verhalen wordt beoogd het perspectief van de bezoeker continu te verruimen. Met een breed programma, variërend van theater/dans, film, educatie en participatie, vormt Schuur een verrassende en toegankelijke plek die nieuwsgierig maakt.

Nationale en lokale ontwikkelingen hebben effect op het uitgaansveld en daarmee ook op de bedrijfsvoering. Er is een al langer gekoesterde wens om de bestaande programmering te vergroten en te diversifiëren in lijn met het meerjarig cultuurplan dat de Schuur heeft opgesteld. Het cultuurplan 2022-2024, dat in december 2021 bij de gemeente is ingediend, is bijlage 1 bijgevoegd.

De Schuur is en blijft het huis voor en van talentontwikkeling. Voorstellingen van de jonge makers in de Schuur onderscheiden zich door groot engagement; onderwerpen als identiteit, klimaatverandering, eenzaamheid en hoe samen te leven zijn vaak inspiratiebron voor nieuwe films en theatervoorstellingen. Het vernieuwde profiel bevat een verbreding naar woordkunst, debat, caféprogrammering en ook educatie. Er wordt geëxperimenteerd op het raakvlak tussen film en andere kunstvormen. Er vinden ontmoetingen plaats met makers en ook met andere instellingen uit de stad. De verbreding van de programmering biedt een kans om thema’s breed te agenderen in de stad. Cultuureducatie en in het bijzonder filmeducatie is een belangrijk speerpunt in het meerjarenplan. De Filmeducatiehub Noord-Holland heeft op basis van de kwaliteiten, bestaand en mogelijk na de uitbreiding, de Schuur als standplaats gekozen.

Het bredere programma vraagt om meer, maar ook andere soorten ruimten dan nu beschikbaar zijn. De Schuur heeft al jaren behoefte aan een extra filmzaal, maar om de toekomstvisie van de Schuur te kunnen realiseren daar komt een beperkte doch belangrijke aanvullende ruimtevraag bij. Er wordt een medialab voorzien om de visuele geletterdheid van kinderen en jongeren te vergroten en ze beeldwijzer te maken. Ook is ruimte nodig voor ontvangst van onderwijsgroepen. Het integrale ruimteprogramma, zoals dat voortvloeit uit de visie, vraagt om een uitbreiding van het gebouw. In de hoofdstukken hierna is de benodigde uitbreiding uitgewerkt.

3/17

Uitbreiding Schuur, Haarlem Businesscase, ruimtelijke inpassing en investering d.d. 27 januari 2023

De uitbreiding

3.1

aanleiding

Het Toneelschuurgebouw is met enig kunst- en vliegwerk ingepast op een complexe want beperkte locatie. Met de kennis en kunde van de eigen organisatie over wat nodig is aan gebouw en techniek om een goed huis voor cultuur te maken, is het gebouw destijds ontwikkeld en gebouwd. Het gebouw, dat samen met Joost Swarte is ontworpen en door Mecanoo architecten technisch is uitgewerkt, bevat tal van oplossingen, zoals het innovatieve ontwerp van de technische bruggen en de regieplek, die diepgeworteld zijn in de inhoudelijke kennis en kunde van de Toneelschuur organisatie. Zij hebben vernieuwingen bedacht die ook in andere theatergebouwen navolging hebben gekregen: nog steeds een unieke prestatie.

Als de locatie groter was geweest, dan was er gelijk een derde filmzaal gerealiseerd: een derde zaal is nodig om een breed en kwalitatief hoog aanbod te kunnen programmeren. Succesvolle films in huis te houden terwijl in de andere zalen alweer nieuwe films gepresenteerd worden is een belangrijke bron van inkomsten. Ondanks het ontbreken van de derde zaal is de Filmschuur zeer succesvol geworden, naast de van oudsher de bijzondere statuur en landelijke reputatie van de Toneelschuur als het huis voor vernieuwend theater, zowel als ontvangend huis en als producerend huis. De bijzondere programmering maakt de Schuur tot een van de grootste successen, zo niet het grootste succes op cultureel gebied, althans gemeten naar aantal bezoekers per euro gemeentelijke subsidie, van Haarlem.

Eind 2019 is door de Schuur aan de gemeente aangegeven dat nu, 20 jaar na de opening van de nieuwe Toneelschuur, hoog tijd is voor een volgende stap in de ontwikkeling van het huis. De Schuur heeft meer fysieke ruimte nodig om de inhoudelijke ambities voor de toekomst onderdak te bieden. Daarnaast is de Schuur als organisatie achter de schermen uit het krappe jasje van kantoren en andere ondersteunende ruimten gegroeid. De bibliotheek is allang niet meer de plek waar inleidingen en nagesprekken met bezoekers georganiseerd kunnen worden, maar kantoorruimte geworden. De kantoorruimten zijn zo druk bezet dat niet voldaan wordt aan de ARBO eisen voor werkplekken. Met aanpassingen en kleine interne verbouwingen is de afgelopen jaren iedere beschikbare meter maximaal ingezet, maar het is ten koste gegaan van publieksruimte en van goede werkplekken voor medewerkers van de Schuur.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14896220/1