Jaarstukken 2020
Tekst van het document
Jaarstukken 2020
26
Voor de vrijwillige samenwerkingen, de ‘Coalitions of the Willing’ worden goede landingsplaatsen gezocht. Stichting Groot Scholtenhagen te Haaksbergen Voor Sportnatuur en de bootcamproute is de Stichting Groot Scholtenhagen als partij betrokken bij de ontwikkelingen. Euregio te Enschede/Gronau De Euregio heeft inzet gepleegd op grensoverschrijdende samenwerking en het wegnemen van grensgerelateerde barrières voor inwoners, bedrijven en organisaties. Speerpunten daarbij waren werkgelegenheid en economische ontwikkeling.
Prestatie-indicatoren Naam indicator
Eenheid
Stand Haaksbergen 2020
Gemiddelde van de referentie gemeenten
Gestelde norm
Functiemenging
Percentage (verhouding tussen banen en woning)
51
48,7
*
Vestigingen (van bedrijven)
Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 74 jaar
126,7
132,3
*
Wat heeft het gekost? bedragen x €1.000 Nr.
Omschrijving taakveld
Lasten Begroot
Werkelijk
Baten Saldo
Begroot
Werkelijk
Saldo
Totaal saldo
3.1
Economsiche ontwikkeling
401
302
99
12
27
15
114
3.2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
10
56
-46
0
0
0
-46
3.3
Bedrijvenloket en regelingen
160
243
-83
152
215
63
-20
3.4
Economische promotie
0
39
-39
144
150
6
-33
Totaal programma 3
571
640
-69
308
392
84
15
De afwijkingen op het saldo per taakveld (> € 15.000) worden toegelicht binnen het hoofdstuk ‘Verklaring verschillen begroot en werkelijk’ in de jaarrekening.
Jaarstukken 2020
27
Programma 4. Onderwijs Belangrijkste beleidsontwikkelingen Covid-19 Op het terrein van basis- en voortgezet onderwijs en kinder- en peuteropvang was er voor de gemeente een coördinerende rol weggelegd voor de organisatie van noodopvang. Gedurende de eerste lockdown moest er worden voorzien in een mogelijkheid tot 24-uurs opvang. Samen met de instellingen en organisaties is hieraan invulling gegeven. Daarnaast is er ten behoeve van het leerlingenvervoer een continuïteitsbijdrage verstrekt en zijn de kinderdagverblijven financieel tegemoet gekomen in de extra kosten voor noodopvang. Onderwijshuisvesting In het kader van het onderzoek naar financieel herstel is gebleken dat er geen mogelijk was over te gaan tot vervangende nieuwbouw van Het Assink lyceum. Het onderzoek dat binnen de financiële kaders heeft plaatsgevonden naar een passende huisvesting voor de basisscholen Holthuizen en Dr. Ariëns (cluster 1), heeft ertoe geleid dat de voorbereidingen om te komen tot vervangende nieuwbouw voor beide scholen in gang zijn gezet. Dit moet ertoe leiden dat er in 2023 op de locatie van basisschool Dr. Ariëns nieuwbouw is gerealiseerd. Lokaal onderwijsbeleid Met name binnen de kaders van het voorschoolse voorzieningenbeleid, een van de programmalijnen van de Lokale Samenwerkingsagenda (LSA), zijn stappen gezet.
De daartoe ingestelde werkgroep VVE-Doorgaande lijn (VVE staat voor voor- en vroegschoolse educatie) heeft in concept een Kwaliteitskader peuteropvang opgesteld welk document in 2021 een definitieve vorm krijgt. Hetzelfde geldt voor een nieuwe subsidieregeling welke, in de vorm van een verordening, de kaders biedt voor de financiering van het VVE-beleid en de reguliere peuteropvang. De herverdeling van de Rijksbijdrage voor het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid speelt voor de wijze waarop deze middelen worden ingezet een belangrijke rol. Handhaving en toezicht kinderopvang Uit het rapport van september 2020 van de Inspectie Onderwijs betreffende ‘Handhaving kinderopvang 2019 gemeente Haaksbergen’ is gebleken dat er geen aanleiding is nader onderzoek te doen naar de kinder- en peuteropvangorganisaties. Hiermee behouden wij de zogeheten Astatus voor handhaving en toezicht, wat wil zeggen dat de organisaties hun zaken goed op orde hebben.
4.1 Openbaar basisonderwijs Wat hebben we bereikt? De maatregelen die vanaf medio maart zijn afgekondigd met betrekking tot Covid-19, hebben een grote impact gehad op zowel de onderwijs- als de kinderdagopvangorganisaties. De coördinerende rol die de gemeente heeft vervuld rond de noodopvang en als gevolg daarvan de afstemming tussen de besturen van beide maatschappelijke partners, heeft gedurende het jaar een relatief groot tijdsbeslag op de gemeentelijke organisaties gehad. Als gevolg daarvan heeft een aantal taken niet die aandacht gekregen, die was voorzien in 2020. Hierbij valt te denken aan het verder vormgeven van de implementatie van het leerlingenvervoer vanuit de eerder vastgestelde regionale visie op vervoer. Zo is de huidige Verordening
Jaarstukken 2020
28
leerlingenvervoer niet in gewijzigde vorm vastgesteld. Desalniettemin is het aantal leerlingen dat gebruik heeft gemaakt van de voorziening leerlingenvervoer in 2020 afgenomen. Het is de bedoeling dat in 2021 de Verordening leerlingenvervoer wordt gewijzigd. Wat hebben we hiervoor gedaan? Samen met de onderwijsinstellingen en de partners in de voorschoolse voorzieningen hebben we ervoor gezorgd dat de noodopvang voor kinderen waarvan de ouders een cruciaal beroep hebben en kinderen die behoren tot een kwetsbare doelgroep, goed geregeld en geborgd was. Er zijn om die reden naar verwachting weinig kinderen tussen wal en schip geraakt wat betreft (nood)opvang. Dit laatste is mede een gevolg van de goede afstemming die er was tussen de scholen en kinderopvangorganisaties. Vanuit de gemeente is gedurende de lockdown periodes de vinger aan de pols gehouden. Daar waar nodig is ondersteuning geboden. Een groot compliment aan de onderwijs- en kinderopvangorganisaties is op zijn plaats.
4.2 Onderwijshuisvesting Wat hebben we bereikt? Het Assink Lyceum In samenwerking met Het Assink Lyceum is gewerkt aan het onderzoek naar vormen van alternatieve financiering voor vervangende nieuwbouw. Bij de vaststelling van het financieel herstelplan en de Begroting 2021 is duidelijk geworden dat het in de huidige financiële situatie niet mogelijk is de komende jaren over te gaan tot vervangende nieuwbouw. Dit laat onverlet de waarde die gehecht wordt aan de aanwezigheid van een moderne en duurzame school voor voortgezet onderwijs in Haaksbergen. Het financieel meerjarenperspectief is echter zodanig, dat er op korte termijn geen financiële ruimte is om vervangende nieuwbouw voor Het Assink Lyceum mogelijk te maken. Cluster 1 vervangende nieuwbouw basisscholen Holthuizen-Dr. Ariëns Binnen het financieel herstelplan is ruimte gevonden vervangende nieuwbouw van de fusieschool Holthuizen-Dr. Ariëns te realiseren. Dit moet ertoe leiden dat er in 2023 op de locatie van basisschool Dr. Ariëns een nieuwe school staat.
Wat hebben we hiervoor gedaan? Het Assink Lyceum De enige manier om realisatie van de nieuwbouw van Het Assink mogelijk te maken, is door het maken van keuzes betreffende instandhouding bestaande voorzieningen in een voorzieningendiscussie. Cluster 1 vervangende nieuwbouw basisscholen Holthuizen-Dr. Ariëns Door de gemeente en het schoolbestuur Stichting Keender is een verdiepingsonderzoek gedaan naar de meest geschikte locatie voor de fusieschool Holthuizen-Dr. Ariëns. Op basis van dit onderzoek is het besluit genomen de locatie van basisschool Dr. Ariëns aan te wijzen als locatie voor de nieuw te realiseren fusieschool. In het daartoe vastgestelde projectplan is opgenomen dat omwonenden van de beide locaties geïnformeerd en betrokken worden bij de nieuwbouwplannen en dat er op basis van een stedenbouwkundige visie invulling wordt gegeven aan de omgeving.
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Wat hebben we bereikt? In vervolg op 2019 is dit jaar, ondanks de Covid-19 maatregelen en de gevolgen daarvan voor de kinderopvang en het onderwijs, een vervolg gegeven aan de programmalijnen zoals beschreven in de Lokale Samenwerkingsagenda 2019-2022 (LSA).
Jaarstukken 2020
29
Met name binnen het programmalijn VVE-Doorgaande lijn zijn stappen gezet. De inzet om de kwaliteit van de opvang voor peuters in de leeftijd van 2 tot 4 jaar te verhogen, heeft mede gestalte gekregen in een zogeheten Kwaliteitskader voorschoolse educatie. In dit document hebben wij, naast de wettelijke eisen die gesteld worden aan de voorschoolse voorzieningen, ook aanvullende afspraken met deze organisaties opgenomen, die in de toekomst mogelijk leiden tot voorwaarden om in aanmerking te komen voor een subsidie. Deze subsidies zijn dan bestemd voor zowel de reguliere peuteropvang als voor peuters die tot de zogeheten doelgroep behoren, de VVEpeuters. Voor deze laatste doelgroep ontvangen wij van de Rijksoverheid middelen, de zogeheten GOABmiddelen, die worden ingezet voor kinderen die door de GGD-JGZ worden geïndiceerd en doorverwezen naar kinderopvangorganisaties die daarvoor gecertificeerd zijn. Dit VVE-beleid heeft vanaf 1 augustus 2020 een extra stimulans kegregen door de uitbreiding van het aantal wekelijkse uren van 10 naar 16. Wat hebben we hiervoor gedaan? Zoals eerder aangegeven heeft Covid-19 ons parten gespeeld daar waar het gaat om de voornemens die er waren om in bredere zin uitvoering te geven aan de Lokale Samenwerkingsagenda. Het onderdeel Ouderbetrokkenheid heeft binnen de programmalijn VVEDoorgaande lijn aandacht gekregen.
Op casuïstiekniveau is er binnen de programmalijn ‘Afstemming zorg voor jeugd’ door een vroegtijdige signalering en een adequate aanpak ingespeeld op problemen. Het schoolgericht maatschappelijk werk heeft daarin een ondersteunende rol gespeeld. Samen met de direct betrokken maatschappelijke organisaties hebben wij hieraan uitvoering gegeven.
Verbonden partijen Dit programma kent geen verbonden partijen.
Prestatie-indicatoren Naam indicator
Eenheid
Absoluut verzuim
Aantal per 1.000 leerlingen Aantal per 1.000 leerlingen % deelnemers aan het VO en MBO onderwijs
Relatief verzuim Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsvers)
Stand Haaksbergen 2019
Gestelde norm
0
Gemiddelde van de referentie gemeenten 2,4
40
26
*
22
2,0
0,5%
0,0%
Wat heeft het gekost? bedragen x €1.000 Nr.
Omschrijving taakveld
4.1
Openbaar basisonderwijs
4.2
Onderwijshuisvesting
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingz. Totaal programma 4
Lasten Begroot
Baten
Werkelijk
Saldo
11
30
-20
1.257
1.276
-19
Werkelijk
Saldo
Totaal saldo
0
0
0
-20
135
136
2
-17
Begroot
916
891
25
290
285
-4
21
2.184
2.197
-14
424
422
-2
-16
De afwijkingen op het saldo per taakveld (> € 15.000) worden toegelicht binnen het hoofdstuk ‘Verklaring verschillen begroot en werkelijk’ in de jaarrekening.
Jaarstukken 2020
30
Programma 5. Sport, cultuur en recreatie Belangrijkste beleidsontwikkelingen Covid-19 De Covid-19 crisis heeft een groot effect gehad op cultuur, sport en het verenigingsleven in Haaksbergen. Maar ondanks de opgelegde maatregelen en de beperkingen die dit met zich meebracht, hebben veel verenigingen en sportaanbieders met de nodige inzet en creativiteit er alles aan gedaan om de leden, maar ook niet-leden, aan het sporten te houden en te krijgen. Ook is samenwerking ontstaan tussen verenigingen en sportaanbieders door het openstellen van de eigen sportaccommodatie voor sportactiviteiten van derden. Culturele instellingen zagen zich ook geconfronteerd met de beperkingen. Zo mocht het Kulturhus een groot deel van 2020 beperkt of zelfs helemaal niet open. De Stichting Kulturhus Haaksbergen heeft de bibliotheekfunctie echter zoveel mogelijk instandgehouden. Indien volledige fysieke opening niet mogelijk was, is ingezet op mogelijkheden voor het afhalen en ophalen van boeken op gezette tijden. Als gemeente hebben wij een actieve rol gespeeld in het ondersteunen van sportverenigingen, sportaanbieders en culturele organisaties. In eerste instantie lag het accent op het beoordelen en goedkeuren van de Covid-19 protocollen. Later verschoof het accent naar advisering, ondersteuning en informeren over bijvoorbeeld compensatieregelingen.
Er zijn diverse interactieve digitale bijeenkomsten met verenigingen georganiseerd. Dit werd zeer gewaardeerd en heeft geleid tot intensievere contacten tussen gemeente en sportverenigingen en -aanbieders. Zwembad De Wilder (Optisport Haaksbergen) heeft ook veel last gehad van Covid-19 en is zelfs twee keer gesloten voor publiek. In de tussenliggende periode mocht het zwembad slechts een beperkt aantal bezoekers toelaten. Dit heeft grote financiële gevolgen voor het zwembad. In april 2021 komt specifiek voor zwembaden een nieuwe compensatieregeling. Hoe de regeling eruit komt te zien is nu nog niet bekend. Sportservice Overijssel Op 1 maart 2021 houdt Sportservice Overijssel vanwege financiële redenen na 51 jaar op te bestaan. De regio Twente is met de provincie Overijssel in gesprek over het onderbrengen van ondersteuningstaken voor gemeenten bij een nieuwe entiteit. Cultuurregio Twente Haaksbergen stemt een gedeelte van het cultuurbeleid af met de gemeenten in Twente. Het cultuurprofiel van de regio Twente 2021-2024 is verwoord in ‘Ruimte voor Verbeelding’. De thema’s zijn Tijd en Ruimte, Traditie en Innovatie en Grenzeloos Twente. Voor het eerst is er een Twente breed periodiek overleg tussen beleidsmedewerkers cultuur en wethouders met de portefeuille cultuur.
Naast inhoudelijke afstemming heeft de samenwerking tot doel meer middelen voor cultuur vanuit de provincie en het Rijk naar Twente te halen. Coöperatie De Kappen In 2020 is hard gewerkt aan de overname van de exploitatie van de Stichting Kulturhus Haaksbergen door coöperatie de Kappen. De coöperatie neemt hiermee het stokje over van de stichting, die in 2019 en 2020 in zwaar (financieel) weer verkeerde.
Jaarstukken 2020
31
5.1 Sportbeleid en activering Wat hebben we bereikt? Samen met sportverenigingen, sportaanbieders, maatschappelijke organisaties en het basis en voortgezet onderwijs een lokaal sportakkoord “Haaksbergen, Natuurlijk in beweging” opgesteld. Een impuls gegeven aan de realisatie van een bootcamproute Scholtenhagen (planning aanleg april 2021), de digitalisering van de beweegwijzer en het project Sportnatuur. De Nationale Spelen Special Olympics 2022 zijn aan Twente toegewezen. Deze vinden plaats van 10-12 juni. Aan de gemeente Haaksbergen is het onderdeel voetbal toegewezen. Vooruitlopend hierop vinden op 25 september 2021 de zogenaamde pré games plaats in vier gemeenten, waaronder Haaksbergen. Beide toernooien vinden plaats op het Scholtenhagen bij de v.v. Haaksbergen met ondersteuning van HSC’21. Ook de andere voetbalverenigingen hebben ondersteuning toegezegd. Coöperatie de Kappen is ontstaan uit een burgerinitiatief en exploiteert het Kulturhus vanaf 2021 volgens de coöperatieve gedachte, dat wil zeggen door middel van een sterke inbedding in de gemeenschap. De coöperatie gaat een grote rol spelen in het culturele landschap van Haaksbergen door onder andere het aanbieden van theatervoorstellingen, muziek en cultuuronderwijs. Daarnaast zet de coöperatie de exploitatie van de bibliotheek voort en doet op dit gebied de nodige investeringen.
Wat hebben we hiervoor gedaan? Via een speciale subsidieregeling hebben we tijdelijk een sportformateur aangesteld. Lokaal Sportakkoord ‘Haaksbergen Natuurlijk in beweging’ opgesteld. Samen met lokale partners is een aanvraag in het kader van het Lokaal Sportakkoord ingediend bij VWS; deze aanvraag is gehonoreerd met een uitvoeringsbudget van € 20.000. Op de gemeentelijke website is informatie over het Lokaal Sportakkoord te vinden. Er is een kerngroep ingesteld, waarin naast de gemeente, personen uit de sport, onderwijs en Eerstelijnszorg zitten; door deze kerngroep zijn bijdragen toegekend aan de Bootcamproute, Beweegwijzer en Sportnatuur. We hebben de sportprotocollen van sportverenigingen en sportaanbieders met het oog op Covid-19 beoordeeld en vervolgens verenigingen en sportaanbieders actief ondersteund bij de opzet van sportactiviteiten, geïnformeerd over regels en wetgeving en compensatieregelingen. Er zijn diverse (digitale) bijeenkomsten georganiseerd met sportverenigingen en sportaanbieders over de aanpak en gevolgen van Covid-19 binnen de vereniging. We hebben gebruik gemaakt van de landelijke compensatieregeling huur Sportaccommodaties en een compensatie ter hoogte van € 21.000 toegekend gekregen. Wij ontvangen van VWS jaarlijks subsidie voor de inzet van buurtsportcoaches. Deze subsidie wordt doorgezet naar diverse organisaties waar buurtsportcoaches actief zijn.
Er is regelmatig overleg over de activiteiten. De buurtsportcoaches zijn actief via Wijkracht, Mediant en Het Assink Lyceum. De gemeente Haaksbergen heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de overname door Coöperatie de Kappen, onder andere door het bibliotheekpand terug te kopen van Stichting Kulturhus Haaksbergen en vanaf 2021 het bibliotheekpand en het theater te verhuren aan de coöperatie.
Jaarstukken 2020
32
5.2 Sportaccommodaties Wat hebben we bereikt? Vanwege Covid-19 is het niet gelukt de realisatie van het multi-beach court in 2020 af te ronden. Wat hebben we hiervoor gedaan? Er is aan Stichting Exploitatie Sportpark de Greune (Bon Boys) een subsidie toegekend voor vervanging van de toplaag van het kunstgrasveld (vervanging is uitgesteld, mede vanwege Covid19). Er is een (intern) onderzoek gaande naar het beheer van en de tarieven voor sportaccommodaties. De informatie wordt als input gebruikt bij de brede voorzieningendiscussie in Haaksbergen. In het kader van de Specifieke Uitkering Sport (SPUK) is subsidie aangevraagd. We hebben alle sportmaterialen in de binnensportaccommodaties geïnspecteerd en op basis van de uitkomsten zijn onveilige sportmaterialen gerepareerd of vervangen.
5.3 Cultuur Wat hebben we bereikt? Door 12 basisscholen (75%) is deelgenomen aan Cultuureducatie met Kwaliteit (CmK); het cultuurmenu kent 100% deelname van de scholen. 8% van de scholen doet mee aan de Regeling Impuls Muziekonderwijs. De Stichting Beeldende Kunst Haaksbergen (SBKH) heeft een schouw en inventarisatie van binnenen buitenkunst uitgevoerd. Aan de hand hiervan is een prioriteitenlijst onderhoud buitenkunst doorgegeven aan Twente Milieu. Daarnaast heeft SBKH de monumenten schoongemaakt, heeft zij het kunstwerk de Troubadour herbestemd, de restauratie en herplaatsing beeld de Fabriek geregeld en de restauratie van Herdenkingsmonument Haaksbergen uitgevoerd. Tot slot heeft zij de coördinatie en het contact met de verzekering verzorgd over het omgewaaide kunstwerk Spankracht. In 2020 hebben 6 kinderen via het Jeugdfonds Sport en Cultuur Overijssel kunnen deelnemen aan cultuuractiviteiten (2018: 5 kinderen, 2019 5 kinderen). In verband met de maatregelen rondom Covid-19 is slechts een gedeelte van het programma uitgevoerd: Cultuurplein Amateurkunst voor Ouderen (met een bereik van 150), Kinderfestival 012 (met een bereik van 200 waarvan 125 kinderen), Cultuurcafé Kick Off (met 30 mensen in De Kappen (in verband met Covid-19 maatregelen en 318 volgers via de livestream) en Maakplaats in samenwerking met de Bibliotheek Haaksbergen: creativiteit en moderne technologie.
Festiviteiten 75 jaar bevrijding In verband met de maatregelen rondom Covid-19 is slechts een gedeelte van het programma uitgevoerd: • ‘Auschwitz herdenking’ met o.a. het planten van de Anne Frank bomen in Ahaus en Haakbergen; • tentoonstelling Johanna Reiss ‘een leven om over te vertellen – 75 jaar vrijheid’ en • Radio Oranje, een project van RTV Sternet voor het primair onderwijs. Wat hebben we hiervoor gedaan? We hebben de derde tussenrapportage ter verantwoording van de middelen CmK ingediend bij de provincie en een nieuw voorschot aangevraagd en toegekend gekregen.
Jaarstukken 2020
33
5.4 Musea Wat hebben we bereikt? Het Museum Buurtspoorweg heeft mede met behulp van financiële ondersteuning vanuit Haaksbergen en Enschede een directeur aangesteld. Om de bezoekersaantallen te verhogen heeft de directeur tot taak een vernieuwd museumconcept uit te werken, dat ertoe leidt dat de uitstraling van het museum steeds professioneler wordt en er met regelmaat in de krant gepubliceerd wordt over het museum. Wat hebben we hiervoor gedaan? We subsidiëren het museum, er is regelmatig ambtelijk en bestuurlijk contact met het museum en met de gemeente Enschede om af te stemmen, zodat verschillende ontwikkelingen elkaar kunnen versterken.
5.5 Cultureel erfgoed Wat hebben we bereikt? De gemeente Haaksbergen kent een erfgoedraad, die samen met de gemeente het erfgoedbeleid vormgeeft. In 2020 heeft de erfgoedraad het advies uitgebracht de Lourdeskerk tot gemeentelijk monument te verklaren. Het college heeft dit advies gevolgd en het kerkgebouw is aangewezen als gemeentelijk monument. Vanuit de erfgoedverordening kunnen eigenaren van gemeentelijke monumenten subsidie aanvragen voor het behoud van het monument. Vijf eigenaren hebben hiervan gebruik gemaakt in 2020.
5.6 Media Wat hebben we bereikt? Wat hebben we hiervoor gedaan? Na een positief advies van de raad aan het Commissariaat voor de Media is RTV Sternet door het Commissariaat voor de Media wederom voor een periode van 5 jaren aangewezen als lokale publieke media-instelling.
5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie Wat hebben we bereikt? Wat hebben we hiervoor gedaan? De verplichte inspecties van de speeltoestellen zijn uitgevoerd. Noodzakelijke reparaties zijn uitgevoerd. Door de uitgavenstop op grond van het financieel herstelplan zijn er geen nieuwe toestellen aangeschaft.
Verbonden partijen Stichting Groot Scholtenhagen te Haaksbergen De stichting beheert en onderhoudt het park en draagt daarmee bij aan het aanbieden van voldoende mogelijkheden voor sport- en bewegingsactiviteiten, recreatie en ontspanning.
Prestatie-indicatoren Naam indicator Niet sporters
Jaarstukken 2020
Eenheid %
Stand Haaksbergen 2020 40,5%
Gemiddelde van de referentie gemeenten 48,7%
Gestelde norm *
34
Wat heeft het gekost? De afwijkingen op het saldo per taakveld (> € 15.000) worden toegelicht binnen het hoofdstuk ‘Verklaring verschillen begroot en werkelijk’ in de jaarrekening. bedragen x €1.000 Nr.
Omschrijving taakveld
Lasten
Baten
Begroot
Werkelijk
Saldo
Begroot
Werkelijk
Saldo
Totaal saldo
5.1
Sportbeleid en activering
543
528
15
126
110
-16
-1
5.2
Sportaccommodaties
647
559
89
244
240
-4
85
5.3
C ultuur
840
876
-36
17
45
28
-8
5.4
Musea
0
0
0
0
0
0
0
5.5
C ultureel erfgoed
83
80
3
30
8
-21
-18
5.6
Media
13
13
0
0
0
0
0
5.7
Openbaar groen en recreatie
2.333
2.230
103
138
162
24
127
Totaal programma 5
4.460
4.287
174
554
565
11
184
Jaarstukken 2020
35
Programma 6. Sociaal domein Belangrijkste beleidsontwikkelingen Grip op sociaal domein Het project Grip op sociaal domein heeft als doel een beter inzicht en betere sturingsinformatie over het sociaal domein op te leveren en te komen tot voorstellen die met behoud van kwaliteit een besparing kunnen opleveren in het sociaal domein. In 2020 is de projectstructuur verder vormgegeven. De benodigde formatie is beschikbaar gesteld, zodat de verschillende deelprojecten verder uitgewerkt kunnen worden. In 2020 is de algemene voorziening was- en strijkservice binnen de Wmo 2015 gerealiseerd. Het juridisch kader is hierop aangepast, er is een overeenkomst gesloten met Hoi Services bv voor de daadwerkelijke uitvoering en de situatie van alle betreffende cliënten is onderzocht. Eind 2020 is dit deelproject afgerond. De algemene voorzieningen voor dagbesteding (Ontmoetingspark De Greune en de multiculturele dagbesteding) zijn voorbereid. Op Ontmoetingpark De Greune is gestart met een uitvoering in pilotvorm. Daarnaast heeft Ontmoetingspark De Greune een vergunning gekregen om de dagbestedingsactiviteiten te mogen uitvoeren op het park. De algemene voorziening op Ontmoetingspark De Greune is vanaf januari 2021 beschikbaar. De verwachting is dat de multiculturele dagbesteding in de zomer van 2021 volgt.
In 2020 is de eerste proefversie van het dashboard sociaal domein gepresenteerd aan de raad. Het doel van dit dashboard is vroegtijdig inzicht krijgen in de ontwikkelingen binnen het sociaal domein en zo mogelijk bij te sturen. Het dashboard verschijnt 4 keer per jaar en wordt in 2021 in samenspraak met de raad doorontwikkeld. Wet Gemeentelijke schuldhulpverlening In april 2020 is het nieuwe Beleidsplan integrale schuldhulpverlening 2020 – 2023 Haaksbergen door de raad vastgesteld. In dit beleidsplan is uitgegaan van de gewijzigde Wet op de gemeentelijke schuldhulpverlening per 1 januari 2021 en zijn de (gewijzigde) inrichting van de schuldhulpverlening en afspraken daarover tussen betrokken partijen geactualiseerd. Belangrijke wijzigingen in de wet zijn dat vroegsignalering wettelijk geregeld wordt en dat alle inwoners met een betalingsachterstand bij een vaste lasten partij vanuit de gemeente een aanbod krijgen voor hulp. We hebben ingezet op een betere en laagdrempelige informatievoorziening naar onze inwoners. Met de Stadsbank Oost Nederland zijn afspraken gemaakt over wijzigingen in de dienstverlening met betrekking tot aanmelding en overdracht naar de Noaberpoort in het kader van nazorg.
Vorming van de GezondheidsGR Op 25 september 2019 heeft het algemeen bestuur van de Regio Twente de veranderopdracht vastgesteld om te komen tot ontvlechting van de organisatie Regio Twente. In 2020 is hier verder aan gewerkt. Het algemeen bestuur heeft ervoor gekozen (besluit van 1 juli 2020) de huidige Regeling Regio Twente om te vormen naar een compacte en herkenbare gemeenschappelijke regeling voor GGD/OZJT/VTT, waaraan Samen 14 en Kennispunt Twente kunnen worden toegevoegd, omdat ze er goed bij passen. Zo ontstaat een gemeenschappelijke regeling voor het taakveld gezondheid, de GezondheidsGR. Dit houdt in dat de huidige gemeenschappelijke regeling moet worden aangepast en de ambtelijke organisatie anders moet worden ingericht. In 2020 is besluitvorming hierover voorbereid. Verwacht wordt dat er in het eerste kwartaal van 2021 een voorstel ligt. De voorziene ingangsdatum van de aangepaste regeling is 1 april 2021, mits uiteraard de raden toestemming geven.
Jaarstukken 2020
36
Transformatie: regionale ontwikkeltafels Vanuit de regionale Ontwikkeltafels zijn in 2020 de eerste producten opgeleverd. Ontwikkeltafel 2 ‘In Twente groeit de jeugd veilig op’ heeft vorig jaar zowel de Twentse Monitor Jeugdbeschermingsketen (TMJK) als de Jeugdbeschermingstafels opgeleverd. De TMJK geeft inzicht in wat er gebeurt op het gebied van bijvoorbeeld wachttijden, instroom, doorstroom en uitstroom bij partijen in de jeugdbeschermingsketen zodat op basis hiervan gestuurd kan worden. Aan de Jeugdbeschermingstafel vindt afstemming en overdracht plaats tussen ouders, jongeren (12+), betrokken zorgorganisatie(s) binnen het gedwongen kader en gemeenten met betrekking tot veiligheid van kinderen. In 2021 worden de TMJK en de Jeugdbeschermingstafel voor het eerst in Twente uitgevoerd. Veilig Thuis Twente (VTT) Eind 2019 werden wij geconfronteerd met een oplopende wachtlijst bij VTT. De belangrijkste oorzaak voor het ontstaan van de wachtlijst was de grote toename van het aantal meldingen in verband met de invoering van de nieuwe meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling. De Twentse gemeenten hebben in 2020 maatregelen genomen om de situatie bij VTT te verbeteren.
Een tijdelijke uitbreiding van de personeelsformatie voor 2020 om de wachtlijst aan te kunnen pakken en het instellen van een extern onderzoek naar welke maatregelen genomen moeten worden om de situatie bij VTT structureel te verbeteren. Deze maatregelen hebben resultaat gehad;
sinds december 2020 is er geen sprake meer van een wachtlijst. Het externe onderzoek heeft verder geleid tot aanpassingen van interne werkprocessen en verbeteringen in de samenwerking met partners. Daarnaast wees het onderzoek uit dat de sterke toename van het aantal meldingen en verzoeken om advies naar verwachting structureel is. Daarom wordt de structurele personeelsformatie vanaf 1 januari 2021 uitgebreid met 6 fte. De kosten hiervan worden betaald uit de Rijksmiddelen die centrumgemeente Enschede voor de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling ontvangt. Wet inburgering In 2019 is regionaal en op niveau van de uitvoeringsorganisatie begonnen met het voorbereiden van de nieuwe Wet inburgering. Inmiddels is bekend dat de invoering later dan 1 januari 2021 plaatsvindt. De verwachting is dat de wet van kracht wordt op 1 januari 2022. De invoering is uitgesteld, omdat uitvoeringsorganisaties, zoals het DUO, nog niet klaar waren voor de start op 1 januari 2021. De voorbereiding gaat echter door. Concreet is gestart met het regionale inkoopproces van leerroutes inburgering. De brede intake en persoonsplan integratie en participatie (PIP) zijn in ontwikkeling en worden in 2021 getest en bijgesteld. Ook andere onderdelen van de nieuwe wet, zoals training financiële zelfredzaamheid en de module arbeidsmarktparticipatie, worden uitgewerkt.
Kortom de globale opgave is uitgewerkt. Op onderdelen maakt het ministerie handreikingen, bijvoorbeeld rond gegevens delen en de informatiekant van deze nieuwe wet, alvorens gestart kan worden met de uitwerking. Inkomensregelingen Daarnaast is het jaar 2020 natuurlijk het jaar dat in het teken stond van de Covid-19 crisis. Vooralsnog zien we maar een beperkt effect in onze bijstandscijfers. De uitvoeringsorganisatie heeft zoveel als mogelijk haar bestaande dienstverlening in stand gehouden. Mogelijk dat de noodmaatregelen vanuit het Rijk ook een dempend effect hebben. Ook is eind 2020 op regionaal niveau gestart met het inrichten van crisisdienstverlening voor werkzoekenden als gevolg van de Covid-19 crisis. Gebleken is dat het Werkplein Midden Twente ondanks de beperkende maatregelen veel plaatsingen bij werkgevers heeft gerealiseerd. Er is wel een stijging te zien in het aantal WWuitkeringen. Mogelijk dat een deel van deze groep alsnog een beroep moet doen op de bijstand. Dit is ook afhankelijk van de snelheid waarmee de beperkende maatregelen opgeheven worden.
Jaarstukken 2020
37
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Wat hebben we bereikt? Naast Covid-19 kreeg een deel van de voorzieningen en/of activiteiten te maken met de maatregelen uit het financieel herstelplan. Zo maakt het activiteitenbudget voor wijkgericht werken deel uit van een bezuinigingsmaatregel als gevolg waarvan wijk- en buurtorganisaties niet meer over en eigen budget beschikken, maar een beroep kunnen doen op een budget burgerinitiatieven. Vanuit de Noaberpoort bieden we ondersteuning aan mantelzorgers in Haaksbergen. Ondanks de beperkingen door de Covid-19 crisis is de ondersteuning zo goed als mogelijk voortgezet. In 2020 is een afweging gemaakt over het oppakken van de verschillende beleidswensen. Niet alle beleidswensen konden worden opgepakt in verband met de beschikbare formatieve ruimte. De afweging is gemaakt op basis van urgentie. Dit heeft ertoe geleid dat het beleidsplan sociaal domein niet is opgesteld in 2020. Wat hebben we hiervoor gedaan? Door de maatregelen die verband houden met de Covid-19 crisis, konden de wijkraden en belangengemeenschappen in 2020 niet op de gebruikelijke wijze vergaderen (fysiek). Ook konden ze verschillende activiteiten niet door laten gaan. Nadat het besef kwam dat de maatregelen lang stand zouden houden, hebben verschillende wijkraden en belangengemeenschappen het werk opgepakt en zijn ze digitaal gaan vergaderen.
Verschillende burgerinitiatieven konden door de maatregelen die verband houden met de Covid-19 crisis geen doorgang vinden, bijvoorbeeld Noabermuziek. Voor mantelzorgers is de ondersteuning voortgezet. In verband met de Covid-19 crisis hebben we hiervoor alternatieve manieren gezocht, bijvoorbeeld beeldbellen of telefonisch contact. Ook is er door de Noaberpoort uit eigen beweging contact gezocht met mantelzorgers om te informeren naar de persoonlijke situatie.
6.2 Wijkteams/Noaberpoort Wat hebben we bereikt? Door de Covid-19 crisis hebben wij de (laagdrempelige) inloop van de Noaberpoort, die we elke ochtend hadden, moeten stoppen. Het was, indien noodzakelijk, alleen mogelijk om op afspraak naar de Noaberpoort te komen. Ook huisbezoeken waren geen vanzelfsprekendheid. Als het daadwerkelijk nodig was, bijvoorbeeld bij woningaanpassingen, gingen de consulenten/regisseurs op huisbezoek. Het merendeel van de dienstverlening is telefonisch of via beeldbellen gedaan. Cliëntervaringsonderzoeken Wmo-cliënten beoordeelden de dienstverlening van de Noaberpoort gemiddeld met een 7,5 (2018: 7,5, 2017: 7,3). Van de inwoners met een individuele Wmo-voorziening geeft de meerderheid aan dat ze wisten waar ze moesten zijn met een hulpvraag (84%). Gevraagd naar het contact over de hulpvraag geeft 82% van de respondenten aan serieus te zijn genomen. Jeugdigen en/of hun ouder(s)/verzorger(s) gaven gemiddeld (N=33) een rapportcijfer van 8,2 voor de dienstverlening vanuit de Noaberpoort (2018: 8,0, 2017: 7,4). De pilot waarbij Wmo-cliënten worden benaderd om hun ervaringen met voorziening(en) te delen is in de loop van 2020 beëindigd. In 2021 wordt een evaluatie van deze pilot uitgevoerd. Wat hebben we hiervoor gedaan? Seniorenontmoetingsgroepen Vanwege Covid-19 is de (vrijwillige) dagbesteding voor senioren een groot deel van het jaar niet doorgegaan.
Vanuit de Noaberpoort is wel contact gezocht met deelnemers van seniorenontmoetingsgroepen, Ziens, de ingeschreven mantelzorgers bij Noaberpoort en gebruikers van Automaatje door met name vrijwilligers (thuisbelmaatje). Afhankelijk van de behoefte werd er regelmatig contact met hen gezocht.
Jaarstukken 2020
38
Vanuit de Noaberpoort is er afstemming met de ouderenorganisaties over de wijze waarop contact te houden is met de leden. Buurtsportcoaches De activiteiten van de buurtsportcoaches zijn in aangepaste vorm (elke keer aangepast aan de dan geldende Covid-19 maatregelen) doorgegaan. Er werden telefoongesprekken gevoerd en brieven geschreven om contacten te onderhouden. In de zomervakantie hebben de buurtsportcoaches van het jongerenwerk Skillz veel sportactiviteiten georganiseerd. Dit in samenwerking met Sportpark de Greune, zwembad de Wilder en Smallsteps. Automaatje In het voorjaar is het project Automaatje door Covid-19 een tijdje niet uitgevoerd, maar in het najaar is het project (bijvoorbeeld noodzakelijke ritjes naar huisarts, ziekenhuis) weer doorgegaan met in achtneming van de Covid-19 maatregelen. Bedrijfsvoering Noaberpoort Naar aanleiding van de accountantscontrole hebben we in het tweede half jaar van 2020 nadrukkelijk ingezet op het verbeteren van enkele processen in de Noaberpoort, zodat de rechtmatigheid van besluiten beter gewaarborgd is. De consulenten en regisseurs moesten de onderzoeken vaak telefonisch uitvoeren. Het vaststellen van de identiteit van de inwoner werd daardoor bemoeilijkt. Huisvesting In de zomer van 2020 heeft woningcorporatie Domijn haar intrede genomen in het gemeentehuis. In de Noaberpoort wordt intensief samengewerkt met Domijn.
Zo zijn er afstemmingsoverleggen over inwoners met huurachterstanden, voeren Domijn en regisseurs samen plaatsingsgesprekken met huurders die van buiten Haaksbergen komen en hebben we met Domijn en Wijkracht het regionale project Huis te Leen in Haaksbergen voortgezet onder de noemer Leenhuis Haaksbergen. Met het Leenhuis kunnen we in kwetsbare situaties een woning beschikbaar stellen, dit voorkomt dat inwoners zich moeten melden voor maatschappelijke opvang. Ook is met Domijn een overeenkomst gesloten waarbij we op basis van AVG richtlijnen informatie met elkaar kunnen uitwisselen.
6.3 Inkomensregelingen en armoedebestrijding Wat hebben we bereikt? Inkomensregelingen Ondanks de lockdown, waardoor veel bedrijven voor langere tijd hun deuren moesten sluiten, is het aantal inwoners van Haaksbergen dat in 2020 een beroep deed op de bijstand gedaald. Deze daling is tegen de landelijke trend in. Landelijk neemt het aantal bijstandsgerechtigden juist toe. In totaal zijn 117 uitkeringen beëindigd waarvan 33 met uitstroomreden werk. De uitstroom van klanten is voor een deel het gevolg van de gunstige conjunctuur van de afgelopen jaren. Daardoor is het merendeel van de uitkeringsgerechtigden met een korte afstand tot de arbeidsmarkt uitgestroomd. Daarnaast is het aantal klanten gedaald door de inzet van arbeidsmarktcoaches, die wij specifiek inzetten voor de groep met een arbeidsbeperking. Door extra begeleiding lukt het deze klanten te plaatsen. Dit zien wij ook terug in het aantal plaatsingen door het Werkplein Midden Twente. Dit aantal was in 2020 ondanks de gevolgen van Covid-19 bijna gelijk aan het vooraf gestelde target. Voor alle duidelijkheid: dit target is vastgesteld voordat er überhaupt iets over Covid-19 bekend was. Er zijn in 2020 96 uitkeringen toegekend. In totaal daalde het aantal uitkeringen met 21.
Jaarstukken 2020
39
2020 01 Beginstand
02 323
03
04
05
06
319
315
315
316
07
08
314
309
09
10
315
311
11
12
304
299
Totaal 2020 Totaal 2019 304
Instroom totaal
6
6
10
10
7
7
12
8
1
9
12
8
96
121
Uitstroom
10
10
10
9
9
12
6
12
8
14
7
10
117
136
Saldo
-4
-4
0
1
-2
-5
6
-4
-7
-5
5
-2
-21
-15
319
315
315
316
314
309
315
311
304
299
304
302
Eindstand
Daling van het aantal bijstandsuitkeringen in 2020 in vergelijking met 2019
Naast de uitstroom uit de uitkering hebben over het gehele jaar verdeeld 133 klanten in één of meerdere maanden inkomsten uit arbeid verworven. Er zijn 11,7 fte nieuw beschut plaatsen ingevuld, de taakstelling voor 2020 was 8 fte. Daarnaast hebben 54 klanten arbeid verricht op een arbeidsplaats met loonkostensubsidie. Door het Sociaal Werkvoorzieningsbedrijf (SWB) zijn in totaal 38 trajecten ingezet om de kansen op de arbeidsmarkt van klanten te vergroten. In totaal hebben de werkcoaches 35 klanten bemiddeld waarvan er 14 volledig zijn uitgestroomd en 15 partieel aan het werk zijn. Opgemerkt dient te worden dat, doordat de klanten met een relatief korte afstand tot de arbeidsmarkt veelal zijn uitgestroomd, het zittende bestand moeilijker bemiddelbaar is. Armoedebestrijding Op grond van de Verordening Minimabeleid Haaksbergen zijn er 313 verstrekkingen gedaan, waarvan 172 vanuit het Kindpakket, met specifieke maatregelen voor kinderen die in armoede opgroeien. Dit zijn meer verstrekkingen dan in 2019. Een deel van de extra Rijksmiddelen voor armoedebestrijding, € 15.000, wordt ingezet voor structurele sportieve activiteiten. Daarnaast wordt € 5.000 verstrekt aan het Jeugdfonds Sport & Cultuur Overijssel voor culturele activiteiten. In 2020 hebben 60 kinderen een bijdrage voor sport ontvangen en nog eens 5 kinderen een bijdrage voor een culturele activiteit.
Stichting Leergeld Haaksbergen heeft in 2020 een bijdrage van € 5.000 ontvangen. In 2020 zijn door de stichting 46 verstrekkingen gedaan aan 39 unieke kinderen. Als gevolg van de Covid-19 crisis heeft de stichting minder huisbezoeken kunnen afleggen en zijn deze aantallen lager dan in 2019. Deze verstrekkingen zijn aanvullend op het Kindpakket. Wat hebben we hiervoor gedaan? De beroepsgroepenketenaanpak binnen het Werkplein Midden Twente is verder doorontwikkeld. Dit betekent dat er binnen beroepsgroepen, zoals logistiek, wordt gekeken hoe mensen opgeleid kunnen worden en eventueel kunnen doorstromen naar een functie binnen de keten. We blijven onverminderd inzetten op begeleiden van bijstandsgerechtigden naar werk. Bij de SWB zijn mensen werkfit gemaakt. Daarnaast zetten we in op het plaatsen van kandidaten op vacatures, waardoor het aantal bijstandsgerechtigden daalt. Ondanks de vergroting van de doelgroep als gevolg van de Participatiewet heeft dit in 2020 geleid tot een daling van het uitkeringsbestand en lagere kosten. Jongeren zijn een belangrijke doelgroep. In het kader van de Twentse Belofte is extra ingezet op het vinden jongeren tot 27 jaar die op dit moment geen opleiding volgen of niet aan het werk zijn. We stimuleren hen een startkwalificatie te halen om hun positie op de arbeidsmarkt te verbeteren.
6.4 Begeleide participatie De uitvoering van de Wsw door SWB verloopt naar tevredenheid. De uitvoering is gemonitord door middel van bestuursvergaderingen met de SWB.
Jaarstukken 2020
40
6.5 Arbeidsparticipatie De beroepsgroepenketenaanpak binnen het Werkplein Midden Twente is in 2020 verder doorontwikkeld. Dit betekent dat er binnen beroepsgroepen, zoals logistiek, wordt gekeken hoe mensen opgeleid kunnen worden en kunnen doorstromen naar een functie binnen de keten. We blijven onverminderd inzetten op het begeleiden van bijstandsgerechtigden naar werk. Bij de SWB zijn mensen werkfit gemaakt. Ondanks de vergroting van de doelgroep heeft dit in 2020 geleid tot een verdere daling van het uitkeringsbestand en dus lagere bijstandskosten. Jongeren zijn een belangrijke doelgroep. In het kader van de Twentse Belofte is extra ingezet op het vinden van jongeren tot 27 jaar die geen opleiding volgen/hebben afgerond of niet aan het werk zijn. We stimuleren hen een startkwalificatie te halen om zo hun positie op de arbeidsmarkt te verbeteren.
6.6 Maatwerkvoorzieningen (Wmo) Wat hebben we bereikt? Algemene voorziening Was- en strijkservice De algemene voorziening Was- en strijkservice binnen de Wmo 2015 is in 2020 ingevoerd. Hiervoor zijn de verordening en de beleidsregels aangepast. Door de inzet van de algemene voorziening blijven we de inwoners op een goede en betaalbare manier ondersteunen bij de wasverzorging en creëren we betaalde werkgelegenheid voor inwoners die hiervoor waren aangewezen op een bijstandsuitkering. In 2020 is er een arbeidsplaats en een werkervaringsplaats met uitzicht op een betaalde baan gerealiseerd. Eigen bijdrageregeling Wmo 2015 Het Centraal Administratie Kantoor (CAK) is verantwoordelijk voor de uitvoering van de eigen bijdrageregeling Wmo 2015. In 2020 is er door het CAK een nieuw automatiseringssysteem ingevoerd. Dit betekende voor ons dat de eigen bijdrageregeling op cliëntniveau volledig opnieuw moest worden ingeregeld. In verband met Covid-19 is de Wmo eigen bijdrage over de maanden april en mei 2020 niet opgelegd. Wij hebben van het Rijk een compensatie ontvangen voor de gemiste eigen bijdragen over deze maanden. Wat hebben we hiervoor gedaan? Algemene voorziening Was- en strijkservice Nadat het juridisch kader is aangepast, is de situatie van alle inwoners met een indicatie voor de Wmo-maatwerkvoorziening wassen en strijken opnieuw onderzocht.
In totaal hebben er 233 onderzoeken plaatsgevonden naar de situatie van inwoners met een indicatie voor de Wmo. In 149 gevallen is de algemene voorziening was- en strijkservice een passende oplossing. 41 inwoners hebben de indicatie voor de Wmo-maatwerkvoorziening gehouden. In 43 gevallen was er sprake van uitstroom, bijvoorbeeld naar de Wet langdurige zorg. Eigen bijdrageregeling Wmo 2015 Met ingang van 2020 wordt de eigen bijdrage per maand geïnd en geldt een vast tarief van € 19,00 per maand. Het Centraal Administratie Kantoor (CAK) heeft hiervoor het automatiseringssysteem aangepast. Deze aanpassing heeft forse vertraging opgelopen. Hierdoor is ook de inning van de eigen bijdrage bij de inwoners vertraagd. Eind 2020 is het project afgerond.
6.7.1 Maatwerkdienstverlening 18+ Wat hebben we bereikt? De Noaberpoort heeft in 2020 snelle, eenvoudige en goede toegang tot voorliggende en algemene voorzieningen voor de inwoners gegeven. Als het nodig is worden er Wmo-maatwerkvoorzieningen
Jaarstukken 2020
41
ingezet. In elke situatie is beoordeeld welke mogelijkheden betrokkene zelf en de sociale omgeving heeft om een bijdrage aan de oplossing te leveren (eigen kracht). Algemene voorziening dagbesteding De algemene voorzieningen voor dagbesteding (Ontmoetingspark De Greune en de multiculturele dagbesteding) zijn voorbereid. Op Ontmoetingpark De Greune is gestart met een uitvoering in pilotvorm. Daarnaast heeft Ontmoetingspark De Greune een vergunning gekregen om de dagbestedingsactiviteiten te mogen uitvoeren op het park. De algemene voorziening op Ontmoetingspark De Greune is vanaf 2021 beschikbaar. De verwachting is dat de multiculturele dagbesteding later in 2021 volgt. Wat hebben we hiervoor gedaan? Algemene voorziening dagbesteding In 2020 zijn met het Stichtingsbestuur van Ontmoetingspark De Greune afspraken gemaakt over de opzet van een algemene voorziening voor dagbesteding en werkervaringsplaatsen. Er is plek voor minimaal 12 deelnemers voor de dagbesteding. Contractmanagement Gedurende het jaar zijn vanuit contractmanagement gesprekken met aanbieders gevoerd over de onderlinge samenwerking en overige praktische problemen. Met betrekking tot Covid-19 is er vanuit contractmanagement inzet geleverd voor het opstellen en uitvoeren van diverse continuïteitsregelingen voor aanbieders en/of vervoerders ter voorkoming van liquiditeitsproblemen vanwege de uitgevallen zorg.
Voor de huishoudelijke ondersteuning is vanuit contractmanagement een bijdrage geleverd aan het opstellen van de nieuwe tarieven. Het huidige contract voor hulpmiddelen loopt in 2021 af en kan niet meer verlengd worden. In 2020 zijn de voorbereidingen voor de aanbesteding gestart en hebben er marktconsultaties plaatsgevonden met aanbieders.
6.7.2 Maatwerkdienstverlening 18Wat hebben we bereikt? De Noaberpoort heeft in 2020 snelle, eenvoudige en goede toegang tot voorliggende en algemene voorzieningen voor de inwoners gegeven. Bij elke cliënt is gekeken naar de mogelijkheden die de sociale omgeving heeft om een bijdrage aan de ondersteuning te leveren (eigen kracht). Met het concept Loes, maar ook via het welzijns- en maatschappelijk werk, is opgroei- en opvoedondersteuning geboden. Vooral het welzijns- en maatschappelijk werk heeft daarnaast uitvoering gegeven aan preventie, (vroeg)signalering en vroege interventie. Uit de Twentse Monitor Sociaal Domein (TMSD) blijkt dat wij in 2020 (tot en met het derde kwartaal) aan 518 jeugdigen jeugdzorg hebben verleend. Wat hebben we hiervoor gedaan? In het kader van Grip op het sociaal domein hebben we in 2020 een projectplan opgesteld om de coördinatie externe verwijzers in onze gemeente uit te gaan voeren. We hebben, samen met enkele andere Twentse gemeenten, de drie gecertificeerde instellingen, de Raad voor de Kinderbescherming en Veilig Thuis Twente, in 2020 geparticipeerd in Ontwikkeltafel 2 ‘In Twente groeit de jeugd veilig op’. Deze ontwikkeltafel heeft vorig jaar zowel de Twentse Monitor Jeugdbeschermingsketen (TMJK) als de Jeugdbeschermingstafels opgeleverd. Contractmanagement Zie 6.7.1 Maatwerkdienstverlening 18+
Jaarstukken 2020
42
6.8.1 Geëscaleerde zorg 18+ Wat hebben we bereikt? Op het gebied van beschermd wonen is de decentralisatie regionaal verder voorbereid. De Wet verplichte Ggz (Wvvgz) is ingevoerd en lokaal geïmplementeerd. De pilot Huis te Leen is geëvalueerd en in samenwerking met Domijn structureel omgezet naar Leenhuis Haaksbergen. Wat hebben we hiervoor gedaan? Decentralisatie beschermd wonen De voorbereidingen voor de decentralisatie beschermd wonen zijn in regionaal verband opgepakt. Dit heeft geresulteerd in een gemeenschappelijke regeling zodat er ook na de decentralisatie sprake is van regionale samenwerking. Een zorgaanbieder en een initiatiefnemer hebben aangegeven in Haaksbergen een voorziening voor beschermd wonen all inclusive te willen realiseren. In 2020 heeft de initiatiefnemer het voorstel gepresenteerd aan de buurtbewoners. We hebben een onderzoek gestart om te bepalen of het initiatief past binnen de regels van het geldende bestemmingsplan. In 2020 is er nog geen vergunningaanvraag ingediend door de initiatiefnemers. Wet verplichte Ggz (Wvggz) Per 1 januari 2020 is de Wet verplichte Ggz in werking getreden. Begin februari is het college met een presentatie geïnformeerd over de Wvggz en de nieuwe werkwijze rondom het afgeven van een crisismaatregel vanuit de Wvggz en de Wet zorg en dwang (Wzd).
In juni 2020 is de uitvoering van het meldpunt van de Wvggz (belegt bij GGD Twente) geëvalueerd. Op basis van deze overwegend positieve evaluatie zijn nadere afspraken gemaakt over casusregie en nazorg. Pilot Huis-te-Leen, nu Leenhuis Haaksbergen Huis te Leen betreft een gemeubileerde woning die alleen bedoeld is voor situaties waarin geen andere reguliere oplossing mogelijk is. Huis te Leen wordt ingezet ter voorkoming van maatschappelijke opvang. In juni 2020 is de overeenkomst ‘Huis te Leen Haaksbergen Woningcorporatie Domijn, gemeente Haaksbergen, Stichting Wijkracht’ vastgesteld, waarin afspraken zijn opgenomen over het beschikbaar houden van een woning aan de Julianastraat in Haaksbergen voor mensen die dakloos zijn of worden. Daarbij gelden als criteria dat in een kort tijdsbestek problemen op diverse leefgebieden kunnen worden opgelost en er sprake moet zijn van een kortdurende en lichte begeleidingsvraag. Personen met verward gedrag In 2020 is ingezet op continuering van regionale afspraken over beoordeling, vervoer en begeleiding van personen met verward gedrag. Bovendien is een meldpunt geopend per 2021. Op 9 oktober 2020 is het landelijk meldpunt voor verward gedrag geopend. Dit meldpunt schakelt de melding voor onze gemeente door naar het Twentse meldpunt voor verward gedrag, dat is ondergebracht bij GGD Twente.
6.8.2 Geëscaleerde zorg 18Wat hebben we bereikt? In Twents verband (Samen14) hebben wij mede zorggedragen voor een divers en voldoende aanbod van individuele voorzieningen voor jeugdzorg. Wat hebben we hiervoor gedaan? We hebben Veilig Thuis Twente (VTT) in 2020, als onderdeel van de Regio Twente, samen met de andere Twentse gemeenten bekostigd. De wachtlijsten zijn met behulp van tijdelijk extra personeel
Jaarstukken 2020
43
opgelost, er is een nieuwe werkwijze bij VTT ingevoerd en de samenwerkingsafspraken tussen gemeenten en VTT zijn aangepast. In 2020 heeft de Noaberpoort snelle, eenvoudige en goede toegang tot voorliggende en geïndiceerde ondersteuning geboden. In 2020 hebben we via OZJT de zogenaamde maatregelhulp bekostigd door middel van subsidie en bevoorschotting. In 2021 wordt de maatregelhulp over het jaar 2020 met de aanbieders op basis van daadwerkelijk gebruik afgerekend.
Verbonden partijen Regio Twente, onderdelen: Veilig Thuis Twente (VTT) Organisatie voor Zorg en Jeugdhulp Twente (OZJT) Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Twente (GGD Twente) Informatie over de drie onderdelen van de Regio Twente staat opgenomen onder paragraaf beleidsontwikkelingen van dit programma. Gemeenschappelijke regeling samenwerking sociale zaken Borne, Haaksbergen en Hengelo te Hengelo De uitvoeringsorganisatie is belast met de uitvoering van de Participatiewet. Uitgangspunt is dat klanten naar vermogen meedoen aan de maatschappij, waarbij geldt dat werk boven inkomen gaat. Klanten met een afstand tot de arbeidsmarkt krijgen ondersteuning om de afstand te verkleinen met als uiteindelijke doel uitstroom uit de uitkering. Voor klanten waarvoor geldt dat werk (voorlopig) geen optie is, wordt maatschappelijke activering ingezet. Daarnaast wordt bijzondere bijstand ingezet om armoede tegen te gaan en het minimabeleid om het voor klanten mogelijk te maken deel te nemen aan maatschappelijke activiteiten waardoor sociale uitsluiting wordt tegengegaan. Stadsbank Oost Nederland (SON) te Enschede De SON is een GR van 22 gemeenten in Twente en de Achterhoek. Schuldhulpverlening is sinds 2012 een wettelijke taak van gemeenten. Per 1 januari 2021 is de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening gewijzigd en wordt van gemeenten een nadrukkelijker rol verwacht.
De Stadsbank Oost Nederland is een belangrijke partner bij het uitvoeren van de schuldhulpverlening. Inwoners kunnen via de Noaberpoort een aanvraag doen voor schuldhulpverlening. Vanuit de Noaberpoort worden mensen verwezen naar SON, wanneer sprake is van Problematische schulden. Niet-problematische schulden worden vanuit de Noaberpoort opgepakt. SON voorziet in geldkredieten, regelen van schulden, budgetbeheer en voorlichting en advisering. Daarnaast voert SON beschermingsbewind uit en maakt zij verzoekschriften Wet schuldsanering natuurlijke personen (Wsnp) op.
Jaarstukken 2020
44
Prestatie-indicatoren Naam indicator
Eenheid
Cliënten met een maatwerk arrangement Wmo categorie hulpmiddelen en diensten Banen
Aantal per 1.000 inwoners
Netto arbeidsparticipatie Werkloze jongeren Personen met een bijstandsuitkering Kinderen in uitkeringsgezin Lopende re-integratie voorzieningen
Stand Haaksbergen 2020 23*****
Gemiddelde van de referentie gemeenten 22
Gestelde norm
601,2
552,1
*
68,4%
69,6%
*
1%
1%
*
Aantal per 10.000 inwoners > 18 jaar %
273
263
*
4%
4%
*
Aantal per 1.000 inwoners (15-74 jarigen)
6,1
8,7
*
8,8%**
8,7%****
*
1,1%**
1,0%****
*
***
0,4%****
*
Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 - 75 jaar in 2018 % van de werkzame beroepsbevolking t.o.v. de beroepsbevolking % 16 t/m 22 jarigen
Jongeren met % van alle jongeren tot jeugdhulp 18 jaar Jongeren met % van alle jongeren tot jeugdbescherming 18 jaar Jongeren met % van alle jongeren van jeugdreclassering 12 tot 23 jaar ** Eerste halfjaar 2020 *** Geen waarde bekend op waarstaatjegemeente.nl
*
**** Gemeenten < 25.0000 inwoners
Wat heeft het gekost? De afwijkingen op het saldo per taakveld (> € 15.000) worden toegelicht binnen het hoofdstuk ‘Verklaring verschillen begroot en werkelijk’ in de jaarrekening. bedragen x €1.000 Nr.
Omschrijving taakveld
Lasten
Baten
Begroot
Werkelijk
Saldo
Begroot
Werkelijk
Saldo
Totaal saldo
6.1
Samenkracht en burgerp.
1.838
1.755
83
0
23
23
106
6.2
Wijkteams
301
255
46
0
0
0
46
6.3
Inkomensregelingen
11.211
10.685
526
9.062
8.664
-398
129
6.4
Begeleide participatie
3.311
3.160
151
447
677
230
381
6.5
Arbeidsparticipatie
552
376
176
0
0
0
177
6.6
Maatwerkvoorzieningen
1.351
1.346
4
0
6
6
11
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
4.362
4.508
-146
0
0
0
-146
6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
5.304
5.654
-350
0
0
0
-349
6.81 Geëscaleerde zorg 18+
0
113
-113
195
332
137
25
6.82 Geëscaleerde zorg 18-
725
1.103
-378
0
0
0
-378
28.955
28.954
1
9.704
9.703
0
1
Totaal programma 6
Jaarstukken 2020
45
Programma 7. Volksgezondheid en milieu 7.1 Volksgezondheid Wat hebben we bereikt? De doelstellingen zijn afgeleid van de doelstellingen van de GGD Twente en ontleed aan het document ‘Een gezonde toekomst, langjarig kader’. Hierin staan verschillende ambities geformuleerd. Per ambitie wordt aangegeven wat we hieraan in 2020 gedaan hebben. De ambities zijn onder te verdelen in: • ambitie op gebied van bescherming; • ambitie op het gebied van bewaking; • ambitie op het gebied van bevordering. Wat hebben we hiervoor gedaan? Ambitie op gebied van bescherming Vanwege de Covid-19 crisis is het reguliere vaccinatieprogramma helaas niet volledige uitgevoerd. De volgende vaccinaties zijn wel gedaan:
-
22 weken prik voor zwangere vrouwen; vaccinaties op het consultatiebureau voor de groep 0-4 jaar; groepsvaccinatie meningokokken voor de 14-jarigen in januari/februari 2020.
De volgende vaccinaties zijn vertraagd. Deze zijn gedaan in het najaar van 2020: 9-jarigen (BMR/DTP); HPV meisjes (12 jaar); spijtoptanten meningokokken 14 jaar. De volgende vaccinaties zijn uitgesteld naar later:
-
invoering HPV voor jongens; invoering RS-virus.
Er is in 2020 hard gewerkt aan de voorbereidingen voor de vaccinatiecampagne tegen Covid-19. Deze campagne start in 2021. De invoering van de Omgevingswet is begin 2020 uitgesteld van 1 januari 2021 naar 1 januari 2022. Hierdoor is door ons een pas op de plaats gemaakt voor wat betreft de voorbereidingen. In 2022 wordt een start gemaakt met de omgevingsplannen en de omgevingsvisie. Gezondheid wordt bij beide onderdelen meegenomen. De GGD wordt door andere gemeenten vaak gevraagd voor consultatie op het gebied van de omgevingswet. De GGD geeft aan bereid te zijn gemeenten te ondersteunen bij de omgevingswet. Alleen op het gebied van capaciteit voorziet de GGD binnenkort problemen, aangezien de vraag lijkt toe te nemen, terwijl de capaciteit hetzelfde blijft. De GGD komt in overleg met gemeenten tot een aanpak voor deze uitdaging. Ambitie op het gebied van bewaking Er is door de Twentse gemeenten en GGD Twente besloten tot een doorontwikkeling van Public Health Jeugd. Verder is besloten tot de continuering van de projectfinanciering voor Zwanger in Twente en Loes in Twente. Er is in 2020 een Gezondheidsmonitor Jeugd afgerond door de GGD. Ook Haaksbergen is hierin meegenomen. Kinderen van klas 2 en 4 hebben een vragenlijst ingevuld. Het beeld van Haaksbergen lijkt op het beeld in andere Twentse gemeenten. Helaas waren er te weinig
Jaarstukken 2020
46
respondenten in klas 4, waardoor een objectieve vergelijking met de rest van Twente niet goed te maken is. De GGD houdt veel data bij over de Covid-19 pandemie. Hierbij gaat het zowel om cijfers over bijvoorbeeld het aantal besmettingen als ook over de impact die de lockdown heeft op inwoners. Deze cijfers zijn te vinden op Twentsegezondheidsverkenning.nl. Vanwege de Covid-19 crisis heeft de GGD niet kunnen voldoen aan de wettelijke eisen voor wat betreft de inspecties van de kinderopvang. Normaal gesproken moet de GGD 100% van de locaties kinderopvang en 5% van de locaties voor gastouderopvang inspecteren. Vanwege de Covid-19 crisis is de dienstverlening van de Jeugdgezondheidszorg afgeschaald. Medewerkers moesten namelijk bijspringen bij het bron-en contactonderzoek, bij het testen en in het callcenter. De dienstverlening is sinds maart 2020 als volgt aangepast: de focus is gelegd op de eerste 1000 dagen van een kind; er was alleen sprake van face-to-face contact wanneer dat strikt noodzakelijk was. Deze contacten duurden nooit langer dan 15 minuten en de 1,5 meter afstand werd altijd bewaard. Face-to-face contacten zijn zoveel mogelijk vervangen door andere communicatiemogelijkheden, zoals bellen/beeldbellen.
de JGZ heeft scholen geadviseerd en ondersteund bij Covid-19 vraagstukken; de JGZ was altijd laagdrempelig bereikbaar via telefoon/website; de JGZ heeft ingezet op communicatie via sociale media. Hoewel veel JGZ gewoon doorgang heeft kunnen vinden, waren in 2020 niet alle kinderen even goed in beeld. Er zijn meer contactmomenten afgezegd en meer mensen niet komen opdagen. De JGZ kon hierdoor niet alle (gezondheids-)problemen even goed signaleren. Ambitie op het gebied van bevordering In 2020 is het Lokaal Sportakkoord gesloten. Hierin is onder andere aandacht voor het promoten van beweging en het tegengaan van roken, overgewicht en alcoholmisbruik. In 2020 is besloten dat Haaksbergen mee blijft doen aan de inzet van de jeugdarts op het ROC van Twente en het Zonecollege. Hiermee worden (gezondheids-)problemen bij jongeren eerder gesignaleerd en wordt uitval voorkomen. In 2020 is nog niet begonnen aan het beleidsplan sociaal domein.
7.2 Riolering Wat hebben we bereikt? Met riolering en water streven we naar een gezonde en leefbare woonomgeving. Wat hebben we hiervoor gedaan? Het risico-gestuurd beheer is operationeel, maar de naadloze implementatie met behulp van de software in het beheerpakket is lastig. Daarom gaan we voorlopig over naar ‘losse’ toepassing van de software naast de beheersoftware. Een aantal van de voorgenomen projecten en verbeteringen in het GRP zijn uitgewerkt. De voorbereidende werkzaamheden voor de Werfheegde, Waanderstraat, Schubertstraat en Kolenbranderweg zijn in 2020 nagenoeg afgerond en kunnen in 2021 uitgevoerd worden. De samenwerking met Twente Milieu voor onderhoud aan de riolering gaat steeds beter en in 2020 zijn de afspraken nog beter uitgewerkt. Bij het planmatig onderhoud aan de watergangen voldoen we nog niet aan de afspraken met de verschillende belanghebbenden. Er bleken hierover misverstanden te bestaan tussen onze opdrachtnemers en ons. We zetten in om zo spoedig mogelijk duidelijkheid hierover te krijgen.
Jaarstukken 2020
47
7.3 Afval Wat hebben we bereikt? De hoeveelheid ingezamelde restafval is gestegen van 134Kg/inw in 2019 naar 141Kg/inw in 2020. Dit is exclusief 32Kg/inw aan afgekeurd PMD-materiaal. De hoeveelheid ingezameld en goedgekeurd PMD-materiaal is gedaald van 31Kg/inw in 2019 naar 18Kg/inw in 2020. Richting het eind van 2020 zien we een beperkte stijging van goedkeur. De hoeveelheid ingezameld GFT-afval is gestegen van 123Kg/inw in 2019 naar 132Kg/Inw in 2020. Dit is exclusief de stijging van afgekeurd GFT-afval (1Kg/inw in 2019 en 1,8Kg/inw in 2020). De kwaliteitsscore zwerfafval is gestegen van 7.9 in 2019 naar 8.2 in 2020. Wat hebben we hiervoor gedaan? Op grond van de inzamelgegevens hebben we geconstateerd dat er sinds de invoering van de Covid-19 maatregelen sprake is van een stijging van de hoeveelheid huishoudelijk afval. Dit heeft ook invloed op de afkeur van het PMD-materiaal. Vanaf het najaar 2020 is er extra ingezet op communicatie en bewustwording rondom het gescheiden inzamelen. Ook zijn de PMD mini-containers door middel van voorloopacties gecontroleerd op verkeerde afvalstoffen.
7.4 Milieubeheer Asbestbodemsanering In het kader van de samenwerkingsovereenkomst asbestbodemsaneringsopgave 2016-2022 tussen de provincie en 7 deelnemende gemeenten, heeft de Rijksoverheid € 38.000.000 toegezegd aan de provincie Overijssel. Dit bedrag is bedoeld voor de aanpak van historische bodemverontreinigingen gerelateerd aan de afvalstromen vanuit de asbestfabriek in Goor. Wat hebben we bereikt? Asbestbodemsaneringsopgave Het is in het belang van de inwoners van de gemeente Haaksbergen, dat bronnen met asbest in de bodem ontdekt en vervolgens gesaneerd worden. De saneringsopgave wordt in beeld gebracht door inventarisaties van verdachte locaties en bodemonderzoeken. Omgevingsdienst Twente (ODT) Met de komst van de Omgevingsdienst Twente worden op milieugebied de werkzaamheden die betrekking hebben op het voorbereiden van vergunningen, behandeling van meldingen en het toezicht hierop (extern) grotendeels uitgevoerd door die dienst. Wij blijven als gemeente het bevoegde gezag. Wat hebben we hiervoor gedaan? Asbestbodemsaneringsopgave In overeenstemming met de samenwerkingsovereenkomst met Projectbureau Bodemasbestsanering is uitvoering gegeven aan de uitvoeringsovereenkomst 2020. Omgevingsdienst Twente Uitvoering van de op grond van artikel 5.4, eerste lid en 5.5 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht verplichte basistaken.