Document · PDF

Jaarstukken 2022 (gewijzigd 6-6-2023)

Gemeenteraad 5 juli 2023, gemeente HaaksbergenBij agendapunt: Nemen van diverse besluiten in het kader van de jaarstukken 202236.443 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

JAARSTUKKEN 2022

Inhoudsopgave Aanbiedingsbrief ........................................................................................................................... 4 Financieel kader............................................................................................................................. 8 Leeswijzer ......................................................................................................................................... 9 Jaarverslag ..................................................................................................................................... 10 Centrale thema’s ......................................................................................................................... 11 Programma 0. Bestuur en ondersteuning .................................................................... 15 Programma 1. Veiligheid ........................................................................................................ 22 Programma 2. Verkeer, vervoer en waterstaat ........................................................ 24 Programma 3. Economie......................................................................................................... 27 Programma 4. Onderwijs ....................................................................................................... 30 Programma 5.

Sport, cultuur en recreatie ................................................................... 34 Programma 6. Sociaal domein ............................................................................................ 40 Programma 7. Volksgezondheid en milieu .................................................................. 49 Programma 8. Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening .................................. 53 Paragraaf Lokale heffingen ................................................................................................... 56 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing .......................................... 61 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ....................................................................... 67 Paragraaf Financiering ............................................................................................................ 71 Paragraaf Bedrijfsvoering...................................................................................................... 74 Paragraaf Verbonden partijen ............................................................................................. 81 Paragraaf Grondbeleid ............................................................................................................. 89 Paragraaf Taakstellingen en reserveringen ................................................................

92 Jaarrekening .................................................................................................................................. 93 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening .................................................. 94 Toelichting overzicht van baten en lasten ................................................................... 95 Verklaring verschillen begroot en werkelijk .............................................................. 96 Balans .............................................................................................................................................. 118 Toelichting op de balans ....................................................................................................... 120 Niet in de balans opgenomen financiële verplichtingen.................................... 132

Jaarstukken 2022

Bijlage 1. Kredietenlijst......................................................................................................... 134 Bijlage 2. Financiële overzichten ..................................................................................... 135 Bijlage 3. Algemene uitkering gemeentefonds ....................................................... 142 Bijlage 4. Interbestuurlijk toezicht ................................................................................ 144 Bijlage 5. SiSa 2022................................................................................................................. 150 Bijlage 6. Portefeuillehouders verdeling .................................................................... 161 Bijlage 7. Afschrijvingstermijnen .................................................................................... 162 Bijlage 8. Afkortingenlijst .................................................................................................... 163

Jaarstukken 2022

Aanbiedingsbrief Aan de gemeenteraad, Hierbij bieden wij u de jaarstukken 2022 aan. Deze bestaan uit twee onderdelen: het jaarverslag 2022, waarin wij u informeren over de beleidsmatige ontwikkelingen en daarnaast de jaarrekening 2022, waarin we nader ingaan op de financiële ontwikkelingen. Raadsafspraken Dit is de eerste jaarrekening in de raadsperiode 2022-2026. Op 16 maart 2022 hebben de raadsverkiezingen plaatsgevonden, waarna een nieuwe gemeenteraad en vervolgens een nieuw college aan de slag is gegaan. In de aansluitende periode hebben de fracties in uw raad invulling gegeven aan bestuurlijke vernieuwing door met elkaar raadsafspraken op te stellen, bekrachtigd op 8 juni 2022. Uw raad heeft daarin aangegeven vaart te willen maken met dossiers, de verhouding tussen raad en college en tussen de fracties onderling te willen verbeteren en zo de discussie in de raad te laten gaan over hoofdlijnen en politieke verschillen. U heeft over acht dossiers raadsafspraken gemaakt. De raadsafspraken vormen het fundament voor het uit te voeren beleid door het college. Wij betrekken de raadsafspraken dan ook intensief bij planvorming en verantwoording in de P&C-cyclus, waaronder deze jaarrekening. Financieel resultaat: gunstige jaarcijfers door incidentele voordelen We sluiten het jaar 2022 af met een positief resultaat van € 8.273.000.

Bij de eindejaarsrapportage was al duidelijk dat we het jaar 2022 met zwarte cijfers zouden afsluiten, maar de cijfers zijn gunstiger dan toen voorzien kon worden. Dat is grotendeels een gevolg van incidentele voordelen. De belangrijkste zijn verkoop van de laatste bedrijfskavels op Stepelerveld, een bijdrage van de Rijksoverheid (via de decembercirculaire) en voordelen in het sociaal domein. Daarnaast hebben wij een ruimhartige vergoeding van het Rijk ontvangen voor de opvang en begeleiding van vluchtelingen. De hiervoor ontvangen beschikbare middelen zijn niet volledig besteed. Wij verwachten echter dat toekomstige uitgaven op dit terrein niet volledig gecompenseerd worden. Daarom doen we bij deze jaarstukken het voorstel de financiële middelen die niet besteed zijn beschikbaar te houden. Algemene Reserve versterken met incidentele middelen In het raadsvoorstel bij deze jaarstukken doen we voorstellen tot bestemming van een deel van het resultaat. Met het restant van het resultaat vullen we de Algemene Reserve aan en is onze weerstandscapaciteit op peil gebracht. Daarbij tekenen wij aan dat de Algemene Reserve uit incidentele middelen bestaat die enerzijds noodzakelijk zijn voor het afdekken van risico’s en anderzijds alleen gebruikt kan worden voor incidentele uitgaven.

Deze middelen kunnen nadrukkelijk niet of slechts beperkt bijdragen aan de structurele opgave die onze begroting kent vanaf het begrotingsjaar 2026. Gemeenten komen vanaf 2026 structureel middelen tekort om hun taken uit te voeren. Interbestuurlijk toezicht Het interbestuurlijk toezicht (IBT) ziet toe op de uitvoering van taken op de domeinen Financiën, Wabo, Wro, lnformatie- en archiefbeheer, Huisvesting statushouders en Erfgoed. De provincie beoordeelt gemeenten aan de hand van de kleuren van een verkeerslicht. Het verheugt ons dat de kleuring van het totaalbeeld op het interbestuurlijk toezicht in 2023 is verschoven van oranje naar groen. De provincie kwam tot dit gunstige oordeel door de ontwikkelingen van onze gemeentelijke financiën. De begroting en meerjarenramingen zijn structureel en reëel sluitend. De gemeente valt onder het reguliere (repressieve) toezicht en kan de begroting zonder voorafgaande goedkeuring uitvoeren. Het domein Financiën weegt binnen het lBT toezichtskader het zwaarst, omdat

Jaarstukken 2022

dit doorwerkt op alle gemeentelijke beleidsterreinen. In 2021 was het totaalbeeld rood, in 2022 oranje en in 2023 is het groen. Wij zien het IBT als een belangrijke peilstok en hulpmiddel om onze bedrijfsvoering op orde te brengen. Wij zijn er echter nog niet. Binnen de domeinen Informatie- en archiefbeheer en Wabo (straks Omgevingswet), zijn er noodzakelijke slagen te maken om ook daar op een groene signalering te komen, terwijl onverdeeld onze inzet blijft ook op de overige terreinen groen te blijven scoren. Statushouders Met het oog op de grote landelijke opgave staan wij extra stil bij de huisvesting van statushouders. De gemeente Haaksbergen heeft voldaan aan de wettelijke taakstelling voor de tweede helft van 2022. Dit maakt dat het kleurbeeld van het afgelopen jaar groen is. De gemeente verdient volgens de provincie een compliment voor de getoonde inzet in de afgelopen periode. De gemeente heeft negen statushouders extra gehuisvest in deze periode, waarmee een voorsprong is behaald op de taakstelling voor de eerste helft van 2023. Haaksbergen, Ster(ker) in Ontwikkeling In 2022 hebben we een vervolg gegeven aan de uitvoering van de drie ontwikkelsporen van het door uw raad vastgestelde programma Haaksbergen Ster(ker) in Ontwikkeling: financiën en risicobeheersing op orde, effectief samenspel en stabiele en veerkrachtige organisatie.

Financieel gezond beleid In 2022 is een financiële scan uitgevoerd die inzicht geeft in de omvang van de financiële middelen, de risico’s en de kansen voor de huidige raadsperiode (link financiële scan). De inzichten uit deze scan helpen strategische keuzes te maken voor de komende jaren ten behoeve van de raadsperiode 2022-2026. Daarmee doelen we ook op keuzes over de toekomst van diverse voorzieningen. Daarvoor is in 2022 een procesvoorstel vastgesteld om de voorzieningendiscussie in 2023 af te ronden. De basis hiervoor wordt gevonden in de raadsafspraken (link raadsafspraken), waarbij inhoudelijke afwegingen leidend zijn boven financiële afwegingen. Samenspel met de samenleving We blijven werken aan het samenspel met onze samenleving. In maart 2022 hebben we daarvoor een belangrijke basis gelegd door de ‘beleidsnota participatie’ (link bestand) vast te stellen. Dit beleid helpt om de samenwerking met de samenleving verder vorm te geven en verwachtingen vooraf helder te schetsen. Daarnaast is de functie van adviseur inwonersbetrokkenheid ingesteld om participatie in de praktijk verder te bevorderen. Ook hebben we in het najaar van 2022 besloten een online participatieplatform - Samen Haaksbergen – in te richten. Er zijn voorbereidingen het platform dit voorjaar te lanceren.

Samen Haaksbergen biedt de mogelijkheid inwoners te betrekken bij gemeentelijke plannen, maar stelt ook initiatiefnemers uit de samenleving in staat zelf ideeën aan te dragen. Versterken organisatie In 2022 hebben we verder gewerkt aan het versterken van de organisatie. Het besluit van 2021 (link besluit) om de samenwerking met Hengelo vorm te geven op het domein ITinfra is in 2022 gerealiseerd. Na een intensief ambtelijk samenspel tussen Hengelo en Haaksbergen is de migratie als een succes te bestempelen. Ook in het versterken van het informatiemanagement zijn stappen gezet. In 2022 is onderzoek uitgevoerd naar de wijze waarop wij het informatiemanagement kunnen versterken (link raadsinformatiebrief). Besluitvorming wordt in 2023 voorbereid. In 2022 kampte de organisatie met druk op de arbeidsmarkt. Dit heeft ertoe geleid dat vacatures moeilijk(er) in te vullen zijn en ook inhuurkrachten lastig zijn te vinden. De verwachting is dat dit ook in 2023 effect zal hebben op de ambtelijke organisatie.

Jaarstukken 2022

Maatschappelijke ontwikkelingen De diverse crises hebben ook in Haaksbergen grote betekenis gehad. Wij staan hier stil bij de coronapandemie, de (gevolgen van de) oorlog in Oekraïne en de energie- en armoedecrisis. Corona Sinds begin 2020 hield de coronapandemie de wereld in zijn greep. Gedurende 2022 zijn de landelijke maatregelen afgeschaald. De eerste maanden van 2022 stond de GGD Twente voor een omvangrijke uitvoeringsopdracht in de bestrijding van de coronapandemie. Grote groepen mensen werden in korte tijd gevaccineerd, getest en geïnformeerd en er werd bron- en contactonderzoek uitgevoerd. Na maart verminderde het aantal activiteiten snel. In tegenstelling tot eerdere prognoses en ondanks de coronacrisis, heeft de arbeidsmarkt zich gunstig ontwikkeld. Dat toont zich onder meer in een daling van het aantal mensen met een bijstandsuitkering. Ultimo 2022 telden we 241 bijstandsuitkeringen. Dit is een daling van 14 uitkeringen ten opzichte van 1 januari 2022. Met de inzet van financiële middelen van het Rijk hebben we instellingen die kampten met omzetverlies kunnen ondersteunen. Oekraïne In februari van 2022 werd de wereld opgeschrikt door de Russische inval in Oekraïne. De verschrikkingen in Oekraïne hebben in 2022 tot gevolg dat veel inwoners huis en haard hebben moeten achterlaten en op de vlucht zijn geslagen.

Zij zochten noodgedwongen toevlucht in omliggende landen, waaronder Nederland. Ook wij dragen onze steen bij in de ontstane landelijke opvangcrisis. Wij willen en kunnen niet wegkijken en nemen onze verantwoordelijkheid. Daarom zijn wij bereid tenminste een evenredig deel bij te dragen aan de oplossing ervan. De opvang van ontheemden uit de Oekraïne heeft onze prioriteit, samen met de wettelijke taak tot huisvesting van statushouders. Wat betreft de urgente opvang van asielzoekers stemmen we voortdurend af binnen de Veiligheidsregio Twente. Met ingang van augustus 2022 hebben wij invulling weten te geven aan de opgave voor het geven van onderdak aan vluchtelingen vanuit Ter Apel. De gemeentelijke crisisnoodopvang vond vorig jaar plaats aan de Adriaen Brouwerstraat. Daarnaast zijn woningen aan de Beatrixstraat en ‘t Kempke tijdelijk geschikt gemaakt voor de huisvesting van ontheemden. De organisatie van de opvang van ontheemden uit de Oekraïne en van asielzoekers van elders trok een zware wissel op de gemeentelijke organisatie. Dit is een intensief en langdurig proces, dat niet meer te combineren is met het reguliere werk van de medewerkers. Daarom hebben wij in 2022 besloten hiervoor een projectorganisatie op te zetten. Wij hebben extra medewerkers geworven voor de opzet van een robuuste projectorganisatie.

Energie- en armoedecrisis De oorlog in Oekraïne heeft een acute stijging van prijzen teweeg gebracht. Met name zijn de energieprijzen in 2022 enorm gestegen. Aan het begin van de energiecrisis heeft de gemeente Haaksbergen een Taskforce Energie aangesteld. De Taskforce Energie bestaat uit collega’s van verschillende beleidsterreinen, die samen acute situaties oplossen en vooruitkijken om preventief oplossingen te bedenken. Voor de aanpak van energiearmoede heeft uw raad middelen beschikbaar gesteld. Eén de maatregelen betreft de verlaging van energielasten voor bewoners van huurwoningen. Met financiële middelen van het Rijk heeft de gemeente een grootschalige actie uitgevoerd gericht op bewoners van huurwoningen. Uw raad heeft met de Verordening subsidie verlaging energielasten de basis geboden om 250 huurwoningen te kunnen voorzien van zonnepanelen.

Jaarstukken 2022

Stepelerveld De eerste fase van duurzaam bedrijventerrein Stepelerveld is grotendeels gerealiseerd en de bedrijfskavels zijn allemaal verkocht. De voorbereidende werkzaamheden zijn gestart om te komen tot een volgende ontwikkeling van bedrijventerrein Stepelerveld, de tweede fase. Centrum De herinrichting van de Molenstraat is afgerond. Er is een subsidie verleend om de toegankelijkheid van de winkels in de Molenstraat te optimaliseren en gerichte klantenacties op te zetten in samenwerking met de Haaksbergse Ondernemers Vereniging (HOV). In 2022 hebben we invulling gegeven aan de actualisatie van de haalbaarheidsstudie De Markt Centraal. De haalbaarheidsstudie kent een voorkeursvariant met een supermarkt als publiekstrekker aan de Markt. Het plan voor de ontwikkeling van het Marktplan is zover uitgewerkt dat in 2023 de ontwerp bestemmingsplanprocedure kan worden gestart. We zijn een werkgroep gestart om samen met omwonenden, ondernemers, wijkraad en ontwikkelaars advies te geven over de inrichting van de openbare ruimte rondom het Marktplan. Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) In december 2022 is het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) vastgesteld door de gemeenteraad. Het IHP vormt het richtinggevend kader om de huisvesting van onderwijs in Haaksbergen de komende jaren toekomstbestendig vorm te geven.

In constructieve bijeenkomsten hebben we overeenstemming bereikt met schoolbesturen over de visie, koers en fasering voor meerjarig onderwijshuisvestingsbeleid. Ten slotte We kunnen het jaar 2022 met een positief resultaat van afgerond € 8.300.000 afsluiten. Het blijft echter een uitdaging de inkomsten en uitgaven in evenwicht te houden vanaf 2026. In de Kadernota 2024 doen we hiertoe een voorstel, waarbij we rekening houden met de inbreng uit de voorzieningendiscussie. Dit bij elkaar moet bijdragen aan de financieel gezonde en toekomstbestendige gemeente die we willen zijn.

Het college van burgemeester en wethouders, Rob Welten Johan Niemans Jan-Herman Scholten Pieter van Zwanenburg

Jaarstukken 2022

Financieel kader Resultaat De Begroting 2022 inclusief de structurele mutaties uit de Eindejaarsrapportage 2021 liet een positief saldo zien van € 1.068.000. Bij de Eerste bestuursrapportage 2022 hebben wij dit resultaat bijgesteld naar € 954.000 positief. Bij de Eindejaarsrapportage 2022 was het verwachte positieve resultaat ruim € 4.911.000. We sluiten 2022 af met een positief resultaat van € 8.273.000. Daarmee is het resultaat met € 3.362.000 positiever ten opzichte van de eindejaarsrapportage. De verschillen worden nader toegelicht onder ‘Verklaring verschillen begroot en werkelijk’. Uit deze verschillenanalyse volgt dat de meeste verschillen incidenteel van aard zijn. Het onderscheid in incidentele en structurele baten en lasten is uitgewerkt in het laatste overzicht van bijlage 2 financiële overzichten. Rekeningresultaat begroot en werkelijk Inkomsten/Uitgaven

(bedragen x € 1.000)

Bedrag begroot

Bedrag werkelijk

Saldo

Lasten

68.015

70.492

-2.477

Baten

72.926

78.765

5.839

Totaal

4.911

8.273

3.362

In onderstaand overzicht worden per programma het saldo lasten en baten gepresenteerd. Overzicht verschillen per programma Omschrijving programma

(bedragen x € 1.000) Saldo lasten

Bestuur en ondersteuning Veiligheid Verkeer, vervoer en waterstaat

Saldo baten

Saldo

-133

1.309

1.176

-180

-84

Economie

-3.210

4.161

951

Onderwijs

329

-337

-8

Sport, cultuur en recreatie

-411

337

-74

Sociaal domein

1.878

1.918

Volksgezondheid en milieu

-117

225

108

Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening

-647

-638

-2.478

5.841

3.362

Totaal

Voor een toelichting op de verschillen verwijzen wij naar de programma’s en specifiek het hoofdstuk ‘Verklaring verschillen begroot en werkelijk’. Structureel in incidenteel saldo In onderstaand overzicht wordt het rekeningresultaat verdeeld in een incidenteel en een structureel deel. Overzicht structureel en incidenteel saldo Structureel en incidenteel saldo Totaal begrotingsaldo (a)

(bedragen x € 1.000)

Primitieve begroting

Definitieve begroting

Mutatie jaarrekening

Jaarrekening

4.911

3.362

Incidentele saldo (b)

-1.082

-1.380

3.176

1.797

Structureel saldo (a-/-b)

1.101

6.291

186

6.476

Jaarstukken 2022

8.273

Leeswijzer De raad stelt bij aanvang van iedere raadsperiode een programma-indeling vast. De auditcommissie heeft de taak de raad hierover te adviseren. Conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) zijn gemeenten verplicht hun jaarstukken financieel in te richten in zogenaamde taakvelden. De auditcommissie heeft er unaniem voor gekozen de programma-indeling te hanteren zoals die door de Rijksoverheid wordt geadviseerd. De negen programma’s zijn als volgt ingedeeld: 1. Belangrijkste beleidsontwikkelingen 2. Wat hebben we bereikt? 3. Wat hebben we hiervoor gedaan? 4. Verbonden partijen 5. Beleidsindicatoren 6. Wat heeft het gekost? Het is verplicht in de jaarrekening beleidsindicatoren op te nemen volgens het BBV. De raad kan met behulp van deze indicatoren beter sturen. Daarnaast kunnen gemeenten beter met elkaar worden vergeleken. Voor een aantal indicatoren heeft de raad nog geen norm vastgesteld. Deze zijn aangegeven met het *-teken. Aan het thema “normering van prestatie-indicatoren” wordt binnen het programma “Haaksbergen Ster(ker) in Ontwikkeling” aandacht geschonken. Aan het einde van elk programma staan de begrote en werkelijke baten en lasten per taakveld weergegeven. De totalen in deze tabellen zijn afgerond op duizendtallen.

Afwijkingen op het saldo per product (> € 15.000) worden toegelicht in de jaarrekening in het hoofdstuk ‘Verklaring verschillen begroot en werkelijk’. Naast de programma’s moeten gemeenten minimaal zeven programma-overstijgende paragrafen in de jaarstukken opnemen. In deze paragrafen staat informatie die inzicht geeft in de financiële positie van de gemeente, de beheersmatige aspecten en de risico’s. De raad kan ervoor kiezen extra paragrafen toe te voegen, wanneer een onderwerp extra aandacht vraagt. In deze jaarstukken wordt naast de verplichte paragrafen aandacht besteed aan de taakstellingen en reserveringen. De balans en jaarrekening zijn afgerond op duizendtallen. Als gevolg van deze afrondingen kan het voorkomen dat er afrondingsverschillen voorkomen in de tellingen op de balans en binnen het hoofdstuk ‘Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening’.

Jaarstukken 2022

Jaarverslag

Jaarstukken 2022

Centrale thema’s Haaksbergen Ster(ker) in Ontwikkeling “Haaksbergen Ster(ker) in Ontwikkeling” betreft een meerjarig programma voor de periode 2020-2026. De aanleiding is het onderzoek van Rijnconsult naar de toekomstbestendigheid en zelfstandigheid van de gemeente Haaksbergen. Dit onderzoek resulteerde in een vijftal aanbevelingen, te weten: 1. Versterk de bedrijfsvoering door deze grotendeels te beleggen bij Enschede of Hengelo. 2. Maak op andere uitvoeringsonderdelen deelplannen om door middel van intensivering van de samenwerking met omliggende gemeenten te komen tot vermindering van de kwetsbaarheid. 3. Ga verder met het professionaliseren van de regievoering. 4. Zorg dat in de organisatie de basis verder op orde komt, het college kan daartoe een investeringsvoorstel doen aan de raad. 5. Maak in samenspraak tussen raad, college en ambtelijke organisatie een besturingsfilosofie, waarin de drie rollen helder worden beschreven, en gebruik dat als basis om te komen tot een effectief samenspel tussen deze drie gremia. Betrek hierbij ook de lokale samenleving. Hiervoor zijn bestuurlijke en organisatorische ontwikkelingen noodzakelijk en wenselijk. Het programma “Haaksbergen Ster(ker) in Ontwikkeling” is het middel en de paraplu om deze ontwikkelingen te regisseren. De volgende ontwikkelsporen zijn onderdeel van het programma.

Ontwikkelsporen 1) Financiën en risicobeheersing op orde 2) Effectief samenspel

3) Stabiele en veerkrachtige organisatie

Toelichting Onder andere het herstel van de balans tussen ambities en financiële middelen met beheersing van risico’s. Onder andere het versterken van het samenspel tussen gemeente, inwoners en externe partners in een duidelijke taak- en rolverdeling en het implementeren van een beleidsstelsel dat past bij de Haaksbergse samenleving en de gemeente die we willen zijn. Onder andere het in de basis op orde brengen van de ambtelijke organisatie, het borgen van continuïteit en stabiliteit in de organisatie en het versterken en toekomstbestendiger maken van de bedrijfsvoering als fundament voor het organisatievermogen.

Met deze drie ontwikkelsporen werken we de komende jaren toe naar het bereiken van het volgende programmadoel: Herstel in vertrouwen en verbinding met de samenleving om effectief en efficiënt de Haaksbergse samenleving te bedienen/faciliteren op basis van wettelijke plichten, behoeften en wensen. In 2022 hebben we diverse projecten voortgezet en opgestart om ontwikkelingen door te voeren die bijdragen aan het bovenstaande programmadoel. Onder programma 0 is nader toegelicht wat in 2022 concreet per project is bereikt. Participatie Onderdeel van spoor 2 van het programma “Haaksbergen Sterk(er) in Ontwikkeling” is participatie van onze inwoners. De nieuwe Omgevingswet (die per 1 januari 2024 ingaat) verplicht participatie bij besluitvormingsprocessen. De gedachte daarachter is dat je komt tot betere en meer samenhangende besluiten als inwoners betrokken worden.

Jaarstukken 2022

In de huidige tijdsgeest is het logisch dat je als gemeente inwoners bij de plannen betrekt of dat je zo mogelijk aansluit bij plannen van anderen. Inwoners verwachten mee te kunnen praten over onderwerpen die hen aangaan. Ze willen niet achteraf geconfronteerd worden met een plan dat al in kannen en kruiken is. Liever worden ze eerder betrokken en maken ze vooraf hun belangen en wensen kenbaar, dan dat ze later de straat of sociale media op moeten om hun beklag te doen. Het betrekken van inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties, wijkraden en belangengroepen kan op verschillende manieren. Van informeren, raadplegen en adviseren tot coproduceren en meebeslissen. Belangrijk daarbij is dat de kaders vooraf helder zijn, zodat inwoners weten waarover en in hoeverre ze invloed kunnen uitoefenen. Participatie werkt alleen als er ruimte is voor inbreng van bewoners. Participatie is overigens geen garantie voor draagvlak en het is ook niet de heilige graal voor gemakkelijke besluitvorming. Als gemeente sta je immers voor het collectief belang en worden individuen soms teleurgesteld. Máár het helpt wel betere besluiten te nemen in het belang van Haaksbergen. Steeds vaker worden inwoners betrokken bij beleid. Daarmee verandert de rol van beleidsmedewerkers en projectleiders.

Zij zijn gesprekspartner voor allerlei partijen, waarmee ze om tafel zitten om een project samen succesvol te maken. Dat betekent dat de gemeentelijke organisatie voldoende toegerust moet zijn om goed te kunnen luisteren, meningen te inventariseren en het gesprek aan te gaan. In 2022 zijn we nadrukkelijk aan de slag gegaan met participatie in verschillende vormen. In maart 2022 is het participatiebeleid voor de gemeente Haaksbergen door de gemeenteraad vastgesteld (link besluit, link beleidsnota participatie). Dit beleid vormt vanaf dat moment de basis voor het toepassen en uitvoeren van participatie. In 2022 is dit beleid onder andere (niet limitatief) ingezet voor de volgende trajecten (in voorbereiding en/of uitvoering):  marktplan ‘gat in de markt’  beschermd wonen Brem  voorzieningendiscussie Na de raadsverkiezingen in maart 2022 heeft de raad in nieuwe samenstelling raadsafspraken gemaakt. Eén van deze raadsafspraken richt zich op het onderwerp participatie. De raad spreekt hierover af dat bij de plannen (genoemd in de raadsafspraken) een belangrijke plek voor participatie ingeruimd moet worden en dat het college de raad helpt daarin te faciliteren. De raad wil begeleid worden in de rol van meer en tijdiger met de samenleving in gesprek gaan.

Participatie moet daarnaast ook helder worden gemaakt in de organisatie en daarom verzoekt de raad het college participatie organisatie breed in uitvoering van taken te beleggen. De raad ziet hierin een rol weggelegd voor de medewerker participatie. Per november 2022 is de medewerker participatie gevonden in de functie ‘adviseur inwonersbetrokkenheid’. Deze functionaris heeft drie pijlers meegekregen waaraan uitvoering wordt gegeven, te weten: 1) de implementatie van het participatiebeleid (organisatie breed), 2) het adviseren en begeleiden van participatietrajecten georganiseerd door de gemeente Haaksbergen en 3) de gemeente Haaksbergen betrekken bij initiatieven en ideeën uit de samenleving. In 2022 is ook een start gemaakt met het inrichten van een participatieplatform, genaamd ‘Samen Haaksbergen’. De verdere inrichting hiervan vindt in 2023 plaats.

Jaarstukken 2022

Duurzaamheid In 2022 hebben we conform begroting geïnvesteerd in uitbreiding van de ambtelijke capaciteit zodat duurzaamheid een permanent ‘gezicht’ krijgt in onze gemeente. Daarnaast hebben wij in de begroting vermeld dat wij betrouwbare informatie verschaffen over de verschillende mogelijkheden om te verduurzamen en handelingsperspectief belangrijk vinden. Energiecoaches zijn geworven, getraind, voorzien van instrumentarium en aan de slag gegaan met het adviseren van huishoudens bij het verduurzamen van hun huizen. Rusland viel Oekraïne binnen, de inflatie was al hoog en de energieprijzen bedreigden de bestaanszekerheid van vele gezinnen met een laag inkomen. Zonder de voortgang op de andere duurzaamheidsthema’s uit het oog te verliezen, zijn wij erin geslaagd de toegewezen SPUK middelen voortvarend in te zetten. Met verschillende partners is in korte tijd een subsidiemogelijkheid ontwikkeld waarmee huurders met een laag inkomen en een tijdelijk of aflopend energiecontract gratis zonnepanelen konden krijgen. Ongeveer 200 huishoudens hebben wij hiermee kunnen helpen door tientallen euro’s per maand te besparen. Kort na de eerste subsidietoekenning lagen de eerste panelen al op het dak. De samenwerking met Domijn was cruciaal en uiterst constructief. Een arbeidsintensief traject, met grote impact op de inwoners die het hard nodig hebben.

Ontwikkelsporen begroting 2022 1) Zon op dak 2) Bewustwording

3) Isoleren en besparen

4) Lokaal initiatief

5) Laadinfra mobiliteit

Toelichting uitvoering Inzichtelijk maken welk gemeentelijk vastgoed kan worden voorzien van zonnepanelen. Sterinsamenduurzaam.nl is hét platform voor de verduurzaming van Haaksbergen. Deze is doorontwikkeld. Energiecoaches zijn geworven, getraind en aan de slag gegaan met het adviseren van inwoners die willen verduurzamen. Huishoudens met een laag besteedbaar inkomen zijn geholpen met een subsidie voor zonnepanelen. Een succesvol project waarbij concreet en tastbaar gewerkt is aan energiebesparing. Energiecoaches zijn geworven, getraind en aan de slag gegaan met het adviseren van inwoners die willen verduurzamen. Subsidie verstrekt aan Belangengemeenschap Buurse voor het organiseren van een excursie voor mestverwaarding. Verder zijn wij (nog) onvoldoende in staat om lokaal initiatief te ondersteunen of aan te jagen. De krapte op de arbeidsmarkt en het ontbreken van kaders (beleid) dragen hier aan bij. Laadvisie is opgesteld en laadpalen kunnen worden aangevraagd of worden proactief geplaatst.

Opvang Oekraïense ontheemden en crisisnoodopvang De oorlog in Oekraïne duurt nog voort. Dagelijks melden zich nieuwe ontheemden in Nederland om de oorlog te ontvluchten. Ook de instroom bij de crisisnoodopvang blijft bovengemiddeld hoog en de doorstroom in het reguliere asielproces verloopt stroef. Op 7 april 2022 hebben wij besloten tot het opvangen van Oekraïense ontheemden in de voormalige Ariënsschool. Aanvullend ontstond in de zomer van 2022 opnieuw een acute situatie rondom de opvang van vluchtelingen uit andere landen, waarvoor bij het aanmeldcentrum in Ter Apel geen plaats was. De situatie in de migratieketen staat al enige tijd onder druk. Bij herhaling hebben mensen in tenten en of andere noodvoorzieningen moeten slapen. Naar aanleiding van deze situatie is een structuur voor nationale crisisbesluitvorming geactiveerd.

Jaarstukken 2022

Het Rijk heeft de veiligheidsregio’s de opdracht gegeven tijdelijk additionele capaciteit van 225 opvangplekken per veiligheidsregio te realiseren voor de periode van drie maanden (vanaf juli 2022). De Veiligheidsregio Twente heeft besloten de 225 opvangplekken te verdelen over de 14 Twentse gemeenten op basis van inwoneraantal. In 2022 heeft Haaksbergen voor alle doelgroepen – statushouders, Oekraïners én vluchtelingen – ruim voldaan aan de gevraagde opvangcapaciteit. Naast de vele vrijwilligers en extern ingehuurde opvangmedewerkers is er ook veel werk verricht door eigen medewerkers van de gemeente. Ook deze inzet wordt vergoed door het Rijk. Doordat er prioriteit moest worden gegeven aan het realiseren van de opvang, zijn er onvermijdelijk werkzaamheden blijven liggen. Hier is in de eindejaarsrapportage reeds in voorzien door middelen over te hevelen naar 2023. Hoewel er voor dit thema een positief saldo is te boeken zal er in de toekomst extra geïnvesteerd moeten worden om alle mensen een plek te geven en goed te laten integreren in onze samenleving.

Jaarstukken 2022

Programma 0. Bestuur en ondersteuning 0.1 Bestuur Wat hebben we bereikt? Haaksbergen Ster(ker) in Ontwikkeling De looptijd van het meerjarig programma reikt tot in 2026. In 2022 hebben we bereikt dat we continuïteit geven aan de uitvoering van ‘Haaksbergen Ster(ker) in Ontwikkeling’. Dat betekent dat de uitvoering van de projecten onder het programma in 2022 hebben bijgedragen aan de volgende subdoelen: Een toekomstbestendige en zelfstandig gemeente Haaksbergen om dicht bij de inwoners te staan en te besturen. Versterking van de bedrijfsvoering door deze grotendeels te beleggen bij de gemeente Hengelo dan wel zelf te versterken*. Kwetsbaarheden verminderen door intensivering van samenwerking met omliggende gemeenten op basis van deelplannen op uitvoeringsonderdelen*. Verdere professionalisering van de regievoering *. De organisatie in de basis op orde brengen *. Een besturingsfilosofie met helder beschreven rollen in samenspraak tussen raad, college van B&W en ambtelijke organisatie opstellen, die als basis gebruikt wordt voor effectief samenspel waarbij ook de samenleving betrokken is *. * Conform aanbevelingen Rijsconsult. Via een overdrachtsdocument én een presentatie zijn de raad en het college in nieuwe samenstelling in kennis gesteld van de ontwikkelingen en het doel van het meerjarig programma.

Wat hebben we hiervoor gedaan? In 2022 zijn diverse projecten in uitvoering gegaan met het oog op het bereiken van bovenstaande subdoelen. Onderstaande tabel laat zien welke projecten we in 2022 hebben opgepakt en wat hiervan de status is. Daarbij is aangegeven tot welk spoor het project behoord (zie ook centrale thema ‘Haaksbergen Ster(ker) in Ontwikkeling’). Project

Wat hebben we hiervoor gedaan in 2022?

Financieel herstelplan (spoor 1)

- We hebben samen met de provincie Overijssel een financiële scan uitgevoerd (link financiële scan) met als doel een beeld op te leveren van de financiële ruimte en mogelijke keuzes voor Haaksbergen voor de komende jaren. - We hebben een (her)start gemaakt met het proces voorzieningendiscussie door een procesvoorstel aan de raad voor te leggen (vastgesteld op 23 december 2022, link besluit, link procesvoorstel). Tevens zijn scenario-onderzoeken opgestart voor de voorzieningen ‘De Wilder’ én ‘De Kappen’. - In het eerste kwartaal 2022 is het traject ‘Studio Vers Bestuur’ afgerond en geëvalueerd. Dit traject heeft in 2022 inzichten opgeleverd welke zijn overgedragen aan de raad in nieuwe samenstelling (link poster overdracht, link evaluatie leertraject Studio Vers Bestuur). - De wettelijke acties van het Omgevingswetstelsel zijn verder geïmplementeerd en afgerond. Deze acties zijn nodig voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet (uitgesteld naar 1 januari 2024). - In 2022 zijn de eerste contouren geschetst voor het opstellen van een omgevingsvisie en hiervoor is geld opgenomen in de begroting 2023 om

Besturingsfilosofie (spoor 2)

Implementatie Omgevingswet (spoor 2)

Jaarstukken 2022

daadwerkelijk een start te maken met het opstellen van de visie. Zie ook taakveld 8.3. Organisatieontwikkeling - In 2022 is een start gemaakt met het project ‘dienstverlening’ met als doel te inventariseren in hoeverre wij aan de dienstverleningsnormen fase 2 en 3 voldoen en indien we wel/niet voldoen waar dat door komt. Dit project (spoor 3) loopt door in 2023. - In het najaar van 2022 hebben we een medewerkertevredenheidsonderzoek (MTO) laten uitvoeren. Op basis van de uitkomsten worden prioriteiten en aandachtsgebieden aangewezen waar het management ontwikkelingen in door gaat voeren. In 2022 zijn hiervoor de eerste gesprekken met de teams gevoerd. - In 2022 is een start gemaakt om tot herziening van het organogram te komen die moet leiden tot een indeling van tien teams ten einde een meer optimalere span of control van de teammanagers te krijgen. - In 2022 hebben we het HR21-traject verder opgepakt en voor een groot deel afgerond. Hierdoor is de basis op orde gebracht waar het gaat om de waardering van de stoelen van de functionarissen. De afronding van dit traject loopt door in 2023. - In 2022 is wederom een directieplan opgesteld waarin capaciteit en opgaven tegen elkaar zijn afgewogen ter voorbereiding op het jaar 2023.

Samenwerking ITIn 2022 is de samenwerking met Hengelo formeel tot stand gebracht en heeft voor het overgrote deel de livegang van de overgang infrastructuur plaatsgevonden. Per oktober 2022 verzorgd Hengelo de dienstverlening (spoor 3) voor de gemeente Haaksbergen met betrekking tot de (harde) ICT. Onderzoek en In 2022 is door bureau Thorbecke onderzoek verricht naar het versterken versterken van het informatiemanagement door de gemeente informatiemanagement Haaksbergen. Gedurende de uitvoering van het onderzoek is nauw (spoor 3) contact geweest met de gemeente Hengelo aangezien ook zij een onderzoek uitvoerden. De rapportage is eind 2022 opgeleverd en dient als belangrijke basis voor de besluiten om het informatiemanagement te versterken. Daarvoor zijn in de begroting 2023 financiële middelen gereserveerd voor 2023 om de eerste stappen tot versterken van het informatiemanagement te zetten.

In 2023 wordt opnieuw de burgerpeiling uitgevoerd. Deze burgerpeiling (‘waar-staat-jegemeente’) levert onder andere een meting op van de prestatie-indicatoren van het programmadoel ‘Haaksbergen Ster(ker) in Ontwikkeling’.

0.2 Burgerzaken Wat hebben we bereikt? Verkiezingen De gemeenteraadsverkiezingen zijn goed verlopen met een opkomstpercentage van ruim 55%. De nieuwe raad kon tijdig worden benoemd binnen de daarvoor geldende termijnen. Digitale dienstverlening Hoewel wij de visie op dienstverlening nog moeten vormgeven, hebben we in 2022 een aantal mooie ontwikkelingen in werking gezet op het gebied van digitale dienstverlening. Hiermee hebben wij de digitale toegankelijkheid voor onze inwoners een flinke impuls gegeven, die uiteindelijk zal bijdragen aan een hogere waardering voor onze dienstverlening. Basisregistratie Uit de wettelijk verplichte zelfaudit Basisregistratie personen blijkt dat de inhoudelijke kwaliteit van onze persoonsgegevens op orde is.

Jaarstukken 2022

Wat hebben we hiervoor gedaan? Verkiezingen We hebben waar mogelijk de Covid-19 maatregelen gehandhaafd om veiligheid en gezondheid te waarborgen voor kiezers en medewerkers van de stembureaus. Alle uitslagen zijn binnen de daarvoor vastgestelde termijnen vastgesteld, gepubliceerd en aangeleverd bij de Kiesraad. Door een onduidelijkheid in één procesverbaal, in combinatie met een miniem verschil in stemmen bij de restzetelverdeling, kwam het uiteindelijk tot een algehele hertelling van de stemmen. Deze hertelling is uitgevoerd conform de wettelijke bepalingen en heeft bijgedragen aan een stabiele basis voor de nieuwe raad. Uit de evaluatie van de gemeenteraadsverkiezingen bleek dat de informatieverstrekking richting politieke partijen tijdiger en duidelijker kan. Digitale dienstverlening Om de digitale mogelijkheden uit onze burgerzaken applicatie optimaal te benutten zijn we een begeleidingstraject gestart samen met onze softwareleverancier. Dit traject is gestart in oktober 2022 en loopt door tot en met 2024. In 2022 hebben we gerealiseerd dat, naast de al bestaande mogelijkheden voor digitale dienstverlening (verhuizing en aanvragen uittreksels), het ook mogelijk is digitaal aangifte te doen van geboorte, huwelijk en overlijden of een digitale toestemming te geven voor de afgifte van een reisdocument voor een minderjarige.

Dit zijn producten waarvan veelvuldig gebruik wordt gemaakt door onze inwoners.

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Wat hebben we bereikt? We hebben het gemeentehuis zo efficiënt mogelijk gebruikt en onderhouden. Wat hebben we hiervoor gedaan? Het onderzoek naar verhuur van meer ruimtes in het gemeentehuis is on hold gezet in afwachting van de nieuwe visie op dienstverlening.

0.4 Overhead Wat hebben we bereikt? In relatie met het programma “Haaksbergen Ster(ker) in Ontwikkeling” hebben we in 2022 ingezet de basis verder op orde te brengen. Er zijn stappen gezet om processen en systemen beter te beheersen en hierop beter te kunnen sturen. Daarvoor zoeken we (ook) regionale samenwerking. Daarnaast hebben we overeenkomstig de begroting gewerkt aan de optimale huisvesting van onze organisatie en huurders. Wat hebben we hiervoor gedaan? Onderzoek naar de toekomst van Informatiemanagement is uitgevoerd. De Nota weerstandsvermogen en risicobeheersing en een nota reserves en voorzieningen is opgesteld. Besluitvorming wordt verwacht in 2023. Er is gestart met het (door)ontwikkelen van de capaciteitsplanning, personeelsplanning, strategisch personeelsbeleid en vormings- en opleidingsbeleid, zodat zij als sturingsmiddel gebruikt gaan worden. De opdracht tot het uitvoeren van noodzakelijke verbeteringen in huisvesting zijn aan een aannemer verstrekt en wordt in de zomer 2023 tot uitvoering gebracht.

0.5 Treasury Informatie over dit taakveld is te vinden in de paragraaf financieringen.

0.6 OZB & overige belastingen Informatie over dit taakveld is te vinden in de paragraaf lokale heffingen.

Jaarstukken 2022

0.7 Algemene uitkering Wat willen we bereiken? Gemeenten ontvangen op drie tijdstippen in het jaar informatie over de gemeentefondsuitkeringen: in mei op basis van de Voorjaarsnota, in september op basis van de Miljoenennota en in december, ter afronding van het lopende jaar, op basis van de Najaarsnota. Wat hebben we hiervoor gedaan? Na het verschijnen van een circulaire wordt de raad geïnformeerd via een raadsinformatiebrief.

0.8 Overige baten en lasten Dit taakveld heeft een technisch karakter en bevat alle baten en lasten die niet toe te rekenen zijn aan de overige specifieke taakvelden in de gemeentebegroting. Te denken valt aan stelposten onvoorzien of btw-verrekeningen.

0.9 Vennootschapsbelasting Wat hebben we bereikt? Overheidsondernemingen zoals het grondbedrijf, de inzameling van oud papier, of inkomsten van reclameborden zijn belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting. Deze ondernemingen moeten daarom voor hun ondernemingsactiviteiten een aangifte vennootschapsbelasting doen. Wat hebben we hiervoor gedaan? Het tijdig indienen van de aangifte voor de vennootschapsbelasting.

0.10 en 0.11 Reserves & resultaat Wat hebben we bereikt/ wat hebben we hiervoor gedaan? In het financieel herstelplan, dat in juni 2020 is vastgesteld door de raad, is vanaf 2021 een jaarlijkse storting van € 1.000.000 in de Algemene Reserve opgenomen, zodat over een beperkte periode de Algemene Reserve op het gewenste niveau zal zijn. Ook in 2022 heeft deze storting plaatsgevonden. De Algemene Reserve neemt daarnaast toe met het positieve resultaat van deze jaarrekening. De bestemmingsreserve corona was voldoende om alle maatregelen ter bestrijding van de gevolgen van corona te dekken. Bij het instellen van de bestemmingsreserve corona is bepaald dat deze per 31 december 2022 wordt beëindigd. Dit betekent dat het resterende saldo van deze reserve vrijvalt ten gunste van de algemene middelen.

Verbonden partijen Gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen Per 1 juli 2022 is het wetsvoorstel “Versterken van de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen” in werking getreden. De wet versterkt de positie bij besluitvorming en de controlerende rol van gemeenteraden door hen meer inspraak te geven bij het treffen van gemeenschappelijke regelingen en bij het nemen van besluiten door de besturen daarvan. In de vergadering van 29 juni 2022 heeft de raad van Haaksbergen een motie aangenomen ter versterking van de positie van de raden in gemeenschappelijke regelingen. De motie roept het college op:

Jaarstukken 2022

in het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regelingen zich in te zetten om bij besluiten waarover de raad bevoegdheden heeft, een uniform overzicht (factsheet) op te stellen rond maatschappelijke doelen, beleidsvoornemens, risico's en financiële effecten; de volgende punten actief onder de aandacht te brengen tijdens de AB vergaderingen: het (dagelijks) bestuur op te roepen voorstellen te doen tot invulling van de wettelijke mogelijkheden en raden en inwoners te betrekken; expliciet de mogelijkheid te betrekken tot het instellen van regionale adviescommissie(s), bestaande uit raadsleden deze motie alsmede de bij deze motie gevoegde begeleidende brief te verzenden naar alle raden binnen Twente, de deelnemende gemeenten buiten Twente van de Stadsbank Oost Nederland en de dagelijks besturen van de verbanden partijen Waaraan Haaksbergen deelneemt.

Het college heeft de motie en de begeleidende brief met bovengenoemde partijen gedeeld. Naar aanleiding van de motie neemt Haaksbergen deel in een regiegroep op de wijziging van de Wgr. In deze groep zitten 3 griffiers, 2 gemeentesecretarissen (waaronder Haaksbergen), 2 directiesecretarissen GR’en en ambtelijke ondersteuning. De regiegroep heeft met instemming van het presidium van de Twenteraad op zich genomen: - Organisatie kennissessie januari 2023 (Twenteraad) - Regie op Twents proces dat leidt tot besluitvorming GR’en, en - Afstemming met de werkgroep Organisatierecht Uiterlijk 1 juli 2024 moet het wetsvoorstel door de GR’en zijn geïmplementeerd. Daartoe worden vier fasen doorlopen: Fase 1 Informatie april 2022– januari 2023 Gemeenteraden informeren over de opgave die er is, kennis delen en input ophalen, zowel bestuurlijk als ambtelijk. Gevolgd door het gezamenlijk uitlijnen van het besluitvormingsproces. Concreet resultaat fase 1: Kennissessie op 11 januari 2023 organiseren als verdieping op de Twenteraad van 25 mei 2022. Fase 2 Kaderstelling januari 2023 – juli 2023 De kennissessie januari 2023 levert kaderstellende uitgangspunten op, die vanuit de Twenteraad mee kunnen worden gegeven aan de GR’en en colleges bij de uitwerking en die breed worden gedeeld met de gemeenteraden.

Fase 3 Besluitvorming juli 2023 – juni 2024 De GR’en worden aangepast en de besluitvorming, in twee keer (zienswijze wijziging en toestemming wijziging), daarover wordt voorbereid en aangeboden aan de gemeenteraden (via colleges) zodat alle regelingen voor 1 juli 2024 conform wet gewijzigd zijn. Fase 4 Implementatie mei 2024 – juli 2024 De GR wordt aangepast, de wetgeving geïmplementeerd en sturingsinformatie wordt verspreid. Hiervoor vindt de officiële publicatie plaats en is er een overzicht beschikbaar van de inzet GR en gemeenten in de komende periode. Tegelijkertijd met dit regionale proces zijn verschillende GR’en al gestart met onderzoek naar aanpassing. Vanuit een ambtelijke werkgroep gemeentelijke en GR financials, waaraan ook Haaksbergen deelneemt, is in 2022 een procesvoorstel ontwerpbegrotingen gemaakt en met instemming aan de regiegroep en de kring van Twentse griffiers voorgelegd. Deze voorziet in de volgende regionale P&C-cyclus:

Jaarstukken 2022

Kadernota Gemeenschappelijke Regelingen bieden voor 15 januari een kadernota (of hoofdlijnenbrief/ontwikkelingenbrief genaamd) aan bij de Twentse gemeenten (Wet Wgr geeft aan voor 30 april). De kadernota is in compacte vorm en op hoofdlijn. Het voorstel is in ieder geval om niet teveel kaders mee te geven. Zo kan de kadernota van een beleidsrijke GR bijvoorbeeld uitgebreider zijn. Verbonden partijen bieden de kadernota informatief aan de gemeenteraden aan. Op de kadernota worden in principe geen zienswijzen ingediend. GR’en zijn ook niet verplicht om eventuele zienswijzen over te nemen. Dit is conform de wet Wgr. De werkwijze met betrekking tot de kadernota wordt opgestart voor de werkzaamheden van de Begroting 2025. De ontwerpbegroting GR’en bieden voor 8 april (in de 1e week van april) t-1 de ontwerpbegrotingen aan. De aanlevering is daarmee iets eerder dan in het huidige proces het geval is (Wet Wgr geeft aan uiterlijk 12 weken voor 15 september; daar wordt met 23 weken aan voldaan). Gemeenten krijgen, zoals het doel van de wet is, langer de tijd zienswijzen in te dienen. Niet 8, maar 12 weken na de 1e week van april dienen de zienswijzen bij het DB van de GR ingediend te zijn. GR’en kunnen er vervolgens voor kiezen begroting voor, of direct na, het zomerreces vast te stellen.

Het dagelijks bestuur van het openbaar lichaam, het bestuur van de Bedrijfsvoeringsorganisatie onderscheidenlijk het gemeenschappelijk orgaan stelt de Raden van de deelnemende gemeenten voorafgaande aan het vaststellen van de begroting schriftelijk en gemotiveerd in kennis van zijn oordeel over de zienswijze, bedoeld in het derde lid, alsmede van de eventuele conclusies die het daaraan verbindt. Dit vindt medio juni – medio juli plaats. Het DB heeft vervolgens niet tot 1 september om de begroting incl. zienswijzen bij het AB aan te bieden, maar tot 15 september. Direct voor of na het zomerreces dient dus een AB ingepland te worden om de begroting definitief vast te stellen. Deze wordt vervolgens voor 15 september aan GS verzonden. Met de beschreven werkwijze wordt in 2023 al gestart bij het proces van de begroting 2024. Centrumgemeenteregeling samenwerking ICT Hengelo In 2022 is Haaksbergen met centrumgemeente Hengelo en mede-deelnemers Oldenzaal en SWB Midden-Twente een samenwerking aangegaan, waarbij het beheer van ICT bij de gemeente Hengelo is ondergebracht. In het najaar van 2022 heeft de “live-gang” plaatsgevonden. Onder het kopje “versterken organisatie” is nader op het onderwerp ingegaan. De centrumregeling is tevens opgenomen in de paragraaf over verbonden partijen.

Prestatie-indicatoren Naam indicator

Eenheid

Formatie

Fte per 1.000 inwoners Fte per 1.000 inwoners Kosten per inwoner Kosten als % van totale

Bezetting Apparaatskosten Externe inhuur

Jaarstukken 2022

Stand Haaksbergen 2022

Gemiddelde van de referentie gemeenten

Gestelde norm

5,3

Geen data

4,9

Geen data

276

Geen data

16,8%

Geen data

Overhead

loonsom + totale kosten inhuur externen % van totale lasten

10,04%

Geen data

Wat heeft het gekost? Nr.

Omschrijving taakveld

Lasten

Baten

Begroot

Werkelijk

Saldo

Begroot

Werkelijk

Saldo

Totaal saldo

0.1

Bestuur

1.404

2.222

-818

1.255

436

0.2

Burgerzaken

609

595

301

305

0.3

Beheer gebouwen en gronden

117

-16

0.4

Overhead

7.873

8.289

-416

117

-384

0.5

Treasury

175

248

-73

429

504

0.61 OZB woningen

4.070

4.058

-12

0.62 OZB niet-woningen

2.943

2.928

-15

0.63 Parkeerbelasting

0.64 Belastingen overig

426

488

-62

201

206

-58

0.7

Algemene uitkering

44.212

45.143

931

0.8

Overige baten en lasten

-57

113

104

-61

0.9

Vennootschapsbelasting

-50

2.785

1.659

1.126

1.625

736

-889

237

13.444

13.576

-132

54.050

55.359

1.309

1.177

0.10 Mutaties reserves Totaal programma 0

Afwijkingen op het saldo per taakveld (> € 15.000) worden toegelicht binnen het hoofdstuk ‘Verklaring verschillen begroot en werkelijk’ in de jaarrekening.

Jaarstukken 2022

Programma 1. Veiligheid Belangrijkste beleidsontwikkelingen Nadat de grootste werkzaamheden binnen de Covid-19 crisis achter de rug waren, werden we geconfronteerd met een nieuwe crisis. Door de oorlog in Oekraïne moest er in korte tijd opvang gerealiseerd worden voor Oekraïense vluchtelingen. Team veiligheid heeft in de opstartfase een grote rol gehad hierin. Daarnaast hebben de stikstof-problematiek en de daaruit voortvloeiende boerenprotesten de nodige inzet vanuit veiligheid gevraagd.

1.1 Crisisbeheersing en brandweer Wat hebben we bereikt? In 2022 stond de brandweer 24/7 paraatheid om uit te rukken naar incidenten en ongevallen en is er gewerkt aan het vergroten van de brandveiligheid. Wat hebben we hiervoor gedaan? In 2022 kwam Brandweer Twente 4.504 in actie om branden te bestrijden en hulp te verlenen. Dat is fors meer dan in 2021, toen waren er 3.922 incidenten. Wat opvalt is het aantal uitrukken als gevolg van de stormen in februari en de vele buitenbranden door de droge zomer. In Haaksbergen kwam de brandweer 160 keer in actie bij incidenten. Daarnaast is er ook gewerkt aan het voorkomen van branden en incidenten door het geven van advies, het houden van toezicht en het geven van voorlichting.

1.2 Openbare orde en veiligheid Wat hebben we bereikt? Na de al eerder ingezette ontwikkelingen op het gebied van ondermijning en het maken van een startnotitie voor het integraal veiligheidsprogramma (IVP) zijn er in 2022 middelen beschikbaar gekomen voor het uitzetten van vacatures. Met het invullen van deze vacatures geven we een impuls aan de aanpak van ondermijning in onze gemeente. Ook werk(t)en we samen met onze partners, zoals politie en RIEC, aan belangrijke veiligheidsthema’s. Binnen het platform Integrale Veiligheidszorg (IVZ), waaraan alle Twentse gemeenten deelnemen, wordt op regionaal niveau structureel en integraal samengewerkt op diverse thema’s ten behoeve van het vergroten van de veiligheid voor de inwoners van Twente en dus ook Haaksbergen. Wat hebben we hiervoor gedaan? Met de vaststelling van de startnotitie voor het IVP 2023-2026 in de gemeenteraad (december 2022) zijn de eerste stappen gezet om te komen tot een nieuw IVP. In dit traject, dat voornamelijk in 2023 zal plaatsvinden, zal participatie een grote rol spelen. Mede als gevolg van de, door het RIEC uitgevoerde, weerbaarheidsscan zijn er stappen gezet voor het werven van een coördinator ondermijning.

Voor de actualisatie van het BIBOB-beleid is er een tijdelijke invulling, waarmee we een stevige barrière opwerpen om te voorkomen dat onder andere gemeentelijke vergunningen misbruikt worden voor criminele doeleinden. In 2023 zullen beide ontwikkelingen verder vervolg gaan krijgen en worden de resultaten van de actualisatie verwacht.

Verbonden partijen Veiligheid begint bij het voorkomen van incidenten, branden, rampen en crises en het vervolgens beperken van letsel en schade bij incidenten, rampen en crises. De risico’s in de regio vormen de basis waarop het veiligheidsbeleid door Veiligheidsregio Twente (VRT) wordt vormgegeven. De VRT is verantwoordelijk voor het zo mogelijk reduceren van

Jaarstukken 2022

risico’s en voor het bestrijden en beperken van de effecten. De medewerkers van de VRT staan 24/7 paraat om te helpen bij het bestrijden van ongevallen, branden, rampen en crises.

Prestatie-indicatoren Naam indicator

Eenheid

Verwijzingen Halt (12-17 jaar)

Aantal per 1.000 jongeren Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 10.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners

Winkeldiefstallen Gewelds- en seksuele misdrijven Diefstallen uit woning Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

Aantal per 1.000 inwoners

Stand Haaksbergen 2022

Gemiddelde van de referentie gemeenten

Gestelde norm

0.4*

0.6

1.7*

2.4

1.0*

1.2

1.6

1.9*

4.4

* = 2021

Wat heeft het gekost? bedragen x €1.000 Nr.

Omschrijving taakveld

1.1

C risisbeheersing en brandweer

1.2

Openbare orde en veiligheid Totaal programma 1

Lasten

Baten

Begroot

Werkelijk

Saldo

Begroot

Werkelijk

Saldo

Totaal saldo

1.660

1.656

605

596

2.265

2.252

Afwijkingen op het saldo per taakveld (> € 15.000) worden toegelicht binnen het hoofdstuk ‘Verklaring verschillen begroot en werkelijk’ in de jaarrekening.

Jaarstukken 2022

Programma 2. Verkeer, vervoer en waterstaat Belangrijkste beleidsontwikkelingen Vanuit het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 (landelijk vastgesteld in december 2018) zijn verbetervoorstellen voor de verkeersveiligheid uitgewerkt in een uitvoeringsplan. Voor 3 projecten is subsidie bij het Rijk aangevraagd. De voorzieningen van een stad combineren met de gemoedelijkheid, gezelligheid, bereikbaarheid en groene sfeer van een dorp te midden van een prachtig landschap. We willen de dorpse groene sfeer en gezelligheid versterken, waarbij we de bereikbaarheid op peil houden. We realiseren voldoende parkeergelegenheid in en rond het centrum passend bij de ambitie van Haaksbergen. Voor gebruikers van openbaar vervoer blijven we zorg dragen voor voldoende en veilige voorzieningen. De vele omleidingen door de werkzaamheden hebben voor andere routes door Haaksbergen gezorgd, maar nergens voor problemen. Fase 2 van de aanpassing van de ‘oude’ N18 zal in 2023 worden afgerond. Het wel of niet behouden van het Koningin Wilhelmina viaduct zal ter besluitvorming aan de raad worden voorgelegd. Vanuit Haaksbergen is op bestuurlijk niveau gecommuniceerd dat wij geen voorstander zijn van een oplossing van een aftakking van de Betuweroute door onze gemeente.

2.1 Verkeer en vervoer Wat hebben we bereikt? Verkeer Het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 is in 2020 opgeleverd en bevat een gezamenlijke strategische visie op de aanpak van het verkeersveiligheidsbeleid van alle overheden. Het daarop gebaseerde uitvoeringsplan voor 2022 heeft enkele projecten opgeleverd. Voor deze projecten is subsidie aangevraagd en een beschikking is inmiddels verkregen. Een bereikbaar en verkeersveilig Haaksbergen voor zover dat binnen de mogelijkheden ligt. In dat kader zijn diverse projecten projecten in uitvoering gegaan. Waaronder Herinrichting Molenstraat, ‘Verkeersveilige oversteek Hengelosestraat’ en de aanpassing van de ‘oude N18’ (fase 2). De twee laatstgenoemde projecten worden in 2023 opgeleverd. Verlichting Openbare verlichting hebben we geleidelijk verder verduurzaamd middels het vervangen van armaturen voor een LED variant. Het lagere opgenomen vermogen en toepassen van dimregimes bij LED-armaturen levert energiebesparing op. Daarnaast kijken we specifiek waar het toepassen van smart city een toegevoegde waarde kan hebben, wat eventueel kan leiden tot meer energiebesparing en/of het voorkomen van lichtvervuiling. Wegen Met de beschikbaar gestelde middelen is onderhoud uitgevoerd om de kwaliteit van ons wegennet op een acceptabel en verkeersveilig niveau te houden.

Met het onderhoud van het straatwerk hebben we op meerdere locaties gevaarlijke situaties, zoals verzakkingen en wortelopdruk, kunnen herstellen. Ook zijn langs diverse wegen de meeste urgente locaties hersteld waar grasbetonstenen waren verzakt of kapotgereden. Wegmarkeringen zijn hersteld waar nodig. Het proces rondom de aanpassing van de wegenlegger is nog niet afgerond. Vanwege de complexiteit gaat dit meer tijd vragen dan vooraf is ingeschat. Hieraan voorafgaand zal

Jaarstukken 2022

eerst het definitieve besluit met betrekking tot verlegging van de komgrenzen (Wegenwet en Wegenverkeerswet) worden genomen. Wat hebben we hiervoor gedaan? Verkeer Het uitvoeren van educatie en communicatie op verkeersgebied. Op de momenten dat dat kon zijn ondanks Covid-19 maatregelen nog diverse verkeersprojecten op de scholen uitgevoerd. De ontwikkelingen rond de Betuweroute zijn nauwlettend gevolgd. Rond de Vloedstegenbrug zijn de belangen van Haaksbergen richting RWS vertegenwoordigd, waardoor de bussen en hulpdiensten over de oude N18 kunnen blijven rijden tijdens de afsluiting voor zwaar verkeer. Voor de Zieneschstraat is een verkeersonderzoek uitgevoerd naar aanleiding van klachten van omwonenden. Het rapport is net voor de jaarwisseling opgeleverd. In 2023 wordt hier een vervolg aan gegeven. Verlichting We zijn verder gegaan met het vervangen van traditionele armaturen door LEDarmaturen. In de Beckummerweg, Benteloseweg, Bouwmeester, Dommertsteeg, Egelantier, Groothuizenweg, Holthuizerstraat, Hondelink, Klaashuisstraat, De Nolle, Mentinksweg, Munsterdijk, De Boorne, De Morsboer, Carel Fartitusstraat, Scholtenhagenweg, Weerninksweg, Barink, De Koamscher, De Volmer, Den Esker, Warfriet, De Braak en De Schutte zijn de bestaande armaturen vervangen door LEDarmaturen tijdens het jaarlijkse vervangingsproject.

Mutaties van het openbare verlichting areaal worden verwerkt in het algemene beheerssysteem. Wegen Met het onderhoud van het straatwerk hebben we op meerdere locatie gevaarlijke situaties, zoals verzakkingen en wortelopdruk, kunnen herstellen. Ook zijn langs diverse wegen de meeste urgente locaties hersteld waar grasbetonstenen waren verzakt of kapotgereden. Wegmarkeringen zijn hersteld waar nodig.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12847475/1