Document · PDF

Bijlage 4 Boekwerk gemeenterekening 2024.pdf

gemeenteraad 2 juli 2025, gemeente GroningenBij agendapunt: 5: Gemeenterekening 2024 gemeente Groningen (raadsvoorstel 28-05-2025) - spreektijd: max. 6 min. per fractie en college B&W max. 24 min38.222 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

Vitale en toekomstbestendige centrumgebieden met een prettig verblijfsklimaat

•

• •

Stimuleren en faciliteren van 'Werk in de Wijk'

•

• •

Versterken en vergroenen bovenwijkse voorzieningencentra

•

Van winkel- naar wijkcentra

•

Opstellen van wijkvoorzieningenvisies voor Selwerd, De Wijert, Indische buurt en Lewenborg (volwaardige gemengde woonwijken met voldoende ruimte voor werk en voorzieningen die aansluiten bij de sociale vraagstukken die leven in de wijk); Opstellen actielijnen voor het versterken van de lokale economie voor een aantrekkelijk verblijfsklimaat van de binnenstad; Uitwerken van een pakket (juridisch-planologische) maatregelen, waaronder een aangepaste horecacategorisering, de herinvoering van een exploitatievergunning voor nieuwe horeca en beleid voor supermarkten in de binnenstad. Met de vaststelling van de gebiedsvisie Corpus den Hoorn-Zuid geven we samen met betrokken partijen als ziekenhuis en bedrijvenvereniging richting aan de ontwikkeling en uitvoering tot een fijne plek om te wonen, werken en leven; Met de vaststelling van de gebiedsvisie Scandinavische Havens is de eerste stap gezet naar de verdere uitwerking van Scandinavische Havens naar een levendig havenkwartier met volop ruimte voor bedrijvigheid, zowel op het land, als op het water; Realisatie van de Textielhub Hoendiep-Noord; Vaststelling van de ontwikkelvisie Zernike Campus Groningen voor de verdere functionele en ruimtelijke ontwikkelingen op Zernike Campus Groningen.

Bepalen van de korte en lange termijnontwikkelingen in onze boodschappencentra, waarbij we inzetten op het versterken en creëren van een fijnmazig netwerk van winkelgebieden, waarin iedereen zijn dagelijkse boodschappen op de fiets of lopend kan doen; Met de ontwikkelaar zijn plannen voor Winkelcentrum Paddepoel verder uitgewerkt. In 2025 zal worden gestart met sloop en herbouw van een deel van het complex aan de Dierenriemstraat, waar onder andere een nieuwe supermarkt en een sportschool zullen verrijzen; Met marktpartijen worden voor het Overwinningsplein de mogelijkheden onderzocht om voorzieningen, woningen en een tweede supermarkt in het gebied toe te voegen. Hiervoor is een intentieovereenkomst met een vastgoedontwikkelaar aan het plein gesloten; In 2024 is het winkelcentrum Lewenborg ingrijpend verbouwd. Ook het gebied rondom het winkelcentrum zal worden aangepakt. Aan de hand van input van bewoners, gebruikers en ondernemers is hiervoor een voorlopig ontwerp opgesteld met onder meer bomen en zitplekken.

Samen met bewoners, belangengroepen en ondernemers is een voorlopig ontwerp gemaakt voor de herinrichting van het Floresplein, waarbij de nadruk ligt op het veraangenamen van het verblijfsklimaat en het verbinden van de sociale functies die rondom het plein liggen; Voor de winkelstrip in het midden van De Savornin Lohmanlaan is gewerkt aan een nieuw ontwerp voor de straat en het winkelplein, waarmee we de straat veiliger en klimaatadaptiever inrichten; In samenwerking met ondernemers en bedrijvenvereniging is de verblijfskwaliteit verbeterd van het voorzieningengebied in Reitdiephaven, met onder andere een fontein, bloembakken en fietsnietjes.

In Groningen is volop ruimte voor ontspanning

Samen met ondernemers, de cultuursector en Marketing Groningen werken we aan het versterken van de Vrije Tijdseconomie (VTE) naar de toekomst.

Grondzaken: Zie Paragraaf 7: Grondbeleid Overige economie Het uitvoeren van projecten door het Fonds Ondernemend Groningen.

Bijdrage(n) verbonden partijen • Euroborg NV • Stichting Industrie- en Handelsgebouwen Groningen (SIG) • NV Waterbedrijf Groningen • Enexis Holding/Tijdelijke deelnemingen als gevolg van verkoop productie- en leveringsbedrijf Essent • Community Network Noord-Nederland (CNNN) BV • WarmteStad Holding BV • Stichting Ondernemerstrefpunt • Eems-Dollard Regio (EDR) • Omgevingsdienst • Vereniging van gemeenten aandeelhouders Enexis Noord-Nederland (VEGANN) • Gemeentelijk Energiebedrijf Holding BV De inhoudelijke en financiële toelichting op de verbonden partijen staat opgenomen in paragraaf 6: Verbonden partijen.

Financiën In dit onderdeel geven wij per deelprogramma een toelichting op de afwijking in de baten en de lasten > 500 duizend euro. Is de totale afwijking op het deelprogramma niveau op de baten en/of de lasten > 500 duizend euro, dan worden de afwijkingen die hieraan ten grondslag liggen op beleidsveldniveau toegelicht. Het kan dus zijn dat de onderliggende afwijkingen per beleidsveld lager zijn dan 500 duizend euro, maar per deelprogramma optellen tot > 500 duizend euro.

Financieel overzicht lasten en baten 01.1

Economie en werkgelegenheid

Omschrijving

Primitieve begroting

Actuele begroting

Rekening 2024

Verschil

01.1.1 Economische Ontwikkeling

7.227

9.330

7.784

1.546

01.1.2 Ruimtelijke econ. ontwikkeling

4.542

4.314

5.237

-923

01.1.3 Grondzaken

14.888

16.102

10.349

5.754

01.1.4 Overige Economie

13.158

11.291

1.867

Totaal

39.815

42.905

34.660

8.244

896

1.532

1.706

174

(Bedragen x 1.000 euro) Lasten

Baten 01.1.1 Economische Ontwikkeling

01.1.2 Ruimtelijke econ. ontwikkeling

1.307

1.301

1.458

157

01.1.3 Grondzaken

5.158

5.268

14.964

9.696

250

280

Totaal

7.611

8.350

18.407

10.057

Saldo van baten en lasten voor reservemutaties

32.203

34.554

16.253

18.301

Totaal toevoegingen

221

868

-647

Totaal onttrekkingen

1554

1.554

32.204

33.222

15.567

17.655

01.1.4 Overige Economie

Reserve mutaties

Saldo van baten en lasten na reservemutaties

Financiële toelichting 1.1.1 Economische ontwikkeling Energiepakket De raad heeft op 18 december 2024 besloten het project "Uitvoering noodpakket energiekosten" als meerjarig project aan te merken. Dit noodpakket richt zich specifiek op de ondersteuning van het mkb, langs twee lijnen: maatwerkdienstverlening en uitbreiding capaciteit en dienstverlening van Groningen Werkt Slim (GWS). Om praktische redenen is de looptijd van enkele initiatieven langer en zijn niet alle beschikbare middelen besteed in 2024. De uitvoering gaat door tot en met het jaar 2025. Merkmanagement In april 2024 hebben wij de raad per brief geïnformeerd over de organisatie en governance van Marketing Groningen. Uit extern onderzoek is onder meer gebleken dat er een breed gedragen besef is voor de urgentie van imagoversterking van Groningen en het belang van goed merkmanagement. Daarom hebben we besloten voor de uitvoering van merkmanagement en economische profilering een tijdelijke organisatie in te richten. In 2024 hebben we een deel van de beschikbare middelen voor deze inrichting niet besteed. Het accent lag vooral op de voorbereiding. De daadwerkelijke inrichting van de organisatie volgt in 2025. Akkoord van Groningen Het resultaat op het samenwerkingsverband Akkoord van Groningen bedraagt 647 duizend euro. Hieronder volgt een toelichting op de belangrijkste oorzaken van dit resultaat: 1.

De organisatie Groningen Merkpartners is later van start gegaan, waardoor de arbeidsmarktcampagne in 2025 zal starten in plaats van 2024. Dit zorgt voor een resultaat van 285 duizend euro in 2024; 2. Het Climate Adaptation Platform heeft pas laat in 2024 JTF-financiering opgehaald en krijgt daarom in 2025 en 2026 (in plaats van 2024-2025) 100 duizend euro per jaar cofinanciering vanuit het Akkoord van Groningen;

Lasten 660

268

647

Baten

Het project voor het Plan van Aanpak talentbehoud en talentattractie is later in 2024 van start gegaan, waardoor er 100 duizend euro minder is uitgegeven dan begroot. Aan het Campus Support team is voor het ontwikkelen van het Masterplan Campussen een subsidie toegekend van 710 duizend euro, 100% vergoed uit Rijksmiddelen volgens Nij Begun maatregel 35.7. De subsidie is verstrekt met voorfinanciering vanuit het Akkoord van Groningen. Uiteindelijk is een SPUK-uitkering ontvangen vanuit het Rijk ter hoogte van 500 duizend euro, waarbij is afgesproken dat het Campus Support Team een deel van de werkzaamheden ter waarde van 210 duizend euro naar 2025 verschuift. Hierdoor ontstaat een resultaat op de subsidie van 210 duizend euro; Overige extra bestedingen op diverse posten à 48 duizend euro.

5. Overige De overige afwijkingen tellen op tot een voordeel van 145 duizend euro.

-29

174

1.1.2 Ruimtelijke economische ontwikkeling Hortus Biotoop Voor het opstellen van de toekomstvisie voor de Hortus-Biotoop hebben we plankosten gemaakt. Hiervoor was geen specifiek budget gereserveerd binnen het programma Ruimtelijke Economie. Overige De overige afwijkingen tellen op tot een nadeel van 273 duizend euro.

Lasten -493

Baten

-430

157

1.1.3 Grondzaken Grondbedrijf Het totale jaarresultaat van het Grondbedrijf bedraagt ca. 15,5 miljoen euro voordelig. Dit resultaat bestaat uit een aantal onderwerpen die in de paragraaf Grondbeleid uitgebreid uitgesplitst en toegelicht wordt.

Lasten 5.754

Baten 9.696

Lasten 1.449

Baten -71

Onttrekking algemene reserve In de begroting 2024 hadden we 2,5 miljoen euro opgenomen voor afwaarderingen boekwaarde bij de aankoop van onrendabele gronden en de kosten van onrendabel bezit. Eind 2024 is gebleken dat deze afwaarderingen deels nodig waren. Hierdoor is een onttrekking aan de reserve lager dan nodig (conform de afgesproken werkwijze met de raad). Binnen het beleidsveld 4.2.1 ontstaat daardoor een nadeel bij de reservemutaties, wat in samenhang moet worden bezien met het resultaat in het beleidsveld 1.1.3 Grondzaken. Na aftrek van het terugstorten in de algemene reserve van 1,5 miljoen euro, bedraagt het netto resultaat van het Grondbedrijf ca. 14 miljoen euro.

1.1.4 Overige economie Suikerzijde Op 21 december 2022 heeft de raad de gebiedsbegroting De Suikerzijde vastgesteld. Gedurende de exploitatieperiode van de gebiedsbegroting kan incidenteel vrijval van financiële middelen plaatsvinden. Eind 2024 bedraagt deze incidentele vrijval ca. 1,4

miljoen euro. Deze middelen blijven beschikbaar binnen de gebiedsbegroting van de Suikerzijde. Vrijval kapitaallasten Het kapitaallastenbudget valt gedeeltelijk vrij in 2024. Dit wordt veroorzaakt doordat een deel van de betreffende activa nog niet was voltooid per 31 december 2023. Overige De overige afwijkingen tellen op tot een voordeel van 107 duizend euro. Reservemutaties Reserve toevoeging IResultaten op samenwerkingsverbanden zijn reeds toegevoegd aan de reserve budgetoverheveling. In de financiële verordening 2024 heeft de raad het college mandaat gegeven om dit bij de jaarrekening uit te voeren, zonder dat hier een separaat raadsbesluit aan ten grondslag ligt. Hierdoor ontstaat een afwijking bij de reservemutaties. Deze afwijkingen blijven zichtbaar bij de beleidsvelden waar ze zich voordoen en worden daar toegelicht. Het gaat bij dit deelprogramma om de volgende samenwerkingsverbanden: Omschrijving samenwerkingsverband

399

Lasten -647

Baten

Resultaat 2024 (x 1.000 euro)

Akkoord van Groningen

647

Risico's Voor een totaal overzicht van de risico's zie Paragraaf 3: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Ontwikkelingen Voor een totaal overzicht van de ontwikkelingen zie Paragraaf 3: Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Deelprogramma 1.2: Mobiliteit In het deelprogramma Mobiliteit staat een goed bereikbare gemeente Groningen met een aantrekkelijke, veilige en gezonde leefomgeving centraal. Uitgangspunt van het mobiliteitsbeleid is om lopen, fietsen en het openbaar vervoer te stimuleren. Met de vaststelling van de Mobiliteitsvisie 'Groningen Goed op Weg' is de kwaliteit van de openbare ruimte leidend geworden bij het maken van keuzes in plaats van de ruimte voor de auto. Met een stevig groeiende gemeente met meer inwoners, arbeidsplaatsen en bezoekers is het een flinke uitdaging om de impact van (auto)verkeer te beperken. Samen met het terugdringen van de CO2-uitstoot vraagt dit om een verandering naar emissievrije mobiliteit dat minder ruimte inneemt. Het speelveld rond mobiliteit verandert de komende tijd hierdoor flink. Doelen Deelprogramma 1.2: Mobiliteit Het deelprogramma mobiliteit heeft de volgende doelen: • Het stimuleren van lopen, fietsen en het openbaar vervoer; • Het voor iedereen goed bereikbaar houden van Groningen op een zo veilige en duurzame manier; • Het voorrang geven aan innovatieve en schone vormen van personen- en goederenvervoer waarmee de CO2-uitstoot verminderd wordt.

Relevante beleidsnota's Het programma is verder uitgewerkt in de volgende beleidsnota’s: Uitvoeringsagenda 2025 bij Meerjarenprogramma's Stadsontwikkeling 2023-2026 (2024) Beleidsplan Verkeerslichten Groningen (2023) Ruimte voor zero-emissie Stadslogistiek (2021) Actualisatie Bestemming Binnenstad 2021 (2021) Mobiliteitsvisie Groningen Goed op Weg (2021) Nieuwe Ruimte - Ontwerpleidraad Leefkwaliteit Openbare Ruimte (2021) Visie Openbare Laadinfrastructuur Groningen 2025 (2020) Parkeervisie 2018-2025 (2018) De Mobiliteitsvisie is uitgewerkt in de volgende vijf uitvoeringsprogramma's:

Relevante ontwikkelingen Samenwerken met het Rijk op mobiliteitsprojecten is en blijft belangrijk. Zo hebben we ten aanzien van de aanleg van de Gerrit Krolbrug en de Paddepoelsterbrug goede afspraken kunnen maken met het Rijk. In het najaar van 2024 zijn de onderzoeken naar nut, noodzaak en realiseerbaarheid van de Lelylijn, Nedersaksenlijn en verbeteringen aan het bestaande spoor in Noord-Nederland afgerond en aan het kabinet aangeboden. Dit heeft in het voorjaar van 2025 geleid tot twee kabinetsbesluiten: 1. Het geld dat voor de Lelylijn gereserveerd was wordt ingezet voor onder meer de aanleg van de Nedersaksenlijn en aanvullende maatregelen om de flessenhals Zwolle-Meppel aan te pakken. 2. Rijk en regio gaan gezamenlijk aanvullend onderzoek doen naar de ruimtelijke inpassing en de financieringsmogelijkheden voor de Lelylijn. Desondanks blijven we ons gezamenlijk met de andere noordelijke overheden hard maken voor de realisatie van de ambities uit het Deltaplan voor het Noorden, specifiek met betrekking tot de aanleg van twee nieuwe spoorlijnen en het verbeteren van bestaand spoor (met name rond Meppel). De komende tijd moet blijken welke structurele afspraken alsnog gemaakt kunnen worden met het Rijk.

Op 1 september 2024 om 21.05 uur ging de nieuwe Zuidelijke Ringweg open voor het autoverkeer en is een groot deel van de verkeersoverlast als gevolg van de bouwwerkzaamheden voorbij. In de afgelopen periode is hard gewerkt om de bereikbaarheid, doorstroming, leefbaarheid en veiligheid van onze regio én de gemeente Groningen te verbeteren. Met de ombouw van de Zuidelijke Ringweg inclusief het Julianaplein hebben we een solide basis voor de toekomst gelegd. Hoewel de ringweg weer gebruikt kan worden, wordt er in 2025 nog hard gewerkt aan de afronding van het project. In deze periode worden oude constructies opgeruimd, bomen en struiken aangeplant, het Zuiderplantsoen gerealiseerd en lokale wegen afgebouwd en aangesloten op het hoofdwegennet. Ook wordt in deze periode de Esperantotunnel voor fietsers gerealiseerd. Inmiddels is de gehele ringweg ongelijkvloers behalve het noordelijke gedeelte van de Westelijke Ringweg. Ook op de aansluiting van de Westelijke Ringweg met de Friesestraatweg en de Metaallaan willen we de verkeerslichten verwijderen, zodat verkeer sneller en veiliger kan worden afgewikkeld. Zodoende kan het autoverkeer via de ringwegen en hoofdwegen rijden en is het niet langer nodig om dwars door de wijken en dorpen te rijden. Samen met de provincie en het Rijk onderzoeken we de mogelijkheden voor een (deels) verdiepte ligging van de Westelijke Ringweg.

Zodoende kunnen ook de wijken Vinkhuizen en Paddepoel beter met elkaar worden verbonden en komt er meer ruimte voor groen. In het kader van het landelijk Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) wordt gekeken naar de bereikbaarheid van de gehele Westflank van de stad Groningen. Het Rijk heeft hiervoor tot nu toe 88,5 miljoen euro (prijspeil 2024) gereserveerd. De gemeente en de provincie staan samen garant voor eenzelfde bedrag. Begin 2025 zijn de resultaten van het MIRT-onderzoek voor de Westflank van Groningen, inclusief plannen om de aansluitingen van de Friesestraatweg en Metaallaan met de Westelijke Ringweg ongelijkvloers te maken, naar verwachting gereed en kunnen de vervolgstappen worden bepaald. De gemeente Groningen groeit hard als het gaat om inwoners en arbeidsplaatsen en dat betekent ook een toename van het aantal verplaatsingen. Daardoor wordt het steeds drukker op het fietspad, in het openbaar vervoer en op de weg. Naast het groeiend aantal verkeersbewegingen neemt ook de diversiteit van het verkeer toe met groter wordende verschillen in massa en snelheid. Dat zien we vooral terug op het fietspad waar naast gewone fietsen steeds meer e-bikes, speed pedelecs, snor- en bromfietsen, bakfietsen en fatbikes rijden.

Het zogeheten LEV-kader voor Lichte Elektrische Voertuigen met een maximumsnelheid van 25 km/uur, waarvan de ingangsdatum aanvankelijk op 1 januari 2025 gepland stond, moet meer duidelijkheid verschaffen welke voertuigen wel en welke niet op de openbare weg mogen rijden. Ook ten aanzien van e-bikes en/of fatbikes verwachten we aanpassing van de landelijke wetgeving. Het gevolg van meer verkeersbewegingen in combinatie met grotere snelheids- en massaverschillen is dat het aantal verkeersongevallen de afgelopen jaren is toegenomen en dat de verkeersveiligheid ook in onze gemeente steeds meer onder druk staat. Met het landelijke Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV) 2030 slaan de overheden de handen ineen om een risico gestuurde verkeersveiligheidsaanpak te maken en deze ook te verankeren in beleid. Om de verkeersveiligheid te verbeteren, wordt bovendien onverminderd doorgewerkt aan lokale en regionale maatregelen zoals een beperking van de maximumsnelheid van 30 km/uur op diverse wegen in onze gemeente. Ook wordt gewerkt aan een schaalsprong voor het fietsnetwerk. We investeren in het verbreden van onze fietspaden en hebben nieuwe fietsroutes zoals de Suikerzijde toegevoegd aan ons fietsnetwerk. Op deze manier proberen we het fietsverkeer beter te spreiden waardoor de druk op bestaande fietspaden wordt verlicht.

Resultaten en Activiteiten De resultaten en activiteiten worden per beleidsveld benoemd (aansluitend bij de financiële toelichting op het niveau van het beleidsveld). In de activiteitentabel reflecteren we op de activiteiten zoals opgenomen in de begroting 2024. Wat wilden we bereiken (resultaten)

Wat hebben we daarvoor gedaan (activiteiten)

Vervoerswijzen Toename van ruimte-efficiënte, schone en gezonde vervoerswijzen door groei van het aandeel voetgangers, fiets en openbaar vervoer en afname van het aandeel auto's zowel binnen gemeente Groningen als van en naar Groningen met als doel: herwinnen openbare ruimte, verminderen CO2 uitstoot en realiseren van een gezondere leefomgeving.

•

Conform ons Uitvoeringsprogramma Lopen, Fietsen en Verkeersveiligheid hebben we gewerkt aan het verbeteren van looproutes naar wijkvoorzieningen, openbaar vervoerhaltes en stations. Onder meer de loopnetwerken voor Paddepoel, Selwerd, Tuinwijk en de Oosterparkwijk zijn hiervoor geanalyseerd; Met onze landelijke partners van de City Deal 'Ruimte voor Lopen' en Europese partners vanuit het Interreg North Sea Project 'Active Cities' is kennis uitgewisseld over het stimuleren van loopbeleid. We hebben een partnermeeting georganiseerd in Groningen en deelgenomen aan het Nationaal Masterplan Lopen. Tenslotte zijn in het kader van Loopvriendelijk Paddepoel diverse scenario's geschetst voor het Winkelcentrum Paddepoel; Conform ons Uitvoeringsprogramma Lopen, Fietsen en Verkeersveiligheid is verder gewerkt aan de fietsstraten Korreweg, Kerklaan (Groningen) en Helperzoom Noord. Verder is gestart met de bouw van de fietsbruggen over de Borgsloot en het Slochterdiep bij Meerstad. De fietsbrug over de Noordelijke Ringweg is als onderdeel van de Doorfietsroute Winsum-Groningen geplaatst en het gedeelte van de Doorfietsroute Assen-Groningen tussen Haren en de Witte Molen is aangelegd; Het Voorlopig Ontwerp vervanging Gerrit Krolbrug is afgerond en vastgesteld. Eerder werd de tijdelijke fiets- en voetgangersbrug gerealiseerd.

Wat betreft de Paddepoelsterbrug is verder gewerkt aan het Voorlopig Ontwerp en zijn financiële afspraken met het Rijk gemaakt; In december werd de Suikerzijderoute feestelijk geopend. De toekomstige bewoners van de Suikerzijde hebben hiermee een aantrekkelijke en rechtstreekse fiets- en voetgangersverbinding met de binnenstad; In het kader van het Uitvoeringsprogramma Lopen, Fietsen en Verkeersveiligheid is onderzoek gedaan naar de drukte en diversiteit op fietspaden. De uitkomsten van dit onderzoek worden gebruikt voor het opstellen van een nieuwe fietsstrategie voor Groningen. Daarnaast is onderzocht welke fietsroutes in en rond de binnenstad aantrekkelijker gemaakt kunnen worden en hoe de toekomstige fietsstructuur rondom het Hoofdstation er uit kan komen te zien volgens de Strategische Agenda Stationsgebied;

•

Groningen Fietsstad heeft via diverse campagnes, advertenties en social media ingezet op het stimuleren van de fiets en het promoten van de fietsenstallingen Grote Markt en Nieuwe Markt. Ook heeft Groningen Fietsstad zich ingezet om de participatie voor een nieuwe fietsstrategie voor Groningen onder de aandacht te brengen; Met de Provincie Groningen, het OV Bureau GroningenDrenthe en andere stakeholders hebben we, als uitwerking van onze Mobiliteitsvisie, voortvarend gewerkt aan de Routekaart OV 2040 waarin we aangeven hoe het openbaar vervoer in Groningen er op langere termijn uit moet gaan zien en welke stappen we de komende twintig jaar zetten om onze doelen te bereiken; Met Rijk en Provincie Groningen werken we aan de toekomstige bereikbaarheid van Suikerzijde met het openbaar vervoer. ProRail is in het najaar van 2024 gestart met een verkenning naar de realisatie van het beoogde treinstation De Suikerzijde. Maar we hebben ook varianten onderzocht ten aanzien van de busbediening in deelgebied Noord van Suikerzijde; We hebben stappen gezet om de nieuwe gebiedsontwikkelingen zoals Meerstad, Suikerzijde en Stadshavens, maar ook de bestaande woonwijken, goed met het openbaar vervoer te ontsluiten.

Op plekken waar het OVaanbod minder is, bieden we alternatieven zoals het wijkvervoer aan; Als gemeente hebben we intensief meegedacht en meegewerkt aan de MIRT-onderzoeken voor Lelylijn en Nedersaksenlijn en bij het onderzoek naar de effecten en haalbaarheid van verbeteringen aan het bestaande spoor. Tevens hebben we verkend wat de inpassing van de Lelylijn in Groningen kan betekenen voor de stedelijke ontwikkeling; De werkzaamheden aan de ombouw van het Hoofdstation in het kader van Groningen Spoorzone zijn doorgegaan, bijvoorbeeld aan de ondergrondse reizigerstunnel en de daaronder gelegen fietsenstalling. Voor de insnijding van het Emmaviaduct is het referentieontwerp afgerond en is gestart met de contractvoorbereiding en het opstellen van de kredietaanvraag; Met inbreng van de gemeente Groningen heeft ProRail een plan opgesteld voor de verbetering van de fysieke toegankelijkheid van station Groningen Noord; Ook in 2024 hebben we het wijkvervoer in onze gemeente ondersteund. Met de bestaande initiatieven zijn we in gesprek om op een duurzame manier uit te breiden naar andere wijken. Ook in Ten Boer is wijkvervoer inmiddels beschikbaar. We zien bovendien een toename in het gebruik van het wijkvervoer in onze gemeente;

•

Bereikbaar houden van de economische kerngebieden van Groningen met onder meer de (vracht)auto.

•

De auto krijgt een minder dominante positie.

•

De voorbereidende werkzaamheden om onze P+R terreinen aantrekkelijker te maken zijn begonnen. Daarmee willen we te kleine fietsenstallingen uitbreiden, reizigersvoorzieningen verbeteren, de uitstraling en sociale veiligheid naar een hoger niveau tillen en deelmobiliteit met nieuwe, beter zichtbare hubs faciliteren. In 2024 zijn de eerste stappen gezet ten aanzien van de realisatie van fysieke deelhubs conform ons Uitvoeringsprogramma Hubs; Met het vastgestelde Pakket Parkeermaatregelen werken we aan een verlaging van de parkeerdruk, zodat er meer ruimte ontstaat voor leefkwaliteit, klimaatadaptatie, lopen en fietsen. Belangrijke onderdelen hiervan zijn een uitbreiding van het gebied met betaald parkeren en betaald parkeren 's avonds en op zondag. De invoering van een nieuwe bezoekersvergunning op 1 januari 2025 zorgt ervoor dat veel inwoners hun bezoek goedkoper kunnen laten parkeren. De verdiepte ligging Aanpak Ring Zuid (ARZ) is op 1 september 2024 opengesteld voor het autoverkeer. De werkzaamheden op het onderliggende wegennet, aan de Esperantotunnel en het Zuiderplantsoen vorderen gestaag; We zijn verder gegaan met het opstellen van een plan voor het ongelijkvloers maken van de Westelijke Ringweg. Samen met het Rijk en de Provincie Groningen hebben we een MIRTonderzoek uitgevoerd naar de bereikbaarheidsopgave voor de Westflank.

Begin 2025 moet dit leiden tot strategische keuzes voor de gebiedsgerichte ontsluiting in de Westflank en de toedeling van de beschikbare Rijksbijdrage van € 88,5 miljoen (prijspeil 2024 en inclusief btw) en welke cofinanciering de regio beschikbaar stelt; Voor de Oosterhamrikzone zijn diverse onderzoeken uitgevoerd naar een nieuwe busroute, een fietsroute en een autoverbinding. Bovendien is gestart met de stedenbouwkundige verkenning van een nieuwe oeververbinding. Dit alles vormde de input voor het inmiddels opgestelde Toekomstbeeld Oosterhamrikzone; We zijn gestart met de Oostflankstudie. Als eerste is geïnventariseerd welke netwerken, databronnen en modellen beschikbaar zijn. Specifiek voor het voetgangersnetwerk zijn ontbrekende schakels toegevoegd. Aan de hand van het opgestelde plan van aanpak gaan we aan de slag met het vervolg. We hebben gewerkt aan de transformatie van 50 km/uurwegen in 30 km/uur-straten conform ons Uitvoeringsprogramma Doorwaadbare Stad. Voor De Savornin Lohmanlaan, Zaagmuldersweg, Kerklaan, Dilgtweg, Meerweg en Lijzijde zijn het Voorlopig of Definitief Ontwerp en de kredietaanvraag vastgesteld; binnenkort start de uitvoering. Daarnaast is een begin gemaakt met het opstellen van een ontwerp voor Parkweg en Amkemaheerd; 33

•

Het (verkeerskundige) onderzoek naar de consequenties van een autoknip in de Eikenlaan in combinatie met autoknips in Wilgenlaan en Dierenriemstraat is afgerond. We zijn inmiddels begonnen met de participatie en het ontwerp van deze autoknip. Voor het weren van doorgaand autoverkeer op de Stationsweg, opgenomen in de Strategische Agenda Stationsgebied, is begonnen met de uitwerking van een verkeersplan ten aanzien van mitigerende maatregelen.

•

Met betrekking tot de nieuwe Fietsenstalling Herestraat (onder de C&A) hebben we voorbereidende activiteiten en onderzoeken gedaan, zodat we afspraken met de pandeigenaar op korte termijn kunnen vastleggen en de bouw van de nieuwe fietsenstalling voor circa 600 fietsen kan beginnen; Ten aanzien van de Fietsenstalling Westerhaven is onderzocht hoe we de toegang tot deze nieuwe stalling het beste kunnen realiseren. Hiervoor zijn ontwerpen opgesteld en zijn gesprekken gevoerd met de andere pandeigenaren en huurders. Met betrekking tot de zoektocht naar één of meerdere nieuwe stallingen in het gebied tussen de A-brug en de Vismarkt heeft er een verdiepend onderzoek plaats gevonden waarmee de basis is gelegd voor een haalbaarheidsstudie. Tot slot zijn we bezig met voorstellen voor een tijdelijke - en op termijn permanente fietsenstalling - op de plek van de Parkeergarage Haddingestraat; ProRail heeft de plannen voor de uitbreiding van het aantal fietsenstallingen bij station Groningen Noord afgerond. Eind 2024 is de aanbesteding gestart.

Effect op de directe omgeving Herwinnen van de openbare ruimte en zorgen voor voldoende goede fietsparkeervoorzieningen.

•

Herwinnen van de openbare ruimte door terugbrengen dominantie van geparkeerde auto’s in het straatbeeld.

•

Met de vaststelling van het Pakket Parkeermaatregelen is het kortparkeertarief in diverse wijken verhoogd en zijn de tijdsvensters uitgebreid. Op deze manier dringen we het wijkvreemd parkeren terug en worden bezoekers van de binnenstad en forenzen gestimuleerd om niet langer gratis of voor een relatief laag tarief op straat te parkeren, maar juist te kiezen voor een parkeergarage of P+R terrein. De ruimte die daarmee vrijkomt, richten we opnieuw in. Tevens voeren we een gedeelde parkeervergunning in voor bewoners die met elkaar één auto willen delen. Uiteindelijk wordt het betaald parkeren in Haren en Groningen geharmoniseerd (tarieven op elkaar afstemmen, einde aan de fysieke parkeerpassen); Voor de inzet van onze scanauto's voor handhaving op verkeersovertredingen die vallen onder de Wet Mulder zijn we begonnen met een update van ons parkeervakkenbestand. Als de update gereed is, voeren we testen uit met de module foutparkeren op de scanauto en op basis van de uitkomsten bepalen we uiteindelijk of we overgaan op handhaving met behulp van de scanauto of niet; Met de introductie van deelauto's, vermindering van het eigen autobezit en invoering van betaald parkeren zijn uiteindelijk 34

•

Minder verkeersslachtoffers.

•

minder parkeerplaatsen op straat nodig. Op verschillende locaties hebben we deze plekken ingericht als stallingsplek voor de fiets door in samenwerking met bewoners fietsvlonders en fietsklemmen te realiseren; Natuurlijk!Deelmobiliteit, het landelijke samenwerkingsprogramma voor deelmobiliteit, is in 2024 begonnen met het opstellen van modelteksten voor vergunningen voor deelauto's. Omdat deze modelteksten nog niet gereed zijn, duurt de invoering van vergunningen voor commerciële deelauto-aanbieders iets langer. Conform ons Uitvoeringsprogramma Lopen, Fietsen en Verkeerveiligheid zijn concrete projecten uitgevoerd die ervoor moeten zorgen dat het aantal verkeersslachtoffers teruggedrongen wordt. Zo zijn op vijf locaties op de wijkring van Beijum verkeersdrempels gerealiseerd en is gewerkt aan een ontwerp voor de oversteek Emingaheerd. Daarnaast zijn ontwerpen opgesteld voor de Gaykingastraat en Stadsweg in Ten Boer en diverse straten in Glimmen en Noordlaren; Met onze integrale aanpak scholen willen we lopen en fietsen aantrekkelijker, leuker én verkeersveiliger maken. Zo zorgen we ervoor dat lopen en fietsen naar school weer de norm wordt. Ten behoeve hiervan is een Plan van Aanpak en een uniforme werkwijze opgesteld.

Ook zijn we in gesprek met ruim tien basisscholen en denken we mee in het kader van de nieuwbouw van scholen in Ten Post en Woltersum; Verkeerseducatie is een belangrijk speerpunt binnen ons verkeersveiligheidsbeleid. Onder de vlag van Verkeerswijzer Groningen hebben we campagnes, verkeerslessen en andere educatieve activiteiten uitgevoerd gericht op kinderen, jongvolwassenen en ouderen.

Slim en Duurzaam Voorrang geven aan innovatie en schone vormen van personen- en goederenvervoer.

•

Het plaatsen van laadpalen voor elektrische voertuigen gebeurt sinds eind 2023 in eigen beheer. Het afgelopen jaar zijn in opdracht van ons laadpunten voor elektrische voertuigen op straat en in parkeergarages geplaatst; Op verzoek van bewoners, forenzen en aanbieders van deelauto's hebben we openbare laadpalen geplaatst, maar ook op strategische locaties en op plekken waar we vraag verwachten (datagestuurd). Daarbij streven we naar een gemeentedekkend netwerk in 2025 (conform de Visie Openbare Laadinfrastructuur Groningen 2025); De realisatie van laadvoorzieningen in onze buurtstallingen hebben we onderzocht; vanwege de brandveiligheid bleek dit echter niet mogelijk; Ons Uitvoeringskader Snellaadinfrastructuur is in 2024 vastgesteld. Zodoende is duidelijk waar en hoe de ontwikkeling van snellaadinfrastructuur in onze gemeente plaatsvindt. We zijn van start gegaan met de actualisatie van onze Visie Openbare Laadinfrastructuur Groningen 2025; 35

•

Sturen op verkeer (in plaats van faciliteren en geleiden).

•

Het op orde hebben van de datastromen.

•

We hebben ons ingezet op het onderzoeken van en deelnemen aan innovatieve projecten en ontwikkelingen met betrekking tot elektrisch laden zoals het combineren van laadpunten en lantaarnpalen; We zijn deelmobiliteit blijven stimuleren met de inzet op deelfietsen en deelscooters. De pilot met elektrische deelbakfietsen is nog niet gestart, omdat de zoektocht naar de juiste plekken voor deze voertuigen lastiger bleek dan aanvankelijk gedacht; Inmiddels zijn de eerste elf deelmobiliteitshubs in onze gemeente, conform ons Uitvoeringsprogramma Deelmobiliteit, gerealiseerd waaronder die in Beijum en op Zernike Campus; De plankaart autodelen waarmee we vaste standplaatsen voor deelauto's willen bepalen, is nog niet opgesteld. Veel deelauto's zullen namelijk in 2025 en 2026 verplaatst worden naar locaties met laadinfrastructuur vanwege de transitie naar elektrische voertuigen. Overigens hebben we wel subsidie verleend aan twee bewonersgroepen die auto's delen; Er is een volgende stap gezet in het verduurzamen van het openbaar busvervoer in onze regio. Zo heeft Qbuzz de 'Busstalling van de Toekomst' aan de Peizerweg geopend met veel meer ruimte voor het opladen van elektrische bussen. Daarnaast zijn 35 nieuwe elektrische bussen ingestroomd. Onder andere vanwege het faillissement van Van Hool in 2024 heeft de instroom van elektrische bussen vertraging opgelopen.

Desalniettemin wordt de CO2-uitstoot van het openbaar busvervoer voor 2030 teruggebracht naar nul. Het beleidsmatige referentiekader (onderdeel van het Multimodaal Netwerkkader Groningen) is uitgebreid met indicatoren en normwaarden voor de doorstroming en betrouwbaarheid van het openbaar vervoer; De aanbesteding voor de inkoop van vier nieuwe intelligente verkeerslichten (iVRI's) in de omgeving van Winkelcentrum Paddepoel en nabij het Martini Ziekenhuis is doorlopen. Omdat we op deze locaties ook willen experimenteren met het instellen van nieuwe beleidsdoelen uit het Beleidsplan Verkeerslichten, zijn we begonnen met het opstellen van een plan van aanpak. We zijn verder gegaan met de ontwikkeling en het beschikbaar maken van alle relevante mobiliteitsdata, zodat het structureel en correct kan worden aangeleverd aan de landelijke organisatie; We zijn begonnen met een update van ons parkeervakkenbestand. Dit is nodig om nauwkeurig te kunnen bepalen waar geparkeerd mag worden, hoeveel parkeercapaciteit beschikbaar er is en waar daadwerkelijk geparkeerd wordt; Groningen is één van de honderd steden die deel uit maken van de EU mission on Climate-Neutral and Smart Cities (2030). 36

•

Een leefbare en aantrekkelijke binnenstad door alleen nog maar schone voertuigen toe te staan.

• • •

•

Daarom is in samenwerking met het Rijk en andere regio's een start gemaakt met een onderzoeks- en ontwikkelingspilot voor de integrale monitoring en effectberekening van klimaatdoelstellingen; We zijn begonnen met het opstellen van een plan van aanpak voor het uitvoeren van een test met nieuwe technieken die detectie op afstand van (pelotons) fietsers mogelijk maakt bij intelligente verkeerslichten. We zijn gestart met het handhaven van het venstertijdengebied voor bedrijfs- en vrachtauto's met behulp van ANPR-camera's; De effecten van het venstertijdengebied op de leefbaarheid van de binnenstad zijn door ons gemonitord en geëvalueer; Met lokale bedrijven en instellingen is gewerkt aan Europese en/of nationale subsidieprojecten om duurzame, logistieke concepten te ontwikkelen, te testen en te implementeren. Zo is bijvoorbeeld gewerkt aan intelligente toegang voor voertuigen gekoppeld aan reserveringen voor het laden en lossen; De zero-emissiezone voor stadslogistiek (conform onze visie Ruimte voor zero-emissie stadslogistiek) is verder voorbereid.

Bijdrage(n) verbonden partijen • OV bureau Groningen-Drenthe De inhoudelijke en financiële toelichting op de verbonden partijen staat opgenomen in paragraaf 6: Verbonden partijen.

Financieel overzicht lasten en baten 01.2

Mobiliteit

Omschrijving

Primitieve begroting

Actuele begroting

Rekening 2024

Verschil

01.2.1 Vervoerswijzen

7.156

7.976

7.615

361

01.2.2 Impact op de directe omgeving

23.929

23.462

20.358

3.105

01.2.3 Slim en duurzaam

14.526

14.149

15.618

-1.470

Totaal

45.611

45.587

43.591

1.996

224

(Bedragen x 1.000 euro) Lasten

Baten 01.2.1 Vervoerswijzen

01.2.2 Impact op de directe omgeving

31.163

35.350

4.187

790

1.177

1.883

706

Totaal

31.953

32.340

37.457

5.117

Saldo van baten en lasten voor reservemutaties

13.658

13.247

6.134

7.113

Totaal toevoegingen

110

6360

6.360

Totaal onttrekkingen

4361

4.361

13.768

15.246

8.133

7.113

01.2.3 Slim en duurzaam

Reserve mutaties

Saldo van baten en lasten na reservemutaties

Financiële toelichting 1.2.1 Vervoerswijzen Verkenning station De Suikerzijde In de begroting 2024 is 750 duizend euro beschikbaar gesteld voor de verkenning van een nieuw station in de nieuwe wijk De Suikerzijde. Dit bedrag was een raming voor de kosten in 2024 en 2025 gebaseerd op informatie vanuit de Suikerzijde BV. Daarom zijn niet alle beschikbare middelen in 2024 besteed. De resterende kosten volgen in 2025. Deze kosten worden gedekt uit de beschikbare middelen in het Stedelijk Investeringsfonds (SIF). Taakstelling SIF In de begroting 2024 is binnen dit beleidsveld een bezuinigingstaakstelling op het Stedelijk Investeringsfonds opgenomen. In totaal gaat dit om een bedrag van 200 duizend euro structureel. In 2024 is deze taakstelling ingevuld door incidentele vrijval op de SIF-budgetten elders verantwoord in deze jaarrekening. Voor een nadere toelichting hierop verwijzen wij naar het overzicht met SIFmiddelen in deze gemeenterekening. Overige De overige afwijkingen tellen op tot een voordeel van 224 duizend euro.

Lasten 561

1.2.2 Impact op de directe omgeving Parkeerbedrijf Baten In 2024 zijn de baten van het parkeerbedrijf zijn ca. 3,5 miljoen euro hoger dan begroot. De toename van de baten bestaat met name uit de volgende onderdelen: - een hogere omzet uit het belparkeren (2,3 miljoen euro), vooral verklaard door een aanpassing van het tarief ten opzichte van de begroting; - een hogere omzet bij de parkeergarages (1,2 miljoen euro), vooral verklaard door het kortparkeren in de parkeergarage Forum (0,7 miljoen euro); - een hogere omzet uit vergunningen en bezoekerspassen (0,2 miljoen euro); - een hogere omzet uit verhuur van garages (0,2 miljoen euro); - een hogere omzet uit laadpalen in parkeergarages (0,1 miljoen euro); - lagere omzet laadbedrijf (0,3 miljoen euro), vooral verklaard door vertraging in de aanleg van laadpalen.

Lasten 3.765

Baten

-200

224

Baten 3.446

Lasten De lasten bij het straatparkeren zijn 570 duizend euro lager dan begroot, onder meer bestaande uit lagere onderhoudskosten van parkeerapparatuur. In de begroting hadden we gerekend op hogere onderhoudskosten voor de huidige parkeerapparatuur. Maar inmiddels is gestart met het vervangen van de parkeerapparatuur en zijn deze extra onderhoudsuitgaven niet nodig gebleken. Daarnaast zijn de energiekosten van het laadbedrijf lager. Doordat de implementatie van nieuwe laadpalen vertraging oploopt, is ook het energieverbruik achtergebleven (355 duizend euro). Tot slot is aan de lastenkant bij het opstellen van de begroting rekening gehouden met een incidenteel positief resultaat van ca. 2,9 miljoen euro. Parkeerhandhaving In 2024 zijn de opbrengsten uit naheffingsaanslagen parkeerbelasting ca. 0,7 miljoen euro hoger dan begroot. Dit zijn parkeerboetes bij niet of te weinig betalen. Deze hogere opbrengsten worden voor ca. 0,5 miljoen euro veroorzaakt door een verbetering van het percentage oninbaarheid. Daarnaast heeft de landelijke tariefstijging gezorgd voor hogere opbrengsten van ca. 0,2 miljoen euro. Tegenover deze hogere opbrengsten staan ook hogere lasten van ca. 0,6 miljoen euro door extra inzet van personeel voor parkeerhandhaving. Dit wordt vooral veroorzaakt door de verhoging van de personele capaciteit voor de tweede scanauto.

Overige De overige afwijkingen tellen op tot een nadeel van 6 duizend euro. 1.2.3 Slim en duurzaam Spaarregeling Ringwegen In de begroting 2024 is structureel 454 duizend euro opgenomen voor de spaarregeling Ringwegen. Jaarlijks sparen we een bedrag voor toekomstige investeringen onder meer in de ontsluiting Hoofdstation zuidzijde en de aanpak westelijke ringweg. In 2024 hebben we een deel van de gemaakte kosten voor de westelijke ringweg verrekend met de Provincie Groningen. Plankosten Oosterhamrikzone In het Stedelijk Investeringsfonds hebben we middelen begroot voor plankosten van de Oosterhamrikzone. Deze middelen zijn deels opgenomen in de exploitatie (485 duizend euro) en voor het overige gestort in de reserve SIF. Eind 2024 is in totaal ca. 1,1 miljoen euro besteed. Hierdoor is in de rekening 2024 sprake van een administratief resultaat. Bussen over West De middelen ter dekking van de geluidswerende maatregelen bij het project Bussen over West zijn gestort in de reserve SIF, en niet in de exploitatie. Hierdoor is in de rekening 2024 sprake van een administratief resultaat. Overige De overige afwijkingen tellen op tot een nadeel van 86 duizend euro.

-653

740

-7

Lasten -272

Baten 515

-678

-270

-250

164

Deelprogramma 1.3: Wonen In het deelprogramma Wonen staat centraal dat we iedereen die in onze gemeente wil (blijven) wonen een plek bieden. We zetten in op voldoende kwalitatief goede, duurzame en betaalbare woningen in een goede en toekomstbestendige woonomgeving. Wij bouwen als gemeente zelf geen woningen. Daarom sturen wij met wetgeving en beleid op onze doelstellingen en maken wij afspraken met ontwikkelaars en corporaties over hoe we onze ambities gaan realiseren. Doelen Deelprogramma 1.3: Wonen Het programma Wonen heeft de volgende doelen (bron: woonvisie 2020-2025): • We willen een ongedeelde gemeente zijn, waarbij iedereen een plek kan vinden; • We willen dat voldoende en betaalbare woningen worden gerealiseerd en behouden blijven; • We hebben extra aandacht voor de woonbehoeften van ouderen, kwetsbare groepen en groepen met een alternatieve woonwens; • We bouwen woningen met aandacht voor kwaliteit van de woon- en leefomgeving; • We willen dat woningen duurzaam en zo mogelijk circulair worden gerealiseerd in een klimaatbestendige woonomgeving. In 2024 en 2025 wordt gewerkt aan het opstellen van nieuw woonbeleid. De huidige woonvisie loopt af en actueel woonbeleid is (onder meer) nodig om richting te geven aan de woningbouwontwikkelingen in onze gemeente, om onze doelen te bereiken en als kader voor het maken van (prestatie)afspraken met corporaties en ontwikkelaars.

Verder is er in 2024 een groot woningbehoefte onderzoek gehouden wat ons actuele data geeft over de woonwensen van onze inwoners, om met nieuw woonbeleid op in te spelen. De huidige woonvisie wordt opgevolgd door een volkshuisvestingsprogramma. Dit is één van de programma's die vanuit de Omgevingswet verplicht is gesteld. In de Omgevingsvisie wordt het strategisch beleid voor de lange termijn vastgelegd. De onderliggende programma’s leggen het accent op uitvoeringsgericht beleid. Om te komen tot een goed en gedragen volkshuisvestingsprogramma besteden we veel aandacht aan participatie, zowel intern als extern worden belanghebbenden betrokken. Beleidsvelden Het deelprogramma Wonen bestaat uit de volgende beleidsvelden: Stimuleren en reguleren Woningmarkt, Wijkvernieuwing, Doelgroepen, Leefkwaliteit en duurzaamheid en Overig wonen. De ontwikkelingen op deze beleidsvelden staan in het hoofdstuk 'Relevante Ontwikkelingen'. Relevante beleidsnota's Het programma is verder uitgewerkt in de volgende beleidsnota’s: Woonvisie Groningen - een thuis voor iedereen (2020) Meerjarenprogramma's Stadsontwikkelingen 2023-2026 Provinciale omgevingsverordening Woondeal (2022) Omgevingsvisie Levende Ruimte (2022) Woonzorgvisie (2022) en Uitvoeringsagenda wonen en zorg (2023) Uitvoeringsagenda Circulaire Economie (2024)

Relevante ontwikkelingen Stimuleren en reguleren Woningmarkt Ontwikkeling woningaanbod: De woningvoorraad is in 2024 gegroeid met 915 zelfstandige woningen. De ontwikkeling is de uitkomst van 629 nieuwbouwwoningen en 1030 andere toevoegingen, er zijn 358 woningen gesloopt en 390 woningen onttrokken. Er zijn een aantal grote nieuwbouwcomplexen opgeleverd in 2024, dat zijn onder meer Talent in de Vogelbuurt met 108 huurappartementen en Tender met 82 sociale huur en 33 middenhuur appartementen in de Grunobuurt. In 2024 is ook het complex Proxima opgeleverd, hiermee zijn 400 eenheden gerealiseerd voor (internationale) studenten. Het betreft semi-zelfstandige eenheden, waardoor deze cijfers niet terugkomen in de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) en daarmee niet (volledig) meetellen in de indicator over het aantal opgeleverde woningen. Indien deze zouden worden meegenomen gaat het om een groei van 1305 wooneenheden in 2024. De bouwsector kampt al langere tijd met stijgende prijzen (bouw)materialen en grondstoffen, zoals staal. Naast grondstoffen en energie is ook arbeid duurder geworden. Daarnaast zijn er vele Kwaliteitseisen en ambities waardoor betaalbaar bouwen en het halen van de beoogde nieuwbouwaantallen steeds lastiger wordt. Vooralsnog is de vraag naar woningen echter onverminderd groot en blijven we inzetten op het invullen van de bouwopgave.

Zo zijn er in 2024 grote stappen gezet in de planvorming en verdere ontwikkeling van de grote ontwikkellocaties Suikerzijde, Meerstad, Stadshavens en De Eems. In 'de Suiker' zijn de eerste woningen in verkoop gegaan. Daar en ook op de andere locaties verwachten we in de komende jaren stevige woningbouwaantallen te kunnen realiseren, waaronder betaalbare en middeldure koopwoningen en sociale huurwoningen. Sociale huur: In 2024 hebben de woningcorporaties 195 zelfstandige huurwoningen gebouwd. Ook zijn er 401 onzelfstandige wooneenheden gerealiseerd op Zernike Campus, welke geschikt zijn voor dubbele bewoning in piekperiodes (dan 802). Ook hebben de corporaties 109 woningen verkocht en 358 woningen gesloopt. Daarmee is de sociale huurvoorraad van de woningcorporaties in 2024 afgenomen met 272 woningen. Wanneer we rekenen in wooneenheden (dus inclusief onzelfstandige woningen) gaat het om een toename van 128 wooneenheden. De nieuwbouw is gerealiseerd in onder andere de De Wijert, Lewenborg en in Haren. De start van verschillende sloopprojecten maakt dat de netto ontwikkeling lager ligt dan de opgeleverde nieuwbouwaantallen. Het gaat om sloop-nieuwbouw dus op deze locaties worden weer nieuwe woningen ontwikkeld, deze zullen later terug te zien zijn in de cijfers. Een voorbeeld hiervan is een flat van Lefier aan de Van Heemskerkstraat.

Deze flat wordt geheel 'gestript' en weer opgebouwd. Hierdoor zijn er afgelopen jaar 229 woningen onttrokken/gesloopt welke binnenkort weer toegevoegd worden. Strategische Woningbouwprogrammering: In 2023 is de Strategische Woningbouwprogrammering (SWP) opgesteld en deze vormt nu onze leidraad bij het beoordelen van woningbouwplannen. De SWP vertaalt de doelstellingen uit de Woonvisie naar de vele woningbouwlocaties die Groningen kent. De SWP geeft aan welke woningtypen en prijsklassen op de verschillende locaties gebouwd moeten worden en welke fasering daarbij wenselijk is. In 2024 heeft de SWP daarmee bijgedragen aan meer gemeentelijke regie op de woningbouw. Boumakring: De gemeente Groningen is lid van de vereniging Boumakring. Naast de gemeente zijn de Groninger woningcorporaties en ongeveer 15 bouwers en ontwikkelaars lid van deze vereniging. De Boumakring heeft als doel om de leefkwaliteit in de gemeente te bevorderen en bij te dragen aan een goed werkende en 41

evenwichtige vastgoedmarkt. In 2024 heeft de Boumakring een aantal bijeenkomsten georganiseerd waarin actuele onderwerpen zijn besproken. Daarbij lag de focus op de onderwerpen duurzame mobiliteit, klimaatadaptatie, ongedeelde gemeente en participatie en Omgevingswet. Woningbouw in de dorpen: In 2024 zijn we verder gegaan met het project voor woningbouw in de kleine kernen. In Thesinge hebben we het eerste ontwikkelprogramma voor woningbouw opgeleverd. Hierin zijn drie kansrijke locaties voor woningbouw benoemd met stedenbouwkundige kaders. Met het dorp en initiatiefnemer zijn we in gesprek om dit ook te realiseren. In Noordlaren en Glimmen zijn we in het najaar van 2024 gestart met het ontwikkelkader, deze worden voor de zomer van 2025 afgerond. Met het ontwikkelprogramma willen we meer ruimte bieden dan eerder het geval was voor nieuwe woningen . Woningbouw is namelijk mede van belang voor de leefbaarheid van het dorp en de instandhouding van voorzieningen en verenigingen. We bepalen samen met het dorp voor welke doelgroep gebouwd moet worden en welke locaties daarvoor geschikt zijn. Bescherming huurders; wet goed verhuurderschap & steunpunt huren: Woonruimte in Groningen is schaars en deze schaarste leidt tot misstanden, zoals hoge huurprijzen en slechte kwaliteit van woningen.

Om inwoners, en vooral huurders, te beschermen, zijn er de afgelopen jaren verschillende maatregelen ingevoerd. In 2024 hebben we gewerkt aan de instrumenten van de Wet goed verhuurderschap. Via het meldpunt kunnen huurders ongewenst verhuurgedrag melden. In 2024 kwamen er ongeveer 130 meldingen binnen, bijvoorbeeld over intimidatie en service kosten. Indien verhuurders zich niet aan de regels houden dan kan de gemeente handhaven en een (bestuurlijke) boete opleggen. Het Steunpunt Huren ondersteunt ons bij meldingen die buiten onze bevoegdheid vallen. Daarnaast vervullen zij een belangrijke signaleringsfunctie en kunnen huurders ook rechtstreeks met vragen bij hen terecht. De gemeentelijke subsidie voor het Steunpunt Huren is in 2024 verhoogd. Naast de Wet goed verhuurderschap bevat ook de Wet betaalbare huur regels om huurders beter te beschermen. Deze wet is ingegaan op 1 juli 2024. De wet stelt een maximum vast voor de huurprijs van middenhuurwoningen en vanaf 1 januari 2025 kunnen gemeenten ingrijpen bij verhuurders die te veel huur vragen. Wijkvernieuwing In 2024 zijn we onverminderd door gegaan met de wijkvernieuwing, door middel van woningverbetering, verduurzaming en herstructurering. De woningvoorraad in de wijkvernieuwingswijken is vrij eentonig en bevat grotendeels corporatiebezit.

Onze visie is dat gemengde wijken de basis vormen voor een gezonde ongedeelde stad, waar iedereen een plek kan vinden. Er wordt ingezet op een diverse woningvoorraad, met (betaalbare) koop, middenhuur, variatie binnen de sociale huur en verschillende typologieën. In de meerjarenafspraken met de woningcorporaties hebben we de doelstelling om jaarlijks tussen de 200 - 240 sociale huurwoningen toe te voegen. Om beide doelen; gemengde wijken en voldoende betaalbare woningen te behalen, moeten de aantallen sociale huurwoningen elders in de stad landen. In 2024 zijn hier stappen in gemaakt in gezamenlijkheid met de corporaties en de grote nieuwbouwlocaties, zoals Suikerzijde, Meerstad en Stadshavens. Doelgroepen Wonen en zorg In 2024 heeft de gemeente Groningen zich opnieuw ingezet om te voorzien in de woonbehoeften van specifieke doelgroepen, waaronder ouderen, kwetsbare bewoners, en groepen met bijzondere woonwensen. Met gerichte maatregelen en samenwerkingsverbanden is gewerkt aan het creëren van een inclusieve en toekomstbestendige woonomgeving. De Woonzorgvisie (2022) is in 2024 verder uitgerold in samenwerking met corporaties en zorgaanbieders. Dit omvatte onder andere:

o Realisatie van nieuwe woonzorgprojecten, zoals het pilotproject in Selwerd en Vinkhuizen voor kleinschalig wonen. Dit wordt voortgezet en uitgebreid in 2025. o Versterking van de samenwerking met zorgpartijen om te voorzien in combinaties van wonen en zorg op maat. o Extra ondersteuning is geboden aan kwetsbare bewoners door middel van woningaanpassingen en zorgvuldige toewijzing van woningen. o De corporaties hebben 212 nultredenwoningen gerealiseerd in 2024. Van de andere partijen is dit niet geregistreerd. Conform de nieuwe Wet Versterken Regie Volkshuisvesting gaan we dit in de monitoring toevoegen. Project Skaeve Huse Gemeente Groningen, woningcorporatie Lefier, WerkPro en zorginstellingen werken samen om voor een groep mensen een passende woonvorm ‘Skaeve Huse’ te realiseren, waarvoor in de bestaande woonvormen geen plek is. Dit als gevolg van (vaak) psychische en/of verslavingsproblematiek. Vanuit deze woonvorm wordt gewerkt aan een menswaardiger bestaan en een eventueel hernieuwd toekomstperspectief. In 2024 zijn de voorbereidende locatiewerkzaamheden door gemeente op de projectlocatie aan de Hoofdweg Harkstede afgerond. In 2024 heeft het college van B&W het Besluit op Bezwaren (BOB) genomen naar aanleiding van bezwaren op de verleende omgevingsvergunning in 2023. Tegen dit besluit is door bezwaarmakers hoger beroep aangetekend bij de rechtbank Noord-Nederland.

In de 2025 worden de woonunits op locatie geplaatst en zullen in - naar verwachting – in Q3 2025 de bewoners intrek nemen op de locatie. Coöperatief wonen In 2024 hebben we het startpunt voor wooncoöperaties gelanceerd. Dit platform biedt een plek waar mensen samenkomen om hun woonwensen te realiseren en te ontdekken hoe ze anders kunnen wonen. We richten ons op groepen die hun woningontwikkeling en -beheer zelf willen aanpakken en collectief willen wonen. Deze alternatieve woonvorm draagt bij aan een duurzame en betaalbare woningvoorraad. Als gemeente willen we via het startpunt bewoners informeren, in de beginfase op weg helpen met hun plan en locaties voor wooncoöperaties aanbieden. In Ten Boer zijn we in 2024 begonnen met de eerste locatie om te verkennen of er interesse is voor een wooncoöperatie. In 2025 komt de eerste locatie in Meerstad (De Eems) beschikbaar en volgt later een tweede locatie in Meerstad. Ook in de andere gebiedsontwikkelingen, zoals Suikerzijde en Stadshavens, onderzoeken we geschikte locaties. Samen bouwen we aan een toekomst waarin wooncoöperaties en collectieve woonvormen meer ruimte krijgen en bijdragen aan een levendige en verbonden gemeenschap. Jongeren & (internationale) studenten Daarnaast blijven jongeren en (internationale) studenten een belangrijke doelgroep in de stad.

Om aan hun woonbehoefte te kunnen voldoen wordt - onder andere - gewerkt aan Zernike Campus. Zo is in 2024 het eerste wooncomplex op het Zernike: Proxima opgeleverd. Ondertussen worden plannen verder uitgewerkt om 1.500 woningen definitief te bouwen op Zernike Campus. Bijzondere woonvormen Ook hebben we aandacht voor groepen die anders (willen) wonen. Te denken valt aan stadsnomaden en woonwagenbewoners, water op water, maar ook aan hen die de ontwikkeling en/of het beheer van hun woning anders willen inrichten (wooncoöperaties, collectief wonen, etc.). Er is een voorkeurslocatie vastgesteld voor uitbreiding voor de woonwagenbewoner en voor wonen op water onderzoeken we mogelijkheden voor uitbreiding.

Leefkwaliteit en duurzaamheid In 2024 hebben we vanuit Programma Wonen veel aandacht besteed aan de implementatie van het initiatiefvoorstel “betaalbaar en duurzaam bouwen van woningen” inclusief de motie biobased bouwen en de koppeling van het thema bouwen aan de Uitvoeringsagenda Circulaire Economie. Hierin zijn doelstellingen voor biobased en circulair bouwen opgenomen. Samen met andere gemeenten werken we aan de implementatie van Het Nieuwe Normaal (HNN) in onze projecten. Dit is de nieuwe standaard voor circulair bouwen. We hebben een interne leergang georganiseerd met Hanze(Pro) en circa 80 bouw gerelateerde collega’s meegenomen in de ontwikkeling van de biobased en circulair bouwen. Voor de implementatie in de woningbouwprojecten is er een bouwkostenonderzoek uitgevoerd. Tevens is circulair bouwen opgenomen in de prestatieafspraken voor 2025 met de woningcorporaties en huurdersorganisaties. De samenwerking met opleidingsinstituten Hanze, Building en Alfacollege zijn geïntensiveerd. Door uitbreiding van de capaciteit bij het programma Wonen in 2024 kunnen we ons nu ook richten op de kansen van biobased en circulair bouwen in de bestaande woningvoorraad. Met name op dit thema ligt er een directe relatie met het Programma Energie.

Door respectievelijke investeringen van programma Leefbaarheid en Wonen in Vereniging Circulair Groningen en Interreg Circular Trust Buiding hebben we actief contact met de markt en leren we van de laatste stand der techniek. Overig wonen Binnen het programma Wonen worden vele reguliere taken en activiteiten uitgevoerd, die niet rechtstreeks aan één van de beleidsvelden of deelprogramma’s kunnen worden toebedeeld, maar wel een plek in de begroting moeten krijgen. Daarnaast verantwoorden wij de financiële middelen van het duurzaamheidsprogramma, inhoudelijk toegelicht in paragraaf 2: Duurzaamheid.

Wat hebben we daarvoor gedaan (activiteiten)

Stimuleren woningmarkt Toevoegen van voldoende woningen (gemiddeld 1.500 per jaar tot en met 2030). In 2024 verwachten we circa 1.400 nieuwbouw woningen op te leveren

Meer grip op de woningmarkt

•

De woningvoorraad is in 2024 gegroeid met 915 zelfstandige woningen. Onzelfstandige woningen tellen hierbij niet mee. Indien deze zouden worden meegenomen gaat het om een groei van 1305 wooneenheden. • De ontwikkeling is de uitkomst van 629 nieuwbouwwoningen en 1030 andere toevoegingen, er zijn 358 woningen gesloopt en 390 woningen onttrokken. Er zijn een aantal grote nieuwbouwcomplexen opgeleverd in 2024, dat zijn onder meer Talent in de Vogelbuurt met 108 huur-appartementen en Tender met 82 sociale huur en 33 middenhuur appartementen in de Grunobuurt. In 2024 is ook het complex Proxima opgeleverd, hiermee zijn 400 wooneenheden gerealiseerd voor (internationale) studenten. Het zijn semi-zelfstandige eenheden, waardoor deze niet meetellen in de indicator over het aantal opgeleverde woningen. Om te komen tot meer grip op de woningmarkt zijn in 2024 diverse stappen gezet, waaronder:

• We werken met de 'Strategische Woningbouwprogrammering. De SWP geeft aan welke woningtypen en prijsklassen op de verschillende locaties gebouwd moeten worden en welke fasering daarbij wenselijk is. In 2024 heeft de SWP daarmee bijgedragen aan meer gemeentelijke regie op de woningbouw. • Via de 'Boumakring', een vereniging van corporaties, bouwers en ontwikkelaars is de samenwerking van de gemeente met deze partijen geïntensiveerd. In 2024 heeft de Boumakring een aantal bijeenkomsten georganiseerd waarin actuele onderwerpen zijn besproken. Daarbij lag de focus op de onderwerpen duurzame mobiliteit, klimaatadaptatie, ongedeelde gemeente en participatie en Omgevingswet. • Woningbouw in de dorpen: In Thesinge hebben we het eerste ontwikkelprogramma voor woningbouw opgeleverd. In Noordlaren en Glimmen zijn we in het najaar van 2024 gestart met het ontwikkelkader, deze worden voor de zomer van 2025 afgerond. • Vanuit de Wet goed Verhuurderschap zijn in 2024 regels ingevoerd voor maximum huurprijzen van middenhuurwoningen. Per 2025 kunnen gemeenten ingrijpen bij verhuurders die te veel huur vragen. Toevoegen van netto gemiddeld 200 - 240 sociale huurwoningen.

•

In 2024 hebben de woningcorporaties 195 zelfstandige huurwoningen gebouwd. Ook zijn er 401 onzelfstandige wooneenheden gerealiseerd op Zernike Campus, welke geschikt zijn voor dubbele bewoning in piekperiodes (dan 802). Ook hebben de corporaties 109 woningen verkocht en 358 woningen gesloopt. Deze sloop is inclusief de flat aan de Van Heemskerkstraat die geheel gerenoveerd wordt. Hierbij worden nu 229 woningen administratief onttrokken welke na renovatie weer worden toegevoegd. Daarmee is de sociale huurvoorraad van de woningcorporaties in 2024 afgenomen met 272 woningen. Wanneer we rekenen in wooneenheden (dus inclusief onzelfstandige woningen) gaat het om een toename van 128 wooneenheden. Tevens dient hierbij de hierboven geschetste situatie rond de van Heemskerkstraat in ogenschouw te worden genomen.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://gemeenteraad.groningen.nl/api/v1/meetings/5190/documents/88465