Document · PDF

Bijlage 4 Boekwerk gemeenterekening 2024.pdf

gemeenteraad 2 juli 2025, gemeente GroningenBij agendapunt: 5: Gemeenterekening 2024 gemeente Groningen (raadsvoorstel 28-05-2025) - spreektijd: max. 6 min. per fractie en college B&W max. 24 min38.222 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

Door nauwe samenwerking met ketenpartners willen we bijdragen aan de verbetering van de veiligheid en leefomstandigheden van personen met onbegrepen gedrag; • Betere naleving van wet- en regelgeving en grotere leefbaarheid op straat; • De brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing en de geneeskundige zorg zijn goed op orde. Relevante beleidsnota's Het programma is verder uitgewerkt in de volgende beleidsnota’s: Beleidskader Veiligheid 2021-2024 Aanpak problematische jeugdgroepen 2018 Verordening cameratoezicht gemeente Groningen | Lokale wet- en regelgeving (overheid.nl) Nota prostitutie en overige seksbedrijven 2016 Nota integraal drugsbeleid Gemeente Groningen 2020 | Lokale wet- en regelgeving (overheid.nl) Handhavingsprotocol horeca gemeente Groningen 2010 Actieprogramma Mensenhandel 2022-2024 Nota vergunningen evenementen 2021 Toekomstvisie Evenementen

Relevante ontwikkelingen We kijken wederom terug op een bewogen jaar op het gebied van veiligheid. Mondiale, lokale en landelijke ontwikkelingen hebben ons werk beïnvloed. Tegelijkertijd hebben we ook onze visie voor de lange termijn vastgesteld in ons Beleidskader Veiligheid 2025-2028. Dit kader is niet in beton gegoten, maar biedt ons een robuuste leidraad om ons werk goed te kunnen doen. Ook in roerige tijden. Het jaar stond in het teken van meerdere openbare orde verstoringen, ieder met een eigen karakter. Onze inzet is er onder andere op gericht demonstraties te faciliteren. De demonstratie bij de Rijksuniversiteit Groningen heeft veel van onze inzet gevraagd, maar ook van de inzet van de politie. Dit staat voortdurend op gespannen voet met de capaciteitstekorten die we op dagelijkse basis ervaren. We wegen hierbij in onze keuzes altijd de verschillende, zwaarwegende belangen nauwkeurig tegen elkaar af. Naast demonstraties en openbare orde verstoringen die hebben geleid tot een verhoogde inzet, zagen we ook zware (gewelds)incident in ons bruisende nachtleven. Dat heeft ertoe geleid we stevig hebben ingezet op een (nog verder te ontwikkelen) aanpak op het gebied van Veilig Uitgaan. Dit is een ontwikkeling die we niet hebben voorzien en veel invloed heeft op ons beleid en het richten van onze inzet en capaciteit.

Ook werd een belangrijke toegangspoort naar onze binnenstad een focuspunt binnen het veiligheidsbeleid. Op de Gele Loper kwam en komt veel complexe problematiek samen en bleek een integrale aanpak nodig om dit 70

een halt toe te roepen. De maat was en is vol en het college heeft besloten volop in te zetten op de veiligheid en leefbaarheid in dit gebied. Dit heeft geresulteerd in een integrale aanpak die we de komende jaren implementeren en uitvoeren. Aan beide aanpakken, van zowel het Veilig Uitgaan als de Gele Loper, verbinden we de komende jaren het gedachtegoed van Veilig Ontwerp en Beheer, waardoor we in staat zijn om binnen gebiedsontwikkeling (proactieve maatregelen), sociale beheersmaatregelen (preventieve maatregelen) en handhaving (repressieve maatregelen) veiligheidskwesties zoveel mogelijk te voorkomen. Naast deze grote, actuele ontwikkelingen, hebben we ook fors geïnvesteerd in een breed fundament onder ons veiligheidsbeleid. Een voorbeeld daarvan is onze inzet op Preventie met Gezag en onze ondermijningsaanpak. Vanuit het meerjarige programma Preventie met Gezag is de aanpak op problematische jeugdgroepen voortgezet en daarnaast hebben we een repressieve aanpak voor kopstukken ontwikkeld. In de noordelijke wijken zetten we extra jeugdboa’s in. We zien dat kwetsbare jeugd extra aandacht nodig heeft, er is dan ook een training voor professionals ontwikkeld gericht op het herkennen van en omgaan met jongeren met LVBproblematiek. Ook intensiveerden we onze ondermijningsaanpak.

Steeds vaker startten we bestuurlijke trajecten, zoals het sluiten van panden bij openbare ordeverstoringen of het aantreffen van drugs in een pand. We zijn gestart met het inzetten van de last onder dwangsom om zo de straathandel in drugs te verminderen. En we hebben voorbereidingen getroffen zodat de herinvoering van de exploitatievergunning voor de horeca per 1 januari 2025 in werking kon treden. De regionale aanpak van ondermijning heeft inmiddels stevig vorm gekregen. De ambities zijn uitgewerkt in een bestuurlijk ambitiedocument ‘De Groningse norm’ en uitgewerkt in een uitvoeringsplan voor 2025. We werkten aan de vorming van een flexibel inzetbaar en regionaal werkend interventieteam (RIT). Dit team gaat in regionaal verband gezamenlijk bestuurlijke controles uitvoeren. We hebben een flinke stap gemaakt in het landelijke wietexperiment. Na jaren voorbereiding zijn we in Groningen in juni 2024 officieel van start gegaan. Daarmee zitten we in de fase dat coffeeshops zowel de gedoogde als de gereguleerde producten verkopen. In de volgende fase mogen onze coffeeshops alleen de gereguleerde producten verkopen. De startdatum van de volgende fase wordt bepaald door het Rijk en is afhankelijk van wanneer de telers zowel kwalitatief als kwantitatief voldoende hennep kunnen leveren voor alle deelnemende coffeeshops.

Tot slot maken we ons nog altijd zorgen om onze meest kwetsbare inwoners. Daar hebben we in 2024 flinke stappen in gezet en dat zien we terug in onze dagelijkse praktijk. De problemen rondom mensen met onbegrepen gedrag zijn niet opgelost, maar we kunnen wel zeggen dat onze inzet erop gericht is om steeds meer mogelijkheden te creëren en niemand tussen wal en schip te laten vallen. Met rijksmiddelen geven we vorm aan Grip op Onbegrip: we helpen mensen met onbegrepen gedrag sneller en beter, door een intensievere samenwerking tussen politie en zorg. We zijn onder andere gestart met straattriage, waarin we ‘wit aan blauw’ toevoegen en verlengde aandacht na de triage. We ontwikkelen de Groninger Vroegsignaleringsaanpak en we hebben stappen gezet in het project Sterk Netwerk waarmee we de regionale domeinoverstijgende samenwerking versterken.

Resultaten en Activiteiten De resultaten en activiteiten worden per beleidsveld benoemd (aansluitend bij de financiële toelichting op het niveau van het beleidsveld). In de activiteitentabel reflecteren we op de activiteiten zoals opgenomen in de begroting 2024. Wat wilden we bereiken (resultaten)

Wat hebben daarvoor gedaan (activiteiten)

Ondermijning steviger aanpakken We pakken zowel de criminelen als de achterliggende structuren van ondermijning steviger aan.

We gaan (digitale) ondermijnende criminaliteit voorkomen, danwel beëindigen. Integrale programma-aanpak mensenhandel voor de gemeente Groningen voor 2022 en verder gericht op maatwerk en adequate samenwerking tussen alle veiligheid-en zorgketen-partners.

•

In 2024 is de regionale aanpak van ondermijning doorontwikkeld en geformaliseerd in een Groningse Norm. Deze Groningse norm is de bestuurlijke aanpak van ondermijning door alle tien Groningse gemeenten samen. Ook de gemeente Groningen heeft zich gecommitteerd aan het uitvoeringsprogramma van de Groningse norm. Het doel van de gezamenlijke aanpak is om een waterbedeffect van ondermijning (van stad naar ommelanden en vice versa) te voorkomen en samen sterker staan. Er wordt gewerkt aan een gezamenlijk basisniveau van de weerbaarheid van de decentrale overheid en aan een multidisciplinaire en integrale aanpak van ondermijning. In 2025 start het uitvoeringsprogramma. Daarnaast hebben we samen met Groninger gemeenten enkele APV-aanpassingen voorbereid om ondermijning steviger aan te kunnen pakken. De (her-)invoering va de exploitatievergunning voor de horeca is hier een voorbeeld van; • Gemeente Groningen was in 2024 betrokken bij het oprichten en formaliseren van het Regionaal Interventie Team (RIT). Dit team gaat in regionaal verband gezamenlijk bestuurlijke controles uitvoeren. De eerste controles vinden plaats vanaf april van dit jaar. Het team zal in 2025 werkende weg verder vorm krijgen en zich ontwikkelen; • In 2024 zijn voorbereidingen getroffen voor het toepassen van Bibob in de zorg.

We volgen hierbij de inkoopkalender voor zorgvoorzieningen; • We hebben meer dan 100 eigen onderzoeken verricht op grond van de Wet Bibob. Bij de herijking van het Uitvoeringsplan Ondermijning gaan we dieper in op de resultaten hiervan. Dit staat beschreven bij Digitaal veilig(er) Groningen.

•

• •

We hebben het Centrum tegen Kinderhandel en Mensenhandel (CKM) een onderzoek lasten uitvoeren naar seksuele en criminele uitbuiting in de gemeente Groningen; dit onderzoek is in 2024 opgeleverd en geeft zicht op hoe wij onze aanpak mensenhandel vormgeven; We hebben trainingen georganiseerd voor afdelingen binnen de gemeente zoals burgerzaken en medewerkers van handhaving om beter te signaleren en adequate hulp te verlenen; We hebben in 2024 14 integrale controles uitgevoerd (met interne en externe partners) welke mede gericht waren op het opsporen en beëindigen van mensenhandel; Samen met Zorg- en Veiligheidshuis Groningen voeren we regie op casussen rond mensenhandel; Met betrekking signalen binnen de onvergunde prostitutie waar mogelijk sprake was van seksuele uitbuiting hebben we

• •

afgelopen jaar een aantal keer een bestuurlijke maatregel opgelegd aan de faciliteerder(s); Door de gemeente is een congres georganiseerd met als thema criminele uitbuiting; Tijdens Let’s Gro is door middel van een spreker en een escape truck aandacht gevraagd voor seksuele en criminele uitbuiting.

Digitaal veilig(er) Groningen We voorkomen en bestrijden cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit.

• • •

•

De Agenda Digitale Veiligheid 2025-2028 is geactualiseerd; De Lokale Driehoek heeft vier focuspunten vastgesteld voor de aanpak online criminaliteit; We hebben 4 bijeenkomsten georganiseerd ten behoeve van de cyberweerbaarheid van senioren georganiseerd in samenwerking met maatschappelijke partners gebruik makend van de interactieve film ‘Echt of nep?’; Tijdens de Promotiedagen in Martiniplaza heeft Veilig Ondernemend Groningen een programma georganiseerd voor ondernemers over digitale veiligheid; We hebben in samenwerking met de afdelingen Informatie & Services en Economische Zaken bijgedragen aan het programma van Hack050; Wij hebben in Noord-Nederlands verband bijgedragen aan de organisatie van een regionale cyberoefendriehoek in Drachten.

Maatschappelijke onrust en polarisatie Nauwere samenwerking op het gebied van preventie, netwerkvorming en vroegtijdige signalering en interventie om problematisch gedrag te voorkomen.

•

Met het opvolgen van de aanbevelingen uit de Fenomeenanalyse Noord-Nederland krijgen we de basis op orde. In het afgelopen jaar is hier primair een regionale invulling aan gegeven en is er nauw samengewerkt met politie en OM om de Ommelanden te bedienen; De gemeente Groningen faciliteert met behulp van de Versterkingsgelden 2023-2024 gemeenten in heel Noord Nederland met het trainen van professionals om het signalerend vermogen op alle vormen van radicalisering te versterken. Er zijn in Noord Nederland zo’n 300 professionals getraind, verspreid over zo’n 30 groepen en 51 gemeenten; In november 2024 heeft de gemeente opnieuw een congres voor professionals georganiseerd. Ditmaal in een vergrootte vorm in nauwe samenwerking met het ministerie van Binnenlandse Zaken. O.a. de Coördinator Terrorisme en Veiligheid aanwezig; Er is een analyse gemaakt van Polarisatie in de gemeente Groningen. Hier wordt opvolging aan gegeven in 2025.

Effectieve verbinding tussen veiligheid en zorg Minder jeugdoverlast en meer perspectief voor jongeren met problematisch gedrag.

Vanuit het meerjarige programma Preventie met Gezag hebben we in 2024 de volgende aanpakken/interventies uitgevoerd: • De aanpak op problematische jeugdgroepen is voortgezet; • Een repressieve aanpak voor kopstukken is ontwikkeld; 73

•

• •

• • • •

•

• Meer aansluiting tussen veiligheid- en zorgprofessionals op het gebied van personen met onbegrepen of verward gedrag én een gevaarrisico.

•

Er is een aanpak ontwikkeld ten aanzien van de (netwerken van) subjecten die uit het Beke-onderzoek 'Het (boven)lokale netwerk in Paddepoel ontleed', naar voren zijn gekomen; Er is een stedelijk dekkend netwerk gerealiseerd van breed jeugdoverleggen. Hierin zijn lokale netwerkpartners vertegenwoordigd om risicogedrag en overlast in de wijk te bespreken en zorg in te zetten waar nodig; In de noordelijke wijken zijn extra jeugdboa’s ingezet en wordt het extra jongerenwerk in de avonduren en weekenden gecontinueerd.; De inzet van intensief jongerencoaches wordt gecontinueerd; Ter ondersteuning van (ex-)gedetineerde jongeren/jongvolwassenen wordt de inzet van 2 re-integratieofficieren gecontinueerd; De pilot Preventie en Vroegsignalering naar jongere kinderen van 0-4 jaar is verbreed; De Halt-spreekuren zijn uitgebreid naar meer VO-scholen en naar een aantal basisscholen met veel risicojongeren; Er is 1 fte leerplicht gefinancierd om specifiek in te zetten voor de nieuwkomers ter voorkoming van schooluitval; De gedrags-(sport)interventie ‘Alleen jij bepaalt Wie je bent’ in is ingezet om te voorkomen dat risicojongeren (verder) afglijden; Er is een training voor professionals ontwikkeld gericht op het herkennen van en omgaan met jongeren met LVBproblematiek; Professionals worden getraind in het beter zicht krijgen op de onlinewereld waarin jongeren zich begeven.

In 2024 zijn er op diverse niveaus bijeenkomsten geweest met netwerkpartners binnen het zorg-, sociaal- en veiligheidsdomein. Enerzijds gericht op casuïstiek (zoals oefensessies/spiegelbijeenkomsten) anderzijds gericht op het verbeteren van de samenwerking tussen de verschillende domeinen (bijv. het komen tot een samenwerkingsovereenkomst in het kader van Grip op Onbegrip); Binnen het programma Grip op Onbegrip (ZonMw) zijn 3 subsidies toegekend en zijn in 2024 2 projecten binnen het programma Grip op Onbegrip gestart, dit betreft de projecten straattriage en verlengde aandacht; In 2024 is een werkgroep samengesteld die zich buigt over de aanbevelingen uit het rekenkamerrapport Meldpunt Overlast en zorg. Daarnaast is in 2024 een stedelijke woonoverlast coördinator aangesteld om de wet aanpak woonoverlast (i.s.m. het Meldpunt Overlast en Zorg) uit te voeren. Om dit te continueren is structurele financiering noodzakelijk.

Veilige en leefbare omgeving

Minder overlast en criminaliteit.

•

• •

•

Goede balans in levendigheid en leefbaarheid door evenementen

• •

De integrale aanpak op de Gele loper heeft dusdanig prioriteit gekregen dat deze is omgezet tot een actieplan en de uitvoering is gestart t.a.v. korte termijn maatregelen; In samenwerking met het zorg- en veiligheidsdomein is gebiedsgericht ingezet op het tegengaan van overlast door notoire overlastveroorzakers in de binnenstad en rondom de gele loper waarbij we naast gebiedsverboden, persoonsgericht interveniëren gericht op een duurzaam resultaat; Op basis van het convenant Veilig Uitgaan en aanhoudende veiligheidsvraagstukken in het uitgaansgebied zijn we gestart met het proces (in samenwerking met onze ketenpartners en nachthoreca-ondernemers) om te komen tot een actieplan Veilig Uitgaan; Rondom nieuwkomers en andere vormen van maatschappelijke opvang zijn integraal maatregelen getroffen om overlast en onveiligheidsbeleving te voorkomen door de inzet van integrale veiligheidsplannen per project. De handhaving is beter geborgd; In verschillende wijken is de stratenaanpak ingezet en afgerond; Wij constateren een grote afname van scooter- en carmeetings a.g.v.

de integrale en planmatige inzet door waarschuwingsbrieven en handhaving door de politie; Wij hebben een samenwerking opgebouwd met bewonersorganisaties rondom bijzondere woonvormen en werken samen om de leefbaarheid en veiligheid te bevorderen; Wij hebben ons ingezet op een veilig verloop van betaald voetbalwedstrijden door de implementatie van het plan van aanpak betaald voetbal; Evenementen zijn zorgvuldig voorbereid met extra aandacht voor de aantrekkingskracht van de jeugd en bijbehorende risicobeheersing; In 2024 hebben 126 demonstraties en 2 herdenkingen plaats gevonden. De demonstraties gericht op de RUG, zoals het tentenkamp, de bezetting van een gebouw van de RUG en tijdens de opening van het academisch jaar vroegen zowel in de voorbereiding als in de afhandeling extra inspanning. De nieuwe ‘nota vergunningen evenementen 2025’ is in 2024 door het college is vastgesteld; In de nota staan maatregelen om de procedures voor kleine en niet-commerciële evenementen te vereenvoudigen, de veiligheid te vergroten en balans tussen rust en reuring te verbeteren (o.a. door stilteweekenden, vervroegen eindtijd dancemuziek en herijking locatieprofielen & geluidsnormen); Stilteperiodes zijn opgenomen in de ‘nota vergunningen 2025’ en de jaarplanning 2025; Er is gestart met de voicemailservice tijdens grote evenementen. 75

Crisisbeheersing en brandveiligheid Goed georganiseerde brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening, rampenbestrijding, cyber-, crisisbestrijding en gevolgbestrijding.

•

Jaarlijks worden delen van de gemeentelijke kolom ingezet bij inzet brandweer en politie; daarnaast worden medewerkers getraind en geoefend; In 2024 zijn er diverse vergaderingen geweest met de VRG aangaande de totstandkoming van een nieuwe brandweerkazerne. Voorlopig is de realisatie hiervan gepland in 2028. Gemeente Groningen is faciliterend in het realiseren van de locatie.

Bijdrage(n) verbonden partijen • GR Veiligheidsregio Groningen De inhoudelijke en financiële toelichting op de verbonden partijen staat opgenomen in paragraaf 6: Verbonden partijen.

Financiën In dit onderdeel geven wij per deelprogramma een toelichting op de afwijking in de baten en de lasten > 500 duizend euro. Is de totale afwijking op het deelprogramma niveau op de baten en/of de lasten > 500 duizend euro, dan worden de afwijkingen die hieraan ten grondslag liggen op beleidsveldniveau toegelicht. Het kan dus zijn dat de onderliggende afwijkingen per beleidsveld lager zijn dan 500 duizend euro, maar per deelprogramma optellen tot > 500 duizend euro.

Financieel overzicht lasten en baten 02.2

Veiligheid

Omschrijving

Primitieve begroting

Actuele begroting

Rekening 2024

Verschil

1.395

1.262

1.543

-282

491

1.370

1.268

102

02.2.4 Veiligheid en Zorg

5.100

5.633

5.580

02.2.5 Veilige leefomgeving

10.955

11.630

11.788

-158

02.2.6 Crisisbeheersing en brandvlghd

24.727

24.861

-134

Totaal

42.668

44.622

45.041

-419

02.2.1 Ondermijning

292

02.2.3 Maatschappelijke onrust en pol

1.463

02.2.4 Veiligheid en Zorg

2.301

2.654

3.031

377

02.2.5 Veilige leefomgeving

3.129

3.835

4.862

1.027

-17

Totaal

5.447

6.506

9.648

3.142

Saldo van baten en lasten voor reservemutaties

37.221

38.116

35.392

2.724

(Bedragen x 1.000 euro) Lasten 02.2.1 Ondermijning 02.2.3 Maatschappelijke onrust en pol

Baten

02.2.6 Crisisbeheersing en brandvlghd

Reserve mutaties Totaal toevoegingen

283

-283

Totaal onttrekkingen

37.221

38.116

35.676

2.440

Saldo van baten en lasten na reservemutaties

Financiële toelichting 2.2.1 Ondermijning Regionale aanpak ondermijning De Regionale aanpak ondermijning, waaraan alle tien gemeenten in de provincie Groningen zich hebben geconformeerd, is ondergebracht bij de gemeente Groningen. In 2024 is voor de Regionale aanpak ondermijning 244 duizend euro besteed. Deze kosten worden gedekt uit de subsidie Impulsgelden aanpak ondermijning en weerbare overheid. Overige De overige afwijkingen tellen op tot een voordeel van 10 duizend euro.

Lasten -244

Baten 244

-38

2.2.3 Maatschappelijke onrust en polarisatie Nij Begun In 2024 heeft de Gemeente Groningen in samenwerking met het adviesbureau BMC en andere gemeenten een rapport opgesteld waarin de kosten voor extra inzet in het kader van Nij Begun worden opgesteld. Op 24 januari 2025 heeft het Ministerie van BZK een toezegging gedaan op de bijdrage waardoor de gemeente Groningen over 2024 1,266 miljoen euro ontvangt voor de extra inzet vanuit de gehele organisatie. Daarnaast zijn er vanuit het Rijk middelen toegekend voor het programmateam Sociale Agenda. De begrote middelen voor dit programmateam zijn in 2024 niet volledig besteed, onder meer door minder inzet van extern personeel. Dit leidt tot lagere lasten van 238 duizend euro. Radicalisering De gemeente Groningen faciliteert gemeenten in heel Noord-Nederland met het trainen van professionals om het signalerend vermogen op alle vormen van radicalisering te versterken. Hiervoor is 250 duizend euro besteed in 2024. Deze kosten worden gedekt uit de specifieke uitkering Versterking van de lokale aanpak van radicalisering, extremisme en terrorisme. Overige De overige afwijkingen tellen op tot een voordeel van 61 duizend euro.

Lasten 238

Baten 1.266

-250

250

114

-53

2.2.4 Veiligheid en Zorg Grip op Onbegrip Het programma Grip op Onbegrip heeft als doel het domeinoverstijgende samenwerken te versterken op het gebied van personen met onbegrepen of verward gedrag én een gevaarrisico. Hiervoor is 314 duizend euro besteed in 2024. Deze kosten worden gedekt uit een tweetal subsidies. Overige De overige afwijkingen tellen op tot een voordeel van 430 duizend euro.

Lasten -314

Baten 314

367

2.2.5 Veilige leefomgeving Precariobelasting In 2024 zijn de opbrengsten uit precariobelasting ca. 0,7 miljoen euro hoger dan begroot. Dit wordt veroorzaakt door een hoger aantal bouwactiviteiten in 2024. Vanwege een daling in het aantal bouwvergunningen was rekening gehouden met een afname van bouwactiviteiten. Gedurende 2024 is echter gebleken dat de opbrengsten uit precariobelasting juist een stijgende lijn vertoonden. Flexpool BOA's Als centrumgemeente organiseren wij een pilot voor een flexpool van BOA's die ingezet kunnen worden in de gehele provincie Groningen. De nadruk ligt hierbij op het voorkomen van overlast bij asielzoekerscentra en van ontheemden. In 2024 zijn de kosten van de pilot flexpool BOA 146 duizend euro hoger dan de specifieke uitkering die hiervoor is ontvangen. De flexpool was operationeel vanaf januari 2024. Echter de bekostiging vanuit het Ministerie van Justitie en Veiligheid ging pas in vanaf april 2024. De kosten in het 1e kwartaal werden niet vergoed. Overige De overige afwijkingen tellen op tot een voordeel van 275 duizend euro.

Lasten

-12

287

2.2.6 Crisisbeheersing en brandveiligheid Overige De overige afwijkingen tellen op tot een nadeel van 151 duizend euro.

Lasten -134

Baten -17

Reservemutaties Reserve toevoeging IResultaten op samenwerkingsverbanden zijn reeds toegevoegd aan de reserve budgetoverheveling. In de financiële verordening 2024 heeft de raad het college mandaat gegeven om dit bij de jaarrekening uit te voeren, zonder dat hier een separaat raadsbesluit aan ten grondslag ligt. Hierdoor ontstaat een afwijking bij de reservemutaties. Deze afwijkingen blijven zichtbaar bij de beleidsvelden waar ze zich voordoen en worden daar toegelicht. Het gaat bij dit deelprogramma om de volgende samenwerkingsverbanden:

Lasten -238

Baten

Omschrijving samenwerkingsverband

Baten 740

-146

Resultaat 2024 (x 1.000 euro)

Actie centrum voor Veiligheid en Zorg (Veiligheidshuis) Risico's Voor een totaal overzicht van de risico's zie Paragraaf 3: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Ontwikkelingen Voor een totaal overzicht van de ontwikkelingen zie Paragraaf 3: Weerstandsvermogen en risicobeheersing

283

Programma 3: Vitaal en Sociaal Groningen is een inclusieve, vitale en veilige gemeente waarin iedereen tot zijn recht kan komen en op een gelijkwaardige manier kan deelnemen aan de samenleving: in het onderwijs, op de arbeidsmarkt en op de woningmarkt. Met de nadruk op eigen regie en veerkracht en de beweging van (medische) nazorg naar voorzorg (preventie) staat het gedachtengoed van “positieve gezondheid” en het belang van een goede leefkwaliteit centraal. We zien in Groningen grote gezondheidsachterstanden tussen wijken, dorpen en groepen inwoners en een aantal stevige sociale opgaven: toenemende en dubbele vergrijzing, kloof arm en rijk binnen de gemeente, tegenstelling noord- en zuid Groningen, onderwijssegregatie en sociale impact corona. Met het inzicht dat ongezonde keuzes worden beïnvloed door de leefomgeving en de sociale context, werken we langs twee lijnen aan het verbeteren van de leefkwaliteit van onze inwoners: We zorgen voor de randvoorwaarden voor een (betaalbare) sociale infrastructuur, zodat onze inwoners gedurende hun levensloop gebruik kunnen maken van sociale voorzieningen. We versterken de sociale structuur in wijken en dorpen door in te zetten op instandhouding van (kleinschalige) voorzieningen zoals scholen, dorpshuizen en sportverenigingen.

Daarnaast willen we met een langdurige integrale wijkaanpak het verschil maken in het dagelijkse leven van inwoners. We zetten in op kansrijk opgroeien voor alle kinderen in de gemeente en het doorbreken van de armoedeoverdracht van ouder op kind. Onderwijs zien we hierbij als een belangrijk middel om de effecten van kansenongelijkheid te verkleinen. Een goed leerklimaat vormt een belangrijke voorwaarde om kinderen en jongeren vanuit gelijke kansen optimaal te laten ontwikkelen en opgroeien. Daarom zetten we ons met onze partners in onderwijs en opvang in om het onderwijs in Groningen blijvend te vernieuwen en te verbeteren en de door Covid-19 opgelopen leer-en ontwikkelingsachterstanden zo goed mogelijk in te lopen. Werk betekent zelfontplooiing, structuur en sociale contacten. Voor mensen die niet of nog niet kunnen werken bieden we ondersteuning om op een andere manier actief te zijn, bijvoorbeeld via vrijwilligerswerk, een participatiebaan of een basisbaan. Daarnaast bieden we mensen die het nodig hebben inkomensondersteuning. Problematische schulden ontnemen mensen elk perspectief, daarom bieden we schuldhulpverlening en zetten we in op het voorkomen van schulden, vroegsignalering en nazorg. De coronacrisis heeft de uitdagingen op de arbeidsmarkt blootgelegd. De komende tijd gaan we in onze stad en regio werken aan deze uitdagingen.

Waar nodig bieden we passende ondersteuning. Bijvoorbeeld vanuit de Jeugdwet, waarbij we uitgaan van de vraag van de jeugdige en het gezin en de door hen aangegeven oplossingsrichtingen en sluiten zo veel mogelijk aan bij de leefwereld van kind en gezin. Vanuit de Wet Maatschappelijke Ondersteuning bevorderen we met de inzet op het sociale netwerk en algemene voorzieningen, de zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie van onze inwoners en bieden we steun aan kwetsbare inwoners. Voor inwoners die omwille van verminderde zelfredzaamheid niet langer in staat zijn om zelfstandig te kunnen wonen, bieden we mogelijkheden tot beschermd wonen, variërend van het wonen in een intramurale voorziening tot het zelfstandig (blijven) wonen met intensieve ondersteuning en toezicht, thuis. Waar zorg en veiligheid elkaar raken, bijvoorbeeld bij vraagstukken rondom huiselijk geweld en kindermishandeling, personen met verward gedrag, zetten we in op interventies die zijn gericht op preventie, vroegsignalering, herstelgericht werken en het doorbreken van intergenerationele overdracht. Groningen is een belangrijk centrum met top-voorzieningen op het gebied van onder meer onderwijs, sport, cultuur en zorg voor de brede regio. We blijven inzetten op een hoogwaardige culturele infrastructuur waarbij kunst en cultuur voor alle inwoners en bezoekers bereikbaar is.

We investeren in de samenwerking in de cultuursector en stimuleren de zichtbaarheid van cultuur in de gemeente en de mogelijkheden om mee te doen aan cultuur in dorpen en wijken. Met de ontwikkeling van sportief kapitaal en een leven lang sport en bewegen voor iedere Groninger draagt sport bij aan participatie in de samenleving, cohesie, positieve gezondheid en positief opgroeien. Hierbij zetten we in op meer samenwerkingskracht in het rijke en 79

innovatieve sportnetwerk in Groningen, maar ook door juist lokaal in de wijken en buurten gebiedsgericht maatwerk te leveren. Deelprogramma's Het programma Vitaal en Sociaal bestaat uit de volgende deelprogramma's: • Werk en inkomen • Onderwijs • Welzijn, gezondheid, zorg en diversiteit • Sport en bewegen • Cultuur en evenementen

Financieel overzicht lasten en baten 03

Vitaal en Sociaal Omschrijving (Bedragen x 1.000 euro)

Primitieve begroting 2024

Actuele Begroting 2024

Rekening 2024

Verschil

Lasten 03.1

Werk en inkomen

317.457

317.456

314.255

3.201

03.2

Onderwijs

50.158

44.021

6.137

03.3

Welzijn,gezondheid,zorg,diversiteit

383.734

383.735

370.992

12.743

03.4

Sport en bewegen

38.633

34.624

4.009

03.5

Cultuur en evenementen

69.261

67.574

1.687

Totaal

859.242

859.243

831.466

27.777

Baten 03.1

Werk en inkomen

216.454

212.646

-3.808

03.2

Onderwijs

19.836

19.837

16.783

-3.054

03.3

Welzijn,gezondheid,zorg,diversiteit

36.275

32.754

-3.521

03.4

Sport en bewegen

12.125

12.556

431

03.5

Cultuur en evenementen

21.820

20.944

-876

Totaal

306.510

306.511

295.683

-10.828

Saldo van baten en lasten voor reservemutaties

-552.732

-535.783

-16.949

Reserve mutaties Totaal toevoegingen

27.095

33.645

-6.550

Totaal onttrekkingen

20.066

-559.761

-549.362

-10.399

Saldo van baten en lasten na reservemutaties

Deelprogramma 3.1: Werk en inkomen In dit deelprogramma richten wij ons op alle inwoners zodat iedereen gelijke kansen krijgt en mee kan doen in de maatschappij. Meedoen via betaald werk heeft de voorkeur en is een belangrijke oplossing tegen armoede. Voor mensen die niet of nog niet kunnen werken bieden we ondersteuning om op een andere manier actief te zijn, bijvoorbeeld via vrijwilligerswerk, een participatiebaan of een basisbaan en/of bieden we inkomensondersteuning. Op verschillende manieren werken we aan het bieden van bestaanszekerheid voor onze inwoners. Doelen Deelprogramma 3.1: Werk en inkomen Om iedereen zoveel mogelijk sociaal en vitaal te laten ontwikkelen streven we in het deelprogramma Werk en Inkomen naar een brede welvaart voor alle inwoners, waarbij we voldoende bestaanszekerheid bieden en iedereen gelijke kansen krijgt om mee te doen. We vinden het van groot belang dat eenieder een goede kwaliteit van leven heeft en geluk ervaart, daarom streven we ernaar dat; • Eenieder zo veel mogelijk financieel zelfredzaam is, het liefst via goed werk, waarbij niemand onder het (economisch) bestaansminimum hoeft te komen; • Eenieder zo lang mogelijk - op hun eigen manier en niveau - actief kan (blijven) deelnemen aan het economische - en maatschappelijke verkeer, ook als gezondheidsbeperkingen en/of belemmeringen anderszins dit bemoeilijken.

Waarbij: • Het hier in dit programma ten aanzien van ‘meedoen’ in eerste instantie gaat over het hebben van (fatsoenlijk betaalde) arbeid (in relatie tot de beroepsbevolking), en waar dit (nog) niet mogelijk is, over maatschappelijke participatie en/of tenminste sociale activering; • Strategische focus ten aanzien van armoede ligt bij het bieden van bestaanszekerheid via inkomensondersteuning en schuldhulp en op het (structureel) doorbreken van (intergenerationele) armoede - dat wil zeggen het voorkomen van de overdracht van armoede van ouder op kind; • Ingezet wordt op het voorkomen en bestrijden van problematische schulden. Relevante beleidsnota's Het programma is verder uitgewerkt in de volgende beleidsnota’s: Plan Schuldhulpverlening gemeente Groningen 2024-2028.pdf Uitvoeringsplan Schuldhulpverlening-2024-2025.pdf Nalevings- en handhavingsbeleidsplan Participatiewet 2024-2028.pdf De Groningse aanpak. De inwonersbenadering voor werk en participatie.pdf Voortgang project regelingenwoud 2024.pdf Aanpak van armoede en schulden (2023) Werk- en ontwikkelprogramma 2022-2025 (2022) Gebiedsgerichte aanpak voor werk en participatie (2022) Evaluatie beleid beschermingsbewind en bijzondere bijstand (2021) Visie en rol iederz (2020) Toekomst met perspectief ontwikkelplan (2019) Beleidsregels bijzondere bijstand en tarieven beschermingsbewind (2018) Een vertrouwd gezicht (2016)

Relevante ontwikkelingen Regionale arbeidsmarkt Via Werk in Zicht hebben we ons ingezet om werkend en niet-werkend talent te bereiken om zich verder te ontwikkelen. Naast de trajecten die via Werk in Zicht worden aangeboden zijn Talentperron, de pop-up 81

Banenwinkel in de Zwanestraat en Starfest belangrijke plekken geweest waar inwoners en bedrijven terecht konden voor informatie over werk, loopbaan, onderwijs en arbeidsmarkt. We zijn bezig met het ontwikkelen van het Werkcentrum Groningen waar de samenwerking voor de arbeidsmarktdienstverlening met verschillende partners aan elkaar wordt verbonden. Werkgevers en inwoners kunnen hier terecht met uiteenlopende arbeidsmarktvragen volgens het no wrong door principe. Werk en Participatie De arbeidsmarkt bleef het afgelopen jaar krap. Dat bood sommige mensen een kans om werk te vinden. We zagen het eerste half jaar het aantal bijstandsgerechtigden toenemen tot 9.175 om vervolgens in de tweede helft van het jaar weer af te nemen. Eind 2024 ontvingen 9.018 mensen een bijstandsuitkering. Niet iedereen heeft een plek kunnen vinden op de arbeidsmarkt. Veel mensen in de bijstand hebben te maken met meervoudige problematiek. Zij hebben meer ondersteuning nodig om zich te ontwikkelen. Met het Werk en Ontwikkelprogramma hebben we extra geïnvesteerd om inwoners te ondersteunen richting werk of om stappen te maken op de ontwikkelladder. Daarnaast zijn we in de wijken verdergegaan met de gebiedsgerichte werkwijze. Meer dan 90% van het aantal bijstandsgerechtigden heeft contact gehad met zijn of haar coach. Door de Groningse aanpak zijn we meer in contact gekomen met inwoners.

Zo hebben we een beter beeld gekregen van de achtergrond van inwoners door de leefgebieden in kaart te brengen. Daardoor hebben we inwoners beter kunnen helpen naar werk, ontwikkeling of andere vormen van participatie. Mensen die niet op de reguliere arbeidsmarkt terecht konden hebben we bestaanszekerheid geboden door onder andere de basisbaan. Ruim 40 mensen zijn het afgelopen jaar gestart in een basisbaan. Armoede & schulden, schuldhulpverlening en inkomensdienstverlening Armoede en schulden hebben een grote impact op inwoners. Met het programma brede aanpak armoede en schulden hebben we ingezet om de impact te verkleinen. Zo hebben we de kosten van mondzorg laagdrempelig vergoed, hebben we financiële steun geboden aan inwoners met zieke huisdieren, is de laptopregeling voor scholieren uitgebreid en hebben we de beleidsregels voor de witgoedregeling geactualiseerd. We hebben het aanvraagproces van algemene bijstand volgens de principes van ‘Werken vanuit vertrouwen’ vereenvoudigd. Dit betekent dat we om minder bewijsstukken vragen en dat het aanvraagproces is vereenvoudigd. Voor de Stadjerspas is nieuwe software geïmplementeerd waarmee de pas breder kan worden ingezet als eenvoudige toegang voor regelingen en voorzieningen. Ook hebben we ingezet op het voorkomen en bestrijden van problematische schulden.

We hebben het uitvoeringsplan Schuldhulpverlening 2024-2025 vastgesteld en zijn bezig gegaan met de uitvoering hiervan. De GKB is meer in de wijken aanwezig via de gebiedsteams of bij het WIJ-team. Ook hebben we extra ingezet op vroegsignalering. Door deze werkwijze komen betalingsachterstanden en financiële problemen eerder aan het licht, zodat we tijdiger een hulpaanbod kunnen doen.

Wat hebben we daarvoor gedaan (activiteiten)

Werk en activering Werk in Zicht (Regionaal arbeidsmarktbeleid) • Er is een betere aansluiting tussen vraag en aanbod van onbenut talent op de arbeidsmarkt. Inzet is gericht op het ontwikkelen van competenties van inwoners waardoor er voor (potentieel) kwetsbare 82

•

We hebben talent ontwikkeld waarbij 5279 inwoners een ontwikkelstap hebben gemaakt richting werk. Dit is gebeurd via projecten zoals Kansrijk Talent, Het Noorden werkt door,

doelgroepen en andere personen met een zekere afstand tot de arbeidsmarkt een beter perspectief naar een goede (betaalde) baan • ontstaat. • Hierbij is ook een goede aansluiting tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt van belang, • waardoor de mismatch tussen kwalificaties van mensen enerzijds en gevraagde competenties anderzijds wordt verkleind, en (jong) volwassenen hierdoor makkelijker • vanuit de opleiding kunnen doorstromen richting een betaalde baan of reeds werkenden meer wendbaar kunnen zijn in hun (verdere) werkzame leven.

•

Werk

Kansrijk Opleiden, het leerwerkloket, Praktijkleren en het Talentperron; Sinds 2022 hebben we 1936 werkenden geadviseerd en ondersteund in hun ontwikkeling via o.a. het RMT en het leerwerkloket; 48 inwoners hebben gebruik gemaakt van jobcoaching via Kansrijk Beroep bij een werkgever in hun ontwikkeling naar duurzame inzetbaarheid; We hebben ongekend talent bereikt waarbij meer dan 22.000 inwoners offline en 100.000 inwoners online. Dit om hen te inspireren, voor te lichten en te bereiken voor scholing of werk. Via zes edities van het Startfest in Groningen zijn in totaal 17.000 inwoners bereikt. In de twee edities in de stad Groningen waren dit 7.000 inwoners; Het aantal individuele bezoekers aan het Talentperron is toegenomen van 1014 naar 1185. Het aantal groepen is toegenomen van 618 naar 1136. De meerderheid van de deelnemers geven aan dat Talentperron inzicht geeft in persoonlijke vaardigheden en goede oriëntatie biedt op de arbeidsmarkt; We hebben gewerkt aan de ontwikkeling van het Werkcentrum.

Werkgevers en inwoners maken via het Werkcentrum gebruik van de dienstverlening zoals Talentperron, trajecten van WIZ of andere deelnemende partijen zoals UVW, gemeenten of sociale partners; We hebben ruim 500 jongeren vanuit werk en participatie begeleid en/of een sluitende aanpak geboden vanuit het praktijkonderwijs, het VSO en het MBO naar werk of een vervolgopleiding; In de regio zijn we strategische partnerschappen aangegaan waarbij we contacten hebben gelegd via het evenement Hart voor je Zaak tussen werkgevers en verschillende organisaties betrokken bij ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Via Kansrijk Opleiden hebben we nieuwe maatwerkopleidingen met werkgevers opgesteld.

•

Meer inwoners in een uitkeringssituatie weten met behulp van passende ondersteuning hun kansen op de arbeidsmarkt te vergroten en succesvol uit te stromen naar een (reguliere) betaalde baan of als ondernemer, al dan niet via een scholingstraject. Hierin gaan we kennis en vakmanschap stimuleren.

•

In de doorontwikkeling van gebiedsgericht werken hebben we meer dan 90% van onze inwoners in beeld gebracht en hebben inwoners een vaste coach gekregen. Vanuit de gebieden hebben we de samenwerking gezocht met werkgeversdienstverlening, inkomen, de GKB en het Doorstroompunt in het gebied zodat dit dichter bij de inwoner is georganiseerd; We hebben 166 basisbanen ontwikkeld voor mensen die niet regulier aan het werk komen, waarvan er 153 actief zijn. Er is sprake van een relatief hoge uitstroom door o.a. pensioen en overlijden; Met de Groningse aanpak hebben we ingezet op de ontwikkeling en uitstroom van inwoners met een uitkering. We hebben maatwerk geboden door te kijken wat past bij de inwoner als het gaat om ontwikkeling, scholing, praktijkleren en jobcoaching; Via het project van "WW naar bijstand" hebben we 73 inwoners ondersteund richting werk, een andere ontwikkelstap of een andere uitkering. Uiteindelijk zijn 10 mensen in de bijstand gekomen; Via Op Koers hebben we 210 bewoners intensief begeleid en is 20% uitgestroomd naar werk of scholing. De andere deelnemers hebben een vervolgstap gezet op hun ontwikkelpad. In de Noordelijke stadswijken is via het NPLV een extra coach ingezet voor extra begeleiding van inwoners. Via 2 pilots hebben we extra ingezet op LKS. In totaal hebben 148 inwoners zich aangemeld.

62 inwoners zijn opgenomen in de pilots en 36 zijn geplaatst bij werkgevers. De overige inwoners waren nog niet werkfit en worden weer begeleid door hun werkcoach; We hebben 227 statushouders financieel begeleid via de GKB door verplichte en niet verplichte ontzorging. Daarnaast hebben we een doorverwijzende functie richting werk.

Maatschappelijke participatie •

•

Meer inwoners in een uitkeringssituatie met daarbij een grote afstand tot de reguliere arbeidsmarkt worden geactiveerd en doen mee via verschillende vormen van maatschappelijke participatie;

Inwoners die niet aan het werk kunnen hebben we geholpen om zich verder te ontwikkelen. Afhankelijk wat iemand op dat moment nodig heeft was dit mogelijk bijvoorbeeld via participatiebanen of het doen van vrijwilligerswerk;

•

Inwoners met een SW-indicatie of een NB• indicatie zijn actief binnen een Nieuw Beschut omgeving of met een LKS subsidie bij een werkgever.

•

Via verschillende ontwikkeltrajecten en het instroomportaal van iederz hebben we meer dan 150 inwoners trajecten aangeboden zoals via werk-fit, Kansrijk Talent, de Z-route, voorschakeltraject in de zorg of via Praktijkleren een praktijkverklaring behalen. Het uiteindelijke doel is deelname aan het arbeidsproces of het maken van een volgende stap in de ontwikkeling; Door maatwerk hebben we rekening gehouden met het niveau en de ontwikkelmogelijkheden van de inwoner zodat we ze het hoogst haalbare traject hebben aangeboden.

Inkomensondersteuning en schuldhulpverlening Uitkeringen en minimaregelingen Meer huishoudens die onder of rond het sociaaleconomisch minimum (dreigen te) geraken hebben financiële rust en stabiliteit en zijn daardoor beter in staat grip op het eigen leven te houden en aan verschillende facetten van het leven actief te (blijven) participeren.

•

Integraal armoedebeleid Meer huishoudens die onder of rond het sociaaleconomisch leven kunnen actief (blijven) participeren aan verschillende facetten van het leven, waardoor sociale uitsluiting, gezondheidsverschillen en/of ongelijke ontwikkelingskansen voor kinderen kunnen worden beperkt; Meer huishoudens zien kans - met aanvullende ondersteuning zo lang als nodig - de regie over het eigen leven te herwinnen en de eigen financiële redzaamheid te versterken.

•

We hebben het verstrekken van uitkeringen voor bijstand, IOAW en IOAZ voortgezet, waarbij we steeds meer werken vanuit stresssensitieve dienstverlening. Het aanvraagproces voor de bijstandsuitkering is sterk vereenvoudigd; Het verstrekken van minima- en armoederegeling hebben we voortgezet. Daarbij hebben we speciale aandacht voor de laagdrempeligheid (vereenvoudiging, minder bewijslast, vanuit vertrouwen) en het bieden van bestaanszekerheid. We hebben de laptopregeling verruimd, de witgoedregeling verbreed en we zijn gestart met een proef met het vergoeden van mondzorg; We zijn actief het niet-gebruik tegengegaan door vereenvoudigen en harmonisering van regelingen en door communicatie. We hebben een breed palet aan armoedevoorzieningen gericht op bestaanszekerheid, ondersteuning en talentontwikkeling voortgezet, zowel gemeentebreed als op gebiedsniveau; We zijn begonnen met de implementatie van het armoedeprogramma Brede aanpak armoede en schulden; We hebben meer maatwerk geboden binnen het armoedebeleid, bijvoorbeeld via de doorbraakmethode; Extra investeren in intensieve ondersteuning van inwoners, zoals bij de Kansrijk-aanpak;

•

Ontwikkelen van een samenhangende aanpak in Groningen Noord met onze Maatschappelijke Coalitie NPLV.

•

We voerden onder andere voorlichting, financiële educatie (budget-coaching) en andere preventieactiviteiten uit die gericht zijn op het voorkomen of beperken van financieel kwetsbare situaties. Daarnaast gaven we vorm aan de wettelijke taak ‘vroegsignalering’, waarbij we bij signalen van betalingsachterstanden van vaste lasten (huur, energie, water en zorgpremie) proactief een hulpaanbod deden aan inwoners (12.670 opgepakte signalen). We zijn vanaf april 2024 deel gaan nemen aan het experiment vroegsignalering betalingsachterstanden eigen bijdrage Wmo/Wlz bij het CAK; We boden (integrale) schuldhulpverlening aan huishoudens met (problematische) schulden, dit deden we door middel van onder meer budgetbeheer (1.599 trajecten), eurocoaching (jongeren) (218 budgetbeheertrajecten jongeren), ontzorgen statushouders (156 trajecten), schuldregeling (394 aanvragen), sociale kredietverlening (191 actieve leningen) en (indien noodzakelijk) beschermingsbewind (1.362 trajecten); We hebben ingezet op het verkorten van budgetbeheertrajecten door het verlenen van saneringskredieten (465 actieve kredieten) en (indien nodig) de inzet van het maatwerkfonds.

We richtten ons op financiële begeleiding en op het leveren van nazorg zo lang als nodig; We zijn betrokken bij de ontwikkeling van een landelijke pauzeknop en is er afstemming met de koepelorganisatie NVVK (koepelorganisatie voor schuldhulpverlening) over de mogelijkheden van deelname aan een pilot; We hebben de samenwerking met maatschappelijke partners verbeterd door meer aanwezig te zijn in de wijken en de gebieden.

Schuldhulpverlening • Minder huishoudens raken in een financieel kwetsbare - of zelfs (problematische) schuldensituatie; • Daar waar dit wel gebeurt willen we de financiële situatie door tijdige en gerichte ondersteuning eerder stabiliseren en - daar waar mogelijk -laten leiden tot (financieel) herstel en een hogere uitstroom naar een financieel gezonde, zelfstandige, situatie.

•

Bijdrage(n) verbonden partijen • •

Thermiek BV Stichting WeerWerk Groningen

De inhoudelijke en financiële toelichting op de verbonden partijen staat opgenomen in paragraaf 6: Verbonden partijen.

Financieel overzicht lasten en baten 03.1

Werk en inkomen

Omschrijving

Primitieve begroting

Actuele begroting

Rekening 2024

Verschil

03.1.1 Werk en activering

79.592

89.510

88.862

649

03.1.2 Inkomensondersteuning en schuldhulpverlening Totaal

217.649

227.946

225.393

2.553

297.241

317.457

314.254

3.202

03.1.1 Werk en activering

19.291

30.062

24.959

-5.103

03.1.2 Inkomensondersteuning en schuldhulpverlening Totaal

170.184

186.392

187.687

1.295

189.475

216.454

212.646

-3.808

Saldo van baten en lasten voor reservemutaties

107.766

101.003

101.608

-606

Totaal toevoegingen

7148

7.148

Totaal onttrekkingen

5535

5639

5.639

102.231

102.512

103.117

-605

(Bedragen x 1.000 euro) Lasten

Baten

Reserve mutaties

Saldo van baten en lasten na reservemutaties

Financiële toelichting 03.1.1 Werk en activering Sociale werkvoorziening Op de sociale werkvoorziening (SW) hebben we een voordeel van 579 duizend euro. Dit is als volgt opgebouwd: Extra budget infrastructuur sociale ontwikkelbedrijven (V 997 duizend euro) Via de meicirculaire 2024 hebben we 997 duizend euro ontvangen ten behoeve van de transitie van het sociaal ontwikkelbedrijf naar de toekomst. De middelen zijn 87

Lasten 2.495

Baten -1.916

mede bedoeld ter compensatie van de relatief lage omzet, de verzwaring van de doelgroep en de loonstijging door de in 2023 afgesloten CAO. We zetten deze middelen de komende jaren in volgens een nog op te stellen meerjarig uitvoeringsplan. Omzet en materiaalkosten SW (N 438 duizend euro) Door diverse oorzaken hebben we 161 duizend euro minder omzet uit detachering SW. Verder hebben we bij iederz 63 duizend euro meer omzet dan begroot. Dit wordt veroorzaakt door het aantrekken van een grote nieuwe klant welke 795 duizend euro aan omzet heeft opgeleverd in 2024. Tegelijkertijd hebben we van een aantal klanten afscheid genomen. Per saldo een afwijking van 63 duizend euro ten opzichte van de begroting, waarin de omzet van de nieuwe klant nog niet was voorzien. Doordat er voor de nieuwe grote klant ook meer materialen moeten worden ingekocht die niet waren begroot laten de lasten een nadeel zien van 340 duizend euro. Per saldo leidt het aantrekken van deze nieuwe klant tot een hogere winstmarge dan de klanten waar afscheid van is genomen. Werk- en ontwikkelprogramma We hebben 218 duizend euro lagere loonkosten voor gebiedsverbinders, met name omdat we deze kosten voor 195 duizend euro konden dekken uit SPUK Kansrijke Wijk. Ook hebben we 83 duizend euro voordeel als gevolg van vacatureruimte.

We hebben daarentegen 154 duizend euro hogere lasten voor premie op werk omdat de regeling door meer inwoners is gebruikt dan vooraf ingeschat. Overige verschillen leiden tot 160 duizend euro lagere lasten. Het voordeel op de baten betreft een bijdrage van het UWV aan het talentperron (50 duizend euro, deze was wel begroot maar als negatieve last). SPUK Kansrijke Wijk Het Rijk heeft binnen het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV) 12,9 miljoen euro beschikbaar gesteld voor Kansrijke Wijk voor een periode van 2023-2025. Omdat de middelen pas eind 2023 zijn toegekend, is in de begroting 2024 een bedrag van 7,9 miljoen euro (voor 2023 en 2024 samen) beschikbaar gesteld voor een breed scala aan activiteiten. In dit beleidsveld hebben we in 2024 304 duizend euro minder lasten en baten gerealiseerd dan begroot (per saldo neutraal). Het gedeelte van de regeling wat in 2024 niet besteed is zal in 2025 worden ingezet. Basisbanen We hebben 166 basisbanen ontwikkeld maar als gevolg van uitstroom (door onder meer pensionering en overlijden) zijn hiervan nog 153 actief. Dit aantal is lager dan begroot, hierdoor hebben we 420 duizend euro lagere loonkosten. De uitvoeringskosten zijn 180 duizend euro hoger dan begroot. Het nadeel op de baten is met name het gevolg van het uitblijven van baten van externe partijen (nadeel 369 duizend euro).

Daarnaast hebben we minder loonkostensubsidie ontvangen vanwege het lagere aantal actieve basisbanen (nadeel 136 duizend euro). Werk in Zicht (WiZ) - projecten JTF/NPG Door vertraging bij diverse projecten JTF en NPG hebben we in 2024 minder lasten en baten dan begroot. Het voordeel op de lasten (6,3 miljoen euro) hebben we toegevoegd aan de reserve arbeidsmarktregio WiZ. Het nadeel op de baten (4,2 miljoen euro) hebben we te laat in beeld gekregen waardoor wij geen onttrekking aan de reserve hebben gedaan. Wij hebben daardoor een nadelige afwijking tussen gerealiseerde en begrote baten. Dit tekort zal in 2025 worden gecompenseerd uit de 88

307

304

-304

240

-554

-4.165

reserve van de WiZ, waardoor het nadelig resultaat van de arbeidsmarktregio (WiZ) niet voor rekening van de gemeente Groningen komt, maar wordt opgelost met eigen middelen uit de reserve WiZ. Werk in Zicht We hebben een ESF Pro VSO subsidie ontvangen die niet was begroot, deze hebben we uitgekeerd in de regio. Baten en lasten zijn daardoor 953 duizend euro hoger dan begroot. Overige afwijkingen tellen daarnaast op tot 134 duizend euro hogere lasten en 50 duizend euro lagere baten. Inburgering We hebben hogere lasten en baten dan begroot, hoofdzakelijk door inzet van de SPUK Wet inburgering (728 duizend euro hogere lasten en baten, per saldo neutraal). Daarnaast hebben we 107 duizend euro hogere ambtelijke loonkosten, met name door ziektevervanging. Uitvoeringskosten Als gevolg van ziektevervanging hebben we per saldo een nadeel van 216 duizend euro op uitvoeringskosten. Door een verschuiving tussen indirecte en directe kosten valt dit uiteen in een nadeel van 689 duizend euro op deelprogramma 3.1 Werk en inkomen en een voordeel van 473 duizend euro op deelprogramma 4.4 Overhead en ondersteuning organisatie. Het voordeel van 80 duizend euro op baten betreft de ontvangst van extra detacheringsvergoeding. Overig Overige verschillen tellen op tot een nadeel van 10 duizend euro.

03.1.2 Inkomensondersteuning en schuldhulpverlening Schuldhulpverlening In 2024 hebben wij gewerkt aan uitvoering van het Beleidsplan Schuldhulpverlening en het plan Brede aanpak armoede en schulden. In 2024 waren hiervoor incidentele middelen beschikbaar vanuit het bestemmingsvoorstel 2023 (1,7 miljoen euro) en de septembercirculaire 2023 (1,1 miljoen euro). Doordat het uitvoeringsplan Schuldhulpverlening 2024-2025 vertraagd in werking is getreden, hebben wij van de incidentele middelen 2,0 miljoen euro niet in kunnen zetten in 2024. Daarnaast hebben we een voordeel van 0,2 miljoen euro op de uitvoeringskosten met name door niet ingezette vacatureruimte. BUIG We hebben 0,6 miljoen euro lagere lasten BUIG door de daling van het aantal uitkeringen in het tweede half jaar. Dit is onder meer het effect van het werkprogramma in combinatie met de gebiedsgerichte werkwijze. Daarnaast zijn de lasten voor de regeling BBZ levensonderhoud 0,5 miljoen lager. De baten zijn 0,6 miljoen euro hoger dan begroot, met name door een lagere dotatie aan de voorziening dubieuze debiteuren. Uitvoeringskosten We hebben 744 duizend euro voordeel op uitvoeringskosten. Dit komt onder meer door vrijval op de loonsom en op diverse overige bedrijfsvoeringsbudgetten. Daarnaast is er sprake van onderbezetting, onder meer door vacatures.

Ook hebben we een voordeel door de ontvangst van detacheringsvergoedingen voor enkele medewerkers. SPUK Kansrijke Wijk

-1.087

903

-856

740

-689

-65

Lasten 2.281

Baten -59

1.116

637

729

337

-337

Het Rijk heeft binnen het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV) 12,9 miljoen euro beschikbaar gesteld voor Kansrijke Wijk voor een periode van 2023-2025. Omdat de middelen pas eind 2023 zijn toegekend, is in de begroting 2024 een bedrag van 7,9 miljoen euro (voor 2023 en 2024 samen) beschikbaar gesteld voor een breed scala aan activiteiten. In dit beleidsveld hebben we in 2024 337 duizend euro minder lasten en baten gerealiseerd dan begroot (per saldo neutraal). Het gedeelte van de regeling wat in 2024 niet besteed is zal in 2025 worden ingezet. Studietoeslag In 2023 is vanuit het resultaat op de middelen energietoeslag studenten 2,7 miljoen euro toegevoegd aan de begroting, verdeeld over de jaren 2024-2028. In 2024 is het beschikbare budget daardoor met 0,7 miljoen euro verhoogd naar 1,5 miljoen euro. Desondanks hebben we 1,1 miljoen euro meer ingezet dan begroot. Het aantal verstrekkingen is harder gestegen dan we op basis van de toename in 2023 hadden verwacht. Daarnaast waren er verstrekkingen met terugwerkende kracht (in totaal 300 duizend euro over 2022 en 2023). Bijzondere bijstand We hebben hogere lasten met name door een toename op alle onderdelen van de bijzondere bijstand.

Dit betreft in het bijzonder de kredietverlening statushouders (370 duizend euro) en de aanvullende bijstand voor jongeren onder 21 jaar (263 duizend euro, door stijging van het aantal jonge asielzoekers). Daarnaast hebben we hogere lasten als gevolg van een uitspraak van de rechter in 2024 inzake Beschermingsbewind. Dit nadeel betreft kosten van een aantal bezwaar- en beroepszaken en een stijging van het aantal verstrekkingen voor kosten bewindvoering. We hebben 240 duizend euro hogere baten door de terugbetalingsverplichting van de kredietverlening statushouders. Kindertoeslagenaffaire We hebben 279 duizend euro uitvoeringskosten kindertoeslagenaffaire gerealiseerd. Het beschikbare budget in 2024 bedroeg 432 duizend euro, onder meer door rijksbijdragen voor uitvoeringskosten en het schrijven van plannen van aanpak en nazorg (in totaal 307 duizend euro). We hebben hierdoor een voordeel van 153 duizend euro. Wet Kinderopvang We hebben 313 duizend euro hogere lasten dan begroot. Dit wordt veroorzaakt door de prijsstijging van kinderopvang en door toename van het aantal afgenomen uren als gevolg van langere GGZ-wachtlijsten en langdurige behandeltrajecten. Rijksregelingen en subsidies In 2024 hebben we in het geheel meer uitvoeringskosten ten laste van Rijksregelingen en subsidies kunnen brengen dan verwacht.

Door de techniek van de kostenverdeling realiseren we op dit beleidsveld een voordeel van 740 duizend euro. Overig Overige verschillen tellen op tot een voordeel van 382 duizend euro.

-1.193

-917

240

-449

602

-313

659

303

Risico's Voor een totaal overzicht van de risico's zie Paragraaf 3: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Ontwikkelingen Voor een totaal overzicht van de ontwikkelingen zie Paragraaf 3: Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Deelprogramma 3.2: Onderwijs Wij vinden het van groot belang dat kinderen en jongeren optimale kansen geboden worden om op een positieve wijze op te groeien. We willen dat onze jeugd zich kan ontwikkelen tot perspectiefrijke, participerende en verantwoordelijke volwassenen. Het is cruciaal dat kinderen en jongeren kunnen opgroeien binnen een pedagogisch gezonde, stimulerende en veilige omgeving. Daarom willen wij voor alle kinderen een omgeving creëren die ruimte biedt om de eigen talenten te ontdekken en te ontwikkelen. Dit is een omgeving waar ieder kind zich kan ontplooien en zich gewaardeerd weet. Samen met onze partners in onderwijs en opvang zetten we ons daarom in om het onderwijs in Groningen blijvend te vernieuwen en te verbeteren om zo een optimaal leerklimaat voor onze kinderen en jongeren te realiseren. Doelen Deelprogramma 3.2: Onderwijs Vanuit de onderwijsagenda gemeente Groningen werken wij aan drie actielijnen: • Wij versterken de kwaliteit van het onderwijs en de onderwijshuisvesting; • Wij bieden gelijke kansen aan alle kinderen; • Wij creëren een klimaat voor een leven lang leren.

Relevante beleidsnota's Het programma is verder uitgewerkt in de volgende beleidsnota’s: Onderwijsagenda Gemeente Groningen; update 2024 Beleidsplan ‘Een goede start voor alle jonge kinderen 2023-2026' Beleid toezicht en handhaving kwaliteit kinderopvang gemeente Groningen Aanpak laaggeletterdheid Gemeente Groningen 2023-2024 Gro Up, het Scholenplan van Groningen (actualisatie 2024-2039) Ambitiedocument (door)ontwikkeling sportvoorzieningen 2037 Thuiszitterspact 2.0 Groningen 2021-2024 Jaarverslag Leerplicht en Doorstroompunt 2022-2023

Relevante ontwikkelingen Onderwijssegregatie Het vergroten van kansengelijkheid, het tegengaan van segregatie en het bevorderen van sociale inclusie vormen de rode draad in onze onderwijsagenda. Deze thema’s staan ook centraal in de uitvoering van ons onderwijsbeleid, van onderwijsachterstandenbeleid tot onderwijshuisvesting en de doorontwikkeling van de verlengde schooldag. Het is lastig om te meten of investeringen in kansengelijkheid en in het tegengaan van onderwijssegregatie succesvol zijn. Belangrijke voorwaarde om dit te meten is in elk geval zicht te hebben op de mate van onderwijssegregatie. In 2024 is het eerste rapport van de segregatiemonitor basis- en voortgezet onderwijs verschenen. Maatschappelijk Akkoord Er is een gezamenlijke uitvoeringsagenda Maatschappelijk Akkoord, sociale inclusie 2024 opgesteld waarin zowel bestaande, als nieuwe onderwerpen zijn opgenomen. We hebben besloten de uitvoeringsagenda vanaf 2024 tweejaarlijks opstellen. Ook de notitie Uniforme afspraken informatievoorziening en procedure aanmelding PO is vastgesteld en alle partners werken mee aan de informatievoorziening voor ouders en bijna alle partners werken volgens deze uniforme afspraken.

Voor- en vroegschoolse educatie (vve) In de wijken waar de vve-deelname achterblijft is in samenwerking met de betrokken partners gestart met het ontwikkelen en uitvoeren van extra activiteiten om het bereik te vergroten. De resultaten hiervan zijn in 2025 bekend. Ook deelname aan de gratis proef kinderopvang heeft als doel het vve-bereik te vergroten. Er zijn ruim 40 extra kinderen die hierdoor vve volgen. Daardoor zijn ouders in de gelegenheid hun deelname aan de maatschappij te vergroten en zij doen dit ook. Om de veiligheid van de kinderen in de kinderopvang te borgen is het beleidsplan 'Toezicht en handhaving kwaliteit kinderopvang Groningen' vastgesteld. Nieuw is dat we bij kleine onvolkomenheden direct overgaan tot beboeting en bij het opstarten of wijziging van een kinderopvanglocatie leges heffen. Verlengde schooldag (VSD) In 2024 is het aantal deelnemende scholen aan de verlengde schooldag gestegen naar 33. Het gebied Ten Boer doet nu met 3 scholen mee en in de wijken De Wijert en Hoogkerk zijn in de loop van 2024 alle basisscholen aangehaakt. Ook is ISK Werkman begonnen met het organiseren van VSD-activiteiten voor het nieuwkomersonderwijs. Onderwijshuisvesting In 2024 zijn de actualisatie van het Scholenplan Gro Up en het Ambitiedocument (door)ontwikkeling sportvoorzieningen 2037 vastgesteld.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeenteraad.groningen.nl/api/v1/meetings/5190/documents/88465