Jaarstukken 2022 (gewijzigd 6-6-2023)

2.2 Parkeren Wat hebben we bereikt? Het behouden van een bereikbaar Haaksbergen, waarbij het voor alle bewoners en bezoekers op dit moment mogelijk is een parkeergelegenheid te vinden binnen acceptabele afstand van de bestemming. Een onderzoek naar de parkeerdruk is uitgevoerd. Beleid naar aanleiding van de bevindingen wordt in 2023 opgesteld. Het netwerk van laadpalen is verder uitgebreid. Wat hebben we hiervoor gedaan? Bij nieuwbouwplannen en ontwikkelingen zijn parkeertoetsen uitgevoerd. Er zijn twee gehandicaptenparkeerplaatsen gerealiseerd. Er zijn op acht locaties laadpalen gerealiseerd.

2.3 en 2.4 Recreatieve- en economische havens Niet van toepassing.

Jaarstukken 2022

25

2.5 Openbaar vervoer Wat hebben we bereikt? De openbaar vervoerder fysiek voldoende te faciliteren, zodat zij het vervoer binnen en van en naar Haaksbergen kan uitvoeren. Wat hebben we hiervoor gedaan? Voor het openbaar vervoer is de Covid-19 crisis een periode van overleven gebleken en hebben er geen ontwikkelingen plaatsgevonden. In relatie tot de aanpassing van de ‘oude’ N18 heeft er afstemming plaats gevonden met Keolis. Te nemen civieltechnische maatregelen zijn akkoord bevonden door Keolis.

Verbonden partijen -

Regio Twente, voor regionale samenwerking op mobiliteitsvlak. Provincie Overijssel, voor regionale samenwerking en subsidiëring.

Prestatie-indicatoren Dit programma heeft geen verplichte prestatie-indicatoren.

Wat heeft het gekost? bedragen x €1.000 Nr.

Omschrijving taakveld

Lasten

Baten

Begroot

Werkelijk

Saldo

Begroot

Werkelijk

Saldo

Totaal saldo

2.1

Verkeer en vervoer

3.790

3.984

-193

115

206

91

-102

2.2

Parkeren

36

36

0

0

2

2

2

2.3

Recreatieve havens

0

0

0

0

0

0

0

2.4

Economische havens/waterw.

0

0

0

0

0

0

0

2.5

Openbaar vervoer

54

41

13

36

39

3

15

3.881

4.061

-180

151

247

96

-85

Totaal programma 2

Afwijkingen op het saldo per taakveld (> € 15.000) worden toegelicht binnen het hoofdstuk ‘Verklaring verschillen begroot en werkelijk’ in de jaarrekening.

Jaarstukken 2022

26

Programma 3. Economie 3.1 Economische ontwikkeling Wat hebben we bereikt? - De gevestigde bedrijven groeimogelijkheden geboden door betere benutting van de bestaande bedrijfslocatie dan wel door hervestiging op bedrijventerrein Stepelerveld. - Inzicht verkregen in de uitdagingen en opgaven rondom vitale vakantieparken. - Het regionaal onderzoek dagrecreatie is opgeleverd. - Goed onderhouden recreatieve routestructuren in het buitengebied. Wat hebben we hiervoor gedaan? - Samen met het expertisecentrum Vitale Vakantieparken Overijssel is een start gemaakt met het inzichtelijk krijgen van de uitdagingen en opgaven aangaande vakantieparken met als doel vitale vakantieparken te houden en te krijgen. - Met diverse stakeholders gesprekken gevoerd en informatie opgehaald. - Deelname in regionale en provinciale werksessies.

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Wat hebben we bereikt? - De eerste fase van duurzaam bedrijventerrein Stepelerveld is grotendeels gerealiseerd en de bedrijfskavels zijn bijna allemaal verkocht. - De voorbereidende werkzaamheden opgestart om te komen tot een volgende ontwikkeling van bedrijventerrein Stepelerveld, de tweede fase. Hiervoor moet nog een grondexploitatie worden geopend. - De herinrichting van de Molenstraat is gerealiseerd. - Samen met ondernemers is er nieuw leven geblazen in de Stuurgroep Centrum met daaronder actieve werkgroepen. Wat hebben we hiervoor gedaan? - De eerste fase van bedrijventerrein Stepelerveld is grotendeels bouw- en woonrijp gemaakt. De bedoeling is dat voor het bedrijventerrein een zogeheten BREEAMgebiedscertificaat wordt verkregen (een soort van duurzaamheidsstempel). Voor het verkrijgen van dit certificaat zijn alle noodzakelijke onderzoeken uitgevoerd die als bewijslast dienen. - De realisatie van het bedrijventerrein heeft plaatsgehad in samenwerking met diverse partijen, waaronder de bedrijvenvereniging, parkmanagement en de bedrijven die zich hier vestigen. - De eerste fase van het bedrijventerrein Stepelerveld is nagenoeg volledig verkocht. De laatste bedrijfskavel zal begin volgend jaar (2023) notarieel worden geleverd.

- Voor de ontwikkeling van de tweede fase van het bedrijventerrein Stepelerveld is een behoefteonderzoek uitgevoerd. De resultaten van dit behoefteonderzoek zijn relevant voor het bepalen van de omvang van de tweede fase. Een nadere uitwerking van deze ontwikkeling is in gang gezet, maar nog niet zover gereed dat het toekomstige plangebied bekend is. - Er is een subsidie verleend om de toegankelijkheid van de winkels in de Molenstraat te optimaliseren en gerichte klantenacties op te zetten in samenwerking met de Haaksbergse Ondernemers Vereniging (HOV). - Actief participeren en adviseren in de Stuurgroep Centrum.

Jaarstukken 2022

27

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Wat hebben we bereikt? - Voor wat betreft het LEADER-programma is in 2022 één aanvraag uit de gemeente Haaksbergen ontvangen, die vooraf positief was beoordeeld door de LEADER-groep Zuidwest Twente. - Er is een start gemaakt om weer structureel in contact te komen met de agrarische sector. - We zijn volledig aangehaakt en actief betrokken bij de huidige ontwikkelingen in het buitengebied. - We zijn volledig aangehaakt bij de Groene Metropool en nemen initiatief om gezamenlijk op te trekken met andere gemeenten op relevante onderwerpen (bijvoorbeeld integraliteit PPLG en N2000). - We zijn gestart met het voorsorteren op beleid op gebied van nieuwe ontwikkelingen, waarvoor het huidige beleid niet toereikend is. Wat hebben we hiervoor gedaan? - Voorbereiden collegebesluit voor cofinanciering van het LEADER-project. - Organiseren van landbouwavonden. - Ondernemers zijn gefaciliteerd in het atelier Ontwikkeling. - Particuliere projecten (Rood voor Rood, VAB, KGO) worden gefaciliteerd en er wordt uitvoering aan gegeven. - Actief participeren in het onderzoeken van een regionaal landschapsfonds “Twente bloeit” met als doel één loket voor ecosysteemdiensten (groene regelingen) te verzorgen en te koppelen aan de gecombineerde opgave van PPLG (Provinciaal Programma Landelijk Gebied).

- De ontwikkelingen van de Groene Metropool Twente zijn nauwkeurig gevolgd en we hebben aansluiting gezocht bij projecten die een meerwaarde hebben voor Haaksbergen, zoals “Twente bloeit”. Daarnaast is de samenwerking tussen omliggende gemeenten geïntensiveerd. - Actief deelgenomen in vaste overlegmomenten met het georganiseerde bedrijfsleven. - Afleggen van bedrijfsbezoeken, al dan niet in de vorm van een intakegesprek.

3.4 Economische promotie Wat hebben we bereikt? - Een duurzame, toekomstbestendige oplossing gevonden, in de vorm van MarketingOost/Twente Marketing, om “Haaksbergen Natuurlijk” voort te zetten en de basis op orde te krijgen. - Een sterk toeristisch Twente waarbij, in samenwerking met Twente Marketing, Haaksbergen op de kaart is gezet. - Regionale visie op de vrijetijdseconomie “Vrij zijn in Twente” is, in samenwerking met de Twentse gemeenten, door Twente Marketing gelanceerd. Wat hebben we hiervoor gedaan? - De doorontwikkeling van “Haaksbergen Natuurlijk” stimuleren en hierbij gevraagd en ongevraagd te adviseren. - Samen met Stichting Haaksbergen Promotie op zoek gegaan naar een partij die de promotie van Haaksbergen, “Haaksbergen Natuurlijk” kan voortzetten. - Gezamenlijk met de 14 Twentse gemeenten zorgen voor een goede marketing van de toeristisch recreatieve sector, waarbij er ook aandacht is voor Haaksbergen. - Actief participeren, meedenken en adviseren in de Twentse kopgroep vrijetijdseconomie.

Jaarstukken 2022

28

Verbonden partijen Ten aanzien van het regionaal investeringsprogramma 2018-2022 is een koppeling gemaakt tussen de Agenda voor Twente en de Regio Deal van het Rijk. De bijdrage vanuit het Rijk aan de Regio Deal is € 43.400.000 en samen met de € 120.000.000 vanuit de ondernemers, de onderwijsinstellingen en de overheid (3O) is in totaal € 163.400.000 te besteden. Vanuit de 3O-samenwerking in de Twenteboard is door middel van het bijeenbrengen van talent, bedrijven en kapitaal gezamenlijk gewerkt aan de sociaaleconomische structuurversterking van Twente. De doorontwikkeling van de economie aan de hand van de 4 actielijnen Agenda voor Twente: - Techniek als motor - Arbeidsmarkt en talent - Bereikbaarheid en vestigingsklimaat - Circulaire economie en duurzaamheid Het strategisch beleid voor vrijetijdseconomie (VTE) en de daarmee verbonden formatie en het formatiebudget is ondergebracht bij Twente Board Development. De subsidiëring van en het budget voor de toeristische marketing en promotie van Twente is ondergebracht bij het Recreatieschap Twente. Afstemming over strategisch beleid VTE, verloopt via het bestuurlijk overleg (BO) bij de Bestuursovereenkomst Sociaal Economische Structuurversterking (BOK SES).

Prestatie-indicatoren Naam indicator

Eenheid

Functiemenging

Percentage (verhouding tussen banen en woning)

Vestigingen (van bedrijven)

Stand Haaksbergen 2022

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 74 jaar

Gemiddelde van de referentie gemeenten

Gestelde norm

* 50,9%

51,6% *

180,8

115,2

Wat heeft het gekost? bedragen x €1.000 Nr.

Omschrijving taakveld

Lasten Begroot

Werkelijk

Baten Saldo

Begroot

Werkelijk

Saldo

Totaal saldo

3.1

Economsiche ontwikkeling

402

402

0

12

39

27

27

3.2

Fysieke bedrijfsinfrastructuur

49

3.268

-3.219

0

4.046

4.046

827

3.3

Bedrijvenloket en regelingen

181

182

-2

102

179

77

75

3.4

Economische promotie

220

210

11

257

268

11

22

Totaal programma 3

852

4.062

-3.210

371

4.532

4.161

951

Afwijkingen op het saldo per taakveld (> € 15.000) worden toegelicht binnen het hoofdstuk ‘Verklaring verschillen begroot en werkelijk’ in de jaarrekening.

Jaarstukken 2022

29

Programma 4. Onderwijs Belangrijkste beleidsontwikkelingen Schakelonderwijs voor Oekraïense ontheemden In samenwerking met de gemeenten Berkelland en Lochem en Portuur, schoolbestuur voor voortgezet onderwijs, zijn een Internationale Schakelklas (12-18 jaar) en Taalschakelklas (6-12 jaar) gerealiseerd binnen het Assink Lyceum in Neede voor kinderen van Oekraïense vluchtelingen die in Haaksbergen worden opgevangen. Wij verzorgen ook het leerlingenvervoer naar deze locatie. Nationaal Programma Onderwijs Van Rijkswege ontvangen wij een specifieke uitkering Nationaal Programma Onderwijs (NPO), die bedoeld is voor het inhalen van ontwikkelachterstanden als gevolg van de coronacrisis en het bevorderen van de lichamelijke en mentale gezondheid van kinderen en jongeren. Wij hebben in 2022 het Herstelplan Nationaal Programma Onderwijs opgesteld met inbreng van voorschoolse voorzieningen, basis- en voortgezet onderwijs en andere organisaties die zich inzetten voor het welzijn van jongeren. Er is het afgelopen jaar subsidie verleend voor verschillende activiteiten ter bevordering en/of ondersteuning van de ontwikkeling van jeugdigen. Enkele voorbeelden zijn de inzet van een extra pedagogisch medewerker op groepen in de peuteropvang, het organiseren van buitenschoolse sportactiviteiten en de inzet van een programma voor depressiepreventie in het middelbaar onderwijs.

Doelstelling - Alle kinderen in Haaksbergen kunnen veilig en gezond opgroeien en zich optimaal ontwikkelen. - Iedereen zoveel mogelijk gelijke kansen bieden in het onderwijs. - Voorkomen van achterstanden in het onderwijs. - Voor de jongste kinderen tot 4 jaar zijn verschillende voorschoolse voorzieningen beschikbaar. - Leerlingen uit Haaksbergen huisvesten in goed, veilig en duurzaam uitgeruste onderwijsvoorzieningen.

4.1 Basisonderwijs Wat hebben we bereikt? Doorgaande lijn In lokaal overleg is de samenwerking rond de overdracht van peuters van voorschoolse voorzieningen naar het basisonderwijs verder versterkt. Wat hebben we hiervoor gedaan? Doorgaande lijn De in 2021 herziene overdrachtsprocedure is in 2022 geëvalueerd door de werkgroep VVEdoorgaande lijn, bestaande uit aanbieders van (VVE-)peuteropvang, een vertegenwoordiger namens het basisonderwijs en de afdeling jeugdgezondheidszorg van de GGD en de gemeente. Aandachtspunten en afspraken zijn in het werkveld teruggekoppeld ter verdere verbetering van de overdrachtsprocedure in de praktijk.

Jaarstukken 2022

30

4.2 Onderwijshuisvesting Wat hebben we bereikt? Opstellen van een Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) Het IHP is vastgesteld door de gemeenteraad. Dit vormt het richtinggevend kader om de huisvesting van onderwijs in Haaksbergen de komende jaren toekomstbestendig vorm te geven. Nieuwbouw fusieschool Holthuizen – dr. Ariëns (IKC Het Palet) Voorbereidingen zijn getroffen om een krediet te verlenen op basis van de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Haaksbergen voor de realisatie van IKC Het Palet met geïntegreerde gymvoorziening. De voorbereiding van de nieuwbouw is van start gegaan. Wat hebben we hiervoor gedaan? Opstellen van een Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP). In constructieve bijeenkomsten hebben we overeenstemming bereikt met schoolbesturen over de visie, koers en fasering voor meerjarig onderwijshuisvestingsbeleid. Nieuwbouw fusieschool Holthuizen – dr. Ariëns (IKC Het Palet) Op 2 december 2022 is de eerste fase van de aanbesteding van start gegaan. In de afgelopen maanden heeft een door Keender aangestuurde projectorganisatie opdracht gegeven een ontwerp te maken op basis van het functioneel ruimtelijk Programma van Eisen (PvE) voor de nieuwe voorziening. Keender treedt conform de daarvoor geldende wettelijke bepalingen op als bouwheer. Wij zijn betrokken bij het proces en maken onderdeel uit van de projectorganisatie.

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Wat hebben we bereikt? Voor- en vroegschoolse educatie (VVE) en peuteropvang Op verschillende manieren is ingezet op het verbeteren van de toeleiding naar en het bereik van VVE en reguliere peuteropvang. Daarnaast is pedagogisch beleidsmedewerkers VVE door VVE-aanbieders in onze gemeente ondersteuning geboden ten behoeve van het invullen van deze nieuwe, wettelijk verplichte functie. Op basis van advies van de werkgroep VVE-doorgaande lijn is de keuze gemaakt voor een in te zetten ouderbetrokkenheidsprogramma in de VVE. Tegengaan van spijbelgedrag en voortijdig schoolverlaten In 2022 is meer ingezet op het informeren van scholen over verzuim en het melden hiervan en hoe om te gaan met verlofaanvragen. Ook organiseren we vaker preventieve spreekuren, waar met leerlingen wordt gesproken over beginnend verzuim en de onderliggende redenen. Hierbij wordt ingezet op het signaleren van een eventuele onderliggende zorgvraag om te kunnen bepalen welke ondersteuning kan bijdragen verzuim tegen te gaan. Afstemming van zorg voor de jeugd In april 2022 is het nieuw Ondersteuningsplan passend onderwijs van het samenwerkingsverband Twente Oost PO (voorheen swv 23 02) voor de schooljaren 2022/2023 – 2025/2026 vastgesteld. Het Ondersteuningsplan sluit aan op de ontwikkelingen zoals die in de Twentse transformatie van de jeugdhulp in gang zijn gezet.

Jaarstukken 2022

31

Wat hebben we hiervoor gedaan? Voor- en vroegschoolse educatie (VVE) en peuteropvang In 2022 zijn de volgende acties ondernomen op het gebied van toeleiding en bereik: - Er zijn een flyer en filmpje ontwikkeld en opgeleverd om ouders bij bezoek aan het consultatiebureau te wijzen op het belang van peuteropvang voor de ontwikkeling van hun kind. - Wij hebben de doelgroepdefinitie verruimd op grond waarvan de GGD-JGZ een indicatie voor VVE kan afgeven. Het volgende criterium is aan de definitie toegevoegd: “Er is sprake van een bedreigde algehele en sociaalemotionele ontwikkeling van het kind, volgens de professionele inschatting van een JGZ-arts of -verpleegkundige (er is geen sprake van een ontwikkelingsstoornis).” - Het afgelopen jaar zijn door de aanbieder van de VVE-monitor, de GGD Twente en gemeente Hengelo voorbereidende werkzaamheden verricht, waaronder het koppelen van diverse systemen. Gemeente Haaksbergen zal na Hengelo in 2023 als tweede gemeente in Twente de VVE-monitor in gebruik nemen. Vanaf 2022 zijn aanbieders van VVE bij wet verplicht een VVE-coach in te zetten voor ten minste 10 uren per jaar per geplaatste doelgroeppeuter (peuter met een VVE-indicatie) op 1 januari. Hiermee wordt beoogd de voorschoolse educatie een kwaliteitsimpuls te geven.

Deze inzet wordt gesubsidieerd uit de specifieke uitkering Onderwijsachter-standenbeleid (OAB-middelen) die wij ontvangen voor het bekostigen van VVE. Om VVE-aanbieders in staat te stellen de functie armslag te geven, is naast de wettelijke 10 uren per geplaatste doelgroeppeuter een garantiebedrag verleend voor 50 uren extra op jaarbasis (1 dagdeel per maand). De coaches zijn in dit eerste jaar begeleid door een door de gemeente aangestelde coördinator, die intervisiebijeenkomsten organiseerde en individuele begeleidingsgesprekken voerde. Ouderbetrokkenheid De werkgroep VVE-doorgaande lijn heeft zich laten voorlichten over twee ouderbetrokkenheidsprogramma’s voor VVE, VVE-thuis en Samen DigiTAAL. Dit heeft er toe geleid dat de werkgroep VVE-doorgaande lijn de gemeente in november heeft geadviseerd een pilotproject Samen DigiTAAL Haaksbergen voor te bereiden. De ontwikkeling van een projectplan is eind 2022 gestart met als doel na de zomervakantie van 2023 met de eerste groep VVE-peuters en hun ouders te starten.

Verbonden partijen Dit programma kent geen verbonden partijen.

Prestatie-indicatoren Naam indicator

Eenheid

Absoluut verzuim

Aantal per 1.000 leerlingen Aantal per 1.000 leerlingen % deelnemers aan het VO en MBO onderwijs

Relatief verzuim Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)

Jaarstukken 2022

Stand Haaksbergen 2021

Gemiddelde van de referentie gemeenten

Gestelde norm

0,0%*

2,9%*

0,0%

10*

14*

*

0,9%*

1,5%*

0,5%

32

Wat heeft het gekost? bedragen x €1.000 Nr.

Omschrijving taakveld

Lasten Begroot

Werkelijk

Baten Saldo

Begroot

Werkelijk

Saldo

Totaal saldo

4.1

Openbaar basisonderwijs

4.2

Onderwijshuisvesting

32

32

0

0

0

0

0

1.679

1.288

390

549

156

-393

-2

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingz.

1.214

1.275

-61

544

600

55

-5

Totaal programma 4

2.924

2.595

329

1.093

756

-337

-8

Afwijkingen op het saldo per taakveld (> € 15.000) worden toegelicht binnen het hoofdstuk ‘Verklaring verschillen begroot en werkelijk’ in de jaarrekening.

Jaarstukken 2022

33

Programma 5. Sport, cultuur en recreatie Wat hebben we bereikt? Lokaal sport en beweegakkoord Haaksbergen, Natuurlijk in beweging In 2020 zijn wij gestart met het lokaal Sportakkoord Haaksbergen Natuurlijk in beweging. De eerste landelijke regeling is eind 2022 gestopt en krijgt in 2023 een nieuwe impuls met het landelijk Sportakkoord 2.0. Het huidige lokale Sportakkoord wordt daarvoor herijkt. Special Olympics Nationale Spelen Twente 2022 Binnen het thema inclusief Sporten en bewegen is regionaal en lokaal invulling gegeven aan de organisatie van de Special Olympics Nationale Spelen 2022. Haaksbergen was de gastheer van het G-voetbal en ruim 800 deelnemers en 200 vrijwilligers kunnen terugzien op een fantastisch evenement. Voorafgaand zijn diverse promotionele activiteiten opgezet zoals de Sportcaroussel (kennismaking met allerlei vormen en lokaal aanbod van aangepast sporten) en de Torchrun die alle 14 Twentse gemeenten heeft aangedaan. Uniek Sporten Er is een samenwerking aangegaan met de landelijke organisatie Uniek Sporten. Het complete en geactualiseerde aanbod voor aangepast sporten in Haaksbergen is te vinden op de landelijke website. Ook maken wij nu gebruik van de Sportmaterialen uitleenservice van Uniek Sporten. Vaardig in bewegen Binnen het thema “van jongs af aan vaardig in bewegen” zijn wij gestart met een pilot MQ-scan.

Van de 11 basisscholen nemen 8 basisscholen hieraan deel. MQ-scan staat voor Motorische Quotiënt en is een methode om te meten hoe het staat met de motoriek van kinderen. Daardoor kan gemeten worden of een leerling beweegachterstand heeft of juist beweegtalent. De scan geeft ook een beeld van de beweegvaardigheid van de klas en school. De eerste resultaten worden bekend in 2023. Daarnaast is door de kerngroep een bijdrage geleverd voor schoolsportdagen voor groepen 5 en 6. Thema sterke en vitale sport en beweegaanbieders Binnen dit thema is het accent gelegd op het ondersteunen van een viertal sportverenigingen door inzet van een procesondersteuner. Daarnaast is een kwartiermaker aangesteld, die samen met de gemeente, het kernteam en de sportverenigingen op het Scholtenhagen gaat onderzoeken wat een goede opdracht en bijpassend profiel is voor een sportparkmanager op het Scholtenhagen. De procesondersteuners en kwartiermaker worden kosteloos beschikbaar gesteld via de services van de Sportbonden als onderdeel van het Nationale Sportakkoord. Het streven is na de zomervakantie van 2023 te starten met de pilot sportparkmanager. Thema positieve Sportcultuur 18 deelnemers van 11 verenigingen hebben deelgenomen aan de training Vertrouwenscontactpersoon en er zijn verdere stappen gezet te komen tot rookvrije sportaccommodaties en sportverenigingen.

Rookvrije sportaccommodaties Er is in de raad middels een motie opgeroepen te komen tot rookvrije sportaccommodaties. Onze sporthallen de Els en Bouwmeester zijn inmiddels ingericht als rookvrije locaties. Rondom de sporthallen geldt een blauwe zone waar niet gerookt mag worden. Er zijn borden en tegels aangebracht om deze zones aan te duiden. Daarnaast zijn er richting beheerders en verenigingen ondersteunende materialen verstrekt zoals flyers en posters.

Jaarstukken 2022

34

Ook op diverse sportparken zoals de Greune en sport en recreatiepark Groot Scholtenhagen hebben verenigingen zelf onderling afspraken gemaakt over een rookvrij sportpark. Van verenigingen vraagt dit beleid en aanspreken op dit gebied. Vitaliteitsbeurs/buurtsportcoaches In maart 2022 heeft weer de vitaliteitsbeurs plaatsgevonden. Het was lange tijd spannend of de beurs “gewoon” kon doorgaan of dat er met allerlei regels en beperkingen in verband met corona rekening moest worden gehouden. Uiteindelijk waren er geen beperkende regels en leek het er op dat mensen weer toe waren aan een uitje. Er waren bijna 1000 bezoekers. De paramedische ondernemers weten de beurs goed te vinden, zij komen op een laagdrempelige wijze met hun doelgroep in contact. Ook waren weer verschillende lokale verenigingen met een stand aanwezig om zich aan de bezoekers te presenteren. Sportcafé In 2022 zijn drie sportcafés georganiseerd voor alle partners van het lokale Sportakkoord. In maart lag het accent op een stand van zaken Sportakkoord. In juni zijn alle Haaksbergse deelnemers aan de Special Olympics gehuldigd en is aandacht besteed aan het thema “Veilig Sportklimaat”. In november is aandacht besteed aan het onderwerp “Gelukkig verenigen” en is samen met de partners vooruitgekeken naar mogelijke activiteiten en accenten voor 2023.

Energiearmoede Er heeft een korte inventarisatie plaatsgevonden bij sportverenigingen die beschikken over een eigen sportaccommodatie/energieaansluiting. Diverse verenigingen beschikken over een vast contract en voorzien op korte termijn geen grote problemen. Diverse verenigingen met een variabel contract hebben maatregelen getroffen de energiekosten te beperken. Ook is men vooralsnog gematigd omgegaan met het doorberekenen van de stijgende energielasten aan leden in de contributie. Er zijn nog geen noodsignalen van verenigingen ontvangen, maar wij zijn en blijven met verenigingen in gesprek en er wordt gewerkt aan een lokale regeling als aanvulling op landelijke maatregelen die in het 2e kwartaal van 2023 van kracht worden. Jeugdfonds Sport en Cultuur In 2022 zijn 64 nieuwe aanvragen sport door het Jeugdfonds Sport en Cultuur gehonoreerd. Wat hebben wij daarvoor gedaan? Naast deelname aan de kerngroep lokaal Sport en Beweegakkoord Haaksbergen hebben wij via de Sisa regeling verantwoording afgelegd over de bestede middelen van het uitvoeringsbudget 2021. Wij hebben de buurtsportcoaches, die werkzaam zijn bij onder meer het Assink Lyceum, Wijkracht en Mediant gesubsidieerd via de landelijk ontvangen subsidie. Wij hebben het Jeugdfonds Sport en Cultuur Overijssel subsidie toegekend. Wij nemen deel aan het bestuurlijk en ambtelijk regionaal overleg Sport en Bewegen regio Twente.

5.2 Sportaccommodaties Wat hebben we bereikt? Verbetering binnensportaccommodaties In 2022 zijn in de sporthallen De Els en Bouwmeester maatregelen getroffen om de akoestiek te verbeteren en zijn alle scheidingswanden vernieuwd.

Jaarstukken 2022

35

Sportmaterialen In 2022 zijn wederom alle sporttoestellen in De Els, Bouwmeester en Delta gekeurd. Er zijn toestellen vervangen waar nodig en het schoolsport en spel materiaal is aangevuld. Gymzaal Zienesch/Delta Hier is in 2022 voorbereid op de sluiting van de gymzaal. De nieuw te bouwen zaal moet zo multifunctioneel en inclusief worden ingericht voor gebruikers. Er kan zeker een jaar geen gebruik van deze zaal gemaakt worden. De huidige gebruikers zijn geïnformeerd over deze ontwikkeling. Er wordt met hen naar een oplossing gekeken. IJsbaan Twente Er hebben regionaal diverse gesprekken plaatsgevonden met de gemeente Enschede over een eenmalige bijdrage om ijsbaan Twente in 2023-2024 open te kunnen houden en daarmee tijd te winnen voor het uitvoeren van een onderzoek naar de toekomst van de ijsbaan. Nadere besluitvorming vindt plaats in 2023. Zwembad de Wilder Vanwege Covid-19 was zwembad de Wilder van Optisport Haaksbergen van november 2021 tot en met januari 2022 slechts beperkt open. Dit had gevolgen voor de exploitatie van zwembad de Wilder. We hebben gebruik gemaakt van de compensatieregeling SPUK IJZ om dit op te vangen. Wat hebben we hiervoor gedaan? Regeling compensatie verhuurder Sportaccommodatie Vanwege de coronamaatregelen kon ook in 2022 beperkt of geheel niet gebruik worden gemaakt van buiten- en binnensportaccommodaties.

Wij hebben in 2022 twee keer een subsidieaanvraag ingediend en toegekend gekregen. De huur over de betreffende periode is kwijtgescholden aan de binnen- en buitensportverenigingen. Zwembad de Wilder Wij hebben Optisport Haaksbergen B.V. gesubsidieerd op basis van de getekende beheeren exploitatie overeenkomst. Er is door de gemeente een Coronacompensatieregeling SPUK IJZ aangevraagd voor zwembad De Wilder. Het ontvangen bedrag hebben wij aanvullend als subsidie verstrekt aan Optisport Haaksbergen B.V. Garantstelling Samen met de Stichting Waarborgfonds Sport is een garantstelling afgegeven voor een lening aan de Tennis en Padelvereniging Veldmaat ten behoeve van renovatie tennisbanen en verbouw clubhuis.

5.3 Cultuur Wat hebben we bereikt? Huis van Haaksbergen de Kappen Transformatie van de Kappen naar het Huis van Haaksbergen. De bibliotheek is een partner geworden binnen het netwerk van voorschoolse voorzieningen. Cultuureducatie Cultuureducatie-afspraken zijn weer voor een periode van vier jaar gemaakt. Hiervoor is een projectplan opgesteld samen met de culturele commissie Haaksbergen binnen het primair onderwijs. Er is een leerlijn erfgoed ontwikkeld voor alle groepen in een doorlopende lijn voor het primair onderwijs. Haaksbergse erfgoedinstellingen zijn hierbij betrokken partners. Tetem brengt een cultuur & techniek aanbod beschikbaar voor het hele primair onderwijs. Proces voorzieningendiscussie

Jaarstukken 2022

36

Binnen de voorzieningendiscussie die in 2022 in een procesvoorstel vastgelegd is, zijn de volgende culturele partijen onderdeel: coöperatie de Kappen (met daarbinnen het theater/de bibliotheek/de maatschappelijke accommodatie), SMOH – stichting muziekonderwijs Haaksbergen, Twente Marketing en MBS (museum buurt spoor). Amateurkunst De Week van de amateurkunst heeft in 2022 op twee momenten (mei en november) plaatsgevonden. De cultuurcoalitie Haaksbergen is ontstaan. Een samenwerking van bijna alle culturele organisaties in Haaksbergen. Cultuurmakelaar heeft in 2022 aan verschillende culturele partijen ondersteuning geboden. Jeugdfonds Sport en Cultuur; er zijn 12 aanvragen gehonoreerd voor deelname aan cultuurparticipatie. Cultuurregio Twente Haaksbergen is actief partner binnen de cultuurregio Twente In Haaksbergen heeft in het kader van de Twentse maakplaatsen een programma binnen het onderwijs gedraaid. Hiermee zijn ruim 1800 leerlingen bereikt. Ook zijn er DIY pakketten verstrekt, is er een mini makers-festival gehouden bij de MBS en er is een start gemaakt met realisatie van een mobiel basislab. Wat hebben we daarvoor gedaan? Bij de provincie Overijssel is een subsidieaanvraag ingediend voor de uitvoering van de activiteiten uit het cultuureducatieplan. Deze aanvraag is gehonoreerd. Ambtelijke inzet uren binnen de Cultuurregio Twente.

Subsidie verstrekt aan het project voor de Twentse maakplaatsen, gemeente Haaksbergen Subsidieaanvraag voor de regeling Cultuurmakelaar voor de periode 2023-2024 is in 2022 voorbereid en bij de provincie Overijssel ingediend. Spreekuren gehouden met verschillende culturele stichtingen en verenigingen.

5.4

Musea

Wat hebben we bereikt? Er is een stevige bestuurlijke basis gelegd met een onafhankelijk bestuur met brede kennis en kwaliteiten, die een duidelijke koers heeft bepaald voor de ontwikkeling en positionering van Museum Buurtspoorweg. Er is een breed gedragen beleidskader waarin, voor de continuïteit, belangrijke ontwikkelingen voor de toekomst zijn geformuleerd en in gang zijn gezet. Wat hebben we hiervoor gedaan? We hebben Museum Buurtspoorweg ondersteund met subsidie en advies. Waarbij we de samenwerking met zowel gemeente als andere partijen hebben gestimuleerd. Zowel ambtelijk als bestuurlijk contacten met de gemeente Enschede onderhouden over de voortgang van ontwikkelingen bij het museum.

5.5 Cultureel erfgoed Wat hebben we bereikt? We hebben bijgedragen aan het in stand houden van gemeentelijke monumenten en we hebben de monumenten die we in eigendom hebben onderhouden. We hebben opvolging gevonden voor de Erfgoedraad.

Jaarstukken 2022

37

Wat hebben we hiervoor gedaan? We hebben subsidie verleend voor onderhoud en restauratie aan gemeentelijke monumenten. We hebben nieuwe leden en een voorzitter benoemd voor de Erfgoedraad.

5.6 Media Wat hebben we bereikt? Door het ontvangen van de bekostiging is RTV Sternet in staat het hele jaar door nieuws en actualiteiten uit Haaksbergen op radio en TV uit te brengen. Social media als Facebook, Twitter, Instagram en YouTube worden steeds belangrijkere media voor RTV Sternet. De vorming van streekomroepen heeft in 2022 in de regio Twente wat stilgelegen, maar RTV Sternet blijft met andere lokale omroepen uit de regio in gesprek om samenwerking te bevorderen. Wat hebben we hiervoor gedaan? RTV Sternet is door het Commissariaat voor de Media, na uitgebracht advies van de raad, tot 2025 aangewezen als lokale publieke media instelling. RTV Sternet ontvangt een bekostiging volgens de norm die de VNG adviseert.

5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie Wat hebben wij bereikt? Speelvoorzieningen Met het vaststellen van het financieel herstelplan is er nog beperkt budget beschikbaar voor speelvoorzieningen. Elk half jaar vinden de verplichte veiligheidsinspecties plaats en worden toestellen gerepareerd, daarbij bleek het ook noodzakelijk enkele speeltoestellen aan de J. Vermeerstraat te vervangen. Het burgerinitiatief om de speelplek aan de C. Jolstraat opnieuw in te richten is in 2022 afgerond. De gemeente telt circa 100 speelplekken met gemiddeld 3 toestellen. Plantsoenen Het jaar 2022 was een jaar met een zeer warme zomer en extreme droogte. Hier hebben een aantal bomen en behoorlijke hoeveelheden plantsoen flink onder geleden. Op accentpunten en langs de oude N18 waren bloemenmengsels ingezaaid, maar doordat de droogte direct in het vroege voorjaar al aanving, kwamen de mengsels nauwelijks tot bloei. Bij vervanging wordt daarom voortaan gekozen voor meer klimaatbestendige soorten Ook in 2022 was er aandacht voor het bevorderen van de biodiversiteit. Door verschraling zullen er de komende jaren meer bloemen komen. Eind 2022 werd fase 3 van de eerste cyclus bomenonderhoud volgens het principe van Strategisch Bomenbeheer afgerond. De grote snoeiachterstand die we de laatste jaren kenden, is hiermee ingehaald.

Het aantal klachten en meldingen over bomen en plantsoenen is in 2022 afgenomen. In het jaar 2022 zijn alle uitvoerende onderhoudswerkzaamheden aan plantsoenen, bomen, ongedierte en begraafplaatsen ondergebracht bij Twente Milieu. Uiteraard onder regie van de gemeente. Wat hebben we hiervoor gedaan? Er is in 2022 actief gewerkt aan groenadoptie, waarbij burgers het groen zelf onderhouden, veelal nadat het groen in hun straat is gerenoveerd. Een mooi project is uitgevoerd in de Emanuel de Wittestraat. Bewoners hebben samen met Twente Milieu een fraai groenplan ontworpen. In 2022 is gestart met een opknapbeurt van het groen in de Bomenbuurt, dat in 2023 een vervolg krijgt.

Jaarstukken 2022

38

Voor het groen op onze 10 rotondes sloten we in 2022 een nieuwe exploitatieovereenkomst af met een bedrijf. De rotondes kunnen via dit bedrijf gesponsord worden en per rotonde krijgt de gemeente een bijdrage in de onderhoudskosten. In totaal zijn nu zes rotondes gesponsord.

Verbonden partijen Stichting Groot Scholtenhagen te Haaksbergen De stichting beheert en onderhoudt het park en draagt daarmee bij aan het aanbieden van voldoende mogelijkheden voor sport- en bewegingsactiviteiten, recreatie en ontspanning. Twente Milieu Sinds 2018 is Twente Milieu een partner van de gemeente Haaksbergen voor taken in de openbare ruimte. Twente Milieu is onder andere actief op het gebied van groen, (water)wegen, riolering, afval, evenementen en recreatieve voorzieningen. Samen met de gemeenten Almelo, Borne, Enschede, Hof van Twente, Losser, Oldenzaal en Wierden is Haaksbergen aandeelhouder.

Prestatie-indicatoren Naam indicator

Eenheid

Niet sporters

Stand Haaksbergen 2022 48,2

%

Gemiddelde van de referentie gemeenten 50,5

Gestelde norm *

Wat heeft het gekost? bedragen x €1.000 Nr.

Omschrijving taakveld

Lasten

Baten

Begroot

Werkelijk

Saldo

Begroot

Werkelijk

Saldo

Totaal saldo 22

5.1

Sportbeleid en activering

511

826

-316

0

338

338

5.2

Sportaccommodaties

531

521

10

344

347

2

12

5.3

C ultuur

740

775

-35

224

236

12

-23

5.4

Musea

57

57

0

0

0

0

0

5.5

C ultureel erfgoed

61

66

-5

9

8

-1

-6

5.6

Media

562

563

-1

0

0

0

-1

5.7

Openbaar groen en recreatie

2.198

2.261

-63

33

18

-15

-78

Totaal programma 5

4.659

5.070

-411

609

946

337

-74

Afwijkingen op het saldo per taakveld (> € 15.000) worden toegelicht binnen het hoofdstuk ‘Verklaring verschillen begroot en werkelijk’ in de jaarrekening.

Jaarstukken 2022

39

Programma 6. Sociaal domein Belangrijkste beleidsontwikkelingen In 2022 zijn we verrast door de inval van Rusland in Oekraïne en de daaruit volgende vluchtelingenstroom. Ook wij hebben onze verantwoordelijkheid genomen en leveren een aandeel in de opvang van deze ontheemden. Dit heeft aanzienlijke impact gehad op de ambtelijke organisatie, ook binnen het sociaal domein. Gemeente Haaksbergen heeft ruimschoots voldaan aan de taakstelling voor de huisvesting vluchtelingen, statushouders en Oekraïense ontheemden. Later in het jaar volgde, eveneens als gevolg van de oorlog in Oekraïne, een energiecrisis die van de ambtelijke organisatie heeft gevraagd snel en wendbaar te zijn op dit nieuwe vraagstuk en de, in verband met de ‘energiearmoede’ waarmee onze inwoners te maken kregen, hiervoor noodzakelijke interventies. Vanwege deze nieuwe taken is het ons niet gelukt alle geplande werkzaamheden op te pakken en uit te voeren. Daar kwam bij dat er een eenmalige uitkering energietoeslag moest worden uitbetaald. De uitvoeringsorganisatie heeft dit opgepakt en uitgevoerd. In de jaarrekening 2021 meldden wij al dat de gemeenten tijdens de algemene ledenvergadering (ALV) van de VNG van begin 2022 hebben gestemd voor het per direct opschorten van de vormgeving en besluitvorming over de Hervormingsagenda Jeugd. In de loop van 2022 zijn de gesprekken weer op gang gekomen.

VNG en Rijk hebben in 2022 echter nog (steeds) geen overeenstemming bereikt over de Hervormingsagenda Jeugd. Het grootste twistpunt is en blijft de financiering van de jeugdzorg. Het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming dat in opdracht van de ministeries van J&V en VWS en VNG is ontwikkeld, schetst op hoofdlijnen hoe de kind- en gezinsbescherming er over zo’n 5 tot 10 jaar uit zou kunnen zien. De Hervormingsagenda en het Toekomstscenario hangen inhoudelijk met elkaar samen. In 2022 is in Twente een kwartiermaker voor het toekomstscenario gestart. Wij hebben het afgelopen jaar ambtelijk deelgenomen aan de Twentse voorbereidingsgroep. In 2022 veroorzaakte de krappe arbeidsmarkt in bijna alle sectoren van de economie problemen. De jeugdzorgaanbieders, maar bijvoorbeeld ook aanbieders van huishoudelijke ondersteuning, hebben met deze arbeidsmarktproblematiek te maken. Niet alleen hebben de aanbieders van jeugdzorg moeite nieuwe medewerkers te vinden, ook zien zij (ervaren) medewerkers uitstromen en zich als zzp’er of via een detacheringsbureau weer laten inhuren. Hierdoor nemen de kosten (fors) toe. Aanbieders komen hierdoor in de financiële problemen en vragen gemeenten hogere tarieven voor de jeugdzorg te hanteren. De krappe arbeidsmarkt heeft tevens als gevolg dat er een grotere uitstroom uit de bijstandsuitkering is gerealiseerd.

Dat betekent dat ons bijstandsbestand een enorme daling heeft gekend de afgelopen jaren. Ook in 2022 is er een daling vastgesteld. Op 1 januari 2022 is de nieuwe Wet inburgering inwerking getreden. Dit heeft erin geresulteerd dat er snel geanticipeerd moest worden op de nieuwe wet- en regelgeving van de Rijksoverheid. De uitvoeringsorganisatie is hiermee voortvarend aan de slag gegaan en daardoor is gemeente Haaksbergen in staat de inburgeraar een vliegende start te geven.

Jaarstukken 2022

40

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Wat hebben we bereikt? We hebben de eigen kracht van inwoners en de kracht van de samenleving samen met onze belangrijkste partners versterkt. Activiteiten die we in dit kader hebben opgepakt, worden hieronder genoemd. Wat hebben we hiervoor gedaan? Er ligt een uitgangspuntennotitie met leidende principes voor het beleidsplan sociaal domein en er is een start gemaakt met de uitwerking van het beleidsplan. Het afronden krijgt een vervolg in 2023. We hebben de samenwerking met onze maatschappelijke partners voortgezet en waar mogelijk verder versterkt. Zo hebben we met Wijkracht een plan voor een Odensehuis in Haaksbergen uitgewerkt, welke begin 2023 is gestart. Bij de pilot Odensehuis kunnen mensen met (beginnende) dementie en hun mantelzorgers één dagdeel per week bij elkaar komen in De Bouwmeester. In 2022 is met behulp van werkateliers, waarin zorgaanbieders participeerden, gewerkt aan een woonzorgvisie en tevens een afwegingskader voor nieuwe zorginitiatieven. Er is een omgevingsanalyse gemaakt voor Haaksbergen, waardoor in beeld is welke voorzieningen Haaksbergen al heeft, welke (demografische) ontwikkelingen eraan komen en wat dit betekent voor het wonen/zorg/welzijn aanbod in Haaksbergen. Vizier Oost is de organisatie die de anti-discriminatievoorziening voor Haaksbergen en vele andere gemeenten in Overijssel en Gelderland uitvoert.

Vizier is in oktober 2022, voor meer zichtbaarheid en bekendheid, met een maandelijks spreekuur (zowel op afspraak als vrije inloop) door een consulent in het gemeentehuis begonnen. Vizier Oost heeft over 2022 van 3 inwoners uit Haaksbergen verschillende klachten over discriminatie gehad.

6.2 Wijkteams/Noaberpoort Wat hebben we bereikt? We hebben de toegang tot de Noaberpoort door middel van digitalisering verbeterd en tevens zijn de doorlooptijden verkort. Wat hebben we hiervoor gedaan? De meldingen voor Wmo en Jeugd zijn gedigitaliseerd en kunnen sinds 2022 ook via de website worden gedaan. De doorlooptijden zijn hierdoor verkort en ook het risico op fouten is verkleind. Om de klant- en resultaatgerichte dienstverlening te verbeteren is in 2022 samen met de Stadsbank Oost Nederland een nieuw dienstverleningsconcept ontwikkeld. Het nieuwe dienstverleningsconcept gaat vanaf 2023 in. Met het nieuwe concept willen wij bereiken dat de financiële problematiek structureel wordt teruggedrongen door onder meer te werken aan zelfredzaamheid bij de klant, meer ruimte te creëren voor een integrale aanpak en het realiseren van een snellere doorlooptijd middels een intensievere opstart. Met Domijn zijn nieuwe prestatieafspraken uitgewerkt voor 2023 en daarin zijn de Nationale Prestatieafspraken volkshuisvesting opgenomen. Er is daarnaast een inventarisatie gedaan van verschillende doelgroepen die in aanmerking kunnen komen voor flexwonen. Vanuit het sociaal domein is in samenwerking met de collega’s van duurzaamheid gewerkt aan het zo effectief mogelijk inzetten van de specifieke uitkering (SPUK) die de gemeente Haaksbergen van het Rijk heeft ontvangen.

De specifieke uitkering is ingezet om inwoners

Jaarstukken 2022

41

met een laag besteedbaar inkomen, die te maken hebben met hoge energielasten als gevolg van de gestegen energieprijzen in combinatie met de lage(re) energetische kwaliteit van hun woning, te ondersteunen in het verlagen van de energierekening. Er is een nieuwe Twentse samenwerkingsagenda opgesteld voor de periode 2022-2027 tussen de 14 Twentse gemeenten, zorgverzekeraar en zorgkantoor Menzis, de GGD en provincie Overijssel. Deze agenda gaat verder onder de naam Twentse Koers.

6.3 Inkomensregelingen en armoedebestrijding Wat hebben we bereikt? Vanuit de uitvoeringsorganisatie is bijstand verstrekt aan inwoners die in zodanige omstandigheden verkeren, dat ze niet over de middelen beschikken om in de noodzakelijke kosten van het bestaan te voorzien. Ondanks de afbouw van de steunmaatregelen is het bijstandsvolume verder gedaald. Ultimo 2022 telden we 241 bijstandsuitkeringen. Dit is een daling van 14 uitkeringen ten opzichte van 1 januari 2022. Het aantal aanvragen voor een bijstandsuitkering lag lager dan in 2021. In tegenstelling tot eerdere prognoses en ondanks de coronacrisis, heeft de arbeidsmarkt zich blijvend gunstig ontwikkeld. Daarnaast zijn vanuit het minimabeleid diverse bijdragen verstrekt, zodat ook inwoners met een laag inkomen kunnen deelnemen aan de maatschappij. Voor bijzondere noodzakelijke kosten van het bestaan is bijzondere bijstand verstrekt. Voor het voorkomen van energiearmoede heeft de overheid geld beschikbaar gesteld in de vorm van de eenmalige energietoeslag. Wat hebben we hiervoor gedaan? Om goed zicht te krijgen op de kwaliteit van de dienstverlening en de resultaten van de uitvoeringsorganisatie hebben we de inzet op accountmanagement doorgezet. De managementinformatie die we ontvangen wordt periodiek opgenomen in het dashboard sociaal domein en ter informatie voorgelegd.

Het dashboard voor de Participatiewet is verder ontwikkeld en moet nog verder worden geoptimaliseerd. Op 8 februari 2022 zijn de nieuwe beleidsregels bijzondere bijstand vastgesteld. Op 26 april 2022 zijn de beleidsregels eenmalige energietoeslag 2022 Haaksbergen vastgesteld. Deze beleidsregels zijn opgesteld en uitgevoerd door de uitvoeringsorganisatie. In 2022 zijn er 5704 aanvragen geweest en daarvan zijn 5589 aanvragen afgehandeld. Samen met de uitvoeringsorganisatie is er gewerkt aan het nieuwe beleidskader minima. Dit beleidskader wordt voor het zomerreces 2023 voorgelegd aan de raad. Via een bijdrage aan het Jeugdfonds Sport & Cultuur hebben we in 2021 64 kinderen ondersteund, die mee hebben kunnen doen aan een sportactiviteit en 12 kinderen die mee hebben kunnen doen aan een cultuuractiviteit. Met het kindpakket hebben we 10 kinderen uit groep 7/8 kunnen helpen aan een fiets, 29 kinderen aan zwemlessen en 147 kinderen met een bijdrage in de schoolkosten. Via een bijdrage aan de Stichting Leergeld hebben we 87 kinderen uit gezinnen met geldzorgen kunnen helpen mee te doen aan activiteiten, waar ze anders niet aan mee hadden kunnen doen. Activiteiten op het gebied van onderwijs, sport, cultuur en welzijn.

Jaarstukken 2022

42

6.4 Begeleide participatie Wat hebben we bereikt? De Wet sociale werkvoorziening (WSW) is bedoeld voor mensen die door een lichamelijke, psychische of verstandelijke handicap niet onder normale omstandigheden kunnen werken. Sinds 1 januari 2015 kunnen er geen nieuwe mensen meer instromen in de WSW. Dat betekent dat het aantal Wsw-medewerkers door natuurlijk verloop jaarlijks daalt. Ook bij ons is in 2022 het Wsw-bestand verder gedaald. Wat hebben we hiervoor gedaan? Mensen met een indicatie in het kader van de Wet sociale werkvoorziening (WSW) hebben onder aangepaste omstandigheden zo regulier mogelijke arbeid verricht. Vanuit een werkplek bij de SWB zijn mensen doorgestroomd naar een werkplek bij een reguliere werkgever.

6.5 Arbeidsparticipatie Wat hebben we bereikt? In 2022 hebben de mensen die daar recht op hebben bijstand ontvangen. Daarnaast heeft de uitvoeringsorganisatie zoveel mogelijk mensen begeleid naar regulier werk. In 2022 heeft de uitvoeringsorganisatie invulling gegeven aan de nieuwe Wet inburgering. Deze is in werking getreden op 1 januari 2022. Wat hebben we hiervoor gedaan? Via de SWB zijn 13 personen op een arbeidsontwikkeltraject geplaatst. 3 personen zijn via de SWB doorgestroomd naar regulier werk. Er is een groter beroep gedaan op ondersteuning na plaatsing bij een werkgever door middel van jobcoaching en loonkostensubsidie. Het is een bewuste keuze iedereen die enigszins kan werken ook daadwerkelijk te laten werken met de benodigde ondersteuning. Werk is enorm van belang voor het welzijn van mensen. Mensen met werk zijn aantoonbaar gelukkiger en gezonder. Doordat er voortvarend te werk is gegaan met de voorbereidingen op de nieuwe Wet inburgering, is er een vliegende start gemaakt met de leerroutes, de Brede intake, het Persoonlijk plan Inburgering, en de Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP). Door de uitvoering van dit beleid kunnen inburgeraars zo snel mogelijk participeren in de maatschappij. In 2022 zijn de leerroutes geïntroduceerd en is er een start gemaakt met Financieel ontzorgen.

6.6 Maatwerkvoorzieningen (Wmo) Wat hebben we bereikt? We hebben onze inwoners van passende woonvoorzieningen, hulpmiddelen en vervoersmiddelen voorzien. De goede samenwerking met onze leveranciers heeft hier een bijdrage aan geleverd. Wat hebben we hiervoor gedaan? In 2022 hebben we gesprekken gevoerd over de aansluiting bij Uniek Sporten Uitleen. Vanaf 2023 kunnen inwoners gebruik maken van sporthulpmiddelen via een uitleenservice. Zo kunnen zij een sport uitproberen, zonder dat ze direct een eigen sporthulpmiddel hoeven aan te schaffen en zonder (lange) wachttijden. Via de uitleenservice krijgen zij vier maanden de tijd een sporthulpmiddel (gratis) uit te proberen.

Jaarstukken 2022

43

In de loop van 2022 merkten we dat zorgaanbieders, met name door de krappe arbeidsmarkt, niet altijd in staat zijn (tijdig) de zorg te bieden waarop de cliënt recht heeft. Dit speelt zowel een rol bij het inzetten van huishoudelijke ondersteuning bij nieuwe cliënten als ook, in hoge mate, in de vakantieperiodes bij nieuwe én bestaande cliënten. Dit is een landelijk probleem. De Twentse gemeenten hebben het initiatief genomen, begin 2023, in een gezamenlijke campagne de cliënten hierover te informeren en hiervoor begrip te vragen.

6.7.1 Maatwerkdienstverlening 18+ Wat hebben we bereikt? We hebben het aanbod van algemene voorzieningen als alternatief voor maatwerkvoorzieningen verruimd. Daarnaast is regionaal gewerkt aan een eenduidige aanpak van zorgfraude, zowel voor Wmo als jeugdhulp. Wat hebben we hiervoor gedaan? Naar aanleiding van onafhankelijk onderzoek naar 2 casussen zijn verbetervoorstellen geformuleerd voor de gemeentelijke dienstverlening vanuit Noaberpoort. De invoering van de verbetervoorstellen is in gang gezet. Binnen Grip op sociaal domein zijn acties belegd en is onder andere door verdere digitalisering en een andere inrichting van de werkprocessen een verbeterslag ingezet. De samenwerking met de algemene voorziening Stichting Ontmoetingspark de Greune is geëvalueerd en verlengd omdat de deelnemers tevreden zijn, de ervaringen van betrokken partijen positief zijn en er een doorontwikkelplan is opgesteld. Met zorgaanbieder Livio is een overeenkomst gesloten voor een algemene voorziening voor dagopvang voor ouderen per 1 augustus 2022. Voor schuldhulpverlening is in 2022 een nieuw softwarepakket voor dienstverlening aan inwoners ingericht en geïmplementeerd. Er is een handreiking opgesteld vanuit de Twentse werkgroep Zorgfraude voor het tegengaan van fraude bij inzet van Pgb’s Wmo en Jeugdwet.

Gemeenten kunnen deze handreiking gebruiken bij de actualisatie van de verordeningen en beleidsregels.

6.7.2 Maatwerkdienstverlening 18Wat hebben we bereikt? We hebben met de gecertificeerde instellingen afspraken gemaakt om te komen tot een meer integraal en efficiënt afgestemde inzet van jeugdhulp. Wat hebben we hiervoor gedaan? We hebben periodiek afgestemd met de gecertificeerde Instellingen over de verwijzingen Jeugdwet. Met de huisartsen in Haaksbergen is ook een eerste aanzet gedaan. Voor de aanpak zorgfraude zie paragraaf 6.7.1. Zoals gezegd hebben VNG en het Rijk nog steeds geen overeenstemming bereikt over de Hervormingsagenda Jeugd.

6.8.1 Geëscaleerde zorg 18+ Wat hebben we bereikt? We zijn doorgegaan met onze voorbereiding op de doordecentralisatie Beschermd Wonen. De doordecentralisatie is met één jaar uitgesteld tot 1 januari 2024.

Jaarstukken 2022

44

Ten aanzien van Kamerbewoning Jongeren is een evaluatie uitgevoerd van de uitvoering in de huidige vorm. Die wordt in de huidige vorm niet voortgezet. Er wordt gekeken of een vervolg haalbaar is op een andere locatie. Wat hebben we hiervoor gedaan? Het is, ondanks onze inspanningen daarvoor, nog niet gelukt duidelijkheid te verkrijgen voor het initiatief locatie beschermd wonen. We hebben met het meldpunt zorgwekkend gedrag nieuwe afspraken gemaakt.

6.8.2 Geëscaleerde zorg 18Wat hebben we bereikt? Samen met de andere Twentse gemeenten is de Aanpak Mensenhandel en de Regiovisie aanpak Huiselijk geweld en kindermishandeling uitgewerkt. De vaststelling vindt begin 2023 plaats. Wat hebben we hiervoor gedaan? Samen met de Twentse gemeenten en de andere betrokken partijen als gecertificeerde instellingen, Raad voor de Kinderbescherming en Veilig Thuis Twente is een evaluatie uitgevoerd van de jeugdbeschermingstafels. Naar aanleiding van de evaluatie hebben de Twentse gemeenten besloten de uitvoering van de jeugdbeschermingstafels structureel te beleggen bij OZJT.

Verbonden partijen SamenTwente/Gemeenschappelijke Regeling Gezondheid te Enschede SamenTwente wordt gevormd door de GGD (zie programma 7), OZJT en VTT en daarnaast de vrijwillige samenwerkingen Samen14 en Kennispunt Twente. SamenTwente, onderdeel Veilig Thuis Twente te Enschede Vanaf 1 januari 2015 heeft elke regio in Nederland, op basis van de Wmo 2015 en de Jeugdwet, een Veilig Thuis-organisatie. Veilig Thuis Twente is voor de regio Twente het advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling en heeft inmiddels een stevige plek ingenomen in de zorgketen in Twente. Veilig Thuis Twente heeft zich ten doel gesteld te komen tot het stoppen en/of verminderen van de schadelijke gevolgen van geweld in afhankelijkheidsrelaties en de veiligheid te borgen. Per 8 juli 2021 is VTT onderdeel geworden van de nieuw opgerichte GR Gezondheid. In 2022 heeft VTT aan de volgende taken gewerkt: - wettelijke taken van veilig Thuis - plustaken van Veilig Thuis Twente - taken die voortvloeien uit het brede ketengerichte onderzoek VTT/lokale toegang gemeenten - taken die voortvloeien uit de doorontwikkeling van het specialistische werken in een front- en back office - regionale maatwerktaken zoals afgesproken met de 14 Twentse gemeenten - eisen die door het Rijk en Inspectie gesteld zijn/worden: o.a.

medewerkers voldoen aan de eisen van de SKJ registratie, 24 uurs inzet vertrouwensarts, ISO certificering SamenTwente, onderdeel Organisatie voor Zorg en Jeugdhulp Twente (OZJT) te Enschede Sinds 1 januari 2015 zijn gemeenten, op grond van de Wmo 2015 en de Jeugdwet, verantwoordelijk voor de maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp aan hun inwoners. Er is binnen SamenTwente onder de naam Organisatie voor Zorg en Jeugdhulp Twente (OZJT) een organisatie ingericht, die uitvoering geeft aan zowel de wettelijk verplichte

Jaarstukken 2022

45

regionale taken als aan taken, waarvan de gemeenten besloten hebben deze gezamenlijk uit te voeren. In 2022 heeft OZJT gewerkt aan de volgende thema’s: - inkoop - contractmanagement - toezicht kwaliteit - Twentse monitor sociaal domein - ambtelijke en bestuurlijke ondersteuning - diverse inhoudelijke opdrachten - jeugdbeschermingstafels Regio Twente, Arbeidsmarktregio, te Enschede Regio Twente is een samenwerkingsverband van 14 Twentse gemeenten. Regio Twente vervult taken op een breed terrein waaronder het structureel versterken van de Twentse arbeidsmarkt. De plannen voor de komende jaren staan in de Agenda voor Twente. Tevens wordt door de Regio invulling gegeven aan het actieplan Jeugdwerkloosheid. De bestrijding van de jeugdwerkloosheid staat daarmee al jarenlang prominent op de agenda. Sociaal Werkvoorzieningsbedrijf (SWB) te Hengelo Naast de uitvoering van de Wsw is de SWB gespecialiseerd in werkgelegenheid en arbeidsintegratie. De SWB begeleidt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, regulier of met ondersteuning, aan de slag te komen. Door de gunstige economie zijn de meeste klanten die weinig of geen afstand tot de arbeidsmarkt hebben grotendeels uitgestroomd. Inwoners met een uitkering die een (grote) afstand hebben tot de arbeidsmarkt, kunnen bij de SWB op de werkvloer zowel in de praktijk als theorie ervaring opdoen.

Daarnaast doen zij werkritme op en leren zij samen te werken. Dit wordt ook wel arbeidsontwikkeling genoemd. Werkplein Twente te Hengelo Werkplein Twente is een samenwerkingsverband tussen 14 Twentse gemeenten en UWV. De partijen op het Werkplein werken samen op het gebied van zowel werkzoekenden- als werkgeversdienstverlening. Door middel van een gezamenlijke aanpak wordt geprobeerd mensen met een WW-uitkering, bijstandsuitkering of arbeidshandicap aan een passende baan helpen. Gemeenschappelijke regeling samenwerking sociale zaken Borne, Haaksbergen en Hengelo te Hengelo De uitvoeringsorganisatie is belast met de uitvoering van de Participatiewet. Uitgangspunt is dat mensen met een bijstandsuitkering naar vermogen meedoen aan de maatschappij, waarbij geldt dat werk boven inkomen gaat. Klanten met een afstand tot de arbeidsmarkt krijgen ondersteuning om de afstand te verkleinen met als hoogste doel uitstroom uit de uitkering door middel van regulier werk. Voor klanten waarvoor geldt dat werk (voorlopig) geen optie is, wordt maatschappelijke activering ingezet. Daarnaast wordt bijzondere bijstand ingezet om armoede tegen te gaan. Het minimabeleid wordt ingezet om het voor klanten mogelijk te maken deel te nemen aan maatschappelijke activiteiten, waardoor sociale uitsluiting wordt tegengegaan en iedereen naar vermogen kan participeren in de samenleving.

Stadsbank Oost Nederland (SON) te Enschede SON is een GR van 21 gemeenten in Twente en de Achterhoek. Schuldhulpverlening is sinds 2012 een wettelijke taak van gemeenten. Per 1 januari 2021 is de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening gewijzigd en wordt van gemeenten een nadrukkelijker rol verwacht. SON is een belangrijke partner bij het uitvoeren van de schuldhulpverlening. Inwoners kunnen via Noaberpoort een aanvraag doen voor schuldhulpverlening. Vanuit Noaberpoort worden mensen verwezen naar SON, wanneer sprake is van problematische schulden. Niet-problematische schulden worden vanuit de Noaberpoort opgepakt. SON

Jaarstukken 2022

46

voorziet in geldkredieten, regelen van schulden, budgetbeheer, voorlichting en advisering. Daarnaast voert SON beschermingsbewind uit en maakt zij verzoekschriften Wet schuldsanering natuurlijke personen (Wsnp) op.

Prestatie-indicatoren Naam indicator

Eenheid

Cliënten met een maatwerk arrangement Wmo categorie hulpmiddelen en diensten Banen

Netto arbeidsparticipatie

Werkloze jongeren Personen met een bijstandsuitkering Kinderen in uitkeringsgezin Lopende reintegratie voorzieningen Jongeren met jeugdhulp Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdreclassering

Stand Haaksbergen 2022

Gemiddelde van de referentie gemeenten

Gestelde norm

Aantal per 1.000 inwoners

33**

38****

*

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 - 75 jaar in 2018 % van de werkzame beroepsbevolking t.o.v. de beroepsbevolking % 16 t/m 22 jarigen Aantal per 10.000 inwoners > 18 jaar %

611

571

*

*

230

211

* *

4%

3%

*

Aantal per 1.000 inwoners (15-74 jarigen)

6,7%

8,8%

*

% van alle jongeren tot 18 jaar % van alle jongeren tot 18 jaar % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

9,5%**

***

*

7,3%**

***

*

***

***

*

** Eerste halfjaar 2022 *** Geen waarde bekend op waarstaatjegemeente.nl **** Gemeenten < 25.000 inwoners

Jaarstukken 2022

47

Wat heeft het gekost? Nr.

Omschrijving taakveld

Lasten

Baten

Begroot

Werkelijk

Saldo

Begroot

Werkelijk

Saldo

Totaal saldo 836

6.1

Samenkracht en burgerp.

4.448

4.095

353

2.547

3.029

482

6.2

Wijkteams

320

293

28

0

0

0

28

6.3

Inkomensregelingen

8.145

7.691

454

5.068

4.786

-282

172

6.4

Begeleide participatie

2.906

2.813

93

631

603

-28

65

6.5

Arbeidsparticipatie

466

457

9

0

20

20

30

6.6

Maatwerkvoorzieningen

990

990

0

0

26

26

26

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

5.015

4.882

134

0

16

16

149

6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

5.917

5.650

267

0

0

0

267

6.81 Geëscaleerde zorg 18+

280

-17

297

398

203

-195

103

6.82 Geëscaleerde zorg 18-

1.011

767

244

0

0

0

244

Totaal programma 6

29.498

27.620

1.878

8.644

8.684

40

1.918

Afwijkingen op het saldo per taakveld (> € 15.000) worden toegelicht binnen het hoofdstuk ‘Verklaring verschillen begroot en werkelijk’ in de jaarrekening.

Jaarstukken 2022

48

Programma 7. Volksgezondheid en milieu 7.1 Volksgezondheid Wat hebben we bereikt? We hebben bijgedragen aan de ambities van de GGD Twente zoals vastgelegd in de bestuursagenda Publieke Gezondheid. Daarnaast heeft onze inzet er toe geleid dat de GGD Twente adequaat heeft kunnen inspelen op crises zoals Covid-19 en opvang Oekraïense vluchtelingen. Wat hebben we hiervoor gedaan? Covid-19 en pandemische paraatheid De eerste maanden van 2022 stond GGD Twente voor een zeer grote uitvoeringsopdracht in de bestrijding van de Covid-19 pandemie. Grote groepen mensen werden in korte tijd gevaccineerd, getest, geïnformeerd en bron- en contactonderzoek werd uitgevoerd. Na maart verminderde het aantal activiteiten snel. Er volgde een nieuwe opschaling voor de uitvoering van de vaccinatiecampagne voor alle inwoners van 12 jaar en ouder in het najaar, waarna weer een afschaling volgde voor 1 januari 2023. GGD Twente heeft drie scenario’s voor eventuele nieuwe oplevingen van het virus uitgewerkt in een afdelingsplan en is daarmee voorbereid op de uitvoering van de opdracht van het ministerie van VWS. De gezondheidszorg in Nederland en in het bijzonder de publieke gezondheidszorg, trekt lessen uit de afgelopen tweeëneenhalf jaar. Aansluitend bij de beleidslijn van VWS heeft GGD Twente ingezet op versterking van de pandemische paraatheid en de ontwikkeling van een regionaal vaccinatiestelsel.

GGD Twente heeft zich in 2022 voorbereid om dit efficiënt en effectief te organiseren. Inzet ten behoeve van Oekraïense vluchtelingen en vorming JGZ-vluchtelingenteam In februari 2022 is de oorlog in Oekraïne uitgebroken. Dit heeft onder meer geleid tot een vluchtelingenstroom naar Nederland. De Oekraïense vluchtelingen hebben recht op zorg. Ook zorg zoals geregeld in de Wet publieke gezondheid. GGD Twente organiseert deze zorg met name op het gebied van JGZ. Om goed in te kunnen spelen op de grote, steeds wisselende, instroom van niet alleen Oekraïense ontheemden maar ook andere asielzoekers, wordt het huidige JGZ-team Publieke Gezondheid Asielzoekers (PGA) uitgebreid en verbreed naar een JGZvluchtelingenteam. Eind 2022 is met de vorming van dit team een begin gemaakt. GGiD Op 2 november 2022 heeft het algemeen bestuur van SamenTwente besloten te stoppen met het ontwikkelen van het GGiD. In 2016 is GGD Twente, samen met de GGD'en in Hollands Noorden en de regio Utrecht, gestart met de voorbereiding om te komen tot een nieuw digitaal dossier, het GGiD. Het proces om te komen tot het GGiD verliep zeer moeizaam. Vanaf halverwege 2020 zijn diverse interventies gedaan om de samenwerking met de ontwikkelaar te verbeteren en oplevering van het GGiD alsnog te realiseren.

Eind 2022 was de ontwikkeling van het digitaal dossier echter op een punt beland waar een duidelijke keuze over stoppen of doorgaan niet langer kon worden uitgesteld. Het vertrouwen werd in de loop van de tijd minder, doordat interventies niet alsnog tot het gewenste resultaat leidden. Dit heeft niet geresulteerd in een werkbaar dossier. Dit heeft er uiteindelijk bij de drie samenwerkende GGD’en toe geleid, dat besloten is te stoppen met het GGiD. Implementatie Preventieakkoord Haaksbergen In 2022 heeft de preventieformateur de implementatie van het Preventieakkoord ter hand genomen. In het kader van gezonde leefstijl zijn diverse acties opgestart om de verbinding tussen deelnemende partijen te stimuleren, zodat preventie gezamenlijk wordt opgepakt.