Bijlage 3 Reactierapport inzage gebiedsvisie Europapark.pdf

Zie hiervoor paragraaf 2.1. Aanvullend daarop: voor eventuele nieuwe bebouwing zouden meerdere stappen zorgvuldig doorlopen moeten worden zoals een wijziging van het omgevingsplan.

Zie hiervoor paragraaf 2.1.2

Zie hiervoor paragraaf 2.1 We zijn het met u eens dat 28

Brander

11, 12

Wandelpad langs Stoker en Brander

13

Veranderingen in en rond Stoker en Brander

het Oude Winschoterdiep ook een woonwijk is. Er dient een balans gevonden te worden tussen recreatie en wooncomfort. Hoewel recreatieve voorzieningen zeker waardevol zijn, brengen deze ook (geluids)overlast met zich mee. Vergeet hierbij niet dat de omgeving Euroborg en Oude Winschoterdiep een versterkte akoestische werking hebben. Enkele voorbeelden van bestaande recreatieve invullingen die met name in de zomerperiode overlast veroorzaken zijn: O Voetbalveldje: Dit veldje zorgt regelmatig voor geschreeuw tot laat in de avond. Het zou helpen om na 21:00 uur geen voetbalactiviteiten meer toe te staan. O Picknickbanken: Hoewel aantrekkelijk, trekken deze in de avond vaak hangjongeren aan, wat leidt tot overlast en vervuiling. O Zomerse recreatie: Op warme dagen verandert het gebied al snel in een recreatieplas, met bijbehorende overlast zoals schreeuwen, muziek, BBQ's en rommel. De extra brug die wordt voorgesteld lijkt weinig toe te voegen aan de wijk en kan zelfs leiden tot meer overlast door springende schreeuwende jongeren, zoals nu ook gebeurt bij de fietsbrug bij het Nanninga pad. Ik maak ernstig bezwaar tegen het aanleggen van een wandelpad langs de gevels van de Brander en de Stoker. Dat tast de privacy, rust en veiligheid aan van alle bewoners, vooral op de lager gelegen etages.

Bovendien is het inbraakgevoelig en is er een verhoogde kans op overlast, zoals elders rondom de beide torens reeds het geval is. Ik vraag u dan ook met klem dit plan te schrappen uit uw Gebiedsvisie Europapark. Aanleg fiets/loopbrug in principe geen bezwaar en maak een wandelpad via de omloop achter de beide torens, zodat dat gebied aantrekkelijker wordt. Allereerst dank voor de mogelijkheid om te reageren op het plan. Veel aspecten van de visie kan ik onderstrepen. Maar ik beperk me nu tot de zaken waar ik het niet mee eens ben. 1. Nog een toren erbij. Ik begrijp dat er gebouwd moet worden,

er balans moet zijn tussen reuring en rust. Het Europapark is echter wel een stadswijk met steeds meer bewoners van allerlei leeftijden die soms ook voor (geluids-)overlast zorgen. Dat kunnen we ook in het Europapark niet helemaal voorkomen.

Zie hiervoor paragraaf 2.1.2

Zie hiervoor paragraaf 2.1 Aanvullend daarop: we zijn bekend met de overlast die het werk van PreZero met 29

14

Veranderingen in en rond Stoker en Brander

maar op deze plek? Ik zie liever dat de trappen veel beter onderhouden worden. Nu groeit het onkruid weelderig en zelf boompjes komen tussen de traptreden omhoog. Het zou mooi zijn dat de gemeente en de provincie alles in het werk stellen om Prezero weg te krijgen. In het verleden zijn er de nodige fouten gemaakt bij het verlenen van vergunningen, het handhaven van regels en dergelijke. Het bedrijf geeft veel overlast en zware industrie past totaal niet in dit gebied. Op die plek zou prima gebouwd kunnen worden en dan kan het nu braakliggend terrein er tegenover ook worden bebouwd. 2. Een doorlopend wandelpad langs het water bij de woontorens is een slecht idee. Het komt tegen de woontorens aan en is dan gesitueerd pal onder de balkons. Wij als bewoners zullen veel lawaaioverlast gaan ondervinden aangezien het geluid tegen de gevel omhoog gekaatst en versterkt zal worden. 3. Een clubhuis realiseren in het souterrain van de woontoren. Een bizar idee. Het gebouw is eigendom van de bewoners en de appartementen kunnen niet zo maar worden opgeëist door derden. Het kan niet zo zijn dat niet-bewoners zomaar gebruik kunnen gaan maken van onze ruimtes. Dit is werkelijk een super slecht idee. De souterrains in de flats Brander en Stoker zijn eigendom van de beide VVE's. Daar hebben de gemeente of andere partijen geen zeggenschap over.

We hebben sowieso geen behoefte aan een clubhuis/vereniging onder in de flats. NB De brandweer wil trouwens deze ruimtes helemaal 'kaal' houden in verband met brandgevaar. Een eventuele extra brugverbinding tussen Helperpark en Euroborg is ook geen goed idee. Tussen de Brander en de Stoker zit trouwens ons ketelhuis en denk aan de geluidsoverlast bij een nieuwe brug. Gevaar voor hangplek van jongeren en beschutte plaats voor drugsdealers. Slecht idee. Denk ook aan veiligheid en overlast tijdens voetbalwedstrijden. Wij willen ook geen derde nieuwe woontoren. Bewoners van de Brander en de Stoker (zeker de lagere wooneenheden) hebben dan geen uitzicht meer over de

zich meebrengt. Het bedrijf heeft de afgelopen periode diverse wijzingen in de bedrijfsvoering doorgevoerd die geluidsoverlast verminderen. Hierover heeft het bedrijf omwonenden geïnformeerd. Die beweging wil PreZero doorzetten met een nieuws soort shredder. Op de kortere termijn is dat wat ons betreft de verstandige route. Het bedrijf verhuizen is een zeer complexe en kostbare opgave die vele jaren in beslag zou nemen. Daar zijn op dit moment dan ook geen concrete plannen voor. Zie hiervoor paragraaf 2.1.

30

16

Veranderingen in en rond Stoker en Brander

17, 18

Veranderingen in en rond Stoker en Brander

stad. Verder heb je weer jaren overlast van bouwactiviteiten, heien, et cetera. Er is al veel asfalt en beton bij de Euroborg, we zien liever meer groen. Paragraaf 4.4 De Euroborg en omgeving: Ik ben tegen een nieuwe brugverbinding tussen Helperpark en Euroborg (tussen Stoker en Brander). Er is op de omloop haast geen mogelijkheid om groen aan te planten en dan verdwijnt nu ook deze groenstrook (talud tussen Stoker en Brander) inclusief een paar bomen! Versteende omgeving met veel hitte stress. Tussen Brander en Stoker komt dan een trap constructie met zitelementen om mensen uit te nodigen hier te verblijven (meer reuring). Dit voor de bereikbaarheid van deze brug. Hierdoor wordt ook een hangplek voor jongeren gecreëerd. En hoe zit het met de Sociale Veiligheid, vooral ’s avonds laat. Onze reactie/visie als bewoners van het Europapark (Stoker/Brander torens) betreft de recentelijk gepresenteerde plannen: 1. Appartement bij de Kolenmuur; Onze visie als bewoner lijkt deze locatie erg onlogisch omdat de ruimte en zichtlijnen behoorlijk ingrijpend veranderd, ook vanuit onze appartementen. Qua veiligheid t.a.v. grote getale aan mensen tijdens een wedstrijd van FC Groningen, waar het merendeel komt en gaat via het grote voorplein en langs de Kolenmuur, wordt de beweegruimte ernstig beperkt. Dit gaat ten koste van de veiligheid van bezoekers en omwonenden.

De zichtlijn vanaf de Boumaboulevard naar o.a het stadion en de bioscoop zullen nog meer worden beperkt. Het stadion is nu al bijna niet zichtbaar door het Alfa college. De Kolenmuur zelf is een gedenkteken van de oude locatie. Deze is ook mooi begroeid met planten aan 1 zijde. De andere zijde staat de Kolenmuur mooi als herinnering. Dit willen we graag zo houden. De visie van de stedenbouwkundigen is eenzijdig t.a.v. de meningen van onze woonomgeving. Er wordt iets bedacht zonder te luisteren naar de bewoners, in de ontwerpfase. Oftwel waar ligt de behoefte van de bewoners ipv enkel de visie van stedenbouwkundigen

Zie hiervoor paragraaf 2.1.

Hiervoor verwijzen we u naar paragraaf 2.1.3 (brug) en 2.2.4 (mogelijk nieuw bebouwing) daarin gaan we uitgebreid in op alle punten die u noemt.

31

19

Wandelroute bij Stoker en Brander

20

Brug Helperpark en Euroborg

21

Veranderingen in en rond Stoker en Brander

4. Loopbrug tussen Brander en Stoker. Wij zien het nut hier niet van in en is verspilling van geld en tijd. Er zijn meerdere bruggen waar nu ook zonder problemen gebruik van gemaakt wordt. De meerwaarde ontbreekt naar onze visie. Plan Winschoterdiep Boumaboulevard Specifiek woontorens Stoker en Brander Met geen van de drie opties ben ik het eens. Het tast in zeer ernstige mate mijn PRIVACY en VEILIGHEID aan. Hoe een continue wandelroute ( rode markering ) langs het water ? Nooit meer een schuifpui open opgesloten in je eigen huis . Optie heroverweging souterrain woningen hoe dan (mensen uitkopen) heb er geen antwoord op gekregen. Ook de overlast zal toenemen ,met een verbindingsbrug. Brugspringers ondanks een verbodsbord. Privacy weg als je op het terras zit. Met mooi weer hoor je nu al de krijsende kinderen bij de vissteiger. Ook hebben we in het verleden al een stadsstrand gehad met de nodige overlast. Conclusie slecht plan. Een ander punt lees ik in punt 4.4 De Euroborg en omgeving. Er worden drie mogelijkheden genoemd, in alle drie zie ik een brug tussen het Helperpark en de Euroborg. Als hier een brug komt zal het Helperpark (groen kant) overladen worden met geparkeerde fietsen en afval met schade aan het groen tot gevolg. Ik maak bezwaar tegen de volgende punten: 1. De loop/fietsbrug uitkomend tussen de Stoker en de Brander.

Dit levert alleen maar mensen op die hier niks te zoeken hebben en alleen verder overlast bezorgen aan ons als bewoners. Bovendien komt de brug vanuit een z.g. eco-zone waar geen verlichting is. hierdoor wordt het nog onveiliger dan het nu al is. Bovendien zijn al zoveel bruggen aanwezig om het Oude Winschoterdiep over te steken, dus waarom dan nog eentje die vlakbij de brug komt te liggen van het Oude Stamspoor. Dit is echt weggegooid geld en voor ons nog meer ellende. 2. Rondje Euroborg, tegen ons gebouw aan. Dit levert voor de bewoners van -2 ernstige overlast. Je kan dan zo op het balkon klimmen

Zie hiervoor paragraaf 2.1 Aanvullend daarop : we zijn het met u eens dat er balans moet zijn tussen reuring en rust. Het Europapark is echter wel een stadswijk met steeds meer bewoners van allerlei leeftijden die soms ook voor (geluids-)overlast zorgen. Dat kunnen we ook in het Europapark niet helemaal voorkomen. Zie hiervoor paragraaf 2.1.3.

Zie hiervoor paragraaf 2.1. Aanvullend daarop: we zijn het met u eens dat er balans moet zijn tussen reuring en rust. Het Europapark is echter wel een stadswijk met steeds meer bewoners van allerlei leeftijden die soms ook voor (geluids-)overlast zorgen. Dat kunnen we ook in het Europapark niet helemaal voorkomen. 32

22, 23

Veranderingen in en rond Stoker en Brander

of de huizen binnendringen via het balkon. Als de Gemeente Groningen de onderste verdieping zou uitkopen, dan maakt de Gemeente deel uit van de VvE, met alle consequenties van dien. Als het de bedoeling is om een vlonder aan te leggen en die verbind met het gebouw, heeft u 2/3 meerderheid nodig van de Algemene Leden Vergadering om uw doel te bereiken (kansloos). Maar het grootste bezwaar is de overlast. Geluid ga je heel snel horen tot de bovenste verdieping wat er zijn dan geen belemmeringen om het geluid tegen te houden. Bovendien is het hier geen pretpark, maar een woongebied waar een deel van uw inwoners wonen! 3. We maken groot bezwaar tegen nog een flatgebouw naast de Stoker. Het is hier al zo groenloos en op deze manier draagt u zo bij aan verstening van dit woongebied. Bovendien: nog veel meer verkeer met alle overlast van dien. Waar worden al die auto's geparkeerd dan? Nog een parkeer garage erbij? En hoe wil je dit allemaal organiseren tijdens de voetbalwedstrijden? Waar moeten dan de werklui die voor de inrichting van de woningen zorgen nog parkeren? De Gemeente is al in staat via hun BOA's te bekeuren bij de Stoker en de Brander als er mensen noodzakelijk hun gereedschap busjes op de omloop parkeren! Wij mogen werkelijk niks in deze buurt, terwijl de Gemeente wel van alles bedenkt, maar houdt geen rekening met ons als bewoners van dit gebied. Ad. 4.4.

De Euroborg en omgeving, -Allereerst willen wij reageren op de plannen voor de herprogrammering van de souterrainwoningen in De Stoker en De Brander (blz. 66). De woontorens, inclusief het souterrain, zijn eigendom van de eigenaren en niet van de gemeente. Het lijkt ons zeer ongepast dat de gemeente plannen maakt voor ons eigendom. -De nieuwe brugverbinding tussen het Helperpark en Euroborg is in onze ogen totaal overbodig en zonde van het geld. Er zijn al twee bruggen dicht bij elkaar, nl. de brug in het Oudestamspoor en de brug in de Boumaboulevard. Ook leven er in de wallen van het Winschoterdiep veel bijzondere vogels,

Zie hiervoor paragraaf 2.1 Aanvullend daarop: we zijn het met u eens dat er balans moet zijn tussen reuring en rust. Het Europapark is echter wel een stadswijk met steeds meer bewoners van allerlei leeftijden die soms ook voor (geluids-)overlast zorgen. Dat kunnen we ook in het Europapark niet 33

zoals het ijsvogeltje. Een brug op deze plek levert een grote verstoring van deze fauna op. Bovendien zal het gebruik van deze brug tijdens voetbalwedstrijden en andere evenementen in/rondom het stadion heel veel overlast gaan veroorzaken voor de bewoners aan de westkant van De Brander en oostkant van De Stoker. Tot slot willen wij opmerken dat zich in de ruimte tussen de twee woontorens onze stookruimte bevindt en daarvoor geldt hetzelfde als voor het souterrain: het is eigendom van de BAM en niet van de gemeente. Om deze reden, maar ook vanwege overlast, lijkt het ons zeer ongepast om hier plannen voor te maken zoals op blz. 67. -De continue wandelroute langs het water ziet er zeer aantrekkelijk uit, maar ook hierbij vrezen wij voor overlast voor de bewoners van De Stoker en De Brander. Bovendien zal deze boardwalk op langere termijn een zeer prijzige voorziening zijn qua onderhoud, veiligheid, enz. -We begrijpen dat de gemeente Groningen in de komende jaren meer woningen moet bouwen, maar of dan een derde woontoren op die plek daarvoor een oplossing is? Het lijkt ons uiterst ongewenst i.v.m. de nog grotere bewoners- en gebruikersdruk in dit gebied: bijvb. parkeren, toegang tijdens wedstrijden, overlast van supporters, uitzicht vanuit De Stoker en De Brander, enz. Met de komst van een derde woontoren ontstaat er nog meer verkeersdrukte en druk op de infrastructuur.

Dit kan leiden tot gevaarlijke situaties voor voetgangers, fietsers en hulpdiensten. Verslechtering van het windklimaat: Reeds nu ervaren bewoners een hevig en oncomfortabel windklimaat rondom de bestaande torens, met gevaarlijke windtunnels en valwinden bij entrees en looproutes. Een derde woontoren zal dit probleem verergeren, waardoor verblijven in de buitenruimte nog onaangenamer en in sommige gevallen zelfs onmogelijk en onveilig wordt. Dit betekent een aantoonbare verslechtering van het leefklimaat en kan niet worden genegeerd in de besluitvorming.,

helemaal voorkomen. De zorgen over een verslechtering van het windklimaat begrijpen we. In een eventueel vervolgonderzoek zal windklimaat een belangrijk aandachtspunt zijn, waarbij het toevoegen van extra bebouwing juist ook kansen kan bieden om het windklimaat in de omgeving te verbeteren.

34

24

Veranderingen in en rond Stoker en Brander

25

Veranderingen in en rond Stoker en Brander

Paragraaf 4.4: Boardwalk appartementen De Brander en De Stoker. Slecht idee, is een dure oplossing en zal overlast en lawaai veroorzaken voor de bewoners op de onderste verdiepingen. Plintgebouw: let op toegankelijkheid van vuilnisophaaldienst, ambulance, brandweer, pakketdiensten, laden/lossen van bewoners, verhuiswagens en campers. Souterrain: Zeer slecht idee, deze ruimte is eigendom van de VVE van de De Brander en van De Stoker. Het toelaten van willekeurige bezoekers geeft lawaaioverlast en de onveiligheid neemt toe. Dan het Helperpark. Het is een prachtig, kostbaar, aangelegd park met tientallen soorten planten, bomen, bankjes en een wandel/fietspaden. Alleen er wandelt en recreëert niemand, hooguit wat hondenuitlaters, scholieren, joggers en tussen de middag kantoorpersoneel. Aan de andere kant van het Oude Winschoterdiep heb je de torens. Pak je de promotiefolder van de Stoker en Brander erbij, dan zie je mooie plaatjes met bomen en een trap tussen de beide torens waar mensen zitten en recreëren. In de praktijk is hier niets van terechtgekomen! Het waait altijd om de torens, bomen kunnen er niet groeien etc. M.a.w. van recreëren om de torens is geen enkele sprake. Integendeel, niemand loopt voor zijn lol over de omloop of in de buurt van deze torens en dat zal met al die, zeg maar gerust, idiote plannen niet veranderen.

Inmiddels is het wel in trek bij ongure types die, vooral s ’nachts, niet veel goeds in de zin hebben. Dus het idee om dit park en de omloop te gaan verbinden met notabene nog een brug, wandelpaden tegen de torens aan, zitjes op trappartijen en met zelfs een clubhuis in het souterrain van de Stoker of Brander voegt niets maar dan ook niets toe aan verbetering van de huidige situatie en zal alleen maar zorgen voor nog meer overlast. Waar komt dit idee vandaan? Waarom moet er beslist een brug en wandelpaden komen? Wie heeft hier de regie, wie is hier verantwoordelijk voor? Het kan toch niet zo zijn dat een links college, die al tijden klaagt over chronisch geldgebrek om de

Zie hiervoor paragraaf 2.1.2.

Hier willen wij juist wat aan doen met de voorgestelde maatregelen. Waaronder de brug maar ook de ontwikkeling kolenmuurkavel. In paragraaf 2.1 leggen we dit uit. We zijn het met u eens dat er balans moet zijn tussen reuring en rust. Het Europapark is echter wel een stadswijk met steeds meer bewoners van allerlei leeftijden die soms ook voor (geluids-)overlast zorgen. Dat kunnen we ook in het Europapark niet helemaal voorkomen.

35

26

Veranderingen in en rond Stoker en Brander

bewoners te voorzien van de juiste maatregelen v.w.b. zorg, opvang, verpaupering binnenstad, achterstandswijken en ga zo maar door, nu miljoenen euro’s wil spenderen aan iets waar niemand, maar dan ook niemand om gevraagd heeft! Afgezien dan van nutsvoorzieningen en verkeersveiligheid. Of? Zijn er andere aspecten in het spel? Een dubbele agenda? Investeerders, belanghebbende bedrijven? FC Groningen? Komt al dat geld uit de gemeentekas of is er een andere bron? Hoe dan ook er wordt veel geld en menskracht verspilt dat elders een beter doel kan dienen. Wij als bewoners krijgen natuurlijk niet in detail te horen wat hier aan ten grondslag ligt. Het is daarom geen gek idee om een en ander voor te leggen aan onderzoeksjournalisten van “follow the money” of een landelijke/regionale krant. Hiermee reageer ik op bovenvermelde Gebiedsvisie. Als bewoner en mede-eigenaar van een appartement op de 11e verdieping aan de oostzijde van de ‘ Brander’ heb ik ernstig moeite met mogelijke ontwikkelingen en denkrichtingen voor het gebied rond een straal van circa 250 m vanaf onze flat. Dat zijn:1. een wandelroute onderlangs de flats Brander en Stoker en een eventuele derde flat langs het (Oude) Winschoterdiep; 2. verdere ontwikkelingen voor het attractiever (link met watergebonden activiteiten) maken van het gebied tussen de oostzijde van onze flat en de uitgang van onze parkeergarage; 3.

bouw van een brug van het gebied tussen Brander en Stoker en het sportgebied aan weerszijden van het Helperpad; 4. bouw van een horecavoorziening ter hoogte van de Kolenmuur; 5. gebruik souterrains van Brander/Stoker. Onderbouwing: Onze woonomgeving is nu al erg lawaaiig. Actieve geluiden van mensen, brommers en radio’s vanaf het sportterrein aan de overzijde van het Winschoterdiep weerkaatsen via het water op onze gevel. Zoals u zult weten dempt water geen geluiden. Dat merken we ook als bootjevaarders een vrolijke sfeer aan boord hebben: alsof ze bij ons in de huiskamer staan. Aan de oostzijde probeert PreZero te doen of ze de bedrijfsvoering

Zie hiervoor paragraaf 2.1. Aanvullend daarop: we zijn het met u eens dat er balans moet zijn tussen reuring en rust. Het Europapark is echter wel een stadswijk met steeds meer bewoners van allerlei leeftijden die soms ook voor (geluids-)overlast zorgen. Dat kunnen we ook in het Europapark niet helemaal voorkomen. Verder begrijpen we goed dat de thuiswedstrijden van FC Groningen een merkbare invloed hebben op de omgeving rondom de Euroborg. Het stadion en de directe omgeving fungeren als evenementenlocatie, waar naast de wedstrijden 36

goed in de greep heeft. Heftige geluiden vanaf hun bedrijfsterrein tonen dat dat nog niet goed lukt. Aan de noordzijde zit het kantorencomplex Euroborg, gerangschikt rond het stadion van FC Groningen Noodgedwongen (er zit een parkeergarage onder van de flats Brander en Stoker) bestaat de strook tussen deze flats en de tegenoverliggende kantoren/stadion uit een geasfalteerde, harde vlakte. Deze absorbeert geen geluiden, maar weerkaatst deze juist. Vooral op thuiswedstrijddagen van de FC wordt daar veel geluid geproduceerd, dat bij de gevels omhoogklimt. Ongeveer twee uur voor de wedstrijden wordt muziek aangezet, die ongeveer drie tot vier uur na de wedstrijd wordt uitgezet. Soms stopt deze pas na middernacht, waarna ook eindelijk de stralers van de veldverlichting wordt uitgezet. Niet te vergeten de feestvreugde vanuit de horeca van het stadion na een gewonnen wedstrijd. Op de dagen dat de FC elders voetbalt, worden supporters met bussen vervoerd vanaf ‘ de omloop’. Vaak meer dan een handvol bussen, veel uitbundige en aangeschoten supporters die hun blaas ledigen tegen ons gebouw, inclusief Stewards (!) van de FC. Verder heeft u vast al gemerkt dat een enthousiaste supporterskern onze omgeving vervuilt met stickers op verkeersborden, gebouwen en trapleuningen en nogal heftig de spuitbus hanteert in de kleuren wit en groen.

Het lijkt hier wel een getto te worden! Met het verder ‘aantrekkelijk’ maken van onze woonomgeving verwacht ik dat voor de bewoners weinig leefkwaliteit overblijft: ze kunnen geen raam of schuifdeur meer openzetten vanwege het lawaai. Ik vind overigens dat de bestaande recreatieve en sportieve voorzieningen voldoende zijn, ook in dit gebied. Wie hier niet genoeg aan heeft, kan naar een ander deel van Groningen gaan om zich te vermaken. Het bouwen van een Horecavoorziening ter plaatse van de Kolenmuur zal ertoe leiden dat de vaste gebruikers (alcoholisten etc.) elders zullen opduiken en daar meer overlast veroorzaken dan op hun huidige plaats. Ik zie het gebruik van de souterrains van de

zelf ook bijbehorende activiteiten plaatsvinden. Dit brengt met zich mee dat er, zowel in de aanloop naar als na afloop van wedstrijden, meer reuring en geluid in het gebied is. Tegelijkertijd erkennen we dat dit binnen de perken en in balans moet blijven met de leefkwaliteit van de omwonenden. FC Groningen en de gemeente Groningen staan hierover met elkaar in contact om die balans te bewaken en waar mogelijk verbeteringen door te voeren. Het doel is om enerzijds ruimte te blijven bieden aan sport en beleving, en anderzijds de overlast voor de buurt zoveel mogelijk te beperken.

37

27

28

Wandelroute bij Stoker en Brander

Veranderingen in en rond Stoker en Brander

flats Brander en Stoker door verenigingen als onwenselijk en onhaalbaar, om alleen maar te spreken over de eigendomssituatie. Waarom faciliteert de gemeente verenigingen niet op een andere manier, bijvoorbeeld door een buurtgebouw neer te zetten of te huren? Ik maak bezwaar tegen het aanleggen van een wandelpad onder de flat langs, voor een extra brug, horeca bij de kolenmuur. We hebben genoeg herrie, door de week, maar ook in het weekend als de FC een thuiswedstrijd heeft. We kunnen dan geen bezoek ontvangen, zelf niet met de fiets aan de hand weg zonder stijfgevloekt te worden door de medewerkers/vrijwilligers die daar lopen te “handhaven” Bij uw verhaal over een dynamische omgeving mis ik enige aandacht voor het “wonen”. Met vriendelijke groet Ik waardeer de inzet van de gemeente om Europapark van kantoortuin tot woonwijk te willen ontwikkelen. Ik maak echter ernstig bezwaar tegen de plannen voor de verbouwing van de Stoker en de Brander. Deze plannen raken mij rechtstreeks in mijn bestaanszekerheid. Het doorvoeren van de plannen voor de Euroborg en omgeving betekenen dat ik mijn huis kwijt raak. Het plan om een nieuwe entree voor de Stoker te realiseren zou betekenen dat ik mijn woning niet kan blijven. Ik bewoon het middelste souterrain appartement in de Stoker. Ik woon daar gelukkig en rustig. Ik heb het appartement in 2020 duur en ingrijpend verbouwd.

Het is levensloopbestendig. Geen van de opties die in uw visie op de torenflats zijn opgenomen lachen mij toe. Ik loop ze na. In optie een komt de ingang van de woontoren op de hoogte van het souterrain. Gezien de huidige inrichting van deze verdieping met boxen van de bewoners kan dit alleen als de appartementen verdwijnen. Anders is er geen ruimte.in Optie twee is sprake van een clubhuis in het souterrain. In optie 3 is er sprake van een vereniging en club huis in het souterrain. Er is ook een boardwalk voor mijn balkon aan het water gepland. Dit levert natuurlijk een zeer onveilige situatie voor bewoners beneden

Zie hiervoor paragraaf 2.1. We vinden het vervelend te lezen hoe u wordt bejegend. Dit signaal zullen we doorgeven aan FC Groningen. Zie hiervoor paragraaf 2.1. Aanvullend daarop: we zijn het met u eens dat er balans moet zijn tussen reuring en rust. Het Europapark is echter wel een stadswijk met steeds meer bewoners van allerlei leeftijden die soms ook voor (geluids-)overlast zorgen. Dat kunnen we ook in het Europapark niet helemaal voorkomen. We hopen dat we hiermee uw zorgen grotendeels hebben weggenomen. We willen u bedanken voor uw suggesties over het toevoegen van woningen en voorzieningen. 38

29

Veranderingen in en rond Stoker en Brander

op mochten zij al huis behouden. Het is een uitnodiging voor voetbalsupporters om over het balkon te klimmen. Nachts kan geen schuifdeur meer open. Zo'n boardwalk wil ik niet. Daarvoor heb ik niet het appartement gekocht. Mijn appartement wordt minder waard etc Het welbegrepen eigen belang gaat hier echt voor. Ik denk dat het verbouwen van de Stoker-Brander zeer kostbaar is. Ik denk dat in een tijd waarin er grote woningnood is voor jongeren, de gemeente het belastinggeld moet aanwenden voor sociale woningbouw voor starters. Vlak na de Eerste Wereldoorlog was de woningnood ook zeer ernstig in Groningen. Als gevolg van de aanhoudende pressie van de socialist Eltjo Rugge ging de gemeente over tot het zelf bouwen van woningen en liet het ledigen van de sociale nood niet geheel over aan de corporaties. Het lijkt me dat dit een mooi voorbeeld is voor de huidige wethouder. Er kan veel verbeterd worden in Europa Park zonder te veel kosten. Een nieuw gebouw met een paar winkels (trekpleister) en horeca kan naast de brug verrijzen. Boven de winkels kunnen appartementen komen. Er kan een gebouw verrijzen naast de Stamspoorbrug. Naast de bioscoop is een restaurant dat al jaren leegstaat.. Hier kan een verenigingsgebouw komen. De trap kan in kleur worden geschilderd.

Op het plein tussen het stadion en de torenflats kan in het midden een kiosk- lunch foodtruck komen met een overdekt terras. Het gebouwtje kan zo ontworpen worden dat als er voetbal is het meedoet met de patat en bier auto's. De serre wordt dan afgesloten met rolluiken. Het plein kan mooi groen geschilderd worden. Als er geen voetbal is kun je mooi voor de flat koffiedrinken. Er zijn zoveel andere mogelijkheden. Tot slot, ik vertrek niet en zal de potentiële ontwrichting van mijn leven met hand en tand bestrijden. Met interesse hebben we kennisgenomen van de conceptGebiedsvisie Europapark. Vanuit onze flat, De Stoker, zullen een aantal bewoners individueel reageren, waaronder ook een reactie met handtekeningen. Ook vanuit het VVE-bestuur van

Zie hiervoor paragraaf 2.1.

39

De Stoker geven wij hierbij een reactie. Allereerst zijn we blij met de aandacht die onze woonomgeving krijgt in de Gebiedsvisie. Met name kunnen wij onze vinden in de beoogde kwaliteitsverbetering van het totale gebied rondom de Euroborg, het plein, de Kolenkade en het talud met de steile trappen. Vergroening en verminderen van de stenige uitstraling staan al jaren op onze wensenlijst. Daar sluiten wij ons graag bij aan, zoals we ook ingebracht hebben op de inloopavond van 26 augustus jl. Daarnaast hebben we een aantal bedenkingen op de voorstellen uit de visie. 1. Op pagina 67 staat in optie 3 een derde woontoren ingetekend naast De Stoker. Hoewel deze woontoren lager is dan de Brander en Stoker hebben wij hierover bedenkingen. Wij denken dat de iconische en architectonische uitstraling van (‘tweeling’) Brander en Stoker hierdoor wegvalt. Ook vermindert dit het zicht op stadion de Euroborg, de Trots van het Noorden. Het stadiongebouw is in onze ogen al erg ‘verstopt’ tussen de vele bebouwing. Tot slot zal een 3e toren zo dicht naast de Stoker ook het uitzicht wegnemen vanuit denken we de eerste 14 verdiepingen van ons gebouw. Als alternatief zien wij meer in een combinatie met de bouwkavel op de hoek Kolenkade/Bouwmaboulevard. Volgens de Gebiedsvisie is deze kavel bedoeld voor horeca met daarboven mogelijk een aantal woonlagen.

Dit zou in onze ogen een goed alternatief zijn in plaats van de woontoren. Wij hopen dat u dit in het verdere onderzoek wilt meenemen. 2. Op pagina 67 staat een nieuwe fiets-/voetgangersbrug ingetekend die uitkomt tussen de Brander en Stoker. Deze brug voegt naar onze mening weinig toe, ook omdat vlakbij aan het Oude Stamspoor ook al een brug ligt, die op dit moment zelfs ingericht wordt als fiets-/voetgangersbrug (als onderdeel van de nieuwe fietsroute, waar de auto te gast is). De nieuwe brug trekt naar ons idee ook mogelijke vandalisme aan bij stadion Euroborg. Diverse bewoners van de Stoker ervaren nu al een gevoel van onveiligheid rondom de flat. En zeker in de zomermaanden zijn er in en vanuit het Europapark al veel 40

31

Veranderingen in en rond Stoker en Brander

‘oploopjes’ met geluidsoverlast. Daarnaast voorzien wij technische obstakels. Tussen de Bander en Stoker bevindt zich ondergronds een technische ruimte bedoeld voor de warmte-/koudeopslag. Dit is privéeigendom. Ook bovengronds staan tussen de flats o.m. ventilatieunits en andere technische elementen. 3. In uw rapport wordt een plintfunctie/wandelroute voorgesteld langs het water, ter hoogte van de Brander en Stoker. Dit lijkt ons zeer onwenselijk. De Stoker staat ín het water en de woningen op waterhoogte (verdieping -2) zijn volledig bewoond. Het pad zou in het ontwerp pal langs de woningen lopen. Voor deze bewoners ontstaat daardoor veel inkijk en privacyverlies. Het is ons ook onduidelijk hoe dit pad moet lopen; het zou in het water moeten worden aangelegd. We zijn benieuwd hoe u de bewoners op -2 (waterhoogte) kunt compenseren. Mijn reactie op gebiedsvisie Europapark. Ik zie er veel moois in en heb het met aandacht gelezen. Maar als kritische reactie zou ik de gemeente willen meegeven dat ik de zorg heb dat er te weinig waardering is voor de open ruimte rond het Oude Winschoterdiep, het voorplein van de Euroborg en de bestaande architectuur van Euroborg, Stoker en Brander. Dat is nu een heel mooi geheel. Juist waar je zoekt naar verdichting van de stad zijn zulke open ruimtes nodig als aangenaam rustpunt en verhoging van woon- en verblijfskwaliteit.

Dat rustpunt verdwijnt als alles zoveel mogelijk wordt volgepropt. Natuurlijk moet er wel iets gebeuren rond de kolenmuur, iets met een terras en horeca. Wat mij betreft dus alstublieft geen derde woontoren naast de Stoker! En ook de mogelijkheden voor een plint aan de onderzijde van Stoker en Brander met een looproute aan de waterzijde voor deze woongebouwen langs: doet u dat alstublieft niet! De architect had mooie strakke gebouwen voor ogen, met de voeten in het water, in overeenstemming met de Euroborg. Een strak geheel dat met allerlei aanbouwsels er rommelig uit komt te zien. In die zin een compliment van me bij de foto in uw publicatie, waar het

Zie hiervoor paragraaf 2.1.

41

32

Veranderingen in en rond Stoker en Brander

'madeliefje' opzij van de Stoker is weggehaald: m.i. een stukje 'volkskunst' dat niet in proportie is en niet past bij het strakke karakter van het gebouw. Verder vraag ik me af of zo'n looproute vlak voor de gebouwen langs wel gaat functioneren, waar de ruimte van het kanaal wordt versmald en veel mensen toch liever over de groenstrook aan de overzijde wandelen. Ook een mogelijke voetgangersbrug tussen de omloop van het stadion en de Mediacentrale verkleint de kostbare ruimte van het Winschoterdiep. Die brug lijkt me overbodig en maakt de zaak onnodig 'petieterig' Hierbij maken wij bezwaar over de concept door het college van burgemeester en wethouders over meer woningen of kantoren in het Europapark te realiseren. 1. Inbreuk op mijn woongenoot . De geplande bouw zal zorgen voor hinder op het gebied van privacy , daglichttoetreding en uitzichtl 2. Verkeersdrukte en parkeerproblemen. De ontwikkeling zal leiden tot meer verkeer en parkeerdruk in een al overbelaste straat.. 3. Niet passend in de straatbeeld. De aard en omgaan van het bouwwerk passen niet binnen de bestaande ruimtelijk structuur en zijn instrijd met het karakter van de wijk. 4. Welke # Genie # heeft bedacht om langs ons woning -2 etage een brug te leggen en iedereen langs te wandelen ? wij wonen niet in dierentuin , wij zijn geen aapjes , wij willen graag ons privacy en ons woongenoot behouden .

Wij hebben genoeg last van het europasportschool , altijd lawaai , herie , schreeuwen en muziek van de studenten . Het geluid komt veel sterk naar boven. 10 Jaar al hebben last met al de bouwprojecten en bouwen , toen wij het appartement kochten zei de makkelaar dat geen bouwplannen waren maar na een paar maande begon het bouwen van power house en daarnaast de mediacentrale de Leihoeve !!!!! momenteel is achter de stocker en brander ook veel aan werkzaakheden , wij kunnen niet langs , er is heeeel veel stof en lawaai en ergenis , ons woonplezig is kapot gemaakt al die jaren. Ik verzoek u vriendelijk doch dringend om het besluit te heroverwegen en de vergunning/bouw niet toe te

Zie hiervoor paragraaf 2.1. Aanvullend: we zijn het met u eens dat er balans moet zijn tussen reuring en rust. Het Europapark is echter wel een stadswijk met steeds meer bewoners van allerlei leeftijden die soms ook voor (geluids-)overlast zorgen. Dat kunnen we ook in het Europapark niet helemaal voorkomen. Het Europapark blijft een wijk in ontwikkeling en daar hoort soms helaas ook bouwoverlast bij. We zien erop toe dat aannemers de overlast zoveel mogelijk beperken en actief communiceren.

42

36

Veranderingen in en rond Stoker en Brander

staan in de huidege vorm. 4.4. De Euroborg en Omgeving Recreatieve mogelijkheden Toevoegen waterprogramma / actief verharde ruimtes /openbare kade Waterprogramma/ waterplein alleen in het gebied van Boumaboulevard tot de laatste trap aan de zijde van Stoker. Geen waterprogramma tussen Stoker en Brander of meteen aan de andere zijde van de Stoker en niet aan de andere zijde van de Brander. In het verleden is er een stadstrand geweest dat gaf toch wel veel overlast. Daarnaast zal het Helperpark ook in de toekomst intensiever worden gebruikt. Dit gebied tussen Stoker en Brander en aan ander zijde van Brander is nu groen. Dit zijn de weinige plekken waar groen mogelijk is op de terp. Het is zonde om dit groen op te geven voor een plek om te verblijven en (deels) te verstenen. Daarnaast is dit ook het woongebied van bewoners van de Stoker en Brander op een groot deel van de terp/ omloop is al reuring. Wat is er mis mee om een deel van de omloop/ terp in omgeving van Stoker en Brander relatief rustig houden om te kunnen wonen? Wellicht zijn er mogelijkheden om actief recreatie/waterprogramma te realiseren aan de andere kant van het Stamspoor richting de Antwerperstraat. Langzaamverkeerverbinding Tegen brug/verbinding Helperpark-Euroborg Het plaatsen van een bruggetje gaat ten koste van groen.

Het gedeelte tussen Stoker en Brander is een van de weinige plekken waar (ver)groening mogelijk is op de terp. Dit is juist een geschikte plek om meer bomen te plaatsen. Op de terp/omloop Euroborg zijn de mogelijkheden tot vergroening beperkt. Vergroening is noodzakelijk gezien de hittestress en veranderende weersomstandigheden en draagt bij tot een gezondere woonomgeving. - (Mogelijk) overlast voor de ingang van Stoker en deel omloop tussen Stoker en Brander. - De hoofdingang van de Stoker is hier gevestigd. Toename van mensen vlak voor de ingang is ongewenst. Minder veilig gevoel bij in en uitgang van het gebouw, met name als het donker is en later op de avond. - Extra drukte bij voetbal wedstrijden

Zie hiervoor paragraaf 2.1. We zijn het met u eens dat er balans moet zijn tussen reuring en rust. Het Europapark is echter wel een stadswijk met steeds meer bewoners van allerlei leeftijden die soms ook voor (geluids-)overlast zorgen. Dat kunnen we ook in het Europapark niet helemaal voorkomen.

43

35

Veranderingen in en rond Stoker en Brander

40

Veranderingen in en rond Stoker en Brander

door supportersstromen en meer kans op onregelmatigheden bij wedstrijden bij de ingangen van Stoker en Brander. Onnodig stallen van fietsen. - Brug wordt wellicht gebruikt om van af te springen in het water, al helemaal denkbaar in combinatie met de beoogde waterrecreatie. Geeft geluidsoverlast. Hoe is weerkaatsing van geluid? - Kortom komt niet te goede aan woonomgeving. De Gezamenlijke reactie van de bewoners van Woontoren de Stoker aan de Boumaboulevard op paragraaf: 4.4 ‘de Euroborg en omgeving’ Ad. 1. Voor de bereikbaarheid van deze brug wordt de groenstrook (op het talud) tussen Brander en Stoker vervangen door een trap met zitelementen. Er is op de omloop van de Euroborg haast geen mogelijkheid om groen aan te planten en dan verdwijnt nu ook deze groenstrook inclusief een paar bomen. Door deze hangplek te creëren bestaat veel vrees voor overlast. Ad. 2. Aan de kant naar de Euroborg van de toren is het al druk. Aan de kant van het Helperpark is de drukte en geluidsoverlast van het park al voldoende. Bij de aanleg van de boardwalk wordt gevreesd voor nog meer overlast. Ad. 3. Uitzicht van veel appartementen verandert van vrij uitzicht naar zicht / inkijk op deze toren met woningen. Deze plek (trappen / talud) is juist ook geschikt om te vergroenen! Wil bij deze bezwaar maken tegen uw gebiedsvisie-250624 m.n.

paragraaf 3.3 pagina 48 t/m 51 en paragraaf 4.4 pagina 64 tot en met 67. Paragraaf 3.3: Ik zou graag zien dat ik als bewoner van de Brander via de oude stamspoor naar de Helperbrink zou kunnen zoals het nu ook is. Een afsluiting zoals door u is voorgesteld zou mij ernstig belemmeren in mijn vrijheid om snel de wijk Helpman te bereiken. Een weg die ik bijna dagelijks gebruik. Paragraaf 4.4: Een nieuwe brug tussen de Brander en de Stoker zie ik niet zitten i.v.m drukte, lawaai overlast etc. Ik ga er vanuit dat wanneer een dergelijke brug gerealiseerd zou worden ik in mijn woongenot er op achteruit

Zie hiervoor paragraaf 2.1 en 2.2.

Zie hiervoor paragraaf 2.1 en 2.2.

44

41

42

Veranderingen in en rond Stoker en Brander

zou gaan. Ik ga er vanuit dat u mijn bezwaren tegen een deel van uw plannen mee zal nemen in uw overwegingen en in de uiteindelijke vaststelling. Bij dezen ontvangt u de verzamelde reacties van de bewoners van De Brander op de Gebiedsvisie Europapark. Hieruit blijkt dat een substantieel deel van de bewoners bezwaren heeft tegen de in punt 4.4 genoemde voorstellen. Bij realisatie daarvan zal de drukte en/of overlast rondom onze woontoren zeker toenemen. Door de in punt 3.3 genoemde voorgestelde “knip” zal de huidige snelle verbinding met de wijk Helpman verdwijnen, wat voor ons eveneens een groot bezwaar is, aangezien Helpman voor onze bewoners een belangrijk winkelen voorzieningengebied is. Wij hopen en verwachten dat bij het verder ontwikkelen van de plannen voor het Europapark serieus rekening gehouden wordt met ons, als bewoners van dit gebied. Als bewoners van de woontoren Brander keken wij met belangstelling naar de voorgestelde plannen voor de Euroborg en omgeving, bedoeld om een 'aantrekkelijk verblijfsgebied' te maken.

Al jaren hebben wij bewondering en respect voor de manier waarop de gemeente omgaat met de vraagstukken die zo’n stad met zich meebrengt, bijvoorbeeld de problemen veroorzaakt door het verkeer, de restauratie waar nodig van sommige oude gebouwen, het slopen van anderen, het ontwikkelen van nieuwe woongebieden en het aanleggen en onderhouden van de vele groene plekken in de stad. Heel bijzonder vinden wij in Groningen de combinaties van oud en nieuw, vaak naast elkaar – bijvoorbeeld, het Forum en de Martinikerk, de geslaagde renovatie en autovrij maken van de Grote Markt, en een gebouw zoals dat van de Gasunie. En natuurlijk het voetbalstadion met ernaast de zeer markante woontorens die rechtstreeks vanuit het water de lucht ingaan – een prachtig ontwerp, dat een geheel eigen karakter geeft aan dit gebied en dat duidelijk herkenbaar is voor iedereen die Groningen een beetje kent. Mooi. Echter, na het lezen van de

Zie hiervoor paragraaf 2.1 en 2.2.

Hiervoor verwijzen we u naar de algemene reacties aan het begin van dit document onder 2.1 en 2.2.

45

plannen en het bijwonen van de informatiebijeenkomst onlangs, sloeg de angst ons om het hart. Als de omgeving van de Euroborg echt een aantrekkelijk verblijfsgebied moet blijven (want dat is het in grote mate al), dan moet er ons inziens veel meer oog komen voor de behoeftes van de mensen die daar wonen. Wij willen blijven wonen in een veilige en zoveel mogelijk rustige omgeving. Met deze plannen komt de veiligheid van de bewoners van de twee woontorens zeker in het geding, en is er ook sprake van dreigend geluidsoverlast. Wij maken bezwaar tegen alle plannen die het gemakkelijker gaan maken voor mensen ongehinderd naar binnen te dringen, en ook tegen alle plannen die hoogst waarschijnlijk extra geluidsoverlast zullen veroorzaken.

DWZ: bezwaar tegen de plannen voor een wandelroute langs de buitenkant van de torens (een inbreker springt zo over een balkon op verdieping min 2 heen en kan dan makkelijk het gebouw verder in; ook zullen wij nog meer geluidsoverlast krijgen, nu van de mensen die daar gaan lopen of zitten); bezwaar tegen de komst van een sociëteit of clubhuis/gemeenschappelijke ruimte op min 2 (vanwege geluidsoverlast en natuurlijk de grote kans dat mensen vanuit min 2 verder het gebouw in zullen gaan); en bezwaar tegen de bouw van een plintgebouw met extra toegangsdeuren naar de woontorens (daar hebben wij als bewoners absoluut geen behoefte aan; hoe meer ingangen naar de woontorens, hoe meer kans op inbraak). Wij vragen ons in alle eerlijkheid af voor wie deze plannen zijn gemaakt. De bewoners van de Brander – let wel: dit is een WOONtoren – hebben geen behoefte aan een soos of aan extra toegangsdeuren. Net zoals de eigenaar van een huis geen behoefte zou hebben aan een sociëteit die van de gemeente moet komen bij hem in de kelder (of bij de buurman in de kelder). En wie worden dan de leden van zo’n club? Volstrekt onduidelijk, en natuurlijk in de praktijk onmogelijk om te controleren dat alleen de leden toegang hebben tot het gebouw. Ook hebben wij geen behoefte aan extra deuren die 46

toegang zouden geven naar de woningen. Want wij bewoners hebben een eigen voordeur van het eigen appartement, maar de voor- en achterdeuren van het gebouw zijn voor ons net zo belangrijk. De enige mensen die naar binnen mogen komen zijn de bewoners en hun gasten, en verder bedrijven zoals DHL en Post NL bijvoorbeeld. Daar moeten wij streng op toezien, met twee ingangen is dat al moeilijk genoeg. Wij hebben geen behoefte aan een wandelpad vlak langs de gebouwen aan de waterkant. Dit was niet de opzet van de architect; het zou ook het mooie ontwerp van de torens grotendeels teniet doen, het beeld van torens die rechtstreeks uit het water verrijzen aantasten. Verder vragen wij ons af waarom een brug moet komen ter verbinding met het Helperpark. Nogmaals: wie heeft daar echt behoefte aan? En ook dit brengt het risico van geluidsoverlast met zich mee. Dezelfde vraag hebben wij over (nog) een horeca aangelegenheid in deze buurt. Is er juist hier, bij de Euroborg, echt behoefte aan? En horeca zaken komen in allerlei soorten en maten; een kroeg of zoiets die tot diep in de nacht open blijft en alcohol verkoopt zou zeer onwenselijk zijn, in deze WOON omgeving. Voor de voetbal supporters kan het niet bedoeld zijn; bij voetbalwedstrijden komen er mobiele horeca bedrijven genoeg. Er wordt ook gesproken over een 'knip' in de weg. Dit vinden wij moeilijk om voor ogen te halen.

Wat wordt er precies hiermee bedoeld en met welk doel stelt men zoiets voor? Wat wij wel kunnen zeggen is dat alle verkeersplannen die extra verkeer langs de Gideonweg gaan sturen zeker onwenselijk zijn. De Gideonweg wordt momenteel door PreZero als extra parkeerplaats cq rangeerterrein gebruikt. Op verschillende momenten van de dag, afhankelijk van de drukte bij het bedrijf, kunnen er vrachtwagens en/of aanhangwagens en/of vrachtwagencombinaties geparkeerd staan – soms vrij langdurig – zodat auto's (en fietsers, en scooterrijders, en voetgangers) moeten slalommen om daar langs te komen, vrachtauto's met of zonder aanhangwagens moeten soms zelfs achteruit er tussendoor zien te rijden – 47

33

Euroborg/FCG

kortom, de situatie daar is vaak heel gevaarlijk en het verbaast ons al tijden dat de gemeente dit toestaat. PreZero is een bruisend en groeiend bedrijf. Het is duidelijk voor iedereen dat de Gideonweg geen gewenste plek meer is voor zo’n bedrijf. Tegelijkertijd is het ook duidelijk dat de gemeente meer woningen wil bouwen. Zie daar een perfecte plek hiervoor! Wij roepen de gemeente op om er serieus werk van te maken om een alternatieve vestiging voor PreZero te zoeken, waar het bedrijf kan groeien zoals het duidelijk wil, en waar er geen directe omwonenden zijn om daar last van te krijgen. Dit zou zeker duur zijn maar het is ook een kwestie van langetermijnvisie, waarmee ook veel problemen van nu en in de toekomst zouden opgelost kunnen worden. Als laatste: Waar wij nou eenmaal GEEN bezwaar tegen maken zijn alle suggesties voor meer groen in de omgeving van het voetbalstadion, te denken aan plantenbakken en zo mogelijk bomen om schaduw te geven, zoals zo geslaagd is gebeurd op de Grote Markt. Wij hopen dat hiervoor een mooi ontwerp gaat komen. Wij hebben onze appartementen gekocht o.a. omdat wij allemaal groot behoefte hadden aan een veilige en rustige woning. Die hebben wij hier gevonden.

Wij verzoeken u vriendelijk om niets te doen om deze veiligheid en rust te verstoren of doen verminderen, en om echt rekening te houden met de behoeftes van de mensen die hier wonen, dagelijks rondlopen, en slapen. Met belangstelling hebben we kennisgenomen van de onlangs verschenen gebiedsvisie ‘Europapark Groningen’, d.d. 24 juni 2025. Een ambitieus document dat een helder inzicht geeft in de plannen voor de komende jaren: Een combinatie van werken, wonen en recreëren. Een heel verschil met het oorspronkelijke plan waarin de combinatie voetbal en kantoren de hoofdrol opeisten, met daarnaast een beetje wonen. Dit heeft gevolgen voor de ‘bewoners’ en de infrastructuur van het Europapark (verkeer, parkeren, etc.) waarin moet worden voorzien, ook in de gebiedsvisie. Het accent lijkt aldus in de

Dank voor uw uitgebreide reactie. Uw reactie is aanleiding om in de visie een paragraaf toe te voegen die specifiek gaat over de relatie tussen het Europapark als gemixte stadswijk en het Europapark als locatie waar periodiek een grootschalig evenement 48

gebiedsvisie verlegd waarbij in zijn algemeenheid gesteld kan worden dat weinig aandacht wordt besteed aan het stadion Euroborg en de bijbehorende voetbalbeleving, terwijl het stadion en FC Groningen hét (landelijke) uithangbord zijn van het Europapark en de regio. Dit vraagt wat ons betreft aandacht bij de verdere uitwerking van de visie waarin wij graag meedenken. In de loop der jaren zijn er meerdere plannen verschenen, waarbij naast de oorspronkelijke doelen meer ruimte werd gereserveerd voor wonen, vergroening en recreatie. Inmiddels is de achterkant van het stadion aangepakt waarbij de fietsroute van het Stamspoor naar de Bornholmstraat in ere is hersteld. Deze aanpassing is onderdeel van een totaalplan waarbij ook het verfraaien van de terp onderdeel was – een nadrukkelijke wens van de ‘bewoners’ van de terp - waarin helaas in de afgelopen jaren (nog) niet is voorzien. Hiervoor hebben de ondernemers in en rond het stadion meerdere presentaties van diverse landschapsarchitecten langs zien komen zonder dat dit - om diverse redenen - resultaat opleverde. Ook in de huidige gebiedsvisie wordt onderkend dat de terp een upgrade nodig heeft, echter een nadere concretisering hiervan blijft achterwege.

Dit vraagt om kortetermijnmaatregelen waaraan de bewoners van de terp graag in meedenken, maar wel onder voorwaarde dat ook daadwerkelijk tot actie wordt overgegaan om herhaaldelijke teleurstelling hierin te voorkomen. Let wel: We zijn blij met het fietspad dat bijdraagt aan de ontlasting van de kruising Boumaboulevard Europaweg. Ook de Boumaboulevard zelf is onlangs onderhanden genomen. Al met al een dynamisch gebied waar veel gebeurt, maar ook nog veel te winnen is.

plaatsvindt in de vorm van een wedstrijd van FC Groningen. Voor het antwoord op uw reactie verwijzen wij naar de tekst in de gebiedsvisie (onder 4.4 Euroborg en omgeving).

Groen, gezondheid, veiligheid #

Onderwerp

Vraag/reactie

Antwoord 49

3

Groen omloop

ik mag meer planten op het asfalt naar de toren. Of andere types van 'cooling ' in het somer. Dankjewel

39

Gezondheid

Inleiding De gebiedsvisie Europapark bepaalt het raamwerk, de programma verdeling in het gebied en het type milieus dat de gemeente voor zich ziet. reageert graag op deze visie bepalend voor het gebied. De kaders voor deze nota zijn o.a. het Ecologieen Groenbeleid (SES, GES, Vitamine G, Natuurinclusief Bouwen), de Uitvoeringsagenda Klimaatbestendig Groningen en de Healthy Ageing Visie. Dit is een goed uitgangspunt. We willen ook wijzen op het nieuwe gezondheidsbeleid van de gemeente: Gezond leven in 050 Bijlage-1-Gezondheidsbeleid-2023Gezond-Leven-in-050-1.pdf Wij zien in de beschrijving dat enkele belangrijke aspecten ontbreken. Hieronder beschrijven we de punten waar de visie meer nadruk op zou kunnen leggen. Verschillende experts hebben naar deze visie gekeken en bijgedragen aan onderstaand advies. In de bijlage onze brede kijk op gezondheid die als basis dient voor onze reactie. Gezondheidsbescherming Groen en gezondheid. juicht toe dat vergroening en het verminderen van het urban heat island effect aandacht krijgt in deze visie. Ook het streven naar een boomkroonbedekking van 30% juichen wij toe. Onderzoeken tonen aan dat groen bijdraagt aan een betere fysieke en mentale gezondheid.1 1 Kennisbundeling Groen en Gezondheid | RIVM Een groene omgeving nodigt uit om te bewegen, ontmoeten en ontspannen. Groen speelt hierdoor een

Wij onderschrijven de wens voor de vergroening van de omloop/terp van de Euroborg. Vanwege de complexiteit (beperkingen vanuit veiligheid en technische mogelijkheden) en kosten is dit een kwestie van een lange adem en is er een gezamenlijke inspanning nodig van ondernemers, onderwijs, gemeente en andere partijen op de terp. De gemeente Groningen dankt uvoor het meedenken en het indienen van de zienswijze op de gebiedsvisie Europapark. Wij waarderen de brede en constructieve inbreng, waarin vanuit gezondheidskundig perspectief aandacht is gevraagd voor de relatie tussen leefomgeving, klimaat, groen en gezondheid. De gemeente onderschrijft dat gezondheid een belangrijk onderdeel vormt in het streven naar een duurzame ontwikkeling van het gebied. Het Europapark is een gebied waar wonen, werken, leren en recreëren samenkomen; de kwaliteit van de leefomgeving en de invloed daarvan op het welzijn van gebruikers zijn daarom van groot belang. De zienswijze van de GGD sluit aan bij onze ambitie 50

belangrijke rol bij de vermindering van overgewicht, diabetes type 2 en hart- en vaatziekten. Ook blijkt uit onderzoek een gunstig effect van groen op hoe lang mensen leven, hoe zwaar baby's bij hun geboorte zijn en de werking van het immuunsysteem. Groen draagt bij aan een betere mentale gezondheid, het vermindert stress, verbetert het concentratievermogen en lijkt te zorgen voor een verbeterde nachtrust. Geheugen, concentratie en leerprestaties verbeteren bij contact 2 met groen, met name bij kinderen.2 2 Groen is gezond, GGD Leefomgeving Daarnaast kan groen gezondheidsschade verminderen, veroorzaakt door hitte, UVstraling, luchtverontreiniging en geluidsoverlast. Een groene omgeving kan de biodiversiteit in een gebied verrijken, wat belangrijk is voor een gezonde leefomgeving.3 3 Adviezen leefomgevingsfactoren - GGD GHOR Nederland Zoals genoemd zorgt vergroening onder andere voor vermindering van hittestress. Hitte kan een serieuze bedreiging vormen voor de gezondheid, vooral voor kwetsbare groepen zoals ouderen, zwangere vrouwen en ongeboren kinderen, jonge kinderen en mensen met bestaande aandoeningen. Hittestress is de belangrijkste oorzaak van weer gerelateerde sterfgevallen.

Hitte kan leiden tot een hitteberoerte, een medisch noodgeval met een hoog sterftecijfer.4 4 https://www.rivm.nl/ggd-richtlijn-mmkhitte-gezondheid Daarnaast kunnen onderliggende ziekten, zoals hart- en vaatziekten, diabetes, psychische aandoeningen en astma, verergeren. Ook verhoogt hitte het risico op ongevallen en de overdracht van bepaalde infectieziekten. Bij zwangere vrouwen is er door hitte een verhoogd risico op vroeggeboorte. Te vroeg geboren kinderen hebben vaker gezondheidsproblemen en leerachterstanden. Een ander belangrijk aspect bij vergroening is het beschermen van kwetsbare groepen. In Nederland is sprake van grote gezondheidsverschillen tussen mensen met een lagere en hogere sociaaleconomische status (SES). Zowel de levensverwachting als de jaren die mensen leven in een goed

om gezondheid integraal te verankeren in de ruimtelijke ontwikkeling van het gebied. Naar aanleiding van de zienswijze zijn in hoofdstuk 2.2 ‘Gezond, groen en klimaatbestendig’ verschillende aanvullingen en aanscherpingen opgenomen: 





Er is benoemd dat gezondheid van bewoners en gebruikers een centrale rol speelt, waarbij extra aandacht wordt besteed aan kwetsbare groepen zoals ouderen, kinderen en mensen met een lagere sociaaleconomische positie. De visie verwijst nu naar het gemeentelijk gezondheidsbeleid ‘Gezond Leven in 050’, waarin het verbinden van ruimtelijke ontwikkeling en gezondheid centraal staat. De relatie tussen ruimtelijke kwaliteit en gezondheid is verder uitgewerkt: de inrichting van de openbare ruimte draagt bij aan welzijn door groen, schaduw, 51

ervaren gezondheid zijn een stuk lager bij mensen met een lager inkomen en/of lagere opleiding.5 5 Sociaal economische Gezondheidsverschillen (SEGV) De effecten van klimaatverandering wegen onevenredig zwaar op kwetsbare groepen zoals mensen met een lagere SES, ouderen, en mensen met onderliggende gezondheidsproblemen. Zij zullen harder getroffen worden door de gevolgen van klimaatverandering met (nog) meer gezondheidsproblemen tot gevolg. Juist voor deze groep kan de meeste gezondheidswinst behaald worden bij toegang tot aantrekkelijk groen, vooral als hier actief gebruik van gemaakt wordt. Luchtkwaliteit De luchtkwaliteit voldoet overal aan de wettelijke grenswaarden. Deze grenswaarden zijn echter niet gelijk aan de gezondheidskundige normen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). De WHO heeft richtlijnen voor luchtkwaliteit opgesteld om de volksgezondheid te beschermen. Deze richtlijnen zijn strenger dan de wettelijke grenswaarden in de EU. De WHO-richtlijnen voor fijn stof (PM10 en PM2.5) zijn in 2021 verder aangescherpt, waarbij de nadruk ligt op het minimaliseren van de 3 gezondheidseffecten, zélfs bij lage concentraties. 6 6 WHO Global Air Quality Guidelines - 2021 Elke verbetering van de luchtkwaliteit betekent gezondheidswinst.

Gezondheidsrisico’s van omwonenden nemen toe naarmate de afstand tot de weg kleiner is, ook wanneer de luchtkwaliteit aan de Europese grenswaarden voldoet. Woningen en voorzieningen waar kinderen, ouderen, zwangere vrouwen of mensen met een zwakke gezondheid langdurig verblijven moeten daarom op ruime afstand van drukke wegen worden gerealiseerd.7 7 https://www.rivm.nl/ggdrichtlijn-medische-milieukunde-luchtkwaliteit-en-gezondheid/ luchtkwaliteit-advisering-door-GGD/beleidsadviseringruimtelijke-planvorming Voor advies met betrekking tot industrie en bedrijven zie verderop onder Industrie en bedrijven. Wij vinden het een goed streven dat delen van Europapark autoluwer worden, met meer ruimte voor fietsers en voetgangers, openbaar vervoer en deelmobiliteit. Bij aanleggen









rustplekken en uitnodigende routes voor beweging en ontmoeting. Bij het ontwerp van wateropvang en vergroening is toegevoegd dat rekening wordt gehouden met mogelijke gezondheidsrisico’s, zoals stilstaand water. De tekst benadrukt dat biodiversiteit bijdraagt aan luchtkwaliteit, ontspanning en welzijn. Hittestress en bescherming van kwetsbare groepen krijgen extra aandacht, onder meer door de toevoeging van schaduwrijke en koele verblijfsplekken. Tot slot is in de maatregelen opgenomen dat bij nieuwe bebouwing en functies nadrukkelijk rekening wordt gehouden met omgevingsfactoren zoals geluid, luchtkwaliteit, nabijgelegen bedrijvigheid en bovengrondse infrastructuur, met als doel een gezonde en veilige leefomgeving te bevorderen.

52

van nieuwe fietspaden/voetgangerspaden, adviseren wij ook aandacht te hebben voor de afstand tot de verkeersweg. De invloed van verkeer op luchtkwaliteit en gezondheid is tot op grote afstand merkbaar. Hoe verder van de weg, hoe minder risico. Geluidshinder Zoals in de gebiedsvisie beschrijft, richt het noordelijke deel van Europapark zich daarbij meer op een stedelijk, gemengd woon-werkgebied en het zuidelijk deel op een intensiever werkgebied. Met betrekking tot het woongebied vragen wij aandacht voor het aspect geluidshinder. Hierbij gaat het niet alleen geluid van verkeer en bedrijven/industrie (zie verderop in deze zienswijze Industrie en bedrijven), maar ook van treinverkeer, gezien de aanwezigheid van spoor en treinstation. Geluid in de leefomgeving heeft invloed op de gezondheid. Zo kan blootstelling aan geluid leiden tot hinder, verstoring van de slaap, verstoring van de dagelijkse activiteiten en stressreacties. Langdurige blootstelling aan te veel geluid kan aanleiding geven tot chronische effecten zoals verhoogde bloeddruk en verhoogde niveaus van het stresshormoon cortisol, waardoor het risico op hart- en vaatziekten en psychische aandoeningen wordt verhoogd.

Ook kan geluid een negatieve invloed hebben op de leerprestaties van kinderen.8 8 https://www.rivm.nl/ggd-richtlijn-mmkomgevingsgeluid/gezondheidseffecten-geluid Het is daarom van belang, zoals ook mooi in jullie visie wordt beschreven, deze gezondheidseffecten zoveel mogelijk te voorkomen. Wij adviseren de gezondheidskundige advieswaarden voor geluid na te streven. 9 9 https://www.rivm.nl/ggd-richtlijn-mmkomgevingsgeluid/gezondheidseffecten-geluid/ gezondheidskundige-richtwaarden Industrie en bedrijven 4 Bedrijven en industrie kunnen overlast veroorzaken, zoals geuren geluidsoverlast. Daarnaast kunnen bedrijven de luchtkwaliteit negatief beïnvloeden door uitstoot van verschillende stoffen. Bij sommige bedrijven kan ook zichtbaar stof in de omgeving zorgen voor overlast en onrust. Vrachtverkeer van en naar bedrijven en industrie kan zorgen

De gemeente onderschrijft ook het belang van de aandachtspunten die de GGD heeft genoemd met betrekking tot luchtkwaliteit, geluid, industrie en bedrijven, en elektromagnetische velden. Binnen de gebiedsontwikkeling van het Europapark streven we naar een gezonde leefomgeving waarin blootstelling aan milieubelasting zoveel mogelijk wordt beperkt. Deze aspecten krijgen aandacht in de verdere uitwerking van de plannen en worden in de vergunningverlening getoetst aan de wettelijk gehanteerde grenswaarden. Daarmee borgen we dat nieuwe ontwikkelingen voldoen aan de actuele normen voor gezondheid, veiligheid en leefkwaliteit. Met deze aanvullingen is het thema gezondheid steviger verankerd in de nieuwe gebiedsvisie voor het Europapark.

53

voor verkeersonveilige situaties en (geluid)hinder. In de beoogde situatie is binnen het plangebied bedrijvigheid aanwezig waarvan bekend is dat het geluid, - geur en stofhinder (heeft) veroorzaakt bij omwonenden. Denk aan PreZero. Wij adviseren om te analyseren of het bedrijf/de bedrijven nabij het plangebied overlast (geluid en geur) veroorzaakt en of er uitstoot van stoffen naar de omgeving plaatsvindt. Kijk wat de blootstelling kan zijn in het plangebied en doe een gezondheidskundige risicoanalyse. Wij ondersteunen hier graag in. Probeer daarnaast vrachtverkeer te scheiden van langzaam verkeer door fietsers en voetgangers. Zorg voor goede communicatie richting toekomstige bewoners. We adviseren voor geluid om in elk geval te voldoen aan de gezondheidskundige richtwaarden voor geluid. De gezondheidskundige richtwaarde voor de cumulatieve geluidbelasting van weg- en railverkeer en industrie op de gevel van een gevoelige bestemming is maximaal 50 dB Lden en 40 dB Lnight met een maximale binnenwaarde van 33 dB Lden1. Voor geurhinder geldt dat deze idealiter helemaal niet optreedt. Voor een gezondheidskundig aanvaardbare situatie is de richtwaarde dat maximaal 12% van de blootgestelde omwonenden gehinderd is en minder dan 3% ernstige hinder bij woonfuncties. Een situatie is gezondheidskundig onaanvaardbaar bij 20% gehinderden2.