GESTEMPELD 8. Gemeenterekening 2025 gemeente Groningen Boekwerk na erratum bijlage rv.pdf

Gemeenterekening 2025

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Inhoudsopgave Inleiding ................................................................................................................................................ 4 Kerngegevens ........................................................................................................................................ 5 Financieel beeld .................................................................................................................................... 6 Programma's ....................................................................................................................................... 16 Programma 1: Economie en Ruimte .................................................................................................... 17 Deelprogramma 1.1: Economie en werkgelegenheid .................................................................................18 Deelprogramma 1.2: Mobiliteit ..................................................................................................................32 Deelprogramma 1.3: Wonen ......................................................................................................................43 Programma 2: Leefomgeving en Veiligheid ..........................................................................................

54 Deelprogramma 2.1: Kwaliteit leefomgeving .............................................................................................56 Deelprogramma 2.2: Veiligheid ..................................................................................................................69 Programma 3: Vitaal en Sociaal ........................................................................................................... 80 Deelprogramma 3.1: Werk en inkomen .....................................................................................................81 Deelprogramma 3.2: Onderwijs ..................................................................................................................94 Deelprogramma 3.3: Welzijn, gezondheid, zorg en diversiteit .................................................................103 Deelprogramma 3.4: Sport en bewegen ...................................................................................................126 Deelprogramma 3.5: Cultuur en evenementen ........................................................................................132 Programma 4: Dienstverlening en bestuur ........................................................................................

140 Deelprogramma 4.1: Dienstverlening .......................................................................................................141 Deelprogramma 4.2: College, raad, wijkontwikkeling en wijkvernieuwing ..............................................145 Deelprogramma 4.3: Algemene inkomsten en post onvoorzien ..............................................................151 Deelprogramma 4.4: Overhead en ondersteuning organisatie ................................................................154 Paragrafen .........................................................................................................................................

157 Paragraaf 1: Wijkontwikkeling en wijkvernieuwing ..................................................................................158 Paragraaf 2: Klimaat ..................................................................................................................................178 Paragraaf 3: Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..........................................................................206 Paragraaf 4: Onderhoud kapitaalgoederen ..............................................................................................234 Paragraaf 5: Financiering ..........................................................................................................................242 Paragraaf 6: Verbonden partijen ..............................................................................................................247 Paragraaf 7: Grondbeleid ..........................................................................................................................274 Paragraaf 8: Lokale heffingen ...................................................................................................................305 Paragraaf 9: Bedrijfsvoering .....................................................................................................................309 Paragraaf 10: Openbaarheidsparagraaf (Wet open overheid)

.................................................................319 Jaarrekening 2025 ............................................................................................................................. 320 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ................................................................................321 Baten en lasten .........................................................................................................................................325 Incidentele baten en lasten ......................................................................................................................327 Rechtmatigheidsverantwoording .............................................................................................................330 Wet Normering Topinkomens ..................................................................................................................331 Balans ........................................................................................................................................................333 Reserves ....................................................................................................................................................353 Voorzieningen

...........................................................................................................................................361 EMU-saldo.................................................................................................................................................365 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

2

Overige gegevens .............................................................................................................................. 366 Bijlagen bij de jaarrekening ............................................................................................................... 367 Jaarrekening op taakveld ..........................................................................................................................368 SiSa Bijlage ................................................................................................................................................372 Begrotingsoverschrijdingen ......................................................................................................................447 Overzichten .......................................................................................................................................

449 Hervormingen ...........................................................................................................................................450 Subsidies en inkomensoverdrachten ........................................................................................................450 Personeelskosten ......................................................................................................................................451 Investeringen ............................................................................................................................................452 Grondexploitaties .....................................................................................................................................459 Intensiveringen .........................................................................................................................................460 Samenwerkingsverbanden .......................................................................................................................463 Incidentele middelen gemeentefonds ......................................................................................................463 Meerjarige exploitatieprojecten ...............................................................................................................465 Kapitaallasten

...........................................................................................................................................465 SIF-middelen .............................................................................................................................................466 Vennootschapsbelasting ...........................................................................................................................467 Wettelijke indicatoren ..............................................................................................................................468 Bestuur .............................................................................................................................................. 469 College van Burgemeester en wethouders ...............................................................................................470 Gemeenteraad ..........................................................................................................................................472

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

3

Inleiding Middels de jaarrekening leggen wij verantwoording af over de behaalde resultaten en de besteding van middelen. In deze beknopte samenvatting lichten we de belangrijkste resultaten binnen de programma’s toe. Uitgebreidere informatie vindt u in deze gemeenterekening zelf onder de betreffende onderdelen en in het Jaarverslag in 't kort. De jaarrekening is ook te raadplegen als website.

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

4

Kerngegevens De peildatum van alle kerngegevens is 31 december van het betreffende jaar. Een streepje betekent dat het betreffende cijfer nog niet bekend is. Inwoners

Rekening 2023

Rekening 2024

Begroting 2025

Rekening 2025

Aantal inwoners

243.827

244.464

244.079

244.245

% jongeren (0 t/m 19 jaar)

18,1%

17,9%

17,8%

17,7%

% middengroep (20 t/m 64 jaar)

66,5%

66,6%

66,2%

66,4%

15,6%

16,0%

15,9%

% ouderen (65 jaar en ouder)

15,4%

Ruimtelijke kerngegevens

Rekening 2023

Rekening 2024

Begroting 2025

Rekening 2025

19.795

19.796

19.796

19.796

% binnenwater

9,4%

9.4%

7,7%

7,7%

% Functiemenging

59,6%

59,1%

-

59,1%

Lengte van de wegen (km)

1.215

1.279

1.189

1.205

Woningvoorraad

Rekening 2023

Rekening 2024

Begroting 2025

Rekening 2025

Aantal woningen

123.420

124.056

126.196

125.115

% huurwoningen

62%

62%

63%

63%

% koopwoningen

38%

37%

37%

37%

276.400

300.700

316.000

316.174

Oppervlakte gemeente (in ha)

Gemiddelde WOZ-waarde Financieel (in euro's)

2024 (Realisatie)

2025 (Begroting)

2025 (Realisatie)

1.382.061.000

1.372.365.000

1.472.760.000

Rekeningresultaat

63.226.000

0

60.824.000

Omvang algemene reserve (AR)

83.607.000

60.337.000

84.307.000

Ratio weerstandsvermogen

170%

150%

177%.

Inkomsten gemeentefonds

768.937.000

788.617.000

864.091.000

Opbrengst belastingen (totaal)

142.603.000

146.649.000

155.461.000

Opbrengst onroerendezaakbelasting (OZB)

114.625.000

119.494.000

121.746.000

Opbrengst roerende zaakbelasting (RZB)

135.000

146.000

148.000

Opbrengst reclamebelasting

650.000

672.000

628.000

Opbrengst logiesbelasting

2.509.000

2.474.000

2.665.000

Opbrengst precariobelasting

2.199.000

1.540.000

2.323.000

Opbrengst parkeerbelasting

22.485.000

22.323.000

27.951.000

Totaal lasten (excl. reservemutaties)

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

5

Financieel beeld Inleiding De Gemeente Groningen heeft voor 2025 een begroting van 1,7 miljard euro, waarvan 1,6 miljard euro is besteed. In lijn met de begroting is 58 % (0,9 miljard euro) besteed aan programma Sociaal en Vitaal en betreft het vooral uitgaven aan de BUIG, de Jeugdzorg, beschermd wonen en Wmo. Aan programma Economie en Ruimte is 10% besteed en aan programma Leefomgeving en Veiligheid 12%. De Overhead en ondersteuning organisatie bedraagt 20% van de totale lasten. De inkomsten komen voor een groot deel (70%) van uitkeringen die we ontvangen van het Rijk. Dit betreft de algemene uitkering uit het gemeentefonds, maar ook uitkeringen waar specifieke bestedingsdoelen aan hangen. De opbrengst van de gemeentelijke belastingen heeft een aandeel van 9% in onze inkomsten en leges en heffingen maken hier 6% van uit. In de volgende onderdelen wordt een nadere toelichting gegeven op het rekeningresultaat 2025 en op de afwijking ten opzichte van de prognose in Voortgangsrapportage 2025-II. Er wordt stil gestaan bij de stand van zaken ten aanzien van de hervormingen. Daarna volgt een beeld van de financiële situatie van de gemeente door middel van de balans, financiering, weerstandsvermogen en kengetallen. Rekeningresultaat 2025 De Gemeente sloot 2025 af met een plus van 30,5 miljoen euro.

Het brutoresultaat laat een plus van 60,8 miljoen euro zien, maar voor 30,3 miljoen euro verschuift de besteding naar 2026. Dit gaat bijvoorbeeld om meerjarige projecten, intensiveringen en bijzondere resultaten. Daarnaast heeft Groningen in 2025 bedragen vanuit het Rijk ontvangen die niet meteen ingezet konden worden. Het resultaat in 2025 wijkt 3,6% af van de lasten in de begroting. Onderstaand zijn de resultaten per programma vermeld met daarbij de belangrijkste verklaringen van de verschillen ten opzichte van de begroting. Een nadere toelichting van de verschillen is bij de betreffende programma’s vermeld.

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

6

Programma

Resultaat (bedragen x 1.000 euro)

Toelichting Parkeren (V 10,1 miljoen euro): Het voordeel wordt deels verklaard door hogere omzetten bij belparkeren en parkeergarages. Daarnaast veroorzaakt een toename van het aantal parkeerders extra opbrengsten ten opzichte van de begroting. Een conservatief opgestelde begroting vanwege het nieuwe beleid zorgt voor meer opbrengsten dan opgenomen in de begroting. Aan de lastenkant bedraagt het voordeel circa 3,2 miljoen euro. Dit bestaat vooral uit het incidentele voordeel van 2,3 miljoen euro dat ontstaat doordat de lasten worden verhoogd in de begroting al naar gelang de begrote opbrengsten stijgen. Dit terwijl de werkelijke lasten niet stijgen. Grondzaken (V 2,1 miljoen euro): Het positieve resultaat van 2,1 miljoen euro bestaat voornamelijk uit de actualisaties van de grondexploitaties, voordelen door verkoop van erfpachten en tuingronden en verhuuropbrengsten van het strategisch bezit. Flexwonen (V 4,5 miljoen euro): In december 2025 heeft de raad besloten 4,5 miljoen euro in te zetten voor de realisatie van 150 tijdelijke flexwoningen op de locatie Vinkhuizen-Zuid. Deze gemeentelijke middelen zijn gereserveerd in de begroting 2025. In 2025 hebben we deze middelen grotendeels niet ingezet. Voor het jaar 2026 zijn deze middelen opnieuw beschikbaar gesteld door de raad.

1. Economie en Ruimte

28.429 Stadshavens (V 1,1 miljoen euro): Inherent aan grotere gebiedsontwikkelingsprojecten is dat begrote middelen incidenteel vrijvallen. Conform het raadsbesluit over de samenwerkingsovereenkomst Stadshavens wordt deze incidentele vrijval toegevoegd aan de reserve SIF. Programma Energie (V 1,6 miljoen euro): We hebben de toegekende middelen vanuit de tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat -en energiebeleid (CDOKE) optimaal kunnen inzetten, waardoor de helft van het budget niet nodig was in 2025. Energietarieven en -verbruik maatschappelijk vastgoed (V 1,4 miljoen euro): Door verduurzamingsprojecten (met name aanbrengen van zonnepanelen) hadden we in 2025 een lager elektraverbruik van 17% en een lager gasverbruik van 10%. Samen met lagere energietarieven dan waarmee begroot is, resulteert dit in een voordeel. Realisatiestimulans (V 1,9 miljoen euro): Voor woningen waarvan de bouw gestart is in 2025 ontvangen we per woning financiële ondersteuning vanuit het Rijk, met als doel het creëren van betaalbare woningen. Deze regeling is pas in november 2025 vastgesteld. We konden daarom deze bijdrage niet tijdig verwerken in de begroting, waardoor in 2025 een voordeel is ontstaan.

2. Leefomgeving en Veiligheid

Nij Begun (N 0,3 miljoen euro): Sociale agenda (V 1 miljoen euro): In 2025 bedraagt het resultaat voor de Sociale Agenda ca. 1 miljoen euro voordelig. Door o.a. minder inzet van extern personeel zijn niet alle beschikbare middelen voor Nij Begun besteed. Ook is de begroting bewust ruim opgezet vanwege nieuwe ontwikkelingen en onzekerheid over de benodigde capaciteit in 2025. Middelen extra inzet (N 1,3 miljoen euro): Dit nadeel ontstaat doordat de extra -2.843 middelen pas bij de decembercirculaire 2025 zijn ontvangen en daardoor verantwoord zijn op deelprogramma 4.3 onder 'gemeentefonds'. Groen- en speelvoorzieningen (N 0,9 miljoen euro): Dit nadeel wordt voor het merendeel veroorzaakt door extra groenonderhoud bij de ingebruikname van het Zuiderplantsoen. Deze extra kosten konden niet meer worden verhaald bij het project Aanpak Ring Zuid.

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

7

Inzamelen bedrijfsafval (N 1,1 miljoen euro): Hogere lasten door versnelde afschrijvingen van niet-functionerende retrofit waterstofvoertuigen, hogere personeelskosten door extra inzet eigen personeel en inhuur, lagere opbrengsten door beëindiging van het contract met gemeente Het Hogeland resulteren in een nadeel. Opbrengsten precariobelasting (V 0,8 miljoen euro): Er zijn meer bouwactiviteiten geweest dan geraamd, wat resulteert in hogere opbrengst van precariobelasting. Beschermd Wonen (V 1,4 miljoen euro): Het voordeel komt met name door lagere zorgkosten als gevolg van actualisatie van de basismaatstaven uit eerdere jaren. Daarnaast is de rijksbijdrage 650 duizend euro hoger door loon- en prijscompensatie. Ook zijn er extra baten ontvangen van de Groninger gemeenten. Wmo (V 1,2 miljoen euro): Op huishoudelijke hulp is er een voordeel van 0,9 miljoen euro met name doordat het aantal klanten huishoudelijke hulp en de indicatieomvang lager waren dan begroot. Verder vielen de kosten hulpmiddelen (1,0 miljoen) mee. Schuldhulpverlening (V 2,0 miljoen euro): Een deel van het uitvoeringsplan Schuldhulpverlening is volgens planning nog niet uitgevoerd omdat verschillende acties projectmatig doorlopen tot en met 2026. Daarnaast worden de extra middelen voor vroegsignalering die vanuit de meicirculaire zijn verstrekt in 2026 ingezet

3. Vitaal en Sociaal

Plankosten Kardinge (V 2,2 miljoen euro): Sinds 2023 hanteren wij de strategische investeringsagenda (SIA) waarvan de integrale gebiedsontwikkeling Kardinge onderdeel uitmaakt. In 2025 was voor de planvorming 2,7 miljoen euro beschikbaar. Hiervan resteert eind 2025 2,2 miljoen euro voor de verdere planvorming in het komende jaar. We hebben onder meer gewerkt aan de opgave om de omvang en positie van het ontwikkelgebied te bepalen. Aan de hand van geoptimaliseerde 18.137 uitgangspunten gaan we verder aan de slag met het stedenbouwkundig plan voor de Vitaliteitscampus. Volgens de huidige planning verwachten we het stedenbouwkundig plan begin 2027 aan uw raad te presenteren. BUIG (V 2,2 miljoen euro): We hebben voornamelijk een voordeel doordat het definitieve BUIG budget 12,0 miljoen euro hoger is i.v.m. compensatie van nominale ontwikkelingen in 2025. Bij de tweede voortgangsrapportage van 2025 heeft de raad besloten om alvast een deel van het verwachte voordeel toe te voegen aan de algemene reserve. De bijstandsuitgaven zijn per saldo 5,6 miljoen euro hoger dan begroot in 2025. Jeugdhulp (N 1,9 miljoen euro): Dit nadeel kent o.a. de volgende oorzaken: 3,7 Miljoen euro van het tekort uit de jaarrekening 2024 werkt door in 2025. Verder zien we net als voorgaande jaren in 2025 een volumestijging, hiervoor worden we niet gecompenseerd door het Rijk.

In dit nadeel zit ook een voordeel verwerkt van de ontvangst van extra structurele middelen van 6,7 miljoen euro naar aanleiding van het rapport ‘Groeipijn’ van de Deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd. Studietoeslag (N 1,3 miljoen euro): Door een toename van het aantal verstrekkingen per maand en van het gebruik met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2022 ontstaat een nadeel van 1,3 miljoen euro.

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

8

Gemeentefonds (V 4,6 miljoen euro): Dit voordeel bestaat voornamelijk uit mutaties vanuit de decembercirculaire die niet meer met het inhoudelijk programma verrekend konden worden, omdat de termijn voor het voorleggen van begrotingswijzigingen aan de raad reeds verstreken was. Daarnaast is reeds ter waarde van 5,5 miljoen euro een aantal ontvangsten uit de decembercirculaire 2025 toegevoegd aan de reserve budgetoverheveling t.b.v. bestedingen in 2026. Wijkvernieuwing (V 1,9 miljoen euro): Het merendeel van de geplande activiteiten is in 2025 uitgevoerd. Enkele onderdelen hebben vertraging opgelopen, veelal vanwege bewuste verschuivingen in de planning om betere afstemming in de wijken te realiseren. Daarnaast is er volledig gebruik gemaakt van rijksmiddelen voordat eigen middelen zijn ingezet. Realisatiestimulans (V 3,9 miljoen euro): Voor woningen waarvan de bouw gestart is in 2025 ontvangen we per woning financiële ondersteuning vanuit het Rijk, met als doel het creëren van betaalbare woningen. Daarnaast ontvangen we voor het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV)-gebied Groningen-Noord een bijdrage voor de inrichting van de openbare ruimte en collectieve maatschappelijke voorzieningen. Deze regeling is pas in november2025 vastgesteld. We konden daarom deze bijdrage niet tijdig verwerken in de begroting. 4. Dienstverlening en Bestuur

17.102

Personeel (V 2,3 miljoen euro): Door uitstroom, openstaande vacatures en een toename aan werkzaamheden met incidentele dekking ontstaat er ruimte in het personeelsbudget. Programma Nieuwkomers (V 2,7 miljoen euro): Extra ontvangen middelen van het Rijk voor een participatie- en integratieplan zijn nog niet besteed in 2025, dit zal in 2026 gebeuren. Daarnaast zorgen bezuiniging op o.a. beveiliging en huisvesting en extra inkomsten vanuit het Rijk voor de opening van een nieuwe opvanglocatie aan de Trompsingel voor een voordeel. Voorziening wethouderspensioenen (APPA) (N 4,0 miljoen euro): Vanaf 2028 worden pensioenen van politieke ambtsdragers ondergebracht bij het pensioenfonds ABP. De gemeente had echter nog een groep van 11 politieke ambtsdragers waarvan het pensioen uit de exploitatie werd gedekt. Voor deze groep moet vanwege de gewijzigde wetgeving nu incidenteel een extra dotatie aan de voorziening wethouderspensioenen (APPA) worden gedaan, zodat het kapitaal in 2027 kan worden overgedragen aan het ABP. Treasury (N 1,9 miljoen euro): Er is per saldo voor 9 miljoen euro minder aan rentelasten betaald. Dit is met name veroorzaakt doordat er veel minder leningen zijn aangetrokken dan verwacht. Een deel hiervan is verrekend met andere programma's. Daarnaast is bij VGR 2025-II al een deel toegevoegd aan de reserves.

Door deze mutaties is uiteindelijk bij dit programma een nadeel ontstaan.

Totaal

60.824

Afwijkingen ten opzichte van voortgangsrapportage 2025-II In de voortgangsrapportage 2025-II (VGR 2025-II) verwachtten we een voordeel van 35,4 miljoen euro. Daarmee is het rekeningresultaat 2025 ten opzichte van de prognose in de VGR 2025-II 25,4 miljoen euro hoger. Hierbij moet wel worden opgemerkt dat de raad in december 2025 besloten heeft 16,8 miljoen euro van de verwachte plus op het rekeningresultaat alvast toe te voegen aan de algemene (bestemmings) reserve en de het verschil tussen de VGR en de rekening dus feitelijk hoger is. Conform ons financieel beleid hebben we de positieve resultaten op samenwerkingsverbanden (31,2 miljoen euro) en decembercirculaire gemeentefonds (5,5 miljoen euro) toegevoegd aan de reserve budgetoverheveling en maakt dit dus ook geen onderdeel uit van het rekeningresultaat.

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

9

De grootste verschillen (> 1 miljoen euro) per onderwerp betreffen: Verschil Rekening VGR 2025 t.o.v. VGR Onderwerp (Bedragen x 1 miljoen euro) 2025 -II 2025-II Toelichting (Bedragen x 1 miljoen euro) Stedelijk investeringsfonds (SIF)

Gemeentefonds

Meerjarige projecten

8.765

4.029

2.747

2.800

Bij VGR 2025-II bestond nog geen volledig 5.965 inzicht in welke mate de diverse projecten zouden worden onderschreden.

0

Het verschil bestaat voornamelijk uit ontvangsten bij de decembercirculaire die 4.029 niet meer met het inhoudelijk programma verrekend konden worden.

0

De bestedingen bij diverse projecten zijn nog 2.747 lager, door vertraging of minder inzet van personeel dan verwacht. De toevoeging aan het BUIG-budget 2025 voor nominale compensatie was 1,2 miljoen euro hoger was dan verwacht. Dit werd 2.183 bekend bij de publicatie van het definitief budget begin oktober en bleek te zijn veroorzaakt door een verhoging van het loonheffingspercentage in 2025.

BUIG

2.183

0

Personele lasten

2.900

1.017

Uitvoeringskosten t.l.v. rijksregelingen en subsidies

2.190

779

Parkeren

Verzekeringen en energielasten

Jeugd

10.092

3.034

-1.891

1.883

Op personeel is meer vrijval, met name doordat vacatures langer openstaan.

Mutatie als gevolg van dat meer 1.411 uitvoeringskosten ten laste van rijksregelingen zijn gebracht.

8.454

Door hogere bezoekersaantallen aan de parkeergarages en een hogere omzet uit 1.638 belparkeren is het resultaat 1,6 miljoen euro hoger dan verwacht bij de tweede voortgangsrapportage.

1.721

Verschil ten opzichte van de VGR als gevolg van meer besparingen op energielasten in 1.313 minder schadegevallen in 2025, waardoor een deel van het eigen risico is vrijgevallen.

-2.900

De solidaire kosten, de kosten basisjeugdhulp en de collectieve jeugdhulp kosten zijn lager uitgevallen dan we bij VGR2 hadden voorzien. De solidaire kosten zijn vooral lager door lagere kosten Jeugdhulpplus doordat het aandeel van de provincie Groningen op 3Noord niveau lager is dan verwacht. De kosten basisjeugdhulp 1.009 vallen mee door lagere ICT- en huisvestingslasten. De uitgaven collectieve jeugdhulp zijn vooral lager door lagere subsidie inzet, o.a. van Team050. Een deel van het voordeel wordt te niet gedaan door een stijging van de kosten individuele jeugdhulp in natura door met name hogere gemiddelde kosten per jeugdige bij ambulant en bij de specifieke doelgroepen. PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

10

Voorziening wethouderspensioenen (APPA)

Treasury

Sociale werkvoorziening

0

In de decembercirculaire staan de rekenrente en de overige uitgangspunten voor de berekening van de benodigde voorziening vast. Daarom kan de berekening -4.008 van het benodigde kapitaal ten behoeve van de voorziening wethouderspensioenen pas na het verschijnen van de decembercirculaire worden berekend.

1.274

De nacalculatie van de rekenrente (de ROP) heeft tot een correctieboeking geleid, waarmee het voordeel voor een bedrag van -3.154 3,9 miljoen euro is verplaatst van treasury naar de diverse deelprogramma’s en de grondexploitaties.

645

Als gevolg van aanscherping van regelgeving BBV moet voor de doelgroep SW een toevoeging aan de voorziening Regeling -2.671 Vervroegde Uittreding en spaarverlof opgenomen worden, in totaal 2,8 miljoen euro. Ten tijde van de VGR II was deze regeling nog ter discussie. De middelen voor de Specifieke Uitkering (SPUK) Realisatiestimulans zijn pas na de 5.795 tweede voortgangsrapportage beschikbaar gesteld vanuit het Rijk.

-4.008

-1.880

-2.026

Realisatiestimulans

5.795

0

Overige verschillen < 1 miljoen euro

28.894

21.584

7.310 Overige afwijkingen < 1 miljoen euro

Totaal

60.824

35.374

25.450

Hervormingen In de begroting 2025 resteerde nog een in te vullen taakstelling leniger en flexibeler begroten van 0,4 miljoen euro en een taakstelling van 0,2 miljoen euro voor SIF-budgetten. Deze zijn in 2025 niet ingevuld en resulteren hiermee in een nadeel van 600 duizend euro. Daarnaast resteert er nog een taakstelling van 444 duizend euro voor armoede en schulden. Deze taakstelling is in 2025 niet ingevuld en resulteert hiermee in een nadeel van 444 duizend euro. Vanaf 2027 is het tekort op deze taakstelling 1,3 miljoen euro per jaar. Balans en financiering Balans Balans (Bedragen x 1,0 miljoen euro)

31-12-2025

31-12-2024

Activa

Passiva

Vaste Activa

Vaste Passiva

Immateriële vaste activa

31-12-2025

31-12-2024

9,3

11,0 Eigen vermogen

458,1

364,4

Materiële vaste activa

1.690,5

1.586,9 Voorzieningen

100,3

79,5

Financiële vaste activa

450,7

415,5 Langlopende schulden

1.382,4

1.443,5

Totaal Vaste Activa

2.150,5

2.013,4 Totaal Vaste Passiva

1.940,8

1.887,4

Vlottende Activa

0,0

0,0 Vlottende Passiva

0,0

0,0

Voorraden

30,1

31,2 Vlottende schulden

190,6

174,7

Vorderingen

199,3

200,7 Overlopende passiva

358,0

283,1

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

11

Liquide middelen

4,5

6,5

0,0

0,0

Overlopende activa

105,0

93,4

0,0

0,0

Totaal Vlottende Activa

339,0

331,8

548,7

457,8

2.489,5

2.345,2

Totaal Activa

2.489,5

Totaal Vlottende Passiva

2.345,2 Totaal Passiva

Toelichting op de grootste mutaties: • Materiële vaste activa: Per saldo is er een stijging in 2025 doordat er voor een bedrag van 199,9 miljoen euro is geïnvesteerd. Er is een bedrag van 53 miljoen euro afgeschreven op materiële vaste activa. Een grote investering in 2025 was de administratieve verwerving van gronden MeerstadNoord ter waarde van 61,3 miljoen euro. Daarnaast zijn er nog desinvesteringen, bijdragen van derden en afwaarderingen van in totaal 43,3 miljoen euro in mindering gebracht op de boekwaarde; • Financiële vaste activa: De vermeerdering betreft voornamelijk de agiostortingen van Warmtestad BV en het Gemeentelijk Energiebedrijf. De agiostortingen van Warmtestad BV zijn in totaal 36 miljoen euro, waarvan 7 miljoen euro in preferente aandelen; • Eigen vermogen: Het eigen vermogen is toegenomen met 93,7 miljoen euro, veroorzaakt door een toename van de reserves. Hierbij is het met name het saldo van de bestemmingsreserves gestegen van 217,6 miljoen euro in 2024 naar 313 miljoen euro in 2025.

De grootste mutaties betreffen een toevoeging van 35,4 miljoen euro aan de reserve Sparen voor de toekomst en een toevoeging van 37,2 miljoen euro aan de reserve Budgetoverheveling, waarbij 25,2 miljoen euro voor de ontvangen middelen voor het samenwerkingsverband Sociale Agenda Nij Begun het grootste deel uitmaakt; • Voorzieningen: De stijging wordt met name veroorzaakt door hogere onderhoudsvoorzieningen en stijging van de voorzieningen spaarverlof en pensioenen wethouders; • Langlopende schulden: De daling wordt met name verklaard door een bedrag van 137,1 miljoen euro aan eindaflossingen en 60 miljoen euro aan opgenomen leningen ten behoeve van herfinanciering; • Vlottende schulden: De stijging wordt veroorzaakt door een stijging in de overige vlottende schulden (kortlopende schulden aan publiekrechtelijke lichamen, aangegane verplichtingen en crediteuren derden opgenomen); • Overlopende passiva: De stijging wordt met name veroorzaakt door het onderbrengen van de regionale inkooporganisatie jeugdhulp (RIGG) als een directie binnen de gemeentelijke organisatie. Voor een uitgebreide toelichting op de mutaties in de balans verwijzen wij u naar het onderdeel Balans in deze jaarrekening. Investeringen en financiering Begin 2025 stond voor 543,7 miljoen euro aan kredieten open uit voorgaande jaren. In 2025 stelde de raad voor 296,1 miljoen euro aan nieuwe kredieten beschikbaar.

In totaal was daardoor in 2025 voor 839,8 miljoen euro aan investeringskredieten beschikbaar. Met deze kredieten is in 2025 voor 194,6 miljoen euro aan investeringen verricht. Bij in 2025 afgesloten kredieten is per saldo voor 4,6 miljoen euro aan onderschrijdingen geweest. Als uitkomst staat daardoor eind 2025 nog voor 640,6 miljoen euro aan kredieten open die overgaan naar 2026 om in 2026 of latere jaren afgewikkeld te worden. Er zijn in 2025 6 kredietoverschrijdingen geconstateerd. Hiervoor wordt in 2026 of een nacalculatie aangeboden een de raad, of er volgt kredietaanvraag. Weerstandsvermogen & risico’s Het weerstandsvermogen geeft inzicht in de weerbaarheid van de gemeente. Het laat zien of de gemeente in staat is de effecten van risico’s op te vangen. Als maatstaf hanteren we hiervoor de ratio PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

12

van het weerstandsvermogen. Deze geeft de verhouding weer tussen het beschikbare weerstandsvermogen (welke middelen zijn er om risico’s op te vangen?) en het benodigde weerstandsvermogen (welke risico’s lopen we?). Een ratio van 100% betekent dat er voldoende weerstandsvermogen beschikbaar is om het effect van de ingeschatte risico’s. Berekening weerstandsvermogen rekening 2025 (Bedragen x 1,0 duizend euro)

2026

2027

2028

2029

Beschikbare weerstandsvermogen (A)

189.910

194.991

198.362

201.740

Benodigde weerstandsvermogen (B)

107.046

120.713

123.539

126.366

Ratio weerstandsvermogen (A/B x 100%)

177%

171%

129%

128%

Verhouding reserves / benodigd weerstandsvermogen

110%

106%

80%

80%

Voor de beoordeling van het weerstandsvermogen kijken we naar de verhouding tussen risico’s en beschikbaar weerstandsvermogen, waaronder de omvang van de reserves (Algemene reserve en reserve grondzaken). We doen dit voor een periode van vier jaren (dynamisch weerstandsvermogen). De ratio weerstandsvermogen in 2026 komt uit op 177%. Deze daalt tot 128% in 2029. Dit is een verbetering van 16% (van 161% naar 177%) ten opzichte van de ratio bij de begroting 2026 door toevoegingen aan onze reserves om ons voor te bereiden op toekomstige ontwikkelingen en vermindering van het benodigd weerstandsvermogen door afname van risico’s. Hiermee is ons weerstandsvermogen op orde en anticiperen we op toekomstige ontwikkelingen. Vanaf 2028 neemt het benodigd weerstandsvermogen ten opzichte van voorgaande jaren toe in omvang. Uit de voorjaarsnota 2025 van het Rijk blijkt dat de bezuinigingstaakstelling voor de jeugdzorg (hervormingsagenda) fors wordt verhoogd. Dit leidt vanaf 2028 tot een sterke toename van het risico sociaal domein. In paragraaf 3. Weerstandsvermogen en risicobeheersing wordt een nadere toelichting op de cijfers gegeven. Beschikbaar weerstandsvermogen Het beschikbaar weerstandsvermogen wordt gevormd door de middelen die beschikbaar zijn om het nadelige effect van risico’s te kunnen opvangen.

Dit is de optelsom van alle elementen die daadwerkelijk kunnen worden ingezet om niet-begrote kosten te dekken. De middelen die we tot het beschikbare weerstandsvermogen rekenen, zijn: Algemene reserve, Reserves Grondzaken, de Suikerzijde en Meerstad Noord/GEB, Post onvoorzien in de begroting, niet structureel ingezette intensiveringsmiddelen, onbenutte belastingcapaciteit en Stille reserves. Het beschikbare weerstandsvermogen is in 2026 189,6 miljoen euro. Dit is 0,3 miljoen euro lager dan in de begroting 2026. Het beschikbaar weerstandsvermogen neemt de komende jaren toe tot 201,4 miljoen euro in 2029. Deze toename is een gevolg van een verwachte toename van de reserves. Benodigd weerstandsvermogen (risico’s) Het benodigde weerstandsvermogen wordt bepaald op basis van een inschatting van de risico’s die de gemeente loopt. Veruit het grootste risico ligt bij de gemeentelijke grondexploitaties. Dit risico bepaalt in 2026 47,9% van het benodigd weerstandsvermogen. Het benodigde weerstandsvermogen in 2026 is 107,0 miljoen euro. Dit is 10,6 miljoen euro lager dan bij de begroting 2026. Voor 2026 en verder zien we grote investeringen op ons afkomen voor onder andere de energietransitie, nieuwe gebiedsontwikkelingen, onderwijshuisvesting en de vervanging van maatschappelijk vastgoed, waaronder het nieuwe muziekcentrum.

Dat betekent een toename van de risico’s op verschillende fronten en een grote toename van nieuw aan te trekken leningen. Deze ontwikkelingen zijn nog niet zichtbaar in de financiële kengetallen.

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

13

Kengetallen Het huidige resultaat en financiële positie leidt tot onderstaande kengetallen in de kolom Rekening 2025. Daarnaast is de verwachte ontwikkeling van de kengetallen weergegeven in de kolommen Begroting 2025 t/m 2028. Rekening 2025

Verloop van de kengetallen Begroting 2025

Rekening 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

110,3%

80,4%

108,1%

113,7%

117,2%

118,5%

Solvabiliteitsratio

10,9%

16,0%

13,0%

13,1%

13,6%

13,9%

Structurele exploitatieruimte

0,5%

4,2%

0,9%

1,6%

1,4%

1,2%

Kengetallen

Netto schuldquote Dit cijfer geeft inzicht in het niveau van de gemeentelijke netto schuldenlast (korte en lange schulden vermindert met kort en lang uitgeleende middelen) ten opzichte van de gemeentelijke baten. Het geeft een indicatie van de omvang van de rentelasten en aflossingen ten opzichte van de jaarlijkse baten en lasten. Bij de netto schuldquote wordt rekening gehouden met alle door de gemeente opgenomen leningen. Bij de netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen nemen we de leningen die we doorlenen aan derden (zoals bijvoorbeeld: Meerstad en woningbouwcorporaties) niet mee. Wanneer sprake is van doorlenen aan derden, ligt de netto schuldquote altijd boven de netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen. De netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen komen in 2026 lager uit dan begroot doordat minder leningen aangetrokken hoefden te worden enerzijds door een lager investeringsvolume en anderzijds door hogere baten van derden (met name het Rijk) dan waar in de begroting rekening mee werd gehouden. Hiermee blijven we onder de ons gestelde norm van 120%. Conform de begroting 2026 loopt vanaf 2026 de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen op tot 118,5% in 2029 doordat de gemeentelijke baten dalen als gevolg van de opgelegde korting op het gemeentefonds.

Solvabiliteitsratio Dit kengetal wordt bepaald door de verhouding tussen het eigen vermogen en het totaal vermogen. Het geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan de financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de gemeente. De solvabiliteitsratio komt in 2025 uit op 16,0%. Dit is hoger dan begroot en wordt veroorzaakt door stortingen in de bestemmingsreserves. Bestemmingsreserves zijn onderdeel van het eigen vermogen. Deze verbetering is tijdelijk van aard omdat bestemmingsreserves doorgaans tot bestedingen gaan leiden in de komende jaren. Een verbetering van de solvabiliteit wordt bereikt door een verlaging van de opgenomen leningen en/of een versterking van de reserves. Gezien de grote maatschappelijke opgaven en financiële uitdagingen die voor ons liggen streven we naar een solvabiliteitsratio van minimaal 10%. De ratio’s van de kengetallen en van het weerstandsvermogen beschouwen we in samenhang bij de beoordeling van onze financiële positie. Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van de financiële positie is het ook van belang dat de structurele lasten gedekt zijn door structurele baten. De belangrijkste structurele baten zijn de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de opbrengsten uit de onroerendezaakbelasting (OZB).

Dit kengetal geeft het verschil tussen de structurele baten en lasten ten opzichte van de totale baten. Een positief percentage betekent PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

14

dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. De structurele exploitatieruimte is in 2025 hoger uitgekomen dan begroot doordat er meer baten zijn ontvangen van derden (met name rijksbijdragen) dan begroot. Vaak zijn dit incidentele bedragen vanuit het Rijk voor structurele taken, waardoor dit wel onder de structurele baten valt. Het verloop van de structurele exploitatieruimte over de periode 2026 tot en met 2029 geeft aan dat er sprake is van een structureel evenwicht. In de kadernota weerstandsvermogen en risicomanagement hebben we als streefwaarde opgenomen dat de exploitatie minimaal (structureel) in evenwicht is.

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

15

Programma's •

Economie en Ruimte

•

Leefomgeving en Veiligheid

•

Vitaal en Sociaal

•

Dienstverlening en Bestuur

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

16

Programma 1: Economie en Ruimte Binnen het programma Economie en Ruimte blijven we samen met onze partners investeren in maatregelen die de structuur versterken. Hiermee bieden we ondernemers, instellingen, initiatiefnemers en inwoners perspectief. Deze maatregelen zijn gericht op onze lange-termijn-doelen voor economische ontwikkeling, werkgelegenheid en woningbouw. Als kennisgemeente werken we binnen het Akkoord van Groningen samen met onze kennisinstellingen aan belangrijke speerpunten zoals energietransitie, digitalisering en gezondheid. We zorgen voor economische groei die bijdraagt aan brede en eerlijke welvaart en genoeg goede woningen in al onze wijken en dorpen. De gemeente moet klaar zijn voor de toekomst. We houden rekening met trends en ontwikkelingen en maken gebruik van kansen in Europa en Nederland, zoals het Just Transition Fund, het Klimaatakkoord, de Woondeal en het Volkshuisvestingsfonds. Om te groeien, investeren we in betere bereikbaarheid, zowel nationaal als internationaal. Ook investeren we in het verkeer en vervoer in de regio en een beter mobiliteitsbeleid maken dat duurzame vervoersopties zoals fietsen en lopen stimuleert. Dit beleid helpt ook om de woon- en leefomgeving te verbeteren. De gemeente wil een economie die goed is voor de welvaart en het welzijn van haar inwoners. Een sterke economie zorgt voor banen en inkomen.

Dit geeft mensen zekerheid en een goed gevoel over zichzelf. Het is belangrijk dat niet alleen de huidige inwoners, maar ook toekomstige generaties van dezelfde welvaart kunnen genieten. We willen dat iedereen die in onze gemeente wil wonen, hier een plek kan vinden. Daarom zorgen we voor goede, betaalbare en duurzame woningen. De woningmarkt is krap, dus we blijven de komende jaren nieuwe huizen bouwen en onze wijken verbeteren. We werken aan wijken die klaar zijn voor de toekomst, met duurzame huizen voor iedereen, en een gezonde, groene omgeving. Een goed werkgeversklimaat is van groot belang voor ondernemers en bedrijven omdat het de algehele economische gezondheid en aantrekkelijkheid van de regio bevordert. Wanneer de gemeente een positieve en ondersteunende werkomgeving biedt, leidt dit tot efficiëntere en effectievere dienstverlening, wat bedrijven helpt om sneller en beter te opereren. Bovendien trekt een gemeente met een goed werkgeversklimaat talent aan, wat de lokale arbeidsmarkt versterkt en innovatie stimuleert. Dit creëert een gunstig ondernemersklimaat waarin bedrijven kunnen groeien en floreren, wat uiteindelijk bijdraagt aan een dynamische en welvarende gemeenschap. Om een fijne plek te zijn om te wonen en werken, is goede bereikbaarheid belangrijk.

Vooral de bereikbaarheid van belangrijke gebieden zoals de binnenstad, het stationsgebied, het Universitair Medisch Centrum Groningen, Zernike Science Park, Europapark/Kempkensberg en het Martiniziekenhuis is essentieel. Ons verkeersbeleid is: ‘te voet, met de fiets of het openbaar vervoer als het kan, met de auto als het moet’. Veel inwoners van Groningen fietsen, omdat de afstanden kort zijn en het fietsklimaat goed is. Ook is er veel steun voor het gebruik van openbaar vervoer en Park+Ride (P+R). We verbeteren de leefbaarheid van onze wijken door de openbare ruimte anders in te richten en het autoverkeer te verminderen. Omdat Groningen een belangrijke rol speelt voor werk, onderwijs, cultuur en zorg in een verder landelijke regio, blijft de bereikbaarheid met de auto wel belangrijk. Deelprogramma's Het programma Economie en Ruimte bestaat uit de volgende deelprogramma's:

• • •

Economie en werkgelegenheid Mobiliteit Wonen PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

17

Financieel overzicht lasten en baten 01

Economie en Ruimte Omschrijving (Bedragen x 1.000 euro)

Primitieve begroting 2025

Actuele Begroting 2025

Rekening 2025

Verschil

Lasten 01.1

Economie en werkgelegenheid

45.925

66.654

64.602

2.052

01.2

Mobiliteit

48.554

48.819

46.069

2.750

01.3

Wonen

43.899

54.536

42.329

12.207

Totaal

138.378

170.009

153.000

17.009

Baten 01.1

Economie en werkgelegenheid

8.918

11.572

14.411

2.839

01.2

Mobiliteit

35.636

36.738

45.844

9.106

01.3

Wonen

26.361

30.258

30.087

-171

Totaal

70.915

78.568

90.342

11.774

Saldo van baten en lasten voor reservemutaties

-67.465

-91.441

-62.658

-28.783

Reserve mutaties Totaal toevoegingen

600

8.444

8.798

-354

Totaal onttrekkingen

32

24.759

24.759

0

-68.031

-75.127

-46.698

-28.429

Saldo van baten en lasten na reservemutaties

Deelprogramma 1.1: Economie en werkgelegenheid Groningen is de economische motor van het Noorden. Deze rol vraagt dat we actief werken aan genoeg ruimte voor bedrijven en aan een gezonde economie die klaar is voor de toekomst. Dit doen we samen met ondernemers, bedrijvenverenigingen, scholen, kennisinstellingen en onze partners in de Regio Groningen-Assen. Het is hierbij belangrijk dat we goed sturen op hoe we de ruimte in Groningen gebruiken. Dat is een belangrijke voorwaarde om onze doelen te bereiken. Een gezonde economie van nu en in de toekomst geeft mensen kansen op werk en een goed inkomen. Dit zorgt voor financiële zekerheid en helpt om mensen met elkaar te verbinden. Daarom werken we aan een groeiende economie met genoeg banen. We willen dat deze groei goed is voor het milieu en eerlijk is voor iedereen. Voor ons is het belangrijk dat alle Groningers gelijke kansen krijgen. Samen met scholen, opleidingen en bedrijven werken we aan een arbeidsmarkt waar mensen op elk niveau hun talent kunnen ontwikkelen. We spelen in op de kansen die de grote transities energie, gezondheid en digitalisering ons bieden. We werken aan een volledig circulaire economie en investeren vanuit impact ondernemen in een meer inclusieve en duurzame economie. We blijven binnen de grenzen van wat onze planeet aankan én binnen de grenzen van wat maatschappelijk verantwoord is.

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

18

Doelen Deelprogramma 1.1: Economie en werkgelegenheid Het deelprogramma Economie en werkgelegenheid heeft het volgende doel: 1. Het behouden en creëren van werkgelegenheid; 2. Van economische groei naar brede welvaart; 3. Economische voorzieningen groeien mee met de groei van de gemeente. Doel 1: Het behouden en creëren van duurzame en innovatieve werkgelegenheid.

Toelichting Indicator en (eventueel) nadere toelichting: Totaal aantal arbeidsplaatsen in gemeente Groningen Toelichting: De stijging van het aantal banen en vestigingen in de gemeente Groningen van de afgelopen jaren zet door. Het eigen werkgelegenheidsonderzoek van de gemeente toont aan dat de werkgelegenheid in 2025 is gegroeid met 2,2 procent. Hiermee is het beoogd aantal banen in de gemeente voor 2025 bijna gehaald. Tegelijkertijd is die groei een stuk hoger dan het landelijk gemiddelde van 0,8 procent op basis van voorlopige cijfers van het CBS. De ontwikkeling van het vaste personeel volgt nog steeds de toenemende trend van de afgelopen jaren, nu zijn er 174.000 vaste banen. De groep ingeleende uitzendkrachten fluctueert sterk. Het laatste jaar was er bij de ingeleende uitzendkrachten na een afname weer een toename tot 7.000.Naast het aantal banen wordt ook het aantal ingeschreven vestigingen bij de PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

19

KvK in de gemeente Groningen gemonitord. Dit aantal nam toe met 300 tot ruim 27.000 in 2025. De groei wordt veroorzaakt door het aantal ingeschreven ZZP'ers. Ontwikkeling aantal banen in de energie sector Toelichting: Het aantal banen in de energiesector kent een opvallende groei in 2025. Deze vond hoofdzakelijk plaats binnen bestaande vestigingen en komt met name door investeringen op het gebied van energietransitie.

Doel 2: Van economische groei naar brede welvaart.

Toelichting Indicator en (eventueel) nadere toelichting: Totaal aantal arbeidsplaatsen in gemeente Groningen Toelichting: Op basis van het werkgelegenheidsonderzoek 2025 zijn ook de cijfers van 2023 en 2024 aangepast.

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

20

Doel 3: Economische voorzieningen groeien mee met de groei van de gemeente. Effectindicator(en)

Behaald 2024 701.100 (2023)

Beoogd 2025 750.000

Bruto vloeroppervlak 1.723.691 bedrijfsruimte in m2 Bruto vloeroppervlak 1.146.680 1.166.951 kantoorruimte in m2 Leegstaand bruto 4,3% 2,31% vloeroppervlak bedrijfsruimte in % Leegstaand bruto 5,3% 5,31% vloeroppervlak kantoorruimte in % Winkelvloeroppervlakte 449.929 439.765 detailhandel in m2 Winkelvloeroppervlakte 75.118 75.684 horeca in m2 30.432 Winkelvloeroppervlakte 29.964 diensten in m2 Leegstaand detailhandel en 3.3% 5,00% horeca in % * Resultaten worden elk jaar met een jaar vertraging opgeleverd.

1.800.000

Behaald 2025 723.347 (2024) 1.725.740

1.160.000

1.156.540

4%

3,27%

5,5%

6,41%

465.000

433.199

76.000

84.552

30.500

33.962

3,6%

2,8%

Aantal toeristische overnachtingen

Behaald 2023 631.900 (2022) 1.709.008

Toelichting Indicator en (eventueel) nadere toelichting: Aantal toeristische overnachtingen Toelichting: De gegevens over het aantal toeristische overnachtingen zijn afkomstig van het NBK, op basis van de verwerkte toeristenbelasting. Vanwege de verwerkingstijd lopen deze cijfers standaard een jaar achter op de huidige situatie. Onderzoek door bureau Ginder van januari 2026 bevestigt een groeiende markt, waarbij met name het toeristische segment een sterke stijging laat zien. De zakelijke markt blijft iets achter bij deze groei. Leegstaand bruto vloeroppervlak kantoorruimte in % (peildatum 1 januari 2025) Toelichting: Het percentage leegstand bij kantoren is voor het derde jaar op rij gestegen en dit jaar boven de frictieleegstand van 5%. Dit terwijl de voorraadkantoorruimte juist iets is afgenomen. Verder zien we wel meer banen op kantoorlocaties. Dit lijkt erop te wijzen dat bedrijven steeds minder kantoorruimte per medewerker nodig hebben. Cijfers worden aangeleverd met een jaar vertraging. Leegstand en winkelvloeroppervlakte voor detailhandel en horeca in % (peildatum 1 januari 2026) Toelichting: Voor de leegstandscijfers en winkelvloeroppervlakte voor van detailhandel gebruiken we de data van het bureau Locatus.

De methode die Locatus hanteert om dit in beeld te brengen is sinds dit jaar aangepast waardoor een realistischer beeld ontstaat van de ruimte die leegstaat in de gemeente. Deze wijziging heeft echter grote gevolgen voor het leegstandspercentage van dit jaar dat nu een stuk lager uitkomt en daarmee een trendbreuk veroorzaakt ten opzichte van voorgaande jaren. We meten de leegstand in m2 ten opzichte van de totale voorraad aan ruimte. Om toch een goede duiding te kunnen geven kijken we naar de cijfers van de binnenstad waar de wijziging in methode niet van toepassing is. De totale ruimte door Locatus gemeten in de binnenstad is in de afgelopen 5 jaar gestegen van 182.000 m2 naar 199.000 m2, in dezelfde periode is de leegstand iets afgenomen van 6.8% naar 5.7%. Het gemiddelde van de leegstand blijft over die 5 jaar rond de 6% staan. In absolute getallen zien we een daling in detailhandel m2, van 100.000 5 jaar geleden naar 93.000 nu. Horeca is maar heel licht gestegen. De rest wordt voornamelijk opgevuld door de categorie Cultuur en ontspanning wat bestaat uit oa maar niet uitsluitend bioscopen, musea, sportscholen etc. Deze categorie is van 7.000 m2 naar 28.000 m2 gestegen.

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

21

Met de bovenstaande indicator(en) wordt de voortgang van de uitvoering van ons beleid gemeten. Indien er geen cijfers beschikbaar zijn voor dat jaar, staat er een streepje. In dat geval wordt de indicator niet jaarlijks gemeten. Relevante beleidsnota's Het deelprogramma is verder uitgewerkt in de volgende beleidsdocumenten: Strategisch evenementenbeleid (oktober 2014) Nieuwe aanpak arbeidsmarktbeleid (2017) Watervisie - Koersen op Water (2017) Toekomstvisie Koopmansplein (2017) Centrumvisie Haren (2018) Strategie werklocaties (2021) Ruimte voor Retail (2021) Actualisatie Bestemming Binnenstad (2021) Nota vergunningen evenementen (2021) Strategische agenda Akkoord van Groningen 2022-2026 (2022) Omgevingsvisie Levende ruimte (2022) Economische Agenda 2023 - 2026 (2023) Meerjarenprogramma Stadsontwikkeling 2023-2026 (2023) Uitvoeringsagenda circulaire economie 2023-2026 (2023) MJP Stadsontwikkeling 2023-2026, Uitvoeringsagenda 2025 Broedplaatsenbeleid (2025) Sterker, eerlijker en duurzamer ondernemen (2025) Toekomstperspectief Binnenstad Groningen (2025)

Kompas Vrijetijdseconomie (2026)

Relevante ontwikkelingen De economische koers van de gemeente Groningen en ambities op het gebied van technologie, innovatie en schone energie sluiten nauw aan bij de landelijke ambities. De inzet op digitalisering, kunstmatige intelligentie (AI), klimaattechnologie, life sciences en de circulaire economie worden versterkt door inzet van het Rijk. Dit biedt kansen voor de bestaande initiatieven van Noord-Nederland. Een belangrijk voorbeeld is de komst van de AI-fabriek. Deze fabriek versterkt de positie van Groningen als plek voor slimme technologie, onderzoek en innovatie. Dit trekt nieuwe bedrijven en talent aan en helpt de regio groeien. Daarnaast speelt de Economische Agenda Nij Begun een grote rol in de toekomst van Groningen. Dit programma is opgezet na de problemen door de gaswinning. Het zorgt voor 3,25 miljard euro aan investeringen in de economie in de komende dertig jaar. De economische agenda heeft tot doel de brede welvaart in de regio te vergroten, en investeert daartoe in technologie, talent en toerisme. Daarmee worden ook het vestigingsklimaat en ondernemerschap, de positie van het mkb en het zelfbewustzijn, imago en profiel versterkt. Daarnaast valt de gemeente Groningen onder de Regio Groningen-Assen. Als NOVEX gebied heeft deze Regio de taakstelling om voor 2040 36.000 extra woningen en 28.000 extra arbeidsplaatsen te creëren.

Met het grootste aandeel in arbeidsplaatsen, economische activiteiten geconcentreerd in en rond de stad en een sterk kennis- en onderwijscluster vervult de gemeente Groningen een belangrijke economische rol voor de regio. Het vraagt om scherpe keuzes: waar kunnen welke typen banen landen, PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

22

welke werklocaties zijn daarvoor nodig, en welke afspraken zijn nodig met het Rijk om dit mogelijk te maken? Daarnaast helpt het om te kunnen anticiperen op de kansen van de schaalsprong als ‘initieerregio’ die in de concept-Nota Ruimte uit 2025 wordt voorzien. In initieer-regio’s wordt ingezet op de ontwikkeling van de regionale economie, gekoppeld aan kennisinstellingen en campussen, waarna meer kansen volgen voor grootschalige woningbouw en voorzieningen. Masterplan Campussen Het afgelopen jaar zijn grote stappen gemaakt in de uitvoering van het Masterplan Campussen. Het plan dat de basis vormt voor langjarige ontwikkeling en versterking van het kennis- en innovatie ecosysteem van Groningen. Onder regie van het zogenaamde campussupportteam zijn samen met partners in het Akkoord van Groningen en het bedrijfsleven locatieplannen opgeleverd. Daarin zijn zowel de organisatiekracht, de inhoudelijke koers als de benodigde gedeelde faciliteiten uitgewerkt. En is er een concept van een gezamenlijke onderwijs-, onderzoeks- en innovatieagenda opgeleverd, die de inhoudelijke basis moet vormen voor de programmering. Het Masterplan Campussen bevindt zich formeel nog in de pilotfase. De bestuurlijke verantwoordelijkheid ligt bij de stuurgroep van het Akkoord van Groningen, totdat de uitvoeringsstructuur van de economische agenda Nij Begun is ingericht.

Schaarste De economische en ruimtelijke ontwikkeling van Groningen wordt in toenemende mate begrensd door verschillende vormen van schaarste. Netcongestie vormt daarbij een belangrijke belemmering: de beperkte capaciteit op het elektriciteitsnet vertraagt of belemmert uitbreidingen en nieuwe vestigingen van bedrijven en zet druk op de uitvoering van woningbouw- en verduurzamingsopgaven. Tegelijkertijd is sprake van aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt. In meerdere sectoren, waaronder techniek, zorg, ICT en bouw, is het moeilijk om voldoende personeel te vinden. Deze combinatie van fysieke en menselijke schaarste vraagt om scherpe keuzes in ruimtelijke programmering, prioritering van economische activiteiten en een sterke samenhang tussen wonen, werken en bereikbaarheid. Kantorenmarkt De kantorenmarkt in Groningen is goed voor zo'n 90% van de voorraad in de Regio Groningen-Assen en de leegstand in Groningen schommelt nu enige jaren rond een gezonde frictieleegstand van 5%. Het hybride werken zorgt voor een behoefte aan nieuwe kantoorconcepten, waarbij flexibiliteit en ontmoeten centraal staat. In Groningen is weinig aanbod van kwalitatief hoogwaardige kantoorlocaties terwijl de vraag ernaar groot is. Er is dus sprake van een mismatch tussen vraag en aanbod. Het Stationsgebied en Europapark zijn onze primaire ontwikkellocaties om te voorzien in deze vraag.

Overnachtingenmarkt De overnachtingenmarkt in Groningen blijft groeien, maar vraagt om duidelijke kaders om overaanbod en versnippering te voorkomen. Het huidige hotelaanbod omvat ca. 1.700 kamers, met een beperkte planvoorraad tot 2034. De vraag groeit vooral in de toeristische sector en er is toenemende behoefte aan short-stay voor kenniswerkers. De marktruimte voor nieuwe hotelkamers blijkt kleiner dan eerder gedacht (300–1.100 kamers). Daarom sturen we op kwaliteit, spreiding en gefaseerde ontwikkeling. Voor zakelijke groei is versterking van de congresketen noodzakelijk. Jaarlijkse monitoring is nodig om in te spelen op marktontwikkelingen en op investeringen in de Vrijetijdseconomie (VTE) vanuit Nij Begun richting 2030 en verder. Gebiedsgerichte economische ontwikkeling In 2025 zijn voor meerdere strategische locaties in Groningen belangrijke ruimtelijke kaders vastgesteld of gepresenteerd, waarmee de basis is gelegd voor verdere gebiedsgerichte economische ontwikkeling. Voor Niemeyer is een ontwikkelkader vastgesteld dat inzet op een gemengde campus waar PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

23

bedrijvigheid, onderwijs, maatschappelijke functies en cultuur samenkomen, met een duidelijke focus op digitale transformatie en innovatie. De komst van het expertisecentrum van de AI-fabriek naar de Niemeyer bewijst de potentie van deze plek. De presentatie van het wensbeeld voor Hortus/Biotoop markeert de ambitie om dit gebied door te ontwikkelen tot een onderscheidende culturele en economische hotspot, waarbij de verdere programmering en prioritering aan een volgend college is. Met de vaststelling van de gebiedsvisie Europapark is daarnaast richting gegeven aan de transformatie naar een volwaardige gemengde stadswijk, waarin ruimte voor werken, wonen en voorzieningen wordt gecombineerd met investeringen in openbare ruimte, mobiliteit en duurzaamheid. Broedplaatsen In maart 2025 is het broedplaatsenbeleid opgeleverd. Broedplaatsen dragen bij aan de diversiteit van ons (culturele) werklandschap en aan de leefbaarheid in onze wijken. Met het nieuwe beleid zetten wij ons in voor voldoende en betaalbare werk- en atelierruimte in Groningen. Dit doen we door op basis van leegstandsbeheer te blijven werken aan tijdelijke ruimtes en daarnaast ook permanente locaties te ontwikkelen en faciliteren. Hiermee streven wij naar een evenwichtiger aanbod van ruimtes die minder gevoelig is voor economische ontwikkelingen. Lokale economie In 2025 is gewerkt aan het Kompas Lokale Economie.