GESTEMPELD 8. Gemeenterekening 2025 gemeente Groningen Boekwerk na erratum bijlage rv.pdf

Het Kompas geeft richting aan hoe lokaal ondernemerschap beter kan aansluiten op gebiedsontwikkeling en op het beleid voor winkels, horeca en de inrichting van de binnenstad, wijken en dorpen. Het doel is om lokale bedrijven te versterken en bij te dragen aan brede welvaart. Daarbij is speciale aandacht voor aanloopstraten als verbinding tussen kernwinkelgebied en omliggende wijken, vooral rond de Diepenring. Samen met een bredere verkenning van de Diepenring wordt gekeken hoe economie, verblijfskwaliteit en openbare ruimte elkaar beter kunnen versterken. Het Kompas Lokale Economie is in februari 2026 door de raad vastgesteld. Impact Ondernemen Het actieprogramma Impactondernemen is in 2025 vastgesteld. Vanuit dit actieprogramma hebben we een verkenning gedaan naar een Impactcoalitie en een mogelijk Impactfonds. Hieruit blijkt dat er goede kansen zijn om samen met Nij Begun te werken aan een sterkere economische structuur voor sociaal ondernemerschap. Verschillende belangrijke partners, zoals Arbeidsmarktregio Werk in Zicht, de kennisinstellingen en Impact Noord, hebben laten weten dat zij graag willen meedoen aan deze samenwerking.

Supermarkten Medio 2025 is in het Omgevingsplan de mogelijkheid om bij recht een reguliere supermarkt (groter dan 500 m2) te realiseren of een pand in gebruik te nemen als reguliere supermarkt in de binnenstad van Groningen geschrapt, in lijn met het vastgestelde raadsbesluit in 2024.

Resultaten, activiteiten en prestatie-indicatoren De resultaten geven aan wat we wilden bereiken. De activiteiten geven aan wat we daarvoor hebben gedaan. De prestatie-indicator(en) meten de voortgang van de resultaten. De opbouw is opgesteld aan de hand van de beleidsvelden economische ontwikkeling, ruimtelijk-economische ontwikkeling, grondzaken en overige economie, zoals opgenomen in de begroting 2025.

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

24

Wat wilden we bereiken (resultaten)

Wat hebben we daarvoor gedaan (activiteiten)

Doel 1: Het behouden en creëren van werkgelegenheid Het behouden en creëren van duurzame en innovatieve werkgelegenheid & Faciliteren van toekomstige economische groei

Bedrijventerreinen In 2025 is de behoefteraming bedrijventerreinen geactualiseerd om een goed beeld te krijgen van de ruimtebehoefte naar bedrijventerreinen tot 2040. Westpoort is uitgebreid met deelgebieden 1C en II. Arbeidsmarkt In onze gesprekken met ondernemers, zoals de Top 75, komen de arbeidsmarkt en de uitdagingen die daar spelen regelmatig aan bod. We richten ons op het aantrekken én behouden van talent en het versterken van de samenwerking tussen overheid, onderwijs en bedrijfsleven. In 2025 hebben we het eerste deel van de arbeidscampagne uitgevoerd. We hebben financieel bijgedragen aan het project Effectieve Matching. In dit project wordt de Matching- en Carrière-tool geïntegreerd in de website van Make it in the North. Hierdoor kunnen vacatures op basis van skills worden geplaatst en gekoppeld aan internationale werkzoekenden. Groningen Merkpartners Samen met Marketing Groningen hebben we het merkverhaal besproken en aangescherpt in sessies met experts uit het bedrijfsleven, Akkoord van Groningen, Nij Begun en verschillende overheden. Dit heeft geleid tot een eerste concept, dat op 11 december is gepresenteerd. Daarna is besloten om het merkverhaal verder uit te werken en vast te leggen in de merkstructuur. Sinds januari 2026 is ook de Economische Agenda Nij Begun hierbij aangesloten.

Daarnaast werken we met overheden, bedrijven en de topsportsector samen om topsport structureel in te zetten voor regioprofilering, het versterken van trots en het stimuleren van samenwerking. Met de expositie Rauw Vermogen, gekoppeld aan de World Press Photo, hebben we nationaal en internationaal aandacht gekregen voor de kracht van Groningen, creatief vastgelegd door lokale fotografen. In 2025 is de nieuwe portal business.groningen.nl gelanceerd. Hierop staat een aparte pagina voor de arbeidsmarktcampagne: business.groningen.nl/jij. De portal biedt bedrijfsprofielen, links naar vacaturebanken en inspiratie voor bedrijven, professionals en talenten. De arbeidsmarktcampagne Er gaat niets boven jou is in 2025 succesvol gestart. • •

1,2 miljoen mensen hebben de campagne meerdere keren gezien; De website trok meer dan 80.000 bezoekers.

Internationaal Het programma HT25 is op een steviger en duurzamer niveau gebracht door de overdracht van kerntaken aan hyNorth. Hierdoor is de continuïteit van het programma beter geborgd. De gemeente heeft startfinanciering verstrekt aan WERC voor fondsenwerving ten behoeve van de internationale conferentie Port Journey 2026. Deze conferentie draagt bij aan de zichtbaarheid van het creatieve ecosysteem van Groningen. PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

25

In september 2025 is het Hamburg & Groningen DesignLab georganiseerd. Daarnaast is gestart met de voorbereiding van een vervolgbijeenkomst in april 2026 in Hamburg. De samenwerking richt zich op kennisuitwisseling en het toepassen van kennis bij stedelijke vraagstukken in Meerstad Groningen en Billebecken Hamburg. Er heeft een internationale missie plaatsgevonden naar Schotland. Samen met eerdere missies naar de Nordics en Noordwest-Duitsland heeft dit geleid tot nieuwe contacten en samenwerkingen met landen rond de Noordzee. Lokaal ondernemen Sinds het begin van dit college hebben we goed onderzocht hoe de gemeente haar inkopen doet. De resultaten hebben we onlangs gedeeld met bedrijvenvertegenwoordigers in het zogenaamde koepeloverleg. Uit het onderzoek blijkt dat de gemeente Groningen, ondanks strengere regels rond aanbestedingen, de afgelopen jaren meer lokaal is gaan inkopen. Het afgelopen jaar hebben we daarnaast extra stappen gezet om lokale mkb-ondernemers te helpen. Zo hebben we ervoor gezorgd dat producten van Lutje Lokaal in het gemeentelijke kerstpakket kwamen. Ook hebben we, als mede-initiatiefnemer van het convenant Gezond eten uit de omgeving, gewerkt aan meer lokale en gezonde catering in onze gemeentelijke gebouwen. Lokaal ondernemerschap stimuleren we ook via de plannen van de Groningen City Club (GCC), die we zowel financieel als inhoudelijk ondersteunen.

Daarnaast werken we toe naar het Kompas Lokale Economie en zetten we zogenaamde stadmakers in. We helpen mee aan het organiseren van kennisbijeenkomsten en speciale programma’s die ondernemerschap ondersteunen. Bij verschillende projecten werken we nauw samen met de directie Stadsontwikkeling. We betrekken ondernemers vroeg in het proces door participatietrajecten op tijd te starten. Interne overleggen met projectleiders en inhoudelijke experts zorgen voor een goede samenwerking. De informatie die daaruit komt, delen we met belangenbehartigers, zodat zij ondernemers ook kunnen meenemen. Binnenstad Het programma voor de binnenstad krijgt verder vorm via het uitvoeringsprogramma van de GCC, waarbij we als gemeente samenwerken aan een prettiger verblijfsklimaat voor ondernemers en bezoekers/inwoners. We spreken ook regelmatig met andere belangenbehartigers van de binnenstad over de onderwerpen die spelen. Dit gebeurt in vaste overleggen samen met andere directies en in losse gesprekken over nieuwe ontwikkelingen of projecten. We betrekken deze partijen actief bij ons beleid en ondersteunen voorstellen en projecten bijdragen aan de levendigheid en aantrekkelijkheid van de binnenstad. Doel 2: Van economische groei naar brede welvaart Investeren in de economie van morgen

Om zorgvuldig om te gaan met de nog uit te geven bedrijfskavels op bedrijventerreinen Westpoort en Roodehaan is in 2025 het 'Vestigingskader bedrijventerreinen' vastgesteld. De voorbereidingsbesluiten voor percelen op Hoogkerk-Oost en de Kielerbocht zijn definitief verwerkt in het (tijdelijk) omgevingsplan. Impact ondernemen

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

26

Het Actieprogramma Impact Ondernemen is op 20 mei 2025 vastgesteld door het college en aangeboden aan de gemeenteraad. Als onderdeel van dit programma loopt er een verkenning voor een Impact Coalitie. De eerste resultaten zijn heel positief. Er is belangstelling vanuit Nij Begun, de kennisinstellingen, Impact Noord, Werk in Zicht, NPG, NOM en andere partijen. Het volgende college kan besluiten om met deze partijen een samenwerking op te zetten ter ondersteuning van het impactondernemerschap. Daarnaast is voor reguliere bedrijven ondersteuning beschikbaar gesteld om B-Corp te worden, een internationaal keurmerk voor bedrijven die iets willen betekenen voor mens en milieu. Ook hebben we samen met ‘Werk in Zicht’ de Ontwikkelbrigade opgericht. In deze pilot doen ongeveer tien sociaal ondernemers mee. Zij bieden mensen met een startpositie op de arbeidsmarkt de kans om werkervaring op te doen, zodat zij daarna kunnen doorgroeien naar regulier werk. Gezondheidseconomie We werken eraan om de Health Data Access Body (HDAB) naar Groningen te halen. Dit zou Groningen een belangrijke plek maken voor nieuwe zorginnovaties. De uitwerking hiervan nemen we mee in de ambitie-agenda voor Health Data Valley, samen met het UMCG en partners op het gebied van AI.

Samen met het Gezondheidscentrum Groningen is een project gestart voor het digitaliseren van de SOA-zorg, inclusief aandacht voor preventie. Daarnaast is de industrieagenda Life Sciences gepresenteerd. Een deel hiervan wordt opgenomen in de economische agenda van Nij Begun, met nadruk op biotechnologie. Er is een projectgroep gestart met interne en externe experts. Zij hebben vastgesteld dat we moeten inzetten op deeptech. Daarom is een opdracht gegeven om een deeptech-agenda te maken. Campusontwikkeling Vanuit opdrachtgeverschap van het Akkoord van Groningen is gewerkt aan het Masterplan Campussen. Voor 5 locaties in de gemeente (Zernike, Healthy Ageing Campus-UMCG, Niemeijer, Kardinge en Suikerzijde) zijn door de kennisinstellingen en partners locatieplannen opgesteld. Ook is gewerkt aan een campussupportorganisatie, financieringsstructuur en governance. Vanaf medio 2027 wordt de campusontwikkelling onderdeel van de economische agenda Nij Begun.

Vergroenen, biodiverser maken en verduurzamen van bedrijventerreinen

Digitalisering We hebben Veilig Ondernemend Groningen een opdracht gegeven om bedrijven te helpen met cybersecurity, onder andere door bezoeken aan bedrijventerreinen. Daarnaast hebben we subsidie verleend aan de Groninger Ondernemers Academy voor het ontwikkelen van een digitaliseringsleerlijn voor het MKB. Ook is er subsidie toegekend aan Founded in the North. Deze organisatie ondersteunt Noordelijke Start-ups om door te groeien. Op bedrijventerrein Driebond is gewerkt aan een vervolg op het project ‘Driebond aan de Hunze’, waarbij door het terugbrengen van de Hunze samen met ondernemers en de bedrijvenvereniging wordt gewerkt aan een kwaliteitsverbetering en vergroening van het gebied.

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

27

Samen met afdeling Openbare Orde en Veiligheid wordt gebiedsgericht inzet gepleegd op het vergroten van het inzicht op criminele activiteiten en tegelijkertijd de zichtbaarheid van de overheid op bedrijventerreinen. Energietransitie We ondersteunen de energietransitie en zetten in op de groei van de waterstof economie. Daarom hielpen we in 2025 verschillende partners bij hun activiteiten en evenementen, door mee te denken over de inhoud en door financieel bij te dragen. Het ging om bijeenkomsten, excursies en internationale conferenties waar we samen Groningen als Hydrogen Valley hebben gepresenteerd. Samen met de provincie Groningen hebben we innovatiereizen naar Schotland en Noorwegen georganiseerd. Hieraan doen deelnemers uit onderwijs, bedrijven en overheid mee om nieuwe ideeën op te doen en samen te werken aan innovatie. Netcongestie en watergebruik We zoeken nieuwe manieren om problemen op het stroomnet op te lossen. Op bedrijventerrein Ulgersmaborg Noord werken we daarom aan lokale opslag van energie. Op de Zernike Campus hebben we onderzocht hoeveel energie bedrijven nodig hebben en of ze energie met elkaar kunnen delen. Dit doen we samen met Groningen Stroomt Door! We zijn begonnen met een verkenning voor een Energyhub om nieuwe kavels op Westpoort te kunnen uitgeven, ondanks problemen door netcongestie.

Ook hebben we een aantal individuele bedrijven geholpen bij het vinden van een passende oplossing. Samen met Groningen Werkt Slim hebben we de P1-meteractie uitgevoerd om ondernemers te helpen grip te krijgen op hun energieverbruik. Daarnaast organiseerden we een bijeenkomst om elektrisch rijden te stimuleren. Tot slot hebben we, samen met het waterbedrijf, onderzoek gedaan naar het verminderen van waterverbruik en gekeken hoe bedrijven hiermee omgaan. Op naar een volledig circulaire economie

Als vervolg op de ambitiewebsessie op bedrijventerrein Winschoterdiep is met een onderzoek verdere invulling gegeven aan het inzichtelijk maken van de circulaire ambities van de bedrijven. In 2025 heeft de gemeente samen met 35 partners het convenant ‘Gezond eten uit de omgeving’ ondertekend. Hiermee werken we aan een regionale voedselketen, van teelt tot consumptie. Dit versterkt de lokale economie, verbetert de voedselzekerheid en maakt de keten duurzamer. De samenwerking moet leiden tot een toekomstbestendig voedselsysteem voor Noord-Nederland. In september 2025 is de bouwmaterialenhub geopend, waar consumenten en zzp’ers circulaire bouwmaterialen kunnen kopen. Met bedrijvenvereniging ZuidOost en Circulair Groningen Drenthe is gewerkt aan het hergebruik van reststromen. Een concreet resultaat is het circulaire nachtkastje van restmaterialen uit Euvelgunne. Ook is een belangrijke doorbraak bereikt: voor sommige materialen kan nu de afvalstatus worden verwijderd, mits veilig en herleidbaar.

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

28

We hebben verschillende initiatieven ondersteund, zoals: de campagne ‘Daarzitwatin’, de ‘Groene keuze-knop’ voor horecaondernemers, het project ‘Medicijnresten uit water’, en ‘Care2Change’. In 2025 zijn twee circulatietracks georganiseerd over textiel en bouw. Samen met de GCC is onderzocht welke reststromen winkels in de binnenstad hebben. De meeste ondernemers hebben weinig reststromen, en bestaande stromen worden vaak al goed verwerkt. Eind 2025 zijn eerste gesprekken gevoerd om de circulaire economie zichtbaarder te maken in de binnenstad. Doel 3: Economische voorzieningen groeien mee met de groei van de gemeente Vitale en toekomstbestendige centrumgebieden met een prettig verblijfsklimaat

Stimuleren en faciliteren van 'Werk in de Wijk'

Versterken en vergroenen bovenwijkse voorzieningencentra

In Groningen is volop ruimte voor ontspanning

Via Lutje Lokaal werken we aan het behoud van ons lokale kapitaal. Het gaat om kleinere zelfstandige ondernemers die de binnenstad en dorpen uniek maken. Dit doen we door evenementen te organiseren, kennis- en inspiratiesessies aan te bieden en door te ondersteunen via toolkits en marketing. We proberen hiermee ook lokaal geld in de stad te behouden. Met het Kompas Lokale Economie zetten we de lokale ondernemer centraal. Samen met de GEM Meerstad werken we voor De Eems aan een gemengde woonwerkwijk. We proberen 15% van het programma te reserveren voor werken. Met Stadsbeheer, het vastgoedbedrijf en de wijkvernieuwing Indische Buurt-De Hoogte werken we aan een goede inpassing van de circulariteitshub op bedrijventerrein De Hoogte. De transformatie van Paddepoel is gestart. Hiermee is een volgende fase ingegaan in de ontwikkeling naar een toekomstbestendig en aantrekkelijk centrumgebied met een betere openbare ruimte. Daarnaast zijn in de binnenstad werkzaamheden volgens planning voortgezet. De voorbereidingen van de herinrichting van De Savornin Lohmanlaan, inclusief het winkelplein is afgerond. Het gebied wordt groener en veiliger. Na de verbouwing van winkelcentrum Lewenborg wordt ook de directe omgeving meegenomen in de verdere vergroening en kwaliteitsverbetering. Hiermee versterken we de samenhang tussen voorzieningen en openbare ruimte.

Met het Kompas voor de Vrijetijdseconomie schetsen we de gezamenlijke koers voor een onderscheidend Groningen, waarbij vrije tijd, economie en leefkwaliteit samenkomen. De komende tien jaar richten we ons op vier pijlers: de versterking van de zakelijke markt, de ontwikkeling van iconische projecten, een gerichte positionering en promotie van Groningen en het benutten van de groenblauwe structuren voor recreatie. Het Kompas is gebaseerd op uitgebreid onderzoek, regionale samenwerking en input van inwoners, ondernemers en instellingen. Ook geven we uitvoering aan de motie over de ontwikkeling van een Gronings congresbureau via Groningen Conventions. Voor de uitvoering wordt gebruikgemaakt van bestaande middelen, het Ondernemersfonds en Nij Begun. Het Kompas vormt een toekomstbestendig kader dat bijdraagt aan brede welvaart en aan de aantrekkingskracht van Groningen als plek om te wonen, werken en bezoeken.

Grondzaken: Zie Paragraaf 7: Grondbeleid. Overige economie Het uitvoeren van projecten door het Fonds Ondernemend Groningen.

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

29

Prestatie-indicator(en)

Behaald 2023

Behaald 2024

Beoogd 2025

Behaald 2025

590

605

600

580

Aantal adviesgesprekken horeca

1.000

800

1.200

1.245

Aantal projecten ondersteund

106

131

103

125

Aantal bedrijven geparticipeerd in door ons opgezette activiteiten

350

735

310

701

Aantal uitgevoerde bedrijfsbezoeken

Toelichting Indicator en (eventueel) nadere toelichting: Aantal bedrijven geparticipeerd in door ons opgezette activiteiten Toelichting: sinds 2024 wordt een aangepaste definitie gehanteerd dan eerdere jaren. In het kort houdt dit in dat partijen die belangen behartigen van meerdere bedrijven voorheen als één geteld werden, nu als het aantal bedrijven dat ze behartigen zijn meegeteld. Het aantal bedrijven dat heeft geparticipeerd is daarom een stuk hoger dan was beoogd, maar is vergelijkbaar met het cijfer van 2024.

Met de bovenstaande indicator(en) wordt de voortgang van de uitvoering van ons beleid gemeten. Indien er geen cijfers beschikbaar zijn voor dat jaar, staat er een streepje. In dat geval wordt de indicator niet jaarlijks gemeten.

Financiën In dit onderdeel geven wij per deelprogramma een toelichting op de afwijking in de baten en de lasten > 500 duizend euro. Is de totale afwijking op het deelprogramma niveau op de baten en/of de lasten > 500 duizend euro, dan worden de afwijkingen die hieraan ten grondslag liggen op deelprogrammaniveau toegelicht.

Financieel overzicht lasten en baten 01.1

Economie en werkgelegenheid

Omschrijving

Primitieve Actuele begroting begroting

Rekening 2025

Verschil

(Bedragen x 1.000 euro) Lasten

45.925

66.654

64.602

2.052

Baten

8.918

11.572

14.411

2.839

Saldo van baten en lasten voor reservemutaties

37.007

55.082

50.191

4.891

Totaal toevoegingen

0

2.651

3.005

-354

Totaal onttrekkingen

0

21.007

21.007

0

37.007

36.726

32.189

4.537

Reserve mutaties

Saldo van baten en lasten na reservemutaties

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

30

Financiële toelichting 1.1: Economie en werkgelegenheid Grondzaken In 2025 bedraagt het totale jaarresultaat van het Grondbedrijf ca. 2,1 miljoen euro voordelig. De belangrijkste onderdelen van dit resultaat zijn:

Lasten

Baten

-261

2.382

892

211

679

0

• Actualisatie grondexploitaties (N 7,5 miljoen euro) Bij de jaarrekening worden de grondexploitaties geactualiseerd. Daarbij worden de verliesvoorzieningen aangepast (N 1,9 miljoen euro) en winstnemingen conform de POC-methode genomen (N 5,6 miljoen euro). Dit nadeel bevat een tweetal winstnemingen die zijn teruggedraaid in verband met gewijzigde BBV-regelgeving, namelijk dat - als risicobeperkende maatregel - bij grondexploitaties met een looptijd langer dan 10 jaar geen tussentijdse winst genomen mag worden. Dit betreft eerder genomen winsten bij de grondexploitaties Zernike (N 3,6 miljoen euro) en Westpoort fase I (N 1,9 miljoen euro). • Aanpassing verliesvoorzieningen gemeentelijk bezit (V 1,1 miljoen euro) Naar aanleiding van taxaties worden de verliesvoorzieningen behorende bij de activa van het gemeentelijk bezit aangepast. Dit betreft met name een hogere waardering van Agrarische gronden, waardoor de verliesvoorziening verlaagd kon worden. Daarnaast hebben we - volgens BBV-regelgeving - voor de jaarschijf 2020 een aantal verliesvoorzieningen getroffen van plankostenkredieten waarvan nog geen grondexploitatie is gestart en waarbij de looptijd langer is dan 5 jaar. •

Resultaat erfpachten, tuingronden en exploitatie strategisch bezit (V 8,0 miljoen euro) Dit resultaat is onder andere ontstaan door verkoop van erfpachten, tuingronden en verhuuropbrengsten van het strategisch bezit. Daarnaast heeft de raad op 18 februari 2026 besloten de totale kosten van het achterstallig onderhoud van de EMG-gebouwen op 2 miljoen euro vast te stellen. Hiervoor is een voorziening getroffen ten laste van de exploitatie in 2025, conform BBV- regelgeving. • Groninger Ontwikkelbedrijf (V 0,5 miljoen euro) In de begroting 2025 is 500 duizend euro beschikbaar gesteld voor de organisatie van het Groninger Ontwikkelbedrijf om meer publieke regie op de vastgoedmarkt te kunnen voeren. Op basis van de uitwerking van een werkplan kan worden bepaald wat hiervoor nodig is in de volgende jaren en welke dekkingsmogelijkheden beschikbaar zijn. Het onderzoek en de uitwerking van dit werkplan vergde meer tijd waardoor de afronding pas in 2026 heeft plaatsgevonden en de beschikbare middelen grotendeels niet zijn besteed in 2025. Suikerzijde Op 21 december 2022 heeft de raad de gebiedsbegroting De Suikerzijde vastgesteld. Gedurende de exploitatieperiode van de gebiedsbegroting kan incidenteel vrijval van financiële middelen plaatsvinden. Eind 2025 bedraagt deze incidentele vrijval ca. 1,1 miljoen euro.

Deze middelen blijven beschikbaar binnen de gebiedsbegroting van de Suikerzijde. Erfgoed Deal In de Erfgoed Deal slaan 15 partijen - zowel overheid als maatschappelijke organisaties - de handen ineen om samen te werken aan een waardevolle leefomgeving. Het gezamenlijke doel is om de relatie tussen erfgoed en de inrichting van de leefomgeving te versterken. Via de decembercirculaire 2024 hebben wij incidenteel 679 duizend euro ontvangen voor het project Buurtschap Hooge Hunze. In 2025 zijn deze middelen niet

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

31

besteed omdat de planontwikkeling van het project nog niet in het stadium is dat met aanleg van de Hunze kan worden gestart. Het onderzoek naar de (verkeers)technische en financiële haalbaarheid van de plannen is nog niet afgerond. Hiervoor is overeenstemming nodig tussen betrokken partijen (corporatie en ontwikkelaar) over het concept-stedenbouwkundig plan en de haalbaarheid ervan. Kapitaallasten Enerzijds is er een voordeel van ca. 0,3 miljoen euro op de kapitaallasten door een nacalculatie van het rente omslag percentage. Ook is er sprake van gedeeltelijke vrijval op het kapitaallastenbudget. Dit wordt veroorzaakt doordat een deel van de betreffende activa nog niet waren voltooid per januari 2025. Hierdoor treden lagere kapitaallasten op van ca. 0,3 miljoen euro. Overige De overige afwijkingen tellen op tot een voordeel van 358 duizend euro.

630

0

112

246

Reservemutaties Reserve toevoeging Resultaten op samenwerkingsverbanden zijn reeds toegevoegd aan de reserve budgetoverheveling. In de financiële verordening 2025 heeft de raad het college mandaat gegeven om dit bij de jaarrekening uit te voeren, zonder dat hier een separaat raadsbesluit aan ten grondslag ligt. Hierdoor ontstaat een afwijking bij de reservemutaties. Deze afwijkingen blijven zichtbaar bij de deelprogramma's waar ze zich voordoen en worden daar toegelicht voor zover baten of lasten materieel afwijken. Het gaat bij dit deelprogramma om de volgende samenwerkingsverbanden:

Lasten -354

Baten 0

Omschrijving samenwerkingsverband

Resultaat 2025 (x 1.000 euro)

Akkoord van Groningen

354

Risico's en Ontwikkelingen Voor een totaal overzicht van de risico's en ontwikkelingen, zie Paragraaf 3: Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

Deelprogramma 1.2: Mobiliteit In het deelprogramma Mobiliteit staat een goed bereikbare gemeente Groningen met een aantrekkelijke, veilige en gezonde leefomgeving centraal. Uitgangspunt van het mobiliteitsbeleid is om lopen, fietsen en het openbaar vervoer te stimuleren. Met de vaststelling van de Mobiliteitsvisie 'Groningen Goed op Weg' is de kwaliteit van de openbare ruimte leidend geworden bij het maken van keuzes in plaats van de ruimte voor de auto. Met een stevig groeiende gemeente met meer inwoners, arbeidsplaatsen en bezoekers is het een flinke uitdaging om de impact van (auto)verkeer te beperken. Samen met het terugdringen van de CO2-uitstoot vraagt dit om een verandering naar emissievrije mobiliteit dat minder ruimte inneemt. Het speelveld rond mobiliteit verandert de komende tijd hierdoor flink. Doelen Deelprogramma 1.2: Mobiliteit Het deelprogramma mobiliteit heeft de volgende doelen: 1. Wij stimuleren lopen, fietsen en het openbaar vervoer; 2. Wij willen dat Groningen voor iedereen goed bereikbaar is en blijft op een zo veilige en duurzame manier; 3. Wij geven voorrang aan innovatieve en schone vormen van personen- en goederenvervoer waarmee de CO2-uitstoot verminderd wordt.

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

32

Doel 1: Wij stimuleren lopen, fietsen en het openbaar vervoer. Vervoerswijzekeuze (modal split) binnen Groningen

Vervoerswijzekeuze (modal split) van en naar Groningen

Toelichting Indicator en (eventueel) nadere toelichting: Vervoerswijzekeuze (modal split) binnen Groningen* Vervoerswijzekeuze (modal split) van en naar Groningen* Toelichting: We vragen de modal split eens per twee jaar uit. Dit jaar vragen we bij het CBS de cijfers over 2024 en 2025 op. Deze cijfers zijn pas rond de zomer beschikbaar.

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

33

Doel 2: Wij willen dat Groningen voor iedereen goed bereikbaar is en blijft op een zo veilige en duurzame manier. Doel 3: Wij geven voorrang aan innovatieve en schone vormen van personen- en goederenvervoer waarmee de CO2-uitstoot verminderd wordt. Effectindicator(en) Maximum aantal verkeersslachtoffers (doden en gewonden) in Groningen

Behaald 2023

Behaald 2024

Beoogd 2025

Behaald 2025

463

451

0

503

Aandeel schone voertuigen in het wagenpark: •

Gemeentelijk wagenpark

24%

25%

27%

34%

•

Stedelijke logistiek binnenstad

18%

-

20%

22%

Toelichting Indicator en (eventueel) nadere toelichting: Maximum aantal verkeersslachtoffers (doden en gewonden) in Groningen Toelichting: De indicator verkeersslachtoffers gaat over het totale aantal doden en gewonden op gemeentelijke wegen. De politie registreert deze ongevallen. Drie op de vier slachtoffers zijn (brom)fietsers. De stijging ten opzichte van 2024 zien we vooral bij mensen op een gewone fiets. Ongeveer de helft van de (brom)fietsslachtoffers valt op wegen met een maximumsnelheid van 50 km/uur. Bij 30 km/uur is de kans op een ongeval kleiner en is letsel vaak minder ernstig dan bij 50 km/uur. Daarom nemen we snelheidsremmende maatregelen op 50 km/uur-wegen en verlagen we waar dat kan de maximumsnelheid naar 30 km/uur. Aandeel schone voertuigen in het gemeentelijk wagen park Toelichting: Met 34% zero-emissie in ons gemeentelijk wagenpark zitten we boven het landelijk gemiddelde van 9%. Tegelijk zien we dat sommige gemeenten al verder zijn: grote steden rapporteren in delen van hun wagenpark percentages van circa 40–55% of hoger. Vergelijken blijft wel indicatief, omdat gemeenten hun wagenpark niet allemaal op dezelfde manier afbakenen (bijvoorbeeld wel of geen werktuigen en specialistisch materieel).

Ook speelt de samenstelling mee: zware en specialistische voertuigen zijn lastiger te vervangen door een zero-emissie alternatief dan personenauto’s en bestelauto’s. Met de bovenstaande indicator(en) wordt de voortgang van de uitvoering van ons beleid gemeten. Indien er geen cijfers beschikbaar zijn voor dat jaar, staat er een streepje. In dat geval wordt de indicator niet jaarlijks gemeten.

Relevante beleidsnota's Het deelprogramma is verder uitgewerkt in de volgende beleidsdocumenten: Parkeervisie 2018-2025 (2018) Visie Openbare Laadinfrastructuur Groningen 2025 (2020) Mobiliteitsvisie Groningen Goed op Weg (2021) Nieuwe Ruimte - Ontwerpleidraad Leefkwaliteit Openbare Ruimte (2021) Ruimte voor zero-emissie Stadslogistiek (2021) Beleidsplan Verkeerslichten Groningen (2023) Meerjarenprogramma's Stadsontwikkeling 2023-2026 (2023) Multimodaal Netwerk Kader (2023) Uitvoeringsagenda 2024 bij Meerjarenprogramma's Stadsontwikkeling 2023-2026 Fietsstrategie 2025-2030

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

34

De Mobiliteitsvisie is uitgewerkt in de volgende vijf uitvoeringsprogramma's:

Relevante ontwikkelingen In 2025 groeide Groningen in inwoners, arbeidsplaatsen en bezoekers. Daardoor nam de druk op het mobiliteitssysteem verder toe, terwijl de ruimte in de openbare ruimte beperkt bleef. Deze context vroeg om keuzes die passen bij de koers uit de Mobiliteitsvisie: Groningen Goed op Weg (2021): lopen, fietsen, openbaar vervoer, deelmobiliteit en kwaliteit van de openbare ruimte waren leidend in de afwegingen. Ook grote infrastructurele ontwikkelingen bepaalden in 2025 het reisgedrag en de bereikbaarheid. Rond het Hoofdstation vonden grootschalige spoorwerkzaamheden plaats, met een lange periode waarin er geen of minder treinverkeer mogelijk was van en naar station Groningen en veel inzet van vervangend busvervoer nodig was. Door werkzaamheden veranderde ook de fietsparkeercontext: de fietsflat aan de voorzijde sloot in januari 2025 en er kwam een tijdelijke stalling aan de zuidzijde. Op het hoofdwegennet liep de afronding van Aanpak Ring Zuid door; in september 2025 werd met de officiële opening van het Zuiderplantsoen ook de afronding van het project gemarkeerd. Per 1 april 2025 geldt in de binnenstad een zero-emissiezone voor bestel- en vrachtauto’s, wat invloed had op stadslogistiek en investeringskeuzes bij ondernemers. Tegelijkertijd werd netcongestie steeds bepalender.

Dit bemoeilijkte de planning van elektrificatie en voorzieningen zoals laadinfrastructuur. Tot slot speelden internationale OV-ontwikkelingen mee in de context van 2025. Op de internationale corridor richting Duitsland bleef de Wunderline in ontwikkeling: de Friesenbrücke ging in 2025 wel open voor fietsers en voetgangers, maar de start van het treinverkeer Bremen–Groningen werd uitgesteld tot 2026.

Resultaten, activiteiten en prestatie-indicatoren De resultaten geven aan wat we wilden bereiken. De activiteiten geven aan wat we daarvoor hebben gedaan. De prestatie-indicator(en) meten de voortgang van de resultaten. De opbouw is opgesteld aan de hand van de beleidsvelden vervoerswijzen, effect op de directe omgeving, slim en duurzaam, zoals opgenomen in de begroting 2025.

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

35

Wat wilden we bereiken (resultaten)

Wat hebben we daarvoor gedaan (activiteiten)

Vervoerswijzen Toename van ruimte-efficiënte, schone en gezonde vervoerswijzen door groei van het aandeel voetgangers, fiets en openbaar vervoer en afname van het aandeel auto's zowel binnen gemeente Groningen als van en naar Groningen met als doel: herwinnen openbare ruimte, verminderen CO2 uitstoot en realiseren van een gezondere leefomgeving.

•

•

•

•

•

•

•

Met Europese partners wisselden we binnen het Interreg North Sea Project Active Cities kennis uit en deden we onderzoek voor de ontwikkeling van ons loopbeleid. In dit project voerden we de pilot Loopvriendelijk Paddepoel uit rond Winkelcentrum Paddepoel. We brachten het gewenste buurtloopnetwerk in kaart, organiseerden een straatexperiment en maakten ontwerpschetsen voor de openbare ruimte. De opbrengsten gebruiken we voor de verdere uitwerking van ons loopbeleid. Active Cities is in december 2025 afgerond; Volgens ons Uitvoeringsprogramma Lopen, Fietsen en Verkeersveiligheid werkten we verder aan de fietsstraten Korreweg, Kerklaan (Groningen) en Helperzoom Noord. We openden de fietsbrug over de noordelijke ringweg richting Winsum en de fietsbrug bij de Borgsloot (Meerstad). De fietsbrug over het Slochterdiep (Meerstad) ligt op zijn plek en opent naar verwachting in het voorjaar van 2026. Ook startten we met de voorbereiding van meerdere routes en projecten: de fietsroute tussen P+R Hoogkerk en het Martini Ziekenhuis, de route langs het spoor bij BAT Niemeyer, de verbreding van het Jaagpad (tussen Pleiadenlaan en ACM-brug) en de fietsroute langs de kade bij Stadshavens. Sinds afgelopen zomer is het Zuiderplantsoen ook open voor fietsers.

Daarmee is een aantrekkelijke fietsverbinding ontstaan tussen de Helperzoom en de Hereweg; In december 2025 is de Fietsstrategie 2025-2035 vastgesteld. In deze strategie staan de volgende thema’s centraal: uitbreiding en verbetering van het fietsnetwerk, het beter spreiden van fietsverkeer, sociale en verkeersveilige routes, nieuwe fietsenstallingen, campagnes en extra aandacht voor fietsrecreatie; In 2025 hebben we samen met de provincie Groningen de Routekaart Openbaar Vervoer Groningen 2025–2040 vastgesteld. In deze routekaart staat het streefbeeld voor het openbaar vervoer in, van en naar de gemeente Groningen voor de komende 15 jaar. We beschrijven ook de belangrijkste ontwikkelrichtingen om dat streefbeeld te bereiken. Daarnaast bevat de routekaart een uitvoeringsagenda met concrete verbetermaatregelen; De besluitvorming over de fysieke toegankelijkheid van station Groningen Noord duurt langer dan voorzien; voor de aanpak is nog geen datum bekend. Daarnaast hebben we de uitbreiding van de fietsenstalling voorbereid, die in 2026 wordt uitgevoerd. Ook is het aantal OV-fietsen bij dit station uitgebreid; We werken samen met Rijkswaterstaat aan de voorbereiding van de Paddepoelsterbrug en de Gerrit Krolbrug. Voor de Gerrit Krolbrug zit Rijkswaterstaat inmiddels in de aanbestedingsfase. Voor de Paddepoelsterbrug werken we toe naar een definitief ontwerp (DO).

Voor de busbaanbrug over het Van Starkenborghkanaal zetten we de verkenning van mogelijke oplossingen voort; De ombouw van het Hoofdstation binnen Groningen Spoorzone is in 2025 doorgegaan. In de zomer van 2025 is de reizigerstunnel geopend en zijn de sporen met elkaar verbonden. Dankzij deze doorkoppeling rijden regionale treinen nu door en kunnen reizigers bijvoorbeeld van Leeuwarden zonder overstap doorreizen naar Groningen Europapark;

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

36

•

•

•

•

•

•

Bereikbaar houden van de economische kerngebieden van Groningen met onder meer de (vracht)auto

•

•

•

In 2025 hebben we de plannen voor de insnijding bij het Emmaviaduct definitief gemaakt. Daardoor kan in 2026 de aanbesteding starten. Na uitvoering kunnen bussen uit zuidelijke richting sneller en efficiënter van en naar het nieuwe busstation aan de zuidzijde van het Hoofdstation rijden; Samen met het Rijk, de provincie Groningen en het OV-bureau Groningen-Drenthe hebben we gewerkt aan de toekomstige bereikbaarheid van De Suikerzijde met het openbaar vervoer. In 2025 stelden we kansrijke oplossingen vast voor het beoogde station De Suikerzijde. Ook nam het OV-bureau de eerste fase van de busbediening van De Suikerzijde op in de plannen voor de dienstregeling 2026/2027; Het fijnmazige wijkvervoer leverde ook in 2025 een belangrijke bijdrage aan de bereikbaarheid van wijkvoorzieningen en andere bestemmingen, zoals de Grote Markt, voor ouderen en mensen met een beperking. De bestaande initiatieven zijn gegroeid. Ook voerden we gesprekken met deze initiatieven over het verduurzamen van het fijnmazige vervoer; We hebben actief bijgedragen aan de Integrale Gebiedsverkenning voor de inpassing van de Lelylijn in Groningen. Ook leverden we een bijdrage aan de start van de MIRT-verkenning Nedersaksenlijn en aan de verkenning van de gebiedsontwikkeling rondom de Nedersaksenlijn. Daarnaast is de ingebruikname van de Wunderline tussen Groningen en Bremen uitgesteld tot medio 2026.

Een slechte bodemgesteldheid rond Ihrhove en technische uitdagingen tussen Papenburg en Ihrhove hebben het bouwproces vertraagd; De plannen voor de uitbreiding van fietsvoorzieningen en deelmobiliteitshubs op P+R Reitdiep, Meerstad en Haren zijn verder uitgewerkt en inmiddels in een vergevorderd stadium. Daarmee zetten we een belangrijke stap richting een comfortabelere reis voor Park+Bike-gebruikers; We hebben zeven nieuwe deelmobiliteitshubs gerealiseerd, uitgevoerd volgens de landelijke huisstijl: Edelsteenlaan, Emmasingel, Griffeweg, Herewegviaduct Oost en West, Hoendiep en Trompsingel. In 2025 hebben het Rijk, de provincie en de gemeente een akkoord gesloten over een investeringspakket van 175 miljoen euro voor de bereikbaarheid van de Westflank. Na vaststelling van de Ontwikkelagenda door de gemeenteraad en Provinciale Staten is dit akkoord in juni 2025 officieel ondertekend. We hebben een evenwichtig pakket opgesteld met investeringen in alle vormen van vervoer, zoals de aanpak van de Westelijke Ringweg (inclusief ongelijkvloerse aansluiting Westend), de herinrichting van het Reitdiepplein, busstroken op de N355 en de nieuwe Suikerzijdefietsroute.

Ook zijn we in 2025 gestart met het opzetten van de projectorganisatie, het uitwerken van de eerste maatregelen en het organiseren van participatiemomenten; In september 2025 is het kaderstellend ontwerp voor de Oosterhamrikzone vastgesteld. In dit ontwerp staan op hoofdlijnen de plannen voor woningbouw, de inrichting van de openbare ruimte en de ontwikkeling van verkeersroutes. Het gaat om een nieuwe verbinding over het Van Starkenborghkanaal, een auto- en fietsroute op de Oosterhamrikkade en een busroute via de Vinkenstraat; Binnen de Oostflankstudie zijn nieuwe werkwijzen onderzocht om bij gebiedsontwikkelingen proactief verkeersmanagement toe te passen PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

37

op basis van het Multimodaal Netwerk Kader (MNK) en de bereikbaarheidsindicatoren. We hebben hiervoor externe expertise en ondersteuning ingezet. De auto krijgt een minder dominante positie

•

•

We hebben gewerkt aan de transformatie van 50 km/uur-wegen naar 30 km/uur-straten, conform het Uitvoeringsprogramma Doorwaadbare Stad. Op de Eeldersingel hebben we 30 km/uur ingevoerd en de straat opnieuw ingericht. De projecten Floresstraat, fietsstraat Kerklaan (Groningen) en fietsstraat Helperzoom Noord zijn uitgevoerd of in uitvoering. Voor de Friesestraatweg hebben we het ontwerp en de kredietaanvraag vastgesteld. Ook hebben we (de voorbereiding voor) nieuwe projecten opgestart voor de Prinsesseweg en de belevingsplek bij Winkelcentrum Paddepoel. Tot slot is, naar aanleiding van de motie ‘Bloembakken in de straat, snelheid eruit’, een kredietaanvraag vastgesteld om op korte termijn op extra straten 30 km/uur in te voeren (en later te combineren met herinrichting); We hebben met inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden uitgebreid gesproken over een mogelijke autofilter (autoknip) in de Eikenlaan. Dit deden we in en met de wijken Selwerd, Paddepoel, Tuinwijk en De Hoogte. Voor dit traject hebben we onder meer een gebiedsmanager aangesteld en de uitkomsten vastgelegd in de collegebrief ‘Uitkomsten Onderzoek naar Autoknip Eikenlaan’.

Prestatie-indicator(en) Vervoerswijzen Tevredenheidscijfer voor fietsen in Groningen Betrouwbaarheid van het openbaar vervoer in Groningen

Behaald 2023

Behaald 2024

Beoogd 2025

Behaald 2025

7,1 87,9%

7,1 -

7,1 85%

88,7%

Toelichting Indicator en (eventueel) nadere toelichting: Tevredenheidscijfer voor fietsen in Groningen Toelichting: Vanaf 2025 wordt de fietsenquête eens per twee jaar uitgevoerd. Daarom is in 2025 geen nieuw tevredenheidscijfer beschikbaar. Effect op de directe omgeving Herwinnen van de openbare ruimte en zorgen voor voldoende goede fietsparkeervoorzieningen

•

•

•

De bouw van de nieuwe fietsenstalling aan de Herestraat is gestart. Deze stalling biedt straks ruimte aan ongeveer 600 fietsen en wordt een aantrekkelijke plek om fietsen te parkeren. De openbare ruimte die hierdoor vrijkomt, richten we opnieuw in; Voor de gekozen toegang tot fietsenstalling Westerhaven hebben we gesprekken gevoerd met pandeigenaren en huurders. Bij het opstellen van de jaarrekening liepen deze gesprekken nog. Na afronding van de gesprekken werken we het ontwerp verder uit. De stalling biedt straks ruimte aan circa 1.000 tot 1.200 fietsen en is vooral bedoeld voor fietsers uit het westen van de stad; We hebben het onderzoek naar geschikte stallingslocaties in het westelijke deel van de binnenstad (Vismarkt, A-Kerkhof en Brugstraat) afgerond. Ook hebben we de vervolgstappen voor 2026 bepaald;

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

38

• •

•

Herwinnen van de openbare ruimte door terugbrengen dominantie van geparkeerde auto’s in het straatbeeld

•

• •

•

Minder verkeersslachtoffers

•

•

•

•

Voor de permanente fietsenstalling Haddingestraat hebben we een ontwerp gekozen met capaciteit voor minimaal 1.000 fietsen; In de binnenstad hebben we fietsparkeervoorzieningen op straat verbeterd. Zo voegden we een kortparkeervak op de Grote Markt toe en verbeterden we als pilot de zichtbaarheid van fietsvakken in de Oosterstraat en op het Kwinkenplein; Daarnaast hebben we fietsparkeren afgestemd met organisatoren van evenementen en een telonderzoek uitgevoerd naar de fietsparkeerbehoefte. Deze resultaten gebruiken we als voorbereiding op de aanpak fietsparkeren die we in 2026 opstellen. Op 1 april voerden we betaald parkeren in op Bedrijventerrein Oosterhoogebrug. Dit is het eerste bedrijventerrein in de gemeente met een betaald parkeerregime. Sindsdien is de parkeeroverlast aan de Regattaweg en bij de kop van de Timpweg en de Koningsweg afgenomen. De vrijgekomen ruimte kunnen we gebruiken om de Hunzeloop weer zichtbaar terug te brengen in het landschap. Ondernemers geven aan dat zij tevreden zijn: de parkeerdruk daalt en het lage tarief vormt nauwelijks een drempel voor klanten; In september 2025 heeft de raad besloten om betaald parkeren in te voeren in Villabuurt-Oost; In oktober 2025 hebben we de voortgang van het pakket parkeermaatregelen met de raad besproken.

Daarna heeft de raad bij de behandeling van de Belastingen 2026 besloten om de tarieven van de maatschappelijke vergunning en de bezoekersvergunning te verlagen en enkele voorwaarden aan te passen. We hebben daarbij twee wijzigingen doorgevoerd: de overstap naar een maandsaldo (in plaats van een weeksaldo) en een bredere definitie van maatschappelijke voorzieningen. Alle maatregelen die in 2024 zijn vastgesteld, zijn inmiddels volgens planning en zonder vertraging ingevoerd. De laatste invoering was 1 januari 2026 in Haren; eerder is betaald parkeren bij Stadspark ingevoerd per 1 oktober 2025; Door de introductie van deelauto’s, het afnemen van het autobezit en de invoering van betaald parkeren is de parkeerdruk gedaald en zijn minder parkeerplaatsen nodig. Uit de extra opbrengsten uit betaald parkeren hebben we samen met bewoners en de gebiedsteams extra fietsenrekken en fietsvlonders geplaatst en meer groen aangelegd. Conform het Uitvoeringsprogramma Lopen, Fietsen en Verkeersveiligheid werkten we aan concrete projecten om het aantal verkeersslachtoffers terug te dringen. We verbeterden onder meer fiets- en voetgangersoversteken bij drukke autoroutes en pakten knelpunten aan in Onnen, Haren, de Oosterparkwijk en op de Prof. Uilkensweg; We zetten de integrale aanpak voor scholen voort, met als doel dat lopen of fietsen naar school weer de norm wordt.

Daarbij werkten we aan betere schoolroutes, een veiligere schoolomgeving en het instellen van schoolstraten; Verkeerseducatie bleef een belangrijk speerpunt. Via Verkeerswijzer Groningen organiseerden we campagnes, verkeerslessen en andere educatieve activiteiten, gericht op kinderen, jongvolwassenen en ouderen; We stelden de Verkeersveiligheidsmonitor Gemeente Groningen op. Dit rapport geeft inzicht in trends en ontwikkelingen en helpt om

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

39

beschikbare budgetten gerichter in te zetten, in lijn met het Strategisch Plan Verkeersveiligheid. Prestatie-indicator(en)

Behaald 2023

Behaald 2024

Beoogd 2025

Behaald 2025

57%

62%

65%

66,5%

89%

96%

75%

93%

7,9 0,5

6,8

8,0 4

7,8 7,5

Effect op de directe omgeving Bezetting van de P+R terreinen in Groningen: •

Autoparkeerplaatsen

• Fietsparkeervoorzieningen Tevredenheidscijfer parkeergarages Groningen Aantal kilometers 50 km/uur-weg gewijzigd in 30 km/uur Toelichting Indicator en (eventueel) nadere toelichting: Bezetting van de P+R terreinen in Groningen

Toelichting: In 2024 was de bezetting van de fietsparkeervoorzieningen op de P+R-terreinen gemiddeld 96%. Dat betekent dat de stallingen vaak (bijna) vol waren en niet iedereen haar/zijn fiets altijd kwijt kon. Daarom breiden we in 2026 de fietsparkeerplekken uit op de P+R’s. Met extra capaciteit sturen we op een gemiddelde bezetting van 75%. Slim en Duurzaam Voorrang geven aan innovatie en schone vormen van personen- en goederenvervoer

•

• •

•

•

•

•

•

•

•

We hebben laadinfrastructuur in eigen beheer geplaatst en geëxploiteerd via een opdrachtenmodel. Daarmee zijn meer dan 90 nieuwe laadpalen geplaatst en beheren we er nu in totaal meer dan 200; We zijn een pilot gestart met verlengd privaat laden (laadkabel over de stoep). Deze pilot loopt twee jaar; We hebben uitvoering gegeven aan het Uitvoeringskader Snellaadinfrastructuur door bedrijven met een bestaande netaansluiting te stimuleren om zelf snellaadpunten te realiseren; We hebben onderzocht wat netcongestie betekent voor de uitrol van laadinfrastructuur. Op basis daarvan passen we netbewust laden en dynamische tarieven toe op onze laadpalen; We hebben de voorbereiding voor de nieuwe Visie Laadinfrastructuur Groningen en het uitvoeringsprogramma opgepakt; de vaststelling is doorgeschoven naar 2026; We hebben op meerdere plekken extra deelmobiliteitshubs ingericht, conform het Uitvoeringsprogramma Hubs. Hiermee stimuleren we het gebruik van deelfietsen en -scooters en verminderen we overlast door fout gestalde voertuigen; We hebben bewonersgroepen begeleid en (financieel) ondersteund bij autodelen, conform het Uitvoeringsprogramma Deelmobiliteit. Zo is in Drielanden (Lewenborg) een groep gestart met het delen van vier deelauto’s; Er zijn 54 nieuwe elektrische Q-liners ingestroomd.

Daardoor is bijna driekwart van de busvloot in Groningen en Drenthe volledig duurzaam en is de toegankelijkheid verbeterd (lagevloerbus); We hebben de aanpak van reserveerbare laad- en losplekken geëvalueerd. Op basis van de ervaringen hebben we één locatie reserveerbaar gehouden en één locatie omgezet naar niet-reserveerbaar. Ook is onderzocht welke extra locaties geschikt zijn; We hebben het convenant Schoon en Emissieloos Bouwen ondertekend. Daarnaast hebben we onze aanpak Verduurzaming Bouwlogistiek

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

40

vastgesteld en gepubliceerd en zijn we gestart met het inventariseren bij welke projecten we de doelstellingen direct kunnen toepassen. Sturen op verkeer (in plaats van faciliteren en geleiden)

•

•

Het op orde hebben van de datastromen

•

•

Een leefbare en aantrekkelijke binnenstad door alleen nog maar schone voertuigen toe te staan

• •

•

We hebben de focus verlegd van vooral faciliteren naar actief sturen op verkeersstromen. Daarvoor is een verkeersmanagementstrategie ontwikkeld die het Multimodaal Netwerkkader en het Beleidsplan Verkeerslichten vertaalt naar concrete kaders voor gebiedsontwikkeling. We pasten deze strategie toe bij de Gebiedsvisie Corpus den Hoorn Zuid en gebruikten die als basis voor integrale planontwerpen; Op vier locaties (in Corpus den Hoorn en Paddepoel) hebben we verkeerslichten vervangen door intelligente verkeerslichten (iVRI’s). We ontwikkelden ook een monitoringsplan voor de ingebruikname en maakten een werkwijze (Wegbeheerderkader Plus) om beleidsdoelen te vertalen naar concrete verkeerslichtinstellingen. We zijn gestart met de digitale verificatie van schoolzones in GEORGE, het landelijke registratiesysteem voor geografische gegevens. Zo kunnen navigatiesystemen automobilisten beter waarschuwen en routeadvies geven bij schoolzones; We hebben het parkeervakkenbestand op orde gebracht en de aanbesteding voor de scanauto opnieuw gegund aan ARS. Met ARS maken we afspraken om de foutparkeermodule te activeren, zodat we deze in de praktijk kunnen testen voor het handhaven op foutparkeren.

Conform onze visie Ruimte voor zero-emissie stadslogistiek hebben we per 1 april de zero-emissiezone in de binnenstad ingevoerd; We hebben de handhaving ingericht met ANPR-camera’s voor zowel het venstertijdengebied als de zero-emissiezone voor bedrijfs- en vrachtauto’s (een ANPR-camera is een camera die kentekens automatisch leest. ANPR staat voor Automatic Number Plate Recognition); We hebben de effecten van het venstertijdengebied op de leefbaarheid van de binnenstad gemonitord en zijn gestart met de evaluatie.

Prestatie-indicator(en) Slim en Duurzaam CO2-uitstoot per reizigerskilometer bus in gram per reizigerskilometer Aantal openbare laadpunten voor elektrische/waterstof voertuigen •

Op straat en P+R

• In gemeentelijke parkeergarages Aantal spitsmijdingen per dag

Behaald 2023

Behaald 2024

Beoogd 2025

Behaald 2025

33,1

-

5

11,7

750

930

1.110

1.126

91

112

115

122

-

2.282

-

-

Toelichting Indicator en (eventueel) nadere toelichting: CO2-uitstoot per reizigerskilometer bus in gram per reizigerskilometer Toelichting: De CO₂-uitstoot is 11,7 gram per reizigerskilometer. Daarmee halen we de doelstelling van 5 gram in 2025 niet. Dit komt vooral door twee ontwikkelingen: de levering van 54 elektrische Q-Liners liep vertraging op door leveringsproblemen en vond pas eind 2025 plaats in plaats van begin april 2025, waardoor we in 2025 langer met dieselbussen hebben gereden. Daarnaast zouden in 2025 ook 59 elektrische bussen instromen, maar de oorspronkelijke leverancier kon deze niet leveren. Daarom is de bestelling geannuleerd en zijn bij een andere leverancier nieuwe bussen besteld, die we in 2026 en 2027 verwachten. Met de bovenstaande indicator(en) wordt de voortgang van de uitvoering van ons beleid gemeten. Indien er geen cijfers beschikbaar zijn voor dat jaar, staat er een streepje. In dat geval wordt de indicator niet jaarlijks gemeten. PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

41

Financiën In dit onderdeel geven wij per deelprogramma een toelichting op de afwijking in de baten en de lasten > 500 duizend euro. Is de totale afwijking op het deelprogramma niveau op de baten en/of de lasten > 500 duizend euro, dan worden de afwijkingen die hieraan ten grondslag liggen op deelprogrammaniveau toegelicht.

Financieel overzicht lasten en baten 01.2

Mobiliteit

Omschrijving

Primitieve Actuele begroting begroting

Rekening 2025

Verschil

(Bedragen x 1.000 euro) Lasten

48.554

48.819

46.069

2.750

Baten

35.636

36.738

45.843

9.106

Saldo van baten en lasten voor reservemutaties

12.918

12.081

226

11.855

Totaal toevoegingen

0

2.700

2.700

0

Totaal onttrekkingen

0

0

0

0

12.918

14.781

2.926

11.855

Reserve mutaties

Saldo van baten en lasten na reservemutaties

Financiële toelichting 1.2: Mobiliteit

Lasten

Baten

Parkeren De baten nemen toe met ca. 6,9 miljoen euro ten opzichte van de begroting. Dit extra resultaat wordt onder meer verklaard door een toename van de opbrengsten uit belparkeren (straatparkeren waarbij met de mobiele telefoon via een app wordt betaald) met 2,3 miljoen euro. Een toename van het aantal parkeerders en een conservatief opgestelde begroting vanwege het nieuwe beleid veroorzaken deze extra opbrengsten ten opzichte van de begroting.

3.153

6.939

Daarnaast leveren de aanpassingen van de bezoekersvergunningen meer op dan verwacht bij de begroting (0,9 miljoen euro)*. Ook nemen de opbrengsten uit (dag)vergunningen met 0,8 miljoen euro toe, o.a. door uitbreiding van het gebied met betaald parkeren. Tot slot stijgen de opbrengsten door hogere bezoekersaantallen in de parkeergarages (2,7 miljoen euro). Aan de lastenkant bedraagt het voordeel circa 3,2 miljoen euro. Dit bestaat vooral uit het incidentele voordeel van 2,3 miljoen euro dat ontstaat doordat de lasten worden verhoogd in de begroting al naar gelang de begrote opbrengsten stijgen. Dit terwijl de werkelijke lasten niet stijgen. Daarnaast zien we lagere lasten als gevolg van vertraging in de realisatie van de fietsenstalling aan de zuidzijde van het Hoofdstation (0,4 miljoen euro) en de fietsenstalling aan de Westerhaven (0,1 miljoen euro). Ook is er een voordeel op de kapitaallasten door een nacalculatie van het rente omslag percentage (0,2 miljoen euro).

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

42

*Op basis van de meeropbrengsten van de bezoekerspas in 2025 is per 1 januari 2026 het tarief van de bezoekerspas naar beneden bijgesteld. Parkeerhandhaving In 2025 is het aantal opgelegde naheffingsaanslagen parkeerbelasting aanzienlijk gestegen. Dit wordt met name veroorzaakt door een consistentere inzet van de tweede scanauto. Ook heeft de uitbreiding van de tijden en de gebieden waarin betaald parkeren geldt, hieraan bijgedragen. Uiteindelijk heeft dit geleid tot hogere opbrengsten van circa 1 miljoen euro. Nadere wensen Aanpak Ring Zuid Het project Aanpak Ring Zuid (ARZ) is inmiddels afgerond. In opdracht van het projectbureau ARZ voeren wij nog een aantal werkzaamheden uit voor de nadere invulling van wensen. Hiervoor hebben we in 2025 bijdragen van Rijkswaterstaat ontvangen. In 2026 worden deze middelen ingezet conform het raadsvoorstel invulling van nadere wensen Aanpak Ring Zuid . In totaal resteert een bedrag van 693 duizend euro. Spaarregeling Ringwegen Jaarlijks sparen we een bedrag voor verbeteringen aan de westelijke ringweg, een verbinding in de Oosterhamrikzone en de zuidelijke ontsluiting van het stationsgebied. In 2025 zijn uit dit budget structureel middelen gereserveerd voor de dekking van het uitvoeringskrediet insnijding Emmaviaduct en het voorbereidingskrediet gebiedsgerichte ontsluiting Westflank. Eind 2025 resteert een saldo van 367 duizend euro.

SIF-middelen Binnenstadsprogramma Een aantal afgeronde binnenstadsprojecten die onderdeel uitmaken van het uitvoeringsprogramma "Ruimte voor jou" is geactiveerd, ook met terugwerkende kracht. Hiermee gaan inhaalafschrijvingen gepaard die zorgen voor een budgetoverschrijding op dit SIF-budget. Dit betreft onder andere de projecten Kattenbrug en omgeving en het project herinrichting Grote Markt. Verkenning station Suikerzijde Voor de ontwikkeling van een station in het nieuwe projectgebied de Suikerzijde zijn SIF-middelen beschikbaar gesteld. In 2025 is dit plankostenbudget grotendeels niet besteed, aangezien dit deel van het gebiedsontwikkelingsproject zich nog in de opstartfase bevindt. Dynamisch Reisinformatie Systeem (DRIS) Het nieuwe busstation bij het Hoofdstation wordt voorzien van een DRIS waardoor de reiziger een actueel overzicht heeft van de aankomst- en vertrektijden van de bus. De totale kosten voor de realisatie van het DRIS bedragen ca. 800 duizend euro. De provincie Groningen financiert driekwart van de totale kosten; het gemeentelijk aandeel bedraagt daarmee 200 duizend euro. In 2025 zijn deze middelen nog niet ingezet omdat de verhuizing van het busstation naar de zuidzijde van het Hoofdstation gepland staat in juni 2026. Overige De overige afwijkingen tellen op tot een voordeel van 326 duizend euro.

0

986

0

693

43

324

-1.233

0

425

0

200

0

162

164

Risico's en Ontwikkelingen Voor een totaal overzicht van de risico's en ontwikkelingen, zie Paragraaf 3: Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

Deelprogramma 1.3: Wonen In het deelprogramma Wonen staat centraal dat we iedereen die in onze gemeente wil (blijven) wonen een plek bieden. We zetten in op voldoende kwalitatief goede, duurzame en betaalbare woningen in een goede en toekomstbestendige woonomgeving. Wij bouwen als gemeente zelf geen woningen. PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

43

Daarom sturen wij met wetgeving en beleid op onze doelstellingen en maken wij afspraken met ontwikkelaars en corporaties over hoe we onze ambities gaan realiseren. Doelen Deelprogramma 1.3: Wonen Het programma Wonen heeft de volgende doelen (bron: Woonvisie): 1. We willen een ongedeelde gemeente zijn, waarbij iedereen een plek kan vinden; 2. We willen dat voldoende en betaalbare woningen worden gerealiseerd en behouden blijven; 3. We hebben extra aandacht voor de woonbehoeften van ouderen, kwetsbare groepen en groepen met een alternatieve woonwens; 4. We bouwen woningen met aandacht voor kwaliteit van de woon- en leefomgeving; 5. We willen dat woningen duurzaam en zo mogelijk circulair worden gerealiseerd in een klimaatbestendige woonomgeving. Effectindicator(en)

Behaald 2023

Behaald 2024

Beoogd 2025

Behaald 2025

Zoektijden sociale huurwoning Percentage huishoudens tevreden over de prijskwaliteitsverhouding van de woning (incl. g/w/e) Tevredenheidscijfer kwaliteit woning Gemiddelde energie-index woningen Percentage woningen met zonnepanelen.

2,9 jaar -

3,1 jaar 62%

2,5 jaar -

4,1 -

1,40 32%

7,5 28%

1,25 37%

-

289.000.000

233.900.000

228.000.000

Totale CO2-uitstoot woningen (kg).

32% 236.900.000

De verklaring voor de toename zoektijden sociale huurwoning in 2025 hangt samen met een combinatie van ontwikkelingen: • Structureel hoge vraagdruk: het aantal woningzoekenden blijft hoog, waardoor de concurrentie per woning groot is; • Aanbod groeit, maar onvoldoende en niet altijd passend: er zijn in 2025 meer toewijzingen geweest (o.a. door nieuwbouw), maar deze groei blijft achter bij de vraag en sluit niet altijd aan op de behoefte; PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

44

• Beperkte doorstroming: woningen komen minder vaak vrij, waardoor het beschikbare aanbod voor nieuwe woningzoekenden beperkt blijft; • Indirect effect van urgenten: een deel van de woningen wordt toegewezen aan urgente doelgroepen, wat het aandeel woningen voor het reguliere aanbod verkleint. • De cijfers van de zoektijden komen van de Regiegroep WoonRuimteVerdeling, een samenwerking tussen de gemeenten en de woningcorporaties. De overige bovengenoemde cijfers over nieuwbouw en netto ontwikkeling van de woningvoorraad ontvangen we van Onderzoek, Informatie en Statistiek (OIS) van de gemeente Groningen, deze informatie wordt uit de BAG gehaald. De informatie hebben we begin maart 2026 ontvangen. Met de bovenstaande indicator(en) wordt de voortgang van de uitvoering van ons beleid gemeten. Indien er geen cijfers beschikbaar zijn voor dat jaar, staat er een streepje. In dat geval wordt de indicator niet jaarlijks gemeten.

Relevante beleidsnota's Het deelprogramma is verder uitgewerkt in de volgende beleidsdocumenten: Erfgoednota (2017) Woonvisie Groningen - een thuis voor iedereen (2020) Aanpak naar CO2 neutraal en aardgasvrij (2022) Omgevingsvisie Levende Ruimte (2022) Woondeal (2022) Woonzorgvisie (2022) Uitvoeringsagenda wonen en zorg (2023) Meerjarenprogramma's Stadsontwikkelingen 2023-2026 Actualisatie Routekaart Groningen CO2 neutraal 2035 (2025) Provinciale omgevingsverordening

Relevante ontwikkelingen Algemeen In 2025 is er gewerkt aan het opstellen van het nieuwe volkshuisvestingsplan ‘Bouwen aan Gronings Woongeluk. Het volkshuisvestingsplan is eind december 2025 behandeld door het college en begin 2026 vastgesteld door de Raad. Om te komen tot een goed en gedragen volkshuisvestingsplan is er in 2025 veel aandacht besteed aan participatie. Met het volkshuisvestingsplan werken we aan een versnelling van de woningbouw, het beter benutten van de bestaande woningvoorraad, toekomstbestendige woningen en een Groningen voor iedereen. Het volkshuisvestingsplan (vhvp) is de opvolger van de woonvisie 2020-2025. Stimuleren en reguleren Woningmarkt Algemene ontwikkelingen In 2025 is de woningvoorraad gegroeid met 1.059 woningen. Dit is het resultaat van 885 nieuwbouw, 763 overige toevoegingen, 392 sloop en 197 overige onttrekkingen. Verspreid over de hele gemeente zijn woningen toegevoegd. Het grootste deel van de nieuwbouw betreft huurwoningen, in mindere mate zijn er koopwoningen opgeleverd. We hebben onder andere projecten aangewezen waarbij KoopGarant toegepast wordt. Met Koopgarant helpen we starters en mensen met een middeninkomen om een huis te kopen. Inmiddels is dit toegepast bij woningen op Suikerzijde en URBAN62.