Jaarstukken 2021

Gemiddelde van de referentie gemeenten

Gestelde norm

* 51,0%

48,6% *

129,8

137,3

26

Wat heeft het gekost? bedragen x €1.000 Nr.

Omschrijving taakveld

Lasten

Baten

Begroot

Werkelijk

Saldo

Begroot

Werkelijk

Saldo

Totaal saldo

359

353

6

57

97

40

46

3.1

Economsiche ontwikkeling

3.2

Fysieke bedrijfsinfrastructuur

48

4.088

-4.040

578

5.629

5.051

1.011

3.3

Bedrijvenloket en regelingen

157

183

-26

136

142

6

-20

3.4

Economische promotie

220

234

-14

219

229

10

-4

Totaal programma 3

784

4.858

-4.075

990

6.097

5.108

1.033

De afwijkingen op het saldo per taakveld (> € 15.000) worden toegelicht binnen het hoofdstuk ‘Verklaring verschillen begroot en werkelijk’ in de jaarrekening.

Jaarstukken 2021

27

Programma 4. Onderwijs Belangrijkste beleidsontwikkelingen Lokaal onderwijsbeleid De herijking van het voorschoolse voorzieningenbeleid heeft ertoe geleid dat er meer duidelijkheid is over de inhoudelijke aanpak van de peuteropvang voor zowel de betrokken organisaties als de ouders. Daarnaast is er door de vaststelling van een uitvoeringsregeling duidelijkheid gecreëerd in de financiële mogelijkheden voor de peuteropvang. Dit laatste geldt voor zowel de reguliere peuteropvang als voor de opvang van de zogeheten doelgroeppeuters, die gebruik maken van een voorschoolse voorziening. Nationaal Programma Onderwijs De middelen die wij hebben ontvangen vanuit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO), zijn voor een deel ingezet voor kinderen binnen zowel het basis- als voortgezet onderwijs om het mentale welzijn extra aandacht te geven. De NPO-middelen zijn aan gemeenten toebedeeld om leervertragingen van kinderen, opgelopen in de Covid-19 tijd en de gevolgen daarvan, terug te dringen. Onderwijshuisvesting Nadat het schoolbestuur Stichting Keender heeft besloten tot scholenfusie van de basisscholen Holthuizen en dr. Ariëns waaruit basisschool Het Palet is ontstaan, zijn wij samen met Keender gestart met de voorbereidingen voor een nieuw gebouw voor Het Palet op de locatie van de dr. Ariëns.

Daarnaast is besloten een Integraal Huisvestingsplan Onderwijs op te stellen, welk plan ertoe moet leiden dat er een integrale afweging wordt gemaakt over de wijze waarop en waar de scholen in Haaksbergen in de toekomst gehuisvest worden. Handhaving en toezicht kinderopvang, behoud A-status Uit het rapport van september 2021 van de Inspectie Onderwijs betreffende ‘Handhaving kinderopvang 2020 gemeente Haaksbergen’ is gebleken dat er geen aanleiding is nader onderzoek te doen naar de kinder- en peuteropvangorganisaties. Hiermee behouden wij de zogeheten A-status voor handhaving en toezicht, wat wil zeggen dat de organisaties hun zaken goed op orde hebben.

4.1 Openbaar basisonderwijs Wat hebben we bereikt? Gelijk aan 2020 hebben de in het kader van Covid-19 doorgevoerde maatregelen forse gevolgen gehad voor zowel de onderwijs- als de kinderdagopvangorganisaties. Als gemeente hebben wij daarover zo goed en zo kwaad als het ging samen met deze organisaties afstemming gezocht en waar mogelijk en wenselijk ondersteuning geboden. Zo hebben wij in goed overleg met de kinderopvangorganisaties en de GGD-JGZ veel aandacht gegeven aan het stimuleren van ouders hun kind(eren) naar een voorschoolse voorziening te laten gaan. Covid-19 was aantoonbaar de oorzaak van een terugloop van het aantal kinderen dat een dergelijk voorziening bezocht. We hebben verschillende “thuiszittende” jongeren in samenwerking met school weer terug weten te krijgen in het onderwijs door een maatwerktraject in te zetten. Zo is het traject Opstap 2.0. ingezet om te kijken wat passend is voor jongeren om van daaruit jongeren weer gemotiveerd te krijgen deel te nemen aan het onderwijs- en arbeidsproces.

Jaarstukken 2021

28

Wat hebben we hiervoor gedaan? Samen met vertegenwoordigers van het basisonderwijs en aanbieders van peuteropvang is ingezet op een verbetering van de overgang van peuteropvang naar basisschool. Dit heeft onder andere geresulteerd in een verbeterde versie van het overdrachtsformulier en er is een eenduidig protocol voor de overdracht vastgesteld. Tevens is, in samenspraak met alle bij het voor- en vroegschoolse voorzieningenbeleid betrokken partijen, de keuze gemaakt voor de aanschaf van een monitorsysteem waarmee het toeleidingsproces van peuters met een indicatie Voor- en vroegschoolse educatie (VVE) van de GGD-JGZ wordt gedigitaliseerd. Naast het efficiënter maken van de uitvoering moet dit systeem er ook aan bijdragen dat beter te volgen is waar peuters zich bevinden in het toeleidingsproces (bereik). Aanvullend hierop is een filmpje en flyer ontwikkeld, waarmee in het consultatiebureau het belang van peuteropvang voor de ontwikkeling van peuters onder de aandacht kan worden gebracht. Wij ontvangen een specifieke uitkering vanuit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO), om leervertragingen van kinderen opgelopen in de Covid-19 tijd terug te dringen en ‘de vaardigheden van leerlingen op cognitief, executief, sociaal en emotioneel vlak te helpen stimuleren’.

Toen duidelijk werd dat deze middelen beschikbaar zouden komen, is een brede uitvraag gedaan onder basis- en voortgezet onderwijs, kinderopvangorganisaties en maatschappelijke (hulpverlenings-)organisaties met de vraag aan te geven welke maatregelen volgens hen een bijdrage kunnen leveren aan de doelstellingen van het NPO. Vanuit de scholen is voor de korte termijn met name aandacht gevraagd voor de toenemende behoefte aan inzet van schoolmaatschappelijk werk om extra aandacht te kunnen geven aan het mentale welzijn van jongeren. Wij hebben daarom in december besloten om, vooruitlopend op het vaststellen van een volledig herstelplan NPO, met prioriteit een subsidie te verlenen aan stichting Wijkracht om voor het basis- en voortgezet onderwijs de uren schoolmaatschappelijk werk met respectievelijk 7 en 13 uren uit te breiden en tevens aan 6 groepen kinderen trainingen in het kader van sociale vaardigheid aan te bieden. In Haaksbergen is het zogeheten AdoptIdee geïntroduceerd. Dit is een innovatief onderwijsconcept dat kinderen uit de groepen groep zes, zeven en acht koppelt aan lokale ondernemers die willen innoveren. Een negental ondernemers uit Haaksbergen heeft gebruik gemaakt van de creativiteit van de kinderen van drie basisscholen. AdoptIdee heeft dit jaar voor het eerst in Haaksbergen plaatsgevonden.

Duidelijk is dat dit project de komende jaren in Haaksbergen een vervolg krijgt

4.2 Onderwijshuisvesting Wat hebben we bereikt? Cluster 1 nieuwbouw basisschool Het Palet In samenspraak met het schoolbestuur Stichting Keender is op basis van een verdiepingsonderzoek besloten de locatie van de voormalige basisschool dr. Ariëns aan te wijzen als de meest geschikte locatie voor de fusieschool Het Palet. Binnen de Stichting Keender is medio 2021 het besluit over de inhoudelijke fusie van de beide voormalige basisscholen genomen en is besloten de leerlingen van de nieuwe fusieschool vanaf 1 augustus 2021 tijdelijk onder te brengen in het gebouw van de Holthuizen. Integraal Huisvestingsplan In de Eerste bestuursrapportage 2021 is een bedrag van € 20.000 opgenomen voor het opstellen van een Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP). In het IHP (primair en voortgezet onderwijs) worden strategische keuzes en wettelijke kaders in kaart gebracht, voorzien van een financiële paragraaf. Op basis van het IHP wordt een integrale afweging gemaakt over de wijze waarop de huisvesting van de scholen in Haaksbergen wordt

Jaarstukken 2021

29

ingevuld. Daarbij ook de strategische keuzes die de schoolbesturen in dit verband maken meegewogen. Wat hebben we hiervoor gedaan? Cluster 1 nieuwbouw basisschool Het Palet De voorbereidingen van de nieuw te realiseren basisschool Het Palet, inclusief een gymnastiekvoorziening, zijn in gang gezet. Nadat het besluit binnen Stichting Keender was genomen om beide voormalige basisscholen inhoudelijk te laten fuseren, hebben wij daarop een positief advies aan Keender uitgebracht. Aansluitend hebben wij het besluit genomen het gebouw van de voormalige basisschool dr. Ariëns in juridische zin in eigendom van het schoolbestuur over te nemen. Integraal Huisvestingsplan Met de schoolbesturen zijn in de loop van dit jaar de eerste verkennende gesprekken gevoerd. Uiterlijk medio 2022 kan het IHP door de gemeenteraad worden vastgesteld.

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Wat hebben we bereikt? Binnen de programmalijn ‘VVE-Doorgaande lijn’ van de Lokale Samenwerkingsagenda 2019-2022 is door het opstellen van het zogeheten Kwaliteitskader voorschoolse educatie een kwaliteitsimpuls gegeven aan de opvang voor peuters in de leeftijd van 2 tot 4 jaar. Hoewel aan dit Kwaliteitskader (nog) geen aanvullende inspectie-eis is gekoppeld, hebben de betrokken organisaties wel aangegeven zich aan de hierin opgenomen afspraken waar mogelijk te committeren. Door het vaststellen van het nieuwe beleid op het gebied van voorschoolse voorzieningen, is er zowel inhoudelijk als financieel duidelijkheid gecreëerd voor alle betrokken organisaties en daarmee ook voor de ouders van de kinderen die gebruik maken van een voorschoolsevoorziening. Wat hebben we hiervoor gedaan? Zowel inhoudelijk als financieel is het voorschoolse voorzieningenbeleid herijkt en vastgesteld. In de vastgestelde ‘Beleidsnotitie voorschoolse educatie Haaksbergen’ worden de beleidsmatige uitgangspunten beschreven, die wij hanteren op het gebied van onder andere ouderbetrokkenheid, kwaliteitszorg en toezicht. In samenwerking met alle partners op het gebied van voorschoolse voorzieningen wordt invulling gegeven aan het in de praktijk toepassen van dit beleid.

Als onderdeel van het geactualiseerde beleid op dit terrein is in de ‘Uitvoeringsregeling subsidie peuteropvang Haaksbergen’ vastgelegd onder welke voorwaarden wij subsidie verlenen voor peuteropvang. Dit laatste geldt voor zowel de reguliere peuteropvang als voor de doelgroeppeuters met een VVE-indicatie.

Prestatie-indicatoren Naam indicator

Eenheid

Stand Haaksbergen 2020

Absoluut verzuim

Aantal per 1.000 leerlingen Aantal per 1.000 leerlingen % deelnemers aan het VO en MBO onderwijs

Relatief verzuim Vroegtijdig schoolverlaters zonder

Jaarstukken 2021

Gestelde norm

0,0%

Gemiddelde van de referentie gemeenten 2,4%

27

26

*

1,1%

1,7%

0,5%

0,0%

30

startkwalificatie (vsv-ers)

Wat heeft het gekost? bedragen x €1.000 Nr.

Omschrijving taakveld

Lasten Begroot

Werkelijk

Baten Saldo

Begroot

Werkelijk

Saldo

Totaal saldo

4.1

Openbaar basisonderwijs

32

32

0

0

0

0

0

4.2

Onderwijshuisvesting

1.230

1.243

-13

134

138

4

-9

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingz.

848

823

25

219

204

-15

10

2.110

2.098

12

354

342

-12

1

Totaal programma 4

De afwijkingen op het saldo per taakveld (> € 15.000) worden toegelicht binnen het hoofdstuk ‘Verklaring verschillen begroot en werkelijk’ in de jaarrekening.

Jaarstukken 2021

31

Programma 5. Sport, cultuur en recreatie Belangrijkste beleidsontwikkelingen Covid-19 2021 Sportverenigingen, sportaanbieders en culturele instellingen zagen zich ook in 2021 geconfronteerd met beperkende maatregelen. Zo mochten de binnensportaccommodaties, Museum Buurt Spoorweg en Theater de Kappen in 2021 niet of beperkt open. Dit maakte het organiseren van bijvoorbeeld voorstellingen in het theater vrijwel onmogelijk. De bibliotheekfunctie ondervond geen hinder van de beperkende maatregelen. Als gemeente hebben wij de instellingen en verenigingen zo goed als dat kon ondersteund. Deze ondersteuning vond plaats in de vorm van advies, vragen beantwoorden over regelgeving en financiële compensatie. Voor de sportverenigingen is de huur van de sportaccommodaties over het 1ste en 2de kwartaal van 2021 (gedeeltelijk) kwijtgescholden. De gemeente heeft daarvoor gebruik gemaakt van de regeling tegemoetkoming verhuurders sportaccommodaties. Er volgt nog een nieuwe regeling over het laatste kwartaal van 2021. Financiële compensatie op het gebied van cultuur vond plaats door middel van de in 2021 vastgestelde Subsidieverordening coronamaatregelen Haaksbergen. Hier hebben de buurthuizen, Museum Buurtspoorweg en coöperatie De Kappen gebruik van gemaakt.

Regionale visie Sport en Bewegen in Twente 2018-2022 In 2018 is de Regionale visie ‘Sport en Bewegen in Twente, Regionale samenwerking is Noaberschap vanuit Eigen Kracht!’ door alle 14 gemeenten vastgesteld. Vanaf 2018 is in meer of mindere mate geïnvesteerd in de thema’s: 1. Bovenlokale sportaccommodaties 2. Evenementen 3. Meedoen door kwetsbare doelgroepen/Gehandicaptensport (Nationale Spelen Special Olympics Twente 2022). 4. Talentherkenning, ontwikkeling en ondersteuning 5. Sport en bewegen voor een vitale en gezonde samenleving In 2021 heeft een evaluatie van de regionale visie plaatsgevonden. Dit in verband met het opstellen van een nieuwe regionale visie sport en bewegen 2022-2026. Deze wordt in 2022 aan alle Twentse gemeenten voorgelegd, waarbij de gekozen doelstellingen/ interventies dienen aan te sluiten bij zowel de landelijke, provinciale alsook de lokale sport- en preventieakkoorden.

5.1 Sportbeleid en activering Wat hebben we bereikt? Lokaal sport en beweegakkoord Haaksbergen, Natuurlijk in beweging De kerngroep, bestaande uit vertegenwoordigers van de binnensport, buitensport, onderwijs, eerste lijnszorg Haaksbergen en de gemeente heeft in 2021 diverse aanvragen voor een bijdrage uit het uitvoeringsbudget regeling Sportakkoord beoordeeld en toegekend voor: • Een gezamenlijke sportdag van alle sportverenigingen op het Scholtenhagen. • Een bijdrage voor de aanschaf van sportmaterialen voor plan 1 en 2 van the GAP. • Een bijdrage voor het project stimulans voor jeugd van het Assink Lyceum. • Een pilot voor een MQ scan, gericht op het meten van de motoriek van kinderen in het basisonderwijs, waaraan 7 basisscholen meedoen. De pilot start in 2022. • Daarnaast hebben een tweetal verenigingen ondersteuning gekregen van de adviseur lokale sport in het kader van bestuurlijke versterking en kadervorming.

Jaarstukken 2021

32

Beweegwijzer De papieren versie van de beweegwijzer is in 2021 gedigitaliseerd en geactualiseerd. De online beweegwijzer: beweegwijzerhaaksbergen.nl is een initiatief vanuit het Sportakkoord Haaksbergen. Buurtsportcoaches Haaksbergen zijn kartrekker van dit digitale ‘Beweeg Informatie Punt’. Andere betrokkenen zijn Eerstelijnszorg Haaksbergen, Wijkracht, Noaberpoort, gemeente Haaksbergen en Stichting Haaksbergen Promotie. Buurtsportcoaches De buurtsportcoaches hadden in 2020 al ervaring opgedaan met het in aangepaste vorm organiseren van activiteiten als gevolg van de coronamaatregelen. De activiteiten in 2021 bestonden vooral uit buitenactiviteiten zoals fietsen, wandelen, scootmobieltocht en het mede organiseren van de Week van de eenzaamheid. Veel deelnemers aan de activiteiten doen op verwijzing van een professional mee. Verwijzers zijn huisartsen, zorginstellingen of instellingen voor hulpverlening, onderwijs en beweegaanbieders. Belangrijke redenen voor verwijzen zijn: problemen op gebied van gezondheid, ervaren van stress, problemen in de persoonlijke sfeer als schulden of relatie of geen vrijetijdsbesteding hebben. Jeugdfonds Sport en Cultuur In 2021 zijn 67 nieuwe aanvragen sport door het Jeugdfonds Sport en Cultuur in behandeling genomen.

Nationale spelen Special Olympics Twente 2022 De voorbereidingen voor het grootste sportevenement dat in 2022 in Nederland plaatsvindt liggen goed op koers. De Nationale Spelen Special Olympics Twente 2022 vinden plaats van 10-12 juni 2022. De opening is op vrijdag 12 juni in het FBK stadion. Wij verwachten ruim 2500 sporters en 1000 begeleiders die op de campus van de UT Twente worden gehuisvest in een speciaal Olympisch dorp. In alle 14 gemeenten vinden een of meerdere sporttoernooien plaats. De gemeente Haaksbergen heeft het G-voetbal toegewezen gekregen. Voor de organisatie is in 2021 een lokale toernooiorganisatie opgericht met vertegenwoordigers van de twee organiserende verenigingen HSC’21 en v.v. Haaksbergen en gemeente. In totaal komen 32 G- voetbalteams naar Haaksbergen waaronder het G-voetbalteam van v.v. Haaksbergen. Daarnaast heeft gymnastiekvereniging V&K ook deelnemers ingeschreven voor de Nationale Spelen. In de voorbereiding naar de Nationale spelen worden in iedere gemeente zogenaamde Lecacy activiteiten georganiseerd. In oktober 2021 heeft in Haaksbergen de sportcarousel plaatsgevonden, waar alle aanbieders van aangepast sporten uit Haaksbergen zich via sportdemonstraties hebben gepresenteerd. Aangepast sporten Alle 14 Twentse gemeenten zijn in 2021 aangesloten bij de landelijke website van Uniek Sporten.

Daarmee is én het huidige actuele aanbod voor sporten met een beperking in Haaksbergen en het aanbod in de regiogemeenten goed in beeld en voor iedereen vindbaar. Wat hebben wij daarvoor gedaan? • Naast deelname aan de kerngroep lokaal sport en beweegakkoord Haaksbergen hebben wij via de Sisa regeling verantwoording afgelegd over de bestede middelen van het uitvoeringsbudget 2020. Dit is in 2021 door VWS vastgesteld. Tevens hebben wij een nieuw uitvoeringsbudget voor 2022 aangevraagd en dat is inmiddels toegekend. • Wij hebben de buurtsportcoaches, die werkzaam zijn bij onder meer het Assink Lyceum, Wijkracht en Mediant gesubsidieerd via de landelijk ontvangen subsidie.

Jaarstukken 2021

33

• • • • •

Voor de digitalisering van de beweegwijzer is door de kerngroep lokaal sport en beweegakkoord een bijdrage uit het uitvoeringsbudget toegekend. Wij subsidiëren het Jeugdfonds Sport en Cultuur Overijssel jaarlijks met € 15.000. Wij zijn aangesloten bij de landelijke website Uniek Sporten. Special Olympics Nationale Spelen (SONS) 2022: de toernooiorganisatie van het Gvoetbaltoernooi wordt door de projectorganisatie van de SONS en gemeente ondersteund. Wij nemen deel aan het bestuurlijk en ambtelijk regionaal overleg Sport en Bewegen Twente en hebben zitting in de regionale werkgroep inclusief sporten en bewegen.

5.2 Sportaccommodaties Wat hebben we bereikt? Zwembad de Wilder Vanwege Covid-19 moest zwembad de Wilder van Optisport Haaksbergen B.V. gedurende lange tijd dicht of kon slechts zeer beperkt gebruikt worden (alleen voor zwemlessen). Dit had grote gevolgen voor de exploitatie van zwembad de Wilder. Door gebruik te maken van een compensatieregeling SPUK IJZ kon dit worden opgevangen. Atletiekbaan De atletiekbaan is in 2021 door de KNAU goedgekeurd. Daarmee voldoet de atletiekbaan aan de gestelde normen voor de komende drie jaar en is deze ook wedstrijdgeschikt. BMX vereniging DVO BMX-vereniging DVO heeft in 2021 te maken gehad met een bestuurswisseling. Daardoor was het voor de vereniging niet mogelijk gesprekken aan te gaan met de gemeente over een mogelijke verzelfstandiging van de fietscrossaccommodatie. Dit wordt in 2022 opgepakt. Wat hebben we hiervoor gedaan? • Wij hebben Optisport Haaksbergen B.V. gesubsidieerd op basis van de getekende beheer- en exploitatieovereenkomst. Er is door de gemeente een Coronacompensatieregeling SPUK IJZ aangevraagd voor zwembad De Wilder. Het ontvangen bedrag hebben wij als subsidie verstrekt aan Optisport Haaksbergen B.V. De financiële gevolgen hiervan zijn verwerkt bij de Eindejaarsrapportage. • Wij hebben de atletiekbaan door de KNAU laten inspecteren.

Op basis van het inspectierapport is door de firma die in 2018 de baan heeft gerenoveerd een aantal materialen vervangen en zijn herstel- werkzaamheden uitgevoerd (op garantiebasis). Ook is de atletiekbaan gereinigd. Het opnieuw belijnen van de atletiekbaan bleek uiteindelijk niet nodig te zijn. • Wij hebben Stichting ‘t Meuke een bijdrage van € 46.620 uitbetaald voor de vervanging van de toplaag van het kunstgrasveld. Dit betrof de tweede bijdrage in het kader van de regeling vrijval onderhoud. Over 10 jaar wordt voor de laatste keer eenzelfde bijdrage uitgekeerd. De vervanging heeft nog niet plaatsgevonden. • Wij hebben de Stichting Groot Scholtenhagen gesubsidieerd.

5.3 Cultuur Wat hebben we bereikt? Week van de Amateurkunst Onder de noemer ‘Haaksbergen treedt op!’ vond van 2 tot en met 10 oktober de Week van de Amateurkunst (WAK) plaats. Het was door de coronabeperkingen het eerste culturele treffen in Theater De Kappen in het seizoen 2021-2022. Haaksbergen treedt op! is een brede samenwerking van de amateurkunst in Haaksbergen. Een gedeelte van de WAK is door RTV Sternet gestreamd. Hierdoor konden meer inwoners de activiteiten

Jaarstukken 2021

34

meemaken dan op dat moment door de coronabeperkingen op locatie mogelijk was. Naast de gemeente was de provincie Overijssel medesubsidiënt van ‘Haaksbergen treedt op!’ Cultuureducatie Door alle 12 basisscholen is deelgenomen aan Cultuureducatie met Kwaliteit (CmK); het cultuurmenu kent 100% deelname van de scholen. 8% van de scholen doet mee aan de Regeling Impuls Muziekonderwijs. Jeugdfonds Sport en Cultuur Overijssel In 2021 zijn 11 nieuwe aanvragen Cultuur in behandeling genomen door het Jeugdfonds Sport en Cultuur. Stichting Beeldende kunst Haaksbergen De Stichting Beeldende Kunst Haaksbergen (SBKH) heeft in 2021 een schouw en inventarisatie van binnen- en buitenkunst afgerond. Daarnaast heeft SBKH onder andere de monumenten schoongemaakt, heeft zij het kunstwerk de Troubadour herbestemd, de restauratie van het beeld de Fabriek geregeld, de restauratie van Herdenkingsmonument Haaksbergen uitgevoerd en heeft voorbereidingen getroffen voor het terugplaatsen van de Feesthoed bij het Kulturhus. Tot slot heeft zij de coördinatie en het contact met de verzekering onderhouden betreffende het omgewaaide kunstwerk Spankracht. Helaas is gebleken dat de gemeente geen vergoeding krijgt voor de schade. Festiviteiten 75 jaar bevrijding In verband met de maatregelen rondom Covid-19 is wederom slechts een gedeelte van het programma uitgevoerd.

Comeback Cultuur Overijssel breed zijn cultuurmakelaars, waaronder onze cultuurmakelaar, samen met Studio Vers Bestuur en provincie Overijssel begonnen met een ontwikkelingstraject voor de amateurkunst. Centraal staat daarbij de veranderende samenleving en de wijze waarop het verenigingsleven hierop kan anticiperen. De aftrap vond online plaats op 22 september. Cultuurmakelaar Haaksbergen Hof van Twente doet samen met Haaksbergen mee aan de regeling Cultuurmakelaar van provincie Overijssel. De cultuurmakelaar Haaksbergen is de adviseur richting de amateurkunst en versterkt lokale initiatieven. De cultuurmakelaar verbindt ook op onderdelen onze gemeente met ontwikkelingen in Overijssel en in het bijzonder met de Cultuurregio Twente. Daarnaast betrekt de gemeente de cultuurmakelaar bij het aanjagen en verder ontwikkelen van het lokale cultuurbeleid. Wat hebben we hiervoor gedaan? • We hebben de eindrapportages ter verantwoording van de middelen CmK en CAB ingediend bij de provincie en de definitieve beschikking ontvangen. We hebben voor de periode 2021-2024 bij de provincie de aanvraag CAB 2.0 ingediend. Deze aanvraag is positief beschikt. • Wij subsidiëren het Jeugdfonds Sport en Cultuur Overijssel jaarlijks met € 5.000,voor cultuurdeelname door jongeren.

5.4 Musea Wat hebben we bereikt? Museum Buurt Spoorweg (MBS) De bestuursstructuur is aangepast waarbij is gekozen voor de samenvoeging van Raad van Toezicht en bestuur. In goed overleg heeft MBS afscheid genomen van haar eerste

Jaarstukken 2021

35

directeur. Mede met behulp van financiële ondersteuning vanuit Haaksbergen en Enschede is een nieuwe directeur aangesteld, die als belangrijkste taak heeft de basis op orde te krijgen, de uitstraling van het museum verder te professionaliseren en de economische impact te vergroten. Wat hebben we hiervoor gedaan? We subsidiëren het museum, er is regelmatig ambtelijk en bestuurlijk contact met het museum en met de gemeente Enschede om af te stemmen, zodat verschillende ontwikkelingen elkaar kunnen versterken.

5.5 Cultureel erfgoed Wat hebben we bereikt? Het in stand houden van ons cultuurhistorisch erfgoed en de monumentale panden. Wat hebben we hiervoor gedaan? We hebben een tijdelijke oplossing gevonden voor de waarneming van taken van de voormalige Erfgoedraad door de monumentencommissie van Het Oversticht. We hebben de monumenten die we in eigendom hebben onderhouden. Er is voor vijf gemeentelijke monumenten subsidie verleend voor het in stand houden van de monumenten en er is een bijpassend advies gegeven met als uitgangspunt de Erfgoedverordening.

5.6 Media Wat hebben we bereikt? De lokale omroep is nu in De Kappen gehuisvest. Het huisvestingsprobleem lijkt hiermee structureel opgelost. Wat hebben we hiervoor gedaan? Wij hebben RTV Sternet conform de richtlijnen van de VNG bekostigd.

5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie Wat hebben we bereikt? Speelvoorzieningen Door andere prioritering zijn in 2021 geen nieuwe speeltoestellen aangeschaft. Het reguliere onderhoud en inspecties van speeltoestellen hebben wel plaatsgevonden. Enkele burgerinitiatieven om een speelplek opnieuw in te richten zijn door ons ondersteund, maar deze initiatieven zijn nog niet afgerond. Plantsoenen Ten opzichte van de voorgaande drie zeer droge jaren kenmerkte 2021 zich als een jaar waarin tijdens het groeiseizoen veel regen is gevallen, waardoor het onkruid welig groeide. In 2020 werd er bij de begrotingsvergadering 2020 een bezuiniging op het groenonderhoud opgelegd. Als gevolg hiervan is het onderhoudsniveau bij plantsoenen in de woonwijken teruggegaan van een B-niveau naar het lagere C-niveau. De gevolgen hiervan waren in het ‘natte jaar 2021’ goed te merken. Hoofdaannemer TwenteMilieu kon het werk nauwelijks bijbenen en de klachten nam toe. In 2021 was er meer aandacht voor het bevorderen van de biodiversiteit. Een van maatregelen die werd getroffen, is de grotere gazons binnen de bebouwde kom, die niet officieel als trapveld of hondenlosloopgebied zijn aangewezen, nog maar twee keer per jaar te maaien, waarbij het maaisel wordt afgevoerd. Door verschraling zullen er de komende jaren meer bloemen komen. Op accentpunten werden bloemenmengels

Jaarstukken 2021

36

ingezaaid. De reacties over het maaibeleid waren divers, maar door diverse vormen van communicatie, in samenwerking met onze natuurorganisaties, viel het achteraf niet tegen. Gezien de vele regen was het niet het beste jaar om hiermee te starten, maar na de zomer bleek dat twee keer per jaar maaien uiteindelijk toch voldoende was. Wat hebben we hiervoor gedaan? • Inwoners zijn in 2021 niet actief benaderd als het gaat om het snippergroenbeleid en groenadoptie. Dit had enerzijds met corona te maken, anderzijds met een capaciteitsprobleem. • In 2021 zijn geen projecten revitalisering uitgevoerd (opknappen van verouderde plantsoen). We kregen wel diverse verzoeken van inwoners om straten te renoveren. • In het jaar 2021 waren alle uitvoerende onderhoudswerkzaamheden aan plantsoenen, bomen, ongedierte en begraafplaatsen ondergebracht bij Twente Milieu. Uiteraard onder regie van de gemeente. Het was een jaar met leermomenten, maar het werd met vertrouwen in de toekomst afgesloten.

Verbonden partijen Stichting Groot Scholtenhagen te Haaksbergen De stichting beheert en onderhoudt het park en draagt daarmee bij aan het aanbieden van voldoende mogelijkheden voor sport- en bewegingsactiviteiten, recreatie en ontspanning. Twente Milieu Sinds 2018 is Twente Milieu een partner van de gemeente Haaksbergen voor taken in de openbare ruimte. Twente Milieu is onder andere actief op het gebied van groen, (water)wegen, riolering, afval, evenementen en recreatieve voorzieningen. Samen met de gemeenten Almelo, Borne, Enschede, Hof van Twente, Losser, Oldenzaal en Wierden is Haaksbergen aandeelhouder.

Prestatie-indicatoren Naam indicator

Eenheid

Niet sporters

%

Stand Haaksbergen 2021 48,2

Gemiddelde van de referentie gemeenten 50,5

Gestelde norm *

Wat heeft het gekost? bedragen x €1.000 Nr.

Omschrijving taakveld

Lasten

Baten

Begroot

Werkelijk

Saldo

Begroot

Werkelijk

Saldo

Totaal saldo

5.1

Sportbeleid en activering

1.126

1.076

50

624

611

-13

37

5.2

Sportaccommodaties

568

504

64

334

292

-42

22

5.3

C ultuur

781

773

8

237

230

-7

1

5.4

Musea

57

57

0

0

0

0

0

5.5

C ultureel erfgoed

86

62

24

34

33

-1

23

5.6

Media

263

263

0

0

0

0

0

5.7

Openbaar groen en recreatie

2.156

2.148

8

78

72

-6

2

Totaal programma 5

5.037

4.884

152

1.307

1.239

-68

85

De afwijkingen op het saldo per taakveld (> € 15.000) worden toegelicht binnen het hoofdstuk ‘Verklaring verschillen begroot en werkelijk’ in de jaarrekening.

Jaarstukken 2021

37

Programma 6. Sociaal domein Belangrijkste beleidsontwikkelingen Uitspraak arbitragecommissie en Hervormingsagenda jeugd Op 18 mei 2021 heeft de Arbitragecommissie inzake het geschil tussen Rijk (ministerie van VWS) en gemeenten (VNG) over de structurele financiering van de jeugdzorg uitspraak gedaan. De belangrijkste onderdelen van deze uitspraak zijn: - het Rijk dient voor 2022 het feitelijke tekort op de uitgaven voor de jeugdzorg te compenseren; - gemeenten en Rijk gaan voortvarend aan de slag met de inrichting en uitvoering van een Ontwikkelagenda 2022-2028. Naar aanleiding van deze uitspraak heeft het vorige kabinet voor 2022 substantieel extra geld voor jeugdzorg aan de gemeenten beschikbaar gesteld. De Ontwikkelagenda is inmiddels omgedoopt tot Hervormingsagenda jeugd. Gemeenten, Rijk en zorgaanbieders, cliënten(vertegenwoordigers)en professionals zijn hiermee in 2021 aan de slag gegaan. De Hervormingsagenda Jeugd heeft 2 doelen, die nadrukkelijk aan elkaar zijn gekoppeld: • betere en tijdige zorg en ondersteuning, op de juiste plek en wanneer dit nodig is; • een beheersbaar en daarmee duurzaam financieel houdbaar stelsel. De hervormingsagenda heeft een transformatiedoelstelling; een inhoudelijke vernieuwing die de kwaliteit van de jeugdzorg verhoogt.

In het nieuwe regeerakkoord, dat eind 2021 verscheen, is een extra structurele bezuiniging van € 500.000.000 vanaf 2025 op jeugdzorg opgenomen. Deze bezuiniging zet de bedoeling en de uitvoering van de Hervormingsagenda onder druk. Tijdens de algemene ledenvergadering (ALV) van de VNG van begin 2022 hebben de gemeenten gestemd voor het per direct opschorten van de vormgeving en besluitvorming over de Hervormingsagenda Jeugd. Regiovisie jeugd Medio 2020 hebben de gemeenten ingestemd met de Norm voor Opdrachtgeverschap (NvO). Daarmee hebben de gemeenten onder meer uitgesproken dat ze gaan vastleggen dat én hoe ze willen samenwerken in een Regiovisie Jeugdhulp. De gemeenten in Twente hebben de Organisatie voor Zorg en Jeugdhulp Twente (OZJT) opdracht gegeven de Regiovisie Jeugdhulp Twente op te stellen. Sinds maart 2021 is hard gewerkt aan de regiovisie. Zo zijn er allerlei gesprekken gevoerd waarin cliënten, zorgaanbieders, professionals, adviesraden, raadsleden en bestuurders hun inbreng hebben gedaan. Alle input is verwerkt in de Regiovisie Jeugdhulp Twente met daarin acht leidende principes. De leidende principes zijn: 1. De jeugdige in zijn/haar omgeving staat centraal 2. Normaliseren is uitgangspunt 3. Ondersteuning zo licht en zo nabij als mogelijk, zo zwaar en specialistisch als nodig 4. Thuis, tenzij… 5.

In Twente kennen we een overzichtelijk zorglandschap, effectief en beheersbaar 6. In Twente werken wij zonder wachtlijsten 7. Wij investeren in blijvend leren en verbeteren, data gedreven 8. Het stelsel van jeugdhulp is duurzaam en betaalbaar De gemeenteraden van de 14 Twentse gemeenten is gevraagd de Regiovisie Jeugdhulp Twente uiterlijk begin 2022 vast te stellen. Aanpak wachttijden Eén van de grootste problemen binnen de jeugdhulp, zowel landelijk als in Twente, is de wachttijden (of wachtlijsten). In de Regiovisie Jeugdhulp Twente wordt dat onderkend en

Jaarstukken 2021

38

is met leidend principe 6. In Twente werken wij zonder wachtlijsten specifiek aandacht voor wachttijden gevraagd. In het bestuurlijk overleg Samen14 is, vooruitlopend op de regiovisie, op 7 juli 2021 opdracht gegeven tot het uitvoeren van een verkenning naar een Twentse aanpak wachttijden jeugdhulp en tot het maken van een implementatieplan voor deze aanpak. In 2021 is een implementatieplan voorbereid en opgesteld. Begin 2022 vindt besluitvorming over het implementatieplan plaats, waarna, bij akkoord, de uitvoering start.

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Wat hebben we bereikt? Veel wijkraden zijn actief in het organiseren van activiteiten. Deze zijn door Covid-19 in de meeste gevallen niet doorgegaan. De meeste wijkraden en belangengemeenschappen hebben uiteindelijk digitaal vergaderd, waardoor niet alles stilviel. Alle wijkraden en belangengemeenschappen zijn intact gebleven. Wijkraden waren bijvoorbeeld betrokken bij de afwaardering van de ‘oude’ N18, de mogelijke sloop van het Wilhelminaviaduct en de bouwplannen op ‘t Kempke en de Lourdeskerk. Het beëindigen van het budget voor initiatieven van wijkraden en belangengemeenschappen heeft niet tot financiële problemen geleid. Een nieuwe regeling, die ook openstaat voor burgerinitiatieven, wordt in het eerste halfjaar van 2022 aan de raad ter vaststelling aangeboden. Wat hebben we hiervoor gedaan? In 2021 is bij de gemeenteraad, participatieraad, het lokale veld en beleidsmedewerkers sociaal domein inbreng opgehaald voor de leidende principes. Deze leidende principes worden gebruikt bij het opstellen van de samenlevingsagenda die in 2022 wordt vastgesteld. In de samenlevingsagenda komen het fysieke en sociale domein samen. Het beleidsplan sociaal domein is onderdeel van de samenlevingsagenda. In verband met de Covid-19 maatregelen is in 2021 de waardering voor de mantelzorgers anders ingevuld. Zij hebben een attentie thuisbezorgd gekregen.

De belangengemeenschap Buurse is gestart met de uitvoering van een onderzoek naar de toekomst van maatschappelijk vastgoed in het kerkdorp. Waar nodig ondersteunt de gemeente dit project.

6.2 Wijkteams/Noaberpoort Wat hebben we bereikt? Vroegsignalering hebben we verder kunnen versterken, met name bij schuldenproblematiek. Het Wmo-cliëntervaringsonderzoek laat over het algemeen zien dat inwoners net als in voorgaande jaren overwegend positief zijn over het contact over de hulpvraag (toegang tot ondersteuning via de Noaberpoort), en de kwaliteit en het effect van de ondersteuning die zij hebben ontvangen. De stijgende lijn die tot en met het onderzoek over het jaar 2018 zichtbaar was, is in de daaropvolgende jaren wel afgevlakt of op onderdelen dalend. Deze ontwikkeling is mogelijk (deels) te verklaren door de beperkingen als gevolg van de uitbraak van het Covid-19: de dienstverlening aan inwoners met een hulpvraag kon lange tijd niet worden vormgegeven op de gebruikelijke wijze. Huisbezoeken en vrije inloop in de Noaberpoort waren bijvoorbeeld niet altijd mogelijk.

Jaarstukken 2021

39

De uitkomsten van het cliëntervaringsonderzoek Jeugd geven een vergelijkbaar beeld: over de meeste aspecten die te maken hebben met het contact over de hulpvraag en de kwaliteit van jeugdhulp is men positiever dan in de eerste jaren na de decentralisatie. Ook voor jeugdhulp geldt dat in 2020 sprake is van stagnatie van deze ontwikkeling, waarbij de invloed van Covid-19 mogelijk een rol speelt. Er is meer inzicht in de werkprocessen en er is een overzicht van verbeterpunten. We hebben meer inwoners toegeleid naar algemene voorzieningen en voorliggende wettelijke regelingen. Er is een coördinator externe verwijzingen aangesteld waardoor er minder zware voorzieningen voor jeugd worden ingezet. Wat hebben we hiervoor gedaan? Het pakket voor vroegsignalering voor schulden is heringericht om alle inwoners een hulpaanbod te kunnen doen via verschillende kanalen: huisbezoeken, telefoon, e-mail of per brief. Vanuit het project ‘Grip op sociaal domein’ is er aandacht besteed aan de verbetering van de werkprocessen, waaronder de inzet van algemene voorzieningen en wettelijk voorliggende voorzieningen. Er is een functie gerealiseerd voor coördinatie op externe verwijzingen. Er zijn verbindingen gelegd met de externe verwijzers voor jeugdhulp. We hebben in 2021 cliëntervaringsonderzoeken Wmo en Jeugd laten uitvoeren over het jaar 2020.

6.3 Inkomensregelingen en armoedebestrijding Wat hebben we bereikt? Vanuit de Uitvoeringsorganisatie Borne, Haaksbergen en Hengelo is bijstand verstrekt aan inwoners die in zodanige omstandigheden verkeren, dat ze niet over de middelen beschikken om in de noodzakelijke kosten van het bestaan te voorzien. Ondanks de afbouw van de steunmaatregelen is het bijstandsvolume verder gedaald. Ultimo 2021 telden we 257 bijstandsuitkeringen. Dit is een daling van 23 uitkeringen ten opzichte van 1 januari 2021. Het aantal aanvragen voor een bijstandsuitkering lag lager dan in 2020. In tegenstelling tot eerdere prognoses en ondanks de Covid-19 crisis, heeft de arbeidsmarkt zich gunstig ontwikkeld. Daarnaast zijn vanuit het minimabeleid diverse bijdragen verstrekt, zodat ook inwoners met een laag inkomen kunnen deelnemen aan de maatschappij. Voor bijzondere noodzakelijke kosten van bestaan is bijzondere bijstand verstrekt. Wat hebben we hiervoor gedaan? Om meer zicht te krijgen op de kwaliteit van de dienstverlening en de resultaten van de Uitvoeringsorganisatie hebben we meer ingezet op het accountmanagement. De managementinformatie die we ontvangen wordt periodiek opgenomen in het dasboard sociaal domein. Er is ook een begin gemaakt met het verder ontwikkelen van het dashboard voor de Participatiewet.

Op 15 juni 2021 zijn de gewijzigde Beleidsregels giften vastgesteld, waarmee voor mensen met een bijstandsuitkering geen meldplicht meer bestaat voor giften tot een bedrag van €1.200.

Jaarstukken 2021

40

Op 24 november 2021 is de gewijzigde Verordening (en beleidsregels) individuele inkomenstoeslag vastgesteld, waarmee de doelgroep die recht heeft op de individuele inkomenstoeslag is uitgebreid. Op 7 december 2021 zijn de Beleidsregels terugvordering en invordering vastgesteld, waarmee we voldaan aan de wettelijke verplichtingen in het kader van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening en de regels van de Wet vereenvoudiging beslagvrije voet. Dit betekent onder andere een verlaging van de beslagvrije voet naar 5%. Op 14 december 2021 zijn de gewijzigde Nadere regels subsidie jeugd vastgesteld, waarmee een subsidie voor de Stichting Leergeld is opgenomen. Er zijn in 2021 voorbereidingen getroffen voor de nieuwe beleidsregels bijzondere bijstand. We hebben voorbereidingen getroffen voor een nieuw beleidskader armoede voor de komende jaren, dat onderdeel gaat uitmaken van het Integraal Beleidsplan Sociaal Domein. Met het Kindpakket hebben we 19 kinderen uit groep 7/8 kunnen helpen aan een fiets, 28 kinderen aan zwemlessen en 164 kinderen met een bijdrage in de schoolkosten. Via een bijdrage aan het Jeugdfonds Sport en Cultuur hebben we in 2021 67 kinderen ondersteund die mee hebben kunnen doen aan een sportactiviteit en 11 kinderen die mee hebben kunnen doen aan een cultuuractiviteit. Via een bijdrage aan de Stichting Leergeld hebben we 57 kinderen kunnen helpen.

6.4 Begeleide participatie Wat hebben we bereikt? De Wet sociale werkvoorziening (Wsw) is bedoeld voor mensen die door een lichamelijke, psychische of verstandelijke handicap niet onder normale omstandigheden kunnen werken. Sinds 1 januari 2015 kunnen geen nieuwe mensen meer instromen in de Wsw. Dat betekent dat het aantal Wsw-medewerkers door natuurlijk verloop jaarlijks daalt. Ook bij ons is in 2021 het Wsw bestand verder gedaald. Wat hebben we hiervoor gedaan? Mensen met een indicatie in het kader van de Wsw hebben onder aangepaste omstandigheden zo regulier mogelijke arbeid verricht. Vanuit een werkplek bij de SWB zijn mensen doorgestroomd naar een werkplek bij een reguliere werkgever.

6.5 Arbeidsparticipatie Wat hebben we bereikt? In 2021 hebben de mensen die daar recht op hebben bijstand ontvangen. Daarnaast heeft de Uitvoeringsorganisatie zoveel mogelijk mensen begeleid naar regulier werk. In 2021 hebben we ons voorbereid op de nieuwe Wet inburgering. Deze wet zou aanvankelijk ingaan op 1 juli 2021 maar is een half jaar uitgesteld naar 1 januari 2022. Gemeenten krijgen een veel grotere taak in de nieuwe wet. Wat hebben we hiervoor gedaan? In voorbereiding op de nieuwe Wet inburgering zijn nieuwe onderdelen van het stelsel zoals de Brede intake, Persoonlijk plan Inburgering (PIP) en Participatie en de Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP) ontwikkeld en uitgewerkt.

Jaarstukken 2021

41

37 personen met een bijstandsuitkering zijn uitgestroomd naar werk. Via de SWB zijn 13 personen op een arbeidsontwikkeltraject geplaatst. 4 personen zijn via de SWB doorgestroomd naar regulier werk. Er is een groter beroep gedaan op ondersteuning, na plaatsing bij een werkgever, door middel van jobcoaching en loonkostensubsidie. Het is een bewuste keuze om iedereen die enigszins kan werken ook daadwerkelijk te laten werken met de benodigde ondersteuning.

6.6 Maatwerkvoorzieningen (Wmo) Wat hebben we bereikt? In 2021 is het dashboard Sociaal domein in afstemming met de raad verder doorontwikkeld. Het dashboard verschijnt 4 keer per jaar en geeft onder andere informatie over het aantal inwoners dat gebruik maakt van ondersteuning vanuit de Wmo 2015 (maatwerkvoorzieningen). Op deze manier is er een beter inzicht in de werking van het Twents inkoopmodel. De aanbesteding van de opdracht voor het leveren en onderhouden van Wmohulpmiddelen (waaronder bijvoorbeeld rolstoelen en scootmobielen) is in 2021 succesvol afgerond, waardoor een eenvoudiger en efficiëntere werkwijze tot stand is gebracht. Wat hebben we hiervoor gedaan? In 2021 hebben we het dashboard sociaal domein verder doorontwikkeld. We hebben samengewerkt met buurgemeenten voor de aanbesteding Wmohulpmiddelen. De nieuwe contracten met Welzorg, Meyra en Medipoint zijn geïmplementeerd. Waar mogelijk hebben we gekozen voor een eenvoudige werkwijze, bijvoorbeeld bij het onderhoudscontract. Speciale aandacht is er geweest voor de toeleiding van inwoners naar de Wet langdurige zorg (Wlz). Daarvoor is kennis uitgewisseld met het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) en de casemanagers dementie. Uiteindelijk heeft dit ertoe geleid dat 45 inwoners vanuit de Noaberpoort zijn toegeleid naar de Wlz.

Van 37 inwoners zijn de Wlz indicaties inmiddels afgegeven en de Wmo-indicaties beëindigd.

6.7.1 Maatwerkdienstverlening 18+ Wat hebben we bereikt? Wmo 2015 Noaberpoort heeft in 2021 toegang tot voorliggende en algemene voorzieningen voor inwoners gegeven. Bij elke inwoner is gekeken naar de mogelijkheden die de sociale omgeving heeft om een bijdrage aan de ondersteuning te leveren (eigen kracht). Uit ons registratiesysteem blijkt dat wij in 2021 aan 928 inwoners ondersteuning vanuit de Wmo 2015 hebben verleend. Algemene voorzieningen We hebben meer inwoners kunnen toeleiden tot algemene voorzieningen door de volgende extra voorzieningen: - De samenwerking op het gebied van dagbesteding met Stichting Ontmoetingspark De Greune hebben we in 2021 voortgezet. Het aantal deelnemers is gegroeid tot 13. Daarmee is er een levensvatbare algemene voorziening voor dagbesteding gecreëerd in Haaksbergen. Samen met de stichting werken we aan verdere doorontwikkeling, bijvoorbeeld door meer verschillende activiteiten voor een grotere doelgroep aan te bieden.

Jaarstukken 2021

42

-

Er is een nieuwe ontmoetingsgroep voor Haaksbergse ouderen gestart bij HSC’21.

Door deze voorzieningen zijn minder Wmo-maatwerkvoorzieningen ingezet. De voorzieningen zijn laagdrempelig, zorgen voor lagere uitvoeringskosten en bevorderen de zelfstandigheid van inwoners. Schuldhulpverlening Vroegsignalering is in 2021 structureel geïmplementeerd en verder uitgebreid. In 2021 hebben alle inwoners met een betalingsachterstand in de vaste lasten een hulpaanbod voor hulp bij geldzorgen ontvangen. We kunnen inwoners daardoor eerder helpen bij beginnende schulden. Daarnaast hebben we meer mensen met niet-problematische schulden geholpen vanuit de Noaberpoort in plaats van hen door te verwijzen naar de Stadsbank. Wat hebben we hiervoor gedaan? In overleg met Stichting Livio hebben we de mogelijkheden voor het creëren van een algemene voorziening voor dagbesteding onderzocht. In verband met een organisatorische wijziging binnen Livio is dit onderzoek niet afgerond in 2021. Met Stichting Ontmoetingspark De Greune hebben we gewerkt aan de opbouw van de algemene voorziening voor dagbesteding. Vanuit Noaberpoort worden inwoners toegeleid naar de algemene voorziening.

6.7.2 Maatwerkdienstverlening 18Wat hebben we bereikt? Noaberpoort heeft in 2021 snelle, eenvoudige en goede toegang tot voorliggende en algemene voorzieningen aan inwoners gegeven. Bij elke cliënt is gekeken naar de mogelijkheden die de sociale omgeving heeft om een bijdrage aan de ondersteuning te leveren (eigen kracht). Met het concept Loes, maar ook via het welzijns- en maatschappelijk werk, is opgroei- en opvoedondersteuning geboden. Vooral het welzijnsen maatschappelijk werk heeft daarnaast uitvoering gegeven aan preventie, (vroeg)signalering en vroege interventie. Uit ons registratiesysteem blijkt dat wij in 2021 aan 559 jeugdigen jeugdzorg hebben verleend. De Regiovisie Jeugdhulp Twente is in 2021 opgesteld en zowel regionaal als lokaal afgestemd met betrokken partijen. In 2021 is het dashboard sociaal domein in afstemming met de raad verder doorontwikkeld. Wat hebben we hiervoor gedaan? De Regiovisie Jeugdhulp Twente is in samenspraak met betrokkenen opgesteld. Om hier invulling aan te geven hebben meerdere regionale sessies plaatsgevonden en is een vragenlijst breed verspreid onder meer naar toegangsmedewerkers, huisartsen, Wijkracht en de Participatieraad. Ook zijn er lokale gesprekken geweest met betrokkenen bij het jeugdbeleid.

In Haaksbergen zijn hiervoor vertegenwoordigers van voorschoolse voorzieningen, basis- en voortgezet onderwijs, huisartsen/poh J-GGZ, GGD jeugdgezondheidszorg, Wijkracht, Humanitas, Participatieraad, Noaberpoort en gemeente uitgenodigd. De regionale zorgaanbieders hebben hun eigen (regionale) traject gelopen rondom de regiovisie en zijn intensief betrokken bij de totstandkoming van de Regiovisie Jeugdhulp Twente. Tenslotte hebben de afgelopen maanden ook diverse ambtelijke en bestuurlijke bijeenkomsten plaatsgevonden. Alle verzamelde informatie is gebruikt bij het opstellen van de regiovisie. Vanuit de regionale ontwikkeltafels, waaraan onder meer zorgaanbieders, gecertificeerde instellingen, onderwijs en Veilig Thuis Twente samenwerken, zijn in 2021 projecten ontwikkeld. Vanuit de ontwikkeltafels is bijvoorbeeld zowel een publiekscampagne als

Jaarstukken 2021

43

deskundigheidsbevordering op het gebied van scheiding voorbereid, een handreiking regie opgesteld en een pilot voorbereid en een pilot kleinschalig wonen uitgewerkt. In 2021 hebben we het dashboard sociaal domein verder doorontwikkeld. Het jongerenwerk is in 2021 begonnen met Skillz Factor (ontmoetingsgroep voor jongeren met een sociale beperking) en Skillz op school (Assink lyceum). Daarnaast is er een algemene voorziening voor jeugd voorbereid voor zaterdagopvang en individuele trajectbegeleiding, deze gaan in 2022 van start. De inzet van een Coördinator Externe Verwijzingen (CEV) heeft zich in 2021 bewezen. De CEV’er heeft in korte tijd intern en extern een groot netwerk opgebouwd. Met een aantal belangrijke J-GGZ aanbieders zijn gesprekken gevoerd en de banden aangehaald. Dit heeft geleid tot een betere relatie met deze aanbieders. Dit levert betere indicaties op en een kleiner verschil tussen geïndiceerde en gedeclareerde zorg, waardoor het mogelijk wordt betere en betrouwbare prognoses te maken voor begroting en bestuurs- en managementrapportages. Ook met de huisartsen/POH jeugd-GGZ en de GI’s zijn de eerste overleggen geweest. Daarnaast is op jaarbasis een besparing op de kosten voor jeugdhulp van bruto ongeveer € 150.000 gerealiseerd.

Het dashboard sociaal domein verschijnt 4 keer per jaar en geeft onder andere informatie over het aantal inwoners dat gebruik maakt van ondersteuning vanuit de Jeugdwet (individuele voorzieningen).

6.8.1 Geëscaleerde zorg 18+ Wat hebben we bereikt? We hebben een participatietraject doorlopen in het kader van een initiatief voor een nieuw te realiseren voorziening voor Beschermd Wonen in Haaksbergen. Er is een samenwerkingsovereenkomst voor streettriage ondertekend voor de periode 2021-2023, waardoor Twentebreed een triageteam van politie en GGZ verpleegkundige af gaan op meldingen van personen met verward gedrag. Met de pilot Kamerbewoning Jongeren Haaksbergen heeft de gemeente in 2021 uitvoering gegeven aan de opdracht lokaal actie te ondernemen om dak- en thuisloosheid tegen te gaan. Hiervoor hebben wij in 2020 en 2021 in totaal € 50.000 ontvangen. Het meldpunt zorgwekkend gedrag bij GGD Twente is op basis van evaluatie voortgezet per 1 januari 2022. In 2021 is bekend geworden dat de financiële decentralisatie van Beschermd Wonen pas in 2023 in gaat. Tot die tijd krijgt Centrumgemeente Enschede nog de financiële middelen. In 2021 is al wel de Dienstverleningsovereenkomst getekend. Hiermee is gewaarborgd dat de centrumregio ook in 2022 en vanaf 2023 samen blijft werken om voor inwoners in de regio Twente Beschermd Wonen te realiseren. Wat hebben we hiervoor gedaan? Voor de pilot Kamerbewoning jongeren Haaksbergen zijn afspraken gemaakt met de woningcorporatie, WoonStAP Enschede, ZaZ Welzijn en de gemeente.

Er is woonruimte gerealiseerd voor 6 tot 8 jeugdigen/jongeren van 16-23 jaar die (lichte) begeleiding nodig hebben bij het toegroeien naar zelfstandig wonen. In 2021 zijn wij met buurtbewoners en initiatiefnemers in gesprek geweest over een locatie voor beschermd wonen aan De Brem. Wij hebben aandacht voor de zorgen en

Jaarstukken 2021

44

bezwaren die bij buurtbewoners leven. Wij vinden het ook belangrijk om in Haaksbergen een goede woonplek te hebben voor inwoners die zijn aangewezen op beschermd wonen. Eind 2021 is er door initiatiefnemers een vooroverlegplan ingediend. Dit plan past niet binnen de voorwaarden van het geldende bestemmingsplan. Uiteindelijk hebben wij besloten geen medewerking aan dit plan te verlenen. Er is een evaluatie uitgevoerd naar het meldpunt zorgwekkend gedrag in Twente. Dit meldpunt vormt een belangrijk onderdeel bij de uitvoering van de wet verplichte GGZ.

6.8.2 Geëscaleerde zorg 18Wat hebben we bereikt? In Twents verband (OZJT) hebben wij mede zorggedragen voor een divers en voldoende aanbod van individuele voorzieningen voor jeugdzorg. Wat hebben we hiervoor gedaan? We hebben Veilig Thuis Twente (VTT) in 2021, als onderdeel van de Regio Twente, samen met de andere Twentse gemeenten bekostigd. VTT heeft in 2021 wachtlijstvrij gewerkt. In 2021 heeft Noaberpoort snelle, eenvoudige en goede toegang tot voorliggende en geïndiceerde ondersteuning geboden. In 2021 hebben we, in tegenstelling tot in 2019 en 2020, de zogenaamde maatregelhulp weer zelf via het berichtenverkeer en op basis van daadwerkelijk gebruik afgerekend met de gecertificeerde instellingen (en niet meer met behulp van bevoorschotting via OZJT). Verbonden partijen Regio Twente/Gemeenschappelijke Regeling Gezondheid (OLG) te Enschede In 2019 is een proces gestart om de regionale samenwerking in Twente te versterken. Op 1 juli 2020 heeft het Algemeen Bestuur van de Regio Twente het hoofdlijnenbesluit “Versterking regionale samenwerking door focus en eenvoud” (het transitieplan) vastgesteld. Het transitieplan is bedoeld om de Regio Twente te ontvlechten en de regionale samenwerking opnieuw in te richten.

Voor de huidige onderdelen GGD, OZJT en VTT van de Regio Twente betekent dit dat zij onderdeel uitmaken van een organisatie met focus op gezondheid, door het omvormen van de huidige Gemeenschappelijke regeling Regio Twente, naar een gemeenschappelijke regeling voor “gezondheid”. Op 8 juli 2021 heeft de ontvlechting van de Regio Twente plaatsgevonden en is de nieuwe organisatie opgericht. GR Gezondheid, onderdeel Veilig Thuis Twente te Enschede Vanaf 1 januari 2015 moet elke regio in Nederland, op basis van de Wmo 2015 en de Jeugdwet, een Veilig Thuis-organisatie hebben. Veilig Thuis Twente is voor de regio Twente het advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling en heeft inmiddels een stevige plek ingenomen in de zorgketen in Twente. Veilig Thuis Twente heeft zich ten doel gesteld te komen tot het stoppen en/of verminderen van de schadelijke gevolgen van geweld in afhankelijkheidsrelaties en de veiligheid te borgen. Per 8 juli 2021 is VTT onderdeel geworden van de nieuw opgerichte GR Gezondheid. In 2021 heeft VTT aan de volgende taken gewerkt: • wettelijke taken van veilig Thuis • plustaken van Veilig Thuis Twente • taken die voortvloeien uit het brede ketengerichte onderzoek VTT/lokale toegang gemeenten

Jaarstukken 2021

45

• • •

taken die voortvloeien uit de doorontwikkeling van het specialistische werken in een Front- en Back Office regionale maatwerktaken zoals afgesproken met de 14 Twentse gemeenten eisen die door het Rijk en de Inspectie gesteld zijn/worden: o.a. medewerkers voldoen aan de eisen van de SKJ registratie, 24 uurs inzet vertrouwensarts, ISO certificering.

GR Gezondheid, onderdeel Organisatie voor Zorg en Jeugdhulp Twente (OZJT) te Enschede Sinds 1 januari 2015 zijn gemeenten, op grond van de Wmo 2015 en de Jeugdwet, verantwoordelijk voor de maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp aan hun inwoners. Er is binnen de GR Gezondheid onder de naam Organisatie voor Zorg en Jeugdhulp Twente (OZJT) een organisatie ingericht, die uitvoering geeft aan zowel de wettelijk verplichte regionale taken als aan taken waarvan de gemeenten besloten hebben deze gezamenlijk uit te voeren. In 2021 heeft het OZJT gewerkt aan de volgende thema’s: • inkoop • contractmanagement • toezicht kwaliteit • Twentse monitor sociaal domein • ondersteunen van de ambtelijke en bestuurlijke samenwerking • ontwikkeltafels Twentse Transformatie Daarnaast is in 2021 gewerkt aan een Regiovisie Jeugdhulp. Hiermee wordt gehoor gegeven aan de resolutie van de Algemene Vergadering van de VNG van juni 2020 om in regioverband een regionale visie te ontwikkelen. In de Regiovisie Jeugdhulp Twente staat hoe aanbieders, professionals, betrokken inwoners en gemeenten de komende jaren vanuit samenwerking jeugdhulp willen organiseren. GR Gezondheid, onderdeel Gemeenschappelijke GezondheidsDienst Twente (GGD Twente) te Enschede De Bestuurscommissie heeft het langjarig kader GGD Twente vastgesteld.

Dit kader bepaalt de stip op de horizon in 2030 en op basis hiervan richt de GGD Twente haar activiteiten voor de komende jaren in. Het langjarig kader, “Een Gezonde toekomst” kent de volgende ambities: Ambities op gebied van bescherming • Het Rijksvaccinatieprogramma heeft op alle onderdelen een bereik van 95% van de bevolking. • Op het gebied van milieu en gezondheid worden onverkort de gezondheidsnormen van de Wereldgezondheid Organisatie (WHO) gehanteerd. • In alle omgevingsvisies en omgevingsplannen is een paragraaf over gezondheid opgenomen. Ambities op gebied van bewaking • Elke substantiële beleidsbeslissing binnen een gemeente kent een gezondheidsafweging. • Alle landelijke normen voor de toezichttaken op het gebied van Publieke Gezondheid worden onverkort toegepast. • Alle jeugdigen tussen 0 en 18 jaar zijn in beeld bij de jeugdgezondheidszorg. Ambities op gebied van bevordering • Gezondheidsbevordering is een geaccepteerd onderdeel in lokaal gezondheidsbeleid, schoolgezondheidsbeleid, gezondheidsbeleid bij bedrijven en andere werkgevers en in het werk van de sociale wijkteams.

Jaarstukken 2021

46

• •

Gezondheidsbevordering is een vanzelfsprekend onderdeel in de omgevingsplannen van gemeenten. Op alle BRAVO thema’s is een substantiële positieve trendombuiger zichtbaar (2018 versus 2030). BRAVO staat voor (meer) Bewegen, (stoppen met) Roken, (matig gebruik van) Alcohol, (gezonde) Voeding en (voldoende) Ontspanning.

Regio Twente, Arbeidsmarktregio, te Enschede Regio Twente is een samenwerkingsverband van de veertien Twentse gemeenten. Regio Twente vervult taken op een breed terrein waaronder het structureel versterken van de Twentse arbeidsmarkt. De plannen voor de komende jaren staan in de Agenda voor Twente. Tevens wordt door de Regio invulling gegeven aan het actieplan Jeugdwerkloosheid. De bestrijding van de jeugdwerkloosheid staat daarmee al jarenlang prominent op de agenda. Sociaal Werkvoorzieningsbedrijf (SWB) te Hengelo Naast de uitvoering van de Wsw is de SWB gespecialiseerd in werkgelegenheid en arbeidsintegratie. De SWB begeleidt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, regulier of met ondersteuning, aan de slag te komen. Door de gunstige economie zijn de meeste klanten die weinig of geen afstand tot de arbeidsmarkt hebben grotendeels uitgestroomd. Inwoners met een uitkering die een afstand hebben tot de arbeidsmarkt kunnen bij de SWB op de werkvloer zowel in de praktijk als theorie ervaring opdoen. Daarnaast doen zij werkritme op en leren zij samen te werken. Werkplein Twente te Hengelo Werkplein Twente is een samenwerkingsverband tussen de veertien Twentse gemeenten en UWV. De partijen op het Werkplein werken samen op het gebied van zowel werkzoekenden- als werkgeversdienstverlening.

Door middel van een gezamenlijke aanpak wordt geprobeerd mensen met een WW-uitkering, bijstandsuitkering of arbeidshandicap aan een passende baan helpen. Gemeenschappelijke regeling samenwerking sociale zaken Borne, Haaksbergen en Hengelo te Hengelo De uitvoeringsorganisatie is belast met de uitvoering van de Participatiewet. Uitgangspunt is dat klanten naar vermogen meedoen aan de maatschappij, waarbij geldt dat werk boven inkomen gaat. Klanten met een afstand tot de arbeidsmarkt krijgen ondersteuning om de afstand te verkleinen met als uiteindelijk doel uitstroom uit de uitkering. Voor klanten waarvoor geldt dat werk (voorlopig) geen optie is, wordt maatschappelijke activering ingezet. Daarnaast wordt bijzondere bijstand ingezet om armoede tegen te gaan en het minimabeleid om het voor klanten mogelijk te maken deel te nemen aan maatschappelijke activiteiten waardoor sociale uitsluiting wordt tegengegaan. Stadsbank Oost Nederland (SON) te Enschede De SON is een GR van 22 gemeenten in Twente en de Achterhoek. Schuldhulpverlening is sinds 2012 een wettelijke taak van gemeenten. Per 1 januari 2021 is de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening gewijzigd en wordt van gemeenten een nadrukkelijker rol verwacht. De SON is een belangrijke partner bij het uitvoeren van de schuldhulpverlening. Inwoners kunnen via Noaberpoort een aanvraag doen voor schuldhulpverlening.

Vanuit Noaberpoort worden mensen verwezen naar de SON, wanneer sprake is van Problematische schulden. Niet-problematische schulden worden vanuit de Noaberpoort opgepakt. De SON voorziet in geldkredieten, regelen van schulden, budgetbeheer en voorlichting en advisering. Daarnaast voert de SON beschermingsbewind uit en maakt zij verzoekschriften Wet schuldsanering natuurlijke personen (Wsnp) op.

Jaarstukken 2021

47

Prestatie-indicatoren Naam indicator

Eenheid

Stand Haaksbergen 2021

Gemiddelde van de referentie gemeenten

Gestelde norm

Cliënten met een maatwerk arrangement Wmo categorie hulpmiddelen en diensten

Aantal per 1.000 inwoners

35

36

*

Banen

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 - 75 jaar in 2018

605,6 ***

533,1 ***

*

Netto arbeidsparticipatie

% van de werkzame beroepsbevolking t.o.v. de beroepsbevolking

68,9 ***

69,3 ***

*

Werkloze jongeren

% 16 t/m 22 jarigen

1% ***

1% ***

*

Personen met een bijstandsuitkering

Aantal per 10.000 inwoners > 18 jaar

262,9 ****

252,1 ****

*

Kinderen in uitkeringsgezin

%

4% ***

4% ***

*

Lopende reintegratie voorzieningen

Aantal per 1.000 inwoners (15-74 jarigen)

107,9 *****

148,9 *****

*

Jongeren met jeugdhulp

% van alle jongeren tot 18 jaar

8,8

9,6

*

Jongeren met jeugdbescherming

% van alle jongeren tot 18 jaar

1% ******

1% ******

*

Jongeren met jeugdreclassering

% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

**

0,4% ******

*

** Geen waarde bekend. *** Cijfers 2020. **** Cijfers eerste kwartaal 2021. ***** Cijfers eerste halfjaar 2020. ****** Cijfers tweede halfjaar 2020.

Jaarstukken 2021

48

Wat heeft het gekost? bedragen x €1.000 Nr.

Omschrijving taakveld

Lasten

Baten

Begroot

Werkelijk

Saldo

Begroot

Werkelijk

Saldo

Totaal saldo

6.1

Samenkracht en burgerp.

1.966

1.938

28

0

2

2

30

6.2

Wijkteams

335

296

39

0

0

0

39

6.3

Inkomensregelingen

8.736

8.276

460

6.374

6.222

-152

308

6.4

Begeleide participatie

2.876

2.861

15

628

615

-13

2

6.5

Arbeidsparticipatie

416

412

4

0

4

4

8

6.6

Maatwerkvoorzieningen

1.082

1.040

42

20

28

8

50

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

5.222

5.119

103

9

18

9

112

6.72 Maatwerkdienstverlening 18-